Dokumen ini membincangkan kursus induksi jurulatih utama KSSR tahun 2 berkaitan dengan enam unsur seni visual: garisan, rupa, bentuk, jalinan, ruang, dan warna, serta pentingnya prinsip rekaan dalam penghasilan karya seni. Setiap unsur diperincikan dengan fungsi dan jenisnya, menunjukkan bagaimana mereka berinteraksi dalam seni visual. Prinsip rekaan seperti harmoni, kontra, penegasan, imbangan, ritma, kepelbagaian, dan kesatuan juga diterangkan untuk membimbing dalam gubahan seni yang berkualiti.

1. KURSUS INDUKSI JURULATIH UTAMA KSSR TAHUN 2 ASSALAMUALAIKUM dan SALAM SEJAHTERA dari MOHD SHAZLAN B SHAHUDIN Next

2. BAHASA SENI VISUAL

3. BAHASA SENI VISUAL Next Prev Unsur Seni Visual Garisan Warna Jalinan Rupa Bentuk Ruang Prinsip Rekaan Harmoni Kontra Penegasan Kepelbagaian Kesatuan Imbangan Ritma dan Pergerakan

4. UNSUR SENI

5. Unsur seni Terdapat enam unsur seni dalam pendidikan seni visual. Iaitu garisan, rupa, bentuk, jalinan, ruang dan warna. K eenam-enam unsur ini amat penting dalam penghasilan karya seni baik seni sentuhan ataupun seni tampak. Dalam sesebuah karya seni sekurang-kurangnya terdapat satu unsur seni. Unsur-unsur seni. 1. Garisan 2. Rupa 3. Bentuk 4. Jalinan 5. Ruang 6. Warna

6. 1) Garisan Garisan merupakan cantuman titik-titik yang bersambungan atau yang mempunyai jarak tertentu. Garisan mewujudkan rupa, bentuk, jalinan, pergerakan, ton dan corak. Garisan juga menunjukkan perasaan dalam sesebuah karya. 1. Garisan merupakan cantuman beberapa siri titik. 2. Garisan wujud pada alam semulajadi , alam benda , flora /fauna. 3. Pelbagai jenis : garisan putus-putus , garisan tebal,nipis, garisan berduri, garisan beralun dan pelbagai lagi. 4. Garisan boleh diolah dengan pelbagai cara atau teknik / media . Contoh teknik gosokan, capan, pualaman atau catan.

7. Garisan Garisan pada objek buatan manusia Garisan pada objek alam semula jadi

8. Fungsi Garisan menghasilkan rupa menghasilkan bentuk mewujudkan ruang membentuk struktur dan bentuk menghasilkan jalinan menghasilkan motif menimbulkan kesan ton menunjukkan pergerakan

9. Jenis – Jenis Garisan Garisan berbulu Garisan tebal Garisan nipis Garisan bertitik Garisan bergetar Garisan bergerigi Garisan beralun Garisan berlingkar Garisan putus-putus Garisan beranyam Garisan berduri Garisan serabut

10. Rajah : Olahan garisan dengan pelbagai jenis media dan teknik Garisan

11. Garisan

12. 2) Warna A memainkan peranan yang penting dalam mewujudkan suasana yang tidak bosan. B dapat menunjukan perasaan seseorang pelukis semasa menggunakan jenis-jenis warna dalam penghasilan lukisan. C merupakan elemen yang amat penting dalam bidang seni visual. Warna terbahagi kepada : 1. Warna asas - merah, biru dan kuning 2. Warna sekunder - campuran dua warna sahaja daripada warna-warna asas 3. Warna tertiar - Warna Asas + Warna Sekunder = Warna Tertier Warna harmoni - warna yang terletak sebelah-menyebelah dalam roda warna. Dll.

13. Warna Primer (asas) terdiri daripada warna biru , merah dan kuning .Warna asas ialah warna utama yang tidak boleh dihasilkan melalui campuran warna lain, tetapi boleh menghasilkan warna sekunder dan warna tertier. biru , merah dan kuning Warna Sekunder Warna sekunder terdiri daripada warna hijau , jingga dan ungu .Warna sekunder terhasil daripada campuran 2 warna asas. Warna Asas Warna Sekunder Kuning + Biru = Hijau Biru + Merah = Ungu Merah + Kuning = Jingga Warna

14. Warna tertier terhasil daripada campuran 1 warna asas dengan 1 warna sekunder. Warna Asas + Warna Sekunder = Warna Tertier Biru + Ungu Merah + Ungu Merah + Jingga Kuning + Jingga Kuning + Hijau Biru + Hijau Warna Harmoni Warna harmoni ialah sekumpulan warna yang terletak sebelah-menyebelah dalam roda warna. Ia mempunyai hubungan warna, ton dan suhu warna yang sama. Warna harmoni dapat menimbulkan kesan perasaan selesa dan tenang. Ia sesuai digunakan untuk menghasilkan corak tekstil, hiasan dalaman, perabot, seni taman dan seni halus. Berikut ialah contoh warna yang berharmoni: * merah jingga , jingga, jingga kuning * hijau kuning , hijau , hijau biru Warna

17. Warna Pengenap Warna yang bertentangan

18. Penggunaan warna harmoni dalam karya teknik resis

19. 3) Jalinan Nilai permukaan pada objek boleh dialami dengan cara melihat dan menyentuh. Jalinan bermaksud kesan yang terdapat dalam sesuatu permukaan objek. Jalinan terbahagi kepada dua iaitu : 1. Jalinan sentuh 2. Jalinan tampak

20. 1. Jalinan sentuh - dapat dilihat dan disentuh dengan deria 2. Jalinan tampak - Hanya dapat dilihat dengan deria Jalinan pada hasil anyaman Jalinan pada hasil kolaj Kesan jalinan yang dihasilkan oleh lukisan pensel Kesan jalinan yang dihasilkan oleh warna Jalinan

21. 4) Rupa Rupa ialah imej yang bersifat rata. Permukaan rupa adalah kosong dan ini menjadikan rupa bersifat dua dimensi. Rupa merupakan sambungan penghujung garisan ke titik permulaannya. Rupa tiada jisim dan hanya mempunyai satu permukaan sahaja. Rupa terbahagi kepada empat iaitu : 1. Rupa geometri 2. Rupa organik

22. Rupa geometri Rupa organik Rupa

23. Rupa positif Rupa negatif Rupa

24. Rupa muka taip

25. 5) Bentuk Imej atau objek yang bersifat tiga dimensi. Bentuk ialah merupakan objek yang mempunyai keluasan, ketinggian, jisim dan mempunyai permukaan yang lebih daripada satu. Bentuk terbahagi kepada dua iaitu : 1. Bentuk konkrit 2. Bentuk ilusi

26. Bentuk konkrit Objek maujud dapat dilihat dan disentuh (arca,tembikar) 2. Bentuk ilusi Objek yang boleh dilihat sahaja dan tidak dapat dirasa oleh deria sentuh. (gambar, lukisan, dan catan) Bentuk

27. 6) Ruang Ruang ialah kawasan kosong yang terdapat dalam sesuatu objek ataupun jarak yang ada pada di antara kedua-dua objek dalam sesebuah karya seni. Ruang mudah diwujudkan dalam menggunakan garisan grid perspektif. Ruang terbahagi kepada dua iaitu : 1. Ruang nyata 2. Ruang ilusi

28. 1 . Ruang Nyata Karya berbentuk 3D – arca, tembikar, ukiran kayu Ruang fizikal merupakan ruang yang terdapat di persekitaran.Ruang fizikal boleh dibahagikan kepada 2 iaitu a. Ruang terbuka – suatu kawasan lapang dan luas. b. Ruang tertutup – suatu kawasan yang sempit dan terhad. 2. Ruang Ilusi - lukisan, cetakan, catan · Dalam konteks ini, ruang dapat diterjemahkan mengikut 3 peringkat berdasarkan penggunaannya dalam karya seni visual seperti lukisan, catan dan rekaan grafik. · 3 peringkat ruang tersebut ialah ruang dalam, ruang cetek dan ruang rata. a. Ruang Dalam · Ruang dalam ialah perhubungan kesan penggunaan perspektif warna, perubahan saiz dan bentuk dalam hasil karya seni seperti lukisan dan catan. Kajian nilai ton warna dan perubahan saiz berikut memperlihatkan kesan ilusi ruang bergerak sama ada ke luar atau ke dalam mengikut arah cahaya yang diwujudkan melalui nilai ton warna. b. Ruang Cetek · Ruang cetek merupakan ruang yang wujud dalam lingkungan yang terbatas sama ada dari dinding ke dinding atau ruang kedalamannya yang terhad. c. Ruang Rata Ruang rata terhasil dalam karya, terutama catan apabila dilukis atau diolah elemen-elemen gambaran pada satah yang sama. Ia memperlihatkan suasana rata dan sama pada suatu garisan ufuk.

29. Ruang Ruang Ilusi - Dikenali juga sebgai ruang tampak . Ruang Nyata - Dikenali juga sebagai ruang konkrit. - Ruang konkrit wujud pada segala bentuk 3 dimensi .

30. PRINSIP REKAAN

31. Prinsip rekaan Prinsip rekaan amat penting dalam penghasilan sesebuah karya seni. Dengan adanya, prinsip-prinsip ini kita dapat memberikan kritikan dan pandangan atau huraian terhadap sesebuah karya seni dalam bidang seni visual. Antara prinsip yang terdapat dalam prinsip rekaan dalam bidang seni visual ialah seperti berikut : 3 K 2 I PH ( singkatan nota untuk mudah diingati ) 3 K - " K ontra, K epelbagaian, K esatuan " 2 I - " I mbangan , I rama & pergerakan " P - P enegasan H – H armoni Prinsip rekaan adalah kaedah atau pengolahan unsur seni untuk menimbulkan gambaran tertentu dalam gubahan seni visual

32. 1)Harmoni - Dalam istilah bahasa harmoni membawa maksud aman dan damai - Dalam istilah seni harmoni merupakan hasil ulangan dan rentak unsur seni yang sesuai dan seimbang - Harmoni wujud dalam penggunaan garisan dan warna - Harmoni tidak akan wujud jika ada unsur-unsur yang bercanggah

33. Harmoni – perulangan motif dan warna

34. 2) Kontra - Kontra wujud jika ada unsur-unsur seni yang bertentangan atau bercanggah dalam sesuatu gubahan - Fungsi kontra ialah untuk menarik perhatian, memberi fokus, mengelakkan kebosanan dan kesan pergerakan - Kontra dapat dihasilkan melalui penggunaan unsur seni, teknik dan bahan yang berlainan

35. Kontra Kesan Kontra dalam gubahan diatas ditimbulkan oleh warna yang berlainan. Kesan Kontra dalam gubahan diatas Ditimbulkan oleh satu saiz yang berlainan

36. Hasil karya mempunyai kontra dari segi warna Kontra

37. 3) Penegasan - Penegasan wujud apabila terdapat sesuatu unsur yang menonjol, kontra atau ganjil dalam sesuatu gubahan - Fungsi penegasan ialah untuk menarik perhatian, memberi fokus, dan mengelakkan kebosanan - Penegasan dapat dihasilkan melalui penggunaan unsur seni yang kontra atau asingkan objek yang hendak ditegaskan Fungsi Penegasan 1. Penegasan yang digunakan dalam hasil seni bertujuan untuk memberi tumpuan dan menarik perhatian. 2. Contoh, hiasan pada kulit buku, pintu gerbang, poster dan sebagainya.

38. Penegasan menggunakan kontra warna , bunga berwarna kuning lebih menonjol. Penegasan

39. Contoh bagaimana hendak menegaskan salah satu bahagian daripada cogan kata. Kaedah kontra digunakan untuk tujuan ini. JIWA itu lebih menonjol dan menjadi unsur tumpuan. Penegasan dari segi warna. Penegasan

40. 4) Imbangan - Imbangan bermaksud kesamaan dan kesepadanan dari segi berat, tarikan dan tumpuan - Terdapat 2 jenis imbangan iaitu: 1- Imbangan simetri – unsur seni yang sama antara kiri dan kanan atau atas dan bawah (garisan ‘axis’ dilukis di tengah-tengah pembahagian tersebut) 2- Imbangan tidak simetri – unsur seni tidak sama di kedua-dua bahagian tetapi mempunyai cirri-ciri yang menimbulkan kesan keseimbangan

41. Imbangan Corak yang mempunyai imbangan tidak simetri Corak yang mempunyai imbangan simetri Labu sayong yang mempunyai imbangan simetri

42. 5) Ritma dan Pergerakan - Pergerakan ialah keadaan yang bergetar, bergoyang, berayun, berpancar, bersinar-sinar dsb - Fungsi ritma dan pergerakan ialah untuk memberi kesan lebih hidup dan realistic terhadap sesuatu gubahan - Pergerakan dapat dilihat melalui kesan angin, air, ombak, taufan dsb

43. Kapal terbang ini kelihatan terbang dengan laju menunjukkan pergerakan kerana penggunaan garisan-garisan serong Corak pualaman yang mempunyai pergerakan hasil dari teknik penghasilannya. Ritma dan Pergerakan

44. 6) Kepelbagaian - Kepelbagaian wujud hasil penggunaan pelbagai gaya, nilai, dan idea yang berbeza dalam sesuatu gubahan - Kepelbagaian dapat memberi gaya, variasi, tenaga, dan daya tarikan dalam sesuatu gubahan - Kepelbagaian dapat dihasilkan melalui penggunaan unsur seni seperti garisan, rupa dan warna yang pelbagai dalam sesuatu gubahan

45. Kepelbagaian – warna, garisan, jalinan Kepelbagaian

46. 7)Kesatuan - Kesatuan bermaksud satu tema atau satu idea bagi semua unsur dalam sesuatu gubahan - Kesatuan dapat menimbulkan suasana yang tenteram, teratur dan selesa -Memperlihatkan keberkesanan penggunaan unsur seni dan prinsip rekaan media dan teknik digabungkan untuk menjadikan gubahan yang sempurna

47. Susun atur yang kemas, teratur, lengkap dan sempurna dapat mewujudkan kesatuan .

48. Carta yang menunjukkan bagaimana kesatuan dicapai dalam gubahan topeng muka Garisan Warna Rupa ruang Imbangan Kontra Penegasan Harmoni Kesatuan Unsur Seni + Prinsip Rekaan

50. Sekian Selamat Maju Jaya