berrikusi
eta zure
esperientzian
ikasi
Arazoen ebazpena eta erabakiak hartzea
arazoen
ebazpena
eta erabakiak
hartzea
*
Ÿ dakizuna ebaluatzeko eta frogan jartzeko
Ÿ ikasi behar duzuna asmatzeko
Ÿ ekipoetan lan egiteko beharrezkoak diren pertsonarteko
trebetasunak garatzeko
Ÿ komunikazio gaitasuna hobetzeko
Ÿ zure ikuspegia ebidentzia eta argudio sendoak erabiliz azaltzeko
eta defendatzeko
Ÿ informazio-lanketan eta beharrei aurre egiten malguagoa izateko
Ÿ heziketan behar izango dituzun trebeziak praktikatzeko
aukera izango duzu:
arazoen
ebazpena
eta erabakiak
hartzea
Arazoa definitu
eta informazioa
bildu
Ÿ Urrats guztietan informazio bilketa dago
Ÿ Gehienetan informazio edo datu berriek arazoa
birdenitzea ekarriko du, eta batzuetan arazoaren
planteamendua erabat aldatzea
Ÿ Ekipoarekin informazioa partekatzeko bide eraginkorrak
diseinatzea beharrezkoa izango duzue
*
*
Arazoa definitu
Ÿ Informazioa falta delako
Ÿ Arazoaren sintomak
arazoaren kausarekin
nahasi ahal direlako
galdeketa hau kontuan har ezazu
Ÿ Zein da arazoa?
Ÿ Nire arazoa da? Zein da arazoarekin dudan lotura edo erlazioa?
Ÿ Zelako aukerak ematen ditu?
Ÿ Konpondu dezaket? Zer egin dezaket? Merezi du?
Ÿ Arazoa “erreala” da?, edo beste arazo sakonago baten sintoma da?
Ÿ Arazo zahar ba bada, zeintzuk dira aurreko konponketak dituen
eragozpenak?
Ÿ Ez ikusiarena egin dezaket? Eta horrela balitz, zer gertatuko litzateke?
Ÿ Zelako baldintzak bete beharko lituzke irtenbideak?
arazoa adieraztea zaila da
Informazioa bildu
Pertsonak, taldeak, edo erakundeak:
arazoa pairatzen dutenak edo
irtenbidean parte hartzen dutenak.
Arazo erraldoienak ere nolabait
inplikatzen gaitu: arazo orokorra
konpontzea zaila izan daiteke, baina
arazoan inplikatua dagoen parte bati
mesede egitea errazagoa izango da.
Beraz, hurbilen daudenetatik hasi
Ÿ Autore adituen ikuspegiak
Ÿ Ikerketa eta esperimentazioen
emaitzak
Ÿ Iturri dagarriekin elkarrizketak
Ÿ Gertaera behagarriak,
iraganekoak edo egunekoak,
pertsonalki egindakoak edo beste
batzuek azaldutakoak
Informazioa bildu
Mugak eta eragozpenak aldatzea
zaila da. Baliabide edo
aurrekontuen urritasuna adibidetzat
jo dezakezu.
Egoera batek eragozpen gehiegi
badu, baliteke arazoa eragozpen
hauek izatea.
Beraz, arazoa birplanteatu beharko
litzateke
Talde edo erakundeen iritziak
kontuan hartzea garrantzitsua da.
Baina iritziek duten partzialtasunaz,
egiazkotasunaz edo aurreiritziez
jabetu zaitezte
Suposizioak denbora aurrezten,
ezinezkoa baita gertaera guztiak
kontuan hartzea. Hala ere, pentsatu
zer den sinesmenaren arabera
onartzen ari zaretena, eta alde
batera utzi ezazue oker zaudetela
frogatzen baldin bada.
Aukerak asmatu, ebaluatu eta
hoberena hautatu
Irakasleak arazo baten aurkezpena
egingo du.
Ÿ Ez dago klase teorikorik
Ÿ Ez dago ariketa orrialderik
Arazoari irtenbide bat emateko
aurkitu behar diren edukiak
aukeratzen eta lantzen gauzatuko
da ikasketa.
Irakasleak bide-gidari eta
kontseilariaren rola beteko du, ez
da konponbideen iturria izango.
Aukerak asmatu
Bilera sortzailearen helburua: ideien ekaitza
teknikarekin aukera eta ideia guztiak idaztea da:
kritikatu gabe, ideia zoroenak ere apuntatu, hurrengo
urratsean aurkikuntza bikaina sorrarazi dezakete eta.
