ASSETBEHEER
EN RISICO-
MANAGEMENT
stand van zaken maart 2017
1
• Centrum voor Regelgeving en Onderzoek in de
Grond-, Water- en Wegenbouw en de
Verkeerstechniek
• Nationaal kennisplatform voor infrastructuur,
verkeer, vervoer en openbare ruimte
• Ontwikkelt praktisch toepasbare kennis voor beleid,
planning, ontwerp, aanleg en beheer
• Onafhankelijk, not for profit, collectief belang van
publieke én private sector
2
Rol en positie CROW
• Standaarden
• Richtlijnen
• Systematieken
Handboek Wegontwerp
RAW-standaard bestekssystematiek
Parkeerkencijfers
Richtlijn Schade voorkomen aan K&L
Richtlijn Werk in Uitvoering
+ 300 andere
Producten CROW voor GWW-sector
3
• 102 medewerkers
• 1.400 deskundigen raden/commissies/werkgroepen
• 3.700 leden CROW Kennispanel
• Gebruikersovereenkomsten RAW: 788 organisaties
• Gebruikersovereenkomsten CROW ProContract: 196
• Aantal helpdeskvragen: 20 per dag
• Toegang tot Online Kennismodules: ±130.000 personen
• Aantal cursisten: 4.583
• Aantal afgenomen publicaties: 36.000 (incl. downloads)
• Aantal bezoekers CROW-events en -congressen: 3.700
Facts and figures
4
2017
5
CROW
• ASSETBEHEER
• ABS-V en ABS-G
• IMBOR
6
Waarom vernieuwing /
Welke resultaten?
ENQUÊTE BESTUURDER
7
O.a.
• Effecten van bezuinigingen, bezuinigingstool
• Scenario’s op beeldkwaliteit, scenario’s op P/R/K, risicogestuurdheid
• Dashboard:
– Functioneren netwerk (bereikbaarheid, beschikbaarheid, veiligheid,
leefbaarheid)
– Vervangingspieken duidelijk in beeld
– Klachtverwerking in beeld
– Risico’s in beeld
– Belangrijk: sturen op tevredenheid / beleving / kwaliteitsbeelden
ENQUÊTE BEHEERDER
O.a.
• Betrouwbare voorspellingen en planningen
(die aansluiten bij de praktijk)
• Scenario’s: kunnen kiezen + wat is het effect van de keuzen
• Gericht inspecteren
• Relatie met beeldkwaliteit
• Sturen op beleving én techniek
• Life cycle management
8
FOCUS OP BEHEERDER
Drie assetmanagement rollen: eigenaar, beheerder, uitvoerder
Beheerder:
• is spil in het ’beheerweb’
• levert informatie aan eigenaar over prestaties
• levert informatie aan uitvoerder over uitvoeren
onderhoudswerkzaamheden
Beheerder heeft gereedschap nodig voor:
• communiceren en informeren bestuur
• prioriteren en vaststellen benodigd groot, klein onderhoud en
verzorgingsonderhoud (risicogestuurd)
• opstellen budgetten voor de langere termijn
• leveren informatie voor bestekken
9
VERBINDING ASSETMANAGEMENT
10
• NEN-ISO 55000
• Assetmanagement is de drager
(risico’s, differentiatie, rendement, balans, levensduurdenken)
• Koppelen organisatiewaarden aan de systematiek
• Tools voor risicogestuurd beheer
• Analyse o.b.v. P-R-K
• Sturen op risico’s (en aansprakelijkheden)
• Beter, risicogestuurd, transparanter onderbouwd
beslissingen nemen
• Loskoppelen budget – maatregelen
• Areaalbeheer o.b.v. IMBOR
RESULTAAT: ABS
• Een begroting en planning maken die beter aansluit op
praktijkervaringen
• Een begroting en planning maken die beter is uit te leggen aan politiek,
bestuur en burgers
• Gerichter de dialoog aangaan met politiek, bestuur en burgers
Als een beheerder nog niet toe is aan assetmanagement of andere
ontwikkelingen
dan kan hij nog gewoon met
de huidige wegbeheersystematiek blijven werken
11
12
Organisatie
van het project
ORGANISATIE ABS / ABS-V
• Projectteam
• Ontwikkelteam
• Werksessies
Projectteam
• Eddy Westdijk CROW
• Ceciel van Iperen CROW
• Peter Schut RHDHV
• Paulette Dicker DON Bureau
13
ONTWIKKELTEAM ABS / ABS-V
• Jaap Batenburg Gemeente Enschede
• Henri Bijkerk Provincie Overijssel
• Jeroen de Cortie Gemeente Nijmegen
• Jan Fijan Provincie Gelderland
• Harry van der Giezen Gemeente Assen
• Hans van Leeuwen Gemeente Dordrecht
• Marco Aberkrom CMS Assetmanagement
• Robbert Bloksma iAsset
• Karin Diederiks KIWA Koac
• Luut van Hoogevest Sweco
• Oane Hornstra Antea Group
• Alfons Schuurmans Schuurmans Groep
• Berwich Sluer Boskalis
14
GEBRUIKERS-
GROEP
WEGBEHEER
15
• Robbert Bloksma iAsset
• Bart de Cock Antea Group
• Karin Diederiks KIWA Koac
• Peter Eerland Provincie Drenthe
• Hans Haak RHDHV (secr.)
• Luut van Hoogevest Sweco
• Jan-Willem Jans Beheervisie
• Piet Kuiper Gemeente Groningen
• Erik Leeuwerink Groenestein Beheersoftware
• Farlie Moenné Gemeente Nieuwegein
• Wim Rollfs of Roelofs Gemeente Amsterdam
• Martin van Rooij Gemeente Eindhoven
• Barry Stuijts IO Sense
• Pieter Tjabbes Arcadis
• Eddy Westdijk CROW (vz)
• Richard Wildeman Ballast-Nedam
16
Deelproducten - eindproduct
DEELPRODUCTEN - EINDPRODUCT
17
ABS
ABS-V
ABS-G
Bestaande
WBS 2011
4 modules
ABS
DEELPRODUCTEN - EINDPRODUCT
18
ABS
ABS-V
ABS-G
Bestaande
WBS 2011
Optimalisatie
WBS
2016
4 modules
ABS
WBS 2011 
WBS 2016
19
OPTIMALISATIE WBS 2016
20
Aandachtspunten
‘Systeemfouten’
