کشورهای هند و پاکستان در سال 1947م. در نتیجه مبارزات سیاسی و دینی از زمان تسلط استعمار بریتانیا بر این منطقه مستقل شدند. پیدایش دو کشور هند و پاکستان و رقابت مستمر آنها ناچارا به جهت گیریهای مختلف سیاسی بین این دو کشور منجر شده است. هندوستان با داشتن زمینه های تعدد قومیتی و مذهبی دینی خود دچار تنش های مستمر داخلی می باشد. مسئله کشمیر و جدایی پاکستان شرقی (بنگلادش) به کمک هندوستان بوده که تشدید کننده روابط و به نوعی به پیدایش گروه های افراطی در منطقه منجر شدهاست. بنابراین وجود اندیشه های افراطی اسلامی مانند طالبانیسم در پاکستان و همچنین تعدد و تکثر دینی مذهبی در هند اوضاع داخلی و روابط خارجی این کشورها را متشنج نموده است بنابراین در مقاله حاضر بدنبال پاسخگویی سوال زیر بوده ایم: آیا افراطی گرایی اسلامی در پاکستان بر نا امنی در هندوستان تاثیر گذار می باشد؟ برای دست یابی به این سوال، در ابتدا به چگونگی شکل گیری افراطی در پاکستان اشاره خواهیم کرد سپس به تاثیر گذاری پاکستان و گروههای افراطی بر نا امنی در هند می پردازیم.

1. ‫افراطی‬‫گرایی‬‫اسالمی‬‫در‬‫پاکستان‬‫و‬‫تاثیر‬‫آن‬‫بر‬‫نا‬‫امنی‬‫در‬‫هندوستان‬
‫برهنه‬ ‫خالدی‬ ‫بهنام‬ :‫پژوهشگر‬
‫کشورها‬‫ی‬‫در‬ ‫پاکستان‬ ‫و‬ ‫هند‬‫سال‬1947.‫م‬‫نت‬ ‫در‬‫ی‬‫جه‬‫س‬ ‫مبارزات‬‫ی‬‫اس‬‫ی‬‫د‬ ‫و‬‫ی‬‫ن‬‫ی‬‫بر‬ ‫استعمار‬ ‫تسلط‬ ‫زمان‬ ‫از‬‫ی‬‫تان‬‫ی‬‫ا‬‫ا‬ ‫بر‬‫ی‬‫ن‬.‫شدند‬ ‫مستقل‬ ‫منطقه‬‫پ‬‫ی‬‫دا‬‫ی‬‫ش‬‫و‬ ‫هند‬ ‫کشور‬ ‫دو‬‫و‬ ‫پاکستان‬
‫گ‬ ‫جهت‬ ‫به‬ ‫ناچارا‬ ‫آنها‬ ‫مستمر‬ ‫رقابت‬‫ی‬‫ر‬‫ی‬‫ها‬‫ی‬‫س‬ ‫مختلف‬‫ی‬‫اس‬‫ی‬‫ب‬‫ی‬‫ن‬‫ا‬‫ی‬‫ن‬‫زم‬ ‫داشتن‬ ‫با‬ ‫هندوستان‬ .‫است‬ ‫شده‬ ‫منجر‬ ‫کشور‬ ‫دو‬‫ی‬‫نه‬‫ها‬‫ی‬‫قوم‬ ‫تعدد‬‫ی‬‫ت‬‫ی‬‫مذهب‬ ‫و‬‫ی‬‫د‬‫ی‬‫ن‬‫ی‬‫تنش‬ ‫دچار‬ ‫خود‬
‫ها‬‫ی‬‫داخل‬ ‫مستمر‬‫ی‬‫م‬‫ی‬‫باشد‬‫و‬ ‫کشمیر‬ ‫مسئله‬ .‫جدا‬‫یی‬‫شرق‬ ‫پاکستان‬‫ی‬‫تشد‬ ‫که‬ ‫بوده‬ ‫هندوستان‬ ‫کمک‬ ‫به‬ )‫(بنگالدش‬‫ی‬‫د‬‫کننده‬‫و‬ ‫روابط‬‫به‬ ‫نوعی‬ ‫به‬‫گروه‬ ‫پیدایش‬‫در‬ ‫افراطی‬ ‫های‬
‫منطقه‬‫منجر‬.‫شدهاست‬‫بنابرا‬‫ی‬‫ن‬‫اند‬ ‫وجود‬‫ی‬‫شه‬‫ها‬‫ی‬‫افراط‬‫ی‬‫اسالم‬‫ی‬‫طالبان‬ ‫مانند‬‫ی‬‫سم‬‫همچن‬ ‫و‬ ‫پاکستان‬ ‫در‬‫ی‬‫ن‬‫د‬ ‫تکثر‬ ‫و‬ ‫تعدد‬‫ی‬‫ن‬‫ی‬‫مذهب‬‫ی‬‫داخل‬ ‫اوضاع‬ ‫هند‬ ‫در‬‫ی‬‫خارج‬ ‫روابط‬ ‫و‬‫ی‬‫ا‬‫ی‬‫ن‬
‫است‬ ‫نموده‬ ‫متشنج‬ ‫را‬ ‫کشورها‬
‫در‬ ‫بنابراین‬‫مقاله‬‫پاسخگویی‬ ‫بدنبال‬ ‫حاضر‬‫سوال‬:‫ایم‬ ‫بوده‬ ‫زیر‬‫بر‬ ‫پاکستان‬ ‫در‬ ‫اسالمی‬ ‫گرایی‬ ‫افراطی‬ ‫آیا‬‫در‬ ‫امنی‬ ‫نا‬‫می‬ ‫گذار‬ ‫تاثیر‬ ‫هندوستان‬
‫باشد؟‬،‫سوال‬ ‫این‬ ‫به‬ ‫یابی‬ ‫دست‬ ‫برای‬‫خواهیم‬ ‫اشاره‬ ‫پاکستان‬ ‫در‬ ‫افراطی‬ ‫گیری‬ ‫شکل‬ ‫چگونگی‬ ‫به‬ ‫ابتدا‬ ‫در‬‫و‬ ‫پاکستان‬ ‫گذاری‬ ‫تاثیر‬ ‫به‬ ‫سپس‬ ‫کرد‬
‫در‬ ‫امنی‬ ‫نا‬ ‫بر‬ ‫افراطی‬ ‫گروههای‬‫می‬ ‫هند‬.‫پردازیم‬

2. ‫الف‬-:‫پاکستان‬ ‫در‬ ‫گرایی‬ ‫افراط‬ ‫گیری‬ ‫شکل‬ ‫بر‬ ‫تاثیرگذار‬ ‫عوامل‬
1-‫از‬ ‫عربستان‬ ‫حمایت‬‫پاکستان‬ ‫در‬ ‫گری‬ ‫وهابی‬
‫تهی‬ ‫و‬ ‫دین‬ ‫تخریب‬ ‫دنبال‬ ‫به‬ ،‫ای‬ ‫موریانه‬ ‫همچون‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫قرن‬ ‫دو‬ ‫از‬ ‫بیش‬ ،‫وهابیت‬ ‫مسلک‬‫طوری‬ ‫به‬ ‫که‬ ‫مسلکی‬ ،‫است‬ ‫آن‬ ‫نمودن‬ :‫الملل‬ ‫بین‬ ‫روابط‬ ‫اندیشکده‬
.‫است‬ ‫بیگانه‬ ‫عقل‬ ‫فطرت‬ ‫با‬ ‫مالیم‬ ‫های‬ ‫روش‬ ‫با‬ ‫و‬ ‫ندارد‬ ‫عقالنی‬ ‫سازگاری‬ ‫وجه‬ ‫هیچ‬ ‫دین‬ ‫در‬ ،‫میکند‬ ‫نمایان‬(‫کارنامه‬ ‫و‬ ‫فکری‬ ‫مبانی‬ ، ‫جواد‬ ‫محمد‬ ،‫لنکرانی‬ ‫فاضل‬
‫وهابیت‬ ،‫ضاله‬ ‫فقه‬ ‫ننگین‬3/12/1385‫سایت‬ ‫از‬ ‫نقل‬ ‫،به‬www.hawzah.net‫،تاریخ‬‫دسترسی‬15/3/1389.)‫ا‬‫آنجا‬ ‫ز‬‫یی‬‫تنها‬ ‫فرقه‬ ‫این‬ ‫پیروان‬ ‫که‬
‫آشکار‬ ‫مکتب‬ ‫این‬ ‫فکری‬ ‫اصول‬ ‫در‬ ‫مطالعه‬ ‫اهمیت‬ ،‫شمرند‬ ‫می‬ ‫اسالم‬ ‫حوزه‬ ‫از‬ ‫خارج‬ ‫و‬ ‫مشرک‬ ،‫کافر‬ ‫را‬ ‫دیگر‬ ‫مذاهب‬ ‫پیروان‬ ‫و‬ ‫دانسته‬ ‫برحق‬ ‫را‬ ‫خود‬.‫گردد‬ ‫می‬(‫کرمانی‬