Aukera guztien zerrenda aurrean duzuela,
posibilitateak zabaltasunez berrikusi eta
notak har itzazue:
Ÿ informazio berria behar dute
Ÿ irtenbide berriak dira
Ÿ konbinatu daitezke
Ÿ ezabatu daitezke
Ÿ aurkariak dituzte
Ÿ emankorrak edo tentagarriak dirudite
Aukerak ebaluatu
Aukera guztiak zerrendaturik dituzuela,
bakoitzak dituen abantailak eta
desabantailak ebaluatu behar dira.
Ikuspegi batetik abantaila duena, beste
ikuspegi batean ezinezkoa izan daiteke.
Beraz, irizpide guztiak kontuan hartu:
Ÿ Baliabide egokiak eskuragarriak dira?
Ÿ Jendearentzako atsegina da?
Ÿ Erreza? Zaila?
Ÿ Onartuko dute?
Ÿ Arazo berriak sortaraziko ditu?
aukerak
ebaluatzeko
teknika
aukerak A B C
D
D
C
B
A
1
1
1
0
1
0
0
0
0
1
1
0
guztira hurrenkera
0 4.
2 2.
3 1.
1 3.
.................................. irizpidearekiko ierarkia-analisia
aukerak ebaluatzeko teknika
Thomas Saatyren ierarkia-analisirako taula
ebaluatuko dugun irizpidea idazteko
lerroko
emaitzen
batuketa
ditugun aukerak
lerro eta zutabeetan
zerrendatuak
lerroetan:
aukera bakoitza
besteen kontra
ebaluatuko dugu
1 jarri dugu
D aukera A baino
hobea delako
0 jarri dugu
D aukera B baino
txarragoa delako
ierarkia
C hoberena
A txarrena
EBM taula: Egokia, Bideragarria eta Moldagarria
Ÿ Konponketa egokia da?
Ÿ Eskatzen duen lana espero diren
emaitzekiko proportzioan dago?
Ÿ Oso muturrekoa al da?
Ÿ Behar diren baliabideak ditugu?
Ÿ Lor daitezke?
Ÿ Zenbateko probabilitatea dago
arazoa horrela konpontzeko?
Ÿ Ondorioek posibilitate berriak
zabalduko dituzte?
Ÿ Aukera aplikatuz gerta daitekeena
(intentziorik gabeko ondorioak)
kontrolatzeko gai izan gaitezke?
Hurrengo irizpideen arabera 1etik 3ra
kalikatu ezazu aukera bakoitza:
B C
Moldagarria
D
Egokia
Bideragarria
A
guztira
Hoberena hautatu
Arazoa eta aukera ezberdinak
baloratu dituzuenean, lehian
daudenak tarteko konponketa
batean elkartu daitezke
Ez dago irtenbide perfekturik: egongo balitz, arazorik ez litzateke egongo
Erabakiak gauzatu
hurrengo urratsa eman baino lehen
Konantzazko pertsona bati
iritzia eskatu:
Ÿ Zerbait ahaztu duzue?
Ÿ Zerbaitez ez zarete konturatu?
Ÿ Irtenbidean arazoren bat
ikusten du?
Erabaki bat praktikan jarri arte intentzio on bat baino ez da
Irtenbidea inplementatu
inplementazio planaren diseinua: Oinarrizko elementuak
Inplementazio prozesuaren denbora lerroa:
Arazoari aurre egiteko ekintzen zerrenda eta
prozesuaren deskribapena urratsez urrats
Inplikatuekin komunikatzeko estrategien
diseinua:
Ÿ aldaketarekin lotuta daudenak nola, non,
eta noiz informatu,
Ÿ erabakiarekiko prest egon daitezen
beharrezkoa den guztia prestatu.
Baliabideen zerrenda, eta nork, noiz eta
nola lortuko diren
Emaitzen miaketa
Ÿ irtenbidearen ondorioak
Ÿ baliabideen erabilera
Ÿ inplikatuekiko efektuak
Ÿ denbora lerroaren aplikazioa
edo aplikazio eza
Arrakasta edota hobekuntza bideratzeko
erabakiaren miaketa egin behar da. Datu horiek
emaitzen ebaluazioa egiteko materiala dira, baita
proiektuaren bikaintasuna frogatzeko bidea ere.
erregistratu behar dira
berrikusi
eta zure
esperientzian
ikasi
Bidean ikasi duzunaz jabetu zaitez:
Ÿ zure burua hobeto ezagutzen duzun
Ÿ zuretzat garrantzitsua denari buruz zer ikasi duzun
Ÿ zer egin duzun ondo
Ÿ zer gustatu zaizun, zer ez
Ÿ hurrengo batean zer beste modu batean egingo zenuke
Helburuak lortu ala ez, hoberena
eman baduzu, ZORIONAK!!
arrakasta lortu duzula pentsatu!
bukatzeko
Egiten ikasi
by@amaiafilo

Arazoen ebazpena eta erabakiak hartzea

  • 1.
    berrikusi eta zure esperientzian ikasi Arazoen ebazpenaeta erabakiak hartzea arazoen ebazpena eta erabakiak hartzea *
  • 2.
    Ÿ dakizuna ebaluatzekoeta frogan jartzeko Ÿ ikasi behar duzuna asmatzeko Ÿ ekipoetan lan egiteko beharrezkoak diren pertsonarteko trebetasunak garatzeko Ÿ komunikazio gaitasuna hobetzeko Ÿ zure ikuspegia ebidentzia eta argudio sendoak erabiliz azaltzeko eta defendatzeko Ÿ informazio-lanketan eta beharrei aurre egiten malguagoa izateko Ÿ heziketan behar izango dituzun trebeziak praktikatzeko aukera izango duzu: arazoen ebazpena eta erabakiak hartzea
  • 3.
    Arazoa definitu eta informazioa bildu ŸUrrats guztietan informazio bilketa dago Ÿ Gehienetan informazio edo datu berriek arazoa birdenitzea ekarriko du, eta batzuetan arazoaren planteamendua erabat aldatzea Ÿ Ekipoarekin informazioa partekatzeko bide eraginkorrak diseinatzea beharrezkoa izango duzue * *
  • 4.
    Arazoa definitu Ÿ Informazioafalta delako Ÿ Arazoaren sintomak arazoaren kausarekin nahasi ahal direlako galdeketa hau kontuan har ezazu Ÿ Zein da arazoa? Ÿ Nire arazoa da? Zein da arazoarekin dudan lotura edo erlazioa? Ÿ Zelako aukerak ematen ditu? Ÿ Konpondu dezaket? Zer egin dezaket? Merezi du? Ÿ Arazoa “erreala” da?, edo beste arazo sakonago baten sintoma da? Ÿ Arazo zahar ba bada, zeintzuk dira aurreko konponketak dituen eragozpenak? Ÿ Ez ikusiarena egin dezaket? Eta horrela balitz, zer gertatuko litzateke? Ÿ Zelako baldintzak bete beharko lituzke irtenbideak? arazoa adieraztea zaila da
  • 5.
    Informazioa bildu Pertsonak, taldeak,edo erakundeak: arazoa pairatzen dutenak edo irtenbidean parte hartzen dutenak. Arazo erraldoienak ere nolabait inplikatzen gaitu: arazo orokorra konpontzea zaila izan daiteke, baina arazoan inplikatua dagoen parte bati mesede egitea errazagoa izango da. Beraz, hurbilen daudenetatik hasi Ÿ Autore adituen ikuspegiak Ÿ Ikerketa eta esperimentazioen emaitzak Ÿ Iturri dagarriekin elkarrizketak Ÿ Gertaera behagarriak, iraganekoak edo egunekoak, pertsonalki egindakoak edo beste batzuek azaldutakoak
  • 6.
    Informazioa bildu Mugak etaeragozpenak aldatzea zaila da. Baliabide edo aurrekontuen urritasuna adibidetzat jo dezakezu. Egoera batek eragozpen gehiegi badu, baliteke arazoa eragozpen hauek izatea. Beraz, arazoa birplanteatu beharko litzateke Talde edo erakundeen iritziak kontuan hartzea garrantzitsua da. Baina iritziek duten partzialtasunaz, egiazkotasunaz edo aurreiritziez jabetu zaitezte Suposizioak denbora aurrezten, ezinezkoa baita gertaera guztiak kontuan hartzea. Hala ere, pentsatu zer den sinesmenaren arabera onartzen ari zaretena, eta alde batera utzi ezazue oker zaudetela frogatzen baldin bada.
  • 7.
    Aukerak asmatu, ebaluatueta hoberena hautatu Irakasleak arazo baten aurkezpena egingo du. Ÿ Ez dago klase teorikorik Ÿ Ez dago ariketa orrialderik Arazoari irtenbide bat emateko aurkitu behar diren edukiak aukeratzen eta lantzen gauzatuko da ikasketa. Irakasleak bide-gidari eta kontseilariaren rola beteko du, ez da konponbideen iturria izango.
  • 8.
    Aukerak asmatu Bilera sortzailearenhelburua: ideien ekaitza teknikarekin aukera eta ideia guztiak idaztea da: kritikatu gabe, ideia zoroenak ere apuntatu, hurrengo urratsean aurkikuntza bikaina sorrarazi dezakete eta. Aukera guztien zerrenda aurrean duzuela, posibilitateak zabaltasunez berrikusi eta notak har itzazue: Ÿ informazio berria behar dute Ÿ irtenbide berriak dira Ÿ konbinatu daitezke Ÿ ezabatu daitezke Ÿ aurkariak dituzte Ÿ emankorrak edo tentagarriak dirudite
  • 9.
