Download to read offline
ARALAR
- 1. YYAAIIZZAA,, IIZZOOTTZZ,, NNUURRIIAA,,NNAAGGOORREE EETTAA SSOOFFIIAA
- 2. ZZEERR DDAA EEKKOOSSIISSTTEEMMAA?? • Ekosistema da, biozenosioa eta biotopoaren artean dagoen harremanak eta horien arteko oreka dauden lekuan. • Lehorreko eta uretako ekosistemak daude. • Ekosistemaren atalak biozenosioa eta biotopoa dira .
- 3. • Biozenosioa: izakibizidunak, hau da, animaliak, landareak eta onddoak. Adibidez:satorra, barraskiloa, azeria, belarra, zuhaitzak, zizareak,ontzak eta perretxikoa. • Biotopoa : izaki bizigabeak dira, hau da, ura, harriak, airea... • Ekosistemaren elementu guztiak naturakoak dira.
- 4.
- 5. AAUURRKKEEZZPPEENNAA AArraallaarr GGiippuuzzkkooaaeettaa NNaaffaarrrrooaarreenn ttaarrtteeaann ddaaggooeenn mmeennddiilleerrrroo bbaatt ddaa..
- 6. • Aralar mendilerroa duela 40.000.000 urte sortu zen. • Aralar mendilerroa n dagoen gainurririk garaienak 1.431metro ditu.
- 7. AAUURRKKEEZZPPEENNAA AArraallaarr GGiippuuzzkkooaaeettaa NNaaffaarrrrooaarreenn ttaarrtteeaann ddaaggooeenn mmeennddiilleerrrroo bbaatt ddaa..
- 9.
- 10. AARRAALLAARREEKKOO AANNIIMMAALLIIAAKK •Aralarreko animaliak hauxe dira : • Ugaztunak: ardí latxa, behorrak, zaldi pottoka, bisoi europearra, muturluze piriniar, orkatzak eta basurdeak. • Hegaztiak :saiek, alimotxeak, ugatzak eta arrano erreala.
- 11. • Narrastiak eta urlehortak : horma-sugandila, gailurretako uhandre, baso- igel jauzkari, zuhaitz-igel arrunt eta eskalapioren sugea.
- 12. AARRAALLAARREEKKOO LLAANNDDAARREEDDIIAA •Aralarreko landaredia hauxe da : • Zuhaitz nagusiak pagoak dira, ere daude haritzak , arteak, lizarrak eta zumarrak.
- 13. AARRAALLAARREEKKOO OONNDDDDOOAAKK •Aralar dauden onddoak hauxe dira : • Perretxikoa, Boletus edulis, onddo beltza, onttoak ,amanita muscaria eta gibelurdina.
- 14. BBIIOOTTOOPPOOAA Aralar mendianelementu biotopo desberdinak daude, hainbat arroka mota Desberdinak : Dolomitak eta kareharriak, ere daude mota desberdineko fosilak. Adibidez : amoniteak, belemniteak eta brakipodoak eta askenez daude harri mota desberdinak. Adibidez : silexa eta glaukonita. Eta ere bai ibai bat badago deitzen dena Iriarte.
- 16. EELLIIKKAATTEE--KKAATTEEAA • EKOIZLEAK:Autotrofoak ekoizleak dira karbono dioxidoa ura eta mineralak erabiltzen dituzte bere janaria egiteko Adibidez : Landareak eta bakteria batzuk • DESKOMPOZATZAILEAK: heterotrofoak dira. Izaki bizidunen hondakinak deskonposatzen duten bitartean elikatzen dira. Adibidez : onddoak eta bakteria asko.
- 17. • KONTSUMITZAILEAK: heterotrofoaketa kontsumitzaileak dira. • Fitofagoak : landareak jaten dituzte • Harrapariak : animaliak jaten dituzte • Orojaleak : denetarik jaten dituzte • Sarraskijaleak : animaliaren gorputzak jaten dituzte • ADIBIDEZ: saiak
- 19. EESSPPEEZZIIEE BBEERREEKKOO IIZZAAKKII BBIIZZIIDDUUNNEENN AARRTTEEKKOO HHAARRRREEMMAANNAAKK Espezie bereko izaki bizidunen arteko harremanetan bi atal daude, taldeak eta sozietateak.Taldeak dira : izaki asko elkartzen diren taldeetan adibidez arrain talde bat deitzen da sarda.Sozietateak dira : Beste talde bat baina bakoitzak bere betebeharra du adibidez erleek.
- 20. ESPESIE DDEESSBBEERRDDIINNEEKKOO IIZZAAKKII BBIIZZIIDDUUNNEENN AARRTTEEKKOO HHAARRRREEMMAANNAAKK • Hiru desberdinak dira:parasitismoa, kometsalismoa eta mutualismoa : • Parasitismoa:biarteko artean daukate • harremanak. Batetzan onerako eta bestea kaltegarria adibides:gizaki eta zorriak
- 21. • Kumentsalismoa:bi espezieartean daukate arremanak:batentzan onerako eta bestea ez dio kalterik. Adibidez:orki eta zuhaitza Mutualismoa:bi espezie artean daukate arremanak:bientzat onerako Adibidez : anemonak eta pailazo arraina .
- 22.
- 23.
- 24.
- 25. GGIIZZAAKKIIAARREENN AALLDDAAKKEETTAAKK Aralarmendian gizakiak egin duen aldaketak izan dira : museoa eta albergeak egin dituzte.