،‫،طوبی‬«‫بروهابیت‬ ‫نگاهی‬»‫تابستان‬ ،‫بررسی‬ ‫و‬ ‫مقاالت‬1382،‫ص‬1)‫در‬‫تفکرات‬ ‫این‬ ‫که‬ ‫گرفته‬ ‫شکل‬ ‫عربستان‬ ‫در‬ ‫هجری‬ ‫هشتم‬ ‫قرن‬ ‫در‬ ‫وهابیت‬ ‫تفکر‬ ‫واقع‬
‫مسلمانان‬ ‫رایج‬ ‫عقاید‬ ‫و‬ ‫سنن‬ ‫از‬ ‫برخی‬ ‫به‬ ‫تیمه‬ ‫بن‬ ‫احمد‬ ‫اعتراضات‬ ‫از‬ ‫برگرفته‬.‫بود‬
‫ک‬ ‫و‬ ‫تفرقه‬ ‫از‬ ‫نو‬ ‫موجی‬ ،‫شمشیر‬ ‫قدرت‬ ‫وسیله‬ ‫به‬ ‫ترویج‬ ‫با‬ ‫وی‬ ‫آرای‬ ،‫سال‬ ‫پانصد‬ ‫از‬ ‫پس‬‫بن‬ ‫محمد‬ ‫سوی‬ ‫از‬ ‫تیمه‬ ‫ابن‬ ‫افکار‬ ‫مجدد‬ ‫طرح‬ .‫انداخت‬ ‫راه‬ ‫به‬ ‫مسلمانان‬ ‫میان‬ ‫شتار‬
(‫عبدالوهاب‬1206-1115.‫گرفت‬ ‫صورت‬ ‫نامناسب‬ ‫بسیار‬ ‫تاریخی‬ ‫اوضاع‬ ‫و‬ ‫شرایط‬ ‫در‬ )‫ه.ق‬(‫سایت‬ ‫به‬ ‫دسترسی‬ ‫تاریخ‬ ،‫دانشگاهی‬ ‫جهاد‬ ،‫نا‬ ‫بی‬،
17/4/1389www.sid.ir).‫گروه‬‫گاه‬ ‫و‬ ‫تررویستی‬ ‫گرای‬ ‫فرقه‬ ‫های‬ ‫گروه‬ ‫صورت‬ ‫به‬ ‫گاه‬ ‫و‬ ‫دولت‬ ‫در‬ ‫نفوذ‬ ‫با‬ ،‫سیاسی‬ ‫حزب‬ ‫صورت‬ ‫به‬ ‫گاه‬ ،‫مذهب‬ ‫وهابی‬ ‫پاکستانی‬ ‫های‬
‫عربستان‬ ‫کشور‬ ‫در‬ ‫را‬ ‫خود‬ ‫دینی‬ ‫دروس‬ ،‫پاکستان‬ ‫در‬ ‫وهابیت‬ ‫آیین‬ ‫طرفدار‬ ‫روحانیون‬ ‫از‬ ‫زیادی‬ ‫بخش‬ ،‫کنند‬ ‫می‬ ‫عمل‬ ‫فرهنگی‬ ‫های‬ ‫فعالیت‬ ‫صورت‬ ‫به‬‫حمای‬ ‫با‬ ‫یا‬ ‫گذرانده‬‫ت‬
.‫اند‬ ‫یافته‬ ‫دست‬ ‫مهم‬ ‫مناسب‬ ‫و‬ ‫ها‬ ‫مسئولیت‬ ‫به‬ ،‫ها‬ ‫سعودی‬ ‫فرهنگی‬ ‫و‬ ‫سیاسی‬ ،‫مالی‬‫گروه‬ ‫های‬ ‫فعالیت‬ ‫از‬ ‫همواره‬ ،‫پاکستان‬ ‫در‬ ‫سعودی‬ ‫عربستان‬ ‫های‬ ‫نمایندگی‬ ‫و‬ ‫سفارت‬
‫مراکز‬ ‫و‬ ‫ها‬ ‫دانشگاه‬ ‫در‬ ‫تحصیل‬ ‫برای‬ ‫را‬ ‫کشور‬ ‫این‬ ‫جوانان‬ ‫از‬ ‫زیادی‬ ‫تعداد‬ ‫و‬ ‫کرده‬ ‫حمایت‬ ،‫شیعیان‬ ‫مخالف‬ ‫و‬ ‫گرا‬ ‫فرقه‬ ‫های‬‫گروه‬ ‫تأسیس‬ ‫از‬ ‫و‬ ‫کنند‬ ‫می‬ ‫جذب‬ ‫عربستان‬ ‫علمی‬

3. .‫نیستند‬ ‫غافل‬ ‫آنان‬ ‫سیاسی‬ ‫و‬ ‫مالی‬ ‫حمایت‬ ‫و‬ ‫تروریستی‬ ‫های‬)‫نی‬ ‫نشر‬ :‫تهران‬ ،‫عزیزنیا‬ ‫اکبر‬ ‫ترجمه‬ ،‫سعودی‬ ‫عربستان‬ ‫در‬ ‫دولت‬ ‫و‬ ‫دین‬ ،‫ایمان‬ ، ‫الیا‬ ،‫سینی‬
1383‫ص‬7).‫رسید‬ ‫خود‬ ‫اوج‬ ‫به‬ ،‫پاکستان‬ ‫و‬ ‫عربستان‬ ‫روابط‬ ‫الحق‬ ‫ضیاء‬ ‫حکومت‬ ‫دوره‬ ‫در‬‫وهابیت‬ ‫ترویج‬ ‫راه‬ ‫در‬ ،‫داشت‬ ‫متعلق‬ ‫دیوبندیسم‬ ‫مکتب‬ ‫به‬ ‫که‬ ‫الحق‬ ‫ضیاء‬ ‫ژنرال‬
‫دوره‬ ‫در‬ ‫کوشید‬ ‫بسیار‬ ‫نیز‬ ‫پاکستان‬ ‫در‬10‫حد‬ ‫باالترین‬ ‫به‬ ‫سعودی‬ ‫عربستان‬ ‫مذهبی‬ ،‫تبلیغی‬ ‫های‬ ‫فعالیت‬ ‫و‬ ‫کرد‬ ‫دیدن‬ ‫عربستان‬ ‫از‬ ‫بار‬ ‫هفت‬ ‫بیست‬ ‫از‬ ‫بیش‬ ‫وی‬ ‫حکومت‬ ‫ساله‬
.‫رسید‬ ‫دوره‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫خود‬‫دی‬ ‫مکتب‬ ‫که‬ ‫طوری‬ ‫به‬‫و‬ ‫اشتراکات‬ ‫که‬ ‫وبندی‬.‫رود‬ ‫می‬ ‫شمار‬ ‫به‬ ‫پاکستان‬ ‫در‬ ‫اسالمی‬ ‫گرایی‬ ‫افراطی‬ ‫اصلی‬ ‫عوامل‬ ‫از‬ ‫داشت‬ ‫وهابیت‬ ‫با‬ ‫زیادی‬ ‫ارتباطات‬
2-‫پاکستان‬ ‫و‬ ‫هندوستان‬ ‫بین‬ ‫رقابت‬ ‫در‬ ‫کشمیر‬ ‫نقش‬:
‫کشمیر‬ ‫مسأله‬‫که‬‫پاکستان‬ ‫و‬ ‫هند‬ ‫بین‬ ‫معضل‬ ‫یک‬ ‫عنوان‬ ‫به‬‫هنوز‬‫است‬ ‫بوده‬ ‫کارگیل‬ ‫در‬ ‫وقایع‬ ‫علت‬ ‫و‬ ‫پاکستان‬ ‫و‬ ‫هند‬ ‫میان‬ ‫جنگ‬ ‫دو‬ ‫اصلی‬ ‫عامل‬ .‫است‬ ‫مانده‬ ‫الینحل‬‫و‬
‫میان‬ ‫اتمی‬ ‫بحران‬ ‫عنوان‬ ‫به‬ ‫اکنون‬‫نگرانی‬ ‫موجب‬ ‫و‬ ‫شده‬ ‫تلقی‬ ‫کشور‬ ‫دو‬.‫است‬ ‫شده‬ ‫المللی‬ ‫بین‬ ‫های‬(‫زیبا‬ ،‫نیا‬ ‫فرزین‬،‫پاکستان‬ ‫و‬ ‫هند‬ ‫میان‬ ‫صلح‬ ‫انداز‬ ‫چشم‬
‫پانزده‬ ‫سال‬ ،‫خارجی‬ ‫سیاست‬ ‫فصلنامه‬‫شماره‬ ،‫م‬2،1380،‫ص‬474)
‫سیاسی‬ ‫روابط‬ ‫و‬ ‫گفتگوها‬ ‫روند‬ ‫بر‬ ‫گذار‬ ‫تأثیر‬ ‫عامل‬ ‫مهمترین‬ ‫عنوان‬ ‫به‬ ‫کشمیر‬ ‫مسأله‬ ،‫پاکستان‬ ‫و‬ ‫هند‬ ‫کشور‬ ‫دو‬ ‫تأسیس‬ ‫زمان‬ ‫از‬-‫گونه‬ ‫به‬ ‫است‬ ‫بوده‬ ‫کشور‬ ‫دو‬ ‫بین‬ ‫اقتصادی‬
‫در‬ ‫قاره‬ ‫شبه‬ ‫تجزیه‬ ‫زمان‬ ‫از‬ ‫که‬ ‫ای‬1947‫تاکنون‬ ‫م‬3‫کش‬ ‫دو‬ ‫این‬ ‫بین‬ ‫کشمیر‬ ‫سر‬ ‫بر‬ ‫گسترده‬ ‫جنگ‬‫سیاست‬ ‫مسائل‬ ‫از‬ ‫بسیاری‬ ‫تاکنون‬ ‫زمان‬ ‫آن‬ ‫از‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫پیوسته‬ ‫بوقوع‬ ‫ور‬
