UDHËHEQJA DHE KONTROLLIMI
ITRAFIKUT
• Hyrje në udhëheqjen me trafikun
• Udhëheqja me trafikun (drejtimi)
• Metoda fizike për control limin e trafikut
• Elemente për kontrollimin e trafikut
• Skema për akset kryesore në vendet urbane
• Masat për shfrytëzuesit e handikepuar në lëvizj e
3.
UDHËHEQJA DHE KONTROLLINË
TRAFIK
• Qëllimi kryesor i udhëheqjes së trafikut është „që të shfrytëzohet sistemi ekzistues në akset rrugore
në mënyrën më të mirë të mundshme“
• Çdokush e di se vënia re e diçkaje „të reje“mund të shkaktojë shqetësim të papritur.
• Për shembull, në shume vende te botes, të gjitha masat e reja për drejtim në trafik, merren si masa
eksperimentale, deri atëherë kur efektet dhe rezultatet e tyre mund të vërehen dhe të vlerësohen. Kjo
nuk është fare e lehtë. Njëra nga vështirësitë është se shumica e skemave individuale të udhëheqjes
së trafi kut kanë dy grupe efektesh:
1. Ndikim të drejtpërdrejt të ndryshimeve lokale të qarkullimit dhe të shpejtësisë, dhe
2. Efekte më të gjëra në rrjetin për shkak të ndërrimit të skemës së rrjedhave të trafikut nga mjedis
lokal në rrjetin fqinj.
4.
UDHËHEQJA ME TRAFIKUN
•Efektet lokale lehtë mund të maten, ndërsa efektet në rrjet vështirë se
mund të njihen, posaçërisht shumë skema të veçanta njëkohësisht
vihen në zonat fqinje. Në praktikë, pothuaj se asnjëherë nuk mund të
identifikohen efektet në rrjetin nga skema individuale. Prandaj
rekomandohet, që të hulumtohet në mënyrë periodike efekti i
përgjithshëm i udhëheqjes së trafikut në rrjetin.
5.
UDHËHEQJA ME TRAFIKUN
•Udhëheqja e trafi kut sipas natyrës së vet është kufizim i lirisë. Çdo pjesë nga
udhëheqja është kufizim i lëvizjes për ndonjë lloj trafiku. Këto kufizime bëjnë pjesë
në këto kategori, siç vijon:
• Kufizim i lëvizjes: së të gjithë sistemeve njëkatëshe dhe rregullat për ndalim të hyrjes
janë preventivë për vozitësit, që të mos i shfrytëzojnë ato rruge, të cilat përndryshe
do t’i shfrytëzonin;
• Kufizim të tipit të dhënies së përparësisë së kalimit: të gjitha sinjalet e trafikut dhe
rregullat tjera për dhënien e përparësisë së shfrytëzuesve e pengojnë qarkullimin e
trafikut i cili për ndryshe do të zhvillohej;
• Kufizimi i parkimit: i pengojnë disa vozitës që ta mbarojnë udhëtimin atje ku
dëshirojnë të shkojnë dhe
• Kufizimi i shpejtësisë: e kufizojnë lirinë e trafikut që të lëviz në mënyrë të shpejtë.
6.
• Gjithsesi, qëllimetkryesor i udhëheqjes me trafikun janë:
1. Të mbahet apo të përmirësohet cilësia e shërbimeve të
transportit në sistemin e transportit ekzistues;
2. Të rritet efikasiteti i sistemit ekzistues të trafikut;
3. Të përmirësohet qasja për këmbësorët dhe automjetet
komerciale;
4. Të minimizohet harxhimi për përmirësimin e cilësisë së
shërbimit, dhe të efikasitetit të sistemit ekzistues të
transportit;
5. Të minimizohen ndikimet e padëshiruara mbi mjedisin nga
objektet tjera ekzistuese dhe
6. Të promovohet shoqëria e dëshiruar dhe ndikimi ekonomik
i objekteve dhe shërbimeve
ekzistuese të transportit.
• Qasje
Kontesti në kuadër të të cilave lëviz udhëheqja e trafi kut i treguar në
skemën në fig. 11
1. Mjetet, veprimet merren si elemente të trafikut të udhëheqjes së trafi
kut. Këtu do të jetë në një mënyrë sistematike e numëruar në mënyrë
kronologjike radhitja, në të cilën ato mund të ndikojnë në një
rrugëtim hipotetik,
i cili fillon që nga shtëpia. Ekzistojnë tetë elemente kryesore (masa) të
udhëheqjes me trafikun edhe atë:
2. Masa që ndikon mbi kohën dhe vendin e krijimit të udhëtimit: shtyrja
e kohës se punës, pagesa rrugore e qytetit, leja për ndryshimin e
qëllimit të tokës etj;
3. Мasa që ndikojnë në zgjedhjen e mënyrës së udhëtimit: kontrolli i
parkimit, sisteme“parko dhe vozit”, shfrytëzim i përbashkët i
automjeteve etj;
4. Мasa që ndikojnë në zgjedhjen e marshutës të kontrollit dhe të
vështrimit të korridorit: udhëheqje të marshutave, kontrollimi i qasjes,
detektimi I incidenteve në auto rrugë dhe udhëheqje me to;
5. Ndarja e shfrytëzimit të aseve rrugore: sistemi njëkatësh, korsi e
rezervuar për
automjetet e NP të Ndërtimtarisë, zona këmbësore;
6. Кontrolli i akseve: puna e sinjaleve ndriçuese, koordinimi i sinjalizimit;
7. Kontrolli i parkimit: kufi zime kohore, zhvillimi i parkimit;
8. Masat të cilat drejtpërdrejt ndikojnë në sigurinë: kontrollin e
shpejtësisë, kontrollin e akseve rrugore, klasifi kimin e udhëkryqeve,
dhe
PROBLEMET EK ZISTUESETË SISTEMEVE TË
TRAFI KUT NË QY TETET NUK JANË ASGJË TJETËR PËRVEÇ
SHPREHJES SË EFEKTEVE NGA DISA PROCESE TË CAKTUARA ,
SIÇ JANË:
• Shtimi i popullatës;
• Fenomeni i migrimit;
• Procesi i urbanizmit së shoqërisë;
• Ndryshimi i pasurisë dhe shpërndarja e saj;
• Zhvillimi industrial;
• Motorizimi dhe
• Dhe faktorët tjerë socio-ekonomik që janë shprehje të problemeve të
trafikut në qytetet.
