Download as PDF, PPTX
Ε12_Στάδια της συμβουλευτικής διαδικασίας (& της συνέντευξης) .pdf
- 1. Επαγγελματικός Προσανατολισμός Μαθητών Στάδιατης συμβουλευτικής διαδικασίας (& της συνέντευξης) Δρ. Αναστάσιος Ασβεστάς
- 2. Εισαγωγικά / Βασικάσημεία Οι ρόλοι και οι εργασίες του συμβούλου ποικίλουν ανάλογα με το πλαίσιο εφαρμογής τους. Αυτό σημαίνει ότι άλλες λειτουργίες επιτελεί ένας σύμβουλος στο σχολείο, άλλες ένας σύμβουλος εργαζομένων σε μια επιχείρηση και άλλες ένας σύμβουλος στο χώρο της ψυχικής υγείας. Επίσης, είναι δυνατόν ο σύμβουλος να λειτουργεί ως αυτοαπασχολούμενος είτε στο πλαίσιο ενός οργανισμού ή υπηρεσίας. Η θεωρία επίσης που υιοθετεί ένας σύμβουλος καθορίζει την προσέγγισή του ως προς τη συμβουλευτική πρακτική. Σε κάθε περίπτωση, βασικά κοινά σημεία ανεξαρτήτως θεωρητικής προσέγγισης αποτελούν: - Η συμβουλευτική σχέση που αναπτύσσεται -Η προσπάθεια για αλλαγή στον τρόπο σκέψης ή την συμπεριφορά του ατόμου - Ότι ο συμβουλευόμενος αποφασίζει για τις αλλαγές που θα κάνει στη ζωή του με τον σύμβουλο σε διευκολυντικό και υποστηρικτικό ρόλο.
- 3. Τα στάδια τηςΣυμβουλευτικής διαδικασίας Η συμβουλευτική αποτελεί μια διαδικασία γιατί έχει χρονική διάρκεια και γιατί μέσα σε αυτήν ενυπάρχει μια αλυσίδα από γεγονότα και στάδια που διαδέχονται το ένα το άλλο. Ενδεικτικά στάδια της συμβουλευτικής διαδικασίας - Πρώτο στάδιο: Συμβουλευτική σχέση – διερεύνηση του αιτήματος - Δεύτερο στάδιο: Αναγνώριση και καθορισμός στόχων - Τρίτο στάδιο: Δράση - Τέταρτο στάδιο: Κλείσιμο- τερματισμός της συμβουλευτικής διαδικασίας Σημείωση: ο αριθμός των επιμέρους συνεδριών ποικίλει / διαφοροποιείται
- 4. • Η χρήση(ή όχι) του «ερωτηματολογίου ιστορικού» (μπορεί να είναι μια γραπτή δοκιμασία) § Τοθέματων«χρημάτων»(ανοσύμβουλοςεργάζεταισεανεξάρτητη αμειβόμενη υπηρεσία) § Τοθέματου«απόρρητου» (π.χ. ένας συγγενής ή ο γονέας επιθυμεί να μάθει το περιεχόμενο των συζητήσεων με το παιδί του) • Τοθέματης«δέσμευσης»τουατόμουπουσυμμετέχειστις συμβουλευτικές συνεδρίες (π.χ. πολλές φορές στις συνεδρίες προσέρχονται νεαρά άτομα που έχουν σταλεί από τους γονείς τους) Εξηγούμε, και ελέγχουμε την προσωπική δέσμευση του ωφελούμενου μας. Μερικά χρήσιμα σημεία/01:
- 5. Μερικά χρήσιμα σημεία/02: •Η συμβουλευτική σταδιοδρομίας και ο επαγγελματικός προσανατολισμός αποτελούν για το άτομο μια βολική και κοινωνικά αποδεκτή διέξοδο προκειμένου να αποφύγει να εκφράσει την πραγματική του ανάγκη για προσωπική συμβουλευτική. Ο σύμβουλος τι κάνει; Οριοθέτηση ανάμεσα στην επαγγελματική και την προσωπική συμβουλευτική. Βέβαια, σήμερα, το επάγγελμα, η σταδιοδρομία, είναι αυτό που οι άνθρωποι επιλέγουν να είναι για μεγάλο μέρος της ζωής τους, με αποτέλεσμα προσωπική και συμβουλευτική σταδιοδρομίας να ταυτίζονται. • Ανάλογα με τη δομή της συμβουλευτικής , ο ωφελούμενος θα πρέπει να ενημερωθεί για τον (ενδεικτικό) αριθμό των συνεδριών/συναντήσεων Ισχύει ότι : οι υπηρεσίες μας προσαρμόζονται στις ανάγκες του ωφελούμενου
- 6. Μερικά χρήσιμα σημεία/03: •Η διάρκεια και η απόσταση των συμβουλευτικών συναντήσεων (ενδεικτική διάρκεια 3-4 ημερών αν είναι δυνατόν, όχι περισσότερο από μια εβδομάδα) • Η περίπτωση της μιας και μοναδικής συμβουλευτικής συνάντησης (κυρίως για τις ανάγκες πληροφόρησης) Μερικά ακόμα σημεία για τη διαδικασία: • Η διερεύνηση του τρόπου με τον οποίο ο πελάτης στο παρελθόν έχει φανεί ότι παίρνει αποφάσεις – τυχόν απόψεις της παιδικής ηλικίας (αναβάλει – αναλαμβάνει ευθύνες) • Μεταπαρακολούθηση (για ένα σαφώς ορισμένο χρονικό διάστημα) • Συνεχιζόμενη υποστήριξη (στο μέλλον)
- 7. Πρώτο στάδιο: συμβουλευτική σχέση– διερεύνηση του αιτήματος Α΄ φάση: Πραγματοποιείται η γνωριμία συμβούλου-συμβουλευόμενου. Δημιουργία κλίματος ασφάλειας, εμπιστοσύνης. Αποσαφήνιση προσδοκιών (ο σύμβουλος δεν δίνει έτοιμες λύσεις). Συγκρότηση «συμβολαίου» με το άτομο. Το συμβόλαιο προσδιορίζει τα όρια και τα περιθώρια δικαιοδοσίας του συμβούλου. Β΄ φάση: Διερεύνηση του αιτήματος του συμβουλευόμενου. Η διερεύνηση γίνεται με διερευνητικές ερωτήσεις, ερωτήσεις εμβάθυνσης, συζήτηση, κ.ά. Ο σύμβουλος πρέπει να αντλήσει πληροφορίες που θα τον βοηθήσουν στην αξιολόγηση του κυρίως προβλήματος, μαζί με το το ιστορικό του ατόμου. Έναρξη διαμόρφωσης συμβουλευτικής σχέσης Στην πρώτη συνεδρία οι συμβουλευόμενοι ξεκινούν να μιλούν στο σύμβουλο για το πώς αντιλαμβάνονται τον εαυτό τους και την εκπαιδευτική ή επαγγελματική τους κατάσταση
- 8. Πρώτο στάδιο: βασικάσημεία/ 01 Φιλικότητα: δημιουργία φιλικής ατμόσφαιρας με ένα χαμόγελο, μια φιλική χειραψία, ένα ευθύ κοίταγμα, ένα ζεστό χαιρετισμό Ελαχιστοποίηση του φόβου: προετοιμασία για το ενδεχόμενο αλλαγής του ατόμου Ανταπόκριση: μεγάλη σημασία ο σύμβουλος να είναι καλός ακροατής και να διαθέτει και άλλες δεξιότητες ακρόασης: παρακολούθηση (με λεκτικές και μη λεκτικές συμπεριφορές), ενεργό ανταπόκριση (στο περιεχόμενο όσων λέει το άτομο, στο συναίσθημα/τα που αποκαλύπτει, στο αίτημα που έχει. Άλλες δεξιότητες: παράφραση, ανακεφαλαίωση. Συμφωνία: ορίζεται η συνέπεια, ειλικρίνεια, εντιμότητα από μέρους του συμβούλου. Ο σύμβουλος μοιράζεται συναισθήματα, σκέψεις, ιδέες. Η συνέπεια αφορά τη λεκτική και μη λεκτική επικοινωνία.
