Ikasgela eta aniztasuna abiapuntutzat hartuz, elkarbizitza arauei buruzko hausnarketa egitea; taldearen ezaugarri positiboak eta hobe daitezkenak bereiztea eta garrantzitsuenak piktogramaren bidez irudikatzea Horretarako, Zeinuaren funtsezko ezaugarriak analizatuko dira: adierazlea eta esanahia; sinbolo konbentzionalak, seinaleak eta piktogramen arteko desberdintasunak ulertzeko. Gehiago hemen: http://bit.ly/1K3kuRO

1. Piktogramak eta ZeinuakPiktogramak eta Zeinuak
GELAKO ARAUAK IRUDIKATZEN

2. Piktogramak eta Zeinuak
GELAKO ARAUAK IRUDIKATZEN
Klasean giro ona dagoenean hobeto moldatzen gara elkarrekin, baita irakaslearekin ere bai. Lan
giroa dagoenean irakasleak jarduera ezberdinak proposa ditzake eta saioa laburragoa dela dirudi
interesgarriagoa izan delako. Ikastea eta lan egitea errazagoa da elkarri errespetatuz eta
lagunduz,
Ikas-gelan giro on bat lortzea guztion gauza da, dudarik gabe, eta hori izango da gure erronka.
Bikoteka giro ona lortzeko garrantzitsuak diren lau arau aukeratuko ditugu eta irudien bidez
(piktogramak) adieraziko ditugu. Zehatzago azaltzeko, lana bi zatitan bana daiteke:
• Giro ona lortzeko funtsezko arauak aukeratzen
• Arauak piktogramen bidez adierazten
1. Ikas-gelako funtsezko arauak :
Garrantzitsua da arau horiek gure taldea nolakoa den kontuan hartzea. Gure taldea ez da edozein
talde, “gure” taldea da, besteekiko desberdina, bai ondo egiten ditugun gauzetan baita hobetu
ahal ditugunetan ere bai. Hiru, bi, bat...
a) Zeintzuk dira gure ikasgelan positiboak diren ezaugarriak?
.......................................................................................................................................
.......................................................................................................................................
.......................................................................................................................................
.......................................................................................................................................
.......................................................................................................................................
.......................................................................................................................................
b) Zeintzuk dira ikasgelako giroa oztopatzen duten jarrerak? Azaldu ezazu modu
zehatzean: hobeto “Guztiok batera hitz egiten dugu txandak errespetatu gabe”, edo
“irakaslea azaltzen dagoenean albokoarekin hitz egiten dugu adi egon gabe”; “Asko
hitz egiten dugu” baino.
.......................................................................................................................................
.......................................................................................................................................
.......................................................................................................................................
.......................................................................................................................................
.......................................................................................................................................
.......................................................................................................................................
c) Aurrekoa kontuan hartuz, zeintzuk dira giro ona lortzeko funtsezkoak diren arauak?
Aurreko galdera zehazki idatzi baduzu erreza izango da lau arau aukeratzea.
......................................................................................................................................
.......................................................................................................................................
.......................................................................................................................................
.......................................................................................................................................
d) Arau bat agindu bat da eta bere egitura honelakoa da:” Egizu hau” edo “Ez egin hau”
Aukeratu arauak baiezkoan edo ezezkoan egingo dituzun (guztiak berdin) eta idatzi
zure azken bertsioa hurrengo koadroan