21
Ontwikkeling
Generieke ABS
en ABS-V
ASSETBEHEERSYSTEMATIEK -
VERHARDINGEN
22
monitoren
V
monitoren
discipline Y
V
restrisico
niet acceptabel
restrisico
acceptabel
doelen
monitoren
analyse
niet halen
doelen
integraal
programma
maken
programma
uitvoeren
budget
bepalen
doelen
bepalen
monitoren
discipline Z
analyse
discipline Y
analyse
discipline Y
analyse
V
integraal
opbouw
met
modules
los-
koppelen
budget –
maat-
regelen
23
24
KORTE PEILING
25
1. Wie werkt nu integraal, wie gaat dit doen, wie niet?
V
1
KORTE PEILING
26
1. Wie werkt nu integraal, wie gaat dit doen, wie niet?
2. Wie wil de ‘ABS-V’ als modules aangeboden krijgen?
V
1 2
KORTE PEILING
27
1. Wie werkt nu integraal, wie gaat dit doen, wie niet?
2. Wie wil de ‘ABS-V’ als modules aangeboden krijgen?
3. Wie herkent de loskoppeling budget-maatregelen?
V
1 2
3
ASSETBEHEERSYSTEMATIEK (ABS)
28
doelen
bepalen
doelen
monitoren
analyseren
niet halen
doelen
integraal
programma
maken
programma
uitvoeren
budget
bepalen
restrisico
acceptabel
restrisico
niet acceptabel
risicohouding van
de organisatie
bepalen
1/50 jaar 1/20 jaar 1/10 jaar 1/5 jaar 1/2 jaar 1/1 jaar
Veiligheid
Gebeurd praktisch
nooit
Gebeurd zelden
Komt zo af en toe
voor
Komt wel eens voor Komt vaker voor Komt regelmatig voor
Ongevallen met
dodelijke afloop of zeer
ernstig blijvend letsel,
blijvende psychische
schade
Beperkt Verhoogd Verhoogd Ernstig Ernstig Ernstig
Ongevallen met ernstig
letsel en langdurig
verzuim, langdurige
psychische schade
Beperkt Beperkt Verhoogd Verhoogd Ernstig Ernstig
Ongevallen met letsel
met verzuim, beperkt
psychische schade
Minimaal Beperkt Beperkt Beperkt Verhoogd Verhoogd
Ongevallen met gering
letsel (EHBO zonder
verzuim), geen
psychische schade
Minimaal Minimaal Beperkt Beperkt Beperkt Beperkt
Geen ongevallen Minimaal Minimaal Minimaal Minimaal Minimaal Minimaal
GLOBALE OPZET GENERIEKE ABS
Onderdelen:
• budgetteren
• functioneren van gebieden (risicohouding)
• monitoren verhardingen / gericht inspecteren
• analyseren (risico’s, maatregeltoets)
• programmeren (restrisico’s)
• uitvoeren
29
ONTWIKKELING GENERIEKE ABS
Aanvliegroute
• gebruik en functioneren van een gebied centraal
• ’gebied’ = gebied, lijn of punt
• functioneert een gebied niet  maatregelen
• balans prestaties – kosten – risico’s
• integrale aanpak
• gaat niet alleen om condities maar ook om
dienstverlening en inrichting
30
31
gebruik en
functioneren van de
weg staat centraal
BUDGETTEREN
32
Budgetteren
DASHBOARD
EFFECTENBKX
pieken en dalen
voorspellen
LANGETERMIJNKOSTEN
OVERIGE
DISCIPLINES
pieken en dalen
voorspellen
dynamische cycli
LANGETERMIJN
KOSTEN
RESTRISICO’S
consequenties voor
functioneren gebied
MONITOREN
BUDGET-
ONTWIKKELING
BUDGET
BESCHIKBAAR
STELLEN
Niet
aanvaardbaar
Aanvaardbaar
Niet
aanvaardbaar
bepalen
restrisico’s
33
Functioneren gebied
EFFECT-INDICATOREN
VOOR GEBIED
ORGANISATIEDOELEN
bijv: akkoorden,
beleidsplannen, wetten
FUNCTIONEREN
DEELGEBIED(EN)
gebieden met dezelfde eisen
STUREN OP EFFECTEN
BIJSTUREN
EFFECTDOELEN
TECHNIEK
BELEVING
EFFECTDOELEN
DEELGEBIED(EN)
blijven aanpassen
aan omstandigheden
FUNCTIONEREN
VAN GEBIEDEN
risicohouding
van de
organisatie
34
Monitoren
stroefheid, draagvermogen, vlakheid, aslasten
risicogestuurd
DATA VERHARDINGEN
ANDERE
TECHNISCHE GEGEVENS
METEN
beleving, tevredenheid,
functioneren
OVERIGE EVALUATIES
GROEN
WATER
KUNSTWERKEN
ANDERE
DISCIPLINES
richtlijnen
PRESTATIE-INDICATOREN
VERHARDINGEN
INSPECTEREN GROOT
ONDERHOUD
jaarlijks
DATA TRECHTEREN
METEN
MELDINGEN,
SCHOUW-
RESULTATEN
INSPECTEREN
KLEIN
ONDERHOUDAREAALBEHEER
jaarlijks –
hele areaal
vaste gegevens: 2D & 3D
imbor
pieken en dalen
zichtbaar maken
FUNCTIONELE
INDICATOREN
ASSETSYSTEMEN
PRESTATIE-
INDICATOREN
ASSETSYSTEMEN
VERZAMELDE DATA
binnenhalen
GERICHT
INSPECTEREN
VERLICHTING
doelgerichter en meer risicogestuurd inspecteren
35
Analyseren Analyseren
Analyse verhardingen& conceptueleplanning
OVERIGE ANALYSES
DATA-ANALYSE
dienstverlening,
inrichting, conditie
CONCEPTUELE PLANNING
GROOT ONDERHOUD
binnen de
randvoorwaarden
BEPALEN KOSTEN
GROOT ONDERHOUDSPLAN
zonder beperkingen
DEFINITIEVE MAATREGELKEUZE
MAATREGELTOETS
GROOT ONDERHOUDSPLAN
op maatregelniveau
VOORSTEL MAATREGELGROEP
PLANJAAR
3, 4, 5
PLANJAAR
1 EN 2
VOORSTEL MAATREGELGROEP
+ maatregel
MAATREGELTOETS
controle voorgestelde maatregelen
in omvang en type
ANALYSEREN (RISICO’S –
MAATREGELTOETS)
bepalen
maatregelen
o.b.v. balans
K-P-R
PROGRAMMEREN
36
Integrale programmering
TAFEL OPENBARE RUIMTE
intern – extern – burgers
WENSEN /
KANSEN
PROJECTEN & PROGRAMMA’S
mobiliteit, duurzaamheid,
klimaatverandering,
energietransitie, sociaal, etc.