- 9. Πρώτο στάδιο: βασικάσημεία/ 02 Ενσυναίσθηση: ο σύμβουλος πρέπει να βάλει τον εαυτό του στο πλαίσιο αναφοράς του ατόμου αλλά και να διατηρεί μια αντικειμενική και επιστημονική στάση (στάση τρίτου παρατηρητή). Εμπιστοσύνη: Έχει δύο όψεις: πρώτη ότι το άτομο μπορεί να αλλάξει θετικά και έχει δυνατότητα να ξεπεράσει τις δυσκολίες και δεύτερη αυτή του ατόμου προς τον σύμβουλο. Οι δεξιότητες ακρόασης χρησιμοποιούνται καθ’ όλη τη διάρκεια της δόμησης της σχέσης και στα επόμενα στάδια. Τέλος, η διερεύνηση του αιτήματος του ατόμου δίνει έμφαση / προσοχή από την πλευρά του συμβούλου σε δύο πηγές: -Το άτομο και η δική του οπτική για το θέμα/πρόβλημα, το πώς αντιδρά και πως νιώθει -Τα στοιχεία της ζωής του ατόμου (π.χ. οικογένεια, τόπος διαμονής, άλλες ενασχολήσεις κ.ά.)
- 10. Πώς βοηθούμε τονσυμβουλευόμενο να γνωρίσει τον εαυτό του • Ποιος είμαι; Πού βρίσκομαι τώρα; • Τι θέλω; Πού θα ήθελα να είμαι; • Τι τρόπους και τι μέσα μού παρέχει το περιβάλλον μου, ώστε να μπορέσω να προχωρήσω; • Τι με εμποδίζει να προχωρήσω; Πρώτο στάδιο: βασικά σημεία/ 03 Στόχος είναι να βοηθήσουμε τους ωφελούμενους να αναπτύξουν μια πιο αντικειμενική και ακριβή αυτογνωσία και να κατανοήσουν καλύτερα την κατάστασή τους Στόχος είναι οι ωφελούμενοι να καταστούν ικανοί να προχωρήσουν σε μια πιο εποικοδομητική αυτοαντίληψη, η οποία μπορεί να διαμορφώσει τη βάση για τις αποφάσεις και τις δράσεις τους αναστοχασμός/ αναστοχαστικότητα
- 11. ΠΕΔΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ •Δεξιότητες • Αξίες (τι είναι σημαντικό για μένα;) • Ενδιαφέροντα (τι πραγματικά με ελκύει;) • Επιθυμίες & ανάγκες που σχετίζονται με τη σταδιοδρομία • «Οφέλη από το παρελθόν» (τι έχω αποκομίσει από στιγμές προσωπικής υπερηφάνειας, εμπειρίες επιτευγμάτων, ικανοποίησης ή απόλαυσης; • Προσωπικά χαρακτηριστικά (ποιες δυνάμεις δίνω στη δουλειά μου; Ποια πεδία θέλω να βελτιώσω;) • Κλίσεις (ποιες ικανότητες και σε ποιο βαθμό μπορώ να τις αποκτήσω;)
- 12. Ευχάριστα γεγονότα Σκοπός α) υπενθύμισηθετικών εμπειριών που ίσως έχουμε ξεχάσει ή τις θεωρούμε δεδομένες. β) αναγνώριση προτύπων τα οποία ευχάριστων γεγονότων, βοηθούν στο σχεδιασμό της σταδιοδρομίας (π.χ. η σπουδαιότητα του να συνεργάζεσαι με άλλους) Μέθοδος 1. Σύνταξη καταλόγου ευχάριστων γεγονότων 2. Προσδιορισμός του τι ακριβώς ήταν ευχάριστο σε αυτά τα γεγονότα 3. Προσδιορισμός χαρακτηριστικών προσωπικότητας που χρησιμοποίησε το άτομο κατά το ευχάριστο γεγονός
- 13. Επιτεύγματα που μουδίνουν ικανοποίηση q Επικέντρωση σε θετικές αναμνήσεις & αναγνώριση δεξιοτήτων που ενδέχεται να θελήσει να χρησιμοποιήσει ο ωφελούμενος στη σταδιοδρομία του q Μέθοδος 1. Σύνταξη καταλόγου επιτευγμάτων (στο τι βρίσκει το ίδιο το άτομο ικανοποίηση και όχι σε αυτά που ικανοποιούν άλλους) 2.Προσδιορισμός χαρακτηριστικών/δεξιοτήτων που χρησιμοποιήθηκε στο κάθε επίτευγμα φέρνοντας στην επιφάνεια τις πιο σημαντικές πηγές ικανοποίησης
- 14. Μεταβιβάσιμες Δεξιότητες Ø Γνώση& αποσαφήνιση δεξιοτήτων που έχει και χρησιμοποιεί το άτομο Ø Ποιες δεξιότητες τον ενδιαφέρουν περισσότερο Ø Ποιες μπορούν να μεταβιβαστούν Μέθοδος Κατάλογος δεξιοτήτων για αυτοαξιολόγηση Συναξιολόγηση (τρεις ή περισσότερους συναξιολογητές)
