Afonso Daniel Rodríguez Castelao
Cousas: A Ponte vella
A ponte vella xa non rexe cos amores  as traxedias que leva no lombo e calquera día amañece afundida. Se a ponte vella falase, atestiguar podía o que vou contarvos: Era unha rapaza branca e bonita como unha filla de rei. Pola súa endebleza e o seu porte fidalgo fixérona costureira e tódolos anoiteceres pasaba pola ponte vella e cruzábase sempre co estudante de crego.  —  Boas tardes, Rosa. —  Boas tardes, Pedro. Ela viña da costura; el tornaba do latín. E olláronse de pasada tantas veces na ponte vella que cando Pedro entrou no Seminario, xa levaba un amor no peito.
O inverno foise e Pedro chegou do estudo e viña ardendo por ver a Rosa. O namorado sentábase tódolos anoiteceres na ponte vella, en espera... A costureira branca e bonita xa non andaba na costura e ó topárense nalgún camiño, ela agachaba a cara no seu pano i el poñíase a morrer. Un día edro escoitou, co corazón trubado, unha conversa na ponte. —  Aquela cariña tan feita trocouse nunha carantoña que pon medo. Xa seu pai viña de xentes marcadas con cruz no libro da parroquia, e que non pensen en curala... O que che ten a probiña é o mal de San Lázaro. A noite daquel día pechouse para Pedro coma se se pechasen tódalas portas do mundo. Agora é un abade moi vello e moi santiño, que se senta moitos anoiteceres na ponte vella a reparti-lo ben da súa santidade en tódolos que pasan.
Comentario de texto: Castelao cótanos neste pequeno conto a historia de amor dunha rapaza xoven e moi guapa, que e costureira, e cada día que marcha para casa encontrase co cura que a este gústalle esta rapaza.E o final esta rapaza acabase volvendo vella e entonces el deixa de amala. Castelao tenta dicirnos que o físico non e o máis impórtate dunha persoa senón que e o interior, e por moi vella que fose a rapaza se de verdade a quería debíalle dar igual que estivese máis feas.
Álbum Nos: Álbum de debuxos feito nos anos dezaseis e dezaoito. Ensínanos as tremendas angustias de todos os días que tiñan que vivir os labregos e mariñeiros.
Álbum Nos: “ As Sardiñas volverían se o goberno quixesen.” Castelao intenta falarnos da fame que están pasando no mundo en Galicia nese tempo.
Álbum Nos: -O señorito non lles gusta a choiva. -Pero gústanlle as patacas. Castelao intenta dicirnos que o señor para o  que eles traballan non lle gusta a choiva porque e un señorito.Pero si que lle gustan as patacas que a choiva lles da.
Álbum Nos: -Que comerá o rey? -Comerá…Comerá…Azucre Castelao intenta dicirnos que o rei o ter cartos pode comer cousas ricas e doces.Pero elas como son pobre so poden comer unha cousa caduca ou algo que a xente lle pode dar.
Álbum Nos: Eu non quería morrer alá ¿sabe miña nai?. Castelao intenta dicirnos que este home emigrou e ahora que estaba a morrer quixo vir morrer a xunta súa nai a súa terra.
Álbum Nos: Non quero ir porque o escolante pégame e a escola cheira que fede. Castelao intenta dicirnos que este neno non quería ir o colexio porque antes os mestres pegaban o nenos se non sabían a lección que deran o día anterior.
Galicia Martir Castelao representas as súas obras mediante debuxos, cadros, estampas... Que nos amosan a Galicia que lle tocou vivir plasmando o caciquismo,as inxustizas,o horror da guerra civil.
Galicia Mártir: A derradeira lección do mestre. Que lle mataron o seu mestre por falar demais e dicir que o mellor púxose contra os altos mandos e por pensar cousas que antes non se podía matárono.
Galicia Mártir: “ Supervivientes” Que con toda a fame que había antes en Galicia estes dous nenos  polo visto sen pais e sen nais foron capaces de sobrevivir.
Galicia Mártir: - Cobardes!,Asesinos! Quere dicir que son moi fortes se teñen unha arma na man pero se eles non foran os altos cargos ou non tiveren pistolas probablemente nunha pélea gañaría o que defende a Galicia.
Galicia Mártir: Non enterran cadáveres,enterran sementes. Que matan a tanta xente e despois as enterran sen mais en vez de parecer que esta están mortas non fano como se fosen calquera cousa menos persoas mortas.
Galicia Mártir: Arriba os pobres do mundo! Este home esta dicindo que aínda que sea pobre el tamén e unha persoa e tamén ten dereito a vivir.E a min paréceme que esa foi a última frase que dixo na súa vida.
Debuxos de Negros: Castelao representou esta obra con debuxos de negros porque o que nos quere mostrar e a difícil vida en New York e o pobo de Cuba.
Debuxos de negros: Castelao con esta imaxe quérenos mostrar o ben que vivía este home con ese chaquetón de pel.
Debuxos de negros: Sin embargo nestoutra ensínanos o pobre que e este home e como ten que pedir para poder vivir e saír adiante.
Debuxos de negros: Nesta imaxe Castelao móstranos como eles tamén o pasan ben tocando os seus instrumentos e bailando todos xuntos.
Debuxos de negros: Esta muller estanos a ensinar unha danza que o mellor alí en Cuba e unha das máis típicas.
Debuxos de negros: Esta imaxe parece nunha festa do pobo porque se ben a todas as persoas bailando e parecen moitas así que ten que se unha festa importante.
Atila en Galicia: Moitas veces os mártires crean mundos que os heroes nin tan sequera son capaces de concibir. E na Miña Terra complicase a vontade dos mártires.
Atila en Galicia: “ Denantes morta que aldraxada ” Esta moza di que prefire morrer antes de ser insultada.
Atila en Galicia: “ Matáronlle o fillo” Esta señora ten no seu regazo un tronco pero ela teno para aliviar un pouco a dor que lle causaron o matarlle o seu neno.
Atila en Galicia: “ No fondo do mar” Estes son os homes que mataron e vótanos o mar porque o mellor non teñen familia e pensan que o mar e unha fosa común.
Atila en Galicia: “ Evasión” Estes homes dan a entender que se escapan  do cárcere.
Atila en Galicia: Castigo menor Este home estanlle pegando e o mellor non fixo nada pero e un dos castigos máis baixo porque o mellor a outro xo mataban directamente.

Afonso Daniel Rodriguez Castelao

  • 1.
  • 2.
  • 3.
    A ponte vellaxa non rexe cos amores as traxedias que leva no lombo e calquera día amañece afundida. Se a ponte vella falase, atestiguar podía o que vou contarvos: Era unha rapaza branca e bonita como unha filla de rei. Pola súa endebleza e o seu porte fidalgo fixérona costureira e tódolos anoiteceres pasaba pola ponte vella e cruzábase sempre co estudante de crego. — Boas tardes, Rosa. — Boas tardes, Pedro. Ela viña da costura; el tornaba do latín. E olláronse de pasada tantas veces na ponte vella que cando Pedro entrou no Seminario, xa levaba un amor no peito.
  • 4.
    O inverno foisee Pedro chegou do estudo e viña ardendo por ver a Rosa. O namorado sentábase tódolos anoiteceres na ponte vella, en espera... A costureira branca e bonita xa non andaba na costura e ó topárense nalgún camiño, ela agachaba a cara no seu pano i el poñíase a morrer. Un día edro escoitou, co corazón trubado, unha conversa na ponte. — Aquela cariña tan feita trocouse nunha carantoña que pon medo. Xa seu pai viña de xentes marcadas con cruz no libro da parroquia, e que non pensen en curala... O que che ten a probiña é o mal de San Lázaro. A noite daquel día pechouse para Pedro coma se se pechasen tódalas portas do mundo. Agora é un abade moi vello e moi santiño, que se senta moitos anoiteceres na ponte vella a reparti-lo ben da súa santidade en tódolos que pasan.
  • 5.
    Comentario de texto:Castelao cótanos neste pequeno conto a historia de amor dunha rapaza xoven e moi guapa, que e costureira, e cada día que marcha para casa encontrase co cura que a este gústalle esta rapaza.E o final esta rapaza acabase volvendo vella e entonces el deixa de amala. Castelao tenta dicirnos que o físico non e o máis impórtate dunha persoa senón que e o interior, e por moi vella que fose a rapaza se de verdade a quería debíalle dar igual que estivese máis feas.
  • 6.
    Álbum Nos: Álbumde debuxos feito nos anos dezaseis e dezaoito. Ensínanos as tremendas angustias de todos os días que tiñan que vivir os labregos e mariñeiros.
  • 7.
    Álbum Nos: “As Sardiñas volverían se o goberno quixesen.” Castelao intenta falarnos da fame que están pasando no mundo en Galicia nese tempo.
  • 8.
    Álbum Nos: -Oseñorito non lles gusta a choiva. -Pero gústanlle as patacas. Castelao intenta dicirnos que o señor para o que eles traballan non lle gusta a choiva porque e un señorito.Pero si que lle gustan as patacas que a choiva lles da.
  • 9.
    Álbum Nos: -Quecomerá o rey? -Comerá…Comerá…Azucre Castelao intenta dicirnos que o rei o ter cartos pode comer cousas ricas e doces.Pero elas como son pobre so poden comer unha cousa caduca ou algo que a xente lle pode dar.
  • 10.
    Álbum Nos: Eunon quería morrer alá ¿sabe miña nai?. Castelao intenta dicirnos que este home emigrou e ahora que estaba a morrer quixo vir morrer a xunta súa nai a súa terra.
  • 11.
    Álbum Nos: Nonquero ir porque o escolante pégame e a escola cheira que fede. Castelao intenta dicirnos que este neno non quería ir o colexio porque antes os mestres pegaban o nenos se non sabían a lección que deran o día anterior.
  • 12.
    Galicia Martir Castelaorepresentas as súas obras mediante debuxos, cadros, estampas... Que nos amosan a Galicia que lle tocou vivir plasmando o caciquismo,as inxustizas,o horror da guerra civil.
  • 13.
    Galicia Mártir: Aderradeira lección do mestre. Que lle mataron o seu mestre por falar demais e dicir que o mellor púxose contra os altos mandos e por pensar cousas que antes non se podía matárono.
  • 14.
    Galicia Mártir: “Supervivientes” Que con toda a fame que había antes en Galicia estes dous nenos polo visto sen pais e sen nais foron capaces de sobrevivir.
  • 15.
    Galicia Mártir: -Cobardes!,Asesinos! Quere dicir que son moi fortes se teñen unha arma na man pero se eles non foran os altos cargos ou non tiveren pistolas probablemente nunha pélea gañaría o que defende a Galicia.
  • 16.
    Galicia Mártir: Nonenterran cadáveres,enterran sementes. Que matan a tanta xente e despois as enterran sen mais en vez de parecer que esta están mortas non fano como se fosen calquera cousa menos persoas mortas.
  • 17.
    Galicia Mártir: Arribaos pobres do mundo! Este home esta dicindo que aínda que sea pobre el tamén e unha persoa e tamén ten dereito a vivir.E a min paréceme que esa foi a última frase que dixo na súa vida.
  • 18.
    Debuxos de Negros:Castelao representou esta obra con debuxos de negros porque o que nos quere mostrar e a difícil vida en New York e o pobo de Cuba.
  • 19.
    Debuxos de negros:Castelao con esta imaxe quérenos mostrar o ben que vivía este home con ese chaquetón de pel.
  • 20.
    Debuxos de negros:Sin embargo nestoutra ensínanos o pobre que e este home e como ten que pedir para poder vivir e saír adiante.
  • 21.
    Debuxos de negros:Nesta imaxe Castelao móstranos como eles tamén o pasan ben tocando os seus instrumentos e bailando todos xuntos.
  • 22.
    Debuxos de negros:Esta muller estanos a ensinar unha danza que o mellor alí en Cuba e unha das máis típicas.
  • 23.
    Debuxos de negros:Esta imaxe parece nunha festa do pobo porque se ben a todas as persoas bailando e parecen moitas así que ten que se unha festa importante.
  • 24.
    Atila en Galicia:Moitas veces os mártires crean mundos que os heroes nin tan sequera son capaces de concibir. E na Miña Terra complicase a vontade dos mártires.
  • 25.
    Atila en Galicia:“ Denantes morta que aldraxada ” Esta moza di que prefire morrer antes de ser insultada.
  • 26.
    Atila en Galicia:“ Matáronlle o fillo” Esta señora ten no seu regazo un tronco pero ela teno para aliviar un pouco a dor que lle causaron o matarlle o seu neno.
  • 27.
    Atila en Galicia:“ No fondo do mar” Estes son os homes que mataron e vótanos o mar porque o mellor non teñen familia e pensan que o mar e unha fosa común.
  • 28.
    Atila en Galicia:“ Evasión” Estes homes dan a entender que se escapan do cárcere.
  • 29.
    Atila en Galicia:Castigo menor Este home estanlle pegando e o mellor non fixo nada pero e un dos castigos máis baixo porque o mellor a outro xo mataban directamente.