    Aukerak ebaluatu Aukera guztiakzerrendaturik dituzuela, bakoitzak dituen abantailak eta desabantailak ebaluatu behar dira. Ikuspegi batetik abantaila duena, beste ikuspegi batean ezinezkoa izan daiteke. Beraz, irizpide guztiak kontuan hartu: Ÿ Baliabide egokiak eskuragarriak dira? Ÿ Jendearentzako atsegina da? Ÿ Erreza? Zaila? Ÿ Onartuko dute? Ÿ Arazo berriak sortaraziko ditu? aukerak ebaluatzeko teknika
  • 10.
    aukerak A BC D D C B A 1 1 1 0 1 0 0 0 0 1 1 0 guztira hurrenkera 0 4. 2 2. 3 1. 1 3. .................................. irizpidearekiko ierarkia-analisia aukerak ebaluatzeko teknika Thomas Saatyren ierarkia-analisirako taula ebaluatuko dugun irizpidea idazteko lerroko emaitzen batuketa ditugun aukerak lerro eta zutabeetan zerrendatuak lerroetan: aukera bakoitza besteen kontra ebaluatuko dugu 1 jarri dugu D aukera A baino hobea delako 0 jarri dugu D aukera B baino txarragoa delako ierarkia C hoberena A txarrena
  • 11.
    EBM taula: Egokia,Bideragarria eta Moldagarria Ÿ Konponketa egokia da? Ÿ Eskatzen duen lana espero diren emaitzekiko proportzioan dago? Ÿ Oso muturrekoa al da? Ÿ Behar diren baliabideak ditugu? Ÿ Lor daitezke? Ÿ Zenbateko probabilitatea dago arazoa horrela konpontzeko? Ÿ Ondorioek posibilitate berriak zabalduko dituzte? Ÿ Aukera aplikatuz gerta daitekeena (intentziorik gabeko ondorioak) kontrolatzeko gai izan gaitezke? Hurrengo irizpideen arabera 1etik 3ra kalikatu ezazu aukera bakoitza: B C Moldagarria D Egokia Bideragarria A guztira Hoberena hautatu Arazoa eta aukera ezberdinak baloratu dituzuenean, lehian daudenak tarteko konponketa batean elkartu daitezke Ez dago irtenbide perfekturik: egongo balitz, arazorik ez litzateke egongo
  • 12.
    Erabakiak gauzatu hurrengo urratsaeman baino lehen Konantzazko pertsona bati iritzia eskatu: Ÿ Zerbait ahaztu duzue? Ÿ Zerbaitez ez zarete konturatu? Ÿ Irtenbidean arazoren bat ikusten du? Erabaki bat praktikan jarri arte intentzio on bat baino ez da
  • 13.
    Irtenbidea inplementatu inplementazio planarendiseinua: Oinarrizko elementuak Inplementazio prozesuaren denbora lerroa: Arazoari aurre egiteko ekintzen zerrenda eta prozesuaren deskribapena urratsez urrats Inplikatuekin komunikatzeko estrategien diseinua: Ÿ aldaketarekin lotuta daudenak nola, non, eta noiz informatu, Ÿ erabakiarekiko prest egon daitezen beharrezkoa den guztia prestatu. Baliabideen zerrenda, eta nork, noiz eta nola lortuko diren
  • 14.
    Emaitzen miaketa Ÿ irtenbidearenondorioak Ÿ baliabideen erabilera Ÿ inplikatuekiko efektuak Ÿ denbora lerroaren aplikazioa edo aplikazio eza Arrakasta edota hobekuntza bideratzeko erabakiaren miaketa egin behar da. Datu horiek emaitzen ebaluazioa egiteko materiala dira, baita proiektuaren bikaintasuna frogatzeko bidea ere. erregistratu behar dira
  • 15.
    berrikusi eta zure esperientzian ikasi Bidean ikasiduzunaz jabetu zaitez: Ÿ zure burua hobeto ezagutzen duzun Ÿ zuretzat garrantzitsua denari buruz zer ikasi duzun Ÿ zer egin duzun ondo Ÿ zer gustatu zaizun, zer ez Ÿ hurrengo batean zer beste modu batean egingo zenuke Helburuak lortu ala ez, hoberena eman baduzu, ZORIONAK!! arrakasta lortu duzula pentsatu! bukatzeko Egiten ikasi by@amaiafilo