SCENARIO’S
balans kosten-prestaties-risico’s
lifecycle (technisch, functioneel, economisch, wettelijk)
afweging door professionals
DIENSTVERLENING
RANDVOORWAARDEN
contracten, wetten,
trajectprogrammering, etc.
RESTRISICO’S
consequenties voor
functioneren gebied
CONDITIE
technisch
ontwerp
DEFINITIEF PLAN
PROGRAMMA-
MANAGEMENT
Aanvaardbaar
Niet
aanvaardbaar
Zijn er alternatieven?
INRICHTING
balans K-P-R
en bepalen
restrisico’s
37
Uitvoeren
EVALUEREN UITVOERING
BIJSTUREN UITVOERING
GROOT ONDERHOUD
uitvoeren jaarprogramma
VERZORGINGS
ONDERHOUD
ANDERE
ACTIVITEITEN
DASHBOARD PRESTATIES
Niet
aanvaardbaar
Gegevens
NIEUWBOUW /
HERINRICHTING
DATA UITGEVOERDE
WERKZAAMHEDEN
KLEIN ONDERHOUD
urgent en gepland
UITVOEREN
38
39
40
Activiteiten
2017 - 2022
DEELPRODUCTEN - EINDPRODUCT
41
ABS
ABS-V
ABS-G
Bestaande
WBS 2011
Optimalisatie
WBS
2016
4 modules
ABS
ONTWIKKELING VAN ABS-
MODULES
42
Keuzen maken!
Gebiedsgericht
werken
(effecten, effectcriteria,
differentiatie, monitoring)
Beleving
Gericht
Inspecteren
Kosten –
prestaties –
risico’s
(generiek en specifiek V)
Integrale
afwegingen voor
alle disciplines
Scenario’s en
restrisico’s
LTAP
(begroting inclusief
kapitaallasten)
Ondersteuning
maatregeltoets
Big Data
ACTIVITEITEN 2017
• bestaande wegbeheersystematiek
optimaliseren
• verder uitwerken van modules/bouwstenen
in de ABS
• pilots uitvoeren met diverse
modules/bouwstenen uit de ABS
(zoals big data inzetten om budgetten
steeds beter te kunnen voorspellen)
• verder detailleren van de ABS
43
BOUWSTENEN 2017
• Inspecteren (van verhardingen)
• Begroten
• Effect- en risicogestuurd
programmeren
• Maatregelkeuze
Doel eind 2017:
• ABS en ABS-V gereed:
o uitleg van het waarom
o instructies hoe uit te voeren
44
ACTIVITEITEN
2017-2022
• flexibel datamodel ontwikkelen
• in lijn brengen van bestaande
producten met de ABS
• ABS uitrollen naar andere disciplines
• communicatie
• introductie en implementatie
45
46
jan feb mrt april mei juni juli aug sept okt nov dec
3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52
Ontwikkelteam
Eindproduct ABS
Voorbereiding OT
Concept 1 ABS Generiek ++
Concept 1 ABS - V ++
Concept ABS G + V ++
Defintief ABS G + V
Begeleiding bouwstenen
Bouwsteen Inspecties
Opstellen inspectiemethodiek
Spiegelen inspectiemethodiek
Fijnslijpen methodiek
Afstemmen met Maatregelkeuze
Voorbereiden en uitvoeren pilot
Opstellen rapportage
Opleveren rapportage Rapp
Terugkoppeling OT Intro ++ +
Bouwsteen Begroten
Opstellen concept dynamische cycli
Spiegelen concept
Fijnslijpen concept
Afstemmen met Maatregelkeuze + E-RM progr
Voorbereiden en uitvoeren pilot
Opstellen rapportage
Opleveren rapportage Rapp
Terugkoppeling OT intro ++ +
Bouwsteen E&R programmeren
Opstellen concept effectcriteria
Spiegelen concept effectcriteria
Fijnslijpen concept effectcriteria
Opstellen concept RG programmeren
Spiegelen concept RG programmeren
Fijnslijpen concept RG programmeren
Afstemmen met Maatregelkeuze en Begroten
Voorbereiden en uitvoeren pilot
Opstellen rapportage
Opleveren rapportage Rapp
Terugkoppeling OT Intro + + ++ ++
Bouwsteen Maatregelkeuze
Optimalisatie ten behoeve van WBS
Afstemming met ABS-V
Spiegelen
Fijnslijpen
Afstemming met bouwstenen
Consequenties in beeld brengen
Voorbereiden en uitvoeren pilot
Opstellen rapportage
Opleveren rapportage Rapp
Terugkoppeling OT Intro + + ++ ++ +
Ontwikkelteam
Eindproduct ABS
Inspecteren
Begroten
Programmeren
Maatregelkeuze
PLANNING 2017
47
Stand van zaken ABS-G
(groen en bomen)
AANLEIDING ABS-G
 Nog geen bestaande landelijke ‘groenbeheersystematiek’
 Verkenning:
behoefte aan ‘ABS-G’ en ‘integrale beheersystematiek’
 Werkwijze:
direct oppakken conform assetmanagement en risicogestuurd
beheer
 1e product:
CROW - Richtlijn Boomveiligheidsregistratie
 Vervolg:
boombeheer, beheer overige ‘groene’ objecttypen
48
DOEL: INTEGRALE ABS
ABS-V+G+…..
