Kelly Alviar, profile picture
Uploaded byKelly Alviar
PPTX, PDF179,774 views

Filipino 101

Ang dokumento ay naglalahad ng mga konsepto ng wika at komunikasyon, kabilang ang estruktura ng wika, iba't ibang antas at teorya ng wika, at ang papel ng wika sa kultura. Ipinapaliwanag nito ang masistemang balangkas ng wika, mga tunog na bumubuo dito, at ang pagkakaiba ng iba't ibang antas tulad ng pormal at impormal. Karagdagan, dinetalye ang mga anyo ng komunikasyon at ang mahalagang papel nito sa interaksyon ng tao.

Embed presentation

Downloaded 167 times
KOMUNIKASYON SA MAKABAGONG PANAHON
o Ayon kay Archibald A. Hill Ang wika ang pangunahin at pinakaelaboreyt ng simbolikong gawaing pantao. Ang mga simbolo ito ay binubuo ng mga tunog na nalilikha ng aparato sa pagsasalita at isinasaayos sa mga klase at patern na lumilikha sa isang komplikado at simetrikal na istraktura. Ang mga simbolong ito ay mayroon ding kahulugang arbitraryo at kontrolado ng lipunan.
 Ayon din kay Henry Gleason Ang wika ay masistemang balangkas ng sinasalitang tunog na pinipili at isinasaayos sa paraang arbitraryo upang magamit ng mga taong kabilang sa isang kultura..
1. Ang wika ay masistemang balangkas dahil ito ay binubuo ng mga makabuluhang tunog (fonema) na kapag pinagsama-sama sa makabuluhang sikwens ay makalilikha ng mga salita (morfema) na bumabagay sa iba pang mga salita (semantiks) upang makabuo ng mga pangungusap. Ang pangungusap ay may istraktyur (sintaks) na nagiging basehan sa pagpapakahulugan sa paggamit ng wika.
 Ponolohiya o fonoloji – pag-aaral ng fonema o ponema; ang fonema ay tawag sa makabuluhang yunit ng binibigkas na tunog sa isang wika. Halimbawa ay ang mga fonemang /l/, /u/, /m/, /i/, /p/, /a/ at /t/ na kung pagsama-samahin sa makabuluhang ayos ay mabubuo ang salitang [lumipat].
Morpolohiya o morfoloji – pag- aaral ng morfema; ang morfema ay tawag sa pinamakamaliit na makabuluhang yunit ng salita sa isang wika. Sa Filipino ang tatlong uri ng morfema ay ang salitang- ugat, panlapi at fonema. -Salitang-ugat = tao, laba, saya, bulaklak, singsing, doktor, dentista -Panlapi = mag-, -in-, -um-, -an/-han -Fonema = a -tauhan, maglaba, doktora
 Sintaksis – pag-aaral ng sintaks; sintaks ay ang tawag sa formasyon ng mga pangungusap sa isang wika. Sa Filipino, maaaring mauna ang paksa sa panaguri at posible namang pagbaligtaran ito. Samantalang sa Ingles laging nauuna ang paksa. Hal. Mataas ang puno. Ang puno ay mataas. The tree is tall. (hindi maaaring ‘Tall is the tree.’ o ‘Tall the tree.’)
 Semantiks – pag-aaral ng relasyon ng salita sa bawat isa sa iisang pangungusap; ang mga salita sa pagbuo ng pangungusap ay bumabagay sa iba pang salita sa pangungusap upang maging malinaw ang nais ipahayag. Hal. Inakyat niya ang puno. Umakyat siya sa puno. Makikita na nang ginamit ang pandiwang [inakyat] ang panghalip ng aktor sa pangungusap ay [niya] at ang pantukoy sa paksa ay [ang]. Samantalang sa ikalawang pangungusap ang pandiwa ay napalitan ng [umakyat] kaya nakaapekto ito sa panghalip ng aktor na dati’y [niya] ngayo’y [siya] na. Imbis na pantukoy na [ang] ay napalitan na ng pang-ukol na [sa]. Nagkaiba na ang kahulugan ng dalawang pangungusap.
FONOLOJI MORFOLOJI SINTAKS (SAMBITLA) (FONEMA) (MORFEMA) DTUNOG SALITANG UGAT+ PANLAPI+ MORFEMANG FONEMA DISKORSPANGUNGUSAP
2. Ang wika ay sinasalitang tunog. Hindi lahat ng tunog ay wika sapakat hindi lahat ng tunog ay may kahulugan. Sa tao, ang pinakamakahulugang tunog na nalilikha natin at kung gayo’y kasangkapan ng komunikasyon sa halos lahat kung hindi man lahat ng pakakataon ay ang tunog na sinasalita. Samakatwid, ito ang mga tunog na nalilikha ng ating aparato sa pagsasalita na nagmumula sa hanging nanggagaling sa baga o ang pinanggagalingan ng lakas o enerji, nagdaraan sa pumapalag na bagay na lumilikha ng tunog at minomodifay ng resonador.
Bawat wika ay may kanya-kanyang set ng mga makahulugang tunog o fonema. Makahulugan ang wika kapag ito ay nagtataglay ng kahulugan. ang wikang pilipino ay may dalawampu’t isang fonema napapangkat sa dalawa: 1. Fonemang katinig ay mailalarawan sa pamamagitan ng punto ng artikulasyon o kung saang bahagi isinasagawa ang pagbigkas ng fonema at sa paraan ng artikulasyon o paraan ng pagpapalabas ng hangin sa pagbikas ng fonema ay may tunog o walang tunog. 2. Fonemang pantinig mailalarawan sa pamamagitan ng posisyonnng ng dila sa pagbikas ng mga ito at sa kung saang bahagi ng dila nagaganap ang pagbikas ng bawat isa.
3. ANG WIKA AY PINIPILI AT ISINASAAYOS. Upang tayo’y maunawaan ng ating kausap. Hindi maaaring ipagpilitan natin gamitin ang isang wikang hindi naunawaan ng ating kausap at gayundin ang ating kausap, hindi niya maaaring ipagpalitan ang wikang hindi natin batid. Tayo o ang ating kausap ay kaylangang pumili ng komong wika kung saan makakaunawaan. Samantala para maging epektibo ang ating komunikasyon kailangan natin isaayos ang paggamit ng wika.
4. ANG WIKA AY ARBITRARYO. Ayon kay Archibad Hill kunng gayon, ang isang taong walang ugnayan sa isang komunidad ay hindi matututong magsalita kung paanong ang mga naninirahan sa komunidad na iyon ay nagsasalita sapagkat ang esensya nw wika ay panlipunan. Samantalang ang bawat komunidad ay nakabubuo ng mga sariling pagkakakilanlan sa paggamit ng wika na ikinaiiba nila sa ibang komunidad,bawat individual ay nakadedevelop din ng sariling pagkakakilanlan sa pagsasalita na ikinakaiiba niya sa lahat.
5. ANG WIKA AY GINAGAMIT. Ang wika ay kasangkapan sa komunikasyon at katulad ng iba pang kasangkapan. Ang isang kasangkapang hindi na ginagamit ay nawawala na ng saysay. Gayon din sa wika, idagdag pa kapag ang wika ay hindi na ginagamit ito ay unti-unting mawawala at tuluyang mamatay.
6. ANG WIKA AY NAKABATAY SA KULTURA. dahil hindi maaaring paghiwalayin ang wika at kultura sapagkat sa pamamagitan ng wika, nasasalamin ang kultura ng isang bansa. 7. ANG WIKA AY NAGBABAGO. Hindi ito tumangi magbago. Ang isang wikang stagnant ay maaaring mamatay tulad ng hindi paggamit nito. At maaari din nadaragdagan ang vokabularyo, bunga ng pagiging malikhain ng mga tao, maaaring sila ay nakakalikha ng bagong salita. At yung mga salitang balbal ay isa ding dahilan.
Unang Yugto: Sa paghahangad ng mga Hebreo na sila'y kilalanin at katakutan ng ibang lahi ay binalak nilang magtayo ng isang tore na aabot hanggang sa langit upang maipakita sa lahat ang kanilang lakas at kapangyarihan. Dahil sa dami ng kanilang bilang sila ay nagtulong-tulong upang mabilis na maisagawa ang kanilng balak. Ikalawang Yugto: Dahil sa pagtatayo ng tore ay madali nilang nalalaman kung may pararating na mga kaaway, sa ganitong kaparaanan ay madali nilang matatalo ang sinomang ibig sumakop sa kanila. Dahil dito ay lalo silang naging
mapagmataas at mapagmalaki, inisip nila na ito ay dahil sa kanilang lakas at kapangayarihan. Nakarating sa harapan ng Panginoon ang mga kasamaan ng kanilang mga puso bunga ng kanilang mga pagmamataas kung kaya't ipinasya ng Dios na silay parusahan. Ikatlong Yugto: Ginulo ng Dios ang pagkakaisa ng mga taong laban sa kanya sa pamamagitan ng pagbabago ng kanilang mga wika, tinawag nila itong Babel sapagkat doon sila pinangalat ng Panginoon. Sila ay tumigil sa pagtatayo dahil sa kalituhan bunga ng pagkakaibaiba ng kanilang wika, dito nagpasimulang mangalap ang ibat- ibang lahi ng tao na may ibat-ibang wika na sinasalita.
 TEORYANG BOW-BOW. Ayon sa teoryang ito, maaari ang wika raw ng tao ay mula sa mga tunog ng kalikasan. halimbawa. Ang insektong tuko na tinawag na tuko dahil sa tunog nalilikha nito.  TEORYANG POOH-POOH. Ayon sa teoryang ito natutong magsalita ang mga tao nang hindi sinasadya ay nabulalas sila bunga ng mga masisidhing damdamin tulad ng sakit, tuwa, sarap, kalungkutan at iba pa. halimbawa. Pansinin Kapag ang Pinoy napapabulalas sa sakit napapa-ARAY! Ang mga Americano napapa-OUCH!
 TEORYANG YO-HE-HO. Ang paniniwala sa teoryang ito ang mga tao natuto mag salita dahil sa pwersang fisikal.  halimbawa. Anong tunog ang nalilikha natin kapag tayo’y nagbubuhat ng mabigat na bagay, kapag tayoy’y sumusuntok o nangangarate o kapagang mga ina ay nanganganak.  TEORYANG TA-RA-RA-BOOM-DE-AY. Ayon sa teoryang ito, ang wika raw ng tao ay nag- ugat sa mga tunog na nalilikha sa mga ritwal na ito ay kalauna’y nagpapabagu- bago at nilapatan ng ibat ibang kahulugan.
 TEORYANG TA-TA. Ayon naman sa teoryang ito, ang kumpas o galaw ng kamay ng tao na kanyang ginagawa sa bawat partikular na okasyon ay ginaya ng dila at naging sanhi ng pagkatuto ng taong lumikha ng tunog at kalauna’y nagsalita. Tinatawag itong ta-ta na sa wikang Pranses ay nangangahulugang paalam o goodbye sapagkat kapag ang isang tao nga namang nagpapaalam ay kumakampay ang kamay nang pababa at pataas katulad ng pagbaba at pagtaas na galaw ng dila kapag binibigkas ang salitang ta-ta.
 TEORYANG DING-DONG. Kahawig ng teoryang bow-bow, nagkaroon daw ng wika ang tao, ayon sa teoryang ito, sa pamamagitan ng mga tunog na nalilikha ng mga bagay-bagay sa paligid. Ngunit ang teoryang ito ay hindi limitado sa mga kalikasan lamang kungdi maging sa mga bagay na likha ng tao. Ayon sa teoryang ito, lahat ng bagay ay may sariling tunog na siyang kumakatawan sa bawat isa at ang tunog niyon ang siyang ginagad ng mga sinaunang tao na kalauna’y nagpabagu-bago at nilapatan ng iba’t ibang kahulugan.
 ANG ANTAS NG WIKA SA KATEGORYANG FORMAL at INFORMAL A. FORMAL. Ito ang mga salitang istandard dahil kinikilala, tinatanggap at ginagamit ng higit na nakakarami lalo na ng mga nakapag- aral ng wika. - PAMBANSA. Mga salitang karaniwang ginagamit sa mga aklat pangwika o pambalarila sa lahat ng mga paaralan, at kadalasan ginagamit sa pamahalaan. -PAMPANITIKAN O PANRETORIKA. Ito naman ang salita ay ginagamit ng mga manunulat sa mga akdang pampanitikan. Ito ang mga salita karaniwang matatayog, malalalim, makulay at masining.
B. INFORMAL. Ang mga salitang karaniwan, palasak at pang-araw-araw na madalas natin ginagamit sa pakikipag-usap at pakikipag talastasan sa mga kakilala at kaibigan. -LALAWIGANIN. Gamitin ang mga salitang ito sa mga partikular na pook o lalawigan lamang. Makilala rin ito sa pakakaroon ng kakaibang tono o ang tinatawag na marami na punto. -KOLOKYAL. Ito ang araw-araw na salita ginagamit sa mga pakakataon informal. Maaaring may kagaspangan nang kaunti ang salitang ito ngunit maaari rin ito maging refinado ayon sa kung sino ang nagsasalita.
-BALBAL(SLANG). Nagmula ito sa mga pankat-pangkat upang makaroon sila ng sariling codes. Mababang antas ng wika ito. At sa lahat ng antas ng wika, ang balbal ang pinakadinamiko. Maaari kasi ang usong salitang balbal ngayon ay laos na bukas.
