Downloaded 83 times
FILIPINO 8-SANAYSAY.pptx
- 2. ARALIN 4: SANAYSAY:Amerika- nisasyon ngIsang Pilipino GRAMATIKA:IBAT-IBANG PARAAN SA PAGPAPAHAYAG
- 3. Naikiklino (clining) angmga piling salitang ginamit sa akda Naipaliliwanag ang tema at mahahalagang kaisipang nakapaloob sa akda Nahihinuha ang nais ipahiwatig ng sanaysay na napakinggan
- 4. Sabayan ang isangawitin at habang kinakanta ang ay unawain at damhin ang mensahe ng awitin.
- 10. Panuto : Iayosang mga salitang ayon sa intesidad ng kahulugan ng mga salita. Bawat pangkat ay makakatanggap ng mga salita at isasaayos nila ito ayon sa pagkasunod- sunod.May 3 minuto lang kayo upang buuoin ito
- 11. Ang de-amerikanisasyon ngisang Pilipino ay isa sa pinakamalaking tungkuling dapat nating gampanan sa ating kasalukuyan. Ang Amerikanisasyon ay isang sakit na tumalamak na sa katawan ng ating lipunan. Bunga nito ang maraming kapansanan ng bayan.
- 12. Isang simulaing cardinal,katotohanan palibhasa, na ang isang Pilipino’y mahalagang sangkap ng buong pamayanang Pilipino. At ang pinagsama- samang indibidwal, ang katipunan ng lahat ng mga mamamayan ng bansang ito, ang bumubuo ng Sangkapilipinuhan. Habang mahina, habang ‘di ganap ang pagka-Pilipino ng kabuuang ito ay ‘di tayo makapagtatayo ng isang lipunang tunay na Pilipino, ni ng pamahalaan at pangasiwaang tunay na Pilipino. Ang ugat ng dahilan ay nasa uri ng edukasyon ng isang Pilipino.
- 13. Tignan natin angisang pangyayari bilang halimbawa. Ipalagay nating heto ang isang batang Pilipino. Ang kanyang pamilya’y kabilang sa mga may kaunting pribilehiyo sa buhay. Bagay na isinisiwalat ng kanilang katayuang ekonomiko. Ang batang paksa ng kwento’y nakarinig sa unang pagkakataon at nanggaya sa unang pagkakataon, sa pabulol na pamamaraan, ng mga salita ng kanyang ina’t ama. “That’s the light,” sasabihin ng ina, sabay turo sa bumbilyang nagliliyab sa kisame ng bahay. “Now,” sasabihin ng bata, “where’s the light.” Ituturo ng bata. “There!” sasabihin ng ina. Paulit-ulit. “That’s your Mommy”, sasabihin ng ama. “Say, Mommy.” Gagayahin ng bata. “He’s your Daddy,” sasabihin ng ina. “Say, Daddy.” Gagayahin ng bata. Ganyan ang simula.
- 14. Ang batang ito,pagsapit ng isang panahon, ay ipapasok sa kindergarten. Doon ay maririnig din niya ang wikang naririnig sa kanyang Daddy at Mommy. Bibigyan siya ng manipis na aklat na may malalaking drowing at nandidilat na mga letra. Ituturo sa kanya ng titser. “Apple”. “Epol,” wika ng bata. “Snow” sasabihin ng guro. “Isno,” wika ng bata. “Eagle,” ang wika ng titser. “Igel,” gagad ng bata. Ang paaralang ito, nais kong idugtong ay eksklusibo. Para lamang sa may kayang magbayad ng malaki. Ari ng dayuhan at pinamumunuan ng mga relihiyoso.
- 15. Papasok ang batasa regular na grado, sa paaralang ito rin: ari ng mga dayuhan; pinamumunuan ng mga relihiyoso. Mababasa na niya ang mga liubrong bumabanggit ng mga daan sa New York at sa Washington, D.C. Mamamasid niya ang Central Park at Times Square. Ang batang ito na nagsisimula pa lamang ay may guniguni nang lumipad sa lupalop na malayo sa kanyang tinubuan.
