οκ

1. Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ Δ.Ε. 31Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ Δ.Ε. 31
ΤΟ ΙΣΛΑΜ (Β΄)ΤΟ ΙΣΛΑΜ (Β΄)

3. Η εξάπλωση του ΙσλάμΗ εξάπλωση του Ισλάμ
 Ο προφήτης του Ισλάμ Μωάμεθ πεθαίνει τοΟ προφήτης του Ισλάμ Μωάμεθ πεθαίνει το
632 μ.Χ.632 μ.Χ.
 Στα επόμενα 30 χρόνια το Ισλάμ εξαπλώνεται σεΣτα επόμενα 30 χρόνια το Ισλάμ εξαπλώνεται σε
Συρία, Παλαιστίνη, Ιράκ, Αίγυπτο, Λιβύη, ΠερσίαΣυρία, Παλαιστίνη, Ιράκ, Αίγυπτο, Λιβύη, Περσία
και σε περιοχές δυτικά της Κασπίας.και σε περιοχές δυτικά της Κασπίας.
 Σταδιακά οι αραβικές στρατιές κατακτούν όλο καιΣταδιακά οι αραβικές στρατιές κατακτούν όλο και
περισσότερα εδάφη, φθάνοντας στην Ινδία τον 11περισσότερα εδάφη, φθάνοντας στην Ινδία τον 11οο
αι. και από τον 14αι. και από τον 14οο
αι. εξαπλώνονται στην Ευρώπηαι. εξαπλώνονται στην Ευρώπη
με την Οθωμανική αυτοκρατορία.με την Οθωμανική αυτοκρατορία.

4. Η εξάπλωση του Ισλάμ μέχρι το 661 μ.Χ.Η εξάπλωση του Ισλάμ μέχρι το 661 μ.Χ.

5. Η εξάπλωση του Ισλάμ μέχρι το 1100 μ.Χ.Η εξάπλωση του Ισλάμ μέχρι το 1100 μ.Χ.

6. Η εξάπλωση του Ισλάμ μέχρι το 1500 μ.Χ.Η εξάπλωση του Ισλάμ μέχρι το 1500 μ.Χ.

7. Το πρόβλημα της διαδοχήςΤο πρόβλημα της διαδοχής
 Μετά τον θάνατο του Μωάμεθ δημιουργείταιΜετά τον θάνατο του Μωάμεθ δημιουργείται
πρόβλημα με τη διαδοχή του (ο ίδιος δεν είχεπρόβλημα με τη διαδοχή του (ο ίδιος δεν είχε
γιους).γιους).
 Ο πλησιέστερος συγγενής του (εξάδερφος καιΟ πλησιέστερος συγγενής του (εξάδερφος και
γαμπρός τουγαμπρός του ΑλήΑλή) παραγκωνίστηκε, γι’ αυτό) παραγκωνίστηκε, γι’ αυτό
τη διαδοχή ανέλαβε ο πεθερός και στενόςτη διαδοχή ανέλαβε ο πεθερός και στενός
συνεργάτης του Μωάμεθ Αμπού Μπακρ (συνεργάτης του Μωάμεθ Αμπού Μπακρ (AbuAbu
BakrBakr) καθιερώνοντας τον θεσμό του) καθιερώνοντας τον θεσμό του χαλίφηχαλίφη
(αντιπροσώπου του Μωάμεθ).(αντιπροσώπου του Μωάμεθ).

8. Το πρόβλημα της διαδοχήςΤο πρόβλημα της διαδοχής
 Ο τρίτος χαλίφης, ο Ουθμάν (Ο τρίτος χαλίφης, ο Ουθμάν (Uthman)Uthman),, ήταν αυτόςήταν αυτός
που συγκέντρωσε τις «αποκαλύψεις» του αρχαγγέλουπου συγκέντρωσε τις «αποκαλύψεις» του αρχαγγέλου
Γαβριήλ στον Μωάμεθ και συγκρότησε τοΓαβριήλ στον Μωάμεθ και συγκρότησε το ΚοράνιΚοράνι..
Δολοφονήθηκε το 656 μ.Χ. και τέταρτος χαλίφηςΔολοφονήθηκε το 656 μ.Χ. και τέταρτος χαλίφης
ανέλαβεανέλαβε ο Αλή.ο Αλή.
 Δολοφονείται το 661 μ.Χ. και αποτέλεσμα τωνΔολοφονείται το 661 μ.Χ. και αποτέλεσμα των
προβλημάτων που ξέσπασαν για τη διαδοχή ήταν ηπροβλημάτων που ξέσπασαν για τη διαδοχή ήταν η
διάσπαση του Ισλάμ σε δύο κλάδους, τουςδιάσπαση του Ισλάμ σε δύο κλάδους, τους ΣουνίτεςΣουνίτες
και τουςκαι τους Σηίτες.Σηίτες.

9. Σουνίτες και ΣηίτεςΣουνίτες και Σηίτες
 ΟιΟι Σουνίτες (σούνα = παράδοση)Σουνίτες (σούνα = παράδοση)
αποτελούν την πλειοψηφία τουαποτελούν την πλειοψηφία του
μουσουλμανικού κόσμου.μουσουλμανικού κόσμου.
 ΟιΟι ΣηίτεςΣηίτες επικράτησαν στηνεπικράτησαν στην Περσία,Περσία, στοστο
ΙράκΙράκ και στοκαι στο ΠακιστάνΠακιστάν..

10. Χαρακτηριστικά των ΣουνιτώνΧαρακτηριστικά των Σουνιτών
Οι Σουνίτες δεν πιστεύουν στην
κληρονομική διαδοχή.
Στηρίζονται στο «Κοράνι» και
στην ιερά παράδοση (σούνα) και
οι αποφάσεις λαμβάνονται από
την ομοφωνία της κοινότητας..

11.  ΟιΟι ΣηίτεςΣηίτες προέρχονται από τουςπροέρχονται από τους
οπαδούς του 4ου χαλίφη Αλήοπαδούς του 4ου χαλίφη Αλή
(συγγενή του Μωάμεθ):(συγγενή του Μωάμεθ):
 ΠιστεύουνΠιστεύουν στην κληρονομική διαδοχή.στην κληρονομική διαδοχή.
 Ηγέτης τους είναι ο ΙμάμηςΗγέτης τους είναι ο Ιμάμης
(απόγονος του Μωάμεθ) ο οποίος(απόγονος του Μωάμεθ) ο οποίος
μπορεί και ερμηνεύει τις γραφέςμπορεί και ερμηνεύει τις γραφές
(ημιθεϊκή μορφή-αλάνθαστος).(ημιθεϊκή μορφή-αλάνθαστος).
Χαρακτηριστικά των ΣηιτώνΧαρακτηριστικά των Σηιτών
 Στην πορεία του Ισλάμ η διαδοχή των Ιμάμηδων χάνεται. Υπήρξαν δώδεκαΣτην πορεία του Ισλάμ η διαδοχή των Ιμάμηδων χάνεται. Υπήρξαν δώδεκα
Ιμάμηδες με τελευταίο (αληθινά διάδοχο) τον Μουχαμάντ Αλ-Μουνταντάρ ήΙμάμηδες με τελευταίο (αληθινά διάδοχο) τον Μουχαμάντ Αλ-Μουνταντάρ ή
αλλιώς Μάχντι (878 μ.Χ.) ο οποίος δεν πέθανε αλλά «απήχθη πνευματικά».αλλιώς Μάχντι (878 μ.Χ.) ο οποίος δεν πέθανε αλλά «απήχθη πνευματικά».
Αυτός «καθοδηγεί» τον εκάστοτε Ιμάμη.Αυτός «καθοδηγεί» τον εκάστοτε Ιμάμη.

12. Ισλαμικός Μυστικισμός-ΣουφισμόςΙσλαμικός Μυστικισμός-Σουφισμός
Από τον 8Από τον 8οο
αι. αναπτύσσεται ο μυστικισμός στοαι. αναπτύσσεται ο μυστικισμός στο
Ισλάμ λαμβάνοντας το όνομαΙσλάμ λαμβάνοντας το όνομα σουφισμόςσουφισμός
(σούφι μαλλί μάλλινος χιτώνας ασκητών),(σούφι μαλλί μάλλινος χιτώνας ασκητών),
Σκοπός:Σκοπός: Η ένωση της ψυχής με τον θεό.Η ένωση της ψυχής με τον θεό.
Τρόπος:Τρόπος: Μέσα από στάδια άσκησης («Ταξίδια»)Μέσα από στάδια άσκησης («Ταξίδια»)
που σκοπό έχουν την κάθαρση του ανθρώπου απόπου σκοπό έχουν την κάθαρση του ανθρώπου από
τον εγωκεντρισμό προκειμένου να ενωθεί με τοντον εγωκεντρισμό προκειμένου να ενωθεί με τον
θεό.θεό.
Ο φόβος και η υποταγή στον Αλλάχ δεν υπάρχειΟ φόβος και η υποταγή στον Αλλάχ δεν υπάρχει
για τον σούφι. Αντικαθίσταται με τον θείο έρωταγια τον σούφι. Αντικαθίσταται με τον θείο έρωτα..

13. Μοναστικές κοινότητεςΜοναστικές κοινότητες
Οργανώνονται σε μοναστικές κοινότητεςΟργανώνονται σε μοναστικές κοινότητες
Το τάγμα «Χίστι», 10ος αι.Το τάγμα «Χίστι», 10ος αι.
Το τάγμα «Σουχραβάρντι», 12ος αι.Το τάγμα «Σουχραβάρντι», 12ος αι.
Το τάγμα «Νακσμπάντι», 14ος αι. κ.ά.Το τάγμα «Νακσμπάντι», 14ος αι. κ.ά.
Δημιουργούν τεχνικές ένωσης με το θείοΔημιουργούν τεχνικές ένωσης με το θείο
Περιστρεφόμενοι δερβίσηδες.Περιστρεφόμενοι δερβίσηδες.
Χρησιμοποιούν τη μουσική.Χρησιμοποιούν τη μουσική.
«Ντικρ»: διαλογισμός πάνω στο όνομα«Ντικρ»: διαλογισμός πάνω στο όνομα
του θεού, κ.ά.του θεού, κ.ά.

14. Αριστερά: η προσευχή
Δεξιά: ο διαλογισμός

15. Περιστρεφόμενοι Δερβίσηδες

17. «Σαρία» ο Ιερός Νόμος του Ισλάμ«Σαρία» ο Ιερός Νόμος του Ισλάμ
 Δύο είναι οι πηγές του Ισλάμ:Δύο είναι οι πηγές του Ισλάμ:
1.1. Το ΚοράνιΤο Κοράνι
2.2. Η σούνα (η ιερή παράδοση)Η σούνα (η ιερή παράδοση)
 Από αυτές προκύπτει το Ισλαμικό δίκαιοΑπό αυτές προκύπτει το Ισλαμικό δίκαιο η σαρία.η σαρία.
Βάση της σαρίας:Βάση της σαρίας:
 αποδίδεται το δίκαιο στην κοινότητα (ιεροδικαστήριο-αποδίδεται το δίκαιο στην κοινότητα (ιεροδικαστήριο-
καδής).καδής).
 γνώση αυτής έχουν οι ουλεμάδες ή μουλάδεςγνώση αυτής έχουν οι ουλεμάδες ή μουλάδες
(νομομαθείς).(νομομαθείς).
 ο μουφτής (θρησκευτικό-πολιτικό αξίωμα, γνώστης καιο μουφτής (θρησκευτικό-πολιτικό αξίωμα, γνώστης και
ερμηνευτής του νόμου).ερμηνευτής του νόμου).

18. Η εξέλιξη του ΙσλάμΗ εξέλιξη του Ισλάμ
 Για πολλούς αιώνες ο μουσουλμανικός
κόσμος παρέμεινε σε ένα αυστηρά θεοκρατικό
σύστημα.
 Η επαφή με τον ευρωπαϊκό πολιτισμό
(αποικιοκρατία-εξάπλωση οθωμανικής
αυτοκρατορίας) έφερε το Ισλάμ σε επαφή με
ανθρωποκεντρικούς πολιτισμούς.

19. Η εξέλιξη του ΙσλάμΗ εξέλιξη του Ισλάμ
 Τα επιτεύγματα και η οργάνωση του δυτικούΤα επιτεύγματα και η οργάνωση του δυτικού
πολιτισμού προσέλκυσαν το ενδιαφέρονπολιτισμού προσέλκυσαν το ενδιαφέρον
κυρίως των πολιτικών αρχηγών τωνκυρίως των πολιτικών αρχηγών των
ισλαμικών κρατών (π.χ. Κεμάλ στην Τουρκία).ισλαμικών κρατών (π.χ. Κεμάλ στην Τουρκία).
Δημιουργείται ένα κύμα ανανεωτών πουΔημιουργείται ένα κύμα ανανεωτών που
εισάγουν τη δυτική παιδεία και τα δυτικάεισάγουν τη δυτική παιδεία και τα δυτικά
νομικά συστήματα.νομικά συστήματα.
 Συγκρούονται με τους ουλεμάδες (νομομαθείςΣυγκρούονται με τους ουλεμάδες (νομομαθείς
του Ισλάμ-σουνίτες) και τους οπαδούς τουςτου Ισλάμ-σουνίτες) και τους οπαδούς τους
για την αντικατάσταση τηςγια την αντικατάσταση της σαρίας.σαρίας.

20. Το Ισλάμ σήμεραΤο Ισλάμ σήμερα
 Ανανεωτές: Τουρκία, Αίγυπτος κ.ά.
 Συντηρητικοί: επεδίωξαν την
εγκαθίδρυση θεοκρατικών
συστημάτων, όπως του Ιράν.
 Σε άλλες χώρες όπως στην
Αλγερία, Νιγηρία, Σομαλία
(Αφρική) η σύγκρουση αποτελεί
μια συνεχιζόμενη αιματηρή
πραγματικότητα.