Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

03. Першабытныя жывёлаводы і земляробы ў бронзавым і жалезным

Першабытныя жывёлаводы і земляробы ў бронзавым і жалезным

  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

03. Першабытныя жывёлаводы і земляробы ў бронзавым і жалезным

  1. 1. Першабытныя жывёлаводы і земляробы ў бронзавым і жалезным вяках
  2. 2. Пранікненне індаеўрапейцаў 3 – 1,5 тыс. г. да н.э. – рассяленне індаеўрапейцаў у Еўропе. 2,5 тыс. г. да н.э. – пранікненне індаеўрапейцаў на Украіну, у Беларусь, Прыбалтыку, Цэнтральную Еўропу.
  3. 3. Асаблівасці індаеўрапейцаў • Жывёлаводы; • Вандроўнікі; • Паходзілі з Малой Азіі (недалёка ад Ірана).
  4. 4. Утварэнне народаў Мясцовае насельніцтва + індаеўрапейцы = (літоўцы, латышы) (беларусы, рускія, украінцы, палякі, чэхі, балгары, сербы) (немцы, англічане, шведы і г.д.) Балты Славяне Германцы
  5. 5. Праблемы харчавання Старажытныя людзі часта паміралі ад голаду (асабліва дзеці і старыя) Імкнуліся да больш стабільных крыніц харчавання Прыручэнне жывёл
  6. 6. Прыручэнне жывёл Першы прыручаны сабака: Дапамагаў на паляванні; Папярэджваў пра небяспеку.
  7. 7. Іншыя жывёлы Палявалі Знаходзілі маладых звяроў Даглядалі іх на стаянках Яны размнажаліся ў няволі Рабіліся свойскімі
  8. 8. Прыклады: • Каровы; • Авечкі; • Свінні (асабліва хутка асвойваліся).
  9. 9. Паляванне → жывёлагадоўля 3 тыс. г. да н.э. – пераход да жывёлагадоўлі ў Паўднёвай Беларусі. Вынік: Запасы харчавання; Цяглавая сіла (быкі, коні).
  10. 10. Узнікненне земляробства • Адначасова з жывёлагадоўляй; • Збіральніцтва → земляробства; • Спачатку на Палессі.
  11. 11. Віды земляробства: матычнае  Невялікія ўчасткі ў поймах рэк пад пасевы;  Апрацоўка зямлі – матыкай.
  12. 12. Віды земляробства: падсечна-агнявое Этапы: 1) Высяканне лесу; 2) Спальванне дрэваў; 3) Утварэнне попелу; 4) У яго – зерне; 5) Баранавалі бараной- сукаваткай; 6) Добры ўраджай 2-3 гады; 7) Пасля – новы ўчастак. Падсека (ляда) – участак, на якім высякаўся лес.
  13. 13. Віды земляробства: ворнае Узрыхленне глебы з дапамогай драўлянага рала. Рала – дубовы ствол з суком, якое цягнуў бык ці конь. Рала знойдзена каля в. Капланавічы Клецкага раёна.
  14. 14. Збор ураджаю Збожжа зжыналі сярпамі. Серп= драўляная/касцяная аправа + крамянёвы ўкладыш
  15. 15. С/г культуры • Пшаніца; • Ячмень; • Проса; • Жыта (пазней).
  16. 16. