11-р анги               Б хувилбaр

                              Сайн малчны баясгалан

    Хатуу өвөл, хавсарган хавар,дэлгэр зун, баян намрын дөрвөн цагийн дотор дутагдал гачигдалгүй өнгөрөөж
,дөрвөн зүг найман зовхист таван төрөл сүрэг мал бэлчиж, баян монголын сайн малчны магнай тэнийнэ.Хатуу
өвөлд хашаа саравчтай сэтгэл амар . Хавсарган хаварт хадлан бордоотой санаа түвшин, Халуун зун худаг устай
бодлого тайван.Баян намарт жин хөсөгтэй амьдрал сайхан.Ийм жаргалтай малчныг сайн малчин гэдэг бөгөөд
түүний баян өргөн орших нь сайн малчны баясгалан ажээ.

1.Эхийн тулгуур нэгжийг оновчтой илэрхийлсэн хэсгийг олоорой
А.Хатуу өвөл,хавсарган хавар,халуун зун,дөрвөн цаг,хадлан бордоо,магнай тэнэгэр
В.Хатуу өвөл,хавсарган хавар,халуун зун,баян намар,мал сүрэг,найман зовхист
С.Хатуу өвөл,хавсарган хавар,халуун зун,бодлого тайван,баян намар,сайн малчин
D.Хадлан бордоо,хашаа саравч,жин хөсөг,худаг ус,мал сүрэг,сайн малчин,дөрвөн цаг
2.Эхийн гол санааг хамгийн оновчтой хэлцийг ол.

 А.Навчит гурван даваа,найрт гурван даваа,цаст гурван даваа, цэнгэлт гурван даваа
В.Идсэн эрүү хувхайрч, идүүлсэн бут ургана
С.Ажил сайтын амьдрал сайн , ах сайтын дүү нар цэцэн
 D.Ажил хийвэл дуустал, давс хийвэл уустал
    3.Эхийн шинэ санаа бүхий хэсгийг олно уу?
          А.малчны баясгалан        В.халуун зун                 С.хашаа саравч     D.дөрвөн зүг Е.амьдрал сайхан
4.Эхийн эрхин үйлдэгчийг оновчтой тодорхойлсон хэсгийг ол
          А.хашаа саравч       В.дөрвөн улирал С.мал сүрэг                      D.Сайн малчин      E.жин хөсөг
5.”Сайн малчны баясгалан” эхэд тохирох тодорхойлолтыг ол
       А.Эрдэм шинжилгээний найруулга                                      В.Уран зохиолын найруулга
               С.Ярианы найруулга                                      D. Нийтлэлийн найруулга
6.”Баялаг ” хэмээх үгтэй төрөл утгат үгийг ол
          A.баясгалан      B.баяртай                 C.баярхуу            D.баярлуулах        E.байрлуулах
7.Дараах хэлцийн утга дарааллын зүй тогтлыг ажиглаад цэгийн оронд тохирох үг ол Даахгүй нохой
булуу хураах,түрүүний бөөс толгойд гарах,санаа байвч сачий хүрэхгүй, гар бариад бугуй барих, санаа нь
дэлхий сачий мэлхий................................................
                   A.суусан газраас шороо атгах                                  B.зажлахгүй залгих
                C.даварсаар даварсаар дагвын орон дээр                       D.нэг гараараа нөгөө гар барих
  8.Харь хэлний гаралтай үгийг олоорой
             A.заг            B.алтан                        C.жижүүр            D.уураг        E.суудал
9.Нутгийн аялгууны үгийг олоорой
         A.ногт           B.машин                     C.лавшиг               D.хүргэн        E.хадлан
10.Төсөөт үг зэрэгцэн орсон хэсгийг олоорой
A.бараа сүр      B.даллан дууд         C.үг хэл                     D.хөх халзан E.үүх түүх
 11.”Санаа алдах ” гэсэн өвөрмөц хэлцтэй ойролцоо утгатай хэлцийг ол
A.нойр алдах B.ам алдах                C.шүүрс алдах                D.нүд алдах    E.ухаан алдах
    12.Бүгд нэг утгын зүйлчлэлд багтах үгс бүхий хэсэг аль нь вэ?
