orhon haa msut

1. Хичээл№1
Ñýäýâ. Компьютерийн техник хангамж
Компьютерийн техник хангамж гэдэг нь бидний гарт баригдаж, нүдэнд харагдаж байгаа бодит биет
тоног төхөөрөмжүүдийг хэлнэ. Эдгээр нь өөрийн гэсэн нэр, хүчин чадал, онцлог шинж чанартай
байдаг бөгөөд өөрийн гэсэн гүйцэтгэх үүрэгтэй. Техник хангамжийг олон пүүс компаниуд
үйлдвэрлэдэг. Intel, Celeron, LG, Acer, Sony, Samsung, Dell, Hedy гэх мэт. Гэхдээ эдгээр компаниуд
ерөнхийдөө 1 стандарттай үйлдвэрлэнэ.
Компьютерийн техник хангамжийг дараах байдлаар ангилна.
1. Оролтын төхөөрөмж
2. Санах ой
3. Төв процессор
4. Хадгалах байгууламж
5. Эх хавтан, нэмэлт картууд
6. Гаралтын төхөөрөмж
7. Бусад гадаад төхөөрөмж
1. Кeyboard (Гар)
Гар нь компьютерийг удирдах, компьютерт тэмдэгт оруулах үүрэг гүйцэтгэнэ. Стандарт гар нь
товчлууртай ба бөгөөд үндсэн, функциональ, тоон, хос горимын гэж хуваана.
2. Mouse (хулгана)
Хулгана нь хэрэглэгч
компьютерийг удирдах болон
сонголт хийх зэрэгт хэрэглэгдэнэ.
Хулганыг хөдөлгөхөд дэлгэцэн
дээр гүйж байгаа сумыг курсор
гэнэ. Процессортой залгагдах
хэлбэрээрээ PS/2, Laser, USB,
утасгүй хулгана гэж байдаг.
3. Санах ой
Санах ой нь компьютерийн өгөгдлийг микропроцессорт богино хугацаанд хүргэх, командыг
түргэн гүйцэтгэх үүрэг бүхий микросхем юм. Энэ нь компьютерийн хурд, хүчин чадлыг
тодорхойлоõîä бас нэгэн чухал үзүүлэлт болдог. Санах ой нь дараах төрлүүдтэй.
-Шуурхай санах ой (RAM)
Компьютер ажиллаж байх үед мэдээллийг хаана хадгалах эсвэл хааш нь
шилжүүлэх зэргийг зохицуулж байдаг.
-Тогтмол санах ой (ROM)
Өгөгдлийг бичих боломжгүй, зөвхөн уншдаг бөгөөд компьютерийг
асаахад ажиллуулдаг boot программ юм.
4. Төв процессор (CPU)
Компьютер болгонд CPU буюу микропроцессор байдаг. Тэр нь

2. мэдээллийг боловсруулж үр дүнг гаргадаг компьютерийн гол төхөөрөмж буюу тархи нь юм.
5. Хадгалах байгууламж
Компьютерийн мэдээлэл гэдэгт боловсруулсан файл, программ хангамжийг бүрдүүлэгч файлууд
зэргийг ойлгох бөгөөд эдгээрийг хадгалж, агуулах төхөөрөмжийг хадгалах байгууламж гэнэ.
Хадгалах байгууламжинд: Hard dick, Flash disk,CD,DVD, MP3,MP4, Memory Card гэх мэт орно.
Хатуу диск нь дараах 2 төрөлтэй. ATA-Энэ төрлийн диск нь харьцангуй багтаамж их бөгөөд
компьютерийн системийн диск болж хэрэглэгддэг. 1 компьютерт 1-4 ширхэгийг зэрэгцүүлэн холбож
болно.
SATA- ATA дисктэй адил боловч арай нимгэн ба 1 компьютерт 1-6ширхэгийг зэрэгцүүлэн холбож
болно.
Эх хавтан
Motherboard /Mainboard/ буюу эх хавтан нь компьютерийн системийн санах ой, диск
төхөөрөмж, оролт гаралтын төхөөрөмж зэргийг хооронд нь холбож өгдөг чухал төхөөрөмж бөгөөд
эдгээр төхөөрөмжүүдийн үйл ажиллагааг зохицуулж байдаг. Эх хавтан нь дараах 2 төрөлтэй.
Onboard – Өөр дээрээ нэмэлт картыг агуулсан байдаг. LAN, VGA картуудыг нэмж тавихгүй.
Onboard биш-Өөр дээрээ нэмэлт картыг агуулаагүй байдаг ба нэмэлт картыг суурьлуулж хэрэглэнэ.

