1. 12. Gaia
Deskolonizazioa

2. Deskolonizazioa: definizioa, kausak
eta bitartekoak

3.  Deskolonizazioa:
Europako inperio
handiek abiarizitako
independentzia
prozesua.
 Dozenaka herri sortu.

4. Kausak

Sortutako egoera inperioei
eustearen aurkakoa.

Metropoliak ahulak.

5.  Gerrak mugimendu
nazionalistak sendotu.
 SESB eta AEB
munduko
nagusitasunaren bila,
mugimendu
independentistak
sortzen lagundu.

6.  NBEren zeregina
oso garrantzitsua.
 Herriek
autodeterminazio-
eskubidea izatea.

7. Deskolonizazioa: Kronologia eta zer
tokitan gertatu zen.

1946an hasi.

Independizatutako
azken koloniak: Hong
Kong eta Macau.

8. Bitartekoak: prozesu baketsuak eta
indarkeriazkoak

Deskolonizazio-prozesua
asko aldatu leku batetik
bestera.

Baketsua izan zen
britainiar kolonietan,
negoziaketaren bidez
gauzatu.

9.  Frantziako
independentzia
deuseztatzeko,
zenbait tokitan
gerra gogorrak
egin.

10.  Asian 1950 baino lehen
lurraldearen zati handi
bat independizatu.
 Beste leku batzuetan
askapen- gerrak egin
independentzia lortzeko.

11.  Afrikan ere
desberdintasunak:
-Iparraldean gerra odoltsuak
-Afrika Beltzean, estatu
berrien independentzia
baketsua eta itundua.
 Ozeanian deskolonizazio
baketsua.

12. Deskolonizazioa Asian

13. Hindustango penintsula
India britaniarren inperio
handiena, jendetsuena
1947an independentzia
lortu

14. Indiari konstituzioa,
parlamentua, zerbitzu
publikoa eta
autogobernua eman
Lurralde hedadura, kultura…
zela eta, koloniak banatu

15. Bi lurralde lehiatu:
- Hinduz osatutako kongresuko
alderdia, Ghandi eta Nehru
buru, estatu bakarra sortu
nahi
- Musulmanen ligaren alderdia,
A.Jinnah buru, berezko estatu
musulmana

16. Bi errepublika: indiako batasuna,
pakistan
Pakistan bi lurraldetan banatu. Erlijo
bera baina hizkuntza, ohitura
desberdinak. Mendebaldekoa
independizatu, Bangladesh deitu

17. Indotxina
Vietmaneko nazionalisten
burua Ho Chi Minh
komunista,
independentziaren ligako
buruzagi nagusia. 1945-
an independetzia
aldarrikatu

18. Frantziak independentzia onartu
ez
Gerra 1950-ean nazioartekoa egin
Txinako Herri Errepublikak
Vietminhen miliziei lagundu
Frantziarrek Estatu Batuen
laguntza

19. 1954-an, frantziarrak garaituak
Dien Bien Phu-n
Indotxinako estatua banatu:
Laos, Kanboia eta Vietnam
Vietnam zatitu: Ipar eta Hego
Vietnam

20. Indonesia
1942an, Japoniarrek Indonesia
bereganatu
Ahmed Sukarnok japoniarren
aurka borrokatu eta
Indonesiako Errepublika
aldarrikatu

21. Herbehereak eta Britainia Handiak
egoera kontrolatu
1947-48ra, Indonesian gerra
Herbehereek lurraldea utzi
1949-an, Sukarno Indonesiako Estatu
Batuen presidente hautatu

22. Sukarnoen gobernua:
- Konotazio nazionalista, militarista eta sozialistako
diktadura
- Hirugarren Munduko mugimenduaren buruzagia

23. 1965-ean, mendebaldearen
aldeko iraultza militarra
Shuarto eta Kasution buruak
1967an, Sukarno kargutik kendu
eta Suhartok ordezkatu

24. Deskolonizazioa
Afrikan

25. Afrikako iparraldea eta ipar ekialdea
Herrialde musulmanetan nazio-kontzientzia
handia garatu Bigarren Mundu Gerra ostean.
Negozioen bidez metropolietatik gero eta
autogobernu maila handiagoa lortu.
Panarabismoak (erlijio-kultura mugimenduak)
independentzia prozesuetan lagundu.