A.надад,хамар,хүмүүс,үс            B.навч,чимээ,нүл,уруул                   C.хөл,үс,гудамж,мөр D.дуу,хөмсөг,гэр,зүрх
E. гар,хөл уруул,нүд
   13.Дараах хэлцүүдийг утгатай нь зөв харгалзуул
1.давсанд явах                                             a.амны хишигтэй
2.чулуу хөөлгөх                                            b.хэлсэн үгэндээ эзэн ,идсэн хоолондоо сав
 3.сүвээ сүлбэн,хавиргаа хатгах                                c.муу санаа эзнээ отно
4.морь сайтай                                            d.ширэн нүүрлэх
 5.ичих нүүртээ илэг наах                                    e.сохор харын өртөөнд очих
 6.за гэвэл ѐогүй                                         f.хаяагаа хадрах
7.өөдөө хаясан чулуу өөрийн толгой дээр                       g.молиго үмхүүлэх
8.давирхай халаах                                         h.цаасан малгай өмсгөх
14.Үгсүүдийн байрлалыг сольж үг бүтээ
                                    НИХРОСОЛ
11-р анги                   А хувилбар
                                                       Хунгийн чуулга
Жил бүрийн намар хунгийн сүрэг дулаан орноо зорихын өмнө Ганга нууранд мянга мянгаар сүрэглэн
буудалладаг Ийнхүү олон хоног хангиналдан дуулалдан,нуур усандаа салж ядан уйлалдаад их нүүдэлд бэлтгэн
өд сөдөө дэвж, үр зулзагаа дагуулан цугларахыг Дарьганга нутгийнхан “Хунгийн чуулга”гэнэ Хунгийн чуулга
чухамдаа тухайн жилийн өнгө намар намрын араншинг илэрхийлнэ Эх орны өнцөг булан бүрээс “Хунгийн
чуулга”үзхээр хаа газрын хүмүүс намар оройхон “Ганга” нуурыг зоридог болсоор удлаа.Тэрч байтугай
гадаадын зуулчид ч ихээр ирэж нунжгээ тосон хээр тал нутгийн сайхныг магтан бутсаар.........
1.Дээрх эхэд хэдэн цогцолбор байгааг олоорой
А.жил бүр.......буцсаар гэсэн 1 цогцолбор
Б.Жил бүр.....буудалладаг.Ийнхүү олон хоног.....”Хунгийн чуулга” гэдэг.Хунгийн чуулга
чухамдаа............буцсаар             гэсэн 3 цогцолбор
В.Жил бүр ..... Хунгийн чуулга гэдэг .Хунгийн чуулга.....буцсаар гэсэн 2 цогцолбор.
Г.Жил бүр......илэрхийлнэ.Эх орны өнцөг булан ......магтан буцсаар гэсэн 2 цогцолбор.
2.Эхийн гол санааг хамгийн оновчтой илэрхийлсэн хэсгийг ол.
А.Хунгийн үзэлгэлэнтэй шувуу Б.Хүмүүс эх сониуч В.Эх орон минь юутай баян Г.Байгалийн гоо сайхан
сайн бүхний эх         Д.Хун ухаантай шувуу
3.Хунгийн чуулга эхэд тохирох тодорхойлтыг ол
А.Эрдэм шинжилгээний найруулга Б.Уран зохиолын найруулга В.Албан бичгийн найруулга Г.Нийтлэлийн
найруулга Д.Ярианы найруулга
4.Эхийн шинэ санаа бүхий хэсгийг ол
А.Хунгийн чуулга Б. Хангиналдан дуулалдан В.Намрын араншин Г.Ганга нуур Д. Эх орны өнцөг булан
5.Эхийн эрхин үйлдэгч бүхий хэсгийг ол
А.Хун шувуу Б.Дарчганга нутаг В. Хунгийн чуулга Г. Хүмүүс
6.Төсөөт үг орсон хэсгийг ол
А.цовоо сэрэглэн б.энх тайван в.алд дэлэм г.үзэх харах д.харжигнах хэржигнэх
7.Дараах бүлэг үгсээс аль нь төрөл биш үг вэ?
Үзлэг ,үзэм,үзэмж,үзвэр,үзэл,үзмэр,үзэсгэлэн,үзэг,үзүүлэн
А.үзлэг,үзэмж б.үзвэр үзэл в.үзэмж ,үзмэр г.үзэм,үзэг д.үзүүлэн,үзэсгэлэн
8.Дараах хэлцүүдийн утга дараалын зүй тогтлолыг ажиглаад цэгийн оронд тохирохыг нь ол
Нүдэн балай чихэн дүлий,ум хумгүй, мэдэхгүй царайлсан,ухаан жолоогүй,дүлий дөмбө оргисон........
А.Илжиг шиг зөрүүд Б.буруу ишэлсэн сүх шиг В.эргүү төлөг шиг Г.хуйхуйд хөөгдсөн юм шиг
9.Харь хэлнийгаралтай үгийг ол
А.зүс Б.хавар В.сааль Г.олз Д. Цонх
10.”Дахан дор эр даахин дор хүлэг” гэсэн хэлцтэй ойролцоо утгатай хэлцийг ол.
А.Дархан хүн хүн бурхан ухаантай б. Эрхийг сурхаар бэрхийг сур                    В.Хайр нь дотроо хал нь гаднаа
Г.Эрийг бүү бас дайл бүү янд
11. Дараах үгсийн утга дарааллыг ажиглаад цэгийн оронд тохирох үгийг ол
Хуланц, элэнц, өвөг, эцэг,хүү, ач,жич........................
А.зээ            Б.бөл        В.үеэл          Г.гуч                Е.нагац
12.Дараах үгсийг уншаад нутгийн аялгууны үгийг ол.
А.чөдөр Б.ширээ В.зон Г.живаа Д.гахай
13.Дараах хэлцүүдийн утгыг тохируулан харгалзуул.
1.Гүзээнд наалдсан дэлүү шиг                                   а. Галд тос нэмэх
2.Могой гурав тасравч гүрвэлийн чинээ                         б.Ямаа туйлдаад янгиа эвдэхгүй
3.Бяруу болоогүй байж бух болох                                в.Нойтон хамуу
4.Эр хүн долоо дордож найм сэхнэ                              г.даахин дор хүлэг,дахан
5.Мэлхйи харайвч мөн дороо                                    д.Үхсэн буурын толгой ноос амьд ат айна
6.Дайран дээр давс нэмэх                                       ж.Аавын цээж амны салиа арлаагүй
7.Хал үзэж халуун чулуу долоосон                               з.Эр хүн туг ч барина тугал ч хариулна
8.Эрийг бүү бас далайг бүү янд                                 и.Долоо буудуулсан чоно шиг
14.үсгүүдийн байрыг сольж үг бүтээ.
                                          ГЭЭСҮЛЭНЗН

11уш жишиг

  • 1.
    11-р анги Б хувилбaр Сайн малчны баясгалан Хатуу өвөл, хавсарган хавар,дэлгэр зун, баян намрын дөрвөн цагийн дотор дутагдал гачигдалгүй өнгөрөөж ,дөрвөн зүг найман зовхист таван төрөл сүрэг мал бэлчиж, баян монголын сайн малчны магнай тэнийнэ.Хатуу өвөлд хашаа саравчтай сэтгэл амар . Хавсарган хаварт хадлан бордоотой санаа түвшин, Халуун зун худаг устай бодлого тайван.Баян намарт жин хөсөгтэй амьдрал сайхан.Ийм жаргалтай малчныг сайн малчин гэдэг бөгөөд түүний баян өргөн орших нь сайн малчны баясгалан ажээ. 1.Эхийн тулгуур нэгжийг оновчтой илэрхийлсэн хэсгийг олоорой А.Хатуу өвөл,хавсарган хавар,халуун зун,дөрвөн цаг,хадлан бордоо,магнай тэнэгэр В.Хатуу өвөл,хавсарган хавар,халуун зун,баян намар,мал сүрэг,найман зовхист С.Хатуу өвөл,хавсарган хавар,халуун зун,бодлого тайван,баян намар,сайн малчин D.Хадлан бордоо,хашаа саравч,жин хөсөг,худаг ус,мал сүрэг,сайн малчин,дөрвөн цаг 2.Эхийн гол санааг хамгийн оновчтой хэлцийг ол. А.Навчит гурван даваа,найрт гурван даваа,цаст гурван даваа, цэнгэлт гурван даваа В.Идсэн эрүү хувхайрч, идүүлсэн бут ургана С.Ажил сайтын амьдрал сайн , ах сайтын дүү нар цэцэн D.Ажил хийвэл дуустал, давс хийвэл уустал 3.Эхийн шинэ санаа бүхий хэсгийг олно уу? А.малчны баясгалан В.халуун зун С.хашаа саравч D.дөрвөн зүг Е.амьдрал сайхан 4.Эхийн эрхин үйлдэгчийг оновчтой тодорхойлсон хэсгийг ол А.хашаа саравч В.дөрвөн улирал С.мал сүрэг D.Сайн малчин E.жин хөсөг 5.”Сайн малчны баясгалан” эхэд тохирох тодорхойлолтыг ол А.Эрдэм шинжилгээний найруулга В.Уран зохиолын найруулга С.Ярианы найруулга D. Нийтлэлийн найруулга 6.”Баялаг ” хэмээх үгтэй төрөл утгат үгийг ол A.баясгалан B.баяртай C.баярхуу D.баярлуулах E.байрлуулах 7.Дараах хэлцийн утга дарааллын зүй тогтлыг ажиглаад цэгийн оронд тохирох үг ол Даахгүй нохой булуу хураах,түрүүний бөөс толгойд гарах,санаа байвч сачий хүрэхгүй, гар бариад бугуй барих, санаа нь дэлхий сачий мэлхий................................................ A.суусан газраас шороо атгах B.зажлахгүй залгих C.даварсаар даварсаар дагвын орон дээр D.нэг гараараа нөгөө гар барих 8.Харь хэлний гаралтай үгийг олоорой A.заг B.алтан C.жижүүр D.уураг E.суудал 9.Нутгийн аялгууны үгийг олоорой A.ногт B.машин C.лавшиг D.хүргэн E.хадлан 10.Төсөөт үг зэрэгцэн орсон хэсгийг олоорой A.бараа сүр B.даллан дууд C.үг хэл D.хөх халзан E.үүх түүх 11.”Санаа алдах ” гэсэн өвөрмөц хэлцтэй ойролцоо утгатай хэлцийг ол A.нойр алдах B.ам алдах C.шүүрс алдах D.нүд алдах E.ухаан алдах 12.Бүгд нэг утгын зүйлчлэлд багтах үгс бүхий хэсэг аль нь вэ? A.надад,хамар,хүмүүс,үс B.навч,чимээ,нүл,уруул C.хөл,үс,гудамж,мөр D.дуу,хөмсөг,гэр,зүрх E. гар,хөл уруул,нүд 13.Дараах хэлцүүдийг утгатай нь зөв харгалзуул 1.давсанд явах a.амны хишигтэй 2.чулуу хөөлгөх b.хэлсэн үгэндээ эзэн ,идсэн хоолондоо сав 3.сүвээ сүлбэн,хавиргаа хатгах c.муу санаа эзнээ отно 4.морь сайтай d.ширэн нүүрлэх 5.ичих нүүртээ илэг наах e.сохор харын өртөөнд очих 6.за гэвэл ѐогүй f.хаяагаа хадрах 7.өөдөө хаясан чулуу өөрийн толгой дээр g.молиго үмхүүлэх 8.давирхай халаах h.цаасан малгай өмсгөх 14.Үгсүүдийн байрлалыг сольж үг бүтээ НИХРОСОЛ
  • 2.
    11-р анги А хувилбар Хунгийн чуулга Жил бүрийн намар хунгийн сүрэг дулаан орноо зорихын өмнө Ганга нууранд мянга мянгаар сүрэглэн буудалладаг Ийнхүү олон хоног хангиналдан дуулалдан,нуур усандаа салж ядан уйлалдаад их нүүдэлд бэлтгэн өд сөдөө дэвж, үр зулзагаа дагуулан цугларахыг Дарьганга нутгийнхан “Хунгийн чуулга”гэнэ Хунгийн чуулга чухамдаа тухайн жилийн өнгө намар намрын араншинг илэрхийлнэ Эх орны өнцөг булан бүрээс “Хунгийн чуулга”үзхээр хаа газрын хүмүүс намар оройхон “Ганга” нуурыг зоридог болсоор удлаа.Тэрч байтугай гадаадын зуулчид ч ихээр ирэж нунжгээ тосон хээр тал нутгийн сайхныг магтан бутсаар......... 1.Дээрх эхэд хэдэн цогцолбор байгааг олоорой А.жил бүр.......буцсаар гэсэн 1 цогцолбор Б.Жил бүр.....буудалладаг.Ийнхүү олон хоног.....”Хунгийн чуулга” гэдэг.Хунгийн чуулга чухамдаа............буцсаар гэсэн 3 цогцолбор В.Жил бүр ..... Хунгийн чуулга гэдэг .Хунгийн чуулга.....буцсаар гэсэн 2 цогцолбор. Г.Жил бүр......илэрхийлнэ.Эх орны өнцөг булан ......магтан буцсаар гэсэн 2 цогцолбор. 2.Эхийн гол санааг хамгийн оновчтой илэрхийлсэн хэсгийг ол. А.Хунгийн үзэлгэлэнтэй шувуу Б.Хүмүүс эх сониуч В.Эх орон минь юутай баян Г.Байгалийн гоо сайхан сайн бүхний эх Д.Хун ухаантай шувуу 3.Хунгийн чуулга эхэд тохирох тодорхойлтыг ол А.Эрдэм шинжилгээний найруулга Б.Уран зохиолын найруулга В.Албан бичгийн найруулга Г.Нийтлэлийн найруулга Д.Ярианы найруулга 4.Эхийн шинэ санаа бүхий хэсгийг ол А.Хунгийн чуулга Б. Хангиналдан дуулалдан В.Намрын араншин Г.Ганга нуур Д. Эх орны өнцөг булан 5.Эхийн эрхин үйлдэгч бүхий хэсгийг ол А.Хун шувуу Б.Дарчганга нутаг В. Хунгийн чуулга Г. Хүмүүс 6.Төсөөт үг орсон хэсгийг ол А.цовоо сэрэглэн б.энх тайван в.алд дэлэм г.үзэх харах д.харжигнах хэржигнэх 7.Дараах бүлэг үгсээс аль нь төрөл биш үг вэ? Үзлэг ,үзэм,үзэмж,үзвэр,үзэл,үзмэр,үзэсгэлэн,үзэг,үзүүлэн А.үзлэг,үзэмж б.үзвэр үзэл в.үзэмж ,үзмэр г.үзэм,үзэг д.үзүүлэн,үзэсгэлэн 8.Дараах хэлцүүдийн утга дараалын зүй тогтлолыг ажиглаад цэгийн оронд тохирохыг нь ол Нүдэн балай чихэн дүлий,ум хумгүй, мэдэхгүй царайлсан,ухаан жолоогүй,дүлий дөмбө оргисон........ А.Илжиг шиг зөрүүд Б.буруу ишэлсэн сүх шиг В.эргүү төлөг шиг Г.хуйхуйд хөөгдсөн юм шиг 9.Харь хэлнийгаралтай үгийг ол А.зүс Б.хавар В.сааль Г.олз Д. Цонх 10.”Дахан дор эр даахин дор хүлэг” гэсэн хэлцтэй ойролцоо утгатай хэлцийг ол. А.Дархан хүн хүн бурхан ухаантай б. Эрхийг сурхаар бэрхийг сур В.Хайр нь дотроо хал нь гаднаа Г.Эрийг бүү бас дайл бүү янд 11. Дараах үгсийн утга дарааллыг ажиглаад цэгийн оронд тохирох үгийг ол Хуланц, элэнц, өвөг, эцэг,хүү, ач,жич........................ А.зээ Б.бөл В.үеэл Г.гуч Е.нагац 12.Дараах үгсийг уншаад нутгийн аялгууны үгийг ол. А.чөдөр Б.ширээ В.зон Г.живаа Д.гахай 13.Дараах хэлцүүдийн утгыг тохируулан харгалзуул. 1.Гүзээнд наалдсан дэлүү шиг а. Галд тос нэмэх 2.Могой гурав тасравч гүрвэлийн чинээ б.Ямаа туйлдаад янгиа эвдэхгүй 3.Бяруу болоогүй байж бух болох в.Нойтон хамуу 4.Эр хүн долоо дордож найм сэхнэ г.даахин дор хүлэг,дахан 5.Мэлхйи харайвч мөн дороо д.Үхсэн буурын толгой ноос амьд ат айна 6.Дайран дээр давс нэмэх ж.Аавын цээж амны салиа арлаагүй 7.Хал үзэж халуун чулуу долоосон з.Эр хүн туг ч барина тугал ч хариулна 8.Эрийг бүү бас далайг бүү янд и.Долоо буудуулсан чоно шиг 14.үсгүүдийн байрыг сольж үг бүтээ. ГЭЭСҮЛЭНЗН