Download free for 30 days
Sign in
Upload
Language (EN)
Support
Business
Mobile
Social Media
Marketing
Technology
Art & Photos
Career
Design
Education
Presentations & Public Speaking
Government & Nonprofit
Healthcare
Internet
Law
Leadership & Management
Automotive
Engineering
Software
Recruiting & HR
Retail
Sales
Services
Science
Small Business & Entrepreneurship
Food
Environment
Economy & Finance
Data & Analytics
Investor Relations
Sports
Spiritual
News & Politics
Travel
Self Improvement
Real Estate
Entertainment & Humor
Health & Medicine
Devices & Hardware
Lifestyle
Change Language
Language
English
Español
Português
Français
Deutsche
Cancel
Save
Submit search
EN
Uploaded by
DIPECHO Nepal
123 views
3. sd for disaster dks 3
Read more
0
Save
Share
Embed
Embed presentation
Download
Download to read offline
1
/ 34
2
/ 34
3
/ 34
4
/ 34
5
/ 34
6
/ 34
7
/ 34
8
/ 34
9
/ 34
10
/ 34
11
/ 34
12
/ 34
13
/ 34
14
/ 34
15
/ 34
16
/ 34
17
/ 34
18
/ 34
19
/ 34
20
/ 34
21
/ 34
22
/ 34
23
/ 34
24
/ 34
25
/ 34
26
/ 34
27
/ 34
28
/ 34
29
/ 34
30
/ 34
31
/ 34
32
/ 34
33
/ 34
34
/ 34
More Related Content
DOC
Dipecho v case study booklet nepali
by
edmnepal
PDF
8. landslide and its controll dks 8
by
DIPECHO Nepal
PDF
13. cold wave dks 13
by
DIPECHO Nepal
PDF
Disaster Knowledge Book Compiled in Nepali
by
DIPECHO Nepal
PDF
Khanepani byabsthapan-board
by
DPNet
PDF
Jalachar samrakshyan
by
DPNet
PDF
Jagga naap-jaanch
by
DPNet
PDF
14. accident dks 14
by
DIPECHO Nepal
Dipecho v case study booklet nepali
by
edmnepal
8. landslide and its controll dks 8
by
DIPECHO Nepal
13. cold wave dks 13
by
DIPECHO Nepal
Disaster Knowledge Book Compiled in Nepali
by
DIPECHO Nepal
Khanepani byabsthapan-board
by
DPNet
Jalachar samrakshyan
by
DPNet
Jagga naap-jaanch
by
DPNet
14. accident dks 14
by
DIPECHO Nepal
Viewers also liked
PDF
Governor Rick Scott Congrats Letter
by
Rebecca Smith
PDF
AWilson recommendation
by
Aaron Wilson
PPT
CCM International Ltd
by
CCM Intelligence
PPTX
Handelns Löfte
by
Svensk Handel
PDF
Fire prevention & Fire Fighting Certificate
by
imran fareed
PPT
32 b m. van der rohe pavello alemany
by
jgutier4
PDF
Competências Antonio Augusto
by
aajo
PDF
Cebic08 Sistema 4 Hilosñ
by
F Blanco
PDF
Cassandra Klimczynski Photoshop resume 2015
by
Cassandra Klimczynski
PDF
INSTITUTO DE INVESTIGACIONES BIOMÉDICAS DE LA UNAM
by
Carlos Roberto Leal Escalante MSc.
PPT
Mcdem dac 2012_phidgets_tomacada-presentacion
by
TheMediaDome La Salle-URL
PDF
doc00705320140716054534
by
Zukile Tshandu
PDF
Test
by
uncoveredverse800
PDF
Just java 2013 - Java EE + Jruby on Rails
by
Rodrigo Urubatan
PDF
NIMA AWARDS 2010 in beeld en tekst
by
NIMA
PDF
VIDEO: How to successfully use social media in business
by
Kamales Lardi
PDF
TG_reference letter
by
yoonloke1987
PDF
Golemo Best Sapper
by
Benjamin Golemo, PMP
PDF
Diesel Mechanic & Welder Certificate
by
imran fareed
PPS
Iguazu Şelaleleri
by
Raci Göktaş
Governor Rick Scott Congrats Letter
by
Rebecca Smith
AWilson recommendation
by
Aaron Wilson
CCM International Ltd
by
CCM Intelligence
Handelns Löfte
by
Svensk Handel
Fire prevention & Fire Fighting Certificate
by
imran fareed
32 b m. van der rohe pavello alemany
by
jgutier4
Competências Antonio Augusto
by
aajo
Cebic08 Sistema 4 Hilosñ
by
F Blanco
Cassandra Klimczynski Photoshop resume 2015
by
Cassandra Klimczynski
INSTITUTO DE INVESTIGACIONES BIOMÉDICAS DE LA UNAM
by
Carlos Roberto Leal Escalante MSc.
Mcdem dac 2012_phidgets_tomacada-presentacion
by
TheMediaDome La Salle-URL
doc00705320140716054534
by
Zukile Tshandu
Test
by
uncoveredverse800
Just java 2013 - Java EE + Jruby on Rails
by
Rodrigo Urubatan
NIMA AWARDS 2010 in beeld en tekst
by
NIMA
VIDEO: How to successfully use social media in business
by
Kamales Lardi
TG_reference letter
by
yoonloke1987
Golemo Best Sapper
by
Benjamin Golemo, PMP
Diesel Mechanic & Welder Certificate
by
imran fareed
Iguazu Şelaleleri
by
Raci Göktaş
More from DIPECHO Nepal
PPT
0.1 disaster development
by
DIPECHO Nepal
PPT
0.01 concept of dm may 2011
by
DIPECHO Nepal
PPT
0.0 dev and drr
by
DIPECHO Nepal
PDF
South asia women speak out on cca
by
DIPECHO Nepal
PDF
Ids child no bleed nepali
by
DIPECHO Nepal
PDF
Final report acorab drr programme
by
DIPECHO Nepal
PDF
School renovation
by
DIPECHO Nepal
PDF
Small scale mitigation report
by
DIPECHO Nepal
PDF
Rambati case
by
DIPECHO Nepal
PDF
Early warning system
by
DIPECHO Nepal
PDF
Communication channel
by
DIPECHO Nepal
PDF
Case study dipecho v upca
by
DIPECHO Nepal
PDF
Biodyke
by
DIPECHO Nepal
PDF
11 children and drr april 2010 english
by
DIPECHO Nepal
PDF
Mason ort report
by
DIPECHO Nepal
PDF
Inee nepal
by
DIPECHO Nepal
PDF
Nepal disaster risk_case_study
by
DIPECHO Nepal
PDF
Mercy corps mc-cba-report-final-2010
by
DIPECHO Nepal
PDF
Understanding disaster-management-in-practice
by
DIPECHO Nepal
PDF
National platform on drr bidhan 2065 52
by
DIPECHO Nepal
0.1 disaster development
by
DIPECHO Nepal
0.01 concept of dm may 2011
by
DIPECHO Nepal
0.0 dev and drr
by
DIPECHO Nepal
South asia women speak out on cca
by
DIPECHO Nepal
Ids child no bleed nepali
by
DIPECHO Nepal
Final report acorab drr programme
by
DIPECHO Nepal
School renovation
by
DIPECHO Nepal
Small scale mitigation report
by
DIPECHO Nepal
Rambati case
by
DIPECHO Nepal
Early warning system
by
DIPECHO Nepal
Communication channel
by
DIPECHO Nepal
Case study dipecho v upca
by
DIPECHO Nepal
Biodyke
by
DIPECHO Nepal
11 children and drr april 2010 english
by
DIPECHO Nepal
Mason ort report
by
DIPECHO Nepal
Inee nepal
by
DIPECHO Nepal
Nepal disaster risk_case_study
by
DIPECHO Nepal
Mercy corps mc-cba-report-final-2010
by
DIPECHO Nepal
Understanding disaster-management-in-practice
by
DIPECHO Nepal
National platform on drr bidhan 2065 52
by
DIPECHO Nepal
3. sd for disaster dks 3
1.
k|sf]k Go"gLs/0fsf nflu
lbuf] ljsf;÷1
2.
k|sf]k–1fgdfnf–#
k|sf]k Go"gLs/0fsf nflu lbuf] ljsf; n]vs /fdrGb| Gof}kfg] k|sfzs ÷klx/f] lgoGq0fsf pkfo 2
3.
s[lt
M k|sf]k go"gLs/0fsf nflu lbuf] ljsf; n]vs M /fdrGb| Gof}kfg] k|sfzs M jftfj/0f tyf afn ;/f]sf/ ;+:yf–g]kfn (ECO-Nepal) ;jf{lwsf/ M k|sfzsdf ;'/lIft ;+:s/0f M k|yd, ;fpg @)^$ ;ªVof M @,))) k|lt cfj/0f l8hfOg M /d]z bfxfn d'b|s M lszf]/ ckm;]6 k|; -k|f=_ ln=, kmf]g M $#%!)$$ ] d"No M ?= %)÷– ISBN : 978-99946-927-2-9 k|sf]ksf] hf]lvd Go"gLs/0f tyf k|sf]ksf] ;fdgf ug]{ ;fd'bflos Ifdtf clej[l4sf nflu ;r]tg cleofgcGtu{t k|sf]k–1fgdfnf k|sfzgdf cf+lzs ¿kdf cfly{s ;xof]u ug]{ lgDg ;fem]bf/ ;+:yfx¿k|lt Osf]–g]kfn xflb{s cfef/ JoQm ub{5 M PS;gP8 g]kfn cS;kmfd hLaL g]kfn kf]= a= g+= ^@%&, sf7df8f}+, g]kfn kf]= a= g+= @%)), sf7df8f}+, g]kfn kmf]gM $$#^$&& kmf]gM %%@)%*^ kmofS;M (&&–!–$$!(&!* kmofS;M (&&–!–%%@#!(& j]e;fO6M www.actionaid.org/nepal j]e;fO6M www.oxfam.org.uk k|sf]k Go"gLs/0fsf nflu lbuf] ljsf;÷3
4.
k|sfzssf] egfO ljsf; Hofb}
w]/} k|of]u x'g] t/ cToGt} hl6n zAb xf] . o; zAbn] dflg;sf] zf/Ll/sb]lv dfgl;s ljsf;, cfly{s, k|fljlws tyf z}lIfs ljsf;nfO{ ;d]t ;d]6]sf] 5 . o;sf ;fy} ;dosf] ult;Fu} ljsf;sf] jf:tljs cy{ klg kl/dflh{t x'g] qmddf /x]sf] 5 . ljsf;sf ljleGg l;4fGtsf] JofVof ug'{ Hofb} hl6n ljifo ePsfn] k|sf]k 1ffgdfnfsf] o; t];|f] v08df k|sf]ksf ljifonfO{ lnP/ ;fd'bflos ljsf;df hf]8 lbg] k|oTg u/]/ n]vsn] 7"nf] u'g nufpg' ePsf] 5 . k|sf]k 1ffgdfnfn] ljz]ifu/L k|sf]k–s]lGb|t ljifonfO{ dfq ;d]6]sf] x'Fbf o;df ljsf;sf cGo kIfsf] ljj]rgf ug'{ ;fGble{s klg x'g ;Sb}g . 1ffgdfnfn] ;d'bfo–s]lGb|t ljsf; sfo{stf{nfO{ k|sf]ksf] hf]lvd Go"gLs/0fsf ;Gbe{df 1ffg lbg] k|of; ul/Psf sf/0f ljsf; zAbn] ;d]6]sf cGo ljifonfO{ oxfF pNn]v ug'{ ;Dej klg lyPg . g]kfnh:tf ljsf;zLn d'n'sdf lbuf] ljsf;sf sfo{ lgs} r'gf}tLk"0f{ x'g] oyfy{nfO{ la;{g ;lsFb}g . ljZjJofkL ?kdf ;x>ffAbL ljsf; nIo xfl;n ug]{ nx/ rln/x]sf] jt{dfg cj:yfdf k|sf]ksf] hf]lvd Go"gLs/0fsf sfo{nfO{ k|fyldstf lbg' h?/L ePsf] / lbuf] ljsf;sf] cjwf/0ffnfO{ ;d'bfo;Dd k'¥ofpg' h?/L ePs} sf/0f lbuf] ljsf;sf cjwf/0ffsf] ljZn]if0f klg h?/L 7flgPsf] xf] . k|sf]ksf] kL8f :yfgLo txdf a9L kg]{ / o;n] clwsf+z ;LdfGt gful/ssf] b}lgs hLjgk4ltdf ljrng Nofpg] sf/0fn] ljsf;sf] jf:tljs sfo{ tNnf] txaf6} ;~rfng ug'{ h?/L x'G5 . To;}n] k|sf]k 1ffgdfnfsf] o; z[ªvnfdf :yfgLo 1ffg, ;Lk / k|ljlwsf] pkof]u u/L k|sf]ksf] hf]lvd Go"gLs/0f ug]{ ljlwsf] ljj]rgf ul/Psf] xf] . k|sf]k 1ffgdfnfsf] o; z[ªvnfdf klg cGo z[ªvnfdfh:t} ;/n efiff / k|:t'lt lbP/ n]vs Gof}kfg]n] cfkmgf] ljåtfsf] kl/ro lbg' ePsf] 5 . o;sf ;fy} 1ffgdfnf k|sfzg ug{ k|]/0ff k|bfg ug]{ PS;gP8 g]kfnsf l;lgo/ lydln8/ Zofd;'Gb/ 1fjfnL / cS;kmfd hLaL g]kfnsf sfo{qmd ;+of]hs lji0f'k|;fb v/]n ;lxt o;sf] z'4fz'l4 / ;fh;Hhfdf ;xof]u ug]{ Osf]–g]kfnsf ;a} ;xofqLk|lt wGojfb JoQm ub{5f}F . Osf]–g]kfn ECO-Nepal 4÷klx/f] lgoGq0fsf pkfo
5.
ljifo;"rL lbuf] ljsf;
/ o;sf cfwf/ %–!@ ljifok|jz ] % ljsf;sf] kl/ro ^ lbuf] ljsf; * lbuf] ljsf;sf ;+jbgzLn kIf ] ( lbuf] ljsf;sf cfwf/e"t dfGotf !) ljsf;df ljsf;f]Gd'v d'nssf ;d:of ' !) ljsf; / k|sf]ksf] cGt;{DaGw !#–@) ljsf;n] k|sf]ksf] hf]lvd a9fpg] sf/0f !# k|sf]kn] ljsf;sf] cj;/ lbG5 !^ ljsf;n] k|sf]khGo Iflt Go"g u5{ !& k|sf]ksf] hf]lvd / ;x>fAbL ljsf; nIo @!–@$ ljZjJofkLs/0fn] k|sf]ksf] hf]lvd a9fp“5 @! ljsf; of]hgfdf k|sf]khGo hf]lvdsf] ;Daf]wg @@ k|sf]k hf]lvd Go"gLs/0fsf tLg 36s @@ k|sf]kdf cGt/f{li6«o ¿k/]vf @# k|sf]k hf]lvd Go"g ug]{ ljsf;sf tŒj @$ /fli6«o ljsf; gLltdf kl/jt{g @$ ljsf;sf] dfWodaf6 hf]lvd Go"gLs/0f @%–#) cfof]hgf:ynsf] 5gf]6 @^ lbuf] ljsf; / nfut–nfe ljZn]if0f @( k|sf]k Joj:yfkg / ljsf; Ps;fy cl3 === #! pk;+xf/ #@ k|sf]k Go"gLs/0fsf nflu lbuf] ljsf;÷5
6.
lbuf] ljsf; /
o;sf cfwf/ ljifok|j]z ljsf; a[xt ljifoj:t' ;d]6g] zAb xf] . x/]s ljifo / If]qdf x'g] kl/jt{gsf] ;sf/fTds kIfnfO{ ljsf;sf ¿kdf lng] ul/Psf] 5 . To;}u/L ljsf; zAbn] s'g} klg d'nssf] cu|ufdL dfu{nfO{ ;ªst u/]sf] x'G5 eg] s'g} d'nssf nflu ' ] ' jt{dfg cfly{s, ;fdflhs ;+/rgfdf ?kfGt/0f u/L ;d[4 aGg] k|lqmofnfO{ hgfpF5 . ljsf;zLn d'nssf nflu eg] ul/aL lgjf/0f, cfwf/e"t lzIff jf ' ;fIf/tfsf] k|ltztdf j[l4 / hg:jf:Yodf ul/a ju{sf] kx'rnfO{ ljsf;sf F ¿kdf lnOg] ul/Psf] 5 . g]kfn / ljZjsf ljsf;zLn d'nssf] ;Gbe{df ' ul/aL lgjf/0f, ;fgf tyf demf}nf :t/sf pBf]usf] :yfkgf, s[lif ;8ssf] lgdf{0f, hnljB't cof]hgf ljsf;sf] k|fylds ;"rLdf kg]{ u/]sf 5g eg] ljsl;t d'nssf nflu ljZjahf/df cfˆgf] kx'r k'¥ofpg', ljB'tLo /]nsf] ' F ult cem tLj| agfpg', cGt/LIfdf e"pku|x / /s]6 k|If]k0f ug',{ cf0fljs pmhf{sf] pTkfbg a9fpg', cfly{s ;d[l4nfO{ cem pRr agfP/ ljZjahf/df cfˆgf] zlQm prf] b]vfpg' ljsf;sf] kIfdf lng] ul/Psf] 5 . gsf/fTds ljifosf] lj:tf/ x'g] k|lqmofnfO{ klg af]nLrfnLdf ljsf; g} eGg] ul/G5 . c/fhgLlts lqmofsnfksf] ljsf; eof], cfk/flws ultljlwsf] ljsf;n] k|>o kfof], rf]/L–8s}tLsf] ljsf;n] c;'/Iffsf] ljsf; u¥of] cflb cflb . jf:tljs cy{df ljsf; zAbnfO{ ;sf/fTds kl/jt{gsf] ;+jfxssf ¿kdf lng'kg]{ x'G5 . o;n] dflg;sf] cfly{s, k|fljlws, ;fdflhs, /fhgLlts, z}lIfs / :jf:Yosf If]qdf x'g] ;sf/fTds kl/jt{gsf] k|ltlglwTj u5{ . ljsf; dfgjLo sfo{sf] kl/0ffd ePaf6 klg dfgjLo lqmofsnfkaf6 pTkGg x'g] k|lts"n k|efjn] ljleGg k|sf/sf hf]lvd pTkGg ug]{ x'G5 . dflg;n] u/]sf] kl5Nnf] cf}Bf]lus pGgltn] tLj| ¿kdf cfly{s ljsf;sf] ;fy;fy} 8/nfUbf] jftfj/0fLo ;d:of klg pTkGg u/]sf] 5 . ef}lts ;+/rgf lgdf{0f / cfly{s ljsf;df ePsf] k|lt:kwf{sf] kl/0ffd:j¿k k|fs[lts sf/0faf6 x'g] k|sf]ksf ÷klx/f] lgoGq0fsf pkfo 6
7.
36gfsf] k|ToIf k|efj
dlg;df kg{ yfNof] . af9Lklx/f], e'Orfnf], cfunfuL, F cfFwLa]x/L, dxfdf/Lh:tf k|sf]ksf 36gfn] dflg;sf b}lgs hLjgk4ltdf ;d]t kl/jt{g Nofpg yfn]sf] 5 . ljz]ifu/L jftfj/0fLo ;d:ofsf sf/0f k|sf]ksf 36gfdf j[l4 ePsf] dflgPsf] 5 . To;}n] kl5Nnf] 36gfdf lbuf] ljsf;sf] cjwf/0ffn] ljZjdf kbfk{0f u/]sf] 5 . o; cjwf/0ffn] dfgjhLjgsf x/]s kIfnfO{ hf]lvd/lxt agfpg hf]8 lbPsf] 5 . k|sf]k 1fgdfnfsf] o; v08df xfdLn] s:tf] ljsf;n] k|sf]ksf] hf]lvd a9fpF5 / s:tf] ljsf;n] k|sf]ksf] ;fdgf ug{ ;S5 eGg] ljifodf 5f]6f] ¿kdf rrf{ ug]{ k|of; u/]sf 5f}F . ljsf;sf] kl/ro ;fdflhs, ;f+:s[lts, cfly{s, k|fljlws tyf :jf:Yosf If]qdf x'g] ;sf/fTds kl/jt{g tyf ;'wf/nfO{ ljsf; elgG5 . ;do, sfn, kl/l:yltcg';f/ ljsf;sf] lrgf/Ldf klg kl/jt{g x'b} cfPsf] 5 . krf; jif{cl3 cfly{s ;d[l4nfO{ g} F ljsf; elgGYof] eg] kl5Nnf] ;dodf dfgj ;+:ffwg / hLjg:t/sf] ;'wf/nfO{ klg ljsf;sf] bfo/fleq /fVg yflnof] . k|fs[lts ;|ftsf] a'l4dQfk"0f{ pkof]u, ] :yfgLo 1fg, k|ljlw, ;Lksf] pRrtd pkof]uåf/f :yfgLo ;d'bfosf] kx'r F agfpg] cfwf/ ;lxtsf] ;'wf/sf] sfo{nfO{ ljsf;sf] ¿kdf lng yflnof] . jt{dfg ;dodf t ;fdflhs ;dfj]zLs/0f, n}ªl us ;dfgtf, :jfoQ zf;gk|0ffnLnfO{ klg ljsf;sf] 3]/fleq ;d]l6Psf] 5 . ljsf;n] dflg;sf] hLjgnfO{ ;'vdo tyf ;d[4 agfpg] x'bf cfly{s, k|fljlws, ;fdflhs, F ;f+:s[lts, z}lIfs tyf :jf:Yo hLjgk4ltpk/ ;Dk"0f{ gful/s ;dfhsf] ;j{;ne kx'r x'g' cfjZos x'G5 . ' F ;g !(^) eGbf klxn] cfly{s pGgltnfO{ ljsf; eg]/ kl/eflift ul/Psf] lyof] eg] clxn] cfly{s pGglt;Fu} :jR5 jftfj/0f / u'0f:t/Lo hLjgsf nflu cfjZos ;a} k|sf/sf ;'ljwfsf] ;Gt'ngnfO{ ljsf;sf] ;"rssf ¿kdf lnOPsf] 5 . dflg;sf] hLjgk4ltdf x'g] ;sf/fTds kl/jt{g g} ljsf; xf] h;n] cfly{s, k|fljlws, ;fdflhs, z}lIfs, / ;f+:s[lts If]qdf hghflt, blnt, ul/a tyf lk5l8Psf ju{, dlxnf, k'?if ;a}sf] ;xh kx'r ePsf] k'li6 u5{ / F /fHodf ;'zf;g / gful/s clwsf/sf] k|Tofe"lt ePsf] oyfy{nfO{ Oªlut u5{ . k|sf]k Go"gLs/0fsf nflu lbuf] ljsf;÷7
8.
ljsf;nfO{ ;dofg'sn kl/jt{gsf]
;fdfGo cj:yfsf] ljZn]if0faf6 ;lhn} " a'‰g / hfGg ;lsG5 . ljsf;;Fu ;DalGwt ;sf/fTds kl/jt{gsf lgDg pbfx/0fn] ljsf;sf] jf:tljs cy{ lbg ;S5 M zf/Ll/s ljsf; M dflg; hlGdFbf aRrf] x'G5 . lj:tf/} a9]/ afns, o'jf / jo:s x'b} j[4 x'G5 . dflg; tyf hLjdf x'g] o; k|sf/sf] zf/Ll/s F kl/j{tgsf] k|lqmof zf/Ll/s ljsf;sf] ;"rs xf] . 1fg M afnsn] 3/ kl/jf/af6 lzIff k|fKt u5{, ljBfyL{sf ¿kdf ljBfno hfG5, x/]s jif{ >]0fL pSnG5 / pRr lzIffdf cfˆgf] kx'r agfpF5 . F lzIffdf x'g] o; kl/jt{gnfO{ klg ljsf;sf] ¿kdf g} lnOG5 . cyf]kfh{g M dflg;n] hLjg lgjf{xsf nflu d]xgt u5{ . hLljsf]kfh{gsf { nflu dflg;nfO{ vfBfGg, sk8f / cfjf; rflxG5 . dflg;n] v]tLkftL, pBf]u tyf Jofkf/ u/]/ jf gf]s/L u/]/ vfBfGg, sk8f / a;f]af;sf] Joj:yf u5{ . /fd|f] cfDbfgL ug{;Sg] dflg;n] dL7f] vfgf vfG5, /fd|f] n'uf nufpF5 / /fd|f] 3/df a:5 . sd cfDbfgL x'gsf] vfgf, sk8f / a:g] 7fpF ] ;fdfGo x'G5 . To;}n] x/]s dflg;n] cfgf] cfDbfgL a9fpg] k|of; u5{ . o:tf] k|of; ubf{ cfly{s :t/ dfly p7b} hfg] k|lqmofnfO{ cfly{s ljsf; elgG5 . ;'ljwfsf] pkef]u M dflg;sf] cfDbfgLsf] cg'kftdf p;n] pkef]u ug]{ ;'ljwfsf ;fwgdf j[l4 x'G5 . ;Gtfgn] /fd|f] ljBfnodf k9g kfpF5g jf pRr lzIff k|fKt ug{ ;S5g . To;}u/L cfly{s ljsf;df x'g] kl/jt{g ;sf/fTds eO/x]df ;'v ;'ljwfsf ;fwgdf j[l4 x'g] qmd rln/xG5 . o:tf] kl/jt{gnfO{ klg cfly{s ljsf;s} ¿kdf lnOG5 . ljsf; ;DaGwL plNnlvt JofVofaf6 dfq ljsf;sf] ;xL cy{ nfUg ;Sb}g . casf] ;dodf ljsf;nfO{ ;–lj:tf/ a'‰g ;g !((@ df a|flhnsf] /fhwfgL l/of] b] h]gl] /of]df ;+oQm /fi6«;ª3sf] cfof]hgfdf ePsf] ljZj lzv/ ;Dd]ngåf/f ' kfl/t lbuf] ljsf;af/] cWoog ug'{ cfjZos x'G5 . lbuf] ljsf; cfly{s ljsf;sf nflu ul/g] s'g} klg sfdsf] k|lts"n k|efj dfgjhLjgsf cGo If]qdf kg'{ x'bg eGg] dfGotf lbuf] ljsf;sf] cjwf/0ffn] cªlusf/ u/]sf] F} 8÷klx/f] lgoGq0fsf pkfo
9.
5 . jt{dfg
;dodf b]lvPsf] ;sf/fTds kl/jt{gnfO{ eljiodf s'g} k|sf/af6 xflg k'Ug' x'bg jf ljsf; lgdf{0fsf lqmofsnfkåf/f k|fs[lts ;|ftdfly cgk]lIft F} ] cltqmd0f jf bafa lbg] sfd ul/g'xGg eGg] dfGotf lbuf] ljsf;sf] /x]sf] 5 . ' s'g} :yfgdf ;~rfng x'g] ;fdflhs ljsf;;Fu ;DalGwt sfo{qmd, ;+/If0f sfo{qmd jf ljsf;–lgdf{0fsf sfo{n] lg/Gt/tf kfpg'kg]{ z'lglZrttfsf ;fy} To;n] jftfj/0fsf cGo kIfdf k|lts"n c;/ kfg'{ x'bg eGg] s'/fsf] ;d]t F} k|Tofe"lt lbg'k5{ . To;}n] ;8s, k'n l56} elTsg', ;8s lgdf{0fsf sf/0f klx/f] hfg', ;d'bfodf cfocfh{gsf nflu lbOg] tflndsf] ;b'kof]u gx'g,' /f]lkPsf la?jf dg',{ afn'jf tyf u]uØfgL;d]t aUg] lsl;dn] l;FrfOsf nflu gx/ jf | s'nf] lgdf{0f x'g' / o:tf sfo{ ubf{ k|bif0f j[l4 eP/ jftfj/0fsf] u'0f:t/df " x|f; cfpg] cj:yf pTkGg x'gnfO{ lbuf] ljsf; dfGg ;lsFbg . ' } jftfj/0f k|bif0f / cksif{0fsf sf/0f dflg;sf] hLjg hf]lvddo aGg] qmd " al9/x]sf] 5 . jfo'kbif0fn] hg:jf:Yodf tTsfnLg k|efj t kf5{ g}, jfo'd08nsf] |" ;+/rgfdf kl/jt{g eP/ k[YjLsf] tfkqmd j[l4 x'g] qmd klg a9bf] cj:yfdf 5 . o;af6 ljZjn] hnjfo' kl/jt{g;DaGwL ;d:ofsf] ;fdgf ug'{ kl//x]sf] 5 . cf}Bf]lus ljsf; / cfw'lgs k|ljlwo'Qm dflgg] s[lifk|0ffnLn] ;d]t jfo', hn / e"lddf x'g] k|bif0fnfO{ tLj| agfPsf] 5 . k|fs[lts ;|ftdfly dflg;sf] " ] cltqmd0f tyf rfk a9]/ ltgLx¿sf] k'g?Tkfbg Ifdtfdf Jofks x|f; cfPsf] 5 . of] cj:yf /x];Dd :jR5 jftfj/0f / u'0f:t/Lo hLjgsf] ;f]r k"/f x'bg F} / dfgjhLjg vt/fd'Qm x'g ;Sb}g . oxL oyfy{nfO{ cfTd;ft u/]/ g} lbuf] ljsf;sf] cjwf/0ff cufl8 cfPsf] xf] . ljgfzsf/L lqmofsnfkdf ;+nUg dfgjLo ultljlwnfO{ lglZrt bfo/fleq /fv]/ ljsf; k|lqmofnfO{ cufl8 a9fpg ;s]df dfq jt{dfg ;dosf xfd|f cfjZostf k"/f x'b} eljiosf nflu F klg ;|ftsf] lbuf] ;+/If0f x'g5 . ] ] o;} oyfy{nfO{ dgg ub}{ ;+oQm /fi6«;ª3Lo ljsf; tyf jftfj/0f cfof]un] ' lbuf] ljsf;nfO{ lgDgcg';f/ kl/eflift u/]sf] 5– ælbuf] ljsf;n] efjL k':tfsf nflu cfjZos kg]{ k|fs[lts ;|ftsf] pTkfbgzLn Ifdtfdf s'g} ;Demf}tf ] gul/sg jt{dfg cfjZostfsf] k"lt{ u5{ .Æ k|fs[lts jftfj/0fsf] ljgfz tyf k|fs[lts ;|ftsf] k'g?Tkfbg Ifdtfdf x|f; ] x'g glbO efjL ;Gtltsf lgldQ gf;f]sf] ¿kdf ;|ftsf] ;+/If0f ub}{ a'l4dQfk"0f{ ] pkof]uåf/f ;dfhsf ;Dk"0f{ ju{n] k|fKt ug]{ hLjglgjf{xsf] u'0f:t/ g} lbuf] k|sf]k Go"gLs/0fsf nflu lbuf] ljsf;÷9
10.
ljsf;sf] ;"rs xf]
. lbuf] ljsf;sf] cfwf/ lgdf{0fdf ;fdflhs ;dfj]zLs/0f, ;fj{hlgs lghL If]qaLr ;dembf/L, JolQmut tyf ;+:yfut rfnrngdf ;'wf/, Ifdtf clej[l4h:tf ljifon] ;fwgsf] ¿kdf sfo{ u/]sf] x'G5 . /fHosf ;Dk"0f{ tx tyf ;d'bfodf kl/jt{gzLn gLlt sfof{Gjog, /fli6«o tyf :yfgLo txdf clwsf/ / bfloTjsf] x:tfGt/0f ljs]Gb|Ls[t ¿kdf ePsf] x'G5 . lbuf] ljsf;sf ;+j]bgzLn kIf lbuf] ljsf; PSsfO;f}F ztfAbLsf] d"n d'2f xf], h;nfO{ jftfj/0f / k|fs[lts ;|ftsf] a'l4dQfk"0f{ pkof]u tyf :jR5 pmhf{ / k|ljlwsf] ljsf;sf] cfwf/e"t ] l;4fGtsf] ¿kdf klg lng ;lsG5 . cfly{s, ;fdflhs / jftfj/0fLo nfesf lqkIfLo ;dfgtfsf cwf/df ;sf/fTds kl/jt{gsf] k|Tofe"lt lbg ;lsPdf lbuf] ljsf;sf] cjwf/0fn] jf:tljs dfgjljsf;sf] k|ltlglwTj ug]5 . o;sf { nflu dflg;n] lgDg ljifodf Wofg lbg' cfjZos x'G5 M ef}uf]lns, ;fdflhs, cfly{s, k|fljlws, cj:yfcg'¿k lbuf] ljsf;sf sfo{qmdsf] klxrfg / ljZn]if0f, ul/aLsf] /]vfd'lg /x]sf jf lk5l8Psf hghflt, blnt, czQm / dlxnf ;d'bfodf ljsf;–lgdf{0faf6 kg]{ k|efj / nfesf] ljt/0fsf] cg'kftsf] ljZn]if0f, ljsf;åf/f x'g] kl/jt{gsf] k|efjsf] ;dfgf ug{;Sg] jftfj/0fLo cj:yfsf] klxrfg tyf dflg;sf] hLjgk4ltdf cfpg] ;fdflhs, cfly{s / k|fljlws kl/jt{gnfO{ cj;/ tyf r'gf}tLsf] ¿kdf u|x0f ug]{ Ifdtfsf] ljZn]if0f, ;|ftsf] a'l4dQfk"0f{ pkof]u, :yfgLo 1fg, k|ljlw / ;Lksf] ljsf;, ] ;+/If0f r]tgf tyf ;fdflhs kx'rsf] jt{dfg cj:yf / eljiodf F b]lvg;Sg] glthfsf] k|If]k0f, ljsf;n] Nofpg] kl/jt{g tyf k|efjsf] ;fdgf ug]{ jf wfGg;Sg] Ifdtf tyf :jLsf/ ug]{ jf gug]{ cj:yfsf] ljZn]if0f . lbuf] ljsf;sf cfwf/e"t dfGotf jt{dfg tyf efjL k':tfsf k|To]s dflg;sf nflu u'0f:t/Lo hLjgsf] k|Tofe"lt 10÷klx/f] lgoGq0fsf pkfo
11.
g} lbuf] ljsf;sf]
d"n cfwf/ xf], h;n] lgDg s'/fdf hf]8 lbG5 M k|To]s JolQmsf nflu dfGo x'g] tyf ;dfgtfdf cfwfl/t ;fdflhs ljsf;, k|fs[lts ;|ftsf] a'l4dQfk"0f{ pkof]u / k|efjsf/L ;+/If0f, ] k|bif0fsf/L lqmofsnfkdf lgoGq0f tyf Joj:yfkg " ljsf;sf] k|ltkmnsf] ljZjJofkL ¿kdf ;dfg'kflts ljt/0f, / pRr / l:y/ cfly{s ljsf; tyf /f]huf/Lsf cj;/x¿sf] lg/Gt/tf . o; k|sf/ lbuf] ljsf;n] :jR5 jftfj/0f / u'0f:t/Lo hLjgsf] k|Tofe"lt ub{5 . o;n] ;fdflhs, ;f+:s[lts, k|fljlws, cfly{s If]qdf x'g] ljsf;sf ;fy} dfgj;+;fwgsf] bIftf clej[l4, k|sf]ksf 36gfaf6 x'g] hgwgsf] Iflt Go"gLs/0f ub}{ ckslif{t tyf k|bl" ift jftfj/0fsf] k'gM:yfkgdf hf]8 lbG5 . lbuf] ljsf;n] ;'vb eljiosf] pRrtd rfxgfnfO{ k|ltglwTj ug]{ dfq xf]Og, efjL k':tfsf] nflu pko'Qm k|fs[lts jftfj/0f / ;|ftsf] x:tfGt/0fnfO{ ;d]t ;'lglZrt ] u/]sf] x'G5 . ljsf;df ljsf;f]Gd'v d'n'ssf ;d:of k|sf]ksf] cGt/f{li6«o k|jl[ Q / Ifltsf] ljZn]if0f ug]{ xf] eg] ljsl;t d'nssf] ' t'ngfdf ljsf;f]Gd'v d'n'sdf hgwgsf] Iflt w]/} x'g] u/]sf] 5 . cTolws hg;+Vof j[l4 tyf k|fs[lts ;|f]tdfly cltqmd0f, cj}1flgs e"–pkof]u, ul/aL, clzIff, r] t gfsf] cefj, ljsf; cfof] h gfsf] 5gf] 6 df cb"/blz{tfh:tf sf/0fn] ljsf; / k|sf]k Joj:yfkgnfO{ ljsf;zLn d'n'sn] ;+j]bgzLn eP/ cFufNg ;s]sf] kfOFb}g . oL d'n'sn] ljsf;nfO{ k|sf]klj?4 k|lt/IffTds agfpg g;Sg'sf k|d'v sf/0f / ;'wf/sf kIfsf] ;+lIfKt cWoog ug'{ k|f;lËs x'g]5 M sfg'gL Joj:yf sfg'gL Joj:yfnfO{ b"/ufdL agfpg g;Sbf ;dofg'sn sfdsf/afxLdf sl7gfO " cfpg ;Sb5 . kl/0ffd:j¿k P]glgod tyf sfg'g k|To'Tkfbs klg x'g ;Sb5g . Jofjxfl/s¿kdf cK7of/f P]g, lgodsf sf/0f ;dodf sfd x'g g;Sg] dfq xf]Og, ljsf;lgdf{0fsf sfddf cj/f]w pTkGg eO{ nufgLsf] lbuf] k|ltkmn k|sf]k Go"gLs/0fsf nflu lbuf] ljsf;÷11
12.
k|fKt gx'g] cj:yf
klg cfpg ;Sb5 . /fHon] ljsf;nfO{ lbuf] ¿k lbg / sfo{ut sl7gfO x6fpg df}hbf sfg'gdf ;do;fk]If kl/dfh{g tyf ;'wf/ ub}{ ' hfg'kg]{ x'G5 . k'hLut nfut a9g] 8/ “ ljsf; cfof]hgfnfO{ lbuf] agfpg tyf k|sf]k k|lt/f]wfTds agfpg ;fdfGo lgdf{0fsf] t'ngfdf k'hLut nfut j[l4 x'g] s'/fnfO{ c:jLsf/ ug{ ;lsFbg . F } o; cj:yfdf of]hgfsf/x¿n] k|sf]k /f]syfdsf] nfut a]xf]g{ g;lsg] 7x/ u/]sf] v08df nfut / k|ltkmnsf] lx;fa (Cost Benefit Calcualtion) c:jLsfo{ x'g hfG5 / ljsf; sfo{ cj¿4 x'G5 . ;fdflhs jf P]ltxfl;s ghL/ JolQm, kl/jf/ / ;dfhdf k|sf]ksf] kL8f ga]xf]/;Dd …s]xL x'bgÚ eGg] dfgl;stf ] F} sfod /xg' k|sf]k lgoGq0f / Iflt Go"gLs/0fsf] If]qdf lj8Dagf ag]sf] 5 . k/]kl5 dfq r]tgf hfu[lt x'g] dfgjLo dfgl;stfsf sf/0f klg ljsf;df k|sf]ksf] Iflt w]/} x'g] ;Defjgf /xG5 . xfn;Dd sf7df8f}df ljWj+;sf/L + cfunfuL gePsf]n] oxfFsf ejgdf cfunfuL;DaGwL cfrf/;+lxtf cem} nfu" x'g g;Sg' o;sf] HjnGt pbfx/0f xf] . /fHon] ;x/L / u|fdL0f If]qdf 3/ lgdf{0f ubf{ k"/f ug'kg]{ Go"gtd dfkb08 lgwf{/0f u/L sfof{Gjog u/]df { eljiodf x'g;Sg] ljgf; lgolGqt x'g ;S5 . r]tgfsf] cefj k|sf]ksf c;/af6 aRg ;lsG5 eGg] r]tgf Jofks x'g g;s] k|sf]k /f]syfdsf pkfo klg ;kmtfk"js cjnDag x'g] ;Defjgf Go"g /xG5 . Pslt/ d'nssf] { ' ef}uf]lns cj:yf / k|sf]ksf ;Defljt If]qdf :yfgcg';f/ k|sf]k Joj:yfkg tyf Iflt Go"gLs/0fsf sfo{ ePsf 5}gg eg] csf]l{ t/ JolQmut, kfl/jfl/s Pjd ;fd'bflos r]tgf clej[l4 sfo{ /fd|/L x'g ;s]sf] 5}g . o; ;Gbe{df, l;sdL{, 8sdL{ / 7]sbf/x¿nfO{ e'Orfnf]kl| t/f]wL 3/ agfpg' kb{5 eGg] 1fg ] F gx'gnfO{ pbfx/0fsf] ¿kdf lng ;lsG5 . To;}u/L :ynut lg/LIf0f ug]x¿, ' { jf:t'snfljb / of]hgfsf/x¿nfO{ klg k|sf]k /f]syfdsf ;Dk"0f{ pkfo yfxf gx'g ;Sb5 . o:tf] ;d:of xn ug{ pgLx¿nfO{ tflnd lbg' kb{5 / ejg lgdf{0f;DaGwL cfrf/;+lxtf (Building Codes) s8fOsf ;fy nfu" u/fOg'k5{ . 12÷klx/f] lgoGq0fsf pkfo
13.
ljsf;sf cj;/ k|fs[lts k|sf]ksf]
c;/n] hgwgsf] Jofks Iflt x'ghfg] eP klg k|sf]kkl5 ul/g] k'glg{df{0fn] ljsf;sf] 9f]sf eg] v'Nb5 ("Disaster often precipitate major changes in both the economic and political life of a country" (Cuny, 1983) . k|sf]knfO{ ljWj+;sf/L tŒjsf ¿kdf kl/eflift ul/g] eP klg k|sf]kkl5 ul/g] of]hgfa4 ljsf;lgdf{0fsf lqmofsnfkaf6 eg] eljiodf x'g] Ifltsf] ;DefjgfnfO{ Go"g ub{5 . c;'/lIft ejg Pjd ef}lts ;+/rgfsf] Ifltn] ;'/lIft lgdf{0f jf c;'/lIft :yfgdf a;]sf dflg; / ag]sf jf aGg] ef}lts ;+/rgfsf] :yfgfGt/0f ug{ k|]l/t u5{ . 7"nf–7"nf k|sf]ksf sf/0f j}b]lzs ;xfotf klg kof{Kt dfqfdf lelqg ;Sb5, h'g ;fdfGo cj:yfdf lelqg] ;Defjgf x'Fb}g . ljsf;n] ljklQ lgDTofp“5 ;x/Ls/0f Pjd cf}Bf]uLs/0fsf] k|lqmofaf6 3gfa:tL Pj+ hg;ªVofsf] lj:tf/ x'G5 . 3gf cfjfbL ePsf ;x/df e'Orfnf]sf] k|sf]k cfPdf cfjf;If]q eTsg], F gi6 x'g] / w]/} dflg; k|efljt x'g] x'bf p4f/ sfo{ hl6n aGb5 . e'Orfnf]sf F F sf/0f cfunfuL x'g,] dxfdf/L km}ng] / clgsfn nfUg] ;Defjgf Jofks x'G5 . ctM cf}Bf]lus If]q / ;x/sf] lj:tf/ / ljsf; of]hgfa4 9ªun] ul/g'k5{ / k|sf]k k|lt/f]wfTds Ifdtfdf klg clej[l4 ul/g'k5{ . lbuf] ljsf;åf/f k|sf]k /f]syfd ug{ ;lsG5 k|sf]k /f]syfdnfO{ x/]s ljsf; sfo{qmddf cleGg cªusf] ¿kdf ;dfj]z ug'k5{ . cfof]hgfsf] ;DefJotf cWoogb]lv sfof{Gjog tx;Dd vt/f / { k|sf]ksf x/]s kIfdf Wofg lbg'k5{ . oL ljleGg kIfdf Wofg lbPdf ljsf;df lbuf]kg cfpg] / kmn:j¿k k|sf]ksf] /f]syfddf ;xof]u k'U5 . k|sf]k Go"gLs/0fsf nflu lbuf] ljsf;÷13
14.
ljsf; / k|sf]ksf]
cGt;{DaGw ljsf; / k|sf]kaLrsf] ;DaGwaf/] w]/df låljwf pTkGg x'g] u/]sf] 5 . ljsf;n] } k|sf]ksf] hf]lvd 36fpF5 eGg] PstkmL{ wf/0ffsf] ljsf; k|foM ;a} d'nssf' gful/sdf ePsf] x'G5 / Tof] :Jffefljs klg xf] . ljsf;sf ;+/rgf alnof] ePdf To;n] k|sf]ksf] k|ltsf/ u5{ jf k|sf]ksf] hf]lvdnfO{ Go"gLs/0f u5{ . t/ ljsf;n] g} k|sf]ksf] hf]lvd a9fpg] sfd u/]sf] x'G5 . o;k|sf/ ljsf;n] k|sf]ksf] hf]lvd a9fpg] tyf 36fpg] b'j} sfd u5{ eGg] oyfy{ :ki6 x'G5 . k|sf]ksf] hf]lvd Go"gLs/0fsf nflu lbuf] ljsf;sf] cjwf/0ffnfO{ cfTd;ft ug{ ;lsof] eg] To;n] k|sf]kaf6 x'g] Iflt 36fpg ;xof]u u5{ t/ sdhf]/ ljsf;sf ;+/rgfn] k|sf]ksf] hf]lvd 36fpg'sf] ;f6f] a9fpg] ePsfn] ljsf; g} clezfk aGg] ;Defjgf /xG5 . To;}n] ljsf; / k|sf]kaLrsf] ;DaGwsf] klxrfg ug{ o;sf ljleGg kIfsf] ljZn]if0f ug'{ ;fGble{s x'g5 . ] ljsf;n] k|sf]ksf] hf]lvd a9fpg] sf/0f cfly{s ljsf;sf] xf]8df nfu]sf] dflg;n] ;+/rgfsf] y'kf| nfO{ dfq ljsf;sf] ] ¿kdf x]g{] k|of; u¥of] . clxn];Dd klg d'bf| df k|ToIf d"Nofªg ug{ ;lsg] j:t'nfO{ ;DklQsf] d]?b08 dflgPsf] 5 . k|fs[lt ;|ftsf] pkof]u hlt u/] klg ] To;n] s]xL km/s kfb}g eGg] wf/0f clxn] klg /x]sf] kfOG5 . k|sf]ksf { 36gfnfO{ b}jLzlQmsf] OR5f ePsfn] dflg;n] o;af6 aRg hlt k|of; u/] klg ;Dej 5}g eGg] wf/0f ;dfhaf6 x6g ;s]sf] 5}g . To;}n] 3/ agfpFbf, ;8s, k'n, jf cGo ;fj{hlgsf lgdf{0fsf sfd ubf{ To;af6 eljiodf kg]{ k|efj jf Ifltaf/] rf;f] lng] ul/Psf] 5}g . ;d'bfo;Fu 1fgsf] cefj, ljsf;lgdf{0f sfo{df ;d'bfonfO{ ;xefuL gagfOFbf jf ufpFsf kx'rjfnf dflg;nfO{ dfq ;xefuL u/fOFbf o:tf ;d:of pTkGg F ePsf 5g . ;+/rgfsf] lgdf{0fnfO{ ljsf;sf] kl/efiffleq /fVg ;lsG5 . t/ To;sf] :t/ sdhf]/ x'bf k|sf]khGo Iflt j[l4 ePsf] x'G5 / ljsf;nfO{ kl5 F 14÷klx/f] lgoGq0fsf pkfo
15.
ws]N5 . ljsf;sf
gfddf sdhf]/ ;+/rgfsf] lgdf{0f eof] eg] To;n] k|sf]ksf] hf]lvd a9fpg] tYonfO{ lgDg cg';f/ lng ;lsG5 M a;f]af; hLljsf]kfh{g tyf cfly{s ljsf;nfO{ pRr agfpg gbLlsgf/ / eL/sf] km]bsf] d}bfg jf a];Ldf a;f]af; ug]{ k|rng lgs} a9]sf] 5 . ;x/L If]qdf F gbLlsgf/ k"/} ldr]/ ;8s, ejg, 9n cflb lgdf{0f x'g] u/]sf 5g . o;n] klx/f] / af9Lh:tf 36gfaf6 wghgsf] Iflt a9fpg ;xof]u u5{ . af9Ln] e]6g ;Sg] gbLlsgf/ jf xf]rf] e"lddf /x]sf] cfjf; If]q jf lgdf{0f ul/Psf ;+/rgf ;ªs6fled'v x'G5g . o;/L gbLlsgf/df a;f]af; ubf{ wgdfn dfq xf]Og, Hofg hfg;Sg] ;Defjgf klg a9L x'G5 . To;}u/L klx/f] hfg;Sg] le/fnf] kfvf] If]qdf a;f]af; ug'{ klg k|sf]ksf b[li6n] hf]lvdk"0f{ x'G5 . hf]lvdsf] ljZn]if0f gul/sg a;f]af;, v]tLkftL, pBf]uwGbf ;~rfng ubf{ ef}lts ¿kdf ljsf; ePsf] b]lvP klg k|sf]ksf ;fdfGo 36gfaf6 klg lgs} 7"nf] Iflt x'g] ;Defjgf /xG5 / o:tf] ljsf;n] k|sf]ksf] hf]lvd a9fPsf] x'G5 . cfjf; lgdf{0f cfjf; lgdf{0fsf b[li6n] g]kfnsf u|fdL0f ejgsf t'ngfdf ;x/L If]qsf ejg a9L hf]lvdo'Qm /x]sf 5g . ljZjsf b'O{ ;o d'nsdWo] g]kfn e"sDkLo ' hf]lvdsf] !! cf}F :yfgdf /x]sf] 5 . cem sf7df8f}F t ljZjs} hf]lvdk"0f{ ;x/sf] ;"rLdf k/]sf] 5 . o;sf cltl/Qm tLj| ;x/Ls/0f;Fu} a9]sf] ejg lgdf{0f k|lqmofn] e"sDkLo hf]lvd a9fpg] sfd u/]sf] 5 . ;:tf] d"Nodf 3/ agfpg] k'/fg} rngn] lgs} pRr b]lvPsf] ef}lts ljsf; e"sDkLo hf]lvdsf lx;fan] sdhf]/ /x]sf 5g . o:tf] ljsf;n] klg k|sf]ksf] hf]lvdnfO{ pRr agfPsf] 5 . u|fdL0f If]qdf klg kSsL 3/ agfpg] k|rng w]/} a9]sf] 5 . sdhf]/ lgdf{0f ;fdu|L / cbIf sfnLu9sf] k|of]un] k|sf]ksf] hf]lvd a9fPsf] b]Vg kfOG5 . u|fdL0f k'n tyf sNe6{ xfd|f ufpF3/df aGg] k'n–k'n;fnfO{ o;sf] HjnGt pbfx/0fsf ¿kdf lng ] k|sf]k Go"gLs/0fsf nflu lbuf] ljsf;÷15
16.
;lsG5 . u|fdL0f
If]qsf vf]nfdf cfjthfjt ;j{;ne agfpg lgdf{0f x'g] ' clwsf+z k'n / sNe6{ agfPs} jif{ af9Ln] aufPsf] jf eTsfPsf] x'G5 . k'nsf] bfofFafofF s6fg u/L vf]nf] au]/ sNe6{ k|of]uxLg ag]sf] 36gf t/fO{sf u|fdL0f If]qdf k|z:t b]Vg ;lsG5 . Tof] ufpF ljsf; ;ldlt;Fu jf ;/sf/;Fu ah]6sf] cefj ePsf sf/0f jf sd ePsf] gfddf 7]sbf/af6 sdhf]/ ;+/rgf ] lgdf{0fsf] glthf xf] . o:tf sdhf]/ ;+/rgfn] k|sf]kaf6 x'g] Iflt a9fpF5 . ;fj{hlgs ljsf;lgdf{0f g]kfndf ;/sf/sf s]Gb|Lo / :yfgLo lgsfoaf6 x'g] ljsf;lgdf{0fsf sfo{n] k|sf]khGo hf]lvd lgs} a9fPsf] 5 . ;x/L / u|fdL0f If]qdf lj:tf/ eO/x]sf] ljB't k|;f/0fÙ 6]lnkmf]g, s]an 6]lnlehg lj:tf/ ubf{ ckgfOPsf] sdhf]/ ' ;+/rgflgdf{0f ;a}eGbf hf]lvdo'Qm /x]sf 5g . ;8s, k'nlgdf{0f tyf dd{tsf sfo{df klg lgs} sdL sdhf]/L /x]sf] 5 . ;/sf/n] cg'dfg u/]sf] nfutsf t'ngfdf af]nsaf]ndf 7]sbf/n] k]z ug]{ nfut ljj/0faLr b]lvg] Go"gtfn] ] klg ;fj{hlgs lgdf{0fsf] u'0f:t/ slt sdhf]/ xf]nf eg]/ ;lhn} cg'dfg ug{ ;lsG5 . d'nssf ljleGg If]qdf lgdf{0f ePsf sfof{no ejg, k'n, ;8ssf] ' lgdf{0f ;DkGg x'gf;fy Ifltu|:t x'b} uPsf pbfx/0fn] klg o;sf] k'li6 u5{ . F o; k|sf/sf] ljsf;lgdf{0fn] k|sf]khGo IfltnfO{ pRr agfpF5 . z}lIfs If]qsf] ljsf; z}lIfs ljsf;sf] tLj|tfn] klg k|sf]ksf] hf]lvd a9fPsf] 5 . d'nssf clwsf+z ' lghL tyf ;fj{hlgs ljBfnosf ejgsf] lgdf{0f pko'Qm dfkb08sf] bfo/feGbf aflx/ 5g . cem u|fdL0f If]qsf ljBfnox¿ af9Lklx/f]sf] hf]lvddf /x]sf hUufhldgdf lgdf{0f x'g] / lgdf{0f ;fdu|Lsf] u'0f:t/df Ps¿ktf gx'bf F k|sf]ksf ;fdfGo 36gfaf6} klg Ifltu|:t x'g;Sg] ;Defjgf /x]sf] 5 . sdhf]/ ljBfno ejgsf sf/0f ljBfyL{x¿ ljZjd} Hofb} hf]lvddf /x]sf dflgG5g . ljsf;n] k|sf]kaf6 x'g] IfltnfO{ dfq a9fpFbg, k|sf]ksf 36gfdf j[l4 klg } u5{ . To;}n] ljsf; ePdf k|sf]k x'bg eGg] dfGotf unt ;flat eO;s]sf] F} 5 . ljsf;sf] k|lqmofnfO{ cl3 a9fpFbf To;af6 eljiodf kg{ ;Sg] k|efjsf] d"Nofªsg ug]{ k/Dk/f ga;]sf sf/0f klg o:tf] cj:yf pTkGg ePsf] x'G5 . 16÷klx/f] lgoGq0fsf pkfo
17.
o:tf kIfdf Wofg
gk'¥ofO{ ljsf; ul/Psf cjf; If]q, ;8s, k'n, ljB'tux, [ vfg]kfgL, lah'nL ljt/0fk|0ffnL, ;fj{hlgs tyf lghL ejg ;b}j k|sf]ksf] hf]lvddf /x]sf x'G5g . vf;u/L lgDg cj:yfdf ljsf;sf ;+/rgf k|sf]ksf] hf]lvdpGd'v /x]sf] x'G5 M k|fs[lts tyf ef}uf]lns cj:yfsf] ljZn]if0f gul/sg lgdf{0f ul/Pdf . k|sf]ksf] hf]lvd tyf ;ªs6fled'vtfsf] ljZn]if0f gul/Pdf . jftfj/0f k|bif0f tyf k|fs[lts ;|ftdfly cltqmd0f a9]/ jftfj/0f " ] cksif{0f a9]df . jftfj/0f k|efj d"Nofªsg / k|sf]ksf] hf]lvd ljZn]if0f gul/Pdf jf ul/P klg tYo n'sfP/ ljsf; lgdf{0fsf sfd u/]df . cf}Bf]lus If]qdf q'l6k"0f{ k|ljlwsf] k|of]u ePdf . hf]lvd Go"gLs/0f gul/Psf cjf; If]qsf] lj:tf/ ePdf jf clgof]lht ¿kdf sdhf]/ ;+/rgf lgdf{0f ePdf . ljsf; lgdf{0fsf sfo{df JolQmut :jfy{ tyf e|i6frf/ xfjL ePdf . k|sf]kn] ljsf;sf] cj;/ lbG5 k|sf]kaf6 ljZjdf x/]s jif{ nfvf}F dflg;sf] Hofg hfG5, xhf/f}F dflg; x/fpF5g, nfvf}F kl/jf/ 3/af/ljxLg x'G5g / c/af}F ?k}ofFa/fa/sf] wg;DklQ gi6 x'G5 . ;g @))% sf] clGtddf Pl;of tyf k|zfGt If]qdf cfPsf] ;'gfdLn] k'¥ofPsf] Iflt / To;n] kf/]sf] ljZjJofkL k|efjsf] d"Nofªsg ubf{ k|sf]kn] ljsf;sf] cj;/ klg pknAw u/fpg] JofVof ug'{ xf:of:kbh:tf] nfUg ;S5 . ;g @))) df cd]l/sfl:yt ljZjJofkf/ s]Gb|df ePsf] cfqmd0fsf] glthfn] klg k|sf]kn] ljsf;sf] cj;/af6 dfgj;dfhnfO{ jl~rt g} ug]{ b]vfPsf] 5 . s'g} klg ljifonfO{ ;sf/fTds / gsf/fTds b'j} kIfaf6 cWoog tyf ljZn]if0f ug'{ ;fGble{s x'G5 . To;f] ul/Pdf g/fd|f kIfsf] pko'Qm pkrf/ ug{ dflg;nfO{ ;xof]u ldNg] x'G5 . k|sf]k Go"gLs/0fsf nflu lbuf] ljsf;÷17
18.
pRr k|ljlw, 1fg
/ ;Lksf] k|of]u gePsf lgld{t ;+/rgf s'g} sf/0faf6 Ifltu|:t geP;Dd To;sf] dd{t tyf ;Def/ ug]{ jf To;nfO{ eTsfP/ k'gM lgdf{0f ug]{ k/Dk/f xfdLsxfF a;]sf] 5}g . To;}n] sdhf]/ 3/ ;fgf] e'Orfnf] F cfP/ 3/ elTsof] eg] x'g] Ifltsf] cg'dfg ug{ ;lsFbg . k'/fgf] ejg t } elTsG5 g} ToxfF a;f]af; ug]{ s}of}F dflg; dg]{ / 3fOt] x'g] ;Defjgf klg TolQs} /xG5 . t/ ejg elTsPkl5 ToxfF e"sDkk|lt/f]wL ejg aGg] af6f] v'nf x'ghfG5 . o;}nfO{ k|sf]kn] ljsf;sf] cj;/ k|bfg ug]{ pbfx/0f dfGg ;lsG5 . ljutdf dfcf]jfbL cfGbf]ngn] ljleGg lhNnfdf k'¥ofPsf] hgwgsf] IfltnfO{ dfgjs[t k|sf]ksf] >]0fLdf /fVg ;lsG5 . dfcf]jfbL cfqmd0faf6 ;/sf/sf k'/fgf tyf yf]qf sfof{no ejg Ifltu|:t eP . ;/sf/n] tL sfof{no ejg gofF / k|sf]kk|lt/f]wL agfpg ;Sof] eg] To;nfO{ klg k|sf]kaf6 ljsf;sf nflu k|fKt cj;/sf] ¿kdf lng ;lsG5 . ljz]ifu/L t/fO{ If]qsf ;fj{hlgs ljBfnosf 5fgf x'/Latf;af6 jif]gL Ifltu|:t { x'g yfn]kl5 9nfg u/L kSsL 5fgf nufpg k|fyldstf lbOPsf] 5 . x'/Latf;af6 5fgf Ifltu|:t gePsf eP tL ljBfnodf cWoog ug]{ ljBfyL{n] h:tfkftfsf] tftf] ;x]/ klg lzIff k|fKt ug'kg]{ cj:yf h:tfsf] t:t} /xGYof] eg] s'g} klg { ;do rNg] x'08/Ln] 5fgf p8fP/ Iflt ug]{ ;Defjgf /lx/xGYof] . ;'wf/o'Qm ljsf;sf nflu k|sf]kaf6 cj;/ k|fKt ePsf] dfGg ;lsG5 . oBlk kSsL 5fgf] nufOPsf :s"n e"sDkLo hf]lvd axg ug{;Sg] 5g of 5}gg eGg]tkm{ klg Wofg lbg' h?/L 5 . ljsf;n] k|sf]khGo Iflt Go"g u5{ ljsf;sf d"Vo cfwf/ dflgg] ef}lts ;+/rgfsf] lgdf{0f lbuf], e/kbf]{ / u'0f:t/Lo agfpg ;s]df k|sf]ksf] hf]lvd Go"g x'G5 . lgoldt ¿kdf x'g] k|sf]ksf 36gfsf] P]ltxfl;s cWoog u/]/ To:tf] hf]lvdsf] ;fdgf ug{;Sg] Ifdtfsf ;+/rgf lgdf{0f u/]df k|sf]kaf6 kg]{ k|efj sd x'G5 / Iflt lgoGq0f x'G5 . o;sf nflu hf]lvdsf] gS;fªsg, k|sf]k k|efj d"Nofªsg, hg;xeflutf clej[l4 ug'k5{ . oltdfq ug{ ;lsof] eg] ljz]if k|sf/sf] k|sf]khGo 36gfnfO{ { 5f]8/ lgoldt x'g] k|sf]kaf6 aRg / ;dfhnfO{ arfpg w]/} d2t ldN5 . ] 18÷klx/f] lgoGq0fsf pkfo
19.
k|sf]khGo hf]lvd Go"gLs/0fsf
nflu ;fd'bflos ;xeflutfdf vt/f / hf]lvdsf] klxrfg tyf ljZn]if0f u/L ;ªs6fled'tf ljZn]if0f ug]{ kl/kf6L w]/} xb;Dd ljsl;t eO;s]sf] 5 . oBlk d'nssf (% k|ltzt k|sf]k k|efljt If]qdf ' o:tf] kl/kf6Lsf] lj:tf/ x'g ;s]sf] 5}g . casf] ;dodf k|sf]ksf] hf]lvd Go"gLs/0f ub}{ ;fdflhs, cfly{s, k|fljlws ljsf;df tLj|tf lbg' h?/L 5 . o;sf nflu lbuf] ljsf;sf lgDg k|of; ul/P dfq klg hgwgsf] Ifltsf] cfFs8fdf pNn]Vo ¿kn] sdL cfpg;Sg] ck]Iff ug{ ;lsG5 M a;f]af;sf] Joj:yf ;s];Dd ;'/lIft :yfgdf u/]/, k|sf]k;DaGwL tYout ljifodf hgr]tgf clej[l4 u/]/, of]hgfa4 ¿kdf ;x/ tyf ufpFdf alnof 3/ agfpg] k|of; u/]/, k|sf]ksf] vt/f sd ug]{ lgdf{0fk4lt cjnDag u/]/, k|fs[lts ;|f]tsf] lbuf] tyf a'l4dtfk"0f{ k|of]u u/]/, dfgjLo cfjZostfsf j:t'sf] plrt Joj:yfkg u/]/, jg / s[life"ldsf] pkof]u / ef}uf]lns cj:yfcg'¿k ljsf; sfo{qmd ;~rfng u/]/ . g]kfnh:tf ljsf;zLn d'n'sx¿df k|sf]kaf6 x'g] Iflt 36fpg] k|of; ul/aLsf sf/0f g} r'gf}tLk"0f{ ag]sf] 5 . hg;ªVof lg/Gt/ a9]sf] 5 / ljsf;lgdf{0fsf If]q ylkFb} uPsf 5g . jt{dfg cj:yfdf ljZjsf w]/} ul/a d'n'sn] cfˆgf gful/ssf] afFRg kfpg] clwsf/sf] /Iff;Dd ug{ g;Sg] cj:yf b]lvPsf] 5 . o; cj:yfdf ;'wf/ Nofpg zflGt, ;dembf/L, ;f}xfb|{tf / lbuf] ljsf;sf cfwf/e"t dfGotfk|lt k|lta4tf x'g'k5{ . lbuf] ljsf;sf] cjwf/0ffn] alnof ef}lts ;+/rgfsf] lgdf{0f, k|fs[lts ;|f]tsf] a'l4dQfk"0f{ pkof]u, :jR5 pmhf{ / jftfj/0f d}qL cf}Bf]lus ljsf;nfO{ k|fyldstf lbPsf] 5 . ljsf;sf k|To]s kIf :yfgLo ;d'bfosf] Ifdtf, bIftf / cfly{s tyf k|fljlws ¿kn] u|x0fof]Uo x'g' kg]{ kIfnfO{ o; cjwf/0ffn] ;d]6]sf] 5 . ;fdflhs ;dfj]zLs/0f, blnt, hghflt / lk5l8Psf ju{sf] lg0f{o k|lqmofdf ;d]t k|ToIf ;xeflutf x'g'kg]{ tYonfO{ ;d]t oxfF la;{g ;lsFb}g . k|sf]k Go"gLs/0fsf nflu lbuf] ljsf;÷19
20.
k|sf]ksf] ;dodf To;sf]
;fdgf ug]{ Ifdtf h'g ;d'bfodf x'Fb}g, To:tf] ;d'bfo g} k|sf]ksf b[li6n] ;ªs6fled'v /x]sf] x'G5 . hLljsf]kfh{gsf] lbuf] cfwf/ k|fKt ug{ c;dy{ / :jf:Yosf] ;d:ofaf6 kLl8t /x]sf] ;d'bfo k|sf]ksf ;fgf 36gfaf6 g} kLl8t x'G5g . ;d'bfodf k|sf]kk"j{ ePsf k"j{tof/L tyf ;du| k|sf]k Joj:yfkgsf ljifodf ePsf sfo{nfO{ lbuf] ljsf;sf] cjwf/0ffcg'¿k ePsf] jf gePsf] k/LIf0f x'g' h?/L x'G5 . o:tf] k/LIf0f k|sf]ks} ;dodf ug'{ cem k|efjsf/L x'g]5 . o:tf] k/LIf0f / tyf ljZn]if0fnfO{ ;d'bfosf] Ifdtf tyf ;ªs6fled'vtf ljZn]if0f klg elgG5 . o;sf] ljZn]if0f o;/L ug'{ ;fGble{s x'g]5 M Ifdtf tyf ;ªs6fled'vtf ljZn]if0f ljifo ;ªs6fled'vtf Ifdtf ef}lts sf/s ef}uf]lns k|sf]k -af9L, e"sDk_ pTkfbsTj Ifdtf cfly{s sl7gfO -;'Vvf_ pTkfbfgsf ;|ftdf kx'r ] '“ -e"ld, jg, ;d'b, k"hL_ | “ ul/aL -ckof{Kt ;|ft_ ] k|ljlw -s[lif jgk|0ffnL, lbuf] e"Joj:yfkg_ k"jf{wf/sf] cefj kof{Kt k"jf{wf/ sdhf]/ hg:jf:Yo /fd|f] :jf:Yo ;fdflhs ;ªu7g ;dGjoljxLg ;ªu7g ;dGjo / ;xsfo{ d f k|lta4tf 5l/Psf ;fdflhs ;+/rgf d]nldnfk / ;d:of ;dfwfgdf s]lGb|t hftLo c;dfgtf ;dfgtf / ;dfj]zLs/0fo'Qm ;dfh ul/a / wgLaLr vf8n ljsf;sf] k|ltkmnsf] ;dfg'kflts ljt/0f b[li6sf]0f k/Dk/fut ;fdflhs wf/0ff tYok|lt ;+jbgzLn / ] 20÷klx/f] lgoGq0fsf pkfo
21.
j}1flgs wf/0ffsf] ljsf;
;fdflhs lje]bsf] cg';/0f ;dfgtfk|lt k|lta4tf ;lxtsf] ;r]t b[li6sf]0f ;fdflhs åGå, u[xsnx zflGt / ljsf;k|lt k|lta4 r]tgzLn /fhgLlt pk/f]Qm ljj]rgfsf cfwf/df Ifdtfsf] ljsf;sf nflu ;fdflhs ;+/rgfsf] :j¿kn] g} ;Dk"0f{ If]qdf k|efj kf/]sf] x'G5 . o; oyfy{nfO{ lgDg cg';f/ ljZn]if0f ug'{ ;fGble{s x'g]5 . ef}lts sf/s M vt/fsf] ;fdgfsf ;Gbe{df b]vf kg]{ e"pkof]u, jftfj/0fLo cj:yf, :jf:Yo;DaGwL Joj:yf, >d tyf ;Lk / k|ljlwsf] pkof]u, ef}lts ;+/rgf / ljsf;sf k"jf{wf/sf] cj:yf, ;ªs6sf ;dodf cfjZos kg]{ vfBfGg, cfjf; u[x / ;d'bfoåf/f ePsf] nufgLsf] k|ltkmnh:tf If]qdf ;d'bfosf] kx'r / Ifdtfsf] pknAwtfsf] cj:yf s:tf] 5 < eGg] tkm{ Wofg F k'¥ofpg'k5{ . ;fdflhs ;ªu7g M ;d'bfosf] ;DaGw ;d'bfosf ;b:o / cGo ;/f]sf/jfnf ;+:yfaLr s:tf] /x]sf] 5 eg]/ klxrfg x'G5 . o:tf ;+:yfdf /fhgLlts :j¿k / o;;Fu ;DalGwt ;ªu7gx¿, lg0f{o ug]{ cf}krfl/s lgsfo, g]tTjbfoL [ Ifdtf / ;d'bfosf ;fdflhscfly{s lqmofsnfksf] ljZn]if0f o;sf] pbfx/0f dfGg ;lsG5 . b[li6sf]0f M k|sf]ksf] ;fdgf ug]{ ;d'bfosf] b[li6sf]0fdf s:tf] ljsf; ePsf] 5 / ltgLx¿sf] b[li6sf]0f jf ;f]r s:tf] 5 eg]/ x]gk5{ . ;d'bfosf Ifdtf {' / sdhf]/ kIfaLrsf] b"/L / Ifdtf clej[l4sf nflu ;fd'bflos ;+:yfx¿sf] rfxgf, kLl8tk|ltsf] wf/0ffaf/] klg ljZn]if0f ug'k5{ . { k|sf]k Go"gLs/0fsf nflu lbuf] ljsf;÷21
22.
k|sf]ksf] hf]lvd /
;x>fAbL ljsf;–nIo k|sf]kaf6 a9b} uPsf] Ifltn] ljZjsf w]/} d'nssf] ;x>fAbL ljsf; nIo k"/f ' x'g] ;Defjgf sd b]lvPsf] 5 . ul/aLdf j[l4 / hLljsf]kfh{gsf] ;d:ofn] k|sf]khGo 36gfaf6 ljsf;sf cfwf/e"t ;+/rgfdf x'g] Ifltsf] kl/0ffd wfGg g;lsg] cj:yf pTkGg eO;s]sf] 5 . k|sf]kaf6 x'g] Ifltsf] k|efj z[ªvnfa4 ¿kdf k|fljlws, cfly{s, /fhgLlts, ;fdflhs, ;f+:s[lts, jftfj/0f / hg:jf:Yoh:tf x/]s If]qdf k5{ . ljsf;df ul/Psf ;a} k|sf/sf nufgLdf k|ToIf tyf ck|ToIf ¿kdf k|sf]kn] k|efj kfg'sf ;fy} lzIff, :jf:Yo;]jf, { vfg]kfgL tyf ;/;kmfOsf ljljw If]qdf k|efj lj:tf/ x'G5 . o:tf ;d:ofn] tTsfn /fHosf] Wofg cfslif{t u/]/ ljsf;lgdf{0fsf sfo{df cj/f]w pTkGg t u/fpF5 g}, ljsf;zLn d'nssf] cfly{s ljsf;sf] ult cj?4 kf/]/ ul/aL ' lgjf/0fsf sfo{qmddfly g} cf3ft k'¥ofpF5 . ;x;|fAbL ljsf; nIosf] 3f]if0ffdf klg k|sf]ksf] hf]lvdsf ljifodf sfo{ ug{ kof{Kt ;xof]u k|bfg ug'kg]{ x'G5 . { ljsf; of]hgfsf k|To]s k|fylds nIon] k|sf]k hf]lvd;Fu cGtlq{mof u/]sf] 5 / k|fs[lts ljkb;u dflg;sf] ;ªs6fled"vtfsf] ;Sbf] ;Daf]wg ug]{ k|of; F u/]sf] 5 . t}klg k|To]s nIo k|fKt ug]{ k|lqmof s;/L ckgfOPsf] 5 eGg] s'/fn] k|sf]ksf] hf]lvd s'g xb;Dd Go"g ePsf] 5 eg]/ lgwf{/0f u5{ . t;y{ ljsf; of]hgfsf] b'O{ k|sf/sf] ;DaGw /x]sf] x'G5, Pp6f ;x;|fAbLsf] ljsf; nIodf cu|;/ x'g] / csf]{ k|sf]ksf] hf]lvdnfO{ ;Daf]wg ub}{ ljsf;sf k|lqmof cl3 a9fpg] . ;x;|fAbL nIo xfl;n ug]{ k|dv bfloTj k|To]s /fi6«df g} /x]sf] x'G5 . ' dfgjLo tyf ljsf;nfO{ ;d'bfoaLr ;fd~h:o x'g] u/L sfo{ u/]df dfq k|sf]ksf] hf]lvd Go"gLs/0f ug{ ;lsG5 . ljZjJofkLs/0fn] k|sf]ksf] hf]lvd a9fp“5 cfly{s ljsf; tyf ;fdflhs ;'wf/n] gofF k|sf/sf] k|sf]ksf] hf]lvd a9fpg] ;Defjgfk|lt klg lrGtg cfjZos /x]sf] 5 . tLj| ;x/Ls/0fsf sf/0f x'g] cJojl:yt a;f]af;, e'mk|f a:tL, cGt/f{li6«o a;fOF;/fO jf cfGtl/s a;fOF;/fOn] 22÷klx/f] lgoGq0fsf pkfo
23.
cl:y/ a;f]af;sf] jftfj/0f
l;h{gf u5{ . ;fF3/f] If]q, le/fnf] hldg, af9Ln] ' b'Mv lbg] If]q, cf}wf]lus jf kf/jxg ;'ljwfsf sf/0fn] a;f]af;sf nflu vt/fo'Qm If]qdf k|foM a;f]af; x'g] u/]sf] kfOG5 . hnjfo' kl/jt{g jf jftfj/0fLo cksif{0fsf :yfgLo k|efjn] u|fdL0f hLljsf]kfh{g hf]lvddf /xg] x'bf ljZjJofkLs/0f aGb} uPsf] cy{tGq;Fu k|lt:kwf{ ug'kg]{ cfjZostf j[l4 F { x'G5 . o;n] :yfgLo 1fg, ;Lk / k|ljlwo'Qm Ifdtfsf] Ifdtfsf] cjd"Nog x'G5 / lbuf]ljsf;sf] nIonfO{ ;ªs6fkGg kf5{ h;n] k|sf]ksf] hf]lvd a9fpg ;xof]u u5{ . ljsf; of]hgfdf k|sf]khGo hf]lvdsf] ;Daf]wg k|sf]ksf] kL8f ef]lu/x]sf /fi6«n] ljsf;sf] of]hgf agfpFbf k|sf]ksf] hf]lvd Go"gLs/0fdf ljz]if dxTj lbg'k5{ . of]hgf b'O{ k|sf/sf k|sf]k hf]lvd Joj:yfkgdf ljeQm x'gk5{ . pko'Qm k|sf]k hf]lvd Joj:yfkgnfO{ eljiodf ' x'g;Sg] hf]lvd sd ug]{ vfnsf] lbuf]ljsf;sf sfo{ of]hgfdf x'gk5{ . ljsf; ' sfo{qmd tyf kl/of]hgfnfO{ ;ªs6fled"vtf / hf]lvd Go"gLs/0fsf] nflu k'g/fjnf]sg ug'k5{ . To;}u/L Ifltk"lt{ x'g] k|sf/sf] k|sf]k hf]lvd Joj:yfkgsf] { sfo{nfO{ of]hgfdf ;d]z ug'{ h?/L x'G5 . o;f] ubf{ k|sf]k k"jtof/L / ] { k|ltsf/sf sfo{ klg of]hgfa4 ¿kdf cufl8 a9fpg ;lsG5 . ljsf;sf] of]hgfdf k|sf]k Joj:yfkgnfO{ ;dfj]z ubf{ ljBdfg ;ªs6fled"vtfsf] l:yltdf ;'wf/ eP/ clwsf+z ljsf; sfo{qmd hf]lvd Go"gLs/0fdf s]lGb|t x'G5 . o;/L /fHo, :yfgLo ;/sf/ / ;d'bfon] cf–cfkmgf ljsf; sfo{qmddf hf]lvd Joj:yfkgsf] ;Daf]wg ug'{ ;fGble{s x'g5 . ] k|sf]k hf]lvd Go"gLs/0fsf tLg 36s lbuf] ljsf;åf/f k|sf]ksf] hf]lvd Go"g ug{ lgDg tLg dfGotfnfO{ cfTd;ft ug'kg]{ x'G5 M { k|sf]k hf]lvdsf cfwf/e"t tYofªssf] ;ªsng tyf of]hgf ;+oGqsf] ljsf; u/L ljsf; gLlt / k|sf]k hf]lvdaLrsf] ;DaGw klxNofpg] . ljsf; of]hgf tyf gLltdf pQd cEof;sf] ;ªsng tyf lj:tf/ u/L k|sf]k hf]lvd Go"gLs/0f ug]{ . k|sf]k Go"gLs/0fsf nflu lbuf] ljsf;÷23
24.
ljsf; tyf k|sf]k
Joj:yfkgsf] ljifonfO{ Jojxfl/s agfpg /fhgLlts OR5f zlQm ;zQm kfg]{ . k|sf]kdf cGt/f{li6«o ?k/]vf ;+oQm /fi6«;ª3Lo ljsf; sfo{qmdn] ljsf; / k|sf]ksf] hf]lvdaLrsf] ;DaGwsf] ' a'emfOdf kl/jt{g ug{ k|sf]k hf]lvd ;"rsfªssf] ljsf; u/]sf] 5 . o; ;"rsfªs kl/of]hgfn] ljleGg /fi6«x¿aLr vt/f, ;ªs6fled"vtf tyf hf]lvd pGd'v x'g;Sg] ef}lts cj:yfsf] ;fk]lIfs :t/sf] dfkg tyf t'ngf u/L ;ªs6fled"v ;"rsfªssf] klxrfg ug{ ;kmn agfPsf] 5 . e"sDk, cfFwL, af9L / v8]/Lh:tf rf/ k|sf/sf k|sf]kaf6 dfq dg]{ dflg;sf] ;ªVof ($ k|ltzt /x]sf] 5 . dfgjLo Ifltdf dfkg x'g] ;"rsfªs eg]sf] dfgj d[To' g} xf] . t/ ;du| cfly{s tYofªs x]g{] xf] eg] ljsf;sf ;+/rgfdf ePsf] Iflt tyf dfgj kL8fsf] Hofb} guGo b]lvG5 . ljZjJofkL ¿kdf k|To]s tLg xhf/ d/]sf dflg;df Pshgf k|sf]kaf6 d/]sf] x'G5 . dflysf rf/ k|dv k|sf]kn] Hofbf ' cfly{s ljsf; ePsf] /fi6«dfeGbf sd cfly{s ljsf; ePsf] d'nsdf Hofbf' hf]lvd k}bf u/]sf] x'G5 . pRr cfly{s Ifdtf ePsf /fi6«sf] hg;ªVofn] k|sf]kdf kg]{ ;du| ljZj hg;ªVofsf] !% k|ltzt k|ltlglwTj u/]sf] x'G5 t/ d[To' eg] !=* k|ltztn] dfq k|ltlglwTj u/]sf] x'G5 . e"sDk M e"sDksf]] hf]lvddf k|To]s jif{ !# s/f]8 dflg; /x]sf x'G5g . cf“wL÷t'kmfg M k|To]s jif{ !! s/f]8 () nfv dflg; o;sf] hf]lvddf kg]{ u/]sf 5g . af9L M () eGbf a9L /fi6«sf sl/a !( s/f]8 ^) nfv dflg; k|To]s jif{ af9Lsf] hf]lvdaf6 u'lh|G5g . v8]/L M @ s/f]8 dflg; v8]/Lsf sf/0f kLl8t x'g] u/]sf 5g . o;sf] ;jf{lws ;ªs6df clk|msL ;d'bfo /x]sf 5g . v8]/Lsf sf/0f clgsfn a9]kl5 ;dfhdf lx+;f, åGå, cfGtl/s lj:yfkg, PrcfOeL P8; / /f]uhGo dxfdf/Ln] cfly{s ;ªs6nfO{ a9fO/x]sf] x'G5 . h;n] k|zf;gnfO{ klg sdhf]/ agfpF5 . 24÷klx/f] lgoGq0fsf pkfo
25.
k|sf]k hf]lvd Go"gug]{
ljsf;sf tŒj cfly{s ;fdflhs ;+/rgfdf k|sf]ksf] k|efj k/]sf] x'G5 . o:tf] k|efjsf] ljZn]if0fn] k|sf]ksf] hf]lvd;Fu ljsf;sf] cj:yf tyf k|lqmofsf] ;DaGwnfO{ b]vfpg ;lhnf] agfpF5 . h:t} M e"sDk M sdhf]/ t/ pRr ef}lts ;+/rgf ePsf /fi6«x¿ e"sDksf] pRr hf]lvddf /x]sf x'G5g . cf“wL÷t'kmfg M pRr k|ltztdf s[lif e"ld /x]sf], ;d'bL lsgf/df ef}lts | ljsf; ePsf /fi6«x¿ Hofbf hf]lvd x'G5g . af9L M Go"g s'n ufx{:y pTkfbg, Go"g k|ltJolQm cfo, Go"g:t/sf] hg3gTj tyf Hofbf ef}lts ljsf; ePsf /fi6« Hofbf hf]lvddf /x]sf] 5g . /fli6«o ljsf; gLltdf kl/jt{g hf]lvd Go"gLs/0fdf sfo{ ug]{ x/]s kIfn] :yfgLo :t/df ePsf k|sf]ksf] hf]lvdsf tYofªs ;ªsngdf k|of;/t /xg'k5{ . o;n] /fli6«o :t/sf] lg/LIf0f tyf :yfgLo :t/sf] ;dfwfgsf pkfosf] k|To'Tkfbg;lxt tYofªssf] cfwf/ tyf ;"rssf] lgdf{0fdf ;3fp k'¥ofpF5 . k|sf]ksf/L 36gfn] ;fgf:t/sf ] k|sf]k klg a9fpF5 . :yfgLo :t/sf] k|sf]ksf] hfgsf/Ln] ljsf; gLltdf k|sf]k hf]lvdsf tTjx¿nfO{ ;dfg'kflts¿kdf ;dfj]z ug{ ;xof]u u5{ . o;n] k|fs[lts / dfgjs[t hf]lvdsf] cGtlq{mof s;/L x'b5 eGg] klg b]vfpF5 . F} To;}u/L k|To]s k|sf]k;Fu ;DalGwt cfly{s tyf ;fdflhs 36sx¿af6 ax'ljkbsf] gd"gf agfpg ;lsG5 . of] ;"rs hf]lvd s]lGb|t ljZn]if0faf6 yfxf kfpg ;lsg] cnUu} gjl;h{gfTds klxrfg ljlw xf] . ;ªs6fled"v 36s / k|sf]ksf k|jl[ tnfO{ PsLs[t u/]/ ;"rssf] gd"gf tof/ ug'k5{ . { hf]lvd Go"gLs/0fsf /fli6«o gLltdf klg o; gLltsf] k|sf]k hf]lvddf /x]sf] k|efjsf] cfsngnfO{ ;dflxt ug'k5{ . ljZjJofkL k|sf]k hf]lvd ;"rsfªsn] { k|sf]ksf / cfly{s tyf ;fdflhs ¿kdf 5l/P/ /x]sf hfgsf/LnfO{ PsLs[t ul/Psf] /fli6«o:t/sf] cWoogsf] nflu dfu{kz:t ug]5 . | { k|sf]k Go"gLs/0fsf nflu lbuf] ljsf;÷25
26.
ljsf;sf] dfWodaf6
hf]lvd Go"gLs/0f w]/} dflg;sf ljrf/df ljsf;n] hf]lvdnfO{ ;Daf]wg ug{ ;s]sf] 5}g . k|sf]ksf] a9bf] ;ªVof / o;sf] k|jl[ Qn] ;ªs6 kSs} cufl8 v8f 5 eGg] yk k'li6 u/]sf] 5 . k|sf]k hf]lvd ;"rsfªs cg';f/ k|sf]k hf]lvddf ;x/L tyf u|fdL0f hLljsf]kfh{gsf ¿kdf b'O{ 36s /x]sf 5g . s'g} dxŒjk"0f{ ultzLn bafan] oL 36ssf] ljz]iftfdf kl/jt{g klg ug{ ;S5 . ;x/Ls/0f;Fu} ljZjJofkLs/0f aGb} uPsf] cfly{s gLltsf] ljZn]if0f ;x/L If]qsf] cWoogdf ul/g]5 eg] u|fdL0f hLljsf]kfh{gdf ljZjJofkL hnjfo' kl/jt{gsf] ljZn]if0f ug'k5{ . { o;sf cltl/Qm s]xL dTjk"0f{ ljsf;sf bafa, lx+;f tyf xftxltof/ ;lxtsf] åGå, dxfdf/Lsf] kl/jt{gLo :j¿k, k|zf;lgs ;+oGq tyf ;fdflhs k"hLsf] F d"Nofªsg k|sf]k hf]lvd ;"rsfªssf] u0fgfsf] ;dodf ;+nUg ug'k5{ h;n] { u'0ffTds ljZn]if0fdf ;xof]u k'¥ofpF5 . ljZjsf !)) ;x/df ;g !(%) /x]sf] @! nfv hg;ªVof !(() ;Ddf %! nfv k'usf] lyof] . o; hg3gTjsf] hl6ntfn] hf]lvd tyf hf]lvd u/fpg] ] tTjdf gofF em'sfj l;h{gf ePsf] 5 . ;fgf tyf dWod :t/sf ;x/df hg3gTj a9L kfOG5 . ;fgf ;x/n] ljZj hnjfo' kl/jt{gdf sd k|bif0f " u5{g t/ pRr :t/sf] cfGtl/s jftfj/0fLo k|bif0f tyf hf]lvdsf] l;h{gf " u5{g . of]hgfa4 ;x/Ls/0f tyf cfwf/e"t cfjZostfsf] k|aGwn] s'g} k|sf/sf] k|sf]ksf] hf]lvd l;h{gf gu/L ljsf;sf cj;/ k|bfg ug]{ ahf/sf] Ifdtfsf] ljsf; u5{ eGg] 7fGg' plrt x'g5 . lsgeg] ;x/Ls/0f x'bdf k|sf]ksf] ] F} hf]lvd a9bg . plrt Joj:yfkg;lxtsf] ;x/Ls/0fn] hf]lvd Go"gLs/0fdf } ;xof]u g} u5{ . ;x/L If]qdf hf]lvdsf] :j¿k lgwf{/0f ug{ of]ubfg ug]{ w]/} tTj 5g . o:tf tTjaf/] yfxf kfpg ;x/ s;/L :yfkgf eof] / vt/fsf] :yfgsf] ¿kdf s;/L lj:tf/ eof] eg]/ d"Nofªsg ug'{ h?/L 5 . hf]lvdpGd"v If]qdf ;x/Ls/0fn] s;/L hg3gTj a9fof] / ;x/leqsf hf]lvdsf :yfgdf s;/L a;f]af; ug{ ÷klx/f] lgoGq0fsf pkfo 26
27.
afWo agfof] eg]/
klg x]g{' h?/L 5 . ;x/L lgsfo tyf lghL If]qsf] ejg lgdf{0f, cfwf/e"t k"jf{wf/ pknAw ug]{ Ifdtf / tLj| ultdf ePsf] hg;ªVof j[l4n] NofPsf ;d:ofsf kl/0ffdn] eg] hf]lvd a9fPsf] 5 . ;x/sf ul/aju{ hf]lvdsf ;DaGwdf k|foM sl7g lg0f{o lng afWo x'G5g . sfdsf] pknAwtf tyf d"Nofªsgsf lx;fan] ul/a ;d'bfo hf]lvdo'Qm :yfg 5gf]6 ug{ afWo x'G5g . ;x/Ls/0fn] ljkbsf :j¿knfO{ klg kl/jt{g u5{ . lsgls clgof]lht ;x/L lj:tf/sf k|lqmofn] j[xt If]qdf hf]lvdsf] lj:tf/ ub}{ jftfj/0fdf klg kl/jt{g u/]/ gofF hf]lvd pTkGg u5{ . kfgLsf ;|ft tyf cfwf/nfO{ kl/jt{g ] u/L ef}uf]lns :j¿knfO{ cl:y/ agfpF5 / af9L tyf klx/f]sf] hf]lvd a9fpF5 . P]ltxfl;s ejgx¿sf] Iflt eP/ ;f+:s[lts d"NodfGotfsf] x«f; x'G5 . ljZjJofkLs/0f / ljZj ;dfhsf] a9bf] cGt/;DaGwn] Ps:yfgsf] ljkbn] csf]:yfg hLjg tyf ;fj{hlgs gLltdf k|efljt ub}{ gofF cfly{s ;DaGw / { ;Fu;Fu} cfpg] ef}uf]lns hf]lvd klg lgwf{/0f u5{ . oL cj:yfsf sf/0f /fli6«o tyf cGt/f{li6«o :t/df ;Defljt k|efj If]qsf] s'g} lj:t[t hfgsf/L tyf tYofªsljgf ljBdfg hf]lvd :j¿knfO{ lnP/ cl3 a9g sl7g x'G5 . cfly{s ljZjJofkLs/0fn] hLljsf]kfh{gsf] lj:tf/ tyf hLljsf]kfh{gsf] u'0f:t/df j[l4 u5{ . cfly{s ljZjJofkLs/0fsf sf/0f gofF nufgLaf6 kmfObf x'g] ePtfklg nufgLaf6 pTkGg x'g] 7"nf] c;dfgtf /f]Sg tyf hf]lvddf kg]{ / gkg]aLr { w'jLs/0f x'g glbg ljZjJofkLs/0fsf] kmfObf tyf cj;/nfO{ j[xt¿kdf | afF8kmfF8 x'g] Joj:yf ldnfpg'k5{ . ul/aL Go"gLs/0f /0fgLltsf] k|of]u u/L ul/a ;d'bfodf ;dGofosf] k|Tofe"lt tyf ;ªs6fled"vtf Go"gLs/0f ub}{ ljsf;sf sfo{ cl3 a9fpg' k5{ . oL ;a}sf] nflu ;zQm k|zf;lgs ;+oGqsf] h?/L x'G5 . o;sf nflu lgDg ljifodf Wofg s]lGb|t ug'{ h?/L 5 M cfof]hgf:ynsf] 5gf]6 ljsf;lgdf{0fsf sfo{ k|f/De ug'kj{ To:tf ljsf;lgdf{0fnfO{ lbuf] agfpg { " kl/of]hgf ;'? ug{ nfluPsf] 7fpFsf] ef}ule{s / ef}uf]lns cj:yfsf] cWoog ul/g'k5{ . pQm If]q k|fs[lts k|sf]kaf6 k|efljt eO;s]sf] jf x'g;Sg] xf]– xf]Og, olsg u/]/ dfq ljsf; cfof]hgfsf] sfo{ k|f/De ug'k5{ . lgdf{0f tyf { k|sf]k Go"gLs/0fsf nflu lbuf] ljsf;÷27
28.
ljsf; ul/Psf ef}lts
;+/rgfnfO{ nfdf] ;do;Dd k|sf]kaf6 ;'/lIft /fVg lgDg s'/fk|lt ;r]t x'gkb{5 M ' s= k|sf]ksf] c;/ klxrfg M ljsf; cfof]hgfsf] k|f¿k tof/ kfbf{bl] v sfof{Gjog ubf{;Dd k|fs[lts k|sf]kn] kfg{;Sg] c;/sf] klxrfg u/L ltgLx¿sf] /f]syfd ug'kg]{ x'G5 . To;f] gu/]df ljsf; cfof]hgf { tx;gx; x'g;S5 / /fHon] w]/} 7"nf] gf]S;fgL a]xf]gkg]{ x'G5 . {' v= ljsf;sf] k|f¿k tof/L M k|fs[lts k|sf]ksf] c;/af6 ljsf; cfof]hgf k"0f{ jf cf+lzs¿kdf Wj:t x'g ;S5 . To;f] ePdf To;sf] k'glg{df{0fdf y'kf] wg/fzL vr{ ug'kg]{ x'G5 . o;af6 cGoq | { nufgL ug{ ;lsg] k'hLnfO{ Ifltu|:t cfof]hgfsf] dd{t;Def/ tyf F k'glg{df{0fdf nufpg'kg]{ x'G5 . o:tf] cj:yf cfpg glbg lgDg kIfdf Wofg k'¥ofpg'k5{ M c_ k|fs[lts k|sf]k / ljsf; cfof]hgfaLrsf] cGt/;DaGwsf] cWoog ug],{ cf_ ljsf;nfO{ lbuf] agfpg k|sf]k Joj:yfkgsf nflu PsLs[t cfof]hgfsf] k|f¿k tof/ kfg]{ . u= Ifltsf] cfj[lQsf] cWoog M ljsf; cfof]hgfnfO{ lbuf] agfpg g;s] jf ;Defljt k|sf]ksf] :j¿k / k|jl[ Qsf] klxrfg ug{ g;lsP k|sf]kaf6 w]/} 7"nf] Iflt x'g ;S5 . o;/L k|sf]kaf6 pTkGg x'g] Ifltsf] k|jl[ Q / cfj[lQdf klg lj:tf/ x'G5 . pbfx/0fsf nflu le/fnf] hldgdf jf To;eGbf tn a:tL a;fn]df x'g;Sg] Ifltsf] cj:yfnfO{ lng ;lsG5, h;sf] ;fdflhs / cfly{s k|efjnfO{ lgDgfg';f/ k|:t't ug{ ;lsG5 M k|sf]kaf6 x'g] Ifltsf] k|jl[ Q / cfj[lQ b'j} ef}ule{s Pjd ef}uf]lns :j¿k / k|sf]ksf] k|sf/ tyf :t/af6 lgwf{l/t x'G5 . klx/f] hfg;Sg] le/fnf] hldgdf a;f]af; u/fPdf x'g;Sg] Ifltsf] k|jl[ Q / cfj[lQsf] t'ngfdf ;dy/ e"efusf] cfjf; If]qdf cfpg] af9Ln] kfg]{ k|efjdf w]/} cGt/ x'g ;S5 . o:tf ljifodf k|fljlws 1fgsf] pkof]u, :yfgLo ;|ftsf] lbuf] pkof]u, cfly{s ;|ftsf] lbuf] ] ] Joj:yfkg / ;Ifd Joj:yfksLo kIfsf] ljsf;df Wofg lbg' cfjZos x'G5 . 28÷klx/f] lgoGq0fsf pkfo
29.
hLjg
hLljsf ;fdflhs ljz[ªvntf nufgLsf] Iflt Hofg hf]lvd k'glg{df{0f nfut :yfgfGt/ ug'kg]{ { cfly{s lqmofsnfkdf c;/ ;kmn ljsf; cfof]hgfdf lglxt tŒj s'g} klg ljsf; cfof]hgf cfkm}F k"0f{ / lbuf] x'bg . ljsf; cfof]hgf ;~rfng F} ubf{ cfjZos kg]{ k|fljlws ;'ema'em / sfof{Gjog Ifdtfn] cfof]hgf lgdf{0f / To;sf] lbuf]kgdf dxŒjk"0f{ e"ldsf lgjf{x ub{5 . s'g} klg cfof]hgfnfO{ ;kmn agfpg lgDg tŒjx¿n] cxd e"ldsf lgjf{x u5{g M ;DefJotf cWoog M k|sf]kaf6 kg]{ k|efj, lbuf]kgsf] ;Defjgf / k|ltkmnsf] d"Nofªsg, ljsNksf] vf]hL M k|sf]k clglZrt¿kdf cfpg] ;ªs6 ePsfn] o;af6 x'g;Sg] Iflt Go"gLs/0f ug]{ tyf cfof]hgfsf] lbuf] lgdf{0fsf j}slNks ;|ftsf] vf]hL, ] cfof]hgfsf] k|f¿k M Pstkm{ ljsf;n] k|ltkmn lbg], csf]tkm{ k|sf]k { lgDTofpg] cj:yf cfpg glbg / ljsf; cfof]hgfnfO{ lbuf] agfpg PsLs[t ljsf; cjwf/0ffcGtu{t cfof]hgfsf] k|f¿k tof/L, cfof]hgf sfof{Gjog M eljiodf cfpg;Sg] k|sf]kaf6 ljsf;nfO{ ;'/lIft /fVg] k"jf{wf/ tof/ x'gu/L lgwf{l/t dfkb08df /x]/ cfof]hgf ] sfof{Gjog ug]{ . ;+nUgtf tyf bfloTj k|:tfljt ljsf; cfof]hgfdf ;Defljt k|fs[lts k|sf]kaf6 kg{;Sg] c;/sf] Vofn gu/Lsg sfof{Gjog ul/Pdf cfof]hgfn] ljklQ lgDTofpg] ;Defjgf /xG5 . To:tf] cj:yf cfpg glbg / cfof]hgfnfO{ k|sf]k k|lt/f]wfTds agfP/ ;Defljt Iflt sd ug{ ljsf; cfof]hgf;Fu k|ToIf jf ck|ToIf tj/n] ;DaGw /fVg] lgsfo tyf ltgsf kbflwsf/LnfO{ ;xefuL u/fpg' pko'Qm x'G5 . ;DalGwt kbflwsf/Ln] cf–cfˆgf] If]qdf cWoog u/L k|fljlws, cfly{s, ;fdflhs, ;f+:s[lts, k|fs[lts tyf ef}ule{s / ef}uf]lns cj:yfcg'¿k k|sf]k Go"gLs/0fsf nflu lbuf] ljsf;÷29
30.
b"/ufdL ;f]r /fvL
cfof]hgfsf] ;DefJotf cWoogsf] cj:yfb]lv ;dflKt;Dd cfˆgf] pQ/bfloTj lgjf{x ug'k5{ . ;fdfGotof, ljsf; cfof]hgfsf ljleGg { r/0fdf lgDg lgsfo Pjd kbflwsf/Lx¿ ;+nUg ePsf] x'g' kb{5 M != ;/sf/ -:yfgLo÷s]Gb|Lo_ @= k|zf;g #= e"ue{ljb ÷OlGhlgo/ $= jf:t'snfljb %= ljlwj]Qf÷sfg'gljb ^= ;e]{o/ &= lg/LIfs *= 7]s]bf/ (= pkef]Qmf ljsf; cfof]hgfnfO{ kmnbfoL tyf k|ltkmnd'vL agfpg dfly pNn]v ePsf lgsfo Pjd kbflwsf/Lafx]s :yfgLo pkef]Qmf tyf ;d'bfo / cGo :yfgLo ;ª3;+:yfnufotsf ;/f]sf/jfnf / ltgsf kbflwsf/LnfO{ klg ;dfj]z ug{ pko'Qm x'G5 . lbuf] ljsf; / nfut–nfe ljZn]if0f ljsf; cfof]hgfdf k|sf]k Joj:yfkg / Iflt Go"gLs/0fsf] sfo{qmdnfO{ ;dflxt ubf{ cfof]hgfsf] nfut j[l4 x'G5 g} . t/ tTsfn s]xL j[l4 ePsf] nufgLsf] k|ltkmn bL3{sfn;Dd sfod /xg] / ljsf; cfof]hgf lbuf] aGg]x'Fbf k|sf]k /f]syfdsf nflu k"j{tof/L:j¿k ul/g] Go"gtd nufgLn] sfnfGt/df k|sf]kn] k'¥ofpg] cyfx IfltnfO{ 36fpF5 . t;y{, k|sf]kn] k'¥ofpg] Jofks Ifltsf] t'ngfdf k"j{tof/L / k|sf]k /f]syfdsf nflu ul/g] vr{ gu0o x'G5 . nuft / nfenfO{ ;Gt'lnt t'Nofpg ljsf; cfof]hgf ;~rfngsf ljleGg kIfdfly Wofg lbg'kg]{ x'G5 . tL kIf tyf tŒjn] nfut Go"g ug{ / ljsf;nfO{ lbuf] agfpg ;xof]uLsf] e"ldsf lgjf{x ub{5g, h;nfO{ lgDgfg';f/ lng ;lsG5 M cfly{s M lj1x¿nfO{ lbg'kg]{ kfl/>lds, k|lt/f]wfTds k|ljlw tyf lgwf{l/t dfkb08cg'¿k lgdf{0f vr{ . k|fljlws M k|ljlwsf] klxrfg, cWoog / :jLs[lt . /fhgLlt M /fhgLlts k|lta4tf / g]tTj Ifdtf . [ 30÷klx/f] lgoGq0fsf pkfo
31.
Joj:yfkg M lhDd]jf/
kbflwsf/Lx¿sf] e"ldsf, sfo{kefjsfl/tf, lgoldt | cg'udg tyf d"NofÍg . *= k|sf]k /f]syfdsf pkfo g]kfndf klg ljsf; cfof]hgfsf] ;kmntfsf nflu jftfj/0fLo k|efj d"Nofªsg ug]{ k|rng k|f/De eO;s]sf] 5 . :yfgLo tyf /fli6«o:t/df k|fs[lts jftfj/0fnfO{ arfpg ul/g] jftfj/0f k|efj d"NofÍgsf] Ps cleGg cªusf ¿kdf k|sf]k lgoGq0f tyf Iflt Go"gLs/0fsf pkfosf] klg cWoog ul/g' cfjZos x'G5 . ljsf; sfo{df k|sf]k Joj:yfkg tyf Iflt Go"gLs/0fsf nflu lgDg ljifodf Wofg lbg;s] k|sf]k /f]syfdsf sfo{ k|efjsf/L x'g5g . ] ejg lgdf{0f cfrf/;+lxtf / sfg'g . k|fljlws hfgsf/L . vt/fo'Qm :yfgdf ul/g] lgdf{0f sfo{df /f]s . k"j;rgf, cg'udg / k"jtof/Lsf] Joj:yf . { " { 3gf a:tL / cJojl:yt ;x/Ls/0fnfO{ lg?T;flxt ug]{ . lgodsfg'g k|efjsf/L 9ªun] nfu" ug]{ . lgdf{0fdf ;+nUg 7]sbf/ / Jofj;foLnfO{ tflnd lbg] . ] afnsb]lv j[4;DdnfO{ k|sf]kaf/] ;r]t agfpg] . ;"rgf ;ªsng u/L tYofªlst ug]{ / k|of]uof]Uo k|If]k0f ug]{ . ejg lgdf{0f Joj;foL, jf:t'snfljb, of]hgfsf/, l;len OlGhlgo/ cflbnfO{ k|ljlw / of]hgf;DaGwL ;}4flGts 1fg lbg] . vf;u/L ljsf;f]Gd'v d'nsdf k|sf]k /f]syfdsf pkfonfO{ a]jf:tf ul/G5 . ' s'g} klg 7"nf] k|sf]kkZrft dfq /fhgLlts k|lta4tf / nufgLdf pNn]Vo lj:tf/ u/L k|sf]k /f]syfdsf nflu sfo{ yflnG5 . k|sf]kk"j{ g} o:tf] pTk|/0ff k|fKt x'g] cj:yf tof/ ug{;s] k|sf]kaf6 k'Ug] Iflt w]/} xb;Dd ] Go"g dfq x'bg, k|sfk Joj:yfkgsf] nfut klg 36b5 . F} ] k|sf]k Go"gLs/0fsf nflu lbuf] ljsf;÷31
32.
k|sf]k Joj:yfkg /
ljsf; Ps;fy cl3 a9fpg' k5{ g]kfndf s'nhg;ªVofsf] cg'kftdf k|sf]kdf k/]/ x/]s jif{ dg]x¿sf] ;ªVof { ;fs{ If]qsf cGo b]zsf] t'ngfdf Hofb} a9L 5 . To:t} k|sf]kaf6 x'g] ef}lts Pjd cfly{s Iflt klg a9bf]qmddf /x]sf] 5 . t;y{ cfufdL lbgdf k|sf]k Joj:yfkgnfO{ ljsf;sf] Ps cleGg cªusf] ¿kdf ;dflxt u/]/ n}hfg' h?/L 5 . lbuf] ljsf;sf nIo Pj+ k|of;nfO{ x/]s jif{ x'g] k|sf]kn]] dfgjLo, cfly{s Pjd jftfj/0fLo Iflt k'¥ofP/ r'gf}tL lbO/x]sf] 5 . olb k|sf]k Joj:yfkg / ljsf;nfO{ Pp6f l;Ssfsf b'O{ kf6fsf ¿kdf cfTd;ft gug]{ xf] eg] d'nsn] df}hbf ef}lts, dfgjLo / jftfj/0fLo ' ' ;|ft x/]s jif{ u'dfO/xg' kg]5 / eljiodf ljsf;sf k|of; klg ] { layf]lnO/xg]5g . k|sf]kkZrft ul/g] p4f/ / /fxt sfo{qmdaf6 eGbf k|sf]k Go"gLs/0fsf] k"jtof/L jf ;Ifd Joj:yfkgaf6 p4f/ / /fxtsf] ;f]xL sfo{ Ps { rf}yfO sd vr{df ;DkGg ug{ ;lsg] tYo ljleGg cWoogaf6 k|:6 eO;s]sf] 5 . ctM xfd|fh:tf] k|sf]k bf]xf]l/O/xg] / ;Lldt cfly{s ] ;|ftdf ljsf; sfo{nfO{ cu|tf lbg'kg]{ afWotf /x]sf] ljsf;f]Gd'v ] b]zdf k|sf]kk"j{ yf]/} vr{ u/]/ ;|ft art ug'{ a9L ;fGble{s b]lvG5 . ] To;}n] klg k|sf]k Joj:yfkg / ljsf; ;Fu;Fu} n}hfg' h?/L 5 . clxn];Ddsf k|sf]k Joj:yfkg / lbuf] ljsf;sf k|of;df k|sf]ksf c;/nfO{ dfq dWogh/ u/]/ Joj:yfkgsf sfdn] k|fyldstf kfPsf 5g . t/ jf:tjdf lbuf] k|sf]k Joj:yfkgsf k|of;n] ;kmntf k|fKt ug{ k|sf]ksf c;/df geO{ sf/0fd} s]lGb|t x'gk5{ . t;y{{ lbuf] ljsf; ' / lbuf] k|sf]k Joj:yfkgnfO{ ;fy;fy} n}hfg' ckl/xfo{ 5 . 32÷klx/f] lgoGq0fsf pkfo
33.
ljsl;t b]zsf] bfFhf]df
ljsf;f]Gd'v d'nssf hgtf k|sf]ksf] df/df ' a9L k/]sf] b]lvG5 . To;}n] ubf{ klg ljsf;f]Gd'v b]zdf k|sf]k Joj:yfkgnfO{ ljsf;sf] cleGg cªusf ¿kdf ;+of]hg ug'{ cToGt h?/L 5 . pk;+xf/ g]kfndf k|sf]ksf] hf]lvd cToGt w]/} /x]sf] tYo o; k':tssf ljleGg efudf ul/Psf ljj]rgfaf6 :ki6 x'G5 . w]/} k|sf/sf hf]lvdn] d'nssf] ' cfly{s, ;fdflhs, ;f+:s[lts tyf k|fljlws kIfnfO{ sdhf]/ agfpFb} nu]sf] 5 . ljz]ifu/L /fhgLlts cl:y/tfn] klg hf]lvd pTkGg ug{ of]ubfg ul//x]sf] 5. d'ns clxn] cfGtl/s ;fdflhs åGåaf6 aflx/ cfPsf] eP klg d'nsdf yk ' ' cl:y/tfsf ;ªst b]lvO/x]sf 5g . ljsf;sf cfwf/e"t ;+/rgfdfly eO/x]sf] ] dfgjLo cltqmd0f;Fu} k|fs[lts sf/0faf6 x'g] k|sf]ksf 36gfn] ljsf;dfly r'gf}tL v8f ul/lbPsf] 5 . d'nsn] ;x>fAbL ljsf; nIo k|fKt ug{ o; ' cj:yfaf6 d'lQm kfpg} kg]{ x'G5 . oBlk ;fd'bflos ;xeflutfsf cfwf/df ul/g] k|sf]k Joj:yfkg sfo{n] ljsf;sf ;+/rgfsf] ;'b9Ls/0fdf s]xL ;xof]u [ k'Ug ;S5, t/ /fli6«o ljsf;sf] nIonfO{ To;n] dfq k"/f ug{ ;Sb}g . g]kfnn] cfˆgf ckf/ k|fs[lts ;|ftsf] lbuf] Joj:yfkg / a'l4dQfk"0f{ pkof]usf ] dfWodaf6 ljsf; k|of;nfO{ k|sf]k Joj:yfkg;Fu ;DalGwt gagfO cufl8 a9g' c;Dejh:t} x'G5 . d'nssf] jt{dfg kl/j]zdf k|sf]ksf] hf]lvdsf ' ljleGg kIfnfO{ ljsf;sf k|of;;Fu ;d]6g' cfjZos 5 . ljsf; k|of;sf] Ps cleGg cªusf ¿kdf k|sf]k Joj:yfkgnfO{ g;d]6g] xf] eg] k"jf{wf/ ljgfz x'b} hfG5g, hgtf k|tfl8t alg/xG5g, d'ns k|sf]ksf] df/df kl//xG5 F ' / ljsf; ;w}F sf]/f sNkgfd} ;Lldt /xG5 . k|sf]k Go"gLs/0fsf nflu lbuf] ljsf;÷33
34.
÷klx/f] lgoGq0fsf pkfo 34
Download