49
ABS-V ABS-G ABS-…
monitoren
V
monitoren
discipline Y
V
restrisico
niet acceptabel
restrisico
acceptabel
doelen
monitoren
analyseren
niet halen
doelen
integraal
programma
maken
programma
uitvoeren
budget
bepalen
doelen
bepalen
monitoren
discipline Z
analyse
discipline Y
analyse
discipline Y
analyse
V
1E DEELPRODUCT ABS-G:
RISICOMANAGEMENT BOMEN
• Boom = groen objecttype met hoogste potentiele risico
• Wettelijke ‘zorgplicht’ Art. 6:162 BW
• Nu richtlijn beschikbaar =
boomveiligheidscontrole +
registratie
Werkwijze
• Vaststellen van de risico’s
• Risico’s verminderen +
schade voorkomen
50
5 STAPPEN – CONTROLE EN REGISTRATIE
1
Gegevens-
bestand
Actualisatie
2
Selectie te
controleren
bomen
3
Controle en
advies
4
Besluit
maatregelen
5
Uitvoering
maatregelen
51
52
53
54
55
56
57
STAP 1 GEGEVENSREGISTRATIE
Gegevensbestand boomeigenaar Soort informatie
1 Boomnummer Boom-identificatie +
kenmerken algemeen2 Boomlocatie
3 Boomeigenaar
4 Boomsoort
5 Plantjaar
6 Boomhoogte
7 Omgevingsrisicoklasse Kenmerken veiligheidsbeleid
8 Controlefrequentie
9 Boomveiligheidsklasse
10 Logboek boomveiligheidscontroles Logboek
58
Logboek boomveiligheidscontroles (10)
10.1 Datum controle Controle-
administratie
10.2 Naam controleur
10.3 Boomgebrek(en) + plaatsaanduiding Resultaten
waarneming
10.4 Gevolg boomgebrek(en)
10.5 Boomveiligheidsklasse Adviezen
10.6 Boomveiligheidsmaatregel(en) + urgentie
10.7 Opmerking
STAP 3 CONTROLE - BOOMVEILIGHEID
(LOGBOEK BOOMVEILIGHEIDSCONTROLE)
59
STAP 3 ADVIES - BOOMVEILIGHEIDSKLASSE
Vakbekwame conclusie van controle: voor grip op het risico
Boom zonder gebreken: minimaal 3 jaar veilig
Attentieboom: mogelijke kans op schade binnen 3 jaar
Risicoboom: aanneembare kans op schade binnen 1 jaar
of twijfel over omvang en aard van boomgebrek (nader onderzoek)
of niet te beoordelen
Schade: gevolg van takbreuk, stambreuk
of instabiliteit met een veiligheidsrisico
voor de omgeving
60
61
Risicogestuurd beheer:
areaal op orde
IMBOR
Het Informatiemodel Beheer Openbare Ruimte
62
RISICOGESTUURD BEHEER:
AREAAL OP ORDE
• Assetbeheersystematiek vraagt om ‘areaal op orde’
• Uniformering areaalgegevens m.b.v. het IMBOR
• IMBOR sluit aan op de BGT: wettelijk verplicht
• Correct vastleggen van objecten en risico’s
63
Ontwikkelingen op wettelijk niveau: BGT
 BGT = Basisregistratie Grootschalige Topografie =
wettelijk verplichte afsprakenstelsel 
uniformering in de naamgeving van de objecten, en
standaardisering in een aantal subtypen en kenmerken ervan
 Alle objecten in de buitenruimte op gestandaardiseerde wijze op
digitale kaart
 Per 1 juli 2017: gebruiksplicht voor overheden en organisaties die in
opdracht van de overheid werken
 Ook effect op CROW-producten: efficiënt als alle object-
benamingen aansluiten op de BGT. Dus ook voor:
assetmanagement, risicomanagement, contractmanagement, e.v.
64
BGT
IMGeo
Beheer-
standaarden:
wegen, groen (i.o.)
KOR, verkeersborden,
rioolbeheer
RAW-standaard
Beheersoftware: inventarisatie, inspectie,
planning, begroting
Benchmark
Contracten
Bestekken
65
Objectgegevens: benamingen, objecttypen, beheerkenmerken, waarden
-> verschillen
BGT
IMGeo
Beheer-
standaarden:
wegen, groen (i.o.)
KOR, verkeersborden,
rioolbeheer
RAW-standaard
Beheersoftware: inventarisatie, inspectie,
planning, begroting
Benchmark
Contracten
Bestekken
66
Objectgegevens: benamingen, objecttypen, beheerkenmerken, waarden
IMBOR
-> uniformering
BGT
Plus topografie
IMROIMWA
IMKL
IMSW
IMOOV
IMBOR
IM…IM…
67
BGT (IMBGT)
Plustopografie (IMGEO)
Informatiemodel Beheer Openbare Ruimte
(IMBOR)
IMBOR gebruikt BGT - IMGeo
68
BGT-IMGeo:
wegdeel, rijbaan lokale weg,
gesloten verharding, asfalt
IMBOR:
jaar van aanleg 2007
verhardingssoort dichte deklaag
wegtype 5
teerhoudend schoon
gebruiksfunctie woonstraat
constructie …..
waterdoorlatendheid …..
…
VIW (Visuele inspectie wegen):
schadebeelden …
IMWV (IM Wegen en verkeer)
verkeersintensiteit
categorie ‘duurzaam veilig’
69
BGT-IMGeo:
vegetatieobject ‘boom’
IMBOR:
jaar van aanleg 1980
type boom niet vrij uitgroeiend
soort Salix
hoogteklasse 15-18 m.
snoeifase begeleidingssnoeifase
takvrije stam 4,5 m.
…
BVC (boomveiligheidscontrole)
omgevingsrisicoklasse gemiddeld
boomveiligheidsklasse risicoboom
boomgebreken wilgenhoutrups
…
70
DOEL IMBOR
Uniformering benamingen beheergegevens openbare
ruimte. Afsprakenstelsel over
• Beheerattributen
• Domeinwaarden
STATUS IMBOR
• Collectieve afspraak in de sector, geen
wettelijke plicht
• Afsprakenstelsel met dezelfde status als
andere CROW-standaarden
71
TOEPASSINGEN IMBOR: BASIS VOOR …
• assetbeheersystematieken: ABS-V, ABS-G, …
dus ook voor risicogestuurd beheer en onderhoud
areaal op orde
• inrichting beheersoftware (wegbeheer, groenbeheer,
boombeheer, rioolbeheer, speelbeheer, …)
• Integraal werken
• opzet van beheer- en beleidsplannen openbare ruimte
• indeling van begrotingen, werkplannen, contracten,
benchmarks, enzovoorts
72
73
RESUME
74
BGT (IMBGT)
Plustopografie (IMGEO)
Informatiemodel Beheer Openbare Ruimte
(IMBOR)
basis
75
monitoren
V
monitoren
discipline Y
V
restrisico
niet acceptabel
restrisico
acceptabel
doelen
monitoren
analyseren
niet halen
doelen
integraal
programma
maken
programma
uitvoeren
budget
bepalen
doelen
bepalen
monitoren
discipline Z
analyse
discipline Y
analyse
discipline Y
analyse
V
integraal
opbouw
met
modules
loskoppelen
budget –
maatregelen
2017
76
CROW
VRAGEN ?

Assetbeheer en risicomanagement

  • 1.
  • 2.
    • Centrum voorRegelgeving en Onderzoek in de Grond-, Water- en Wegenbouw en de Verkeerstechniek • Nationaal kennisplatform voor infrastructuur, verkeer, vervoer en openbare ruimte • Ontwikkelt praktisch toepasbare kennis voor beleid, planning, ontwerp, aanleg en beheer • Onafhankelijk, not for profit, collectief belang van publieke én private sector 2 Rol en positie CROW
  • 3.
    • Standaarden • Richtlijnen •Systematieken Handboek Wegontwerp RAW-standaard bestekssystematiek Parkeerkencijfers Richtlijn Schade voorkomen aan K&L Richtlijn Werk in Uitvoering + 300 andere Producten CROW voor GWW-sector 3
  • 4.
    • 102 medewerkers •1.400 deskundigen raden/commissies/werkgroepen • 3.700 leden CROW Kennispanel • Gebruikersovereenkomsten RAW: 788 organisaties • Gebruikersovereenkomsten CROW ProContract: 196 • Aantal helpdeskvragen: 20 per dag • Toegang tot Online Kennismodules: ±130.000 personen • Aantal cursisten: 4.583 • Aantal afgenomen publicaties: 36.000 (incl. downloads) • Aantal bezoekers CROW-events en -congressen: 3.700 Facts and figures 4
  • 5.
  • 6.
  • 7.
    ENQUÊTE BESTUURDER 7 O.a. • Effectenvan bezuinigingen, bezuinigingstool • Scenario’s op beeldkwaliteit, scenario’s op P/R/K, risicogestuurdheid • Dashboard: – Functioneren netwerk (bereikbaarheid, beschikbaarheid, veiligheid, leefbaarheid) – Vervangingspieken duidelijk in beeld – Klachtverwerking in beeld – Risico’s in beeld – Belangrijk: sturen op tevredenheid / beleving / kwaliteitsbeelden
  • 8.
    ENQUÊTE BEHEERDER O.a. • Betrouwbarevoorspellingen en planningen (die aansluiten bij de praktijk) • Scenario’s: kunnen kiezen + wat is het effect van de keuzen • Gericht inspecteren • Relatie met beeldkwaliteit • Sturen op beleving én techniek • Life cycle management 8
  • 9.
    FOCUS OP BEHEERDER Drieassetmanagement rollen: eigenaar, beheerder, uitvoerder Beheerder: • is spil in het ’beheerweb’ • levert informatie aan eigenaar over prestaties • levert informatie aan uitvoerder over uitvoeren onderhoudswerkzaamheden Beheerder heeft gereedschap nodig voor: • communiceren en informeren bestuur • prioriteren en vaststellen benodigd groot, klein onderhoud en verzorgingsonderhoud (risicogestuurd) • opstellen budgetten voor de langere termijn • leveren informatie voor bestekken 9
  • 10.
    VERBINDING ASSETMANAGEMENT 10 • NEN-ISO55000 • Assetmanagement is de drager (risico’s, differentiatie, rendement, balans, levensduurdenken) • Koppelen organisatiewaarden aan de systematiek • Tools voor risicogestuurd beheer • Analyse o.b.v. P-R-K • Sturen op risico’s (en aansprakelijkheden) • Beter, risicogestuurd, transparanter onderbouwd beslissingen nemen • Loskoppelen budget – maatregelen • Areaalbeheer o.b.v. IMBOR
  • 11.
    RESULTAAT: ABS • Eenbegroting en planning maken die beter aansluit op praktijkervaringen • Een begroting en planning maken die beter is uit te leggen aan politiek, bestuur en burgers • Gerichter de dialoog aangaan met politiek, bestuur en burgers Als een beheerder nog niet toe is aan assetmanagement of andere ontwikkelingen dan kan hij nog gewoon met de huidige wegbeheersystematiek blijven werken 11
  • 12.
  • 13.
    ORGANISATIE ABS /ABS-V • Projectteam • Ontwikkelteam • Werksessies Projectteam • Eddy Westdijk CROW • Ceciel van Iperen CROW • Peter Schut RHDHV • Paulette Dicker DON Bureau 13
  • 14.
    ONTWIKKELTEAM ABS /ABS-V • Jaap Batenburg Gemeente Enschede • Henri Bijkerk Provincie Overijssel • Jeroen de Cortie Gemeente Nijmegen • Jan Fijan Provincie Gelderland • Harry van der Giezen Gemeente Assen • Hans van Leeuwen Gemeente Dordrecht • Marco Aberkrom CMS Assetmanagement • Robbert Bloksma iAsset • Karin Diederiks KIWA Koac • Luut van Hoogevest Sweco • Oane Hornstra Antea Group • Alfons Schuurmans Schuurmans Groep • Berwich Sluer Boskalis 14
  • 15.
    GEBRUIKERS- GROEP WEGBEHEER 15 • Robbert BloksmaiAsset • Bart de Cock Antea Group • Karin Diederiks KIWA Koac • Peter Eerland Provincie Drenthe • Hans Haak RHDHV (secr.) • Luut van Hoogevest Sweco • Jan-Willem Jans Beheervisie • Piet Kuiper Gemeente Groningen • Erik Leeuwerink Groenestein Beheersoftware • Farlie Moenné Gemeente Nieuwegein • Wim Rollfs of Roelofs Gemeente Amsterdam • Martin van Rooij Gemeente Eindhoven • Barry Stuijts IO Sense • Pieter Tjabbes Arcadis • Eddy Westdijk CROW (vz) • Richard Wildeman Ballast-Nedam
  • 16.
  • 17.
  • 18.
    DEELPRODUCTEN - EINDPRODUCT 18 ABS ABS-V ABS-G Bestaande WBS2011 Optimalisatie WBS 2016 4 modules ABS
  • 19.
  • 20.
  • 21.
  • 22.
    ASSETBEHEERSYSTEMATIEK - VERHARDINGEN 22 monitoren V monitoren discipline Y V restrisico nietacceptabel restrisico acceptabel doelen monitoren analyse niet halen doelen integraal programma maken programma uitvoeren budget bepalen doelen bepalen monitoren discipline Z analyse discipline Y analyse discipline Y analyse V integraal opbouw met modules los- koppelen budget – maat- regelen
  • 23.
  • 24.
  • 25.
    KORTE PEILING 25 1. Wiewerkt nu integraal, wie gaat dit doen, wie niet? V 1
  • 26.
    KORTE PEILING 26 1. Wiewerkt nu integraal, wie gaat dit doen, wie niet? 2. Wie wil de ‘ABS-V’ als modules aangeboden krijgen? V 1 2
  • 27.
    KORTE PEILING 27 1. Wiewerkt nu integraal, wie gaat dit doen, wie niet? 2. Wie wil de ‘ABS-V’ als modules aangeboden krijgen? 3. Wie herkent de loskoppeling budget-maatregelen? V 1 2 3
  • 28.
    ASSETBEHEERSYSTEMATIEK (ABS) 28 doelen bepalen doelen monitoren analyseren niet halen doelen integraal programma maken programma uitvoeren budget bepalen restrisico acceptabel restrisico nietacceptabel risicohouding van de organisatie bepalen 1/50 jaar 1/20 jaar 1/10 jaar 1/5 jaar 1/2 jaar 1/1 jaar Veiligheid Gebeurd praktisch nooit Gebeurd zelden Komt zo af en toe voor Komt wel eens voor Komt vaker voor Komt regelmatig voor Ongevallen met dodelijke afloop of zeer ernstig blijvend letsel, blijvende psychische schade Beperkt Verhoogd Verhoogd Ernstig Ernstig Ernstig Ongevallen met ernstig letsel en langdurig verzuim, langdurige psychische schade Beperkt Beperkt Verhoogd Verhoogd Ernstig Ernstig Ongevallen met letsel met verzuim, beperkt psychische schade Minimaal Beperkt Beperkt Beperkt Verhoogd Verhoogd Ongevallen met gering letsel (EHBO zonder verzuim), geen psychische schade Minimaal Minimaal Beperkt Beperkt Beperkt Beperkt Geen ongevallen Minimaal Minimaal Minimaal Minimaal Minimaal Minimaal
  • 29.
    GLOBALE OPZET GENERIEKEABS Onderdelen: • budgetteren • functioneren van gebieden (risicohouding) • monitoren verhardingen / gericht inspecteren • analyseren (risico’s, maatregeltoets) • programmeren (restrisico’s) • uitvoeren 29
  • 30.
    ONTWIKKELING GENERIEKE ABS Aanvliegroute •gebruik en functioneren van een gebied centraal • ’gebied’ = gebied, lijn of punt • functioneert een gebied niet  maatregelen • balans prestaties – kosten – risico’s • integrale aanpak • gaat niet alleen om condities maar ook om dienstverlening en inrichting 30
  • 31.
    31 gebruik en functioneren vande weg staat centraal
  • 32.
    BUDGETTEREN 32 Budgetteren DASHBOARD EFFECTENBKX pieken en dalen voorspellen LANGETERMIJNKOSTEN OVERIGE DISCIPLINES piekenen dalen voorspellen dynamische cycli LANGETERMIJN KOSTEN RESTRISICO’S consequenties voor functioneren gebied MONITOREN BUDGET- ONTWIKKELING BUDGET BESCHIKBAAR STELLEN Niet aanvaardbaar Aanvaardbaar Niet aanvaardbaar bepalen restrisico’s
  • 33.
    33 Functioneren gebied EFFECT-INDICATOREN VOOR GEBIED ORGANISATIEDOELEN bijv:akkoorden, beleidsplannen, wetten FUNCTIONEREN DEELGEBIED(EN) gebieden met dezelfde eisen STUREN OP EFFECTEN BIJSTUREN EFFECTDOELEN TECHNIEK BELEVING EFFECTDOELEN DEELGEBIED(EN) blijven aanpassen aan omstandigheden FUNCTIONEREN VAN GEBIEDEN risicohouding van de organisatie
  • 34.
    34 Monitoren stroefheid, draagvermogen, vlakheid,aslasten risicogestuurd DATA VERHARDINGEN ANDERE TECHNISCHE GEGEVENS METEN beleving, tevredenheid, functioneren OVERIGE EVALUATIES GROEN WATER KUNSTWERKEN ANDERE DISCIPLINES richtlijnen PRESTATIE-INDICATOREN VERHARDINGEN INSPECTEREN GROOT ONDERHOUD jaarlijks DATA TRECHTEREN METEN MELDINGEN, SCHOUW- RESULTATEN INSPECTEREN KLEIN ONDERHOUDAREAALBEHEER jaarlijks – hele areaal vaste gegevens: 2D & 3D imbor pieken en dalen zichtbaar maken FUNCTIONELE INDICATOREN ASSETSYSTEMEN PRESTATIE- INDICATOREN ASSETSYSTEMEN VERZAMELDE DATA binnenhalen GERICHT INSPECTEREN VERLICHTING doelgerichter en meer risicogestuurd inspecteren
  • 35.
    35 Analyseren Analyseren Analyse verhardingen&conceptueleplanning OVERIGE ANALYSES DATA-ANALYSE dienstverlening, inrichting, conditie CONCEPTUELE PLANNING GROOT ONDERHOUD binnen de randvoorwaarden BEPALEN KOSTEN GROOT ONDERHOUDSPLAN zonder beperkingen DEFINITIEVE MAATREGELKEUZE MAATREGELTOETS GROOT ONDERHOUDSPLAN op maatregelniveau VOORSTEL MAATREGELGROEP PLANJAAR 3, 4, 5 PLANJAAR 1 EN 2 VOORSTEL MAATREGELGROEP + maatregel MAATREGELTOETS controle voorgestelde maatregelen in omvang en type ANALYSEREN (RISICO’S – MAATREGELTOETS) bepalen maatregelen o.b.v. balans K-P-R
  • 36.
    PROGRAMMEREN 36 Integrale programmering TAFEL OPENBARERUIMTE intern – extern – burgers WENSEN / KANSEN PROJECTEN & PROGRAMMA’S mobiliteit, duurzaamheid, klimaatverandering, energietransitie, sociaal, etc. SCENARIO’S balans kosten-prestaties-risico’s lifecycle (technisch, functioneel, economisch, wettelijk) afweging door professionals DIENSTVERLENING RANDVOORWAARDEN contracten, wetten, trajectprogrammering, etc. RESTRISICO’S consequenties voor functioneren gebied CONDITIE technisch ontwerp DEFINITIEF PLAN PROGRAMMA- MANAGEMENT Aanvaardbaar Niet aanvaardbaar Zijn er alternatieven? INRICHTING balans K-P-R en bepalen restrisico’s
  • 37.
    37 Uitvoeren EVALUEREN UITVOERING BIJSTUREN UITVOERING GROOTONDERHOUD uitvoeren jaarprogramma VERZORGINGS ONDERHOUD ANDERE ACTIVITEITEN DASHBOARD PRESTATIES Niet aanvaardbaar Gegevens NIEUWBOUW / HERINRICHTING DATA UITGEVOERDE WERKZAAMHEDEN KLEIN ONDERHOUD urgent en gepland UITVOEREN
  • 38.
  • 39.
  • 40.
  • 41.
    DEELPRODUCTEN - EINDPRODUCT 41 ABS ABS-V ABS-G Bestaande WBS2011 Optimalisatie WBS 2016 4 modules ABS
  • 42.
    ONTWIKKELING VAN ABS- MODULES 42 Keuzenmaken! Gebiedsgericht werken (effecten, effectcriteria, differentiatie, monitoring) Beleving Gericht Inspecteren Kosten – prestaties – risico’s (generiek en specifiek V) Integrale afwegingen voor alle disciplines Scenario’s en restrisico’s LTAP (begroting inclusief kapitaallasten) Ondersteuning maatregeltoets Big Data
  • 43.
    ACTIVITEITEN 2017 • bestaandewegbeheersystematiek optimaliseren • verder uitwerken van modules/bouwstenen in de ABS • pilots uitvoeren met diverse modules/bouwstenen uit de ABS (zoals big data inzetten om budgetten steeds beter te kunnen voorspellen) • verder detailleren van de ABS 43
  • 44.
    BOUWSTENEN 2017 • Inspecteren(van verhardingen) • Begroten • Effect- en risicogestuurd programmeren • Maatregelkeuze Doel eind 2017: • ABS en ABS-V gereed: o uitleg van het waarom o instructies hoe uit te voeren 44
  • 45.
    ACTIVITEITEN 2017-2022 • flexibel datamodelontwikkelen • in lijn brengen van bestaande producten met de ABS • ABS uitrollen naar andere disciplines • communicatie • introductie en implementatie 45
  • 46.
    46 jan feb mrtapril mei juni juli aug sept okt nov dec 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 Ontwikkelteam Eindproduct ABS Voorbereiding OT Concept 1 ABS Generiek ++ Concept 1 ABS - V ++ Concept ABS G + V ++ Defintief ABS G + V Begeleiding bouwstenen Bouwsteen Inspecties Opstellen inspectiemethodiek Spiegelen inspectiemethodiek Fijnslijpen methodiek Afstemmen met Maatregelkeuze Voorbereiden en uitvoeren pilot Opstellen rapportage Opleveren rapportage Rapp Terugkoppeling OT Intro ++ + Bouwsteen Begroten Opstellen concept dynamische cycli Spiegelen concept Fijnslijpen concept Afstemmen met Maatregelkeuze + E-RM progr Voorbereiden en uitvoeren pilot Opstellen rapportage Opleveren rapportage Rapp Terugkoppeling OT intro ++ + Bouwsteen E&R programmeren Opstellen concept effectcriteria Spiegelen concept effectcriteria Fijnslijpen concept effectcriteria Opstellen concept RG programmeren Spiegelen concept RG programmeren Fijnslijpen concept RG programmeren Afstemmen met Maatregelkeuze en Begroten Voorbereiden en uitvoeren pilot Opstellen rapportage Opleveren rapportage Rapp Terugkoppeling OT Intro + + ++ ++ Bouwsteen Maatregelkeuze Optimalisatie ten behoeve van WBS Afstemming met ABS-V Spiegelen Fijnslijpen Afstemming met bouwstenen Consequenties in beeld brengen Voorbereiden en uitvoeren pilot Opstellen rapportage Opleveren rapportage Rapp Terugkoppeling OT Intro + + ++ ++ + Ontwikkelteam Eindproduct ABS Inspecteren Begroten Programmeren Maatregelkeuze PLANNING 2017
  • 47.
    47 Stand van zakenABS-G (groen en bomen)
  • 48.
    AANLEIDING ABS-G  Noggeen bestaande landelijke ‘groenbeheersystematiek’  Verkenning: behoefte aan ‘ABS-G’ en ‘integrale beheersystematiek’  Werkwijze: direct oppakken conform assetmanagement en risicogestuurd beheer  1e product: CROW - Richtlijn Boomveiligheidsregistratie  Vervolg: boombeheer, beheer overige ‘groene’ objecttypen 48
  • 49.
    DOEL: INTEGRALE ABS ABS-V+G+….. 49 ABS-VABS-G ABS-… monitoren V monitoren discipline Y V restrisico niet acceptabel restrisico acceptabel doelen monitoren analyseren niet halen doelen integraal programma maken programma uitvoeren budget bepalen doelen bepalen monitoren discipline Z analyse discipline Y analyse discipline Y analyse V
  • 50.
    1E DEELPRODUCT ABS-G: RISICOMANAGEMENTBOMEN • Boom = groen objecttype met hoogste potentiele risico • Wettelijke ‘zorgplicht’ Art. 6:162 BW • Nu richtlijn beschikbaar = boomveiligheidscontrole + registratie Werkwijze • Vaststellen van de risico’s • Risico’s verminderen + schade voorkomen 50
  • 51.
