• Thomas Jefferson
amerikako iraultzaren
ideologoa Virginiako
eskubideen
aldarrikapenak idatzi.
• Frantzia eta Espainia
laguntza militarra
eman koloniei
8.
Amerikako Iraultzaren legatua
•1787 ko konstituzioan
politika orden berria
antolatu.
• Presidentea 4 urtetik behin
hautatu.
• Lehen presidentea George
Washington
9.
• Botere legegilea
herritarrek hautatu
• Botere judiziala
auzitegien esku.
• Amerikako iraultza
eredua.
Frantziaren egoera, Iraultzaren
aurretik
1789 an Frantzia
potentzia handia
baina arazo asko
Estamentuzko
gizartea egon
-besteen kontura
nobleziak eta kleroak
pribilegioei eutsi
12.
Ekonomia krisi egoeran
-matxinada giroa sortu kleroen
eta nobleziaren aurka
Ogasunaren defizita
-defizitak gora egin
-burgesiak eta nekazariek
dena ordaindu behar
Luis XVI erregea babesa
galtzen joan
13.
Estatu Orokorren bilera
Erregearen ogasun-
ministroak ekonomia
krisia geldiarazten
saiatu
Pribilegiatuek uko egin
zergak ordaintzeari
Estatu Orokorretara
deitzea irtenbide
bakarra
14.
Estamentuek
kexa-
koadernoetan
idatzi
proposamenak eta
arazoak
Burgesia politika-
klubetan antolatu
Egunkariak sortu,
ideiak hedatzeko
15.
Frantziako iraultzaren hasiera
Nobleak eta kleroak botoa
estamentuka eman nahi
pribilegiatuek gehiengoa
lortzeko
Asanblea Nazionala eratu
Diputatuak pilotalekuan
bildu konstituzio bat idatzi
arte
16.
Asanblea
Nazionala
konstituziogile
bihurtu
Parisko herritarrek
manifestazioa egin
Bastillari eraso
• Bi urtepasatu ondoren
konstituzioa aldarrikatu.
• Ezaugarri hauek:
-parlamentuzko monarkia.
-botere banaketa.
-asanblea sufragio zentsitario
bidez hautatu.
-administrazioaren
deszentralizazioa.
21.
Asanblea legegilea etaerreformen
aurkako oposizioa
• Goi-burgesiaren
helburuak nagusitu,
beraz iraultza hor
geratzea nahi.
• Pribilegiatu asko
emigratu.
22.
Gerra atzerrian etamonarkiaren
amaiera
• Austriak eta Prusiak gerra
deklaratu Frantziari.
• Errege familia
Frantziatik ihes egiten
saiatu baina
Varennesen atxilotu.
Konbentzio Girondinoa
(1792-1793)
• Errepublikaren
aldarrikapenak fase
erradikal eta
herritarrena abiarazi.
• Iraileko hilketak
gertatu. Parisko
espetxeei eraso egin
eta denak hil.
Menditarren Konbentzioa eta
Izualdia (1793-1794)
• Iraultza porrot
egingo zuelarik sans
culloteek estatu
golpe bat eman.
• Menditarrek
konstituzio
demokratiko berria.
• Erregezale batek
Marat hiltzeak eta
ingelesek Toulon
hiriari erasotzeak
izualdia sortu.
• Konstituzioak
susmagarrien
legeak onartu.
29.
• Erregezale batek
Marat hiltzeak eta
ingelesek Toulon
hiriari erasotzeak
izualdia sortu.
• Konstituzioak
susmagarrien
legeak onartu.
30.
Direktorioa eta Iraultzarenamaiera
(1795-1799)
• Diktadurak ez
egoteko gobernu
moderatua sortu.
• Gobernu horrek
konstituzio berria
sortu III. urteko
konstituzioa.
• 1795ean Borboiek
berrezartzen saiatu
Vendimaireko
matxinada eragin.
• Napoleon Bonapartek,
Parisko goarnizioaren
arduranak, matxinada
menderatu.
• 1799ko Brumaireren
18an Napoleonek
estatu kolpea
33.
NAPOLEONEN INPERIOA
Zenbait erreforma abiarazi
Hedapen militarreko
politika
Erregimenaren amaiera
eragin
34.
Napoleonen obra Frantzian
Napoleonek botere osoak bereganatu
Bere burua biziarteko kontsul izendatu
Liberalismoa sendotu
Frantziako Bankua eta merkataritza
kodea sortu
Hezkuntza publikoa sustatu
35.
Napoleon eta Europa
Errepublika inperio bihurtu
Austerlitzeko garaipenak Germaniako
Erromatar Inperio Santuaren amaiera
eragin
Blokeo kontinentala ezarri zuen Britaina
Handiaren aurka.
Portugalek ez zuen onartu blokeo
kontinentala
36.
Errusia Frantziarekiko aliantza bertan behera utzi
eta britainiarekin merkataritzan hasi
Frantzia Errusia inbaditzen saiatu
Koaliazioak Frantzia garaitu Leipzigeko guduan.
Aliatuak Pariseraino ailegatu eta Napoleon
erbestera joan
Boterea ehun egunez berreskuratu baina
Waterloonen porrot egin zuen
Santa Helenan hil zen.
Vienako Biltzarra: Europako
maparen berrantolaketa
• Napoleon ondoren,
potentziak beste
lurralde-antolaketa bat,
bake iraunkorra
bermatzeko eta
iraultzak eragozteko.
• Vienako Biltzarra,
Europako mapa berria
eratu.
40.
• Europako mapanaldaketak egin
estatuen kopurua murrizteko.
• Hiru aldaketak:
Frantzia iraultza aurreko mugetara
itzuli.
Frantziaren espantsionismoari aurre
egiteko, bi estatu tapoi sendotu.
Austriak, Prusiak eta Errusiak
lurralde batzuk bereganatu.
• Vienako Biltzarrak biltzarren sistema
abiarazi.
41.
Nazioarteko aliantzak iraultzaren
kontra
• Bi bloke sortu:
Aliantza Santua (Prusia,
Errusia eta Austria)
antiliberala, Tronuaren eta
Aldaeraren arteko aliantza
defendatu.
Aliantza laukoitzak(Austria,
Prusia, Errusia eta Britainia
Handia) Vienako
Biltzarrean sorturiko ordena
defendatzeko helburua.
• 1830ean bigarrenbolada
iraultzailea gertatu
• Frantzia gune nagusi
• Luis Filipe Orleanskoa,
burgesia aberatsaren
buruzagia, tronuan jarri
• Bruselan, herbereetako
erregearen aurkako matxinada
• Belgikaren independentzia lortu
• Frantzian hasi
•Otsailean iraultza gertatu
• II.Errepublika aldarrikatu
• Erregimen berriak langileen
beharrak ez bete
• Horregaitik berriro matxinatu
baina uztaileko iraultzan
porrot
51.
• Burgesiak garaileeta
1848ko konstituzioa, oso
moderatua.
• Luis Napoleon Bonapartek
irabazi hauteskundeetan.
• Gobernua autoritarioa
• 1852an II.Inperioa
aldarrikatu
52.
• Nahiz etaporrot egin 1848an
politika berria abiarazi
• hiru arrazoi:
- Italiaren eta Alemaniaren
bateratzeen abiapuntua
- demokrazia aurrera egitea
- langile mugimenduaren
antolaketa modernoa eta
eraginkorragoa.
Independentzia-mugimenduen
ezaugarriak:
Espainiarrek,krioiloek,
indioek,beltzek eta mestizoek
osatu.
• Elitea espainiarrek eta
krioiloak.
• Biztanleriaren zati handiena
indioek,mestizoek eta
beltzek.
Independentziaren lehen
etapa(1808-1815)
• Gerran botere-hutsunea.
• Junta antolatu eta horiek
beren armadak osatzen
hasi.
• Fernando VII.a Espainiak
galdutako lurraldeak
berreskuratu.
57.
Independentziaren bigarren
etapa(1817-1824)
• Fernando VII.aren
absolutismoaren
berrezarkuntza, jasaezina
kolonientzat eta lagungarria
matxinatuentzako.
• Mugimendua Argentinan
hasi.Horrela txileren
independentzia lortu.
58.
• Simón Bolívarrek
kolombiaren independentzia
lortu.
• Bolívarrek eta San Martinek
Peruko Erregeorderriari
eraso, eta independentzia
lortu.
• Mexikon, Agustin de
Iturbidek independentzia
lortu.
60.
Neoklasizismoak irautea
• FrantziakoIraultzaren eta Napoleonen
Inperioaren garaian (XIX. mendearen
lehen erdialderarte).
• Arkitekturan, garaipen-arkuak eta
oroigarrizko zutabeak. Adibidez:
– Vendôme zutabea (Napoleonek
Austerlitzeko garaipena ospatzeko).
61.
• Canovak pinturaketa eskulturak.
Adibidez:
– Napoleonen eta haren familiaren
erretratuak.
– Paulina Bonaparteren eskultura.
• Jacques-Louis David Frantziako
Iraultzaren pintore ofiziala. Adibidez:
– Pilotalekuaren zina
– Maraten heriotza
– Napoleonen koroatzea
62.
Erromantizismoa
• XIX. mendearenlehen erdialdean.
• Ezaugarriak:
– Neoklasizismoaren kontra. Arrazoimen eta
zaletasun klasikoei uko. Garrantzitsuena
sentimenduak adieraztea.
63.
– Erdi Arokoereduetan, inspirazioa.
Arkitekturan forma gotikoak.
– Irudimena, fantasia eta sormena
nagusitu. Askatasun handiagoa.
• Arkitekturan, Erdi Aroko estiloak
eta Ekialdekoak. Adibidez:
– Londreseko parlamentua
– Brighton-eko Errege Pabilioia
64.
• Pinturan, batzuetanEkialdeko gaiak.
Pintore nagusiak:
– Frantzian:
• Delacroix (Askatasuna herriaren gidari)
• Géricault (Medusa itsasontziaren balsa)
– Britainia Handian:
• Turner (Euria, bapore eta abiadura)
– Espainian:
• Federico de Madrazo (Vilchesko
kondesaren erretratua)
• Pérez Villaamil (San Juan de los Reyes
elizako barrualdea).
65.
• Literaturan:
– Lord Byron (Greziaren independentziaren
alde borrokatu eta hil).
– Walter Scott
– Victor Hugo
• Musikan:
– Beethoven (klasizismoaren eta
erromantizismoaren arteko haustura eragin).
– Brahms
– Schubert
– Chopin