- 16. Ang batang paksanatin ay lumalaki, mangyari pa at nagkakaisip. Tuwing kakausapin siya ng kanyang Daddy at Mommy ay sa wikang Amerikano. Ngunit may mga ibang tao sa kanilang tahanan: ang mga taong iyon ay alila o utusan kung tawagin ng kanyang Mommy at Daddy. Nakikita niyang ang mga ito’y tagapaglinis ng bahay, tagapagluto sa kusina, tagapamili sa palengke, tagapagpaligo niya, at malimit na inaalimura ng kanyang mga magulang. Ang mga taong ito, kung kausapin ng kanyang Daddy at Mommy ay sa Tagalog. Hindi siya kinakausap sa wikang iyon ng kanyang Daddy at Mommy. Kaya, sa kanyang batang puso at utak ay tila mandin napagbubukod niya ang kagamitan ng dalawang wika: Ingles ang ginagamit ng kanyang mga magulang sa pakikipag-usap sa kanya; Tagalog sa pakikipag-usap sa mga alila o utusan. Ito’y kanyang mapagkakalakhan at kahit na tumanda’y iisipin niya, ipamamansag niya sa katunayan, na ang wikang Tagalog ay ginagamit lamang sa mga alila.
- 17. Ang batang ito’ypatuloy sa paglaki. Palaging librong Ingles ang kanyang binabasa, palaging Ingles-Amerikano, pagkat mga Amerikano ang awtor. Dahil dito’y ayaw na rin niyang bumasa ng ano mangsinulat ng kanyang mga kababayan sa wikang kanyang kinagisnan. Ang librong nasusulat sa Tagalog ay nagiging kasuklam-suklam sa kanya. Sa tahanan ay exposed siya sa telebisyon – sa mga programang ginaganap sa wikang kanyang pinagkamalayan. Gayon din ang kanyang pinanood sa mga sine. Kahit Class B, o Class C sa kanya’y pinakamagaling pagkat mga artistang Amerikano ang nagsisiganap. Samantala, ang pelikulang Tagalog ay bulok sa kanya, walang pasubali.
- 18. Siya’y isang ganapnang mamamayan, marahil ay mayroon nang pananagutan sa buhay. Ngunit mayroon siyang sariling daigdig na kinikislapan ng pumikit-dumilat na samut- saring kulay ng ilaw-dagitab sa piling ng mga nagsasalita ng Ingles. Malayo sa kanya ang ibang daigdig, ang lalong malaking dagidig. Ito’y ang lipunan ng mga nakabakya, ng nagsisipagsalita ng katutubong wika. At sa ganyan ay sumilang ang malaking pagitan ng mga Pilipinong pribilihiyado sa buhay at ang masa ng ating bayan.
- 19. Totoong humaba angsimpleng kwentong aking isinalaysay. Ngunit gaya ng inyong napansin, ito’y naglalarawan ng yugtu-yugtong pagkahubog ng isang batang Pilipino sa pagiging Amerikano sa isip, sa salita at sa gawa. Ang trahedyang ito’y nakaturo sa ating sistema ng edukasyon. Nang pumasok ang mga Amerikano sa Look ng Maynila’y dala na nila ang sistema ng paturuang Amerikano.
- 20. Ayon sa kasaysayangsinulat ng mga dayuhan at ng mga Pilipinong gumagamit ng salaming dayuhan – pumarito ang mga dayuhan upang hanguin tayo sa barbarismo. Bibigyan daw nila tayo ng edukasyon. Binigyan nga, edukasyong popular pagkat sa simulain ay bukas sa lahat ng mga mamamayan. Ang wikang panturo ay Kano. Ang mga asignatura’y hulwad sa Kano. Malayo na ang panahong iyon ng pagdaong ni Dewey sa ating pasingan, ngunit narito pa rin ang mga bakas. Isa tayong kolonya hanggang ngayon. Ang sistema natin ay tunay na kolonyal.
- 21. Marahil ay ‘ditotoong mga Amerikano lamang ang dapat nating sisihin. Tayo man naman ay may kasalanan. Sa kabila ng katotohanang binigyan tayo ng kalayaang pampulitika, tayo nama’y pinanatiling nakagapos sa kaalipinang ekonomiko at edukasyonal. Sa panahon ay humihingi tayo ng pag-aaral sa ating mga suliranin sa pagtuturo. Ang hinihiling nating gumawa nito’y ang ating dating panginoon, ang mga Amerikano. Sila rin ang nagmumunyi sa atin ng mga kalutasan. At kung ‘di magbunga nang maigi, tayo ang nagdurusa. Kasalanan natin, ngunit ‘di nating gustong magkaganito. Biktima tayo ng kasaysayan. Ganito ang ating palad. Gayunman, ang tanong ko’y ‘di na ba tayo bubulas,’di na ba tayo magiging ganap na lalaki at ganap na bansa – sui juris sa lenggwahe ng batas.