- 15. Γραμμή Ζωής Οι ωφελούμενοι κάνουνμια λίστα απαντήσεων, με βάση τις εξής ερωτήσεις: «Ποιος θέλεις να είσαι/να γίνεις;» και «Τι θέλεις να κάνεις στην επαγγελματική σου ζωή;» Επιλέγουν δέκα από τα παραπάνω γεγονότα, υποδεικνύουν την ηλικία που θα έχουν όταν συμβεί κάθε γεγονός και προσπαθούν να ερμηνεύσουν γιατί η μελλοντική διαφοροποίηση των συμβάντων είναι σημαντική στη σταδιοδρομία και τον προγραμματισμό της ζωής Σχεδιάζουν μια γραμμή υποδεικνύουν πάνω στη γραμμή την ηλικιακή περίοδο που πιστεύουν ότι το γεγονός πρόκειται να συμβεί και υπογραμμίζουν τα γεγονότα, στα οποία θεωρούν ότι ασκούν κάποιο έλεγχο Η γραμμή ζωής πρέπει να αποτελεί έναν σκελετό, που θα γεμίσει με προσωπικές λεπτομέρειες
- 16. Η "μελλοντική επαγγελματικήμου αυτοβιογραφία" (Rehfuss, 2009), η οποία αναφέρεται στο πώς ελπίζουν να είναι και τι ελπίζουν να κάνουν επαγγελματικά πέντε χρόνια από τώρα. Η επαγγελματική μου αυτοβιογραφία αποτελεί ένα σύντομο αφηγηματικό πορτρέτο που προσδιορίζει με γρήγορο τρόπο επαγγελματικά ενδιαφέροντα, επαγγελματικούς στόχους, προσωπικά ζητήματα ή ζητήματα σταδιοδρομίας, πρόβλεψη των αλλαγών και των συνακόλουθων αποφάσεων.
- 17. Άσκηση μοτίβων ζωής Ηπροσεκτική εξέταση των εμπειριών αποκαλύπτει σημαντικά μοτίβα ζωής, καθώς τα μοτίβα αυτά θεωρούνται μοναδικά, αφού απεικονίζουν την εμπλοκή του ατόμου σε δραστηριότητες. (γενικό πλάνο που συνήθως αποτελείται από συναφή μέρη) Για παράδειγμα, πολλοί νέοι άνθρωποι εμπλέκονται σε δραστηριότητες, ωστόσο η συμμετοχή τους στις δραστηριότητες αυτές αναδεικνύει διαφορετικές ανάγκες και προοπτικές. Η κατανόηση αυτών των αναγκών και προοπτικών μπορεί να διευκολύνει την αναγνώριση των προσωπικών αντιλήψεων που σχετίζονται με την επιλογή σταδιοδρομίας και τη διερεύνηση επαγγελματικών αναζητήσεων
- 18. 1) Ζητάμε απότον ωφελούμενο να σκεφτεί και να προσδιορίσει μια διαφορετικούς τομείς (ελεύθερος χρόνος, είναι ιδιαίτερα ευχάριστη και προσφέρει δραστηριότητα από ορισμένους εκπαίδευση, εργασία), η οποία ψυχική ευφορία. Όταν ο ωφελούμενος προσδιορίσει τη δραστηριότητα αυτή, του ζητάμε να σκεφτεί μια συγκεκριμένη στιγμή που ήταν ιδιαίτερα ευχάριστη και θετική, καθώς και μια αντίστοιχη, η οποία ήταν δυσάρεστη και αρνητική. Η καταγραφή της απάντησης γίνεται στο πάνω μέρος ενός φύλλου εργασίας Στη συνέχεια, ζητάμε από τον ωφελούμενο να περιγράψει διαδοχικά και με λεπτομέρειες τις θετικές και αρνητικές εμπειρίες από τις ευχάριστες και δυσάρεστες στιγμές που βίωσε κατά τη διάρκεια της δραστηριότητας σε δύο παράλληλες στήλες
- 19. Παράλληλα, χρησιμοποιούμε ερωτήσεις γιανα διευκολύνουμε την αφήγηση του ατόμου, οι οποίες αναφέρονται σε συναισθήματα, σκέψεις, ανθρώπους που εμπλέκονται, αποτελέσματα, επιτυχίες και κίνητρα που αναπτύσσονται κατά τη διάρκεια της δραστηριότητας αυτής (π.χ. Ποια είναι η ιδιαίτερη δυναμική που διαφοροποιεί θετικές και αρνητικές εμπειρίες;)
- 20. 2) Ύστερα ζητάμεαπό τον ωφελούμενο να εξετάσει ποιοι τύποι μοτίβων προτείνονται από τις πληροφορίες που έχουν συγκεντρωθεί. Σε ένα πλαίσιο, που βρίσκεται ακριβώς κάτω από τις στήλες με τις θετικές και αρνητικές εμπειρίες της δραστηριότητας, ο ωφελούμενος καλείται να απαντήσει στο ερώτημα «Τι σημαίνουν αυτές οι πληροφορίες για εμένα ως άτομο;» καταγράφοντας αξίες, δεξιότητες, στόχους, επαγγελματικά ενδιαφέροντα, προσωπικό στυλ. 3) Ο ωφελούμενος καλείται να απαντήσει στο πώς η προσωπική πληροφόρηση ανταποκρίνεται στις επιλογές σταδιοδρομίας και το σχεδιασμό δράσης του. Σε ένα πλαίσιο που βρίσκεται ακριβώς κάτω από αυτό των μοτίβων ζωής, το άτομο διαμορφώνει έναν κατάλογο θεμάτων που σχετίζονται με το σχεδιασμό της επαγγελματικής του πορείας.