‫موضع‬ ‫اساس‬ ‫براین‬ .‫است‬ ‫بوده‬ ‫کشمیر‬ ‫مسأله‬ ‫الشعاع‬ ‫تحت‬ ‫کشور‬ ‫دو‬ ‫این‬ ‫خارجی‬ ‫و‬ ‫داخلی‬‫با‬ ‫کشور‬ ‫دو‬ ‫این‬ ‫سیاسی‬ ‫روابط‬ ‫برقراری‬ ‫نیز‬ ‫و‬ ‫همسایگان‬ ‫قبال‬ ‫در‬ ‫کشور‬ ‫دو‬ ‫گیریهای‬
‫ارتباط‬ ‫کشمیر‬ ‫مسأله‬ ‫به‬ ‫حدودی‬ ‫تا‬ ‫کشورها‬ ‫سایر‬‫نماید‬ ‫می‬ ‫پیدا‬.(،‫جهان‬ ‫تحوالت‬ ‫گزیده‬ :‫تهران‬ ،‫پاکستان‬ ‫و‬ ‫هند‬ ‫نظامی‬ ‫توان‬ ‫موازنه‬ ، ،‫غزاله‬ ،‫کار‬ ‫نظیف‬
1380،‫ص‬45)‫ترتیب‬ ‫بدین‬‫سال‬ ‫در‬1999‫پارلمان‬ ‫به‬ ‫مسلحانه‬ ‫حمله‬ ‫و‬ )‫(کارگیل‬ ‫هند‬ ‫کنترل‬ ‫تحت‬ ‫کشمیر‬ ‫سردسیر‬ ‫مناطق‬ ‫به‬ ‫کشمیری‬ ‫مبارزان‬ ‫از‬ ‫تعدادی‬ ‫نفوذ‬ ‫پی‬ ‫در‬ ‫م‬
‫پیا‬ ‫به‬ ‫طرف‬ ‫دو‬ ،‫هند‬‫م‬ ،‫کراچی‬ ‫بندر‬ ً‫ال‬‫قب‬ ‫که‬ ‫بود‬ ‫حالی‬ ‫در‬ ‫این‬ .‫گرفت‬ ‫باال‬ ‫ای‬ ‫هسته‬ ‫جنگ‬ ‫آستانه‬ ‫تا‬ ‫بحران‬ ‫و‬ ‫پرداختند‬ ‫یکدیگر‬ ‫مرزهای‬ ‫در‬ ‫نیرو‬ ‫گسترده‬ ‫کردن‬ ‫ده‬‫شهر‬ ‫ترین‬ ‫هم‬
‫پ‬ ‫وزیر‬ ‫نخست‬ ‫سفر‬ ‫با‬ .‫بود‬ ‫ایستاده‬ ‫باز‬ ‫فعالیت‬ ‫از‬ ‫مدتی‬ ‫برای‬ ‫است‬ ‫هند‬ ‫آن‬ ‫عامل‬ ‫شد‬ ‫می‬ ‫گفته‬ ‫که‬ ‫هایی‬ ‫آشوب‬ ‫اثر‬ ‫در‬ ،‫پاکستان‬ ‫اقتصادی‬‫نشینی‬ ‫عقب‬ ‫و‬ ‫آمریکا‬ ‫به‬ ‫اکستان‬

4. .‫یافت‬ ‫کاهش‬ ‫بحران‬ ‫کارگیل‬ ‫از‬ ‫کشمیری‬ ‫نیروهای‬(‫شماره‬ ،‫خارجی‬ ‫سیاسی‬ ‫مجله‬ ،‫آینده‬ ‫انداز‬ ‫چشم‬ ‫و‬ ‫کشمیر‬ ‫مسأله‬ ‫های‬ ‫ریشه‬ ،‫علی‬ ،‫کوثری‬3‫سال‬
‫سیزدهم‬1388،‫ص‬789)‫در‬‫دو‬ ‫بین‬ ،‫مرتب‬ ‫بطور‬ ‫تا‬ ‫شده‬ ‫عاملی‬ ،‫حیاتی‬ ‫و‬ ‫استراتژیکی‬ ‫منطقه‬ ‫یک‬ ‫عنوان‬ ‫به‬ ‫کشمیر‬ ‫واقع‬‫و‬ ‫منازعه‬ ‫آن‬ ‫برسر‬ ،‫پاکستان‬ ‫و‬ ‫هند‬ ‫کشور‬
‫و‬ ‫بکشد‬ ‫چالش‬ ‫به‬ ‫را‬ ‫کشور‬ ‫دو‬ ‫سیاست‬ ‫که‬ ‫شد‬ ‫باعث‬ ‫باشدو‬ ‫درگیری‬ ‫و‬ ‫تنش‬‫باعث‬‫طرف‬ ‫دو‬ ‫برای‬ ‫سنگینی‬ ‫های‬ ‫هزینه‬‫است‬ ‫داشته‬ ‫بر‬ ‫در‬.‫منطقه‬ ‫در‬ ‫کشور‬ ‫دو‬ ‫بین‬ ‫تنش‬ ‫در‬
‫کشمیر‬‫کشمیری‬ ‫نفوذی‬ ‫مبارزان‬ ‫میان‬ ‫در‬ ‫طالبان‬ ‫افغانی‬ ‫نیروهای‬ ‫وجود‬‫نظر‬ ‫مد‬ ‫میتوان‬ ‫را‬.‫داشت‬(‫بازخوانی‬ ‫و‬ ‫یابی‬ ‫ریشه‬ ‫افغانستان‬ ، ‫مهدی‬ ،‫موسوی‬ ‫علیزاده‬
،‫مهر‬ ‫کیش‬ ‫انتشارات‬ :‫قم‬ ( ،‫معاصر‬ ‫تحوالت‬1381‫صص‬ ،127-120)‫گروه‬ ‫وجود‬ ‫این‬ ‫با‬‫در‬ ‫امنی‬ ‫نا‬ ‫عامل‬ ‫از‬ ‫یکی‬ ‫عنوان‬ ‫به‬ ‫توان‬ ‫می‬ ‫را‬ ‫گرا‬ ‫افراطی‬ ‫های‬
.‫آورد‬ ‫شمار‬ ‫به‬ ‫هندوستان‬ ‫امنیت‬ ‫علیه‬ ‫بر‬ ‫کشمیر‬
3-‫گروههای‬‫اسالمی‬:‫پاکستان‬ ‫در‬
‫به‬ ‫مذهبی‬ ‫گرایشهای‬ ‫لحاظ‬ ‫از‬ ‫پاکستان‬ ‫مذهبی‬ ‫جامعه‬4:‫شوند‬ ‫می‬ ‫تقسیم‬ ‫عمده‬ ‫جریان‬
1‫دیوبندی‬ .
2‫بریلوی‬ .
3‫حدیث‬ ‫اهل‬ .
4.‫شیعه‬

5. ‫دارای‬ ‫کشور‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫عمده‬ ‫مذهبی‬ ‫جریان‬ ‫چهار‬ ‫اکنون‬4‫این‬ ‫سیاسی‬ ‫های‬ ‫تشکل‬ ‫سازمانی‬ ‫بنای‬ ‫زیر‬ ‫واقع‬ ‫در‬ .‫اند‬ ‫گردیده‬ ‫استوار‬ ‫مذهبی‬ ‫تشکل‬‫و‬ ‫مذهبی‬ ‫اعتقادات‬ ‫را‬ ‫جریانها‬
‫دهند‬ ‫می‬ ‫تشکیل‬ ‫ارزشی‬ ‫فرهنگ‬.(، ‫محمداکرم‬ ، ‫عارفی‬«‫ساختاری‬ ‫چالشهای‬ ‫و‬ ‫پاکستان‬ ‫اسالمی‬ ‫جنبش‬»،‫خاورمیانه‬ ‫مطالعات‬ ‫فصلنامه‬ ،
‫شماره‬3،‫هشتم‬ ‫،سال‬1380،‫ص‬38)
‫سال‬ ‫در‬ ‫دیوبندی‬ ‫مکتب‬1868‫هند‬ ‫دیوبند‬ ‫منطقه‬ ‫در‬ ،‫احمد‬ ‫رشید‬ ‫و‬ ‫ناناتوی‬ ‫قاسم‬ ‫محمد‬ ‫بوسیله‬ ‫م‬‫شاه‬ ‫ای‬ ‫اندیشه‬ ‫از‬ ‫گرفتن‬ ‫سرمشق‬ ‫با‬ ‫مکتب‬ ‫این‬ ‫هواداران‬ .‫شد‬ ‫گذاری‬ ‫بنیان‬
‫سال‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫دهلوی‬ ‫اهلل‬ ‫ولی‬1762‫سال‬ ‫در‬ ،‫زیست‬ ‫می‬ ‫م‬1919‫سال‬ ‫در‬ .‫کردند‬ ‫تأسیس‬ ‫را‬ ‫هند‬ ‫علمای‬ ‫جماعت‬ ‫سازمان‬ ‫هند‬ ‫در‬ ‫م‬1945‫جنبش‬ ‫گیری‬ ‫اوج‬ ‫با‬ ‫همزمان‬ ‫م‬
‫انشع‬ ‫هند‬ ‫علمای‬ ‫جماعت‬ ‫از‬ ‫دیوبندی‬ ‫ای‬ ‫عده‬ ‫پاکستان‬ ‫استقالل‬( .‫آوردند‬ ‫وجود‬ ‫به‬ ‫را‬ ‫اسالم‬ ‫علمای‬ ‫جماعت‬ ‫گروه‬ ‫و‬ .‫کرد‬ ‫اب‬‫در‬ ‫اسالمی‬ ‫تفکر‬ ‫احمد،تاریخ‬ ،‫عزیز‬
،‫کیهان‬ :‫هند،تهران‬1376،‫ص‬21)
‫الف‬-‫اسالم‬ ‫علمای‬ ‫جمعیت‬