26. 1922-an britainiar protektoratua amaitu
Egipton.
Libiak 1951 independentzia
Italiarengandik
Bigarren Mundu Gerra Tunisia inbaditu,
gero Frantziaren administraziora
itzuli. Borrokaren eraginez Frantziak
independentzia eman.

27. Marokon Tunisiarekin batera
aldarrikatu behin betiko
independentzia.
Algerian, berriz gerra baten
bidez lortu behar izan zen
independentzia (1962an).

28. Saharaz hegoaldeko Afrika
Itunen bidez independentzia.
Mugimendu nazionalistarik ez.
Europako potentziek
ezarritako mugak.
Etnia ezberdinek arazoak
mugekin.

29. Independentzia prozesuak
klase europartuek abiarazi.
Batzuetan kolono zuriek.
Independentzia lortu ondoren
kontraesanak eta arazoak.

30. Arazoak konpontzeko gobernu
militarrak ezarri.
Metropoliarekin loturak jarraitu.
Ondorioz belztasuna eta
panafrikanismoa.

31. Belztasuna: Beltzen kultura
eta espiritu balioen
multzoa.
Panafrikanismoa: Afrikako
herrien arteko batasun
eta elkartasun
mugimendua.

32. EKIALDE
ERDIKOA:
KONPONDU
GABEKO GATAZKA

33. AURREKARIAK: Ekialde
Hurbila XX. mendearen lehen
erdialdean

34. XIX. mendearen bukaeratik mugimendu sionistak
herri juduarentzat estatua sortzea eskatu.
Europako hainbat herrialdetan eta Estatu
Batuetan sakabanatuta.

35. Sionismoa: XIX. Mendearen bukaeran Europan
sortutako mugimendu politiko eta ideologikoa.
Juduek Palestinara itzultzeko duten eskubidea
berresten, eta estatu judua sortzeko eskatzen.

36. Lehen Mundu Gerran Britainia
Handiko Kanpo Arazoetako
ministroak (Lord Balfour) Balfour
Adierazpena prestatu:
-Sionismoaren alde.
-Juduei Palestinara itzultzen
laguntzeko konpromisoa hartu.
Palestinan gero eta judu gehiago.

37. Lehen Mundu Gerraren ondoren, Nazioen
Elkarteak Palestinaren agintaldia eman Britainia
Handiari.
Agintaldia: Nazioen Elkarteak (NBE-k) herrialde
bati emandako lurralde baten aldi baterako
subiranotasuna.

38. 1930. hamarkadan juduen
immigrazioa areagotu.
Juduak erregimen naziaren
jazarpenetik ihes.
Arabiarrak atsekabetu 
matxinadak egin.
Britainiarrak Palestinan egotearen
aurka borrokatzen hasi juduak 
atentatu terroristak egin.

39. 1947-an NBE-k Britainiarrak Palestinatik joatea
eta Palestina bi estatutan banatzea onartu.
Bi lurraldeak: Estatu judua (lurren %55,
biztanleriaren %33) eta estatu arabiarra
(lurraren %45, biztanleriaren %66).

41. Arabiarren eta israeldarren
arteko gerrak

42. Ingelesen agintaldia 1948ko
maiatzaren 14an bukatu.
David Ben Gurion-ek Israelgo
estatua aldarrikatu.
Eremu horretako arabiar herrialdeek
beren tropak bidali estatu berrien
aurka  lehen gerra arabiar-
israeldarra

43. Gerraren ondorioz:
Israelek beste lurralde batzuk
eskuratu.
Israelek okupatu gabeko zatiak
(Jerusalem eta Zisjordania)
Jordaniak eskuratu.
Egipto, Gazako Zerrenda
administratzeaz arduratu

44. 1956. urtean:
Egipto Suezko kanala nazionalizatu.
Israel, Frantzia eta Britainia Handia aliatu eta Sinai
penintsula inbaditu.
NBEren eta Estatu Batuen presioen ondorioz alde egin
behar izan.

45. 1967, Sei Egunetako Gerra
Israelek: Egiptori, Siriari eta Jordaniari eraso.
Gaza, Zisjordania, Jerusalem Ekialdea, Golan
eskualdea eta Sinai penintsula konkistatu.
NBEk Israeldarrak okupatutako herrialdetatik
joateko agindua eman, hauek ez agindua bete.

