Dokumen ini membincangkan sistem genito-urinari manusia, termasuk komponen utama seperti ginjal, ureter, pundi kencing, dan urethra. Ia menghuraikan struktur makroskopik dan mikroskopik, fungsi sistem, serta proses fisiologi pembentukan urin. Selain itu, dokumen juga menyentuh mekanisme mikturasi dan komposisi urin.

1. Selepas melakukan aktiviti-aktiviti…
1

2. Atau selepas menikmati hidangan…
2

3. Dahaga? Haus? Ingin minum?
3

4. Kemana air itu akan pergi??
Selepas itu?? Hmmm…
4

5. SISTEM GENITO-URINARISISTEM GENITO-URINARI
Pn Haslinda Binti Taipin @ Pousin
Kolej Sains Kesihatan Bersekutu,Kota
Kinabalu
NHSC 1213 HEALTH SCIENCE III
5

6. Objektif pembelajaran:Objektif pembelajaran:
1) Menyenaraikan komponen yang terkandung dalam sistem
genito - urinari
2) Menghuraikan struktur makroskopik sistem genito – urinari
3) Menghuraikan struktur mikroskopik sistem genito - urinari
4) Menyatakan fungsi sistem genito - urinari
5) Menyatakan komposisi urin
6) Menerangkan fisiologi pembentukan urin
7) Menerangkan mekanisma mikturasi
Di akhir sesi pembelajaran Sistem Genito-urinari,
para pelatih boleh:
6

7.  Sistem Genito-urinari ialah salah satu sistemSistem Genito-urinari ialah salah satu sistem
perkumuhan badan manusiaperkumuhan badan manusia
 Komponen yang terkandung dalam sistemKomponen yang terkandung dalam sistem
genito-urinari ialah:genito-urinari ialah:
- 2 ginjal (buah pinggang)- 2 ginjal (buah pinggang)
- 2 ureter- 2 ureter
- 1 pundi kencing- 1 pundi kencing
-- 1 urethra1 urethra
7

8. Sistem Genito - UrinariSistem Genito - Urinari
8

9. 9

10. Struktur Makroskopik (Struktur Makroskopik (External)External)
GinjalGinjal
 ‘‘Bean-shaped’Bean-shaped’ dan berwarna kemerahandan berwarna kemerahan
 Diselaputi oleh kapsul renal (Diselaputi oleh kapsul renal (renal capsulerenal capsule))
 Melekat pada dinding posterior kaviti abdomenMelekat pada dinding posterior kaviti abdomen
((RETROPERITONEALRETROPERITONEAL))
 Kedudukan ginjal dikekalkan olehKedudukan ginjal dikekalkan oleh renal fasciarenal fascia
(connective tissue)(connective tissue)
 Bahagian atas ginjal terdapat kalenjar adrenalBahagian atas ginjal terdapat kalenjar adrenal
 HilumHilum – Bahagian tengah berbentuk cembung– Bahagian tengah berbentuk cembung
((concaveconcave) di mana salur darah renal dan saraf masuk) di mana salur darah renal dan saraf masuk
10

11. Bean-shapedBean-shaped
ReddishReddish
Kalenjar adrenal di atasKalenjar adrenal di atas
RetroperitonialRetroperitonial
Renal fasciaRenal fascia
Renal capsuleRenal capsule
11

12. Lokasi Ginjal (BuahLokasi Ginjal (Buah
Pinggang)Pinggang)
12

13. Struktur Mikroskopik (Struktur Mikroskopik (Internal)Internal)
GinjalGinjal
 2 bahagian utama:2 bahagian utama:
-- CortexCortex  luarluar

RENAL COLUMNSRENAL COLUMNS
-- MedullaMedulla  dalamdalam

RENAL PYRAMIDSRENAL PYRAMIDS
 Urin dihasilkan oleh nefron, dialirkan keUrin dihasilkan oleh nefron, dialirkan ke minor calycesminor calyces,,
major calycesmajor calyces dandan seterusnya keseterusnya ke renal pelvisrenal pelvis
 Ureter akan membawa urin keluar daripada ginjalUreter akan membawa urin keluar daripada ginjal
Membentuk NEFRON – Unit
asas ginjal (buah pinggang)
13

14. 14

15. Struktur MakroskopikStruktur Makroskopik
UreterUreter
 Ureter adalah kesinambungan daripadaUreter adalah kesinambungan daripada renalrenal
pelvispelvis
 Setiap saluran adalah sepanjang 25 - 30cmSetiap saluran adalah sepanjang 25 - 30cm
 Ia menuju ke bawah melalui kaviti abdomenIa menuju ke bawah melalui kaviti abdomen
dan kaviti pelvik dan berakhir di dindingdan kaviti pelvik dan berakhir di dinding
posterior pundi kencingposterior pundi kencing
15

16. UreterUreter
16

17. Struktur MikroskopikStruktur Mikroskopik
UreterUreter
• Dinding ureter terdiriDinding ureter terdiri daripadadaripada 3 lapisan tisu iaitu:3 lapisan tisu iaitu:
17

18. Fungsi UreterFungsi Ureter
 Ureter menolak urin daripada ginjal menuju keUreter menolak urin daripada ginjal menuju ke
pundi kencing melalui pengecutan peristalsispundi kencing melalui pengecutan peristalsis
18

19. PundiPundi KencingKencing
 Pundi kencing adalah satu kantung yangPundi kencing adalah satu kantung yang
bertindak sebagai tempat penyimpanan urinbertindak sebagai tempat penyimpanan urin
untuk sementarauntuk sementara
 Terdapat 3 bukaanTerdapat 3 bukaan  membentukmembentuk ‘trigone’‘trigone’

2 bukaan atas adalah bukaan daripada ureter2 bukaan atas adalah bukaan daripada ureter

Bukaan bawah adalah bukaan awal urethraBukaan bawah adalah bukaan awal urethra
 Kapasiti lebih kurang 700-800mlsKapasiti lebih kurang 700-800mls
19

20. Pundi KencingPundi Kencing
20

21. • Saiz dan posisi pundi kencing berbezaSaiz dan posisi pundi kencing berbeza
bergantung pada jumlah kandungan urinbergantung pada jumlah kandungan urin
Saiz Posisi
Kosong Penuh Kosong Penuh
Oval Bentuk
pear
Kaviti
pelvik
Kaviti
abdomen
PundiPundi KencingKencing
21

22. UrethraUrethra
 Adalah satu saluran yang bermula daripadaAdalah satu saluran yang bermula daripada
pundi kencing dan panjangnya berbeza dipundi kencing dan panjangnya berbeza di
antara lelaki dan perempuanantara lelaki dan perempuan
 Membantu membawa urin keluar daripadaMembantu membawa urin keluar daripada
badanbadan
22

23. 2323
Male urethraMale urethra
Female urethraFemale urethra
UrethraUrethra

24.  Bukaan urethra untuk lelaki adalah padaBukaan urethra untuk lelaki adalah pada
hujung penishujung penis
 Bukaan urethra untuk perempuan adalahBukaan urethra untuk perempuan adalah
di depan / atasdi depan / atas bukaan vaginabukaan vagina
 Dikawal olehDikawal oleh internal urethral spinchterinternal urethral spinchter
dandan external urethral spinchterexternal urethral spinchter
UrethraUrethra
24

25. 25

26. 26

27. 27

28. Fungsi Sistem Genito -Fungsi Sistem Genito -
UrinariUrinari
 Membuang bahan kumuhMembuang bahan kumuh
 Membuang air berlebihanMembuang air berlebihan
 Mengawalatur keseimbangan asid-besMengawalatur keseimbangan asid-bes
 Mengawalatur paras elektrolitMengawalatur paras elektrolit
 Mengawalatur tekanan darahMengawalatur tekanan darah
 Mengawalatur penghasilan sel darah merahMengawalatur penghasilan sel darah merah
 Mengawalatur pengambilan kalsiumMengawalatur pengambilan kalsium
28

29. Peredaran Darah Ke GinjalPeredaran Darah Ke Ginjal
29

30. RENAL
ARTERY
RENAL
VEIN
NEFRON
Peredaran Darah Ke GinjalPeredaran Darah Ke Ginjal
30

31. NefronNefron
 Unit berfungsi asas ginjal (Jumlah = 1 juta / ginjal)Unit berfungsi asas ginjal (Jumlah = 1 juta / ginjal)
 Terdiri daripada 5 bahagian utama:Terdiri daripada 5 bahagian utama:
i) Bowman’s Capsulei) Bowman’s Capsule
ii) Glomerulusii) Glomerulus
iii) Proximal Convoluted Tubule (PCT)iii) Proximal Convoluted Tubule (PCT)
iv) Loop of Henleiv) Loop of Henle
vi) Distal Convoluted Tubule (DCT)vi) Distal Convoluted Tubule (DCT) 31

32.
NefronNefron
32

33. Fisiologi Pembentukan UrinFisiologi Pembentukan Urin
 Melibatkan 3 proses:Melibatkan 3 proses:
(i) Penapisan glomerular(i) Penapisan glomerular
(ii) Penyerapan semula(ii) Penyerapan semula
(iii) Rembesan tubular(iii) Rembesan tubular
33

34. Penapisan GlomerularPenapisan Glomerular
 Melalui dinding separa telap glomerulus dan kapsulMelalui dinding separa telap glomerulus dan kapsul
glomerularglomerular
 Afferent arterioles mempunyai diameter lebih besarAfferent arterioles mempunyai diameter lebih besar
daripada efferent arteriolesdaripada efferent arterioles  menghasilkan tekananmenghasilkan tekanan
yang kuatyang kuat  bahan-bahan daripada darah tertapisbahan-bahan daripada darah tertapis
 Hasil tapisan mengandungi semua komponen yangHasil tapisan mengandungi semua komponen yang
terdapat dalam darahterdapat dalam darah KECUALIKECUALI RBC, WBC dan proteinRBC, WBC dan protein
plasmaplasma 34

35. Penapisan GlomerularPenapisan Glomerular

36. Penyerapan SemulaPenyerapan Semula
 Proses di mana bahan-bahan yang masihProses di mana bahan-bahan yang masih
diperlukan dalam hasil tapisan diserap semula kediperlukan dalam hasil tapisan diserap semula ke
dalam alirandalam aliran
 Berlaku di PCT, Loop of Henle dan DCTBerlaku di PCT, Loop of Henle dan DCT
36

37.  Penyerapan semula bergantung pada keperluan tubuhPenyerapan semula bergantung pada keperluan tubuh
badanbadan
 Bahan-bahan yang terlibat:Bahan-bahan yang terlibat:
- Air- Air
- Asid amino- Asid amino
- Ion terpilih (Na+, K+, Ca2+, Mg2+, BCo3-, So4-, Po4-)- Ion terpilih (Na+, K+, Ca2+, Mg2+, BCo3-, So4-, Po4-)
- Gula yang terhad (maximum 100 mg / 100 mls of blood)- Gula yang terhad (maximum 100 mg / 100 mls of blood)
Penyerapan SemulaPenyerapan Semula
37

38. Rembesan TubularRembesan Tubular
 Berlaku di PCT dan DCTBerlaku di PCT dan DCT
 Bahan-bahan yang tidak diperlukan akanBahan-bahan yang tidak diperlukan akan
dirembeskan ke dalam tubul dan dibawa keluardirembeskan ke dalam tubul dan dibawa keluar
daripada badan dalam bentuk urindaripada badan dalam bentuk urin
 Ini termasuklah komponen ubat-ubatan (toksik), ion KIni termasuklah komponen ubat-ubatan (toksik), ion K++
and Hand H++
(untuk mengawal pH), kreatinin dan sedikit(untuk mengawal pH), kreatinin dan sedikit
ammoniaammonia
38

39. Proses Pembentukan UrinProses Pembentukan Urin
39

40.  Urin terdiri daripada 95% air 5%Urin terdiri daripada 95% air 5%
bahan terlarut (bahan terlarut (solutessolutes))
 pH = 4 – 8pH = 4 – 8
 Bersifat sterilBersifat steril
 Mempunyai bau yang sedikitMempunyai bau yang sedikit
hanyir hasil daripada kandunganhanyir hasil daripada kandungan
ammoniaammonia
Komposisi UrinKomposisi Urin
40

41. Kandungan Urin Yang NormalKandungan Urin Yang Normal
• Urea
• Asid urik
• Kreatinin
• Ammonia
Bahan kumuh mengandungi
NITROGEN!!
41

42.  Penghasilan urin harian adalah lebih kurang 0.6Penghasilan urin harian adalah lebih kurang 0.6
to 2.5 liter bergantung kepada:to 2.5 liter bergantung kepada:
- pengambilan air- pengambilan air
- suhu badan dan persekitaran- suhu badan dan persekitaran
- kadar pernafasan- kadar pernafasan
 Kadar penghasilan urin yang normal adalahKadar penghasilan urin yang normal adalah
sebanyak 40 - 60 mls sejamsebanyak 40 - 60 mls sejam
42

43. 43

44.  Urin dikeluarkan daripada badan melaluiUrin dikeluarkan daripada badan melalui
proses mikturasi (pembuangan air kencing)proses mikturasi (pembuangan air kencing)
 Apabila air kencing telah mencecah jumlahApabila air kencing telah mencecah jumlah
200-400ml, reseptor pada dinding pundi200-400ml, reseptor pada dinding pundi
kencing akan mengirim maklumat (kencing akan mengirim maklumat (impulsesimpulses))
melalui saraf tunjang ke otakmelalui saraf tunjang ke otak
 Apabila maklumat telah ditafsirkan, tindakApabila maklumat telah ditafsirkan, tindak
balas akan dihantar untuk mencetuskanbalas akan dihantar untuk mencetuskan
pengecutan otot pada dinding pundi kencingpengecutan otot pada dinding pundi kencing
MikturasiMikturasi
44

45. Mekanisma MikturasiMekanisma Mikturasi
Pengecutan otot pundi kencing
Internal Urethral Spinchters relax
INVOLUNTARY CONTROL
External Urethral Spinchters relax
VOLUNTARY CONTROL
Urin dialirkan keluar
45

46. 46

47.  Apabila pundi kencing telah mencapaiApabila pundi kencing telah mencapai
satu tahap pengembangan yangsatu tahap pengembangan yang
maksima, berlakumaksima, berlaku involuntary relaxationinvoluntary relaxation
of external sphincterof external sphincter dan menyebabkandan menyebabkan
urin mengalir keluar secara sendirinyaurin mengalir keluar secara sendirinya
MikturasiMikturasi
47

48. Let’s recapLet’s recap
1) Komponen yang terkandung dalam sistem genito – urinari
2) Struktur makroskopik sistem genito – urinari
3) Struktur mikroskopik sistem genito - urinari
4) Fungsi sistem genito – urinari
5) Komposisi urin
6) Fisiologi pembentukan urin
7) Mekanisma mikturasi
48