Ano ang itatawag ninyo sa wikang ginagamit ninyo? Tagalog? Pilipino? Filipino?  WIKANG TAGALOG Tagalog ang wika sa Bulacan, Batangas, Rizal, Laguna, Quezon, Cavite, Mindoro, ilang parte ng Nueva Ecija, Puerto Princesa at pati sa Metro Manila. Ito, kung gayon ay wikang natural, may sariling mga katutubong tagapagsalita. Isang partikular na wika na sinasalita ng mga etnolingwistikong grupo sa bansa ang tagalog. Ng dumating si Miguel Lopez de Legazpi noong 1565 sa Maynila ay napuna na nilang ito ng maraming Pilipino.
 WIKANG TAGALOG BILANG WIKANG PAMBANSA Nasangkot ang Tagalog sa pambansang arena nang ideklara ni Presidente Manuel L. Quezon ang wikang pambansa batay sa Tagalog noong Disyembre 30,1935 (Executive Order no.139). Mula noong 1940, itinuro ito sa lahat ng eskwelahang publiko at privado.
 WIKANG PILIPINO Ang wikang Pilipino ay ang Filipino National Language(noong 1943) na batay sa tagalog mula noong 1959, nang ipasa ang Department Order No. 7 ng noo’y Sec. Jose Romeo, ng Department of Education. Ito din ang tinawag na wikang ofisyal, wikang pampagtuturo at asignatura sa Wikang Pambansa mula 1959. Natigil ito ng pagtibayin ang Filipino bilang wikang pambansa. Filipino din ang itinawag sa wikang pambansa sa Konstitusyon ng 1987.
 Ang komunikasyon ay proseso ng pagpapadala at pagtanggap ng mga mensahe sa pamamagitan ng mga simbolikong cues na maaaring verbal o di- verbal. 1. KOMUNIKASYONG INTRAPERSONAL.ito ay tumutukoy sa komunikasyong pansarili. Sangkod dito ang pag-iisip, pag-alala at pagdama, mga prosesong nagaganap sa internal nating katauhan.
2. KOMUNIKASYONG INTERPERSONAL. Ito ay komunikasyong nagaganap sa pagitan ng dalawang tao. Ang uri ng komunikasyong ito ang humuhubog ng ating ugnayan o relasyon sa ating kapwa. 3. KOMUNIKASYONG PAMPUBLIKO. Ito naman ang komunikasyong nagaganap sa pagitan ng isa at malaking pangkat ng mga tao. Ang isang tao nakikipag talumpati sa harap ng mga tagapaking ay nakikipagtalumpati sa publiko.
 KOMUNIKASYONG VERBAL Ang simbolizasyon ay isang proseso ng pagtutumbas ng ideya, pangyayari, lugra o bagay. Ang simbololik na prosesong ito ay maaaring sa pamamagitan ng verbal na simbolo, di-verbal na simbolo o sa magkasabay o kumbinasyunal na paggamit ng dalawa.
 KOMUNIKASYONG DI-VERBAL Madalas ay gumagamit tayo ng mga di- verbal na anyo o di kaya’y kumbinasyon ng verbal at di-verbal na anyo ng komunikasyon. Halimbawa: kapag nahuli ang isang ina ang kanyang batang anak, hindi maililihim ng bata ang kanyang kasalanan sa kanyang mukha, kilos ng katawan, kumpas ng kamay sa kabila ng kanyang matigas na pagtanggi.
 MGA ANYO NG KOMUNIKASYONG DI-VERBAL 1. ORAS 2. ESPASYO 3. KATAWAN 4. PANDAMA 5. SIMBULO 6. KULAY 7. PARALANGUAGE
 HEARING AT LISTENING. Malaki ang pagkakaiba ng hearing at listening sa wikang ingles. Ang hearing ay limitado lamang sa pagtanggap ng pandinig sa mga tunog, samantala ang listening ay kinapapalooban din ng pagkilala sa mga tunog, pag-alala sa naririnig at pagbibigay kahulugan o pag-iinterpret sa tunog na narinig. Pero sa wikang Filipino iisa lang ang katumbas ng listening at hearing ito ay PAKIKINIG.
•Pagdinig sa tunog •Pakilala sa tunog •Pagbibigay ng tugon sa narinig
 ORAS- ang oras na mainam o mabisang makinig ay UMAGA. sapagkat nakapagpahinga na ang isip at katawan. Ang hapon at gabi ay hindi na masyadong mabisa kasi pagod na rin ang isip at katawan sa buong araw na pakiking.  CHANNEL. ang daluyan ng mensahe. halimbawa ang paggamit ng celpon o pakikinig sa radyo dipende na yun sayo kung papano mo aadjust para maging malinaw ang tunog o salita galing sa radio o celpon.
 EDAD. Ang bata ay maikli pa lamang ang interes sa pakikinig. di tulad ng matanda ay mas may mahaba ang konsentrasyon o binibigay na atensyon sa pakikinig.  KASARIAN. Kapag ang babae ang nag- sasalita ay medyo mahaba parang walang katapusan kaya ang mga lalake ay minsan ay hindi pinapansin pero kapag ang lalake ang nagsasalita ay tipid lamang o maikli at tuwiran lang.  KULTURA. sa isang tagapagsalita dapat din mayroon siyang kaalaman sa lugar kung saan ang pinaggalingan ng kanyang mga tagapagpakinig upang mas lalong mabigyan ng linaw ang kanyang mga sasabihin.
 KONSEPTO SA SARILI. higit na mabisa ang isang pakikinig kung ang tagapagsalita ay gumagamit ng sariling estilo sa kanyang pagpapahayag.
URI NG TAGAPAKINIG  Eager Beaver- tagapakinig na ngiti ng ngiti o tangu ng tango ngunit hindi talaga naiintindihan ang pinakikinggan.  Sleeper- tagapakinig na inaantok.  tiger- tagapakinig na laging handang magreak sa anumang sasabihin ng nagsasalita.  Bewildered- tagapakinig na kahit anong pilit ay walang maintindihan sa naririnig.  Frowner- tagapakinig na wari bang lagi na lang may tanong at pagdududa.
 Relaxed - tagapakinig na hindi kakikitaan ng anumang reaksyon habang nakikinig.  Busy Bee - tagapakinig na abala sa ibang gawain habang nakikinig.  Two-Eared Listener- tagapakinig na ginagamit ang utak sa pakikinig.
• Dating pangulo ng Estados Unidos, ay natanyag at nagiwan ng hindi na mabuburang bahagi sa kasaysayan hindi lamang sa Amerika kundi maging sa buong mundo. • Hindi ,mataas ang pinag-aralan sapagkat wala siyang pormal na edukasyon at siya’y mahirap na mamamayan lamang. • Ang tagumpay ni Lincoln ay maiuugnay sa kanyang determinasyon na linangin at paunlarin ang kanyang kakayahang magsalita sa harap ng publiko • Dahil sa kakulangan ng “speech schools”, matamang inobserbahan at pinakinggan ni Lincoln ang paraan ng pagsasalita ng ibang tao kahit noong bata pa lamang siya. • Hanggang sa kasalukuyan, ipinapalagay na ang kanyang Gettysburg Address at ikalawang Inaugural Speech ay ilan sa natatanging pinakamahusay na talumpati sa buong kasaysayan ng daigdig.
• Nanatali sa White House nang apat na sunud-sunod na termino mula 1923- 1945. • Nilinang niya ang kanyang kakayahan sa pagsasalita sa pamamagitan ng pagbibigay ng matamang atensyon sa mga malalayang simulain ng pagsasalita. • Halos lahat ng kanyang talumpati sa radyo ay praktisado ng lubusan. • Maging ang kanyang mga kalaban sa pulitika ay umaming ang kanyang sunud- sunod na tagumpay ay nakaugat sa kanyang impluwensya sa kanyang tagapakinig.
•Isa sa mga susi ng kanyang tagumpay ay ang husay na ipinakita niya sa serye ng mga debateng ipinalabas ng mga programang pantelebisyon. • Dahil sa Kanyang epektib na pagsasalita, tinalo niya si Nixon sa nasabing halalalan.
• tanyag na isang dakilang orador. • Pautal magsalita ngunit tinuruan niya ang kanyang sarili magsalita nang tuluy-tuloy at tuwid sa pamamagitan ng pagtatalumpati sa harap ng hampas ng alon sa dalampasigan. • Madalas na nagsusubo siya ng maliit na bato upang maituwid lamang ang kanyang pananalita.
KAALAMAN •Upang maging epiktibo sa pagsasalita Kinakailangang alam na alam ng nagsasalita Ang kanyang saloobin. KASANAYAN •Ito ay makakamtan kung may malawak na talasalitaan At kaalaman sa paksa. TIWALA SA SARILI •Naipapamalas ang kasanayan sa pagsasalita kapag batid Ang wastong pagbigkas at paggamit sa tanang salita, Naihahanay nang maayos, malinaw at pagbigkas at Paggamit sa tamang salita. PANGANGAILA- NGAN SA MABISANG PAGSASALITA
 TINIG-Bilang isang tagapagsalita lalo sa Harap ng madla, mahalagang linangin nito ang tinig  KILOS-Ang galaw ay pagkilos ng bahagi ng katawan Upang lalong maging Malinaw ang mensaheng Nais iparating.  KUMPAS NG KAMAY-Ang Kumpas ng kamay ay mahalaga rin sa pagsasalita. Ang kumpas ng Kamay ay kailangan para maging angkop sa diwa ng salita o mga salitang sinasambit .
 BIGKAS-Napakahalagang maging wasto ang bigkas ng isang nagsasalita. Kailangan maging matatas at malinaw ang pagbigkas niya sa mga salita .  TINDIG-Ito ay repleksyon nang kung gaano kahanda at kamportable ang mambibigkas .
 Ang pinakamabuting paraan ng paglaban sa takot , kung gayon, ay ang pagharap, at hindi ang pagtalikod dito.  Ang takot sa pagsasalita sa harap ng madla ay tinatawag na “XENOPHOBIA” o “STAGE FRIGHT” . Ito ang takot na mapagtawanan bunga ng maling gramar, maling bigkas, o masagwang tindig o postyur.
Ang pagbasa ay pagkilala at pagkuha ng mga ideya at kaisipan sa mga sagisag na nakalimbag. Isa ito sa mga makrong kasanayang pangwika at isa sa mga pinakagamitin sa lahat.
 Bunga ng knowledge explosion, naging lalong mahalaga ang pagbasa sa sangkatauhan. Ang sumusunod ay ilan sa mga halaga ng pagbasa: 1. Nakapagdudulot ito ng kasiyahan at nakalulunas ng pagkabagot, 2. Pangunahing ito kasangkapan sa pagtugklas ng kaalaman sa ibat ibang larangan ng buhay, 3. Gumaganap ito ng mahalagang tungkulin sa ating pang-araw-araw na buhay,
4. Nalalakbay natin ang mga lugar na hindi nararating, nakikilala ang mga taong yumao na o hindi na kilala, 5. Naiinfluwensyahan nito ang ating saloobin at palagay hinggil sa ibat ibang bagay at tao, at 6. Nakatutulong ito sa paglutas ng ating mga suliranin at sa pagpapataas ng kalidad ng buhay ng tao.
Dahil ang pagbasa ay hindi lamang gawaiing sensori kundi higit sa lahat, isang gawaing pangkaisipan , mayroon itong sinusunod na kronolojikal na hakbang. Ito ay ang mga sumusunod: 1. Persepsyon o pagkilala sa mga nakalimbag na simbolo, 2. Pag-unawa sa kaisipang nakapaloob sa mga nakalimbag na simbolo, 3. Reaksyon o paghatol ng kawastuhan, kahusayan at halaga ng tekstong binasa, at 4. Asimilasyon/integrasyon ng binasang teksto sa mga karanasan ng mambabasa.
 ANG PAGBASA AY MAAARING MAURI BATAY SA LAYUNIN, ITO AY MAAARING SKIMMING AT SCANNING. SKIMMING-Ang pinaka mabilis na pagbasa. Ginagamit ito sa paghahanap ng pangalan sa board exam passer. SCANNING-Ito naman ay ang paghahanap ng isang tiyak na informasyon sa isang pahina.
 ANG PAGBASA AY MAUURI SA TAHIMIK O PASALITA. TAHIMIK NA PAGBASA-Sa tahimik na pagbas Mata lang ang ginagamit at walang maririnik na tunog. PASALITANG PAGBASA- Sa pasalitang pagbasa gumagamit din ng bibig, bukod sa mga mata kaya may tunog at pagsasalita.
 URI NG PAGBASA BATAY SA BILIS O TULIN STUDY SPEED- Ito ang pinaka mabagal na pagbasa at ginagamit ito sa mga mahihirap na seleksyon. MATULIN NA PAGBAS-Dito mahahalagang bahagi lamang ng isang teksto ang binabasa batay sa layunin ng bumabasa.
Ang pagsulat ay kapwa isang fisikal at mental na aktiviti ginagawa para sa iba’t ibang layunin. Ito ay fisikal na aktiviti sapakat ginagamit dito ang kamay sa pagsulat sa papel, o sa pagpindot ng mga keys ng tayprayter ng o keyboard ng kompyuter. Ginagamit din sa pagsulat ang mga mata upang imonitor ang anyo ng writing output kahit pa ito’y handwriting lamang o rejister sa monitor ng kompyuter o print-out na.Mental na activiti rin ang pagsulat sapakat ito ay isang ehersisyo ng pagsasatitik ng mga ideya.
Filipino 101
Filipino 101

More Related Content

PPTX
Kalikasan-at-kahulugan-ng-wika.pptx
byIsletaAngelouJuliett
 
PPT
TUNGO SA MABISANG KOMUNIKASYON : Barayti at Register ng Wika
byEmmanuel Calimag
 
PPTX
Batayang Kaalaman sa Wika
byHanna Elise
 
PPT
Fil1 prelim-1
byOtilesoj Oiretemed
 
PPTX
Sikolohiya hinggil sa pagkatuto ng wika, mga teorya
bymyrepearl
 
PPTX
Sintaks_pptx (1).pptx filipino majors need
byKenjieMarkChan
 
PPTX
Fil501-Angkan ng Wika-Abarquez-masterssubjectpptx
byMariaRuthelAbarquez4
 
PPTX
Barayti ng Wika
byJosephine Olaco
 
Kalikasan-at-kahulugan-ng-wika.pptx
byIsletaAngelouJuliett
 
TUNGO SA MABISANG KOMUNIKASYON : Barayti at Register ng Wika
byEmmanuel Calimag
 
Batayang Kaalaman sa Wika
byHanna Elise
 
Fil1 prelim-1
byOtilesoj Oiretemed
 
Sikolohiya hinggil sa pagkatuto ng wika, mga teorya
bymyrepearl
 
Sintaks_pptx (1).pptx filipino majors need
byKenjieMarkChan
 
Fil501-Angkan ng Wika-Abarquez-masterssubjectpptx
byMariaRuthelAbarquez4
 
Barayti ng Wika
byJosephine Olaco
 

What's hot

PPT
Katuturan ng wika
byJustin Thaddeus Soria
 
PPT
Wika
byCecilia Repalda
 
PPTX
Ortograpiyang filipino
byshekainalea
 
PPTX
Ano ang wika?
byBryanne Mas
 
PPT
Wika
byArmilyn Nadora
 
PPTX
Uri ng komunikasyon
byJeremy Isidro
 
DOCX
Teoryang wika
byabanil143
 
PPTX
Kahulugan at kahalagahan ng wika
byJustin Thaddeus Soria
 
PPT
Barayti ng wika
byChristopher E Getigan
 
PPT
Masining na pagpapahayag
byivie mendoza
 
PPTX
Komunikasyon
byPaul Mitchell Chua
 
PPTX
Dayalek at idyolek
byarlynnarvaez
 
PPTX
Morpema
byReina Mikee
 
DOCX
Ibigay ang pagkakaiba at pagkakatulad ng tagalog, pilipino at filipino
byPRINTDESK by Dan
 
PPTX
wikang pambansa
byJewel del Mundo
 
PPT
Ponema
byVanessa Rae Baculio
 
PPT
Ortograpiya
byAlma Reynaldo
 
PPT
Rehistro ng Wika ng mga Doktor
byAiden Okuzaki
 
PPT
Fil1 morpema
byFely Vicente
 
PPTX
Panahon ng kastila
byRhodz Fernandez
 
Katuturan ng wika
byJustin Thaddeus Soria
 
Wika
byCecilia Repalda
 
Ortograpiyang filipino
byshekainalea
 
Ano ang wika?
byBryanne Mas
 
Wika
byArmilyn Nadora
 
Uri ng komunikasyon
byJeremy Isidro
 
Teoryang wika
byabanil143
 
Kahulugan at kahalagahan ng wika
byJustin Thaddeus Soria
 
Barayti ng wika
byChristopher E Getigan
 
Masining na pagpapahayag
byivie mendoza
 
Komunikasyon
byPaul Mitchell Chua
 
Dayalek at idyolek
byarlynnarvaez
 
Morpema
byReina Mikee
 
Ibigay ang pagkakaiba at pagkakatulad ng tagalog, pilipino at filipino
byPRINTDESK by Dan
 
wikang pambansa
byJewel del Mundo
 
Ponema
byVanessa Rae Baculio
 
Ortograpiya
byAlma Reynaldo
 
Rehistro ng Wika ng mga Doktor
byAiden Okuzaki
 
Fil1 morpema
byFely Vicente
 
Panahon ng kastila
byRhodz Fernandez
 

Viewers also liked

PPTX
Wika
byJessica Duque
 
PPTX
Kasaysayan ng linggwistika (1)
byUniversity of Rizal System
 
PPTX
MORPOLOHIYA
byclauds0809
 
DOCX
THESIS - WIKANG FILIPINO, SA MAKABAGONG PANAHON
byMi L
 
PPTX
Ponolohiya
byJose Emmanuel Maningas
 
PPT
Pagsasalita
byCath Evangelista
 
PPTX
Ponolohiya (FIL 101)
byNeilStephen19
 
PPT
Asimilasyon
byLove Bordamonte
 
PPTX
Yunit 4 Komunikasyon
byRita Mae Odrada
 
PPTX
Pragmatiks filipino 1
byUniversity of Santo Tomas
 
DOC
Wastong gamit ng mga salita
byRL Miranda
 
PDF
KOMUNIKASYON
byAngela Dadivas
 
DOCX
THESIS (Pananaliksik) Tagalog
byhm alumia
 
PPTX
Pamanahong Papel o Pananaliksik (Research Paper)
byMerland Mabait
 
PPTX
Summary of distinctions misosa vs impact
byJoel Wayne Ganibe, MBA
 
PPT
Talasalitaan (VAN)
byMistroa Jose Radin Garduque
 
PPTX
Aralpan!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!...
byEsteves Paolo Santos
 
PPTX
PRAGMATIK STPM SEM3
byDg Suhaili
 
PPTX
Talasalitaan1
bySCPS
 
DOC
14. chapter 7 cast - filipino
byaeriellebabes
 
Wika
byJessica Duque
 
Kasaysayan ng linggwistika (1)
byUniversity of Rizal System
 
MORPOLOHIYA
byclauds0809
 
THESIS - WIKANG FILIPINO, SA MAKABAGONG PANAHON
byMi L
 
Ponolohiya
byJose Emmanuel Maningas
 
Pagsasalita
byCath Evangelista
 
Ponolohiya (FIL 101)
byNeilStephen19
 
Asimilasyon
byLove Bordamonte
 
Yunit 4 Komunikasyon
byRita Mae Odrada
 
Pragmatiks filipino 1
byUniversity of Santo Tomas
 
Wastong gamit ng mga salita
byRL Miranda
 
KOMUNIKASYON
byAngela Dadivas
 
THESIS (Pananaliksik) Tagalog
byhm alumia
 
Pamanahong Papel o Pananaliksik (Research Paper)
byMerland Mabait
 
Summary of distinctions misosa vs impact
byJoel Wayne Ganibe, MBA
 
Talasalitaan (VAN)
byMistroa Jose Radin Garduque
 
Aralpan!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!...
byEsteves Paolo Santos
 
