Ang karunungang-bayan at kuwentong-bayan ay binubuo ng mga salawikain, sawikain, bugtong, palaisipan, kasabihan, at bulong na nagpapahayag ng mga tradisyon, paniniwala, at karunungan ng mga tao. Ang bugtong ay isang anyo ng kasanayang panlipunan na nagbubuklod sa mga mamamayan at nagpapatalas ng kanilang kaisipan, habang ang salawikain at kasabihan ay nagsisilbing mga tuntunin ng kagandahang-asal. Ang kuwentong-bayan, sa kabilang banda, ay naglalarawan ng mga kaugalian at suliranin ng lipunan, kadalasang naglalaman ng mga aral at impormasyon tungkol sa kultura.

1. Karunungang-bayan at
Kuwentong-Bayan

2. Ito ay tinatawag ding kaalamang-
bayan na binubuo ng mga salawikain,
sawikain, bugtong, palaisipan,
kasabihan, at bulong.

3. Bugtong

4. - kasasalaminan ng mga pang-araw-
araw na gawain, mga paniniwala at mga
kaisipan tungkol sa mga bagay sa paligid,
materyal man o di-materyal ng mga
mamamayan.

5. Kadalasang binubuo ng dalawang taludtod:
Unang taludtod – Bigyang kahulugan ang isang
tao, bagay, lunan o pangyayari ayon sa iyong
pagkakilala rito.
Ikalawang taludtod – Ilarawan ang tao, bagay,
lunan o pangyayari sa pamamagitan ng
paghahambing nito sa isang bagay na alam ng
lahat.

6. Halimbawa:
Buto’t balat,
Lumilipad
Sagot: saranggola
Sa gabi, tila ilog ito,
Sa araw nama’y isang troso.
Sagot: banig

7. Kahalagahan ng Bugtong:
Pagkakabuklod ng isang mag-anak.
Panlipunang kasangkapan.
Nagpapatalas din ng kaisipan ng mga kasali.
Pagkakaroon ng malawak na talasalitaan.
Kaalaman sa pagtutugma.
Paghahambing ng mga bagay-bagay.

8. Salawikain

9. Ito ay nakaugalian nang sabihin at sundin
bilang tuntunin ng kagandahang-asal ng
ating mga ninuno na naglalayong
mangaral at akayin ang mga kabataan
tungo sa kabutihang-asal

10. Halimbawa:
“Ang kahoy na liko’t baluktot
Hutukin habang malambot
Kung lumaki at tumayog
Mahirap na ang paghutok.”
“Ang ginahimo sa pagkabata
Dala tubtob manigulang.” (Hiligaynon)

11. Halimbawa:
“Hindi namumunga ng santol
Ang puno ng mangga.”
“Walang gawaing mahirap
Sa taong matiyaga.”
“Habang maikli ang kumot,
Magtiis munang mamaluktot.” (Tagalog)

12. Sawikain

13. Ang mga sawikain ay mga salita o
pahayag na nagtataglay ng talinghaga.
Hindi tiyak ang kahulugang ibinibigay nito
sapagkat may naitatago pa itong
kahulugan patungkol sa iba’t ibang bagay.

14. Halimbawa:
Bulang-gugo – gastador
Bagong tao - binata

15. Kasabihan

16. Ang mga kasabihan noong unang
panahon ay yaong mga tugmang
sinasambit ng mga bata at matatanda na
katumbas ng mga tinatawag na Mother
Goose Rhymes. Ang kasabihan ay
karaniwang ginagamit sa panunukso o
pagpuna sa kilos ng isang tao.

17. Halimbawa:
Putak, putak Tiririt ng ibon,
Batang duwag Tiririt ng maya
Matapang ka’t Kaya lingon nang lingon
Nasa pugad Hanap ay asawa

18. Kuwentong-bayan

19. Ang kuwentong-bayang ito ay
naglalarawan ng mga kaugalian,
pananampalataya, at mga suliraning
panlipunan ng panahong iyon. Kahit na
ang mga kuwentong ito’y mga
kababalaghan at di-kapani-paniwalaang
mga pangyayari, marami sa mga ito ang
nagbibigay-aral

20. Halimbawa:
Maria Makiling Si Malakas at Maganda
Bundok Arayat Sinukuan
Ang Bundok Kanlaon Pinagmulan ng Lahi

21. Pabula
(Kuwentong-bayan)

23. Alamat
(Kuwentong-bayan)