Εκπαιδευτική παρουσίαση της 20ης ενότητας ιστορίας γ' γυμνασίου

1. ΕΩΣ ΤΟ ΚΙΝΗΜΑ ΣΤΟ ΓΟΥΔΙ
(1909)
ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΞΩΣΗ ΤΟΥ ΟΘΩΝΑ
(1862)
14/3/2017ΦΑΤΣΗ ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ1

2. ΓΕΩΡΓΙΟΣ Α’ ΒΑΣΙΛΙΑΣ ΤΩΝ
ΕΛΛΗΝΩΝ
Η ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΤΩΝ ΕΠΤΑΝΗΣΩΝ
14/3/2017ΦΑΤΣΗ ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ2

3.  Οι Μ. Δυνάμεις αναγορεύουν
το 1863 βασιλιά των
Ελλήνων το 18χρονο Δανό
πρίγκιπα Γουλιέλμο-Γεώργιο
Γκλύξμπουργκ με το όνομα
Γεώργιος Α’
 Η Αγγλία προσφέρει στο νέο
βασιλιά τα Επτάνησα (1863)
(ήδη στα Επτάνησα οι ριζοσπάστες
Έλληνες πίεζαν την Αγγλία για ένωση
με την Ελλάδα).
 Τα Ιόνια Νησιά
ενσωματώθηκαν επίσημα στο
ελληνικό κράτος το 1864.
14/3/2017ΦΑΤΣΗ ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ3

4. 14/3/2017ΦΑΤΣΗ ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ4

5. Ο Βασιλιάς Γεώργιος Α΄, το 1864
Υπήρξε ο μακροβιότερος
βασιλιάς της Ελλάδας από το
1863 έως το 1913.
14/3/2017ΦΑΤΣΗ ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ5

6. Η άφιξη του Γεώργιου στην Ελλάδα, 17 Οκτωβρίου 1863. (Α. Κριεζής)
14/3/2017ΦΑΤΣΗ ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ6

7. ΤΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ ΤΟΥ 1864
14/3/2017ΦΑΤΣΗ ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ7

8.  Στην Ελλάδα (1862) είχε ήδη συγκληθεί
Εθνοσυνέλευση με σκοπό την ψήφιση Συντάγματος.
ΣΥΝΤΑΓΜΑ 1864
Θεμελιώθηκε στη
δημοκρατική αρχή
δηλαδή αναγνώριζε το
λαό ως κυρίαρχο
παράγοντα του
πολιτεύματος
Ο βασιλιάς οριζόταν ως
ανώτατος άρχοντας της
πολιτείας
Την νομοθετική εξουσία
ασκούσαν ο βασιλιάς και η
Βουλή
Η Γερουσία καταργήθηκε ως
θεσμός αντιδημοκρατικός
Την εκτελεστική εξουσία
ασκούσαν ο βασιλιάς με τους
υπουργούς που διόριζε ο ίδιος
Η δικαστική εξουσία κηρύχτηκε
ανεξάρτητη
Θεσπίζεται το
πολίτευμα της
βασιλευόμενης
δημοκρατίας
Δικαίωμα ψήφου
αναγνωρίστηκε
στους άνδρες που
είχαν συμπληρώσει
το 21ο έτος της
ηλικίας τους.
Ποιες διαφορές εντοπίζετε με το Σύνταγμα του 1844;
14/3/2017
ΦΑΤΣΗ ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ
8

9. ΕΣΩΤΕΡΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ
ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ
14/3/2017ΦΑΤΣΗ ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ9

10.  Ο Αλέξανδρος Κουμουνδούρος
κυριάρχησε στην πολιτική σκηνή
την περίοδο 1864-1881.
 Ως πρωθυπουργός
 προχώρησε στη διανομή των εθνικών γαιών (1871)
που είχαν μείνει αδιάθετες
 επιδίωξε τη διεύρυνση των ελληνικών συνόρων
 Συχνά διαφωνούσε με το βασιλιά σε θέματα
εξωτερικής πολιτικής
 Ο Γεώργιος τον απομάκρυνε από την πρωθυπουργία
(1867) όταν αποφάσισε την αποστολή ελληνικού στρατού
για την ενίσχυση της κρητικής επανάστασης (1866-1869)
ΕΡΓΟ ΤΟΥ
ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΥ
14/3/2017
ΦΑΤΣΗ ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ
10

11. ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΕΥΜΑΤΟΣ
Ο κοινοβουλευτισμός λειτουργούσε με προβλήματα.
 Οι πολίτες πίεζαν τους βουλευτές για να
εξασφαλίσουν μία θέση στο δημόσιο.
Οι δημόσιοι υπάλληλοι δεν ήταν μόνιμοι
 Δεν υπήρχαν συγκροτημένα κόμματα και οι βουλευτές
στήριζαν με την ψήφο τους στη Βουλή εκείνον τον
πολιτικό αρχηγό που τους εξασφάλιζε διορισμούς των
οπαδών τους.
 Ο βασιλιάς ήταν ο κυριότερος παράγοντας αστάθειας.
Όταν διαφωνούσε με μία κυβέρνηση την ανέτρεπε.
14/3/2017ΦΑΤΣΗ ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ11

12. Αρχή της δεδηλωμένης
(ψήφου)
 Ο Χαρίλαος Τρικούπης, ένας νέος
πολιτικός εξέφρασε την αντίθεσή
του στην τακτική του βασιλιά σε ένα
άρθρο που εξέδωσε το 1874 με τον
τίτλο «Τὶς πταίει;»
 Υποστήριξε ότι ο βασιλιάς θα
έπρεπε να διορίζει πρωθυπουργό
μόνον εκείνον που είχε τη
«δεδηλωμένη» εμπιστοσύνη της
Βουλής, δηλαδή την υποστήριξη
της πλειοψηφίας των βουλευτών.
14/3/2017ΦΑΤΣΗ ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ12

13. Ο Χ. Τρικούπης καυτηριάζει τη λειτουργία του ελληνικού
πολιτεύματος
[…] Καλούνται εις την εξουσίαν κυβερνήσεις αποκρουόμεναι
παρά της πλειοψηφίας του Έθνους, χορηγείται εις αυτάς η
διάλυσις της Βουλής και συνάμα παν μέσον επηρεασμού των
συνειδήσεων του λαού και νοθεύσεως των εκλογών, και
λέγομεν ύστερον, ότι πταίει ο λαός διά την τοιαύτην
κατάστασιν. Τι δύναται ο λαός κατ’ αυτής; Ουδέν άλλο ή να
επαναστατήση˙ αλλά τις ο δυνάμενος να κατακρίνη ευλόγως
τον λαόν διότι την επανάστασιν θεωρεί ως έσχατον
καταφύγιον, και πριν ή προέλθη εις αυτήν ζητεί να ίδη
εξαντλούμενα όλα τα προληπτικά μέσα.
Αν δεν πταίει ο λαός, πταίουν οι πολιτευόμενοι, λέγουσιν οι
άλλοι, και η εξαχρείωσις αυτών ευθύνει το Έθνος, αφού ούτοι
εις το Έθνος ανήκουσιν. Απαντώμεν ότι η διαγωγή των
πολιτευομένων θα ηύθυνε το Έθνος, αν η Ελλάς
αυτοδιοικείτο, αλλ’ αφού διά της διαστροφής του Συντάγματος
και της εικονικότητος της Βουλής κυβερνάται πράγματι η
Ελλάς ως μοναρχία απόλυτος, επόμενον ήτο να καταστώσι
και οι πολιτευόμενοι οποίους διαπλάττει αυτούς το νόθον
καθεστώς.
Χ. Τρικούπης, «Τις πταίει;», εφημ. Καιροί, 29 Ιουνίου 1874.
Πηγή: Περί Τρικούπη, Ανάλεκτα, Αθήνα 1912, τόμ. Α‘ (ΙΔ‘), σ. 428.
Ποια προβλήματα
εντοπίζει ο Χ. Τρικούπης
στη λειτουργία του
πολιτεύματος;
14/3/2017ΦΑΤΣΗ ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ13