9.
GRUPE KONFLIKTUOZE
Në procesine drejtimit të trafi kut rrugor bëjnë pjesë shumë grupe shfrytëzuese,
të cilat në të shumtën e rasteve gjenden në ndonjë konfl ikt. Grupet konfl iktuoze
që marrin pjesë mund të paraqiten si:
• Trafik transit
• Trafik i kryer
• Trafik rrethor
• NNP (Ndërmarrja Publike e
Ndërtimtarisë);
• Automjete për raste urgjente;
• Automjete për dorëzim;
• Biçikliste dhe motoçikliste;
• Këmbësorë (sipas tipit);
• Njerëz të pa aftë (njerëz me nevoja të
posaçme);
• Automjete të parkuara (sipas tipit dhe
kohëzgjatjes së parkimit);
• Qasje drejtë objekteve frontale dhe
• Mbrojtja e mjedisit, veçanërisht te objektet frontale.
10.
PROCESI I UDHËHEQJESSË INTEGRUAR
TË TRAFIKUT NË QYTETET
• Diagnoza e problemit dhe shkrimi:
• Në kuptimin e qëllimeve që duhet të arrihen dhe
• Identifikimi i konfl ikteve apo i grupeve të konfliktit.
• Formulimi i veprimeve krijuese (aksioneve) që i kombinon elementet përkatëse
të kontrollit:
• Përparësi për nevojat më të mëdha
• Masa për kompensim
• Pako nga masat komplementare
• Parashikimi i pasojave;
• Procesi i marrjes së vendimeve nga aksionet e ofruara;
• Zbatimi (implementimi):
• Baza ligjore, financimi
• Konsultime, arsim, trajnim
• Masa të detyrueshme (detyrim) dhe
• Vlerësimi (evoluimi) – matje e pasojave:
• Para / pas studime
QËLLIME PËR QETËSIMINE TRAFIKUT
Qëllime kryesore për qetësimin e trafikut janë:
• Zvogëlimi i shpejtësive të larta;
• Krijimi i kushteve në rrugë për inkurajimin e vozitësve që të ngasin në
mënyrë të qetë dhe me kujdes;
• Largimin e trafikut jo relevant dhe makinat e rënda bartëse nga trafiqet
e “qeta“;
• Përmirësimin dhe zbukurimin e mjedisit;
• Zvogëlimin e numrit dhe peshës së fatkeqësive të trafikut.
13.
ELEMENTET PËR KONTROLLIMINE TRAFIKUT
• Gunga në rrugë
lartësia e gungës shkon nga minimumi 50 mm deri në maksimum 100
mm
Mangësitë e këtyre gungave janë:
• Nuk janë të pranuara nga ana e firmave të NNP dhe nga shërbimet
për raste urgjente;
• Biçiklistët i anashkalojnë;
• Sjellin shtim të trafi kut në akset fqinje rrugore;
• Makinat e ulëta ose makinat me distance të madhe ndërmjet
boshteve mund ta prekin fundin e rrugës dhe
• Është i nevojshëm numër më i madh gungave në trafiqe të gjata.
• Si të vendosen gungat dhe cili është sistemi sinjalizimit?
• Rëndom para gungës së parë të serisë ka shenjë për parandalim ose
shenjë në rrugë;
• Sinjalizimi horizontal para gungës në rrugë rëndom është shenjë
zigzagu në formë të dhëmbit të peshkaqenit; zebra;
• Disa kanë shpejtësi këshillëdhënëse për kalim. Zakonisht ajo lëviz
prej 19 deri më 24 km/h.
14.
Vendosen në largësimë të madhe se:
• 20 m nga stacioni i autobusëve;
• 8 m nga udhëkryqi apo nga kthesa
e ashpër dhe
• 30 m nga vendkalimi këmbësorë.
15.
Nëse vihen radhazi,distanca ndërmjet tyre mund të jetë prej 20 deri
më 60 m, varësisht nga situata.
Varësisht nga kufi zimi i shpejtësisë, të njëjtat janë me dimensione siç
vijon:
• Deri më 50 km/h, gjerësia e tyre nuk guxon të jetë më e vogël se
60 cm, ndërsa lartësia nuk guxon të jetë më shumë se 3 cm;
• Deri më 40 km/h, gjerësia e tyre nuk guxon të jetë më e vogël se
90 cm, ndërsa lartësia nuk guxon të kalojë në 5 cm dhe
• Deri në 30 km/h, gjerësia e tyre nuk guxon të jetë më e vogël se
120 cm, ndër sa lartësia nuk guxon të kalojë në 7 cm.
Shënimi i këtyre sipërfaqeve (hasja në to) është me shenjën
“shtesë rrugore”.
Hasja në zonën të trafikut të qetë shënohet me shenjën
“Zonë me trafi k të qetë”, që shënon vend në vendbanim ku
hyhet në territor, në të cilin nuk guxon të vozitet më shpejt
se shpejtësia e ecjes, meqenëse loja e fëmijëve kudo është e
lejuar..