‫شد‬ ‫گذاری‬ ‫پایه‬ ‫الحق‬ ‫سمیع‬ ‫توسط‬ ‫گروه‬ ‫این‬‫منطق‬ ‫همان‬ ‫در‬ ً‫ا‬‫عمدت‬ ‫او‬ ‫نفوذ‬ ‫قلمرو‬ ‫و‬ ‫تباراست‬ ‫پشتون‬ ‫روحانیون‬ ‫از‬ ‫الحق‬ ‫سمیع‬ ‫موالنا‬ .‫سمیع‬ ‫موالنا‬ ‫شهرت‬ .‫گردد‬ ‫می‬ ‫محدود‬ ،‫ه‬
‫معروف‬ ‫مدرسه‬ ‫شهرت‬ ‫گرو‬ ‫در‬ ‫بیشتر‬ ‫الحق‬«‫حقانی‬ ‫دارالعلوم‬»‫داشته‬ ‫عهده‬ ‫به‬ ‫را‬ ‫مدرسه‬ ‫این‬ ‫ریاست‬ ‫او‬ ‫است‬‫است‬.،‫جهاد‬ ‫مانند‬ ‫انقالبی‬ ‫اصول‬ ‫آموزش‬ ‫بر‬ ‫تنها‬ ‫نه‬ ‫الحق‬ ‫سمیع‬
‫نظامی‬ ‫های‬ ‫آموزش‬ ‫که‬ ‫دهد‬ ‫می‬ ‫نشان‬ ‫ویژه‬ ‫توجه‬ ‫آمریکا‬ ‫و‬ ‫کفر‬ ‫با‬ ‫مبارزه‬ ‫و‬ ‫شهادت‬‫لحاظ‬ ‫از‬ ‫همچنین‬ .‫است‬ ‫داده‬ ‫قرار‬ ‫مذهبی‬ ‫های‬ ‫برنامه‬ ‫جزء‬ ‫نیز‬ ‫را‬ ‫سالح‬ ‫از‬ ‫استفاده‬ ‫و‬
‫العلمای‬ ‫جمعیت‬ . ‫کنند‬ ‫می‬ ‫نمایان‬ ‫را‬ ‫اهدافشان‬ ‫علیه‬ ‫بر‬ ‫جهاد‬ ‫شیوه‬ ،‫خود‬ ‫های‬ ‫طلبه‬ ‫به‬ ‫طریق‬ ‫این‬ ‫از‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫دیوبندی‬ ‫مکتب‬ ‫به‬ ‫وابسته‬ ،‫فکری‬‫شبکه‬ ‫با‬ ‫آنکه‬ ‫از‬ ‫پس‬ ‫اسالم‬
‫پا‬ ‫پاکستان‬ ‫جامعه‬ ‫در‬ ‫خود‬ ‫مدارس‬‫سال‬ ‫از‬ ،‫کرد‬ ‫پیدا‬ ‫محکمی‬ ‫یگاه‬1993‫نظامی‬ ‫امنیت‬ ‫سازمان‬ ‫با‬ ‫و‬ ‫شد‬ ‫سهیم‬ ‫نیز‬ ‫سیاسی‬ ‫قدرت‬ ‫در‬ ‫بوتو‬ ‫نظیر‬ ‫بی‬ ‫دولت‬ ‫در‬ ‫باشرکت‬ ‫م‬
‫آموخته‬ ‫قرآن‬ ‫مکتب‬ ‫در‬ ‫آنچه‬ ‫هر‬ ‫و‬ ‫دادند‬ ‫پرورش‬ ‫خود‬ ‫مدارس‬ ‫در‬ ‫را‬ ‫پشتون‬ ‫کودکان‬ ‫از‬ ‫بسیاری‬ ‫و‬ ‫کرد‬ ‫برقرار‬ ‫نزدیکی‬ ‫پیوند‬ )‫ای.اس.ای‬ (‫پاکستان‬‫و‬ ‫عادات‬ ‫با‬ ‫بودند‬‫های‬ ‫سنت‬

6. .‫آمیختند‬ ‫خود‬(‫اندیشه‬ ‫باشگاه‬ ‫سایت‬ ،‫دیوبندی‬ ‫جنبش‬ ‫در‬ ،‫کمال‬ ،‫کابلی‬1، ‫شهریور‬1389،،‫سایت‬ ‫از‬ ‫برگرفته‬www. bashgah. net‫تاریخ‬
،‫دسترسی‬27/6/1389)
‫ب‬-:‫صحابه‬ ‫سپاه‬
‫سپاه‬‫سپتامبر‬ ‫ششم‬ ‫در‬ ‫صحابه‬1985‫شهر‬ ‫در‬ ‫جهنگوی‬ ‫نواز‬ ‫حق‬ ‫دست‬ ‫به‬ ‫م‬«‫جهنگ‬»‫تأسیس‬ ‫از‬ ‫او‬ ‫اصلی‬ ‫شد.انگیزه‬ ‫گذاری‬ ‫بنیان‬ ‫پنجاب‬ ‫ایالت‬ ‫توابع‬ ‫از‬«‫صحابه‬ ‫سپاه‬»‫بنابر‬
‫بود‬ ‫کشور‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫سیاسی‬ ‫تشیع‬ ‫رشد‬ ‫از‬ ‫جلوگیری‬ ‫و‬ ‫پاکستان‬ ‫در‬ ‫ایران‬ ‫نفوذ‬ ‫با‬ ‫مقابله‬ ،‫گروه‬ ‫این‬ ‫رهبران‬ ‫سایر‬ ‫و‬ ‫او‬ ‫خود‬ ‫اظهارات‬.‫است‬ ‫ه‬(،‫احمد‬ ،‫رشید‬«‫سپاه‬ ‫تاریخ‬
‫صحابه‬»‫شماره‬ ،‫همبستگی‬ ‫نامه‬ ‫هفته‬ ،6‫زمستان‬ ،1385،‫ص‬4).‫ترین‬ ‫افراطی‬ ‫از‬ ‫گروه‬ ‫این‬ ،‫رود‬ ‫می‬ ‫شمار‬ ‫به‬ ‫دیوبندی‬ ‫مکتب‬ ‫پیروان‬ ‫جزو‬ ‫صحابه‬ ‫سپاه‬
‫ای‬ ‫فرقه‬ ‫های‬ ‫درگیری‬ ‫آغازگر‬ ‫صحابه‬ ‫سپاه‬ ‫چرخد‬ ‫می‬ ‫شیعه‬ ‫با‬ ‫ضدیت‬ ‫محور‬ ‫بر‬ ،‫آن‬ ‫های‬ ‫فعالیت‬ ‫عمده‬ ‫یا‬ ‫همه‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫کشور‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫مذهبی‬ ‫گروههای‬‫شناخته‬ ‫پاکستان‬ ‫در‬
.‫شود‬ ‫می‬‫ت‬ ‫صدها‬ ‫حال‬ ‫به‬ ‫تا‬ ‫دلیل‬ ‫همین‬ ‫به‬‫به‬ ‫عربی‬ ‫کشورهای‬ ‫برخی‬ ‫سوی‬ ‫از‬ ،‫شد‬ ‫گفته‬ ‫که‬ ‫طوری‬ ‫آن‬ ‫صحابه‬ ‫است.سپاه‬ ‫رسانده‬ ‫قتل‬ ‫به‬ ‫مختلف‬ ‫شهرهای‬ ‫در‬ ‫را‬ ‫شیعیان‬ ‫از‬ ‫ن‬
.‫کند‬ ‫تبدیل‬ ‫پاکستان‬ ‫از‬ ‫خارج‬ ‫و‬ ‫پاکستان‬ ‫در‬ ‫بزرگ‬ ‫حزب‬ ‫یک‬ ‫به‬ ‫را‬ ‫صحابه‬ ‫سپاه‬ ‫است‬ ‫توانسته‬ ‫حمایت‬ ‫این‬ .‫شد‬ ‫می‬ ‫مالی‬ ‫حمایت‬ ‫عربستان‬ ‫ویژه‬(،‫اعظم‬ ‫محمد‬ ،‫طارق‬
‫پیغامات‬،‫فاروق‬ ‫عمر‬ ‫مکتبه‬ ،‫کراچی‬ ،‫زندان‬ ‫پیامهای‬ ،‫جیل‬1999‫سایت‬ ‫از‬ ‫نقل‬ ‫به‬ .www.hoseinkazemi.com‫اصغر‬ ‫علی‬ :‫نامه‬ ‫(پایان‬ ،
‫تاریخ‬ ،)‫پاکستان‬ ‫طالبان‬ ،‫احمدزاده‬‫دسترسی‬28/5/1389،‫ص‬144)‫گسترده‬ ‫ارتباط‬ ‫پاکستان‬ ‫تندرو‬ ‫مذهبی‬ ‫مدارس‬ ‫با‬ ‫صحابه‬ ‫سپاه‬ ‫گروه‬ ،‫وجود‬ ‫این‬ ‫با‬‫داشته‬‫،به‬
‫که‬ ‫طوری‬.‫است‬ ‫بوده‬ ‫مؤثر‬ ‫گروه‬ ‫این‬ ‫شدن‬ ‫رادیکال‬ ‫در‬ ‫القاعده‬ ‫با‬ ‫ارتباطات‬
‫ج‬-‫لشکرطیبه‬