3. 2. Arauak piktogramen bidez adierazten
Zer da piktograma bat?
Piktograma, eskematikoki, benetako objektu bat irudikatzen duen zeinu bat da.../...
"Piktograma bat, erabat ulergarria izan beharko litzateke, soilik hiru aldiz begiratuz".
"Piktograma baten diseinuan, funtsezkoak ez diren xehetasun guztiak ezabatu beharko
lirateke". Gaur egun, hizkuntzaren oztopoa gaindituz eta informatu edo abisatzeko
xedearekin, mezu bat laburbiltzen duen zeinu argi eta eskematiko bat bezala ulertzen da.
Beherago duzun zeinua Piktograma bat da. Zeinu guztiak bezala bi zati banaezinez osaturik dago:
• Adierazlea: hautematen duguna (ikusten den irudia)
• Adierazia: ulertzen duguna, edo esanahia (“txakurrik ez”)
Adierazlea eta adierazia txapon baten bi aurpegiak dira, elkarrekin zeinua osatzen dutenak.
Adierazlea eta adieraziaren arteko lotura motaren arabera hiru zeinu mota bereiz daitezke:
• Ikonikoak: adierazlea = adierazia
Lotura naturala: nolabaiteko antzekotasuna dago
adierazle eta adieraziaren artean): Mapak,
karikaturak, piktogramak...
• Seinaleak: adierazlea-->adierazia
Lotura naturala, jarraitasuna edota efektua-->kausa
adib, (negarra--> emozioa)ren osteko seinalea izan
daiteke eta gero, (kea-->sua) da kea egotearen
kausa
• Sinboloak: adierazlea // adierazia
Lotura arbitrarioa: adierazia eta adierazlearen arteko
lotura ez da naturala, konbentzionala baizik, hau da,
akordio baten emaitza. Adibidez, txakurraren atzean
dagoen zeinu gorria konbentzionala eta arbitrarioa
da: bere esanahia ikasi/onartu dugu (baina gorria izan beharrean berdea izan zitekeen ere)
Hizkuntza eta zeinuak diren hitzak osatzen dute gizakion berezko sistema sinbolikoa. Hitz eginez
gizakiak animaliengandik berezitu zen (baina hori beste istorio bat da).
Hitza hainbat modutan adieraz daiteke: idatzia -ikusi, ahoz- entzun, braille kodean- ukitu; eta
hainbat hizkuntza ezberdinetan adierazi ere. Horrela: txakurra, perro, dog; hiru hitz edo hiru
sinbolo linguistiko dira: adierazia “txakurra” berbera da nahiz eta hiru adierazleekin arbitrarioki
elkarturik egon ('txakurra', 'perro', 'dog'). Hala ere, konbentzioarekin bat eginez (akordioa)
Gure gelako giroa hobetzeko arauak
...........................................................................................................................
...........................................................................................................................
...........................................................................................................................
...........................................................................................................................

4. ingeleraz dog, gazteleraz perro eta euskaraz txakur esango dugu
Ikus dezagun... Ondorengo ezaugarriak
kontuan hartuz bikoteka aztertu:
• Adierazlea eta adieraziaren
arteko lotura: Arbitrarioa da?
Naturala?
• Zeinua: Funtsezkoak ez diren
xehetasunak ezabatu ditu?
• Zeinu argi eta eskematikoa da?
• Mezu batez informatzen du?
• Ulergarria da?
Hurrengo zeinu guztiak “ikonikoak” direla esan daiteke? Zergatik bai? Zergatik ez? Identifika ezazu
mota ezberdinak