- 21. + - πώς ηπροσωπική πληροφόρηση ανταποκρίνεται στις επιλογές σταδιοδρομίας και το σχεδιασμό δράσης διαμόρφωση ενός καταλόγου θεμάτων που σχετίζονται με το σχεδιασμό της επαγγελματικής πορείας Η οπτική απεικόνιση της παραπάνω διαδικασίας ενθαρρύνει το άτομο να διακρίνει τη μετακίνηση από την περιγραφή στα μοτίβα ζωής, στην εφαρμογή. Ο ωφελούμενος ασκεί μια δραστηριότητα που του παρέχει πληροφορίες, αλλά και διδάσκεται μια διαδικασία για συνεχή ανάλυση και επεξεργασία
- 22. Δεύτερο στάδιο: αναγνώρισηκαι καθορισμός των στόχων Είναι το στάδιο της ουσιαστικής κατανόησης του προβλήματος/θέματος. Πρόκειται (ίσως) για την πρώτη επαφή του ατόμου με τον εαυτό του (συναισθήματα, προσδοκίες, δυνατότητες κ.ά.) Ο σύμβουλος βοηθά τον συμβουλευόμενο να συνειδητοποιήσει και να κατανοήσει τις σκέψεις, τα συναισθήματα και τις ενέργειές του με σκοπό να τα δει τα πράγματα από ένα νέο πρίσμα Όταν καταλάβει καλύτερα τη συμπεριφορά του, θα προχωρήσει σε αλλαγές που επιθυμεί το ίδιο Αναγνωρίζονται, προσδιορίζονται και οριοθετούνται οι στόχοι που θα πρέπει να επιτευχθούν καθώς και το χρονικό πλαίσιο επίτευξής τους. ο ρόλος του συμβούλου εδώ είναι να προτείνει πιθανές λύσεις στο πρόβλημα του συμβουλευόμενου χωρίς να επιλέξει ο πρώτος ποια είναι η κατάλληλη λύση για τον άνθρωπο που ζητά βοήθεια.
- 23. Δεύτερο στάδιο: βασικάσημεία Ένας καλά διατυπωμένος στόχος πρέπει να περιγράφει: -Τι αναμένεται να κάνει το άτομο στο τέλος της διαδικασίας - Κάτω από ποιες συνθήκες θα το κάνει - Το κριτήριο με βάση το οποίο θα κριθεί πόσο καλά έκανε το άτομο αυτό που είχε προσδιοριστεί Επιπλέον, ένας στόχος πρέπει έχει τα παρακάτω κριτήρια: -Συγκεκριμένος Να διατυπώνεται με συγκεκριμένους όρους, π.χ. με την ερώτηση: «πώς» - Μετρήσιμος Θα πρέπει να είναι επαληθεύσιμος, π.χ. «Θα ξέρω ότι τον έχω επιτύχει όταν…. -Ελκυστικός Ο στόχος πρέπει να προκαλεί τη δέσμευση του ατόμου και να είναι δικός του, δηλαδή να μην εκφράζει την επιθυμία άλλου ατόμου -Ρεαλιστικός Να βρίσκεται στο σύστημα αξιών του ατόμου και στο εύρος των δυνατοτήτων/ικανοτήτων του -Χρονικά οροθετημένος Πότε θα ξεκινήσει η διαδικασία, πότε θα ολοκληρωθεί; - Αξιολογήσιμος (Υπάρχει εξέλιξη;)/ -Αναθεωρήσιμος (Εφόσον δεν επιτεύχθηκε ο στόχος μου, τι κάνω;)
- 24. Τρίτο στάδιο: Δράση Βασικάσημεία Ο σύμβουλος προσφέρει βοήθεια στον συμβουλευόμενο έτσι ώστε να αποφασίσει σε ποιες ενέργειες θα προχωρήσει προκειμένου να αλλάξει τη ζωή του. Εδώ βασικό ρόλο παίζει η έννοια της αλλαγής. Σε ορισμένες περιπτώσεις, ο σύμβουλος ίσως χρειαστεί να διδάξει στο συμβουλευόμενο τις δεξιότητες που απαιτούνται για την επίτευξη αυτών των αλλαγών. Ο σύμβουλος δεν λαμβάνει ο ίδιος αποφάσεις αλλά καλύτερες για εκείνον επιλογές και να διευκολύνει τον συμβουλευόμενο να κάνει τις τις πραγματοποιήσει.
- 25. Τρίτο στάδιο: Δράση Βασικάσημεία Στο στάδιο αυτό είναι δυνατόν να εφαρμοστούν διάφορες άλλες τεχνικές συμβουλευτικής που θα ενδυναμώσουν το άτομο και τις δεξιότητές του: κυρίως βιωματικές ασκήσεις και παίξιμο ρόλων. Το παίξιμο ρόλων αποκαλύπτει: συναισθήματα, σκέψεις, ιδέες γα την επίτευξη του στόχου. Χρήσιμο μπορεί να είναι επίσης να πραγματοποιηθεί συζήτηση για τις π ι θ α ν έ ς αντιδράσεις του περιβάλλοντος του ατόμου, επιτυχίας/αποτυχίας του σχεδίου, τις πιθανότητες τις αναμενόμενες δυσκολίες, τα εφόδια /δεξιότητες που θα χρειαστεί.
- 26. ΚΑΘΗΚΟΝΤΑ ΣΥΜΒΟΥΛΟΥ • Διευκολύνειτον ωφελούμενο, ώστε να αναπτύξει ιδέες και να επιλέξει μεταξύ αυτών • Τον ενθαρρύνει να πάρει αποφάσεις και να τις εφαρμόσει • Η εξεύρεση λύσεων ευθύνη του ατόμου • Δίνει τη δυνατότητα να βιώσει την εναλλακτική λύση μέσω προσομοίωσης (τεχνική παιξίματος ρόλων) • Διερευνά την ανάγκη του για περαιτέρω υποστήριξη • Τονίζει τη σημασία του να παραμείνει το άτομο σε εγρήγορση
- 27. Η ΕΡΩΤΗΣΗ ΓΙΑΤΟ ΘΑΥΜΑ • Είναι ένας χρήσιμος και δημιουργικός τρόπος μα βοηθήσουμε τους ωφελούμενους να εκφράσουν τις ελπίδες τους για το μέλλον. • Είναι μια ερώτηση που αποτελείται από τέσσερα μέρη: • 1. Όταν συμβαίνει το θαύμα • Το θαύμαπραγματοποιεί το στόχο • Ο ωφελούμενος κοιμάται (και γι’ αυτό δεν ξέρει τι συμβαίνει) • Η βήμα προς βήμα ανακάλυψη 28
- 28. Ερώτηση για τοθαύμα • Φαντάσου ότι πέφτεις για ύπνο και συμβαίνει ένα θαύμα και οι προσδοκίες σου για τις εκπαιδευτικές και επαγγελματικές σου αποφάσεις (αυτό που θέλεις να επιτύχεις) πραγματοποιούνται. • Πώς θα καταλάβεις ότι συνέβη το θαύμα; Τι θα είναι διαφορετικό; Τι θα παρατηρούσες; Ποιο θα ήταν το πρώτο άτομο που θα παρατηρούσε την αλλαγή από το φιλικό ή το οικογενειακό σου περιβάλλον; Πώς θα καταλάβαινες εσύ ότι έχουν παρατηρήσει οι άλλοι αυτές τις αλλαγές; Πώς θα συμπεριφέρονταν; Τι θα έλεγαν;
- 29. Εβδομάδα Μηχανογραφικού: «Πέφτειςγια ύπνο και γίνεται ένα θαύμα κι έχεις επιλέξει σε ποια επαγγέλματα θέλεις να ασχοληθείς και νιώθεις σίγουρος-η για τη συμπλήρωση του μηχανογραφικού. Ξυπνάς και είναι η εβδομάδα που θα στείλεις ηλεκτρονικά το μηχανογραφικό. Τι θα κάνεις την εβδομάδα αυτή; Πώς καταλαβαίνεις ότι έχει γίνει το θαύμα αυτό; Τι διαφορετικό θα κάνεις; Πώς καταλαβαίνουν οι δικοί σου ότι είσαι βέβαιος; (πληροφορίες για σχολές – επαγγελματικά δικαιώματα, πρόγραμμα σπουδών – μαθήματα, μόρια, περιοχές, πλήρη και σφαιρική ενημέρωση για την κάθε σχολή».
