1. Etnische diversiteit, sociale cohesie
en het Gentse identiteitsgevoel
Vree wijs!Pieter-Paul Verhaeghe
Vakgroep Sociologie (UGent)
April 2013
pieterpaul.verhaeghe@ugent.be

2. Leidt de etnische diversiteit van een
buurt tot minder sociale cohesie?

3. Data en achtergrondinformatie
• Individueel niveau
– Buurtmonitor editie 2006 en 2009
– Respondenten ≥ 18 jaar
– 2579 respondenten
• Buurtniveau
– 162 statistische sectoren
– Gemiddeld 1158 buurtbewoners (range: 6 - 5064)
– Informatie voor het jaar 2005

4. Indicatoren van sociale cohesie
• Frequentie van de contacten met buren
• Kwaliteit van de contacten met buren
• Tevredenheid over de mate waarin je de buren
kan vertrouwen
• De mensen in de buurt kennen elkaar door en
door
• De mensen in de buurt gaan over het algemeen
aangenaam om met elkaar

5. Etnische diversiteit van de buurten
• Gemeten met de Herfindahl-Index
= etnische diversiteit van een buurt [0 - 1]
• Correlatie met de etnische concentratie van een
buurt is 0.98

6. Prinsenhof
Oostakker centrum
Mariakerke centrum
Bijloke
Kouter
Patershol
Brugse Poort
Rabot
Rooigem
Wondelgemstraat
0
0,1
0,2
0,3
0,4
0,5
0,6
0,7
Etnische diversiteit van de Gentse buurten
(Herfindahl-Index)

7. 0,82
0,22
0,18
2,88
0,18
0,10
1,00
10,00
Contactfrequentie
buren
Contactkwaliteit
buren
Vertrouwen in
buren
Buurtbewoners
kennen elkaar
Buurtbewoners
gaan aangenaam
met elkaar om
Verband tussen de etnische diversiteit van de buurt en de
sociale cohesie tussen de buurtbewoners (odds ratio’s)

8. MAAR: Etnisch diverse buurten zijn
vaak ook arme buurten. Leidt de
armoede van een buurt tot minder
sociale cohesie?
We kijken naar het mediaan netto belastbaar
inkomen inkomen van de buurt

9. 1,01
1,09
1,11
0,98
1,08
0,70
0,80
0,90
1,00
1,10
1,20
1,30
Contactfrequentie
buren
Contactkwaliteit
buren
Vertrouwen in
buren
Buurtbewoners
kennen elkaar
Buurtbewoners
gaan aangenaam
met elkaar om
Verband tussen het mediaan inkomen van de buurt en de
sociale cohesie tussen de buurtbewoners (odds ratio’s)

10. 0
5000
10000
15000
20000
25000
30000
35000
40000
45000
50000
0 0,1 0,2 0,3 0,4 0,5 0,6 0,7
Mediaannettobelastbaarinkomenvandebuurt
Etnische buurtdiversiteit (Herfindahl-index)
Verband tussen het mediaan buurtinkomen en de
etnische buurtdiversiteit in 2005 (r = -0.65)

11. 1,18
0,34
0,63
3,47
0,40
0,10
1,00
10,00
Contactfrequentie
buren
Contactkwaliteit
buren
Vertrouwen in
buren
Buurtbewoners
kennen elkaar
Buurtbewoners
gaan aangenaam
met elkaar om
Verband tussen de etnische diversiteit van de buurt en de sociale
cohesie tussen de buurtbewoners (odds ratio’s)

12. Zijn de buurteffecten op sociale
cohesie te wijten aan individuele
kenmerken?
Controle voor sociale klasse, diploma, etniciteit,
geslacht, en leeftijd van de respondenten

13. 1,01
0,36
0,68
1,30
0,22
0,10
1,00
10,00
Contactfrequentie
buren
Contactkwaliteit
buren
Vertrouwen in
buren
Buurtbewoners
kennen elkaar
Buurtbewoners
gaan aangenaam
met elkaar om
Verband tussen de etnische diversiteit van de buurt en de sociale
cohesie tussen de buurtbewoners (odds ratio’s)

14. Kan de Gentse identiteit voor
meer sociale cohesie zorgen?
‘t zal wel
zijn, moatje

16. Gentse identiteitsgevoel
• Drie items:
– “Ik voel me een echte Gentenaar”
– “Ik woon graag in een stad als Gent”
– “Ik ben echt fier op mijn stad”
• Cronbach’s Alpha: 0.82
• Gemiddelde: 3.96 (standaardafwijking: 0.82)

17. 1,18
1,22
1,41
1,24
1,43
1,00
1,25
1,50
1,75
2,00
Contactfrequentie
buren
Contactkwaliteit
buren
Vertrouwen in
buren
Buurtbewoners
kennen elkaar
Buurtbewoners
gaan aangenaam
met elkaar om
Verband tussen het Gentse identiteitsgevoel en de
sociale cohesie tussen de buurtbewoners (odds ratio's)

18. 0,97
0,33
0,64
1,19
0,19
0,10
1,00
10,00
Contactfrequentie
buren
Contactkwaliteit
buren
Vertrouwen in
buren
Buurtbewoners
kennen elkaar
Buurtbewoners
gaan aangenaam
met elkaar om
Verband tussen de etnische diversiteit van de buurt en de sociale
cohesie tussen de buurtbewoners (odds ratio’s)

19. Gentse identiteitsgevoel:
enkel city marketing?
We kijken naar de relatieve effectgroottes

20. 0 0,1 0,2 0,3 0,4
Contactfrequentie buren
Contactkwaliteit buren
Vertrouwen in buren
Buurtbewoners kennen elkaar
Buurtbewoners gaan
aangenaam met elkaar om
Buurtdiversiteit
Buurtinkomen
Gentse identiteit
Etnische minderheid
Middenklasse
Hooggeschoold
Leeftijd
Editie enquête

21. Zorgt het Gentse identiteitsgevoel
voor meer interetnische contacten?
• Interetnische contacten:
– Kennissen
– Buren
– Vrienden
• Onderscheid tussen Belgen en ECM
• Gecontroleerd voor gender, leeftijd, sociale
klasse, en diploma

22. 1,09
1,23
1,15
1,50
1,68 1,69
1,00
1,20
1,40
1,60
1,80
2,00
2,20
2,40
Interetnische kennissen Interetnische buren Interetnische vrienden
Logistische regressie van interetnische contacten op
het Gentse identiteitsgevoel (odds ratio’s)
Belgen
ECM

23. Conclusie en discussie
• Minder sociale cohesie in etnisch diverse buurten
• Voornamelijk te wijten aan de sociaaleconomische status van
de buurt en van de buurtbewoners
• Blijvend effect op de kwaliteit van het contact met de buren
en op de perceptie van het aangenaam met elkaar omgaan in
de buurt (te wijten aan de reputatie van de buurt?)
• Gentse identiteitsgevoel is positief voor de sociale cohesie
(richting van de relatie?)
• Gentse identiteitsgevoel kan de invloed van de buurt niet
counteren
• Etnische minderheden die zich Gentenaar voelen, hebben
meer interetnische contacten (richting van relatie?)