5. Beste bat...
Ipuin hau
“irakurri”
dezakezu?
Aurreko lotura edo irudia klika ezazu Ipuina gazteleraz irakurtzeko

6. Gure taldeko Arauen Piktogramak egiteko azalpena:
1. Aukeratutako arau bakoitzaren analisia egin
a) Zeintzuk dira arauaren funtsezko ezaugarriak?
b) Zeintzuk kendu daitezkeen xehetasunak?
2. Funtsezko ezaugarri horien irudi sinpleak asmatu
3. Ezaugarri guztien irudiekin piktograma egituratu
a) Ulergarria izateko modurik sinpleena aukeratu
b) Tamaina erabili garrantzitsuena adierazteko
c) Ulergarria izateko garbia eta eskematikoa egin
d) Ikusgarria izateko kontrastea eta kolorea erabili
4. Hitzak erabiltzea debekaturik dago, baina arbitrarioak diren beste sinbolo batzuk erabili
ditzakezue baldin eta ezagunak badira
5. Orriaren atzealdetik araua idatziko duzue dagokion lekuan, eta arau hori zergatik
funtsezkoa den laburki azalduko duzue
Gutxi gora behera honela geratu beharko litzateke:
Gure taldeko
giroa
hobetzeko
funtsezko
arauak
Egileak
Izena Abizena
Izena Abizena
Aurrealdetik izenburua
eta egileen izenak soilik
idatziko duzue:
piktogramak nahikoa
izan behar du arauak
ulertzeko
Atzealdetik piktograma
bakoitzari dagokion
araua idatziko duzue
eta arau bakoitza
zergatik funtsezkoa
ikusten duzuen laburki
azaldu
Arauak
(Agindua eta
justifikazioa)
Arau bakoitzaren
justifikazio laburra:
1.-
2.-
3.-
4.-
Piktogramak
1 2
43
1 2
3 4

7. Piktograma baloratzeko irizpideak
Bikaina Nahiko/ondo Gutxiegi
Adierazlea:
Piktograma
Ikusgarria
Piktogramaren
elementuak argi
bereizten dira, kolorea,
kontrastea edo tamaina
erabiliz
(*) Elementuak ezin dira
urrunetik ongi ikusi,
edo zikinean dagoen
zirriborro bukatugabea
dirudi
Adierazlea:
Piktograma
Elementuen
antolaketa
Elementuak egitura
eskematikoa, koherentea
eta sinplea erabiliz
antolatzen ditu esanahia
erraz ulertzeko
helburuarekin
Ez da sinplea edo
eskematikoa: Ulertu
daiteke nahiz eta
elementuen
antolamenduan garrantzi
gehiago duen “artea”
esanahia baino.
Elementuen arteko
egitura korapilatsua da,
ez du antolaketa
koherente bat
mantentzen eta ez da
erraza ulertzea
Adierazia:
Esanahia, ideia
Ulergarria
Esanahia dudarik gabe
ulertzen da piktograma
guztietan
Piktograma gehienetan
esanahia ongi uler daiteke
Esanahia ez da argia
edo ulertzeko bi modu
(edo gehiago) daude
piktograma gehienetan
Adierazia:
Esanahia, ideia
Funtsezko
ezaugarriak
Funtsezko ezaugarriak
soilik erabiltzen ditu
esanahia adierazteko.
haien arteko garrantzia
tamainaren bidez
adieraziz
Funtsezko ezaugarri
gehienak adierazten ditu.
Garrantzirik gabeko detaile
batzuk daude, ulermenean
laguntzen ez dutenak.
Garrantzirik gabeko
xehetasun gehiegi
dago, funtsezko
ezaugarriak zeintzuk
diren bereiztea zailtzen
dutenak
Adierazia:
Esanahia, ideia
Baliabide
konbentzionalak
Elementuen garrantzia
tamainaren bidez
adierazten du. Esanahiari
laguntzen dioten zenbait
zeinu arbitrario
erabiltzen ditu baina
hitzak erabili gabe
Batzuetan tamainaren
arabera ordenatzen ditu
elementuak. Beste zeinu
batzuk erabiltzen ditu
Elementuak gehienak
ez dira tamainaren
arabera antolatzen.
Hitzak erabiltzen ditu.
Edukia:
Agindua eta
justifikazioa
Arauak agindu eran
daude eta ongi
justifikatuak
(*) Aginduak ez daude
justifikatuak edo zaila
da justifikazioarekin
bat egitea
Adierazpen
idatzia
Adierazpena argia da,
akatsik gabekoa eta
ulergarria da
Zenbait akats daude,
lexikoan, edo joskeran.
Ortografia, orokorrean ona
Akats ortografiko ugari.
Joskera eta lexiko akats
asko. Ulergaitza.
(*) Bikaina ez dena, baina ez dago gaizki (Ezer berezirik ez dagoenean erabili dut)
by amaiafilo
Loturik ez dauden irudi edo iturriak domeinu publikoa lizentziadunak dira