Otkriće ćelije, ćelijska teorija

1. OD ČEGA SU IZGRAĐENA
ŽIVA BIĆA?
ORGANIZACIJA ŽIVOTA
B1

2. SVA ŽIVA BIĆA SU IZGRAĐENA OD ĆELIJA

3. KAKO JE OTKRIVENA ĆELIJA?
• PRVI JE UPOTREBIO
NAZIV “ĆELIJA”
ENGLESKI NAUČNIK
ROBERT HUK 1665.
GODINE
• ROBERT HUK JE
POSMATRAO TANKE
PRESJEKE PLUTA I OTKRIO
KOMORICE KOJE SU GA
PODSJETILE NA PČELINJE
SAĆE
(1635-1703)

4. ROBERT HUK
• ROBERT HUK JE OBJAVIO
KNJIGU “MIKROGRAFIJA” U
KOJOJ JE OPISAO
SAZNANJA KAKO RADI
MIKROSKOP.
• NA PEDESETAK CRTEŽA JE
PREDSTAVIO OKO MUVE,
ŽAOKU PČELE, GRAĐU
BUVE, GRAĐU PLUTE
ĆELIJE PLUTA KOJE JE VIDIO
ROBERT HUK SU MRTVI ĆELIJSKI
ZIDOVI

6. CRTEŽI IZ “MIKROGRAFIJE”

8. ANTON VAN LEVENHUK
• HOLANĐANIN,
NAJBOLJI
KONSTRUKTOR
MIKROSKOPA U 16. I
17. VIJEKU
• OPISAO JE ŽIVA BIĆA U
KAPLJICI VODE
JEDNOĆELIJSKE
ORGANIZME
• (1632-1723)

9. ĆELIJE BAKTERIJA
STREPTOKOKA
• LEVENHUK JE OPISAO I
KVASCE, KRVNE ĆELIJE I
BAKTERIJE PA GA
SMATRAJU OSNIVAČEM
MIKROBIOLOGIJE
• IZBRUSIO JE TOKOM
ŽIVOTA OKO 550 SOČIVA A
NEKA SU POVEĆAVALA I
DO 500 PUTA

10. MATIJAS ŠLAJDEN
• NJEMAČKI BOTANIČAR
MATIJAS ŠLAJDEN UTVRDIO
JE 1838. GODINE DA SU SVE
BILJKE GRAĐENE OD ĆELIJA
1804 - 1881

11. TEODOR ŠVAN
• NJEMAČKI ZOOLOG
TEODOR ŠVAN JE OTKRIO
1839. GODINE DA SU SVE
ŽIVOTINJE GRAĐENE OD
ĆELIJA
(1810-1882)
• ĆELIJE BIJELIH KRVNIH
ZRNACA

12. RUDOLPH VIRCHOW
NJEMAČKI LJEKAR VIRHOF
JE OTKRIO 1855. GODINE
DA SE ĆELIJE DIJELE I
PROIZVODE NOVE
ĆELIJE:
“ĆELIJA MOŽE NASTATI
SAMO IZ ĆELIJE”
• DIOBA ĆELIJE

13. ĆELIJSKA TEORIJA
1. SVA ŽIVA BIĆA SU
SASTAVLJENA OD
ĆELIJA U KOJIMA SE
ODVIJAJU SVI ŽIVOTNI
PROCESI
2. ĆELIJE SU NAJMANJI
ŽIVI SISTEMI
3. ĆELIJE NASTAJU OD
DRUGIH ĆELIJA
NJIHOVIM
DIJELJENJEM

14. JEDNOĆELIJSKI ORGANIZMI – IZGRAĐENI SU
OD JEDNE ĆELIJE

15. PRIMJERI PARAZITSKIH PRAŽIVOTINJA
• Entamoeba histolytica,
UZROKUJE DIZENTERIJU;
• Trypanosoma brucei, BIČAR
KOJI UZROKUJE BOLEST
SPAVANJA;
• Balantidium coli, UZROKUJE
BOLEST SVINJA
• SIMBIOTSKI TREPLJARI U
ŽELUCU KRAVA
• Babesia sp., PARAZIT U
CRVENIM KRVNIM ZRNCIMA
LAVA

16. VIŠEĆELIJSKI ORGANIZMI – IZGRAĐENI SU
OD VEĆEG BROJA ĆELIJA

17. DA PONOVIMO...
• PITANJA
1. ŠTA JE ĆELIJA?
2. KO JE PRVI OPISAO
ĆELIJU?
3. KOJI SU NAUČNICI
UTEMELJILI ĆELIJSKU
TEORIJU?
• ODGOVORI
1.OSNOVNA JEDINICA GRAĐE
I FUNKCIJE SVIH ŽIVIH
BIĆA.
2. ROBERT HUK
3. MATIJAS ŠLAJDEN I
TEODOR ŠVAN.
• PITANJA
1. KOJU JE KNJIGU OBJAVIO
HUK?
2. KO JE BIO NAJBOLJI
KONSTRUKTOR
MIKROSKOPA U 17.
VIJEKU?
• ODGOVORI
1. MIKROGRAFIJA
2. ANTON VAN LEVENHUK