FİLLER MALZEMESİ OLARAK PERLİTİN BİTÜMLÜ
SICAK KARIŞIM KAPLAMALARDA MARSHALL
PARAMETRELERİNE ETKİSİNİN İNCELENMESİ

Celil GÜMÜŞER, Murat BOSTANCIOĞLU
FİLLER MALZEMESİ OLARAK PERLİTİN BİTÜMLÜ SICAK KARIŞIM
KAPLAMALARDA MARSHALL PARAMETRELERİNE ETKİSİNİN
İNCELENMESİ

• Karışımın modifiye edilmesi amacıyla çeşitli filler
boyutunda malzemeler doğrudan karışıma ilave
edilmektedir.
• Çalışmada kalker filler ile hazırlanan kontrol karışımı
ile kalker filler azaltılarak yerine %1, 2 ve 3
oranlarında ilave edilen perlit, uçucu kül ve sönmüş
kireç ile hazırlanan modifiye karışımların Marshall
parametreleri incelenmiştir.
FİLLER MALZEMESİ OLARAK PERLİTİN BİTÜMLÜ SICAK KARIŞIM
KAPLAMALARDA MARSHALL PARAMETRELERİNE ETKİSİNİN
İNCELENMESİ

MATERYAL ve YÖNTEM
•70/100 penetrasyonlu bitüm

Karayolları 16.Bölge Müdürlüğü’nden temin edilmiş

Rafineri

Penetrasyon

Özgül Ağırlık

Batman

Özellikler
76

1.036

•Kalker agregası (%5 filler içerikli)
Özellikler
100

ASTM C131

Kaba
Agrega
25.2

ASTM C88

0.64

100 100
100
91.3

90
Karışım Gradasyonu

80

İdeal Karışım

70

%Geçen

Standart

Şartname Üst Limit

60

72

Şartname Alt Limit

50
43.1

40
30
24.6
20
10
5

7.1

10.6

0
0.01

0.1

1

Elek açıklığı (mm)

10

Aşınma kaybı (%)
(Los Angeles)
Donma kaybı (%)
(Na2SO4)
Özgül ağırlık (g/cm3)
Hacim özgül ağırlık
Zahiri özgül ağırlık
Özgül ağırlık (g/cm3)
Hacim özgül ağırlık
Zahiri özgül ağırlık
Özgül ağırlık (g/cm3)
Zahiri özgül ağırlık
Su emme (%)
Yassılık indeksi (%)

İnce
Agrega

Filler

ASTM C127
2.70
2.72
ASTM C128
2.70
2.74
ASTM D854
2.75
ASTM C127
BS 812

0.40
13.9
FİLLER MALZEMESİ OLARAK PERLİTİN BİTÜMLÜ SICAK KARIŞIM
KAPLAMALARDA MARSHALL PARAMETRELERİNE ETKİSİNİN
İNCELENMESİ

Sönmüş kireç,
•Filler

Uçucu kül,

%1, %2, %3 oranlarında

Perlit.

•Kalker filler kullanılarak hazırlanan karışımına Marshall tasarımı yapılmış ve optimum
bitüm yüzdesi (%4.6) tespit edilmiştir.
FİLLER MALZEMESİ OLARAK PERLİTİN BİTÜMLÜ SICAK KARIŞIM
KAPLAMALARDA MARSHALL PARAMETRELERİNE ETKİSİNİN
İNCELENMESİ

% Geçen

UÇUCU KÜL

Uçucu
Kül
0.001

0.010

0.100
Dane Boyutu ( mm )

100
90
80
70
60
50
40
30
20
10
0

1.000

Özgül Ağırlık
2.369
No 200’ den Geçen
% 82
FİLLER MALZEMESİ OLARAK PERLİTİN BİTÜMLÜ SICAK KARIŞIM
KAPLAMALARDA MARSHALL PARAMETRELERİNE ETKİSİNİN
İNCELENMESİ
SÖNMÜŞ KİREÇ - PERLİT

Sönmüş Kireç

Özgül Ağırlık

No 200’ den Geçen

Kireç

2.483

% 90,30

Perlit

1.250

% 37,70
Perlit
FİLLER MALZEMESİ OLARAK PERLİTİN BİTÜMLÜ SICAK KARIŞIM
KAPLAMALARDA MARSHALL PARAMETRELERİNE ETKİSİNİN
İNCELENMESİ

MATERYAL ve YÖNTEM
•

Modifikasyon amacıyla kullanılan filler malzemelerin kalker filler içerisine katılma
oranları ve kodlamalar aşağıdaki gibidir:
Karışımda kullanılan filler malzemeler ve oranları

Karışım kodu

%5 Kalker filler (Kontrol karışımı)

KF

%4 Kalker filler %1 Perlit

P1

%3 Kalker filler %2 Perlit

P2

%2 Kalker filler %3 Perlit

P3

%4 Kalker filler %1 Uçucu Kül

UK1

%3 Kalker filler %2 Uçucu Kül

UK2

%2 Kalker filler %3 Uçucu Kül

UK3

%4 Kalker filler %1 Sönmüş Kireç

SK1

%3 Kalker filler %2 Sönmüş Kireç

SK2

%2 Kalker filler %3 Sönmüş Kireç

SK3
FİLLER MALZEMESİ OLARAK PERLİTİN BİTÜMLÜ SICAK KARIŞIM
KAPLAMALARDA MARSHALL PARAMETRELERİNE ETKİSİNİN
İNCELENMESİ

BULGULAR VE İRDELEME

• Farklı filler malzemeler ile elde edilen
karışımlara ait Marshall deneyleri sonucunda
numunelere ait;
Pratik özgül ağırlık (Dp),
Hava boşluğu (Vh),
Agregalar arası boşluk (VMA),
Asfaltla dolu boşluk (Vf),
Akma,

Stabilite değerleri elde edilmiştir.
FİLLER MALZEMESİ OLARAK PERLİTİN BİTÜMLÜ SICAK KARIŞIM
KAPLAMALARDA MARSHALL PARAMETRELERİNE ETKİSİNİN
İNCELENMESİ

Perlitin karışımın özgül ağırlığını önemli ölçüde
düşürdüğü görülmektedir. Ham perlitin ısıl işlem
sırasında hacim genişlemesi ile filler yoğunluğunu
düşürmesi şeklinde açıklanabilir.

Uçucu kül ve sönmüş kireç ile
modifiye edilmiş karışımların özgül
ağırlıklarında kontrol numunesine
göre önemli bir değişme yoktur.
FİLLER MALZEMESİ OLARAK PERLİTİN BİTÜMLÜ SICAK KARIŞIM
KAPLAMALARDA MARSHALL PARAMETRELERİNE ETKİSİNİN
İNCELENMESİ
Kodu

P2

SK1
SK2
SK3

66.5

927

15.02

48.2

982

18.11

35.2

830

•
Uçucu kül ve sönmüş kirecin, boşluk oranını
artırıcı etkisi olduğu ancak bu artışın perlitte
olduğu kadar belirgin düzeyde olmadığı
görülmüştür.

21.39

23.8

686

• Sönmüş kirecin ilavesinin stabilite üzerinde önemli bir
etkisinin olmadığı,

5.31

UK1

UK3

14.53

•
Kontrol karışımının hava boşluk oranı %
4.86 iken %1, 2 ve 3 perlit kullanılarak
hazırlanan karışımlarda boşluk oranları artmıştır.

15.25

P3

UK2

Vf (%)

11.73

P1

VMA (%)

7.78

KF

Vh (%)

4.86

Bitüm (%)

Stabilite
(kg)

14.99

64.6

979

•
%3 oranında kullanılan uçucu külün stabilite değerini
artırdığı,

6.47

15.83

59.1

891

6.41

15.25

58

1026

5.18

14.76

64.9

837

6.5

15.88

59.1

945

6.23

15.3

59.3

919

4.6

•
Perlit oranı artışının stabilite üzerinde olumsuz bir etkisi
olduğu, görülmüştür.

•Optimum bitüm içeriğinin perlit modifiyeli
karışımlarda boşlukları yeterince dolduramadığı ve
asfaltla dolu boşluk yüzdesinin düştüğü
görülmektedir.
FİLLER MALZEMESİ OLARAK PERLİTİN BİTÜMLÜ SICAK KARIŞIM
KAPLAMALARDA MARSHALL PARAMETRELERİNE ETKİSİNİN
İNCELENMESİ

SONUÇLAR
•Pratik yoğunluklarda ki azalma; perlit katkılı karışımlarda daha belirgin bir şekilde
gözlenirken; uçucu kül ve sönmüş kireç katkılı karışımlarda belirgin bir azalma söz konusu
değildir.
•Poroz bir yüzey alanına sahip olan ve hacmi genişletilerek üretilen genleştirilmiş perlitin
karışımda hava boşluk oranını artırdığı, bu sayede asfaltla dolu boşluk oranını azalttığı
belirlenmiştir.

•Uçucu kül ve sönmüş kireç katkılı karışımlarda da kontrol numunesine oranla hava boşluğu
artışı meydana gelmiştir ancak bu artışlar sınırlı seviyelerde kalmıştır.
•Stabilite değerleri dikkate alındığında perlitin poroz yapısı sebebiyle optimum bitüm
yüzdesini artırıcı etkisi olduğu görülmüştür.
FİLLER MALZEMESİ OLARAK PERLİTİN BİTÜMLÜ SICAK KARIŞIM
KAPLAMALARDA MARSHALL PARAMETRELERİNE ETKİSİNİN
İNCELENMESİ

SONUÇLAR
•Perlitin, karışımın hava boşluk oranını artırıcı etkisi özellikle sıcak bölgelerde kusma ve
terleme problemi olan kaplamalarda hava boşluğunun kontrollü bir şekilde artırılmasını
sağlayacak düzeyde kullanılması, kaplamada yaşanan bu problemleri giderebileceği
düşünülmektedir.
•Kalker filler ile yapılan karışımlardan elde edilen optimum bitüm içeriğinin, kullanılan
diğer filler malzemeleri ile elde edilen sonuçlar bakımından KTŞ kriterlerini sağlamadığı,
bu sebeple kalker filler yerine kullanılmasının mümkün olmadığı belirtilebilir.
•Gerek perlit gerekse diğer iki modifiyer malzemenin KTŞ’de belirtilen filler malzeme
limitleri dâhilinde kullanılması ile hazırlanacak karışımlara ait optimum bitüm
yüzdelerinin belirlenmesi başka bir çalışma konusu olarak değerlendirilebilir.