- 30. Η ΕΡΩΤΗΣΗ ΓΙΑΤΟ ΘΑΥΜΑ μπορούμε να • Αφού ο ωφελούμενος περιγράψει το θαύμα χρησιμοποιήσουμε την τεχνική της διαβάθμισης • Για να καταστήσουμε τον ωφελούμενο ικανό να εκτιμήσει πόσο προνομιούχος είναι απέναντι στο θαύμα και να θέσει στόχους • Περιγράφει τα μικρά βήματα που γίνονται για τη βελτίωση • Ακολουθεί την αρχή «ότι πετυχαίνει, συνέχισε να το κάνεις» • Παρέχει ποσοτικά κριτήρια για τη μέτρηση της επιτυχίας • Επικεντρώνεται στις δυνάμεις του ωφελούμενου • Βοηθά στη θέσπιση στόχων • Καθορίζει την επιτυχία από παρατηρήσιμες διαφορές 31
- 31. • Πού βρίσκεσαιτώρα; • Τι σου λέει αυτό; - Τι κάνει το σκορ να είναι χ και όχι 0 • Τι κάνεις εσύ για να βελτιώσεις το σκορ σου; • Ποιο είναι το σημείο της κλίμακας που αντιπροσωπεύσει κάτι καλό για σένα; • Ποια στοιχεία του εαυτού σου χρησιμοποιείς για την πρόοδο σου; • Ποιος/οι συγκεκριμένος/οι παράγοντας/ες που σε ικανοποιεί/ουν πρέπει να υπάρχει/ουν στην εκπαιδευτική σου πορεία για να εκπληρωθεί η επιθυμία σου για αλλαγή; • Ποια μέσα χρησιμοποιείς για να φέρεις αυτή την αλλαγή; • Πώς ξέρεις ότι τα χρησιμοποίησες σωστά; 32
- 32. • Οι στόχοιπρέπει να είναι προσωπικοί και ουσιαστικοί • Να ψάχνει κανείς για πηγές ενέργειας παρά για εμπόδια • Να διερευνά το πιθανό και προτιμώμενο μέλλον • Να διερευνά κανείς τι συμβάλλει ήδη σε αυτό το μέλλον • Να εμπίπτουν στον έλεγχο του ατόμου • Να γίνονται αντιληπτοί ως κάτι νέο και διαφορετικό 33
- 33.
- 34. Δεξιότητες διαχείρισης σταδιοδρομίαςή Μεταδεξιότητες ή Ψυχοκοινωνικοί Πόροι . έναν συνδυασμό στοιχείων προσωπικότητας, συμπεριφορών και δεξιοτήτων, που φαίνεται να είναι εξαιρετικά σημαντικές για τη συνδιαλλαγή μεταξύ της εσωτερικής-ψυχολογικής πλευράς και της εξωτερικής-κοινωνικής πλευράς του ατόμου, στη δόμηση και την εξέλιξη της σταδιοδρομίας του
- 35. Δεξιότητες διαχείρισης σταδιοδρομίαςή Μεταδεξιότητες ή Ψυχοκοινωνικοί Πόροι Επαγγελματική προσαρμοστικότητα Αίσθηση χρονικής προοπτικής Ψυχική και επαγγελματική ανθεκτικότητα Αισιοδοξία Προσχεδιασμένη τυχαιότητα Διεκδικητικότητα Συναισθηματική νοημοσύνη Δικτύωση Ψυχικό σθένος Αναστοχαστικότητα Ελπίδα Διαχείριση χρόνου
- 36. Δεξιότητες διαχείρισης σταδιοδρομίαςή Μεταδεξιότητες ή Ψυχοκοινωνικοί Πόροι Επίλυση προβλημάτων Δημιουργική αυτεπάρκεια Θάρρος Διαχείριση λήψης αποφάσεων Διάθεση για καινοτομία Κοινωνική δικαιοσύνη Περιέργεια Οραματισμός μέλλοντος Επαγρύπνηση Κινητοποίηση για την επίτευξη στόχων Κριτική σκέψη Σοφία/Πνευματικότητα
- 37.
- 38. Τέταρτο στάδιο: Κλείσιμο– Τερματισμός διαδικασίας Βασικά σημεία Η συμβουλευτική διαδικασία έχει αρχή και τέλος. Σημαντικό είναι να τελειώσει όταν έχουν επιτευχθεί οι στόχοι του ατόμου. Έτσι, θα πρέπει να έχει αλλάξει η στάση / συμπεριφορά του (σύμφωνα και με τον συγκεκριμένο στόχο). Συνολικά, θα πρέπει να έχει δοθεί έμφαση στα θετικά στοιχεία, τις δεξιότητες, τα υποστηρικτικά πλαίσια και τις δυνατότητες του ατόμου, δηλαδή να έχει ενδυναμωθεί. Η λύση της συμβουλευτικής σχέσης θα πρέπει να γίνει με την ίδια προσοχή όσο σχεδιάστηκε και εγκαθιδρύθηκε. Σε μερικές περιπτώσεις ίσως να είναι απαραίτητη η συνεχιζόμενη παρακολούθηση (follow up) για ένα χρονικό διάστημα ή ανά τακτά χρονικά διαστήματα. Ο σύμβουλος τονίζει ότι όποτε τον/την χρειαστεί, μπορεί να συνεχίσει με νέες συνεδρίες συμβουλευτικής.
