Ang climate change ay hindi pangkaraniwang pagbabago ng klima na nagdudulot ng malawakang epekto sa kapaligiran at kaban ng buhay ng tao. Ito ay sanhi ng mga natural na pangyayari at mga aktibidad ng tao tulad ng pagsusunog ng fossil fuels at deforestation. Upang matugunan ang mga suliranin dulot ng climate change, may mga hakbang at batas tulad ng 'Graduation Legacy for the Environment Act' na nagnanais na hikayatin ang mga estudyante na magtanim ng mga puno bago ang kanilang graduation.

1. Climate
Change
Fisrt Quarter Module

2. Mga Layunin
• Natutukoy ang kahulugan ng climate change;
• Natatalakay ang mga programa, polisiya at patakaran ng
pamahalaan at mga pandaigdigang samahan tungkol sa
climate change;
• Nasusuri ang mga dahilan sa pagkakaroon ng climate change;
• Natataya nag epekto ng climate change sa kapaligiran,
lipunan at kabuhayan ng tao;
• Naisasabuhay ang kahalagahan ng pangangalaga sa
kapaligiran upang upang maiwasan ang pagkasira ng mundo.

3. Handa ka na ba?

4. Climate Change
Ang climate change ay hindi
pangkaraniwang pagbabago ng klima ng
mundo na tumatagal ng dekada, siglo o mas
matagal pa.
Ito ay maaaring natural na pangyayari tulad na
lamang ng pagsabog ng bulkan o kaya ay
napapabilis o napapalala dulot ng gawain ng tao,
halimbawa na lamang nito ay ang pagsusunog ng
kagubatan at usok mula sa pabrika o sasakyan.

5. Alam mo ba?
ang mga dahilan kung bakit
nagkakaroon ng climate change ?

6. Sanhi ng Climate Change
Ang climate change ay maraming masamang epekto hindi
lamang sa ating kapaligiran kundi pati na rin sa ating mga
tao. Ang global warming o ang patuloy na pag-init ng temperatura
sa daigdig ay isang palatandaan ng climate change dahil sa mataas
na antas ng konsentrasyon ng carbon dioxide na naipon sa
atmospera ay nagdudulot ito ng malalakas na bagyo, pagbaha,
heatwave at tagtuyot na maaaring magdulot ng sakit at pagkamatay
sa mga tao at maging sa mga hayop.

7. Sanhi ng Climate Change

8. Ang global warming ay isa lang sa epekto ng isang
phenomeno na tinatawag na greenhouse effect. Ang
greenhouse effect ay isang pangyayari kung saan
nadadagdagan ang init ng mundo dahil sa mabagal na
paglabas ng init sa mundo. Ang greenhouse effect ay
dulot ng maraming greenhouse gases na naiipon sa ating
atmospera ito ay nagdudulot ng labis at mabilis na
pagtaas ng temperatura sa daigdig kaya nagdudulot
naman ng climate change.

9. Kung ganon ang sanhi ng
global warming, Ano sa
tingin mo ang mga
maaring epekto nito?

10. Epekto ng Climate
Change

11. Pagtaas ng average
global temperatura
Ayon sa pag-aaral na ginawa ng mga
scientist malaki ang itinaas ng
temperatura ng mundo mula noong
Industrial Revolution at
pinapangambahan na sa kasalukuyang
panahon at sa susunod pa na mga taon
ay mas lalong iinit ang ating mundo
dahil sa gawain ng mga tao na mas
nagpapainit ng temperatura sa mundo.

12. Pagtaas ng average global temperatura

13. Pagbabago sa alon ng karagatan o ocean currents

14. Pagbabago sa alon ng
karagatan o ocean currents
Ang ocean currents ay ang paggalaw ng
tubig mula sa isang lokasyon patungo sa
isa pa. Ang currents ay nakakaapekto sa
klima ng Daigdig sa pamamagitan ng
pagdaloy ng mainit na tubig mula sa
Ekwador at malamig na tubig mula sa
mga poles sa paligid ng Daigdig.
Kasabay rin nito ang pagbabago rin ng
migration pattern ng mga hayop na

15. Pagtaas ng lebel ng tubig dagat
Ang global na pagtaas ng lebel ng dagat ay sanhi
ng dalawang pangunahing mga kadahilanan: ang
thermal expansion (tubig mula sa karagatan), at
ang kontribusyon ng mga sheet ng yelo (mula sa
mga glacier, land-based, at sea ice) dahil sa mas
mataas na pagtunaw ng mga yelo mula sa
antarctica.

16. Pagtaas ng lebel ng tubig dagat

17. Pagbabago ng pattern ng ulan o bagyo
Isa sa epekto ng climate change ay nagiging sa
mas malakas at mas madalas na ang mga bagyo
na maaaring magdulot ng pagkasira ng mga
coral reef.

18. Malakas at matagalan na kaso ng El niño at La niña
Ang El Niño ay itinuturing na tagtuyot o halos
walang ulan, samantalang ang La Niña ay
mistulang tag-ulan na malimit na nagiging
dahilan ng pagbaha. Ang pagbabagong ito ng
panahon ay parehong nakakaapekto sa ating
pamumuhay, lalo na sa mga magsasaka na laging
naghahangad ng kaaya-ayang panahon para sa

19. Malakas at matagalan na kaso ng El niño at La niña

20. Pagkakaroon ng malalakas na bagyo.
Isa sa epekto ng climate change sa Pilipinas ay ang
pagkakaroon ng malalakas na bagyo tulad ng
Yolanda, at Ulysses at iba pa na nagiging dahilan din
kung bakit nasisira ang mga likas na yaman at din
nito ang pamumuhay ng mga tao.

21. Coral Bleaching
Ang coral bleaching ang pumapatay
sa mga coral reef na syang tahanan
ng mga isda at iba pang mga
lamang dagat, nagdudulot din ito ng
pagbaba sa bilang ng mga
nahuhuling isda ng mga
mangingisda at pagkawala ng ilang
mga species.

22. Panganib sa food
security
Nagkakaroon ng panganib sa food security dahil ang pangunahing
napipinsala ng mga malalakas na bagyo ay ang sektor ng
agrikultura na pangunahing pangkabuhayan at pinagkukunan ng
pagkain ng mga tao at ito ang dahilan kung bakit lumiliit ang
produksyon dahil sa pagkasira ng mga sakahan.

23. Pagtaas ng bilang ng may
mga sakit
Nagkakaroon din ng pagtaas ng bilang ng may mga
sakit at mga taong namamatay dulot ng dengue at
malaria dahil sa pabago-bagong panahon at
matinding init na dulot ng climate change.

24. Kung may problema, may
solusyon !

25. Mga solusyon sa
Climate Change

26. Tamang pangangasiwa
sa basura
Sa pamamagitan ng tamang
pangangasiwa sa basura at pag-iwas
sa pagsusunog ay nababawasan ang
polusyon sa hangin, tubig at lupa na
isa rin sa sanhi ng pagkakaroon ng
climate change.

27. Panatilihin ang kalusugan
ng mga kagubatan
Sa pamamagitan ng pagtatanim ng mga pun
ay nagkakaroon ng mas malinis na hangin an
ating kapaligiran at naiiwasan ang pagkakalb
ng kagubatan na dulot din ng mga tao
naiiwasan din ang madalas na pagbaha dah
sinisipsip ng mga puno ang mga tubig n
nagmumula sa ulan.

28. Tara na at alamin naman
natin ang batas o
kasunduan na tumutugon
sa climate change.

29. Republic Act of 9729 o Philippine
Climate Change Act of 2009
Ito ay ang tugon ng Pilipinas sa banta ng Climate Change,
alinsunod sa pangako sa ilalim ng United Nations Framework
Convention for Climate Change (UNFCCC). Nakasaad sa batas
na ito ang pagbabalangkas ng pamahalaan ng mga programa
at proyekto, mga plano para mabawasan ang mga sanhi sa
pagkakaroon ng climate change.

30. The Paris Agreement
Ang layunin ng pandaigdigang kasunduan na ito ay pagtibayin ang global
response sa panganib sa dulot ng climate change.
Si Dingdong Dantes ay isa sa advocate sa pagpapagaan o pag-iwas sa masamang
epekto ng climate change sa Pilipinas. Ibinalik ni Dingdong Dantes ang mga
pangako ng #NowPH movement sa 2015 Paris Climate Conference. Ang
movement na ito ay gumagamit ng online at offline platforms para matawag ang
pansin ng mga tao lalo na ang mga kabataan sa Pilipinas. Pumunta si Dingdong
Dantes sa conference sa France kasama si President Benigno Aquino III at dito
pinakita niya ang output ng #NowPh campaign nila sa pamamagitan ng iba't-
ibang mga boses ng mga Filipino para ipakita ang patunay na committed ang
Pilipinas sa samahan tungkol climate action with one voice and one call.

31. The Paris Agreement

32. BUOD
Ang climate change ay hindi pangkaraniwang pagbabago ng klima ng
mundo na tumatagal ng dekada, siglo, o mas matagal pa.
Nagkakaroon ng climate change dahil sa mga natural na pangyayari
tulad ng pagsabog ng bulkan o kaya ay napapabilis o napapalala
dulot ng gawain ng tao. Maraming epekto ang climate change sa
kapaligiran, pamumuhay ng mga tao at sa ating mundo. Ngunit may
mga pamamaraan na maaaring gawin ang pamahalaan at mga tao
upang mapagaan ang epekto at mabawasan ang pag-init ng
temperatura ng mundo.

33. Halimbawa na lamang nito ang mga pandaigdigang kasunduan ng
maraming bansa upang maabot nito ang layuning mapabuti ang
kalagayan ng temperatura ng mundo . Kasama rin dito ang mga ambag
ng tao sa pamamagitan ng pagtatanim ng mga puno sa kanilang mga
bakuran, pangangalaga sa kagubatan , at higit sa lahat ay ang
matalinong pagkonsumo ng mga bagay.
BUOD

34. Alam mo ba ?

35. Graduation Legacy for
the Environment Act
Naaprubahan na ng House of Representatives ang ikatlo at huling pagbasa sa
"Graduation Legacy for the Environment Act" Ang panukalang batas na ito ay
inaatasan ang mga estudyante na magtanim ng mga puno bago matapos sa pag-
aaral.
Ang House Bill 8728 ay pinangunahan ni Magdalo Rep. Gary Alejano. Kasama niya
dito sila Deputy Minority Leader Joseph Stephen Paduano, Reps. Strike Revilla (2nd
District, Cavite), Noel Villanueva (3rd District, Tarlac), Mark Go (Lone District
Baguio), at Pablo Ortega (1st District, La Union) bukod sa iba pa.

36. Ang mga nasasakupan ng House Bill 8728 o "Graduation Legacy for the
Environment Act" ang mga graduating na estudyante mula sa mababang paaralan,
mataas na paaralan at kolehiyo. Isinaad dito na ang pagtatanim ng hindi bababa sa
10 puno ay isa sa kinakailangan ng estudyante para sa graduation. Ang lokasyon
na maaaring taniman ng puno ay kagubatan, bakawan at mga protektadong lugar,
lupa ng mga ninuno, civil reserves, military reserves, mga bahagi ng siyudad na
kasama sa greening plan ng lokal na gobyerno, hindi aktibo at abandonadong mga
minahan at iba pang mga lugar na angkop.
Idiniin din ng "Graduation Legacy for the Environment Act" ang pagiging angkop ng
puno sa lokasyon. Sinasabi dito na ang punong itatanim ay sa tamang lokasyon,
klima at topograpiya para sa puno. Mas maganda rin kung ang punong itatanim ay
mula sa mga indigenous species.

37. Handa ka na ba ?

38. Subukan natin ang iyong
natutunan sa tulong ng
app
I-click lamang ang icon
upang makapagsagot.

39. Isapuso natin !
Sagutan ang mga sanaysay sa
google form na ito. I-click ang
link.

40. Gumawa ng isang digital poster na
nagpapakita ng masamang epekto ng
climate change sa iyong pamilya,
kapaligiran, at sa ating mundo. Ito ay
ipapasa sa ating google clarroom
(DEADLINE:________)
Gawin na natin!

41. Gumawa ng isang vlog na
nagpapakita ng mga dahilan at
epekto ng climate change sa inyong
pamayanan. Kailangan ito tatagal
ng 10 minuto at hindi hihigit sa 15
minuto. Ang klase ay nahati sa 3
grupo.
Higitan mo pa!

42. Ang inyong
pagkatuto ang
aming prayoridad
kung mayroong mga
katanungan ay paki-contact
kami via email
catalanharold@col.gendejesus.edu.ph
panganjefferson@col.gendejesus.edu.ph
sebastianclarence@col.gendejesus.edu.ph