- 22. Ang wika atedukasyon ay magkaugnay. Ngayon ay marami pang tulong sa edukasyon na kaloob ng Estados Unidos. Hindi natin matiyak ang mga tali ng tulong na ito. Sa kawalan ng mapanghahawakang kongkretong ebidensya’y makapagbibigay lamang tayo ng mga hinuha. Maaaring sabihing ang kaloob sa atin ay udyok ng damdaming altruistiko ng ating dating panginoon. Ito kaya’y kapani- paniwala? Hindi ba’t sa maraming pagkakataon ay lumilitaw ang katotohanang sa kapakanang Amerikano lamang ang paglilingkod na ginawa rito ng mga Amerikanong kinatawan ng Pamahalaang Amerikano at pati ng kanilang mga ahenting na-“brain wash” pagkatapos magtamasa ng kwalta ng iskolarsyip at grant? Isang kababawan, kung ‘di man katunggakan ang mag-akalang tunay na nagbubuhos dito ng salapi at panahon ang Estados Unidos dahil lamang sa kapakanang Pilipino.
- 23. Sa katunaya’y naglilingkodsila sa kapakanan ng Estados Unidos at sa kalwalhatian ng Union. Ito ang hinahangaan ko sa mga Amerikano, kahit sila saan magtungo, kalian mang panahon, ay nananatili silang Amerikano. Kapos tayo sa bagay na ito. Tayo pa nga ang tumatayong tagapagtanggol nila, na para bagang kailangan pa nating ipagtanggol sila.
- 24. Ang isang Pilipino,lalo na ang kabilang sa pamilyang ginawa kong halimbawa sa simula ng komentaryong ito, ay medaling maging Amerikano. Kaawa-awa ang bayang ito! Ang lahat ng ating pagsisikap na maging tunay na Republikang Pilipino ay mabibigo habang dayuhan ang sistema ng ating paturuang pambansa. Tunay na kailangan ang pagbabago, ang rebolusyon sa laranang ito.
- 25. Ngayon ay mayisang Komisyong nilikha ang Pangulo upag pag-aralan ang sitwasyon ng edukasyon sa ating bayan. Sana’y maging tunay na Pilipino ang ibubunga ng Komisyon. Huwag sanang kaligtaan nito ang kahalagahan ng wikang panturo. Nababatid kong nasa kamay na ng komisyon ang maraming pag-aaral ng Kawanihan ng Paaralang Bayan tungkol sa bagay na ito. Nababatid na rin nito marahil ang tagubilin ng Lupon sa kurikulum, pati na ang paninindigan ng Lupon sa Implementasyon. Hindi ako isang manghuhula, ngunit masasabi ko nang walang alinlangan; na habang nabibidbid ang ating paturuang pambansa sa sistemang Amerikano, at habang tinatagikawan tayo ng wikang Amerikano, mananatili tayong second rater lamang sa edukasyon, mangagagaya at bayang walang bait sa sarili.
- 26. Ang Wikang Filipino’yhanda upang gamitin sa deamerikanisasyon ng isang amerikanisadong mamamayang Pilipino.
- 28. Ang sanaysay ayisang matalinong pagkukuro ng sumulat tungkol sa isang paksa? Ito ay isang genre o sangay ng panitikan na nasusulat sa anyong tuluyan na maaaring tumalakay sa anumang isyu sa kapaligiran maging tao, hayop, pook, pangyayari, bagay, at guniguni. Ayon kay Alejandro Abadilla, ang sanaysay ay pagsasalaysay ng isang sanay. Kaya’t ang sinumang susulat nito ay nangangailangan na may malawak na karanasan, mapagmasid sa kapaligiran, palabasa, o nagsasagawa ng pananaliksik tungkol sa paksang napiling isulat. Nararapat na magpokus sa isang paksa lamang at maghanda ng balangkas upang magkaroon ng kaisahan ang daloy ng mga ideya.
- 29. Tinatawag namananaysay ang manunulat ng sanaysay. Kinakailangan ng masining na pag-aaral at kasanayan ng sinumang susulat nito. Katunayan, kabilang sa matatawag na sanaysay ang mga akdang pandalub-aral gaya ng tesis, disertasyon, pamanahong papel at panunuri, at ang mga sulating pampamahayagan gaya ng tanging lathalain. - mula sa Panitikang Filipino: Antolohiya ni Jose B. Arrogante et. al, 2003
- 30. Naghahatid ng mahalagang kaalamansa pamamaitan ng makaagham at lohikal na pagsasaayos ng impormasyon. Mapang-aliw; pagtatalakay ng paksang pangkaraniwan.