03 burak sengoz

  • 1.
    FİLLER MALZEMESİ OLARAKPERLİTİN BİTÜMLÜ SICAK KARIŞIM KAPLAMALARDA MARSHALL PARAMETRELERİNE ETKİSİNİN İNCELENMESİ Celil GÜMÜŞER, Murat BOSTANCIOĞLU
  • 2.
    FİLLER MALZEMESİ OLARAKPERLİTİN BİTÜMLÜ SICAK KARIŞIM KAPLAMALARDA MARSHALL PARAMETRELERİNE ETKİSİNİN İNCELENMESİ • Karışımın modifiye edilmesi amacıyla çeşitli filler boyutunda malzemeler doğrudan karışıma ilave edilmektedir. • Çalışmada kalker filler ile hazırlanan kontrol karışımı ile kalker filler azaltılarak yerine %1, 2 ve 3 oranlarında ilave edilen perlit, uçucu kül ve sönmüş kireç ile hazırlanan modifiye karışımların Marshall parametreleri incelenmiştir.
  • 3.
    FİLLER MALZEMESİ OLARAKPERLİTİN BİTÜMLÜ SICAK KARIŞIM KAPLAMALARDA MARSHALL PARAMETRELERİNE ETKİSİNİN İNCELENMESİ MATERYAL ve YÖNTEM •70/100 penetrasyonlu bitüm Karayolları 16.Bölge Müdürlüğü’nden temin edilmiş Rafineri Penetrasyon Özgül Ağırlık Batman Özellikler 76 1.036 •Kalker agregası (%5 filler içerikli) Özellikler 100 ASTM C131 Kaba Agrega 25.2 ASTM C88 0.64 100 100 100 91.3 90 Karışım Gradasyonu 80 İdeal Karışım 70 %Geçen Standart Şartname Üst Limit 60 72 Şartname Alt Limit 50 43.1 40 30 24.6 20 10 5 7.1 10.6 0 0.01 0.1 1 Elek açıklığı (mm) 10 Aşınma kaybı (%) (Los Angeles) Donma kaybı (%) (Na2SO4) Özgül ağırlık (g/cm3) Hacim özgül ağırlık Zahiri özgül ağırlık Özgül ağırlık (g/cm3) Hacim özgül ağırlık Zahiri özgül ağırlık Özgül ağırlık (g/cm3) Zahiri özgül ağırlık Su emme (%) Yassılık indeksi (%) İnce Agrega Filler ASTM C127 2.70 2.72 ASTM C128 2.70 2.74 ASTM D854 2.75 ASTM C127 BS 812 0.40 13.9
  • 4.
    FİLLER MALZEMESİ OLARAKPERLİTİN BİTÜMLÜ SICAK KARIŞIM KAPLAMALARDA MARSHALL PARAMETRELERİNE ETKİSİNİN İNCELENMESİ Sönmüş kireç, •Filler Uçucu kül, %1, %2, %3 oranlarında Perlit. •Kalker filler kullanılarak hazırlanan karışımına Marshall tasarımı yapılmış ve optimum bitüm yüzdesi (%4.6) tespit edilmiştir.
  • 5.
    FİLLER MALZEMESİ OLARAKPERLİTİN BİTÜMLÜ SICAK KARIŞIM KAPLAMALARDA MARSHALL PARAMETRELERİNE ETKİSİNİN İNCELENMESİ % Geçen UÇUCU KÜL Uçucu Kül 0.001 0.010 0.100 Dane Boyutu ( mm ) 100 90 80 70 60 50 40 30 20 10 0 1.000 Özgül Ağırlık 2.369 No 200’ den Geçen % 82
  • 6.
    FİLLER MALZEMESİ OLARAKPERLİTİN BİTÜMLÜ SICAK KARIŞIM KAPLAMALARDA MARSHALL PARAMETRELERİNE ETKİSİNİN İNCELENMESİ SÖNMÜŞ KİREÇ - PERLİT Sönmüş Kireç Özgül Ağırlık No 200’ den Geçen Kireç 2.483 % 90,30 Perlit 1.250 % 37,70 Perlit
  • 7.
    FİLLER MALZEMESİ OLARAKPERLİTİN BİTÜMLÜ SICAK KARIŞIM KAPLAMALARDA MARSHALL PARAMETRELERİNE ETKİSİNİN İNCELENMESİ MATERYAL ve YÖNTEM • Modifikasyon amacıyla kullanılan filler malzemelerin kalker filler içerisine katılma oranları ve kodlamalar aşağıdaki gibidir: Karışımda kullanılan filler malzemeler ve oranları Karışım kodu %5 Kalker filler (Kontrol karışımı) KF %4 Kalker filler %1 Perlit P1 %3 Kalker filler %2 Perlit P2 %2 Kalker filler %3 Perlit P3 %4 Kalker filler %1 Uçucu Kül UK1 %3 Kalker filler %2 Uçucu Kül UK2 %2 Kalker filler %3 Uçucu Kül UK3 %4 Kalker filler %1 Sönmüş Kireç SK1 %3 Kalker filler %2 Sönmüş Kireç SK2 %2 Kalker filler %3 Sönmüş Kireç SK3
  • 8.
    FİLLER MALZEMESİ OLARAKPERLİTİN BİTÜMLÜ SICAK KARIŞIM KAPLAMALARDA MARSHALL PARAMETRELERİNE ETKİSİNİN İNCELENMESİ BULGULAR VE İRDELEME • Farklı filler malzemeler ile elde edilen karışımlara ait Marshall deneyleri sonucunda numunelere ait; Pratik özgül ağırlık (Dp), Hava boşluğu (Vh), Agregalar arası boşluk (VMA), Asfaltla dolu boşluk (Vf), Akma, Stabilite değerleri elde edilmiştir.
