Η αποφοίτηση από τον
Μηχανισμό Στήριξης
Γιώργος Προκοπάκης
Η Ελλάδα Μετά ΙΙ
e-kyklos
11 Ιουνίου 2018
Περιεχόμενα
• Αδυναμία της Ελλάδας να σταθεί αυτόνομη
στα πόδια της
• Το μαξιλάρι είναι ακριβό, αναποτελεσματικό
«ασφαλιστήριο» με δυσανάλογα υψηλές
δυσμενείς επιπτώσεις στην οικονομία
• Παράταση Μνημονίου – ενέργειες και
δράσεις κατά την παράταση
Διαχείριση
Η πραγματική κατάσταση διαχείρισης
• Κατά τη διετία θηριωδών πλεονασμάτων
2016-17, το χρέος αντί να μειωθεί κατά €2.5
δισ (σωρευτικό πλεόνασμα προϋπολογισμού),
αυξήθηκε κατά €10.5 δισ.
• Κατά το έντονα πλεονασματικό (πρωτογενές
€2.6 δισ – προϋπολογισμού €0.67 δισ) α’
τρίμηνο 2018, απαιτήθηκε καθαρή
συμπλήρωση με δανεισμό Κεντρικής
Διοίκησης €1.98 δισ.
Αύξηση συνολικών διαθεσίμων 11.394 Αύξηση δανεισμού repos δημοσίου 7.574
Μαξιλάρι (ομόλογα, ESM) -6.197 Έλλειμμα Κεντρικής Διοίκησης -291
Δόση για ληξιπρόθεσμα -500 Μείωση δανεισμού εντόκων -610
Καθαρή αύξηση διαθεσίμων 4.697 Καθαρή αύξηση δανεισμού repos 6.673
1.976
Πλεόνασμα προϋπολογισμού 671
Συνολική απόκλιση από καταγεγραμμένο αποτέλεσμα 2.647
Καθαρός πρόσθετος δανεισμός
Συνοπτικό ισοζύγιο Α' τριμήνου 2018
εκατ €
Τα «βολικά» repos δημοσίου
• Οι φορείς του δημοσίου καταθέτουν ατόκως
στην ΤτΕ τα διαθέσιμά τους - υποχρεωτικώς
• Ο ΟΔΔΗΧ/ΥΠΟΙΚ δανείζεται από ΤτΕ –
τυπικώς δύο εβδομάδες – ανανεώσεις
• Επιτόκιο 2017 (συναγόμενο) 4.63%
• Εργαλείο καλλωπισμού
• Δημιουργία από το πουθενά πλεονάσματος
Γενικής Κυβέρνησης πάνω από €600 εκατ
Τα καθόλου βολικά repos
• Υποεκτέλεση προϋπολογισμού φορέων –
επενδύσεις, προμήθειες
• Διάλυση κοινωνικού κράτους, υποβάθμιση
υπηρεσιών και υποδομών
• Πελατειασμός με διοικήσεις μη υπόχρεων
φορέων
– ΕΛΤΑ-ΔΕΗ, ΕΥΑΘ, ΕΥΔΑΠ, εταιρείες υπό
ιδιωτικοποίηση – ΟΤΑ, νοσοκομεία, πανεπιστήμια
Δεν είναι απεριόριστα – ΤτΕ καταγράφει
απολύτως μέγιστο €32.8 δισ
Προβλέψεις προϋπολογισμού
• Ακαθάριστο χρέος τέλος 2018, €343 δισ
• Ήδη €344 δισ, εκκρεμούν δόσεις €12.7 δισ με
€3.5 δισ αναχρηματοδότηση χρέους – 2018
τουλάχιστον €353 δισ
• Repos τέλος 2018 €9 δισ (από €17 δισ)
• Ήδη €23 δισ – δεν υπάρχει πηγή
αναπλήρωσης
Μαξιλάρι
Η επιλογή του μαξιλαριού
• Καλό όσο δεν χρησιμοποιείται. Όσο
αντλούνται κεφάλαια, κερδίζεται μεν χρόνος,
χάνεται «ασφαλιστική αξία» όμως
• Ως «ασφαλιστήριο» απαιτείται να έχει αξία
πολύ υψηλότερη από το «υποκείμενο
ασφάλισης»
• Θα αναλίσκεται ικανοποιώντας υποχρεώσεις
με την ελπίδα αποκατάστασης πρόσβασης
στις αγορές πριν τελειώσει
Ωριμότητα κατά την αποφοίτηση
• Παρά τα μέτρα, παρά τις περικοπές δαπανών
του προϋπολογισμού, η δημοσιονομική
διαχείριση είναι μακριά από ευστάθεια
• Παρά τα θηριώδη πλεονάσματα, το χρέος
εξακολουθεί να αυξάνει
• Μέχρις ότου ξεκαθαρίσουν όλοι οι σκελετοί
στο ντουλάπι, ο κίνδυνος χωρίς δίχτυ
ασφάλειας είναι τεράστιος
Υποχρεώσεις
2018 2019 2020 2021 2022
Ομόλογα 2.620 2.620 2.620 5.660
ΕΚΤ 5.782 7.148 7.148 8.455
ΕτΕπ 5 5 5 5
ΔΝΤ 614 2.735 4.856 6.977 9.622
GLF 706 2.780 4.756
Σύνολο 614 11.142 15.335 19.530 28.498
Σύνολο-ΔΝΤ 0 8.407 10.479 12.553 18.876
Σύνολο-ΔΝΤ-GLF 0 8.407 9.773 9.773 14.120
εκατ ευρώ
Υποχρεώσεις Αναχρηματοδότησης Χρέους
μετά την 20 Αυγούστου 2018
Σωρευτικά μέχρι τέλους κάθε έτους
Το μαξιλάρι ως ασφαλιστήριο
Μαξιλάρι €20 δισ, τόκοι από πλεόνασμα 3.5%
• Καλύπτει ανάγκες μέχρι 2021
• Κομισιόν: Επαρκεί μέχρι τέλους 2019
• BoA, ML: ανεπαρκές, Markit: ένσταση σύστασης
• Κυβέρνηση (διαρροές): στα €30 δισ καλύπτει
και 2022
• Λόγω αβεβαιότητας πλεονασμάτων και
πολιτικού ρίσκου, κάλυψη διπλάσια
• Υπαγορεύει μέτρα χρέους
Το ρίσκο του μαξιλαριού
• Αν μέχρι τέλους 2018 δεν έχει αποκατασταθεί
πειστικά η πρόσβαση στις αγορές, στα μέσα
2019 θα έχει χαθεί η ασφαλιστική αξία του
• Η ιταλική κρίση και το εκλογικό 2019,
καθιστούν το σενάριο αναζωπύρωσης της
ελληνικής κρίσης, ιδιαίτερα πιθανό
• Συνεχής αναπλήρωση με αφαίμαξη οικονομίας
• Ακατάλληλο ως εργαλείο αποφοίτησης
Παράταση Μνημονίου
Η ιταλική κρίση ως ευκαιρία
• Η επιλογή για μαξιλάρι εξόδου φαίνεται να
ήταν εντολή δανειστών. Η επιπτώσεις της
ιταλικής κρίσης δεν αφήνουν χώρο ούτε για
επικοινωνιακή διαχείριση. Η έξοδος γίνεται
πανάκριβη, καταδικαστική για τους Έλληνες
πολίτες και προετοιμάζει την αναθέρμανση
της κρίσης.
• Ευκαιρία η υποβολή αιτήματος παράτασης –
ιδανικά εννέα μηνών (ευρωεκλογές).
Παράταση – γιατί;
• Ελλάδα αδύναμη να αντεπεξέλθει αυτόνομη
• Αναξιόπιστη διαχείριση – εκκρεμότητες
• Λόγω Ιταλίας, απίθανη η γενναιόδωρη
διευθέτηση χρέους
• Απίθανη η πρόσβαση στις αγορές – λόγω
Ιταλίας και εκλογικού 2019-20
• Απαξίωση μαξιλαριού
• Σχεδόν βέβαιη ανάγκη βοήθειας το 2019
Παράταση – πόσον καιρό;
• Ιδανικά μέχρι τέλους 2019
• Διαχειρίσιμη κατάσταση με παράταση Ιούνιο
2019
• Ευκταία η ύπαρξη σταθερής κυβέρνησης
τετραετίας πριν τη λήξη της παράτασης
Παράταση – τι θα γίνεται;
• Ολοκλήρωση εκκρεμοτήτων
• Εκκαθάριση σκελετών από ντουλάπια
• Ανασχεδιασμός πολιτικής πρόσβασης στις
αγορές
• Όροι συμμετοχής στο QE
• Ανασχεδιασμός «μηχανισμού ασφάλειας»
• Ανακατανομή υπολοίπων πόρων μνημονίου
Παράταση – τι κάνουν οι εταίροι;
• Άμεση απόφαση για κεφαλαιοποίηση τόκων
περιόδου χάριτος (2023-26, €13-€14 δισ)
• Δημιουργία μηχανισμού εγγυοδοσίας για
εκδόσεις ομολόγων – διαχείριση ESM
• Τουλάχιστον €12 δισ σε repos – ένεση
ρευστότητας
• Μέτρα για το χρέος, DSA
• ΕΚΤ για QE
Παράταση – τι κάνει η Ελλάδα;
• Εφαρμόζει συμφωνημένες μεταρρυθμίσεις
• Εγκαθιστά μηχανισμό-κόφτη για ληξιπρόθεσμα
και βραχυπρόθεσμο δανεισμό
• Δημιουργεί μηχανισμό ενεργού διαχείρισης
διαθεσίμων Γενικής Κυβέρνησης
• Έκδοση δύο (μικρών) ομολόγων μέχρι τετραετία
• Ό,τι άλλες μεταρρυθμίσεις προβλέπει ένα
εθνικό σχέδιο
Παράταση – στο τέλος;
• Όποιες αλλαγές στις μακροπρόθεσμες
δεσμεύσεις (π.χ., πλεονάσματα)
• Όροι λύσης μηχανισμού εγγυοδοσίας –
οικονομικές δεσμεύσεις
• Δίχτυ ασφαλείας (μαξιλάρι, προληπτική, ή
άλλο) εάν χρειάζεται
• Ανακατανομή πόρων που έχουν απομείνει
• Νέο πραγματικό μεσοπρόθεσμο

11.6.2018, Παρουσίαση Γ. Προκοπάκη στο συνέδριο Ελλάδα Μετά ΙΙ

  • 1.
    Η αποφοίτηση απότον Μηχανισμό Στήριξης Γιώργος Προκοπάκης Η Ελλάδα Μετά ΙΙ e-kyklos 11 Ιουνίου 2018
  • 2.
    Περιεχόμενα • Αδυναμία τηςΕλλάδας να σταθεί αυτόνομη στα πόδια της • Το μαξιλάρι είναι ακριβό, αναποτελεσματικό «ασφαλιστήριο» με δυσανάλογα υψηλές δυσμενείς επιπτώσεις στην οικονομία • Παράταση Μνημονίου – ενέργειες και δράσεις κατά την παράταση
  • 3.
  • 4.
    Η πραγματική κατάστασηδιαχείρισης • Κατά τη διετία θηριωδών πλεονασμάτων 2016-17, το χρέος αντί να μειωθεί κατά €2.5 δισ (σωρευτικό πλεόνασμα προϋπολογισμού), αυξήθηκε κατά €10.5 δισ. • Κατά το έντονα πλεονασματικό (πρωτογενές €2.6 δισ – προϋπολογισμού €0.67 δισ) α’ τρίμηνο 2018, απαιτήθηκε καθαρή συμπλήρωση με δανεισμό Κεντρικής Διοίκησης €1.98 δισ.
  • 5.
    Αύξηση συνολικών διαθεσίμων11.394 Αύξηση δανεισμού repos δημοσίου 7.574 Μαξιλάρι (ομόλογα, ESM) -6.197 Έλλειμμα Κεντρικής Διοίκησης -291 Δόση για ληξιπρόθεσμα -500 Μείωση δανεισμού εντόκων -610 Καθαρή αύξηση διαθεσίμων 4.697 Καθαρή αύξηση δανεισμού repos 6.673 1.976 Πλεόνασμα προϋπολογισμού 671 Συνολική απόκλιση από καταγεγραμμένο αποτέλεσμα 2.647 Καθαρός πρόσθετος δανεισμός Συνοπτικό ισοζύγιο Α' τριμήνου 2018 εκατ €
  • 6.
    Τα «βολικά» reposδημοσίου • Οι φορείς του δημοσίου καταθέτουν ατόκως στην ΤτΕ τα διαθέσιμά τους - υποχρεωτικώς • Ο ΟΔΔΗΧ/ΥΠΟΙΚ δανείζεται από ΤτΕ – τυπικώς δύο εβδομάδες – ανανεώσεις • Επιτόκιο 2017 (συναγόμενο) 4.63% • Εργαλείο καλλωπισμού • Δημιουργία από το πουθενά πλεονάσματος Γενικής Κυβέρνησης πάνω από €600 εκατ
  • 7.
    Τα καθόλου βολικάrepos • Υποεκτέλεση προϋπολογισμού φορέων – επενδύσεις, προμήθειες • Διάλυση κοινωνικού κράτους, υποβάθμιση υπηρεσιών και υποδομών • Πελατειασμός με διοικήσεις μη υπόχρεων φορέων – ΕΛΤΑ-ΔΕΗ, ΕΥΑΘ, ΕΥΔΑΠ, εταιρείες υπό ιδιωτικοποίηση – ΟΤΑ, νοσοκομεία, πανεπιστήμια Δεν είναι απεριόριστα – ΤτΕ καταγράφει απολύτως μέγιστο €32.8 δισ
  • 8.
    Προβλέψεις προϋπολογισμού • Ακαθάριστοχρέος τέλος 2018, €343 δισ • Ήδη €344 δισ, εκκρεμούν δόσεις €12.7 δισ με €3.5 δισ αναχρηματοδότηση χρέους – 2018 τουλάχιστον €353 δισ • Repos τέλος 2018 €9 δισ (από €17 δισ) • Ήδη €23 δισ – δεν υπάρχει πηγή αναπλήρωσης
  • 9.
  • 10.
    Η επιλογή τουμαξιλαριού • Καλό όσο δεν χρησιμοποιείται. Όσο αντλούνται κεφάλαια, κερδίζεται μεν χρόνος, χάνεται «ασφαλιστική αξία» όμως • Ως «ασφαλιστήριο» απαιτείται να έχει αξία πολύ υψηλότερη από το «υποκείμενο ασφάλισης» • Θα αναλίσκεται ικανοποιώντας υποχρεώσεις με την ελπίδα αποκατάστασης πρόσβασης στις αγορές πριν τελειώσει
  • 11.
    Ωριμότητα κατά τηναποφοίτηση • Παρά τα μέτρα, παρά τις περικοπές δαπανών του προϋπολογισμού, η δημοσιονομική διαχείριση είναι μακριά από ευστάθεια • Παρά τα θηριώδη πλεονάσματα, το χρέος εξακολουθεί να αυξάνει • Μέχρις ότου ξεκαθαρίσουν όλοι οι σκελετοί στο ντουλάπι, ο κίνδυνος χωρίς δίχτυ ασφάλειας είναι τεράστιος
  • 12.
    Υποχρεώσεις 2018 2019 20202021 2022 Ομόλογα 2.620 2.620 2.620 5.660 ΕΚΤ 5.782 7.148 7.148 8.455 ΕτΕπ 5 5 5 5 ΔΝΤ 614 2.735 4.856 6.977 9.622 GLF 706 2.780 4.756 Σύνολο 614 11.142 15.335 19.530 28.498 Σύνολο-ΔΝΤ 0 8.407 10.479 12.553 18.876 Σύνολο-ΔΝΤ-GLF 0 8.407 9.773 9.773 14.120 εκατ ευρώ Υποχρεώσεις Αναχρηματοδότησης Χρέους μετά την 20 Αυγούστου 2018 Σωρευτικά μέχρι τέλους κάθε έτους
  • 13.
    Το μαξιλάρι ωςασφαλιστήριο Μαξιλάρι €20 δισ, τόκοι από πλεόνασμα 3.5% • Καλύπτει ανάγκες μέχρι 2021 • Κομισιόν: Επαρκεί μέχρι τέλους 2019 • BoA, ML: ανεπαρκές, Markit: ένσταση σύστασης • Κυβέρνηση (διαρροές): στα €30 δισ καλύπτει και 2022 • Λόγω αβεβαιότητας πλεονασμάτων και πολιτικού ρίσκου, κάλυψη διπλάσια • Υπαγορεύει μέτρα χρέους
  • 14.