- 31. G A MI T N G SALITA PORMAL O MAANYONG SANAYSAY PAMILYAR O PERSONAL NA SANAYSAY Maingat na pinipili ang pananalita Ang pananalita ay parang usapan lamang ng magkaibigan. PA N A N AW N G PAGSULAT PORMAL OMAANYONG SANAYSAY PAMILYAR O PERSONAL NA SANAYSAY Mapitagan; Gumagamit ng ikatlong panauhan May-akda =tagapagsalita Mambabasa =tigapakinig
- 33.
- 34. Panuto: Sa tulongng dayagram ay magtala ng tatlong mahahalagang pahiwatig na mahihinuha sa sanaysay na ito at pagkatapos ay magtala ka rin ng gintong aral na iyong nakuha.
- 35.
- 37. Nagagamit ang iba’tibang paraan ng pagpapahayag (pag-iisa-isa, paghahambing, at iba pa) sa pagsulat ng sanaysay Napipili ang isang napapanahong paksa sa pagsulat ng isang sanaysay
- 39. Ang paglalahad ayginagamit sa pagpapaliwanag ng pamamaraan o proseso ng paggawa ng isang bagay at ng pagsasakatuparan ng isang layunin o simulain.Pagbibigay ng direksiyon at pagpapaliwanag ng mga hakbang.Natutugunan ng paglalahad ang mga tanong tungkol sa isang usapin.Sinasaklaw ng paglalahad ang malawak na bahagi ng sinusulat at binabasa ng tao.
- 40. Ang Pagsasalaysay opaglalahad ay karaniwang paraang ginagawa ng mga tao para maipaliwanag, mailarawan, at makapagbigay impormasyon tungkol sa kanyang mga karanasan, ideya o paninindigan ukol sa isang paksa.
- 41. Pag-iisa-isa-Ito ay paraanng paglalahad ng isang kalagayan o sitwasyon sa pamamagitan ng maayos na paghahanay ng mga pangyayari ayon sa talagang pagkasunod-sunod ng mga ito.Dito ay malinaw na naipapakita ang mga dahilan at bunga ng mga pangyayari.
- 42. Paghahambing at Pagsasalungatan- Ginagamitang paraan na ito sa paghahambing ng magkatulad at pagkakaiba ng mga bagay-bagay.Ang paraang ito ang pinakamalimit gamitin
- 43. Pagsusuri- Sa paraangito ay sinusuri ang mga salik o bagay-bagay na nakakaapekto sa isang sitwasyon at ang pagkakaugnay-ugnay ng mga ito.
- 44. Sanhi at Bunga-Tinatalakayrito kung ano ang sanhi o dahilan at kung ano-ano ang kinalabasan. Sa paraang ito madaling maikintal sa isipan ng mambabasa o nakikinig ang mga pangyayari
- 45. Pagbibigay ng Halimbawa-ito ay nagpapatibay ng isang paglalahad sa pamamagitan ng pagbibigay ng halimbawa ay madaling makukumbinsi o mahihikayat ang nagbabasa o nakikinig.Siguraduhin lamang na tiyak o makakatotohanan ang ibibigay na halimbawa.
- 46. Tiyakin Natin! Gumawa ngsimpleng paglalahad o pagpapahayag tungkol sa wikang Filipino gamit ang mga paraang nakatala
- 47. 1. Pag isa-isa(Katangian ng Wikang Filipino) 2. Paghahambing (Wikang Filipino sa Iba pang Wika) 3. Pagsasalungatan (Paggamit ng Wikang Filipino sa pag-aaral) 4. Sanhi at Bunga (Pagmamahal sa sariling Wka) 5. Pagbibigay halimbawa ( Mga Pilipinong may pagpapahalaga sa Wikang Filipino)
- 48. Isang Salita Sa pamamagitanng isang salita, ipapaliwanag nila ang “KAISIPANG BANYAGA’Y ATIN NANG IWAKSI ATING IPAGMALAKI ANG LAHING KAYUMANGGI NA SA DAKONG SILANGAN AY NAMUKUOD TANGI!”
- 49. Sanaysay Ikaw ay isangeditor in Chief na sumusulat para sa inyong school organ. Kailangan mong sumulat ng isang sanaysay tungkol sa isang isyu o paksa sa napapanahong kasarinlan na umiiral pa sa kasalukuyan kailangan maipakita ang paggamit ng ibat-ibang paraan ng paglalahad sa bubuong sanaysay.
- 50. Mga paksang Pagpipilian Pagkamakabayano pagmamahal sa Bayan (Paglaganap ng kaisipang Kolonyal) Hindi pantay na karapatan ng mamamayang mahihirap at mayayaman Pagpapahalaga sa wikang Filipino Mababang Pagtingin sa mga manggagawa Nepotismo o Palakasan System
- 51.