    5 STAPPEN –CONTROLE EN REGISTRATIE 1 Gegevens- bestand Actualisatie 2 Selectie te controleren bomen 3 Controle en advies 4 Besluit maatregelen 5 Uitvoering maatregelen 51
  • 52.
  • 53.
  • 54.
  • 55.
  • 56.
  • 57.
  • 58.
    STAP 1 GEGEVENSREGISTRATIE Gegevensbestandboomeigenaar Soort informatie 1 Boomnummer Boom-identificatie + kenmerken algemeen2 Boomlocatie 3 Boomeigenaar 4 Boomsoort 5 Plantjaar 6 Boomhoogte 7 Omgevingsrisicoklasse Kenmerken veiligheidsbeleid 8 Controlefrequentie 9 Boomveiligheidsklasse 10 Logboek boomveiligheidscontroles Logboek 58
  • 59.
    Logboek boomveiligheidscontroles (10) 10.1Datum controle Controle- administratie 10.2 Naam controleur 10.3 Boomgebrek(en) + plaatsaanduiding Resultaten waarneming 10.4 Gevolg boomgebrek(en) 10.5 Boomveiligheidsklasse Adviezen 10.6 Boomveiligheidsmaatregel(en) + urgentie 10.7 Opmerking STAP 3 CONTROLE - BOOMVEILIGHEID (LOGBOEK BOOMVEILIGHEIDSCONTROLE) 59
  • 60.
    STAP 3 ADVIES- BOOMVEILIGHEIDSKLASSE Vakbekwame conclusie van controle: voor grip op het risico Boom zonder gebreken: minimaal 3 jaar veilig Attentieboom: mogelijke kans op schade binnen 3 jaar Risicoboom: aanneembare kans op schade binnen 1 jaar of twijfel over omvang en aard van boomgebrek (nader onderzoek) of niet te beoordelen Schade: gevolg van takbreuk, stambreuk of instabiliteit met een veiligheidsrisico voor de omgeving 60
  • 61.
    61 Risicogestuurd beheer: areaal oporde IMBOR Het Informatiemodel Beheer Openbare Ruimte
  • 62.
  • 63.
    RISICOGESTUURD BEHEER: AREAAL OPORDE • Assetbeheersystematiek vraagt om ‘areaal op orde’ • Uniformering areaalgegevens m.b.v. het IMBOR • IMBOR sluit aan op de BGT: wettelijk verplicht • Correct vastleggen van objecten en risico’s 63
  • 64.
    Ontwikkelingen op wettelijkniveau: BGT  BGT = Basisregistratie Grootschalige Topografie = wettelijk verplichte afsprakenstelsel  uniformering in de naamgeving van de objecten, en standaardisering in een aantal subtypen en kenmerken ervan  Alle objecten in de buitenruimte op gestandaardiseerde wijze op digitale kaart  Per 1 juli 2017: gebruiksplicht voor overheden en organisaties die in opdracht van de overheid werken  Ook effect op CROW-producten: efficiënt als alle object- benamingen aansluiten op de BGT. Dus ook voor: assetmanagement, risicomanagement, contractmanagement, e.v. 64
  • 65.
    BGT IMGeo Beheer- standaarden: wegen, groen (i.o.) KOR,verkeersborden, rioolbeheer RAW-standaard Beheersoftware: inventarisatie, inspectie, planning, begroting Benchmark Contracten Bestekken 65 Objectgegevens: benamingen, objecttypen, beheerkenmerken, waarden -> verschillen
  • 66.
    BGT IMGeo Beheer- standaarden: wegen, groen (i.o.) KOR,verkeersborden, rioolbeheer RAW-standaard Beheersoftware: inventarisatie, inspectie, planning, begroting Benchmark Contracten Bestekken 66 Objectgegevens: benamingen, objecttypen, beheerkenmerken, waarden IMBOR -> uniformering
  • 67.
  • 68.
    BGT (IMBGT) Plustopografie (IMGEO) InformatiemodelBeheer Openbare Ruimte (IMBOR) IMBOR gebruikt BGT - IMGeo 68
  • 69.
    BGT-IMGeo: wegdeel, rijbaan lokaleweg, gesloten verharding, asfalt IMBOR: jaar van aanleg 2007 verhardingssoort dichte deklaag wegtype 5 teerhoudend schoon gebruiksfunctie woonstraat constructie ….. waterdoorlatendheid ….. … VIW (Visuele inspectie wegen): schadebeelden … IMWV (IM Wegen en verkeer) verkeersintensiteit categorie ‘duurzaam veilig’ 69
  • 70.
    BGT-IMGeo: vegetatieobject ‘boom’ IMBOR: jaar vanaanleg 1980 type boom niet vrij uitgroeiend soort Salix hoogteklasse 15-18 m. snoeifase begeleidingssnoeifase takvrije stam 4,5 m. … BVC (boomveiligheidscontrole) omgevingsrisicoklasse gemiddeld boomveiligheidsklasse risicoboom boomgebreken wilgenhoutrups … 70
  • 71.
    DOEL IMBOR Uniformering benamingenbeheergegevens openbare ruimte. Afsprakenstelsel over • Beheerattributen • Domeinwaarden STATUS IMBOR • Collectieve afspraak in de sector, geen wettelijke plicht • Afsprakenstelsel met dezelfde status als andere CROW-standaarden 71
  • 72.
    TOEPASSINGEN IMBOR: BASISVOOR … • assetbeheersystematieken: ABS-V, ABS-G, … dus ook voor risicogestuurd beheer en onderhoud areaal op orde • inrichting beheersoftware (wegbeheer, groenbeheer, boombeheer, rioolbeheer, speelbeheer, …) • Integraal werken • opzet van beheer- en beleidsplannen openbare ruimte • indeling van begrotingen, werkplannen, contracten, benchmarks, enzovoorts 72
  • 73.
  • 74.
    74 BGT (IMBGT) Plustopografie (IMGEO) InformatiemodelBeheer Openbare Ruimte (IMBOR) basis
  • 75.
    75 monitoren V monitoren discipline Y V restrisico niet acceptabel restrisico acceptabel doelen monitoren analyseren niethalen doelen integraal programma maken programma uitvoeren budget bepalen doelen bepalen monitoren discipline Z analyse discipline Y analyse discipline Y analyse V integraal opbouw met modules loskoppelen budget – maatregelen
  • 76.