  • 9.
    FİLLER MALZEMESİ OLARAKPERLİTİN BİTÜMLÜ SICAK KARIŞIM KAPLAMALARDA MARSHALL PARAMETRELERİNE ETKİSİNİN İNCELENMESİ Perlitin karışımın özgül ağırlığını önemli ölçüde düşürdüğü görülmektedir. Ham perlitin ısıl işlem sırasında hacim genişlemesi ile filler yoğunluğunu düşürmesi şeklinde açıklanabilir. Uçucu kül ve sönmüş kireç ile modifiye edilmiş karışımların özgül ağırlıklarında kontrol numunesine göre önemli bir değişme yoktur.
  • 10.
    FİLLER MALZEMESİ OLARAKPERLİTİN BİTÜMLÜ SICAK KARIŞIM KAPLAMALARDA MARSHALL PARAMETRELERİNE ETKİSİNİN İNCELENMESİ Kodu P2 SK1 SK2 SK3 66.5 927 15.02 48.2 982 18.11 35.2 830 • Uçucu kül ve sönmüş kirecin, boşluk oranını artırıcı etkisi olduğu ancak bu artışın perlitte olduğu kadar belirgin düzeyde olmadığı görülmüştür. 21.39 23.8 686 • Sönmüş kirecin ilavesinin stabilite üzerinde önemli bir etkisinin olmadığı, 5.31 UK1 UK3 14.53 • Kontrol karışımının hava boşluk oranı % 4.86 iken %1, 2 ve 3 perlit kullanılarak hazırlanan karışımlarda boşluk oranları artmıştır. 15.25 P3 UK2 Vf (%) 11.73 P1 VMA (%) 7.78 KF Vh (%) 4.86 Bitüm (%) Stabilite (kg) 14.99 64.6 979 • %3 oranında kullanılan uçucu külün stabilite değerini artırdığı, 6.47 15.83 59.1 891 6.41 15.25 58 1026 5.18 14.76 64.9 837 6.5 15.88 59.1 945 6.23 15.3 59.3 919 4.6 • Perlit oranı artışının stabilite üzerinde olumsuz bir etkisi olduğu, görülmüştür. •Optimum bitüm içeriğinin perlit modifiyeli karışımlarda boşlukları yeterince dolduramadığı ve asfaltla dolu boşluk yüzdesinin düştüğü görülmektedir.
  • 11.
    FİLLER MALZEMESİ OLARAKPERLİTİN BİTÜMLÜ SICAK KARIŞIM KAPLAMALARDA MARSHALL PARAMETRELERİNE ETKİSİNİN İNCELENMESİ SONUÇLAR •Pratik yoğunluklarda ki azalma; perlit katkılı karışımlarda daha belirgin bir şekilde gözlenirken; uçucu kül ve sönmüş kireç katkılı karışımlarda belirgin bir azalma söz konusu değildir. •Poroz bir yüzey alanına sahip olan ve hacmi genişletilerek üretilen genleştirilmiş perlitin karışımda hava boşluk oranını artırdığı, bu sayede asfaltla dolu boşluk oranını azalttığı belirlenmiştir. •Uçucu kül ve sönmüş kireç katkılı karışımlarda da kontrol numunesine oranla hava boşluğu artışı meydana gelmiştir ancak bu artışlar sınırlı seviyelerde kalmıştır. •Stabilite değerleri dikkate alındığında perlitin poroz yapısı sebebiyle optimum bitüm yüzdesini artırıcı etkisi olduğu görülmüştür.
  • 12.
    FİLLER MALZEMESİ OLARAKPERLİTİN BİTÜMLÜ SICAK KARIŞIM KAPLAMALARDA MARSHALL PARAMETRELERİNE ETKİSİNİN İNCELENMESİ SONUÇLAR •Perlitin, karışımın hava boşluk oranını artırıcı etkisi özellikle sıcak bölgelerde kusma ve terleme problemi olan kaplamalarda hava boşluğunun kontrollü bir şekilde artırılmasını sağlayacak düzeyde kullanılması, kaplamada yaşanan bu problemleri giderebileceği düşünülmektedir. •Kalker filler ile yapılan karışımlardan elde edilen optimum bitüm içeriğinin, kullanılan diğer filler malzemeleri ile elde edilen sonuçlar bakımından KTŞ kriterlerini sağlamadığı, bu sebeple kalker filler yerine kullanılmasının mümkün olmadığı belirtilebilir. •Gerek perlit gerekse diğer iki modifiyer malzemenin KTŞ’de belirtilen filler malzeme limitleri dâhilinde kullanılması ile hazırlanacak karışımlara ait optimum bitüm yüzdelerinin belirlenmesi başka bir çalışma konusu olarak değerlendirilebilir.