14. Αρχή της δεδηλωμένης (ψήφου)
 Ο Γεώργιος διόρισε το 1875 τον Χαρίλαο Τρικούπη
προσωρινό πρωθυπουργό για να πραγματοποιήσει
εκλογές.
 Κατά την έναρξη των εργασιών της νέας Βουλής, ο
Γεώργιος εκφώνησε λόγο γραμμένο από τον Τρικούπη
(Λόγος του Θρόνου) στον οποίο αναγνώριζε την αρχή
της δεδηλωμένης.
Ο Χαρίλαος
Τρικούπης στο βήμα
της Βουλής 14/3/2017ΦΑΤΣΗ ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ14

15. Ο ΔΙΚΟΜΜΑΤΙΣΜΟΣ
 Τα μικρά κόμματα δεν μπορούσαν
να παίζουν αυτόνομα κάποιο ρόλο
 είτε εξαφανίστηκαν
 είτε ενσωματώθηκαν σε μεγαλύτερα
κόμματα
 Τη δεκαετία 1885-1895
εναλλάσσονταν στην εξουσία δύο
κόμματα, με επικεφαλής τον
Χαρίλαο Τρικούπη και το
Θεόδωρο Δηλιγιάννη 
δικομματισμός
Η αρχή της
δεδηλωμένης
14/3/2017ΦΑΤΣΗ ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ15

16. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΧΑΡΙΛΑΟΥ ΤΡΙΚΟΥΠΗ
• ΜΕΣΑ
• βαρύτατη φορολογία
• μεγάλα δάνεια με
τράπεζες του εξωτερικού
• προνομιακοί όροι για
επενδύσεις στους
Έλληνες κεφαλαιούχους
του εξωτερικού
• ΣΤΟΧΟΣ
• Η δημιουργία
ενός σύγχρονου
κράτους
αναπτυγμένου
οικονομικά
Κατασκευή
μεγάλων έργων
υποδομής
(σιδηροδρομικό
δίκτυο, οδοποιία,
διάνοιξη της
διώρυγας της
Κορίνθου
Ανασυγκρότηση
ένοπλων
δυνάμεων
Εξυγίανση της
δημόσιας
διοίκησης μέσω της
θέσπισης
αντικειμενικών
κριτηρίων
πρόσληψης
Επιδίωξη
ειρηνικής
συμβίωσης
με την
οθωμανική
αυτοκρατορία
14/3/2017
ΦΑΤΣΗ ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ16

17. ΔΙΩΡΥΓΑ ΤΗΣ
ΚΟΡΙΝΘΟΥ
14/3/2017
ΦΑΤΣΗ ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ17

18. Η Εταιρεία Διώρυγας Κορίνθου για την κάλυψη του
κόστους κατασκευής της διώρυγας εκτός από τα
κεφάλαιά της, 5 εκατομμυρίων γαλλικών φράγκων, πήρε
και ομολογιακό δάνειο 23 εκατομμυρίων φράγκων.
14/3/2017ΦΑΤΣΗ ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ18

19. Φωτογραφίες από την
κατασκευή της διώρυγας της
Κορίνθου
14/3/2017ΦΑΤΣΗ ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ19

20. 14/3/2017ΦΑΤΣΗ ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ20

21. Τα εγκαίνια της διώρυγας της Κορίνθου, 25 Ιουλίου
1893
Κ. Βολανάκης
14/3/2017
ΦΑΤΣΗ ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ21

22. ΣΙΔΗΡΟΔΡΟΜΙΚΟ
ΔΙΚΤΥΟ
Ενώ το 1882 υπήρχαν σε λειτουργία μόνο 9 περίπου χιλιόμετρα σιδηροδρομικής γραμμής
που συνέδεαν την Αθήνα (Θησείο) με τον Πειραιά, το 1893 λειτουργούσαν 914 χιλιόμετρα
σιδηροδρομικών γραμμών (πλάτους 1 μέτρου) και άλλα 490 χιλιόμετρα ήταν υπό
22

23. 14/3/2017ΦΑΤΣΗ ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ23

24. 14/3/2017ΦΑΤΣΗ ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ24

25. 14/3/2017ΦΑΤΣΗ ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ25

26. ΑΠΟΞΗΡΑΝΣΗ ΛΙΜΝΗΣ ΚΩΠΑΪΔΑΣ
Η Κωπαΐδα είναι πεδιάδα της
Βοιωτίας η οποία δημιουργήθηκε
ύστερα από την αποξήρανση της
ομώνυμης λίμνης κατά το διάστημα
1880-1930
14/3/2017ΦΑΤΣΗ ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ26

27. Ομόλογα δανείων για την κάλυψη και την
εξυπηρέτηση τρεχουσών δημοσίων δαπανών
14/3/2017ΦΑΤΣΗ ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ27

28. Ο Τρικούπης ενίσχυσε το Βασιλικό (πολεμικό) Ναυτικό αγοράζοντας το 1889
από Γαλλικά ναυπηγεία, με κόστος 26 εκατομμύρια δραχμές τρία μεγάλα πλοία,
τα θωρηκτά Ύδρα, Σπέτσαι και Ψαρά.
14/3/2017ΦΑΤΣΗ ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ28

29. ΘΕΣΕΙΣ ΘΕΟΔΩΡΟΥ ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗ
Φορολόγηση όσο το
δυνατόν μικρότερη
Κατηγορούσε τον
Τρικούπη για την
πίεση της πολιτικής
του στα μεσαία και
κατώτερα στρώματα
Θεωρούσε θεμιτή την
εναλλαγή των οπαδών της
εκάστοτε κυβέρνησης στις
κρατικές θέσεις.
Κατήργησε το νόμο του
Τρικούπη περί προσόντων
δημοσίων υπαλλήλων
Κατηγορούσε τον
Τρικούπη ότι έδειχνε
εύνοια στους
οικονομικά ισχυρούς
Διατέλεσε πρωθυπουργός
της Ελλάδας
• στην Κυβέρνηση
Θεόδωρου Δηλιγιάννη
1885-1886,
• στην Κυβέρνηση
Θεόδωρου Δηλιγιάννη
1890-1892,
• στην Κυβέρνηση
Θεόδωρου Δηλιγιάννη
1895-1897 και
• στην Κυβέρνηση
Θεόδωρου Δηλιγιάννη
1902-1903
14/3/2017ΦΑΤΣΗ ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ29

30. Ο Δηλιγιάννης ήταν πολέμιος των χαρτοπαικτικών λεσχών οι οποίες ήταν μάστιγα για την
εποχή του. Δολοφονήθηκε στις 31 Μαΐου 1905 στις σκάλες της βουλής από τον
χαρτοπαίκτη και μόνιμο θαμώνα χαρτοπαικτικών λεσχών Αντώνιο Γερακάρη.
Κατά μια άλλη εκδοχή η δολοφονία του υπήρξε συνέπεια της άρνησης του να επιλύσει το
Κρητικό Ζήτημα (την ένωση της Κρήτης με την Ελλάδα).
14/3/2017ΦΑΤΣΗ ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ30

31. Η ΠΟΡΕΙΑ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΚΡΙΣΗ
ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΕΘΝΙΚΗ
14/3/2017ΦΑΤΣΗ ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ31

32. Εξελίξεις
 Το 1893 ο Τρικούπης κηρύσσει την χρεοκοπία της
Ελλάδας
 δε μπορεί να ανταποκριθεί στις οικονομικές της υποχρεώσεις
 Στις εκλογές του 1895 ο Τρικούπης δεν εκλέγεται
ούτε βουλευτής.
 Αναλαμβάνει την πρωθυπουργία ο Θ.
Δηλιγιάννης και αντιμετωπίζει πλήθος
προβλημάτων.
 Το 1896 ξεσπά επανάσταση στην Κρήτη και
πιεζόμενος από τη Μεγάλη Ιδέα στέλνει στρατό
στην Κρήτη (Φεβρουάριος 1897).
14/3/2017ΦΑΤΣΗ ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ32

33. Η ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΤΟΥ
ΔΙΚΟΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΜΕΣΑ ΑΠΟ
ΓΕΛΟΙΟΓΡΑΦΙΕΣ
14/3/2017ΦΑΤΣΗ ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ33

34. Ο Τρικούπης γίνεται με ενθουσιασμό δεκτός από το λαό
που πριν τον είχε καταψηφίσει 14/3/2017
ΦΑΤΣΗ ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ
34

35. 14/3/2017ΦΑΤΣΗ ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ35

36. 14/3/2017ΦΑΤΣΗ ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ36

37. 14/3/2017ΦΑΤΣΗ ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ37

38. Η Ελλάδα αρένα, όπου ο Τρικούπης ερεθίζει τον ταύρο (το λαό) που διώχνει τη
βουλή και το Δηλιγιάννη. Η Αυλή δεν βλέπει ενώ η κυβέρνηση στέκει ουδέτερη.
Στο μεταξύ το εμπόριο και η βιομηχανία είναι σε άθλια κατάσταση 14/3/201738

39. Το δικέφαλο σαλιγκάρι (Η Ελλάδα στα πρόσωπα του Τρικούπη και του
Δηλιγιάννη) προχωρεί απελπιστικά αργά με τις «ευλογίες » της Αυλής39

40. Γελοιογραφία εποχής
που αποτυπώνει τον
Χ. Τρικούπη
δαφνοστεφή με το
ανάθεμα της
πτώχευσης της
χώρας.
14/3/2017ΦΑΤΣΗ ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ40

41. 41

42. Ο ΑΤΥΧΗΣ ΠΟΛΕΜΟΣ (1897)
ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΕΩΣ ΤΟ 1908
14/3/2017ΦΑΤΣΗ ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ42

43.  Πεδίο μαχών ήταν η Θεσσαλία.
 Αρχιστράτηγος του ελληνικού
στρατού ήταν ο διάδοχος
Κωνσταντίνος.
 Οι Έλληνες ηττήθηκαν.
 Οι οθωμανικές δυνάμεις έφτασαν
ως τη Λαμία και σταμάτησαν τις
επιχειρήσεις εκκενώνοντας τη
Θεσσαλία μόνο αφού ο
σουλτάνος έλαβε διαβεβαίωση
από τις Μ. Δυνάμεις ότι η Ελλάδα
θα πλήρωνε τεράστια
αποζημίωση.
Ο Ελληνοτουρκικός Πόλεμος του 1897 ή, διαφορετικά, ο πόλεμος των τριάντα ημερών ή
και Μαύρο '97, ήταν ο πόλεμος που κήρυξε η Οθωμανική Αυτοκρατορία κατά του Βασιλείου
της Ελλάδας το έτος 1897, ως απόρροια της τότε έκβασης του Κρητικού προβλήματος,
αρνούμενη η πρώτη το δίκαιο αίτημα της διενέργειας δημοψηφίσματος στην Κρήτη
προκειμένου ο ίδιος ο κρητικός λαός να δώσει τέλος του προβλήματος.
14/3/2017ΦΑΤΣΗ ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ43

44. Η Μάχη του Βελεστίνου σε λαϊκή λιθογραφία
44

45. Η μάχη των Φαρσάλων του Γεωργίου Ροϊλού
23 Απριλίου 1897
14/3/2017ΦΑΤΣΗ ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ45

46. Οθωμανικό πεζικό επιτίθεται κατά τη Μάχη του
Δομοκού.
Πίνακας του Φάουστο Ζονάρο,
ανάκτορο του Ντολμάμπαχτσε
ΦΑΤΣΗ ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ46

47. Εξελίξεις (2)
 Η Ελλάδα παίρνει νέο δάνειο για να καλύψει την
πολεμική αποζημίωση.
 Οι Μ. Δυνάμεις επιβάλλουν μία επιτροπή Διεθνούς
Οικονομικού Ελέγχου (ΔΟΕ) για να διασφαλίσει την
αποπληρωμή των χρεών. Η επιτροπή αυτή ανέλαβε
τη διαχείριση των κυριότερων ελληνικών δημόσιων
εσόδων
14/3/2017ΦΑΤΣΗ ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ47

48. Εξελίξεις (3)
 Μετά την ήττα του 1897, η λαϊκή δυσαρέσκεια
εναντίον των πολιτικών και των Ανακτόρων συνεχώς
μεγάλωνε.
 Ο Γεώργιος Α’ εξακολουθούσε να παρεμβαίνει
αποφασιστικά στην εσωτερική και εξωτερική πολιτική
του κράτους.
Οι συνεχείς παρεμβάσεις του βασιλιά και της Αυλής στην πολιτική
ζωή του τόπου και στη λειτουργία των ενόπλων δυνάμεων
οδήγησαν στο στρατιωτικό κίνημα στο Γουδί (1909)
14/3/2017ΦΑΤΣΗ ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ48