1. 11. gaia
Gerra hotza
(1945-1991)

2. Gerra hotzaren jatorria

3. • Estatu Batuak eta
SESB-ek nagusitasuna
lortzeko.

4. Zer izan zen Gerra Hotza?
• Superpotentzien artean antagonismoa:
– Politikan
– Ideologian
– Ekonomian
• Horrek Gerra Hotza

5. • Mundua bi bloketan:
– Mendebaldeko blokea:
Estatu Batuak
buru, Mendebaldeko
Europako aliatuak.
– Bloke komunista: SESB
eta Ekialdeko Europako
aliatuak.

6. • Herrialdeek antolaketa
uniformea.
• Potentzia bakoitzak bere
blokea kontrolpean.
• Blokekoak erreprimitu
blokez aldatu eskero.

7. • Tentsio egoera.
• 1947tik 1953ra eta 1980ko
hamarkada bakezko
bizikidetza.
– Negoziaziorako jarraibideak.

8. Aliatuen arteko harremanak hobetzea.
• 1946an Churchillek
burdinezko hesia
salatu.
• Aliatuen arteko
ulertzea hondatu.

9. • Grezian gerra zibila:
komunistek edo
monarkikoek boterea
lortzeko.
• Trumanek monarkikoei
lagundu:euspen-politika.

10. • Potentziek eragin-
eremuak sendotu.
• Amerikarrek Marshall
Plana:Europako
ekonomia berpizteko
laguntza.

11. • SESBek uko eta
Kominform
erakundea sortu:
– Komunisten sobietar
politikarekiko babesa.

12. Tentsio
handieneko aldia
(1947-1953)
Koreako Gerra

13. Berlinen blokeoa
• Lehen liskarra Berlingo krisia. Bigarren Mundu Gerra amaitu
eta hiru urtera.
• Berlin lau sektoretan banatu.
• 1948an AEB-k, Frantziak eta
Britainia Handiak sektoreak
batu.
Alemaniako Errepublika Federala (AEF) sortu.

14. • SESB Mendebaldeko Berlin
blokeatu.
• Aliatuek, hiria airetik
hornitu. Blokeoak porrot.
• SESB-ek estatu komunista sortu Alemaniako
Errepublika Demokratikoa (AED)
• Alemania bi estatutan banatu, 1990era arte.

15. Koreako Gerra

16.  Berlinen 1948ko blokeoak
aliatuen haustura eta Gerra
Hotzaren hasiera eragin.
 1949an Mao Zedongen tropa
komunistek garaipena lortu
Txinako gerra zibilean.

17.  Koreako gerra piztu (1950-1953)
 Japoniaren kolonia
 Japoniak bigarren mundu gerran porrota eta korea bi
zatitan: iparraldea eta hegoaldea

18.  Muga 38.paraleloan
 Iparraldea: Moskuren eraginpean (erregimen komunista)
 Hegoaldean: AEB (komunismoaren kontrako diktadura)

19.  1950ean, Ipar-Koreak Hego-korea inbaditu.
 Hego korea galtzear baina NBek inbasioa
gaitzetsi eta Kasko Urdinak bidali, gatazkak
amaitzeko.

20.  NB-n koalizioak, AEB buru, Hego
Korea berrazkuratzeari ekin.
 Ipar korean sartu, Txinak
babestu.
 MacArthurrek bonba atomikoa
erabiltzea proposatu. Maori
atzera egiteko.Generala kargutik
kendu.

21.  1953an tregoa sinatu
 Mugak gerraren aurrekoak
 Ondorioak: Milioi bat pertsona hil

22. Mendebaldeko blokea:
Kideak eta ezaugarriak

23. Ezaugarriak
• Ekonomia
kapitalista
• Demokrazia
liberala orokortu

24. ESTRATEGIA
• Kanpo politikaren
helburua:
– Komunismoari
aurre egin Europa-
tik kanpoko
eremuetan
• Aliantza
militarraren sarea
sortu

25. ALIANTZAK
• Mendebaldeko
Europan:
–Diru laguntzak
(Marshall Plana)
–Erakunde militar bat
sortu: NATO (Ipar
Atlantikoko Tratatuaren
Erakundea)

26. • Europatik kanpo:
– Rio de Janeiroko ituna sinatu (1947)
latinoamerikarekin
– SEATO (1954) Asiako hego-ekialdeko estatuekin
– Bagdadeko ituna(1955) Ekialde Erdiko herrialdeekin

28. Politika sistema
• Sistema
demokratikoak
ezartzearen alde
• Gerran aritutako
herrietan
demokrazia
ezarri, baita
beste eskualde
batzuetan

29. Demokraziaren oinarriak
• Hauteskunde libreak
• Botere politikoen banaketa: parlamentuak
botere legegilea, gobernuak botere
betearazlea, judiziala epaileek
• Herritarrei eskubideak eta betebeharrak
• Politika aniztasuna

30. Demokrazia mugatua
• Estatu Batuek
diktadurak
onartu
Europan
• Beste leku
batzuetan
diktadurak
sustatu

31. EKONOMIA
SISTEMA

32. EKONOMIA KAPITALISTA
• Bi printzipio:
– Jabetza pribatua
aitortzea
– Merkatu librea
egotea

33. • Gerraren osteko berrikuntza nagusia:
Estatuaren esku-hartzea areagotu
• Mendebaldeko gobernu asko oinarrizko
ekonomia sektoreak kontrolatu
• Inbertsioa eta kontsumoa sustatu

34. Bloke komunista: Kideak eta
ezaugarriak

35. Bloke komunistaren eraketa
• Mendebaldeko blokea antolatzen
ari, sobietar blokea ezarri Ekialdeko
Europan.
• II. mundu gerra
amaitzean, sobietarrek indar
politikoen koaliziozko gobernuak
eratzea onartu; Polonia, Hungaria
…

36. • Alderdi komunistek ministerio
nagusiak kontrolatu. Stalinek
bultzatuta botere osoa
bereganatu eta diktadura
komunistak ezarri.

37. • Blokea, estatubatuarren ekimenen
aurka.
• Marshall planari
erantzuteko, COMECON antolatu.
Helburua: Europako herrialdeen
ekonomiak koordinatzea.

38. • SESBek Alemaniako
Errepublika Demokratikoa
sortu, mendebaldeko
errepublika federalari
erantzuteko
• NATOren sorrerari
erantzuteko, Varsoviako
ituna eratu.

39. • Komunismoa herrialdeetatik hedatu.
Europan; Jugoslavian eta
Albanian, baina SESBen mende izan
gabe.
• Europatik kanpo, Txinan eta Ipar
Korean
• Hedapena mehatxutzat hartu
mendebaldekoek

40. Herri demokrazien sorrera
• SEBSen babesean Europako
erregimenak, herri-demokraziak.
Ezaugarriak:
- Alderdi bakarreko sistemak
-Botere politikoa banatu
erakundeetan banatu gabe.
Askatasunik ez. Gobernu
komunistak diktadura gogorrak.

41. Ekonomia planifikatua
• Ekialdeko Europan gerra
aurretik ekonomia kapitalista.
• Ondoren, ekonomia estalinista
(printzipio marxistetan
oinarritua).
• Enpresak estatuak kudeatu eta
administratu kapitalisten langile
esplotazioa amaiarazteko.

42. • Komunistek industria, merkataritza
eta finantzia enpresak desjabetu
estatuaren jabetza lortzeko.
• Politika agintariak ekonomia
kudeatzen hasi: bost urteko planak.
• Industria eta nekazaritza ekoizpena
finkatu.
• Monetaren balioa zehaztu.
• Kanpo merkataritza kontrolatu.

43. Gerra Hotzeko armak

44. Norgehiagoka militarra
• 1949an, SESBek ere
bere lehen bonba
atomikoa leherrarazi.
• Armamentu-
norgehiagoka hasi bi
superpotentzien artean.

45. • Mota guztietako arma
kopuru izugarriak:
Arma nuklearrak
Urrunetik gidatutako
misilak
Erreakziozko
bonbaketariak
Hegazkin supersonikoak

46. • Terrorezko oreka egoera
sortu:
 Bi blokeek parekotasuna
armamentuan.
 Gerrarik piztea
eragozten, erabateko
suntsipena gertatutako
beldurra.

47. • 1957an, SESBek lehen
satelite artifiziala jarri
orbitan: sputnik
satelitea.
• Espazioko-norgehiagoka
bi superpotentzien
artean.

48. • Gertaera nagusiak:
 Espazioko lehen misio
tripulatua (Yuri Gagarin
sobietarra)
Lehen gizakia
(estatubatuar bat)
Ilargira iristea 1969an.

49. Eskualde-gatazkak
• AEB eta SESBek
aurrerapenei aurre
egiteko politika
garatu, elkarren kontra
borrokatu.
• Intentsitate txikiko
gatazkak.

50. • Gerra Hotzean ehun
gerratik gora.
• Superpotentziek
borrokalarietako bat
babestu.
• Gerra irekia:
– Estatu Batuek: Korean eta
Vietnamen.
– Sobietar Batasunak:
Afganistanen.

51. Norberaren blokea kontrolatzea eta
aurkakoarena ahultzea.
• Biztanleriaren
ideologia
kontrolatu, etsaiaren
hedapena eragozteko.

52. • Estatu Batuek estatu-
kolpeak babestu.
• Komunistei Europako
gobernuetan sartzeko
betoa.
• Sorgin-ehiza martxan jarri:
o Artista eta intelektual
ugariri komunista izatea
leporatu.

53. • Sobietar
blokean, kontrola
zorrotzagoa.
• Errepresio gogorra
nozitu.

54. • Bi blokeek aurkakoa
ahultzen saiatu.
• Aurkako blokean
erregimenaren
aurkakoak babestu.

55. • SESBek laguntza
ekonomikoa eman
Mendebaldeko alderdi
komunistei.
• Mendebaldekoek, kom
unisten aurkako
disidenteei lagundu.