- 39. Αξιολόγηση Το σημαντικότερο είναινα εξεταστεί αν οι προσπάθειες του ατόμου στέφτηκαν από επιτυχία. Η αξιολόγηση έχει δύο άξονες: αξιολογείται τόσο η διαδικασία όσο και το αποτέλεσμα αυτής. Στη διαδικασία ο σύμβουλος βοηθά το άτομο να κατανοήσει τι πραγματικά έκανε, αν κατάφερε να εφαρμόσει το σχέδιο δράσης, ποια σημαντικά πρόσωπα αναμείχθηκαν, ποιες δυσκολίες αντιμετώπισε, πώς μπορεί να τις ξεπεράσει στο μέλλον. Η διαδικασία αξιολόγησης του αποτελέσματος αξιολογεί την επιτυχία του στόχου που τέθηκε από την αρχή. Απόλυτα επιτυχημένη δράση απαιτεί και τους δύο άξονες να έχουν ικανοποιηθεί. Ωστόσο δεν υπάρχει απόλυτα επιτυχημένη δράση… Αν εκτιμηθεί ότι η λύση / στόχος που είχε επιλεγεί δεν ήταν ο καλύτερος, τότε γίνεται επιστροφή στο στάδιο των εναλλακτικών λύσεων και εξετάζεται το γιατί, το ποιος, πότε ανά περίπτωση. Τοάτομοθαπρέπειναεκπαιδευτείναπραγματοποιείτηνενλόγω διαδικασία μόνο του στο μέλλον.
- 40.
- 41. Στόχοι του σταδίου •Παγίωση και διατήρηση των επιτευγμάτων • Γενίκευση όσων μαθεύτηκαν • Αξιοποίηση της εμπειρίας της απώλειας ή της απογοήτευσης που διεγείρει το τέλος
- 42. Σε αντίθεση μετην προσωπική συμβουλευτική... • Δεν ενθαρρύνεται η εξάρτηση μέσα στο πλαίσιο της σχέσης συμβούλου-συμβουλευόμενου. • Η σειρά των συναντήσεων προγραμματίζεται έτσι, ώστε η τελευταία να μην απέχει πολύ από την πρώτη. • Ο σχεδιασμός δράσης δεν αποτελεί το τελευταίο μέρος της επαγγελματικής συμβουλευτικής. • Η τελευταία συνάντηση μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως ένας τρόπος ανασκόπησης όπου αντιμετωπίζεται κάθε εμπόδιο και γιορτάζονται οι επιτυχίες.
- 43. Συνάντηση ανασκόπησης Η συνάντησηανασκόπησης εξυπηρετεί την ανάγκη του ωφελούμενου για υποστήριξη και επιπλέον: ü βοηθάει τον ωφελούμενο να αναγνωρίσει την αξία της προσφοράς του συμβούλου για περαιτέρω υποστήριξη στο μέλλον, ü παρέχει στον ωφελούμενο τεχνικές εγρήγορσης, ü ολοκληρώνει τη διαδικασία της συμβουλευτικής σταδιοδρομίας.
- 44. Λειτουργίες των συναντήσεωνανασκόπησης √ Αναγνωρίζουμε τις μικρές επιτυχίες ü Γιορτάζουμε την επίτευξη του σχεδίου δράσης ü Αναδιαμορφώνουμε το σχέδιο δράσης ü Κάνουμε «πρόβα» στις τεχνικές αναζήτησης εργασίας ü Εξετάζουμε κάποια επίμονη αυτοπεριοριστική πεποίθηση ü Προπονούμε τον ωφελούμενο για κάποιο συγκεκριμένο θέμα που σχετίζεται με την εργασία (π.χ. διαχείριση χρόνου)
- 45. Τεχνικές για ναδιατηρηθεί ο συμβουλευόμενος σε εγρήγορση ü Στο τέλος του σταδίου διαμόρφωσης του σχεδίου δράσης, οι ωφελούμενοι συνήθως νιώθουν ότι είναι σε θέση να προχωρήσουν ü Ορισμένοι είναι ιδιαίτερα αισιόδοξοι, νιώθουν δραστήριοι και αισθάνονται ότι πετυχαίνουν το στόχο τους. ü Κυριαρχεί η σκέψη: Τώρα όλα εξαρτώνται από εμένα. Ξέρω τι πρέπει να κάνω και μόνο εγώ μπορώ να το κάνω. ü Ωστόσο, μπορεί εγκαταλείποντας τη συμβουλευτική διαδικασία να υπάρχει κίνδυνος να γυρίσουν σε παλαιότερα μοντέλα συμπεριφοράς που περιλαμβάνουν αναβολή και καθυστέρηση. ü Για αυτό χρειάζεται να διασφαλιστεί το σχέδιο δράσης ü Να προληφθεί η αδράνεια ü Να αμυνθεί το άτομο απέναντι σε εξωτερικούς παράγοντες που ενεργούν ανασταλτικά στην εφαρμογή των σχεδίων δράσης του
- 46. Ποιες είναι αυτέςοι τεχνικές ; 1) Πρόβα Χρησιμοποιείται από τον σύμβουλο για να βοηθήσει τους συμβουλευόμενους με: ü Μια συνέντευξη πρόσληψης/ Τους τρόπους που θα δικτυωθούν/Τους τρόπους προσέγγισης των εργοδοτών Είναι ιδιαίτερα ωφέλιμη για άτομα που δεν έχουν ιδιαίτερη αυτοπεποίθηση ώστε να παρουσιάσουν τον εαυτό τους σε ένα ανταγωνιστικό και ξένο περιβάλλον ή για γυναίκες που επιστρέφουν στην αγορά εργασίας ή άλλα άτομα που δεν έχουν αναζητήσει δουλειά για μεγάλο χρονικό διάστημα. 2) Χρήση της περίληψης Την αποστέλλει ο σύμβουλος στον συμβουλευόμενο ü Η περίληψη περιλαμβάνει ένα έγγραφο 3ή 4 σελίδων: τα βασικά σημεία που προέκυψαν από τις ασκήσεις, από τα τεστ και τις συναντήσεις μαζί με το σχέδιο δράσης, την πρόοδο που σημείωσε ο συμβουλευόμενος κατά τη διάρκεια της συμβουλευτικής, τις ενέργειες που χρειάζεται να κάνει το άτομο στη συνέχεια. ü αποτελεί διαδικασία ολοκλήρωσης και απελευθέρωσης για τον σύμβουλο
- 47. ü Το καρφίτσωματου σχεδίου δράσης σε εμφανές σημείο υπενθυμίζει τις ενέργειες που πρέπει να κάνει το άτομο ü Ημερολόγιο επαγγελματικής ανάπτυξης ü Πίνακας ανακοινώσεων ü Προγραμματισμός συνάντησης επαγγελματικής ανασκόπησης ü Γράμμα υπενθύμισης στόχων και σχεδίου δράσης στον εαυτό τους Άλλοι φυσικοί παράγοντες που υπενθυμίζουν στον συμβουλευόμενο το σχέδιο δράσης του Υποστήριξη από τους άλλους: πρόκειται για 1 ή 2 κοντινά άτομα στα οποία μπορεί να στρέφεται ο πελάτης, όταν χρειάζεται στήριξη στην προσπάθειά του να υλοποιήσει τα σχέδιά του Επιβράβευση: ενθαρρύνεται ώστε να καταγράψει το είδος της επιβράβευσης που επιθυμεί να έχει κάθε φορά που θα σημειώνει κάποια πρόοδο
- 48. Διαφοροποιήσεις στη διαδικασίαεπαγγελματικού προσανατολισμού Η διαδικασία επαγγελματικού προσανατολισμού εφήβων στοχεύει, μεταξύ άλλων, και στην ανάπτυξη δεξιοτήτων και μεταδεξιοτήτων. Η διαδικασία αυτή περιλαμβάνει τα εξής στάδια: -Υποδοχή και γνωριμία με τον συμβουλευόμενο (προσδιορισμός του προσώπου, εντοπισμός του αιτήματος, σύναψη «συμβολαίου» - Διευκόλυνση της αυτογνωσίας, διερεύνηση και σύνθεση των προσωπικών χαρακτηριστικών (π.χ. δεξιότητες, ενδιαφέροντα, κ.ά.) - Πληροφόρηση για τις σπουδές, τα επαγγέλματα και την αγορά εργασίας - Λήψη απόφασης (διαδικασία επεξεργασία του θέματος) - Ανάπτυξη σχεδίου δράσης και εφαρμογή των αποφάσεων (ανάπτυξη στρατηγικής με συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα, δέσμευση και επίτευξη Σε μια ατομική συμβουλευτική παρέμβαση χρειάζονται κατά μέσο όρο 4 συνεδρίες διάρκειας σαράντα πέντε λεπτών.
- 49. ΒΑΣΙΚΕΣ ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ 1. Πληροφόρηση(δομή εκπαιδευτικού συστήματος, κατευθύνσεις, επιστημονικά επιστημονικών πεδία, πεδίων, σωστός ειδικά συνδυασμός κατεύθυνσης και μαθήματα, ειδικές κατηγορίες/ μαθήματα που διδάσκονται στα προτιμώμενα Τμήματα, εναλλακτικές λύσεις για μεταπτυχιακές σπουδές, επαγγελματικά δικαιώματα, επαγγελματικές διεξόδους, καθημερινότητα επαγγελμάτων, διερεύνηση ιστοσελίδων) 2. Χορήγηση ψυχομετρικών εργαλείων (ενδιαφερόντων, προσωπικότητας, ικανοτήτων, αξιών και κινήτρων, λήψης απόφασης) 3. Συμβουλευτική διαδικασία (ατομική, αναλυτική συζήτηση, ερμηνεία αποτελεσμάτων, έκθεση αναφοράς, κατάρτιση σχεδίου δράσης, σχεδιασμός ακαδημαϊκής και επαγγελματικής σταδιοδρομίας)
- 50. ΔΟΜΗ ΣΥΝΕΔΡΙΩΝ 1. Συνέντευξηκαι ερωτηματολόγια 2. Πληροφόρηση: σχολές ανά ομάδες προσανατολισμού/ ενδεικτικά επαγγελματικά ενδιαφέροντα και αντίστοιχες επιλογές/ αυτοπληροφόρηση 3. Έκθεση αξιολόγησης
- 51. 1. ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ Α. Δημογραφικά •Ονοματεπώνυμο •Τιτάξη πας; Σε ποιο σχολείο πας; Πας φροντιστήριο ή ιδιαίτερα; Πόσα χρόνια; •Ξέρεις τι πρόκειται να κάνουμε μαζί σου; Ποιες είναι οι προσδοκίες σου; •Έχεις ξανακάνει επαγγελματικό προσανατολισμό; •Έχεις αδέρφια; Μικρότερα ή μεγαλύτερα; Τα θαυμάζεις; •Τι δουλειά κάνει η μαμά και ο μπαμπάς; Σου έχουν προτείνει κάτι; Αν όχι, τι φαντάζεσαι ότι ονειρεύεται η μαμά σου ή ο μπαμπάς σου για σένα; •Πιστεύεις ότι μπορεί να δυσαρεστηθούν οι γονείς σου για κάποια επαγγελματική σου απόφαση; Πώς νιώθεις γι’ αυτό; •Υπάρχει κάποιος σημαντικός άλλος ενήλικος τον οποίο θαυμάζεις; •Υπάρχει κάποιος σημαντικός άλλος συνομήλικος τον οποίο θαυμάζεις;
- 52. 2. ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ Β. Επιδόσειςστα μαθήματα •Ποια μαθήματα σου αρέσουν; Ποιες είναι οι επιδόσεις σου στα διαγωνίσματα; •Ποια μαθήματα σου φαίνονται πιο δύσκολα ; •Ποια μαθήματα σου φαίνονται πιο εύκολα; •Πιστεύεις ότι μπορείς αν χρειαστεί, να βελτιώσεις τις επιδόσεις σου; •Αδικήθηκες σε κάποιο ΜΑΘΗΜΑ; •Ποιο μάθημα αξίζει παραπάνω προσπάθεια; •Ποιο μάθημα είναι άχρηστο κατά τη γνώμη σου; •Τι γνώμη έχεις για τη ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ; •Ποιες ξένες γλώσσες γνωρίζεις; Σε ποιο επίπεδο; Τις μαθαίνεις εύκολα; Σου αρέσουν; •Πώς τα πας με τους Η/Υ;
- 53. 3. ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ Γ. Ενδιαφέροντα 1.Τι κάνεις στον ελεύθερο σου χρόνο? 2. Όταν μπαίνεις στο διαδίκτυο τι ψάχνεις? 3. Βάζεις υποψηφιότητα στις εκλογές του σχολείου σου; 4. Πώς είναι μία τυπική σου μέρα? 5. Έχεις εργαστεί ποτέ?
- 54.
- 55.
- 56. ΛΗΨΗ ΑΠΟΦΑΣΗΣ • Πολυδιάστατεςπληροφορίες για τον τρόπο που το άτομο λαμβάνει αποφάσεις • Πληροφορίες όσον αφορά στην ενασχόληση του εφήβου με τις δυσκολίες λήψης απόφασης • Ανάδειξη ευέλικτων τρόπων λήψης απόφασης
- 57.
- 58. ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ • Ανάπτυξη ετοιμότηταςστην αντιμετώπιση μεταβάσεων και αλλαγών • Ενδιαφέρον για ενεργό διερεύνηση και σχεδιασμό σταδιοδρομίας • Αναζήτηση δεξιοτήτων που θεωρούνται χρήσιμες για την επίτευξη των στόχων (δημιουργικότητα, αυτεπάρκεια, ετοιμότητα στο τυχαίο, κ.ά) • Αυτοδιαχείριση σταδιοδρομίας
- 59. Επαγγέλματα με μέλλον… «Το μέλλον της αγοράς εργασίας: επαγγέλματα και δεξιότητες» http://www.euc.ac.cy/el/news--announcements/το-μέλλον-της-αγοράς- εργασίας--επαγγέλματα-και-δεξιότητες
- 60. Επαγγέλματα με μέλλον… • Πληροφορική • υπεύθυνοι ασφάλειας δεδομένων, καθαριστές δεδομένων • σχεδιαστές εφαρμογών για τα smartphones και τα tablets
- 61. Επαγγέλματα με μέλλον… • Ναυτιλία
- 62. Επαγγέλματα με μέλλον… • Ξένες Γλώσσες - Τουρισμός
- 63. Επαγγέλματα με μέλλον… • Ενέργεια – Περιβάλλον • σχεδιασμού και συντήρησης αιολικών πάρκων, εγκατάστασης ηλιακών συλλεκτών, σχεδιαστών εναλλακτικών αυτοκινήτων, • μηχανικών περιβάλλοντος, βιοκλιματολόγων, ειδικών ανακύκλωσης και διαχείρισης άχρηστων υλικών
- 64. Επαγγέλματα με μέλλον… • Τρόφιμο – Γεωργία
- 65. Επαγγέλματα με μέλλον… • Επαγγέλματα Υγείας & Κοινωνικής φροντίδας
- 66. Επαγγέλματα με μέλλον… • Ρομποτική • οι τεχνολογικές εξελίξεις δεν απειλούν την απασχόληση, με την προϋπόθεση, βεβαίως, ότι οι πολίτες επενδύουν διαρκώς στην εκπαίδευση και στην ανάπτυξη νέων δεξιοτήτων
- 67. Επαγγέλματα με μέλλον… • Δίκαιο • δικηγόροι κοινωνικών μέσων: θα χειρίζονται online νομικές διαφορές, ιδιαίτερα στα κοινωνικά δίκτυα και στις ηλεκτρονικές δημοσιεύσεις • εικονικοί δικηγόροι: προσφέρουν τις υπηρεσίες του χωρίς τη συμβατική, φυσική παρουσία/προσφέρει νομικές υπηρεσίες (κυρίως συμβουλές) μέσω του skype, του e-mail ή άλλων εφαρμογών • Ψηφιακός δικηγόρος: κάνει παραστάσεις στο δικαστήριο αλλά χρησιμοποιεί τις νέες τεχνολογίες σε εφαρμογές πέραν της απλής επεξεργασίας κειμένου
- 68. Επαγγέλματα με μέλλον… • Εκπαίδευση • σύγχρονη ή ασύγχρονη εκπαίδευση μέσω Η/Υ ή με μικτές τεχνικές • «εικονικοί» δάσκαλοι και δημιουργοί εκπαιδευτικού υλικού για εξ αποστάσεως εκπαίδευση • σύμβουλοι εξ αποστάσεως εκπαίδευσης για την επίλυση προβλημάτων που θα προκύπτουν από την εξ αποστάσεως εκπαίδευση
- 69. Επαγγέλματα με μέλλον… • Μάρκετινγκ – Πωλήσεις - Οικονομικός Σχεδιασμός & Λογιστικές υπηρεσίες • ψηφιακός αρχιτέκτονας • εξ αποστάσεως πωλήσεις και διαχείριση μεταφοράς αγαθών • προσωπικοί χρηματο-οικονομικοί σύμβουλοι (φορολογία, συνταξιοδότηση)
- 70.
- 71. ασκήσεις για τοσπίτι • Γίνονται μεσοδιαστήματα των συνεδριών • Ενθαρρύνουν τη διερεύνηση και την αποσαφήνιση και μπορούν να φανούν ιδιαίτερα χρήσιμες. • Καθεμιά άσκηση έχει γενικούς και ειδικούς σκοπούς. – Βοηθούν στη διατήρηση της συνέχειας της διαδικασίας των συναντήσεων – Συντηρούν το ενδιαφέρον και την ενέργεια του ατόμου – Λειτουργούν σαν μια γέφυρα μεταξύ των συναντήσεων – Η ανάληψη των εργασιών για το σπίτι υποδηλώνει ότι η συμβουλευτική δεν είναι επεισόδιο, αλλά μια διαδικασία που συμβαίνει για κάποιο χρονικό διάστημα – Επιδιώκουν να διατηρήσουν αμείωτη τη συμμετοχή του ατόμου στη διαδικασία, καθώς και την αίσθηση ότι το ζήτημα που εξετάζεται είναι «δικό του»
- 72. ασκήσεις για τοσπίτι που σχετίζονται με επαγγελματικούς προς το περιεχόμενο είτε ως προς τη • Αναδεικνύουν ζητήματα προβληματισμούς, είτε ως διαδικασία • Δίνουν χρήσιμες πληροφορίες για τον τρόπο που το άτομο διαχειρίζεται τις εργασίες του. • Ο τρόπος που παρουσιάζει τις ασκήσεις αποκαλύπτει όσα και το ίδιο τους το περιεχόμενο και μπορεί να είναι η απάντηση σε σημαντικά ζητήματα συμβουλευτικής
- 73.