46. 1973 Yom Kippur gerra
Egiptok eta Siriak israeldar posizioei
eraso.
Israelek galdutako lurraldeak
berreskuratu, Estatu Batuaren
laguntzarekin.
Gerraren ondoren, Egipto, eta Israel
Camp Davideko ituna sinatsera derrigortu
zituen Estatu Batuek.

47. Camp Davideko ituna:
Egiptok Israel estatua onartu, Israelek Sinai penintsula
itzultzearen truke.

48. 1975 Libanoko gerra.
Israelek erasora jo, palestinarrak lurralde horretatik
kanporatzeko.

49. Palestinako Aginte Nazionalaren
Sorrera (ANP)
Lehen arabiar-israeldar gerraren ondoren:
Palestindarrak marjinatu
Hainbat arabiar herrialdeetako errefuxiatu esparruetan
bizitzen hasi.

50. Errefuxiatu-esparruetako bizimodua palestindar
nazioaren kontzientzia pizten eta erresistentzia
antolatua sortzen lagundu.
1964an Palestina Askatzeko Erakundea (PAE) sortu
Jassir Arafat buruzagitzat.

51. Hasieran, PAEk ekintza terroristak Israelen,
Palestinan eta mundu osoan zehar.
1980ko hamarkadaren bukaeran, Israelek 1967an
okupatu zituen herrialdeetan hiri-gerrillaren
taktikak erabiltzen hasi honen armaderen aurka.
Intifada

52. Indarkeria etengabekoa zenez, NBEk
negoziazioak egin.
Gaza-Jeriko ituna:
Israelek Palestinaren autogobernua aintzatetsi

53. Palestinako Aginte Nazionala sortu
Gazako Zerrenda, Jeriko eta inguruneak, eta
Zisjordania okupatu.
-Jassir Arafat izan presidentea, 2004an hil arte.

54. Hirugarren Munduaren sorrera

55. Estatu ahul batzuk
Koloniak jarritako mugei eutsi.
Muga artifizialak, ondorioz gerrak piztu.

56. Gobernuaz eta administrazioaz
arduratzeko langile prestaturik
ez
Askotan erabaki desegokiak.
Estatu diktatorialak ezarri,
askatasun politikoa amaierazi.

57. Mendekotasun ekonomikoa
Independentzia politikoak ekonomikoa ekarri ez .
Mendekotasun handia kanpoko herrialdeekiko.

58. Metropoliek industriak
kolonietan ezarri ez.
Ondorioz,
neokolonialismoa
ekonomikoak
kolonialismo politikoa
ordeztu.

59. Metropoliak azpiegiturak eta zerbitzuak eraikitzeaz
ez arduratu
Independentzia aldarrikatzean dena egiteko zegoen
Herrialde horiek ezin gastuei aurre egin eta azpi-
garatuta geratu

60. Deskolonizazioaren ondoren bi arazo:
– Bizitza maila gero eta txarragoa
Demografia hazkunde handia
ekonomiaren-geldialdia
– Giza hondamendiak
• Natura-hondamendiak eraginda

61. Bi blokeen artean
NBEk hirugarren munduko herrialdeak onartu
Herrialde horiek Segurtasun Kontseiluko kide ez,
erabaki
garrantzitsuenetan
parte hartu ez

62. Nazioarteko politikan Hirugarren Munduko
herrialdeak neutralak izaten saiatu, Bandungeko
Konferentzia (1955)
Hor sortu Lerrokatu Gabeko Herrialdeen
mugimendua bloke politikoetan ez sartzeko

63. Bandungeko konferentzia
Konferentzian 29 estatu
deskolonizatuak parte hartu
Kolonialismoa eta arrazagatiko
diskriminazioa kondenatu
Ekonomia-garapena eta
independentzia nazionala
babesteko beharra onartu.

64. Lerrokatu Gabeko Herrialdeen
mugimendua porrot egin. Arrazoiak:
Ekonomia-garapenerako itxaropenik ez
Blokeetatik ez asko urrundu, Hirugarren Mundua bi
potentzien gudu-zelai bihurtu. Bestalde, batzuk bloke
batean argi : Kuba sozialista
Honek mugimenduari sinesgarritasuna kendu.