3. Бусад нэмэлт картууд
LAN - Сүлжээний карт
Компьютерууд хоорондоо холбогдон мэдээлэл
солилцоход хэрэглэгдэнэ. Бүх сүлжээний карт
нөгөөтэйгээ давхцахааргүй IP хаягтай байдаг.
Sound card – Дууны карт
Дууг компьютероос speaker буюу
чанга яригч руу гаргах, мөн микрофоны тусламжтайгаар дууг компьютерт
бичиж хадгалах боломжийг олгодог.
Дэлгэц (Monitor)
Мэдээллийг дүрс хэлбэрээр гаргах үүрэгтэй төхөөрөмж. Процессорын хийж
байгаа бүх үйлдэл, диск төхөөрөмжүүд дээрх файл, программуудыг
дэлгэцийнтусламжтай харна. Дэлгэц нь хар-цагаан, өнгөт, шингэн кристалл
гэсэн төрөлтэй. Өнөө үед VGA, SVGA, LCD дэлгэцүүдийг өргөн ашиглаж байна.
Хэвлэгч (Printer)
Боловсруулсан мэдээллийг цаасан дээр
буулгахад зориулагдсан төхөөрөмж. Хэвлэгч нь өнгөт, хар гэсэн төрлүүдтэй. Принтерийг дотор нь
хэвлэх төрлөөр нь:
 Матрицын
 Бэхэн хорт
 Лазерын гэж ангилна.
Сүүлийн үед олон үйлдэлтэй принтерийг
өргөнөөр ашиглаж байна. Энэ принтер нь
хэвлэх төдийгүй хувилах, факс дамжуулах,
хүлээн авах, сканердах зэрэг үйлдлүүдийг
хийдэг. Принтерийн чанарыг үнэлэх хүчин зүйлүүд:
 Нягтрал dpi
 Хэвлэх хурд
 Санах ой
 Цаасны формат / төрөл/
Тэжээлийн блок
Компьютерт тэжээл өгөх үүрэгтэй. Тэжээлийн блок нь эх хавтан, хатуу диск, CD
компьютерийн эд ангиудыг тэжээлээр хангана. Ер нь 220V-ийг компьютер ийн эд
ангиудын ажиллаж чадах хэмжээнд бууруулан тохируулдаг. Компьютерийн эд
ангиуд нь 12V, 5V, 3.5V гэх мэт бага хэмжээний тэжээл хэрэглэдэг.
CD(Compact Disk) DVD(Digital Versatile Disk) VCD(Video Compact Disk)
Мэдээллийг хадгалах зориулалттай бөгөөд лазерийн гэрлийн тусламжтайгаар уншиж бичдэг.
Технологийн хувьд CD, DVD гэсэн 2 төрөлтэй.
CD-700 MB, DVD-4GB хэмжээтэй.
CD-г ашиглах хэлбэрээр нь:
- audio(Дууны)
- data (Программ, тоглоом, MP3)
- vcd(клип, кино)
DVD-г ашиглах хэлбэрээр нь:

4. - data (Программ, тоглоом, MP3)
- dvd (клип, кино)
CD drivers
CDROM- зөвхөн CD уншина
CD Writer- CD унших, бичих
DVD ROM-Зөвхөн DVD унших
DVD Writer- DVD унших, бичих
Combo CD, DVD writer –DVD,CD унших, бичих
БОЛОВСРУУЛСАН БАГШ Х.НОМИН-ЭРДЭНЭ