7. ‫سال‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫اسالمی‬ ‫دعوت‬ ‫مرکز‬ ‫نظامی‬ ‫شاخه‬ ‫طیبه‬ ‫لشکر‬1991‫توسط‬ ‫پاکستان‬ ‫نظامی‬ ‫اطالعاتی‬ ‫های‬ ‫سرویس‬ ‫فعال‬ ‫حمایت‬ ‫با‬ ‫م‬«‫سعید‬ ‫محمد‬ ‫حافظ‬».‫شد‬ ‫تأسیس‬
‫سازی‬ ‫آزاد‬ ،‫وهابی‬ ‫سلفی‬ ‫گروه‬ ‫این‬ ‫هدف‬‫سال‬ ‫در‬ ‫هند‬ ‫قاره‬ ‫شبه‬ ‫تقسیم‬ ‫زمان‬ ‫از‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫کشمیر‬ ‫از‬ ‫بخشی‬1947،‫ایدئولوژی‬ ‫لحاظ‬ ‫از‬ ‫طیبه‬ ‫لشکر‬ .‫است‬ ‫شده‬ ‫ملحق‬ ‫هند‬ ‫به‬ ‫م‬
‫تر‬ ‫حمله‬ ‫خاطر‬ ‫به‬ ‫را‬ ‫طیبه‬ ‫لشگر‬ ‫هند‬ ‫دولت‬ .‫آورند‬ ‫می‬ ‫شمار‬ ‫به‬ ‫اسالم‬ ‫دشمنان‬ ‫را‬ ‫یهودی‬ ‫و‬ ‫هندی‬ ‫که‬ ‫داند‬ ‫می‬ ‫اسالم‬ ‫از‬ ‫نگرشی‬ ‫آن‬ ‫مبلغ‬ ‫را‬ ‫خود‬‫سیزدهم‬ ‫روز‬ ‫وریستی‬‫دسامبر‬
2001‫در‬ ‫تشکیالت‬ ‫این‬ ً‫ا‬‫متعاقب‬ ‫مقصرشناخت‬ ‫کشور‬ ‫این‬ ‫پارلمان‬ ‫به‬ ‫م‬13‫ژانویه‬2002‫ژنرال‬ ‫سوی‬ ‫از‬ ‫م‬‫پ‬‫گروهی‬ ‫عنوان‬ ‫به‬ ،‫پاکستان‬ ‫وقت‬ ‫جمهور‬ ‫رئیس‬ ‫مشرف‬ ‫رویز‬
،‫شد‬ ‫معرفی‬ ‫تروریستی‬ ‫و‬ ‫غیرقانونی‬(‫ترور‬ ‫قربانیان‬ ‫رسانی‬ ‫اطالع‬ ،‫دیگر‬ ‫القاعده‬ ‫سازمان‬ ‫طیبه‬ ‫لشکر‬ ‫تروریستی‬ ‫گروه‬22/12/1388‫به‬ ‫دسترسی‬
‫سایت‬22/6/1389victims.com-www.teror)‫از‬ ‫بیش‬ ‫چیزی‬ ‫المجاهدین‬ ‫حرکه‬ ‫و‬ ‫طیبه‬ ‫لشکر‬ ‫گرایی‬ ‫اسالم‬ ‫گروه‬ ‫دو‬ ،‫آمارها‬ ‫برخی‬ ‫طبق‬180‫در‬ ‫مدرسه‬
‫مذهب‬ ‫تندروان‬ ‫پرورش‬ ‫به‬ ‫پاکستان‬ ‫داخل‬ ‫در‬ ‫مدارس‬ ‫این‬ ‫همه‬ ‫که‬ ‫دارند‬ ‫اختیار‬.‫است‬ ‫مشغول‬ ‫ی‬‫است‬ ‫پاکستان‬ ‫در‬ ‫حدیث‬ ‫اهل‬ ‫فرقه‬ ‫اسالمی‬ ‫گرای‬ ‫بنیاد‬ ‫سازمان‬ ‫یک‬ ‫طیبه‬ ‫لشکر‬
‫اسامه‬ ‫هواداران‬ ‫توسط‬ ‫که‬‫بن‬‫از‬ ‫پس‬ ‫ویژه‬ ‫به‬ ‫آی.اس.آی‬ ‫ناحیه‬ ‫از‬ ‫طیبه‬ ‫لشگر‬ .‫گردید‬ ‫تأسیس‬ ‫کشمیر‬ ‫در‬ ‫مبارزه‬ ‫داوطلبان‬ ‫آموزش‬ ‫جهت‬ ،‫سعید‬ ‫محمد‬ ‫حفیظ‬ ‫رهبری‬ ‫به‬ ‫الدن‬
‫سال‬1996.‫است‬ ‫شده‬ ‫حمایت‬ ‫م‬(‫پاکستان‬ ‫قدرتمند‬ ‫بازوی‬ ‫دو‬ ‫طالبان‬ ‫و‬ ‫طیبه‬ ‫لشکر‬ ،‫افغانستان‬ ‫رسانی‬ ‫اطالع‬ ‫شبکه‬12/12/1388‫از‬ ‫برگرفته‬ ،
‫سایت‬www.afghanpaper.com‫دسترسی‬ ‫تاریخ‬20/6/1389)‫در‬ ،‫پاکستان‬ ‫تروریستی‬ ‫های‬ ‫گروه‬ ‫ترین‬ ‫مهم‬ ‫از‬ ‫یکی‬ ‫عنوان‬ ‫به‬ ‫طیبه‬ ‫لشگر‬‫صدد‬
.‫نماید‬ ‫استفاده‬ ‫نظامی‬ ‫غیر‬ ‫و‬ ‫دموکراتیک‬ ‫های‬ ‫جنبش‬ ‫ظهور‬ ‫سرسخت‬ ‫مخالفان‬ ‫عنوان‬ ‫به‬ ‫ها‬ ‫ازآن‬ ‫تا‬ ‫باشد‬ ‫می‬ ‫مذهبی‬ ‫بنیادگرا‬ ‫های‬ ‫گروه‬ ‫تقویت‬
‫د‬-‫پاکستان‬ ‫طالبان‬ ‫گروه‬
‫هستند‬ ‫هایی‬ ‫پشتونی‬ ،‫پاکستان‬ ‫طالبان‬ ‫گروه‬‫که‬‫ف‬ ‫تحت‬ ‫و‬ ‫آمده‬ ‫هم‬ ‫گرد‬ ‫پاکستان‬ ‫طالبان‬ ‫جنبش‬ ‫نام‬ ‫به‬ ‫گروهی‬ ‫بطن‬ ‫در‬‫بی‬ ‫رماندهی‬‫ت‬‫در‬ ،‫جنوبی‬ ‫وزیرستان‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫مسعود‬ ‫اهلل‬
‫دارد‬ ‫اقامت‬ ‫افغانستان‬ ‫مرز‬.‫ژوئیه‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫طوری‬ ‫به‬2007‫نظیر‬ ‫بی‬ ‫قتل‬ ‫که‬ ‫شود‬ ‫می‬ ‫گفته‬ ،‫است‬ ‫شده‬ ‫شناخته‬ ‫افغانستان‬ ‫کشور‬ ‫در‬ ‫انتحاری‬ ‫های‬ ‫گذاری‬ ‫بمب‬ ‫از‬ ‫موجی‬ ‫مسئول‬ ،
‫سال‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫راولپندی‬ ‫شهر‬ ‫در‬ ‫سابق‬ ‫وزیر‬ ‫نخست‬ ‫بوتو‬2007‫اف‬ ‫اتفاق‬ ‫م‬‫استفاده‬ ‫سوء‬ ‫از‬ ‫استفاده‬ ‫با‬ ‫را‬ ‫خود‬ ‫نیروگیری‬ ‫پاکستان‬ ‫طالبان‬ ‫گروه‬ .‫است‬ ‫دیده‬ ‫تدارک‬ ‫ایشان‬ ‫طرف‬ ‫از‬ ‫تاد‬

8. .‫آورند‬ ‫می‬ ‫عمل‬ ‫به‬ ،‫مردم‬ ‫آمریکایی‬ ‫ضد‬ ‫احساس‬ ‫و‬ ‫طبقاتی‬ ‫های‬ ‫تفاوت‬ ،‫فقر‬ ‫از‬ ‫برداری‬ ‫بهره‬ ‫و‬(‫کسانی‬ ‫چه‬ ‫پاکستان‬ ‫طالبان‬ ،‫ایران‬ ‫عصر‬ ،‫خبری‬ ‫تحلیلی‬ ‫سایت‬
‫خبر‬ ‫کد‬ ،‫هستند‬71970-32/16( ،21‫اردیبهشت‬1388)‫دهه‬ ‫های‬ ‫سال‬ ‫در‬ ‫و‬ ‫تولد‬ ‫پاکستان‬ ‫در‬ ‫اصل‬ ‫در‬ ‫افغان‬ ‫طالبان‬ ‫جنبش‬ ،‫تاریخی‬ ‫لحاظ‬ ‫به‬1990‫در‬ ‫م‬
‫در‬ ‫کابل‬ ‫در‬ ‫طالبان‬ ‫رژیم‬ ‫سقوط‬ ‫از‬ ‫پس‬ .‫است‬ ‫یافته‬ ‫گسترش‬ ،‫بودند‬ ‫گریخته‬ ‫شوروی‬ ‫اشغالگران‬ ‫مقابل‬ ‫در‬ ‫قبل‬ ‫های‬ ‫دهه‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫ای‬ ‫آواره‬ ‫مردم‬ ‫بین‬‫سال‬ ‫پایان‬2001‫طلبه‬ ،‫م‬
.‫آوردند‬ ‫پناه‬ ‫پاکستان‬ ‫نشین‬ ‫پشتون‬ ‫مناطق‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫گذشته‬ ‫مرز‬ ‫از‬ ‫افغان‬ ‫دینی‬ ‫های‬«‫پاکستان‬ ‫طالبان‬ ‫طریق‬»‫با‬«‫عمر‬ ‫مال‬»‫و‬ ‫کرده‬ ‫بیعت‬ ‫افغانستان‬ ‫طالبان‬ ‫جنبش‬ ‫سرکرده‬
‫سازد‬ ‫می‬ ‫روانه‬ ‫افغانستان‬ ‫خاک‬ ‫به‬ ‫خارجی‬ ‫اشغالگر‬ ‫نیروهای‬ ‫برابر‬ ‫در‬ ‫جنگیدین‬ ‫برای‬ ‫را‬ ‫خود‬ ‫جنگجویان‬ ‫که‬ ‫دارد‬ ‫اعتراف‬.‫با‬‫زیادی‬ ‫انتحاری‬ ‫روشهای‬ ‫از‬ ‫گروه‬ ‫این‬ ،‫وجود‬ ‫این‬
‫درشهریور‬ ،‫مثال‬ ‫عنوان‬ ‫به‬ ‫کرده‬ ‫اقدام‬1389‫حمله‬ ‫آن‬ ‫طی‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫گرفت‬ ‫صورت‬ ‫کشور‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫دیگری‬ ‫بحران‬ ،‫بود‬ ‫گردیده‬ ‫روبرو‬ ‫سیل‬ ‫جریان‬ ‫از‬ ‫ناشی‬ ‫بحران‬ ‫با‬ ‫که‬ ‫پاکستان‬
‫ای‬ ‫در‬ ،‫شد‬ ‫انجام‬ ‫کویته‬ ‫شهر‬ ‫در‬ ‫قدس‬ ‫روز‬ ‫در‬ ‫کنندگان‬ ‫تظاهر‬ ‫علیه‬ ‫انتحاری‬‫حمله‬ ‫ن‬70‫و‬ ‫کشته‬ ‫نفر‬180‫کرد‬ ‫مجروح‬ ‫را‬ ‫دیگر‬ ‫نفر‬،(‫انتحاری‬ ‫حمله‬ ،‫جم‬ ‫جام‬ ‫روزنامه‬
،‫پاکستان‬ ‫کویته‬ ‫در‬14‫شهریور‬1389‫ص‬6)‫وجود‬ ‫آن‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫تروریسمی‬ ‫پتانسیلهای‬ ‫با‬ ‫گروه‬ ‫این‬ ‫که‬ ‫رسد‬ ‫می‬ ‫نظر‬ ‫به‬ ‫گرفته‬ ‫صورت‬ ‫گروه‬ ‫این‬ ‫از‬ ‫که‬ ‫اقداماتی‬ ‫با‬
‫شای‬ ‫و‬ ‫دارد‬ ‫محلی‬ ‫از‬ ‫فراتر‬ ‫اهدافی‬ ،‫دارد‬.‫بزنند‬ ‫جهانی‬ ‫یا‬ ‫ای‬ ‫منطقه‬ ‫تروریسم‬ ‫اقدامات‬ ‫به‬ ‫دست‬ ‫آینده‬ ‫در‬ ‫د‬
‫ب‬-‫هندوستان‬ ‫ناامنی‬ ‫بر‬ ‫کشور‬ ‫این‬ ‫افراطی‬ ‫گروههای‬ ‫و‬ ‫پاکستان‬ ‫تاثیرات‬ ‫چگونگی‬:
‫ارضی‬ ‫تجزیه‬ ‫از‬ ‫نگرانی‬‫و‬‫قطع‬ ‫از‬ ‫ترس‬ ‫و‬ ‫کشمیر‬ ‫مسئله‬‫تحت‬ ‫های‬ ‫کوه‬ ‫از‬ ‫که‬ ‫پنجاب‬ ‫های‬ ‫خانه‬ ‫رود‬ ‫آب‬ ‫های‬ ‫سرچشمه‬‫ک‬‫سرچشمه‬ ‫هند‬ ‫نترل‬‫گیرند‬ ‫می‬.‫های‬ ‫نگرانی‬
‫برای‬ ‫زیادی‬‫پاکستان‬‫واقعیت‬ ‫همین‬ ‫در‬ ‫هند‬ ‫به‬ ‫پاکستان‬ ‫خصمانه‬ ‫نگاه‬ ‫حفظ‬ ‫مهم‬ ‫علل‬ ‫از‬ ‫یکی‬ .‫است‬ ‫آورده‬ ‫بوجود‬‫ها‬.‫است‬ ‫نهفته‬(،‫چین‬ ‫آسیای‬ ‫مثلث‬ ،‫زیبا‬ ،‫نیا‬ ‫فرزین‬
،‫نشر‬ :‫خارجه،تهران‬ ‫امور‬ ‫وزارت‬ ‫المللی‬ ‫بین‬ ‫و‬ ‫سیاسی‬ ‫مطالعات‬ ‫دفتر‬ ،‫پاکستان‬ ‫و‬ ‫هند‬1388‫صص‬158-157)‫این‬ ‫حل‬ ‫برای‬ ‫پاکستان‬ ،‫وجود‬ ‫این‬ ‫با‬
‫است‬ ‫آن‬ ‫درگیر‬ ‫نیز‬ ‫خود‬ ‫اکنون‬ ‫که‬ ‫زده‬ ‫دامن‬ ‫گرایی‬ ‫افراطی‬ ‫نوعی‬ ‫به‬ ‫اسالمی‬ ‫تمدنی‬ ‫حوزه‬ ‫بر‬ ‫تاکید‬ ‫با‬ ‫مشکل‬.

9. ‫افراطی‬ ‫گروههای‬ ‫آمدن‬ ‫بوجود‬ ‫با‬،‫کشمیر‬ .‫است‬ ‫تر‬ ‫گسترده‬ ‫و‬ ‫تر‬ ‫عمیق‬ ‫بسیار‬ ‫گذشته‬ ‫به‬ ‫نسبت‬ ‫آن‬ ‫گسترش‬ ‫واقع‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫داد‬ ‫رخ‬ ‫پاکستان‬ ‫و‬ ‫هند‬ ‫بین‬ ‫در‬ ‫اختالفات‬ ‫جدید‬ ‫موج‬
‫پاک‬ ‫در‬ ‫مذهبی‬ ‫مدرسه‬ ‫هزار‬ ‫سه‬ ‫از‬ ‫بیش‬ ‫وجود‬ ،‫ساخته‬ ‫فراهم‬ ‫گرایی‬ ‫افراط‬ ‫تفکرات‬ ‫اشاعه‬ ‫جهت‬ ‫در‬ ‫فرصتی‬ ‫پاکستان‬ ‫در‬ ‫مذهبی‬ ‫های‬ ‫افراطی‬ ‫برای‬ ‫که‬‫وس‬ ‫به‬ ‫که‬ ‫ستان‬‫گروه‬ ‫یله‬
‫سیاس‬ ‫راستای‬ ‫در‬ ‫تا‬ ‫است‬ ‫کرده‬ ‫ایجاد‬ ‫پاکستانی‬ ‫برای‬ ‫را‬ ‫مستعد‬ ‫و‬ ‫الزم‬ ‫انسانی‬ ‫نیروی‬ ،‫شوند‬ ‫می‬ ‫اداره‬ ‫و‬ ‫یافته‬ ‫شکل‬ ‫و‬ ‫شده‬ ‫تاسیس‬ ‫افراطی‬ ‫های‬‫فعالیت‬ ‫به‬ ‫خود‬ ‫ارضی‬ ‫های‬ ‫ت‬
.‫بپردازد‬(، ‫حسین‬ ، ‫دهشیار‬«‫باروت‬ ‫شعله‬ ‫یا‬ ‫اطمینان‬ ‫سوپاپ‬ ،‫اتمی‬ ‫قبایل‬»‫شماره‬ ،‫همشهری‬ ،2988،5‫اسفند‬1381)‫ر‬ ‫می‬ ‫نظر‬ ‫به‬‫سد‬‫به‬ ‫پاکستان‬ ‫نگاه‬
‫ند‬ ‫هم‬ ‫با‬ ‫تشابهی‬ ‫هیچگونه‬ ‫مذهبی‬ ‫لحاظ‬ ‫از‬ ‫پاکستان‬ ‫و‬ ‫هند‬ ‫ملت‬ ‫دو‬ ‫معتقدند‬ ‫پاکستان‬ ‫رهبران‬ ‫که‬ ‫چرا‬ ‫است‬ ‫مذهبی‬ ‫و‬ ‫قومی‬ ‫نگاه‬ ‫یک‬ ‫کشمیر‬ ‫مسئله‬‫که‬ ‫است‬ ‫طبیعی‬ ‫بنابراین‬ .‫ارند‬