    Το ρίσκο τουμαξιλαριού • Αν μέχρι τέλους 2018 δεν έχει αποκατασταθεί πειστικά η πρόσβαση στις αγορές, στα μέσα 2019 θα έχει χαθεί η ασφαλιστική αξία του • Η ιταλική κρίση και το εκλογικό 2019, καθιστούν το σενάριο αναζωπύρωσης της ελληνικής κρίσης, ιδιαίτερα πιθανό • Συνεχής αναπλήρωση με αφαίμαξη οικονομίας • Ακατάλληλο ως εργαλείο αποφοίτησης
  • 15.
  • 16.
    Η ιταλική κρίσηως ευκαιρία • Η επιλογή για μαξιλάρι εξόδου φαίνεται να ήταν εντολή δανειστών. Η επιπτώσεις της ιταλικής κρίσης δεν αφήνουν χώρο ούτε για επικοινωνιακή διαχείριση. Η έξοδος γίνεται πανάκριβη, καταδικαστική για τους Έλληνες πολίτες και προετοιμάζει την αναθέρμανση της κρίσης. • Ευκαιρία η υποβολή αιτήματος παράτασης – ιδανικά εννέα μηνών (ευρωεκλογές).
  • 17.
    Παράταση – γιατί; •Ελλάδα αδύναμη να αντεπεξέλθει αυτόνομη • Αναξιόπιστη διαχείριση – εκκρεμότητες • Λόγω Ιταλίας, απίθανη η γενναιόδωρη διευθέτηση χρέους • Απίθανη η πρόσβαση στις αγορές – λόγω Ιταλίας και εκλογικού 2019-20 • Απαξίωση μαξιλαριού • Σχεδόν βέβαιη ανάγκη βοήθειας το 2019
  • 18.
    Παράταση – πόσονκαιρό; • Ιδανικά μέχρι τέλους 2019 • Διαχειρίσιμη κατάσταση με παράταση Ιούνιο 2019 • Ευκταία η ύπαρξη σταθερής κυβέρνησης τετραετίας πριν τη λήξη της παράτασης
  • 19.
    Παράταση – τιθα γίνεται; • Ολοκλήρωση εκκρεμοτήτων • Εκκαθάριση σκελετών από ντουλάπια • Ανασχεδιασμός πολιτικής πρόσβασης στις αγορές • Όροι συμμετοχής στο QE • Ανασχεδιασμός «μηχανισμού ασφάλειας» • Ανακατανομή υπολοίπων πόρων μνημονίου
  • 20.
    Παράταση – τικάνουν οι εταίροι; • Άμεση απόφαση για κεφαλαιοποίηση τόκων περιόδου χάριτος (2023-26, €13-€14 δισ) • Δημιουργία μηχανισμού εγγυοδοσίας για εκδόσεις ομολόγων – διαχείριση ESM • Τουλάχιστον €12 δισ σε repos – ένεση ρευστότητας • Μέτρα για το χρέος, DSA • ΕΚΤ για QE
  • 21.
    Παράταση – τικάνει η Ελλάδα; • Εφαρμόζει συμφωνημένες μεταρρυθμίσεις • Εγκαθιστά μηχανισμό-κόφτη για ληξιπρόθεσμα και βραχυπρόθεσμο δανεισμό • Δημιουργεί μηχανισμό ενεργού διαχείρισης διαθεσίμων Γενικής Κυβέρνησης • Έκδοση δύο (μικρών) ομολόγων μέχρι τετραετία • Ό,τι άλλες μεταρρυθμίσεις προβλέπει ένα εθνικό σχέδιο
  • 22.
    Παράταση – στοτέλος; • Όποιες αλλαγές στις μακροπρόθεσμες δεσμεύσεις (π.χ., πλεονάσματα) • Όροι λύσης μηχανισμού εγγυοδοσίας – οικονομικές δεσμεύσεις • Δίχτυ ασφαλείας (μαξιλάρι, προληπτική, ή άλλο) εάν χρειάζεται • Ανακατανομή πόρων που έχουν απομείνει • Νέο πραγματικό μεσοπρόθεσμο