PRAGMATIK STPM SEM3
byDg Suhaili
 
Talasalitaan1
bySCPS
 
14. chapter 7 cast - filipino
byaeriellebabes
 

Similar to Filipino 101

PPTX
Ang wika at ang pakikipagtalastasan
byMarygrace Cagungun
 
PPTX
Wika todo
bynheyyhen
 
PPT
WIKA2 (1).ppt
byMariaAngelicaSandoy
 
PPTX
aralin 1 fiilipino 11.pptx
byferdinandsanbuenaven
 
PPTX
wika-170620021158.pptx
byferdinandsanbuenaven
 
DOCX
Wika
byorion108
 
PPTX
katuturan at kahalagahan ng wikang filipino
byPrinceArnesto
 
PPTX
Umuunlads Gramatika sa Wikang Filipino -
byCeeJaePerez
 
DOCX
Wikang Filipino
byErikaJaneDiongson
 
PPTX
WIKA.pptx
byDindoOjeda1
 
PDF
WEEK 4-TEORYA NG WIKA AT ANTAS NG WIKA - Schoology.pdf
byedaguil1
 
PPTX
digestive system
byEllen Olmoguez
 
PPTX
Komunikasyon at Pananaliksik sa Wika at Kulturang Pilipino_Konseptong Pangwik...
byOliverSasutana2
 
PPTX
filipino wika week 1 quarter 1 ito ay mga tugkol sa mga wika
bykenethseptember30199
 
PPTX
pwrpt_wika_v1.pptx
byJARYLPILLAZAR1
 
PPTX
Kahulugan ng Wika (Komunikasyon at Pananaliksik).pptx
byJackielouBautista
 
PPTX
Komunikasyon sa Filipino_Konseptong Pangwika.pptx
byOliverSasutana2
 
DOCX
STEM 11 KOMAPAN-ARALIN 1 BARAYTI NG WIKA .docx
byAltheaGwenRosales
 
DOC
wer
byMerry Pearl Mercurio
 
PPT
Katuturanngwika 120629072007-phpapp01
byCee Jay Molina
 
Ang wika at ang pakikipagtalastasan
byMarygrace Cagungun
 
Wika todo
bynheyyhen
 
WIKA2 (1).ppt
byMariaAngelicaSandoy
 
aralin 1 fiilipino 11.pptx
byferdinandsanbuenaven
 
wika-170620021158.pptx
byferdinandsanbuenaven
 
Wika
byorion108
 
katuturan at kahalagahan ng wikang filipino
byPrinceArnesto
 
Umuunlads Gramatika sa Wikang Filipino -
byCeeJaePerez
 
Wikang Filipino
byErikaJaneDiongson
 
WIKA.pptx
byDindoOjeda1
 
WEEK 4-TEORYA NG WIKA AT ANTAS NG WIKA - Schoology.pdf
byedaguil1
 
digestive system
byEllen Olmoguez
 
Komunikasyon at Pananaliksik sa Wika at Kulturang Pilipino_Konseptong Pangwik...
byOliverSasutana2
 
filipino wika week 1 quarter 1 ito ay mga tugkol sa mga wika
bykenethseptember30199
 
pwrpt_wika_v1.pptx
byJARYLPILLAZAR1
 
Kahulugan ng Wika (Komunikasyon at Pananaliksik).pptx
byJackielouBautista
 
Komunikasyon sa Filipino_Konseptong Pangwika.pptx
byOliverSasutana2
 
STEM 11 KOMAPAN-ARALIN 1 BARAYTI NG WIKA .docx
byAltheaGwenRosales
 
wer
byMerry Pearl Mercurio
 
Katuturanngwika 120629072007-phpapp01
byCee Jay Molina
 

Filipino 101

  • 1.
  • 4.
    o Ayon kayArchibald A. Hill Ang wika ang pangunahin at pinakaelaboreyt ng simbolikong gawaing pantao. Ang mga simbolo ito ay binubuo ng mga tunog na nalilikha ng aparato sa pagsasalita at isinasaayos sa mga klase at patern na lumilikha sa isang komplikado at simetrikal na istraktura. Ang mga simbolong ito ay mayroon ding kahulugang arbitraryo at kontrolado ng lipunan.
  • 5.
     Ayon dinkay Henry Gleason Ang wika ay masistemang balangkas ng sinasalitang tunog na pinipili at isinasaayos sa paraang arbitraryo upang magamit ng mga taong kabilang sa isang kultura..
  • 6.
    1. Ang wikaay masistemang balangkas dahil ito ay binubuo ng mga makabuluhang tunog (fonema) na kapag pinagsama-sama sa makabuluhang sikwens ay makalilikha ng mga salita (morfema) na bumabagay sa iba pang mga salita (semantiks) upang makabuo ng mga pangungusap. Ang pangungusap ay may istraktyur (sintaks) na nagiging basehan sa pagpapakahulugan sa paggamit ng wika.
  • 7.
     Ponolohiya ofonoloji – pag-aaral ng fonema o ponema; ang fonema ay tawag sa makabuluhang yunit ng binibigkas na tunog sa isang wika. Halimbawa ay ang mga fonemang /l/, /u/, /m/, /i/, /p/, /a/ at /t/ na kung pagsama-samahin sa makabuluhang ayos ay mabubuo ang salitang [lumipat].
  • 8.
    Morpolohiya o morfoloji– pag- aaral ng morfema; ang morfema ay tawag sa pinamakamaliit na makabuluhang yunit ng salita sa isang wika. Sa Filipino ang tatlong uri ng morfema ay ang salitang- ugat, panlapi at fonema. -Salitang-ugat = tao, laba, saya, bulaklak, singsing, doktor, dentista -Panlapi = mag-, -in-, -um-, -an/-han -Fonema = a -tauhan, maglaba, doktora
  • 9.
     Sintaksis –pag-aaral ng sintaks; sintaks ay ang tawag sa formasyon ng mga pangungusap sa isang wika. Sa Filipino, maaaring mauna ang paksa sa panaguri at posible namang pagbaligtaran ito. Samantalang sa Ingles laging nauuna ang paksa. Hal. Mataas ang puno. Ang puno ay mataas. The tree is tall. (hindi maaaring ‘Tall is the tree.’ o ‘Tall the tree.’)
  • 10.
     Semantiks –pag-aaral ng relasyon ng salita sa bawat isa sa iisang pangungusap; ang mga salita sa pagbuo ng pangungusap ay bumabagay sa iba pang salita sa pangungusap upang maging malinaw ang nais ipahayag. Hal. Inakyat niya ang puno. Umakyat siya sa puno. Makikita na nang ginamit ang pandiwang [inakyat] ang panghalip ng aktor sa pangungusap ay [niya] at ang pantukoy sa paksa ay [ang]. Samantalang sa ikalawang pangungusap ang pandiwa ay napalitan ng [umakyat] kaya nakaapekto ito sa panghalip ng aktor na dati’y [niya] ngayo’y [siya] na. Imbis na pantukoy na [ang] ay napalitan na ng pang-ukol na [sa]. Nagkaiba na ang kahulugan ng dalawang pangungusap.
  • 11.
    FONOLOJI MORFOLOJI SINTAKS (SAMBITLA) (FONEMA)(MORFEMA) DTUNOG SALITANG UGAT+ PANLAPI+ MORFEMANG FONEMA DISKORSPANGUNGUSAP
  • 12.
    2. Ang wikaay sinasalitang tunog. Hindi lahat ng tunog ay wika sapakat hindi lahat ng tunog ay may kahulugan. Sa tao, ang pinakamakahulugang tunog na nalilikha natin at kung gayo’y kasangkapan ng komunikasyon sa halos lahat kung hindi man lahat ng pakakataon ay ang tunog na sinasalita. Samakatwid, ito ang mga tunog na nalilikha ng ating aparato sa pagsasalita na nagmumula sa hanging nanggagaling sa baga o ang pinanggagalingan ng lakas o enerji, nagdaraan sa pumapalag na bagay na lumilikha ng tunog at minomodifay ng resonador.
  • 13.
    Bawat wika aymay kanya-kanyang set ng mga makahulugang tunog o fonema. Makahulugan ang wika kapag ito ay nagtataglay ng kahulugan. ang wikang pilipino ay may dalawampu’t isang fonema napapangkat sa dalawa: 1. Fonemang katinig ay mailalarawan sa pamamagitan ng punto ng artikulasyon o kung saang bahagi isinasagawa ang pagbigkas ng fonema at sa paraan ng artikulasyon o paraan ng pagpapalabas ng hangin sa pagbikas ng fonema ay may tunog o walang tunog. 2. Fonemang pantinig mailalarawan sa pamamagitan ng posisyonnng ng dila sa pagbikas ng mga ito at sa kung saang bahagi ng dila nagaganap ang pagbikas ng bawat isa.
  • 14.
    3. ANG WIKAAY PINIPILI AT ISINASAAYOS. Upang tayo’y maunawaan ng ating kausap. Hindi maaaring ipagpilitan natin gamitin ang isang wikang hindi naunawaan ng ating kausap at gayundin ang ating kausap, hindi niya maaaring ipagpalitan ang wikang hindi natin batid. Tayo o ang ating kausap ay kaylangang pumili ng komong wika kung saan makakaunawaan. Samantala para maging epektibo ang ating komunikasyon kailangan natin isaayos ang paggamit ng wika.
  • 15.
    4. ANG WIKAAY ARBITRARYO. Ayon kay Archibad Hill kunng gayon, ang isang taong walang ugnayan sa isang komunidad ay hindi matututong magsalita kung paanong ang mga naninirahan sa komunidad na iyon ay nagsasalita sapagkat ang esensya nw wika ay panlipunan. Samantalang ang bawat komunidad ay nakabubuo ng mga sariling pagkakakilanlan sa paggamit ng wika na ikinaiiba nila sa ibang komunidad,bawat individual ay nakadedevelop din ng sariling pagkakakilanlan sa pagsasalita na ikinakaiiba niya sa lahat.
  • 16.
    5. ANG WIKAAY GINAGAMIT. Ang wika ay kasangkapan sa komunikasyon at katulad ng iba pang kasangkapan. Ang isang kasangkapang hindi na ginagamit ay nawawala na ng saysay. Gayon din sa wika, idagdag pa kapag ang wika ay hindi na ginagamit ito ay unti-unting mawawala at tuluyang mamatay.
  • 17.
    6. ANG WIKAAY NAKABATAY SA KULTURA. dahil hindi maaaring paghiwalayin ang wika at kultura sapagkat sa pamamagitan ng wika, nasasalamin ang kultura ng isang bansa. 7. ANG WIKA AY NAGBABAGO. Hindi ito tumangi magbago. Ang isang wikang stagnant ay maaaring mamatay tulad ng hindi paggamit nito. At maaari din nadaragdagan ang vokabularyo, bunga ng pagiging malikhain ng mga tao, maaaring sila ay nakakalikha ng bagong salita. At yung mga salitang balbal ay isa ding dahilan.
  • 19.
    Unang Yugto: Sapaghahangad ng mga Hebreo na sila'y kilalanin at katakutan ng ibang lahi ay binalak nilang magtayo ng isang tore na aabot hanggang sa langit upang maipakita sa lahat ang kanilang lakas at kapangyarihan. Dahil sa dami ng kanilang bilang sila ay nagtulong-tulong upang mabilis na maisagawa ang kanilng balak. Ikalawang Yugto: Dahil sa pagtatayo ng tore ay madali nilang nalalaman kung may pararating na mga kaaway, sa ganitong kaparaanan ay madali nilang matatalo ang sinomang ibig sumakop sa kanila. Dahil dito ay lalo silang naging
  • 20.
    mapagmataas at mapagmalaki,inisip nila na ito ay dahil sa kanilang lakas at kapangayarihan. Nakarating sa harapan ng Panginoon ang mga kasamaan ng kanilang mga puso bunga ng kanilang mga pagmamataas kung kaya't ipinasya ng Dios na silay parusahan. Ikatlong Yugto: Ginulo ng Dios ang pagkakaisa ng mga taong laban sa kanya sa pamamagitan ng pagbabago ng kanilang mga wika, tinawag nila itong Babel sapagkat doon sila pinangalat ng Panginoon. Sila ay tumigil sa pagtatayo dahil sa kalituhan bunga ng pagkakaibaiba ng kanilang wika, dito nagpasimulang mangalap ang ibat- ibang lahi ng tao na may ibat-ibang wika na sinasalita.
  • 21.
     TEORYANG BOW-BOW.Ayon sa teoryang ito, maaari ang wika raw ng tao ay mula sa mga tunog ng kalikasan. halimbawa. Ang insektong tuko na tinawag na tuko dahil sa tunog nalilikha nito.  TEORYANG POOH-POOH. Ayon sa teoryang ito natutong magsalita ang mga tao nang hindi sinasadya ay nabulalas sila bunga ng mga masisidhing damdamin tulad ng sakit, tuwa, sarap, kalungkutan at iba pa. halimbawa. Pansinin Kapag ang Pinoy napapabulalas sa sakit napapa-ARAY! Ang mga Americano napapa-OUCH!
  • 22.
     TEORYANG YO-HE-HO.Ang paniniwala sa teoryang ito ang mga tao natuto mag salita dahil sa pwersang fisikal.  halimbawa. Anong tunog ang nalilikha natin kapag tayo’y nagbubuhat ng mabigat na bagay, kapag tayoy’y sumusuntok o nangangarate o kapagang mga ina ay nanganganak.  TEORYANG TA-RA-RA-BOOM-DE-AY. Ayon sa teoryang ito, ang wika raw ng tao ay nag- ugat sa mga tunog na nalilikha sa mga ritwal na ito ay kalauna’y nagpapabagu- bago at nilapatan ng ibat ibang kahulugan.
  • 23.
     TEORYANG TA-TA.Ayon naman sa teoryang ito, ang kumpas o galaw ng kamay ng tao na kanyang ginagawa sa bawat partikular na okasyon ay ginaya ng dila at naging sanhi ng pagkatuto ng taong lumikha ng tunog at kalauna’y nagsalita. Tinatawag itong ta-ta na sa wikang Pranses ay nangangahulugang paalam o goodbye sapagkat kapag ang isang tao nga namang nagpapaalam ay kumakampay ang kamay nang pababa at pataas katulad ng pagbaba at pagtaas na galaw ng dila kapag binibigkas ang salitang ta-ta.
  • 24.
     TEORYANG DING-DONG.Kahawig ng teoryang bow-bow, nagkaroon daw ng wika ang tao, ayon sa teoryang ito, sa pamamagitan ng mga tunog na nalilikha ng mga bagay-bagay sa paligid. Ngunit ang teoryang ito ay hindi limitado sa mga kalikasan lamang kungdi maging sa mga bagay na likha ng tao. Ayon sa teoryang ito, lahat ng bagay ay may sariling tunog na siyang kumakatawan sa bawat isa at ang tunog niyon ang siyang ginagad ng mga sinaunang tao na kalauna’y nagpabagu-bago at nilapatan ng iba’t ibang kahulugan.
  • 26.
     ANG ANTASNG WIKA SA KATEGORYANG FORMAL at INFORMAL A. FORMAL. Ito ang mga salitang istandard dahil kinikilala, tinatanggap at ginagamit ng higit na nakakarami lalo na ng mga nakapag- aral ng wika. - PAMBANSA. Mga salitang karaniwang ginagamit sa mga aklat pangwika o pambalarila sa lahat ng mga paaralan, at kadalasan ginagamit sa pamahalaan. -PAMPANITIKAN O PANRETORIKA. Ito naman ang salita ay ginagamit ng mga manunulat sa mga akdang pampanitikan. Ito ang mga salita karaniwang matatayog, malalalim, makulay at masining.
  • 27.
    B. INFORMAL. Angmga salitang karaniwan, palasak at pang-araw-araw na madalas natin ginagamit sa pakikipag-usap at pakikipag talastasan sa mga kakilala at kaibigan. -LALAWIGANIN. Gamitin ang mga salitang ito sa mga partikular na pook o lalawigan lamang. Makilala rin ito sa pakakaroon ng kakaibang tono o ang tinatawag na marami na punto. -KOLOKYAL. Ito ang araw-araw na salita ginagamit sa mga pakakataon informal. Maaaring may kagaspangan nang kaunti ang salitang ito ngunit maaari rin ito maging refinado ayon sa kung sino ang nagsasalita.
  • 28.
    -BALBAL(SLANG). Nagmula itosa mga pankat-pangkat upang makaroon sila ng sariling codes. Mababang antas ng wika ito. At sa lahat ng antas ng wika, ang balbal ang pinakadinamiko. Maaari kasi ang usong salitang balbal ngayon ay laos na bukas.
  • 30.
    Ano ang itatawagninyo sa wikang ginagamit ninyo? Tagalog? Pilipino? Filipino?  WIKANG TAGALOG Tagalog ang wika sa Bulacan, Batangas, Rizal, Laguna, Quezon, Cavite, Mindoro, ilang parte ng Nueva Ecija, Puerto Princesa at pati sa Metro Manila. Ito, kung gayon ay wikang natural, may sariling mga katutubong tagapagsalita. Isang partikular na wika na sinasalita ng mga etnolingwistikong grupo sa bansa ang tagalog. Ng dumating si Miguel Lopez de Legazpi noong 1565 sa Maynila ay napuna na nilang ito ng maraming Pilipino.
  • 31.
     WIKANG TAGALOGBILANG WIKANG PAMBANSA Nasangkot ang Tagalog sa pambansang arena nang ideklara ni Presidente Manuel L. Quezon ang wikang pambansa batay sa Tagalog noong Disyembre 30,1935 (Executive Order no.139). Mula noong 1940, itinuro ito sa lahat ng eskwelahang publiko at privado.
  • 32.
     WIKANG PILIPINO Angwikang Pilipino ay ang Filipino National Language(noong 1943) na batay sa tagalog mula noong 1959, nang ipasa ang Department Order No. 7 ng noo’y Sec. Jose Romeo, ng Department of Education. Ito din ang tinawag na wikang ofisyal, wikang pampagtuturo at asignatura sa Wikang Pambansa mula 1959. Natigil ito ng pagtibayin ang Filipino bilang wikang pambansa. Filipino din ang itinawag sa wikang pambansa sa Konstitusyon ng 1987.
  • 33.
     Ang komunikasyonay proseso ng pagpapadala at pagtanggap ng mga mensahe sa pamamagitan ng mga simbolikong cues na maaaring verbal o di- verbal. 1. KOMUNIKASYONG INTRAPERSONAL.ito ay tumutukoy sa komunikasyong pansarili. Sangkod dito ang pag-iisip, pag-alala at pagdama, mga prosesong nagaganap sa internal nating katauhan.
  • 34.
    2. KOMUNIKASYONG INTERPERSONAL.Ito ay komunikasyong nagaganap sa pagitan ng dalawang tao. Ang uri ng komunikasyong ito ang humuhubog ng ating ugnayan o relasyon sa ating kapwa. 3. KOMUNIKASYONG PAMPUBLIKO. Ito naman ang komunikasyong nagaganap sa pagitan ng isa at malaking pangkat ng mga tao. Ang isang tao nakikipag talumpati sa harap ng mga tagapaking ay nakikipagtalumpati sa publiko.
  • 35.
     KOMUNIKASYONG VERBAL Angsimbolizasyon ay isang proseso ng pagtutumbas ng ideya, pangyayari, lugra o bagay. Ang simbololik na prosesong ito ay maaaring sa pamamagitan ng verbal na simbolo, di-verbal na simbolo o sa magkasabay o kumbinasyunal na paggamit ng dalawa.
  • 36.
     KOMUNIKASYONG DI-VERBAL Madalasay gumagamit tayo ng mga di- verbal na anyo o di kaya’y kumbinasyon ng verbal at di-verbal na anyo ng komunikasyon. Halimbawa: kapag nahuli ang isang ina ang kanyang batang anak, hindi maililihim ng bata ang kanyang kasalanan sa kanyang mukha, kilos ng katawan, kumpas ng kamay sa kabila ng kanyang matigas na pagtanggi.
  • 37.
     MGA ANYONG KOMUNIKASYONG DI-VERBAL 1. ORAS 2. ESPASYO 3. KATAWAN 4. PANDAMA 5. SIMBULO 6. KULAY 7. PARALANGUAGE
  • 40.
     HEARING ATLISTENING. Malaki ang pagkakaiba ng hearing at listening sa wikang ingles. Ang hearing ay limitado lamang sa pagtanggap ng pandinig sa mga tunog, samantala ang listening ay kinapapalooban din ng pagkilala sa mga tunog, pag-alala sa naririnig at pagbibigay kahulugan o pag-iinterpret sa tunog na narinig. Pero sa wikang Filipino iisa lang ang katumbas ng listening at hearing ito ay PAKIKINIG.
  • 41.
    •Pagdinig sa tunog •Pakilalasa tunog •Pagbibigay ng tugon sa narinig
  • 42.
     ORAS- angoras na mainam o mabisang makinig ay UMAGA. sapagkat nakapagpahinga na ang isip at katawan. Ang hapon at gabi ay hindi na masyadong mabisa kasi pagod na rin ang isip at katawan sa buong araw na pakiking.  CHANNEL. ang daluyan ng mensahe. halimbawa ang paggamit ng celpon o pakikinig sa radyo dipende na yun sayo kung papano mo aadjust para maging malinaw ang tunog o salita galing sa radio o celpon.
  • 43.
     EDAD. Angbata ay maikli pa lamang ang interes sa pakikinig. di tulad ng matanda ay mas may mahaba ang konsentrasyon o binibigay na atensyon sa pakikinig.  KASARIAN. Kapag ang babae ang nag- sasalita ay medyo mahaba parang walang katapusan kaya ang mga lalake ay minsan ay hindi pinapansin pero kapag ang lalake ang nagsasalita ay tipid lamang o maikli at tuwiran lang.  KULTURA. sa isang tagapagsalita dapat din mayroon siyang kaalaman sa lugar kung saan ang pinaggalingan ng kanyang mga tagapagpakinig upang mas lalong mabigyan ng linaw ang kanyang mga sasabihin.
  • 44.
     KONSEPTO SASARILI. higit na mabisa ang isang pakikinig kung ang tagapagsalita ay gumagamit ng sariling estilo sa kanyang pagpapahayag.
  • 45.
    URI NG TAGAPAKINIG Eager Beaver- tagapakinig na ngiti ng ngiti o tangu ng tango ngunit hindi talaga naiintindihan ang pinakikinggan.  Sleeper- tagapakinig na inaantok.  tiger- tagapakinig na laging handang magreak sa anumang sasabihin ng nagsasalita.  Bewildered- tagapakinig na kahit anong pilit ay walang maintindihan sa naririnig.  Frowner- tagapakinig na wari bang lagi na lang may tanong at pagdududa.
  • 46.
     Relaxed -tagapakinig na hindi kakikitaan ng anumang reaksyon habang nakikinig.  Busy Bee - tagapakinig na abala sa ibang gawain habang nakikinig.  Two-Eared Listener- tagapakinig na ginagamit ang utak sa pakikinig.
  • 49.
    • Dating pangulong Estados Unidos, ay natanyag at nagiwan ng hindi na mabuburang bahagi sa kasaysayan hindi lamang sa Amerika kundi maging sa buong mundo. • Hindi ,mataas ang pinag-aralan sapagkat wala siyang pormal na edukasyon at siya’y mahirap na mamamayan lamang. • Ang tagumpay ni Lincoln ay maiuugnay sa kanyang determinasyon na linangin at paunlarin ang kanyang kakayahang magsalita sa harap ng publiko • Dahil sa kakulangan ng “speech schools”, matamang inobserbahan at pinakinggan ni Lincoln ang paraan ng pagsasalita ng ibang tao kahit noong bata pa lamang siya. • Hanggang sa kasalukuyan, ipinapalagay na ang kanyang Gettysburg Address at ikalawang Inaugural Speech ay ilan sa natatanging pinakamahusay na talumpati sa buong kasaysayan ng daigdig.
  • 51.
    • Nanatali saWhite House nang apat na sunud-sunod na termino mula 1923- 1945. • Nilinang niya ang kanyang kakayahan sa pagsasalita sa pamamagitan ng pagbibigay ng matamang atensyon sa mga malalayang simulain ng pagsasalita. • Halos lahat ng kanyang talumpati sa radyo ay praktisado ng lubusan. • Maging ang kanyang mga kalaban sa pulitika ay umaming ang kanyang sunud- sunod na tagumpay ay nakaugat sa kanyang impluwensya sa kanyang tagapakinig.
  • 53.
    •Isa sa mgasusi ng kanyang tagumpay ay ang husay na ipinakita niya sa serye ng mga debateng ipinalabas ng mga programang pantelebisyon. • Dahil sa Kanyang epektib na pagsasalita, tinalo niya si Nixon sa nasabing halalalan.
  • 55.
    • tanyag naisang dakilang orador. • Pautal magsalita ngunit tinuruan niya ang kanyang sarili magsalita nang tuluy-tuloy at tuwid sa pamamagitan ng pagtatalumpati sa harap ng hampas ng alon sa dalampasigan. • Madalas na nagsusubo siya ng maliit na bato upang maituwid lamang ang kanyang pananalita.
  • 56.
    KAALAMAN •Upang maging epiktibosa pagsasalita Kinakailangang alam na alam ng nagsasalita Ang kanyang saloobin. KASANAYAN •Ito ay makakamtan kung may malawak na talasalitaan At kaalaman sa paksa. TIWALA SA SARILI •Naipapamalas ang kasanayan sa pagsasalita kapag batid Ang wastong pagbigkas at paggamit sa tanang salita, Naihahanay nang maayos, malinaw at pagbigkas at Paggamit sa tamang salita. PANGANGAILA- NGAN SA MABISANG PAGSASALITA
  • 57.
     TINIG-Bilang isangtagapagsalita lalo sa Harap ng madla, mahalagang linangin nito ang tinig  KILOS-Ang galaw ay pagkilos ng bahagi ng katawan Upang lalong maging Malinaw ang mensaheng Nais iparating.  KUMPAS NG KAMAY-Ang Kumpas ng kamay ay mahalaga rin sa pagsasalita. Ang kumpas ng Kamay ay kailangan para maging angkop sa diwa ng salita o mga salitang sinasambit .
  • 58.
     BIGKAS-Napakahalagang magingwasto ang bigkas ng isang nagsasalita. Kailangan maging matatas at malinaw ang pagbigkas niya sa mga salita .  TINDIG-Ito ay repleksyon nang kung gaano kahanda at kamportable ang mambibigkas .
  • 59.
     Ang pinakamabutingparaan ng paglaban sa takot , kung gayon, ay ang pagharap, at hindi ang pagtalikod dito.  Ang takot sa pagsasalita sa harap ng madla ay tinatawag na “XENOPHOBIA” o “STAGE FRIGHT” . Ito ang takot na mapagtawanan bunga ng maling gramar, maling bigkas, o masagwang tindig o postyur.
  • 61.
    Ang pagbasa aypagkilala at pagkuha ng mga ideya at kaisipan sa mga sagisag na nakalimbag. Isa ito sa mga makrong kasanayang pangwika at isa sa mga pinakagamitin sa lahat.
  • 62.
     Bunga ngknowledge explosion, naging lalong mahalaga ang pagbasa sa sangkatauhan. Ang sumusunod ay ilan sa mga halaga ng pagbasa: 1. Nakapagdudulot ito ng kasiyahan at nakalulunas ng pagkabagot, 2. Pangunahing ito kasangkapan sa pagtugklas ng kaalaman sa ibat ibang larangan ng buhay, 3. Gumaganap ito ng mahalagang tungkulin sa ating pang-araw-araw na buhay,
  • 63.
    4. Nalalakbay natinang mga lugar na hindi nararating, nakikilala ang mga taong yumao na o hindi na kilala, 5. Naiinfluwensyahan nito ang ating saloobin at palagay hinggil sa ibat ibang bagay at tao, at 6. Nakatutulong ito sa paglutas ng ating mga suliranin at sa pagpapataas ng kalidad ng buhay ng tao.
  • 64.
    Dahil ang pagbasaay hindi lamang gawaiing sensori kundi higit sa lahat, isang gawaing pangkaisipan , mayroon itong sinusunod na kronolojikal na hakbang. Ito ay ang mga sumusunod: 1. Persepsyon o pagkilala sa mga nakalimbag na simbolo, 2. Pag-unawa sa kaisipang nakapaloob sa mga nakalimbag na simbolo, 3. Reaksyon o paghatol ng kawastuhan, kahusayan at halaga ng tekstong binasa, at 4. Asimilasyon/integrasyon ng binasang teksto sa mga karanasan ng mambabasa.
  • 65.
     ANG PAGBASAAY MAAARING MAURI BATAY SA LAYUNIN, ITO AY MAAARING SKIMMING AT SCANNING. SKIMMING-Ang pinaka mabilis na pagbasa. Ginagamit ito sa paghahanap ng pangalan sa board exam passer. SCANNING-Ito naman ay ang paghahanap ng isang tiyak na informasyon sa isang pahina.
  • 66.
     ANG PAGBASAAY MAUURI SA TAHIMIK O PASALITA. TAHIMIK NA PAGBASA-Sa tahimik na pagbas Mata lang ang ginagamit at walang maririnik na tunog. PASALITANG PAGBASA- Sa pasalitang pagbasa gumagamit din ng bibig, bukod sa mga mata kaya may tunog at pagsasalita.
  • 67.
     URI NGPAGBASA BATAY SA BILIS O TULIN STUDY SPEED- Ito ang pinaka mabagal na pagbasa at ginagamit ito sa mga mahihirap na seleksyon. MATULIN NA PAGBAS-Dito mahahalagang bahagi lamang ng isang teksto ang binabasa batay sa layunin ng bumabasa.
  • 69.
    Ang pagsulat aykapwa isang fisikal at mental na aktiviti ginagawa para sa iba’t ibang layunin. Ito ay fisikal na aktiviti sapakat ginagamit dito ang kamay sa pagsulat sa papel, o sa pagpindot ng mga keys ng tayprayter ng o keyboard ng kompyuter. Ginagamit din sa pagsulat ang mga mata upang imonitor ang anyo ng writing output kahit pa ito’y handwriting lamang o rejister sa monitor ng kompyuter o print-out na.Mental na activiti rin ang pagsulat sapakat ito ay isang ehersisyo ng pagsasatitik ng mga ideya.

