Ang dokumento ay naglalaman ng impormasyon tungkol sa bangang Manunggul at sa mga sistema ng paglilibing ng mga sinaunang Pilipino. Ipinapakita rin nito ang mga karanasan ni Ferdinand Magellan at ang talaan ni Antonio Pigafetta bilang halimbawa ng primaryang sanggunian. Bukod dito, nagbibigay ito ng mga panuto para sa mga gawain ukol sa sining ng paglilibing ng mga sinaunang tao.

1. Araling Panlipunan
Grado 7

2. • Natuklasan ang bangang Manunggul noong 1962 ng mga
arkeologo. Nang buksan nila ito, natagpuan nila ang mga buto
ng isang tao sa loob ng banga. Ito ay may taas na 66.5 cm, o
humigit kumulang na dalawang talampakan. Saan ginagamit
ang bangang Manunggul batay sa mga nakuhang tala mula sa
mga arkeologo?
a. Sisidlan ng mga patay na hayop
b. Libingan ng mga namatay na tao
c. Sisidlan ng mga buto ng mga namatay na tao
d. Libingan ng mga buto ng mga namatay na tao
Kaalaman

3. Sagot # D
d. Libingan ng mga buto ng mga namatay na tao
Ayon sa sipi ni Fr. Plasencia, dalawa ang sistema ng
paglilibing ng namatay na tao noong sinaunang
panahon. Una ay paglilibing sa kamamatay na tao,
ang pangalawa ay ang paglilibing sa mga buto ng
tao na inilalagay sa bangang manunggul makalipas
ang isa o higit na taon.

4. • Ang mga Espanyol ay patuloy na nagpatupad ng mga
instrumeno sa pananakop katulad ng Kristiyanisasyon,Polo,
Reduccion at Tributo sa kanilang nasasakupan. Ikaw ay isa sa
mga naninirahan sa mga lugar na ito at lubha kang nabahala sa
mga pangyayari. Kung ikaw ay isa sa mga mamamayan ng
panahong iyon, anong hakbang ang marapat mong gawin?
a. Ipagwalang bahala ang mga pangyayari upang hindi na
madamay pa
b. Protektahan ang sarili laban sa mga Espanyol
c. Bigyang pansin ang suliranin at makipag-ugnayan sa kapwa
Pilipino
d. Lumipat ng lugar upang hindi maapektuhan ng mga
pangyayari
Proseso

5. • Sagot # C
c. Bigyang pansin ang suliranin at makipag-ugnayan sa
kapwa Pilipino
Maaring ganito ang maging kasagutan katulad ng
ginawa ng mga sinaunang Pilipino kung saan
nagkaroon ng mga ugnayan ang bawat isa upang
ipaalam sa pamahalaang Espanyol ang kanilang mga
hinaing.

6. • Noong pumunta si Ferdinand Magellan sa Pilipinas noong 1521,
kasama niya si Antonio Pigafetta, isang iskolar at eksplorador na mula
sa Republika ng Venice. Habang naglalakbay gumawa si Pigafetta ng
talaarawan. Ang talaarawan ni Pigafetta ay isang halimbawa ng
primaryang sanggunian. Alin sa mga sumusunod ang
nagpapaliwanag kung bakit ito itinuturing na isang primaryang
sanggunian?
a. Ang impormasyon sa talaarawan ay hinango sa ibang sanggunian
b. Galing mismo ito sa nakaranas o nakasaksi ng pangyayari o
kondisyon
c. Nagmula ang impormasyon sa mga taong ang kaalaman ay
galling o gawa ng mga saksi
d. Ginawa ito ng isang taong hindi nasaksihan o naranasan ang
pangyayari
Pag-unawa

7. • Sagot # B
B. Galing mismo ito sa nakaranas o nakasaksi ng
pangyayari o kondisyon
Ang primaryang sanggunian ay isang sanggunian at
patunay na isinulat ng isang direktang nakasaksi sa
mga pangyayari na nagbibigay ng makabuluhan at
makatotohanang detalye.

8. • Basahin at unawain ang nilalaman ng sipi. ( Mula sa sipi ni Fr.
Juan de Plasencia,OSF” Customs of the Tagalogs”)
The manner of burying the dead was as follows: The
deceased was buried beside the house, and if he were a chief,
he was placed beneath a little house or porch which they
constructed for this purpose. Before interring him, they mourned
him for four days, and afterward laid him on a boat which served
as a coffin or bier, placing him beneath the porch.
Pagganap

9. • Panuto : Gumuhit ng tatlong frame na nagpapakita ng paraan ng
paglilibing ng mga sinaunang Pilipino. Ang kartun na ginawa ay
bibigyang puntos sa pamamagitan ng mga sumusunod.
• 5- naiguhit ng malinaw ang mga pangyayari batay sa sipi, maayos na
naipakita ang sinaunang paraan nang paglilibing, mahusay na
naiguhit ang larawan at mayroong kulay
• 4- naiguhit ng malinaw ang mga pangyayari batay sa sipi, maayos na
naipakita ang sinaunang paraan nang paglilibing, mahusay na
naiguhit ang larawan ngunit walang kulay
• 3- naiguhit ng malinaw ang mga pangyayari batay sa sipi, maayos na
naipakita ang sinaunang paraan ng paglilibing, hindi masyadong
mahusay na naiguhit ang larawan
• 2- hindi masyadong naiguhit ang pangyayari batay sa sipi, malabong
naipakita ang paraan nang paglilibing at hindi mahusay na naiguhit
ang larawan.

10. • Panuto : Gumuhit ng tatlong frame na nagpapakita ng paraan ng
paglilibing ng mga sinaunang Pilipino. Ang kartun na ginawa ay
bibigyang puntos sa pamamagitan ng mga sumusunod.
• 5- naiguhit ng malinaw ang mga pangyayari batay sa sipi, maayos na
naipakita ang sinaunang paraan nang paglilibing, mahusay na
naiguhit ang larawan at mayroong kulay
• 4- naiguhit ng malinaw ang mga pangyayari batay sa sipi, maayos na
naipakita ang sinaunang paraan nang paglilibing, mahusay na
naiguhit ang larawan ngunit walang kulay
• 3- naiguhit ng malinaw ang mga pangyayari batay sa sipi, maayos na
naipakita ang sinaunang paraan ng paglilibing, hindi masyadong
mahusay na naiguhit ang larawan
• 2- hindi masyadong naiguhit ang pangyayari batay sa sipi, malabong
naipakita ang paraan nang paglilibing at hindi mahusay na naiguhit
ang larawan.