‫باشند‬ ‫پاکستان‬ ‫به‬ ‫متعلق‬ ‫بایستی‬ ‫می‬ ‫آن‬ ‫مذهبی‬ ‫ترکیب‬ ‫جهت‬ ‫به‬ ‫کشمیر‬.‫این‬ ‫با‬‫وجود‬‫دسامبر‬ ‫اواخر‬ ‫در‬1999.‫م‬‫را‬ ‫مسافرانش‬ ‫و‬ ‫هندی‬ ‫هواپیمای‬ ‫یک‬ ‫کشمیری‬ ‫گرای‬ ‫بنیاد‬ ‫پنج‬
‫آزادی‬ ‫خواهان‬ ‫آنها‬ .‫داشتند‬ ‫نگه‬ ‫هفته‬ ‫یک‬ ‫مدت‬ ‫به‬ ‫افعانستان‬ ‫جنوب‬ ‫در‬ ‫قندهار‬ ‫فرودگاه‬ ‫در‬ ‫و‬ ‫ربوده‬36.‫شدند‬ ،‫بودند‬ ‫زندانی‬ ‫هند‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫مسلمان‬ ‫نظامی‬ ‫شبه‬‫همچنین‬‫اواسط‬ ‫در‬
‫مه‬ ‫ماه‬2002‫جنگج‬ .‫م‬‫از‬ ‫بیش‬ ‫و‬ ‫داده‬ ‫قرار‬ ‫حمله‬ ‫مورد‬ ‫کشمیر‬ ‫و‬ ‫جامو‬ ‫در‬ ‫را‬ ‫هند‬ ‫ارتش‬ ‫اردوگاه‬ ‫یک‬ ‫اسالمی‬ ‫ویان‬30‫رهبر‬ ،‫لون‬ ‫عبدالغنی‬ ‫ترور‬ ‫دنبال‬ ‫به‬ .‫رساندند‬ ‫قتل‬ ‫به‬ ‫را‬ ‫نفر‬
‫در‬ ،‫ّیت‬‫ر‬‫ح‬ ‫حزبی‬ ‫همه‬ ‫کنفرانس‬21‫هند‬ ‫روابط‬ ،‫اسالمی‬ ‫افراطیون‬ ‫به‬ ‫مظنون‬ ‫افراد‬ ‫توسط‬ ‫مه‬–‫گذاش‬ ‫وخامت‬ ‫به‬ ‫رو‬ ‫قبل‬ ‫از‬ ‫بیش‬ ‫پاکستان‬‫از‬ ‫حمایت‬ ‫به‬ ‫را‬ ‫پاکستان‬ ‫دولت‬ ‫هند‬ .‫ت‬
‫داشتند‬ ‫قرار‬ ‫جنگ‬ ‫آستانه‬ ‫در‬ ‫کشور‬ ‫دو‬ ‫که‬ ‫حالی‬ ‫در‬ .‫کرد‬ ‫متهم‬ ‫گرا‬ ‫اسالم‬ ‫افراطیون‬‫که‬ ‫طوری‬ ‫به‬.‫شدند‬ ‫بسیج‬ ‫مرز‬ ‫سوی‬ ‫دو‬ ‫در‬ ‫سرباز‬ ‫میلیون‬ ‫یک‬ ‫از‬ ‫بیش‬(،‫پاکستان‬ ،‫نا‬ ‫بی‬
‫مرکز‬ ،‫تهران‬ ،‫اول‬ ‫چ‬ ، ‫خارجه‬ ‫امور‬ ‫وزارت‬ ،‫المللی‬ ‫بین‬ ‫و‬ ‫سیاسی‬ ‫مطالعات‬ ‫دفتر‬،‫انتشارات‬ ‫و‬ ‫چاپ‬1387،‫صص‬233-229)‫که‬ ‫رسد‬ ‫می‬ ‫نظر‬ ‫به‬
‫ن‬ ‫و‬ ‫ثباتی‬ ‫بی‬ ‫موجب‬ ‫و‬ ‫بکشانند‬ ‫انزوا‬ ‫به‬ ‫کشمیر‬ ‫در‬ ‫قدرت‬ ‫برتر‬ ‫موضع‬ ‫در‬ ‫را‬ ‫آنها‬ ‫تا‬ ‫هستند‬ ‫هند‬ ‫کشور‬ ‫به‬ ‫آوردن‬ ‫فشار‬ ‫خواهان‬ ‫افراطی‬ ‫گروههای‬‫شوند‬ ‫کشور‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫اامنی‬.
‫دهه‬ ‫پایانی‬ ‫سالهای‬ ‫در‬1990‫وقایع‬ ‫از‬ ‫پس‬ ‫و‬11‫چ‬ ‫و‬ ‫سپتامبر‬:‫است‬ ‫کرده‬ ‫جلب‬ ‫پاکستان‬ ‫و‬ ‫هند‬ ‫منازعه‬ ‫سوی‬ ‫به‬ ‫مجددا‬ ‫را‬ ‫المللی‬ ‫بین‬ ‫توجه‬ ‫بحران‬ ‫هار‬
‫سال‬ ‫در‬ ‫اینکه‬ :‫اول‬1998.‫دادند‬ ‫انجام‬ ‫ای‬ ‫هسته‬ ‫سالحهای‬ ‫آزمایش‬ ‫دو‬ ‫هر‬ ‫هند‬ ‫و‬ ‫پاکستان‬ ‫م‬‫دسترسی‬ ‫احتمال‬ ‫که‬ ‫طوری‬ ‫به‬ ،‫داشت‬ ‫همراه‬ ‫به‬ ‫را‬ ‫المللی‬ ‫بین‬ ‫نگرانیهای‬ ‫که‬
‫خطرناک‬ ‫سالح‬ ‫این‬ ‫به‬ ‫افراطی‬ ‫گروههای‬‫میکرد.د‬ ‫رانمایان‬‫سال‬ ‫مه‬ ‫ماه‬ ‫در‬ :‫وم‬1999‫هند‬ ‫با‬ ‫جنگی‬ ‫به‬ ،‫کشمیر‬ ‫از‬ ‫المللی‬ ‫بین‬ ‫افکار‬ ‫ساختن‬ ‫منحرف‬ ‫برای‬ ‫تالش‬ ‫در‬ ‫پاکستان‬ ‫م‬

10. ‫در‬ .‫کرد‬ ‫آشکار‬ ‫را‬ ‫پاکستان‬ ‫طرفدار‬ ‫تروریستی‬ ‫نیروهای‬ ‫قدرت‬ :‫سوم‬ ‫بحران‬ .‫زد‬ ‫دامن‬13‫سال‬ ‫دسامبر‬2001‫پارل‬ ‫ساختمان‬ ‫به‬ ‫طیبه‬ ‫لشکر‬ ‫و‬ ‫محمد‬ ‫جیش‬ ‫مسلح‬ ‫اعضای‬‫هند‬ ‫مان‬
‫قانونگ‬ ‫مجلس‬ ‫دو‬ ‫هر‬ ‫اعضای‬ ‫حالیکه‬ ‫در‬ (‫کردند‬ ‫حمله‬ ‫نو‬ ‫دهلی‬ ‫در‬‫ذ‬‫نوامبر‬ ‫در‬ ‫بمبئی‬ ‫چهارم:حمالت‬ .)‫بودند‬ ‫آن‬ ‫داخل‬ ‫در‬ ‫اری‬2008‫در‬ ‫جدیدی‬ ‫مرحله‬ ‫که‬ ‫بود‬ ‫بحران‬ ‫چارمین‬ ‫م‬
.‫آورد‬ ‫بوجود‬ ‫کشور‬ ‫دو‬ ‫بین‬ ‫تنش‬ ‫ایجاد‬(‫س‬ ‫مطالعات‬ ‫دفتر‬ ،‫پاکستان‬ ‫و‬ ‫هند‬ ،‫چین‬ ‫آسیای‬ ‫مثلث‬ ،‫زیبا‬ ،‫نیا‬ ‫فرزین‬‫امور‬ ‫وزارت‬ ‫المللی‬ ‫بین‬ ‫و‬ ‫یاسی‬
،‫نشر‬ :‫خارجه،تهران‬1388‫ص‬ ،163)‫سابقه‬ ‫کم‬ ‫ای‬ ‫حادثه‬ ،‫بحران‬ ‫مدت‬ ‫طول‬ ‫و‬ ‫حوزه‬ ،‫وسعت‬ ‫نظر‬ ‫از‬ ‫که‬ ‫بمبئی‬ ‫حوادث‬ ‫طرفدارپاکستان،در‬ ‫افراطی‬ ‫گروههای‬ ‫که‬ ‫طوری‬ ‫به‬
‫ه‬ ‫مختلف‬ ‫های‬ ‫ایالت‬ ‫در‬ ‫متعدد‬ ‫های‬ ‫گذاری‬ ‫بمب‬ ،‫متوالی‬ ‫ماه‬ ‫چند‬ ‫در‬ .‫آید‬ ‫می‬ ‫شمار‬ ‫به‬ ‫کشور‬ ‫این‬ ‫در‬.‫گیرد‬ ‫قرار‬ ‫جدی‬ ‫تهدید‬ ‫معرض‬ ‫در‬ ‫کشور‬ ‫این‬ ‫داخلی‬ ‫امنیت‬ ‫تا‬ ‫شد‬ ‫باعث‬ ‫ند‬
‫ح‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫که‬ ،‫شد‬ ‫آغاز‬ ‫شهرها‬ ‫دیگر‬ ‫و‬ ،‫جییور‬ ،‫دهلی‬ ‫جمله‬ ‫از‬ ‫هند‬ ‫بزرگ‬ ‫های‬ ‫شهر‬ ‫در‬ ‫ها‬ ‫گذاری‬ ‫بمب‬ ‫موج‬ ‫گسترش‬ ‫با‬ ‫و‬ ‫قبل‬ ‫سال‬ ‫دو‬ ‫از‬ ‫روند‬ ‫این‬‫ترین‬ ‫شلوغ‬ ‫در‬ ‫ها‬ ‫تروریست‬ ‫مله‬
‫جها‬ ‫که‬ ،‫بمبئی‬ ‫بزرگ‬ ‫دوهتل‬ ‫آمد‬ ‫و‬ ‫رفت‬ ‫ساعت‬‫حدود‬ ‫انفجار‬ ‫این‬ ‫با‬ ‫همراه‬ .‫دادند‬ ‫قرار‬ ‫خود‬ ‫حمالت‬ ‫اصلی‬ ‫هدف‬ ‫داشتند‬ ‫اقامت‬ ‫آن‬ ‫در‬ ‫انگلیسی‬ ‫و‬ ‫آمریکایی‬ ‫نگردان‬7‫دیگر‬ ‫انفجار‬
‫از‬ ‫بیش‬ ‫آنها‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫گرفت‬ ‫صورت‬ ‫بمبئی‬ ‫شهر‬ ‫مختلف‬ ‫نقاط‬ ‫در‬87‫از‬ ‫بیش‬ ‫و‬ ‫کشته‬ ‫نفر‬200( .‫شدند‬ ‫مجروح‬ ‫نیز‬ ‫نفر‬،‫البنین‬ ‫ام‬ ،‫توحیدی‬«‫آث‬ ‫و‬ ‫ابعاد‬ ،‫بمبئی‬ ‫فاجعه‬‫آن‬ ‫ار‬»،
،‫نظام‬ ‫مصلحت‬ ‫تشخیص‬ ‫مجمع‬ ‫استراتژیک‬ ‫تحقیقات‬ ‫مرکز‬15‫تیر‬1388)‫افزایش‬ ‫است‬ ‫برخوردار‬ ‫ای‬ ‫العاده‬ ‫فوق‬ ‫اهمیت‬ ‫از‬ ‫آنچه‬ ‫شده‬ ‫ذکر‬ ‫موارد‬ ‫به‬ ‫توجه‬ ‫با‬
،‫باشند‬ ‫می‬ ‫ای‬ ‫هسته‬ ‫های‬ ‫بمب‬ ‫دارای‬ ‫که‬ ‫پاکستان‬ ‫جمله‬ ‫از‬ ‫منطقه‬ ‫داخلی‬ ‫های‬ ‫ناامنی‬ ‫و‬ ‫بحرانها‬ ‫وجود‬ ‫با‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫افراطی‬ ‫قدرتهای‬‫کشور‬ ‫دو‬ ‫بین‬ ‫اختالف‬ ‫و‬ ‫بحرانی‬ ‫شرایط‬ ‫در‬ ‫که‬
‫در‬ ‫که‬ ‫کرده‬ ‫روبرو‬ ‫زا‬ ‫تنش‬ ‫بحران‬ ‫یک‬ ‫با‬ ‫را‬ ‫هند‬ ‫دولتمردان‬ ،‫امر‬ ‫این‬ ‫که‬ .‫دارد‬ ‫وجود‬ ‫هند‬ ‫علیه‬ ‫بر‬ ‫گروه‬ ‫این‬ ‫دستیابی‬ ‫امکان‬ ‫پاکستان‬ ‫و‬ ‫هند‬‫مقابل‬ ‫در‬ ‫را‬ ‫بازدارندگی‬ ‫موضع‬ ‫واقع‬
.‫است‬ ‫داده‬ ‫قرار‬ ‫پاکستان‬ ‫و‬ ‫افراطی‬ ‫گروههای‬‫ا‬ ‫که‬ ‫رسد‬ ‫می‬ ‫نظر‬ ‫به‬.‫دارند‬ ‫دنبال‬ ‫به‬ ‫را‬ ‫هند‬ ‫سراسر‬ ‫به‬ ‫ناامنی‬ ‫گسترش‬ ‫و‬ ‫کشمیر‬ ‫و‬ ‫جامو‬ ‫استقالل‬ ‫تحقق‬ ‫پی‬ ‫در‬ ‫آنها‬ ‫هداف‬
‫ام‬ ‫دیگر‬ ‫بار‬ ‫یک‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫طالبان‬ ‫و‬ ‫القاعده‬ ‫با‬ ‫مبارزه‬ ‫در‬ ‫امریکا‬ ‫رهبری‬ ‫به‬ ‫غرب‬ ‫جهان‬ ‫های‬ ‫ناکامی‬ ‫بپردازیم‬ ‫موردش‬ ‫در‬ ‫توان‬ ‫می‬ ‫که‬ ‫آنچه‬ ‫ولی‬‫نفوذ‬ ‫که‬ ‫ساخت‬ ‫متقاعد‬ ‫را‬ ‫ریکا‬
‫ط‬ ‫بر‬ ‫پاکستان‬‫ط‬ ‫صورت‬ ‫به‬ ‫که‬ ‫پاکستان‬ ‫وساطت‬ ‫با‬ ‫طالبان‬ ‫با‬ ‫صلح‬ ‫و‬ ‫مذاکره‬ ‫های‬ ‫راه‬ ‫جوی‬ ‫و‬ ‫جست‬ ‫به‬ ‫امریکا‬ ‫تمایل‬ .‫دهد‬ ‫قرار‬ ‫توجه‬ ‫مورد‬ ‫را‬ ‫القاعده‬ ‫و‬ ‫البان‬‫را‬ ‫پاکستان‬ ‫نقش‬ ‫بیعی‬
‫کر‬ ‫نگران‬ ‫است‬ ‫افتادن‬ ‫اتفاق‬ ‫حال‬ ‫در‬ ‫چه‬ ‫آن‬ ‫از‬ ‫و‬ ‫برانگیخت‬ ‫را‬ ‫هندوستان‬ ‫حساسیت‬ ‫دیگر‬ ‫بار‬ ‫یک‬ ‫سازد‬ ‫می‬ ‫مهم‬ ‫ی‬ ‫منطقه‬ ‫بازی‬ ‫در‬( .‫است‬ ‫ده‬‫هند‬ ‫رقابت‬ ، ‫شوان‬ ،‫کریگوری‬

11. ‫نشر‬ ‫تاریخ‬ ،‫توان‬ ‫حسن‬ ‫مترجم‬ ،‫افغانستان‬ ‫در‬ ‫پاکستان‬ ‫و‬8/6/1389‫سایت‬ ‫از‬ ‫گرفته‬ ‫بر‬ ،www.bashgah.net‫سایت‬ ‫به‬ ‫دسترسی‬1‫مهر‬
1389(‫دارند‬ ‫وجود‬ ‫مرجعی‬ ‫اشخاص‬ ‫و‬ ‫ها‬ ‫گروه‬ ‫اکنون‬ ‫هم‬ ‫پاکستان‬ ‫و‬ ‫هند‬ ‫در‬.‫شوند‬ ‫نزدیک‬ ‫یکدیگر‬ ‫به‬ ‫کشور‬ ‫دو‬ ‫این‬ ‫نیستند‬ ‫مایل‬ ‫که‬
‫گیری‬ ‫نتیجه‬
‫اصلی‬ ‫سؤال‬ ‫عنوان‬ ‫به‬ ‫تا‬ ‫ایم‬ ‫بوده‬ ‫برآن‬ ‫نوشتار‬ ‫این‬ ‫در‬‫مقاله‬‫بر‬ ‫تفکر‬ ‫این‬ ‫نقش‬ ‫و‬ ‫پاکستان‬ ‫اسالمی‬ ‫گرایی‬ ‫افراطی‬ ‫پیرامون‬‫در‬ ‫امنی‬ ‫نا‬‫در‬ ‫بنابراین‬ .‫شود‬ ‫پرداخته‬ ‫هندوستان‬
‫عنو‬ ‫به‬ ،‫پاکستان‬ ‫کشور‬ ‫افراطی‬ ‫گروههای‬ ‫دخالت‬ ‫و‬ ‫پاکستان‬ ‫با‬ ‫کشمیر‬ ‫مردم‬ ‫دینی‬ ‫افراطی‬ ‫تفکرات‬ ‫همسانی‬ ‫و‬ ‫نزدیکی‬ ‫سؤال‬ ‫این‬ ‫از‬ ‫حاصل‬ ‫به‬ ‫پاسخ‬‫ناامن‬ ‫در‬ ‫اصلی‬ ‫عامل‬ ‫ان‬
‫راهها‬ ‫دنبال‬ ‫به‬ ‫کشور‬ ‫دو‬ ‫دولتمردان‬ ‫که‬ ‫زمانی‬ ‫هر‬ ‫که‬ ‫طوری‬ ‫به‬ ،‫است‬ ‫هندوستان‬ ‫کردن‬‫به‬ ‫دست‬ ‫گروه‬ ‫این‬ ،‫هستند‬ ‫همسویی‬ ‫و‬ ‫مذاکره‬ ‫طریق‬ ‫از‬ ،‫مابین‬ ‫فی‬ ‫اختالفات‬ ‫حل‬ ‫برای‬ ‫یی‬
‫آورد‬ ‫می‬ ‫بوجود‬ ‫آنها‬ ‫بین‬ ‫را‬ ‫اعتمادی‬ ‫بی‬ ‫از‬ ‫موجی‬ ‫و‬ ‫زده‬ ‫مذکور‬ ‫کشورهای‬ ‫در‬ ‫ترور‬ ‫اقدام‬‫دست‬ ‫موجود‬ ‫اختالفات‬ ‫در‬ ‫تفاهم‬ ‫به‬ ‫نتواند‬ ‫.تا‬.‫کنند‬ ‫پیدا‬

12. .‫فرمایید‬ ‫حاصل‬ ‫تماس‬ ‫الملل‬ ‫بین‬ ‫روابط‬ ‫اندیشکده‬ ‫با‬ ،"‫آشوبناک‬ ‫جهان‬ ‫در‬ ‫آمریکا‬ ‫راهبردی‬ ‫های‬ ‫"گزینه‬ ‫کتاب‬ ‫تهیه‬ ‫برای‬
WWW.IRTT.IR