Editor's Notes

  • #7 Ang wika ay masistemang balangkas. Ano mang wika sa daigdig at sistematikong Nakasaayos sa isang tiyak na balangkas. Walang wika ang hindi nakaayon sa balangkas na ito. Lahat ng wika ay nakabatay sa tunog. -Fonema ang tawag sa makahulugang tunog ng isang wika samantalang fonoloji naman ang tawag sa makaagham na pag-aaral ng mga ito.kapag ang fonemang ito ay pinagsama, maaaring makabuo ng maliit na yunit ng salita na tinatawagna morfema.
  • #8 Ang Morfema mabubuo ay maaaring isang salitang-ugat, panlapi o morfemang fonema katulad ng fonemang /a/ na sa wika natin ay maaaring magpahiwatig ng kasariang pambabae.Morfoloji naman ang tawag sa makaagham na pag-aaral ngmga morfema. Samantala, kapag ang mga salita ay ating pinag-ugnay, maaari naman tayong makabuo ng mga pangungusap. -Sintaks naman ang tawag sa makaagham na pag-aaral ng mga pangungusap. Kapag nagkaroon na ng makahulugang palitan ng mga pangungusap ang dalawa o higit pang tao ay nagkakaroon na ng tinatawag na diskors
  • #13 Ang wika ay sinasalitang tunog. Hindi lahat ng tunog ay wika sapakat hindi lahat ng tunog ay may kahulugan. Sa tao, ang pinakamakahulugang tunog na nalilikha natin at kung gayo’y kasangkapan ng komunikasyon sa halos lahat kung hindi man lahat ng pakakataon ay ang tunog na sinasalita. Samakatwid, ito ang mga tunog na nalilikha ng ating aparato sa pagsasalita na nagmumula sa hanging nanggagaling sa baga o ang pinanggagalingan ng lakas o enerji, nagdaraan sa pumapalag na bagay na lumilikha ng tunog at minomodifay ng resonador.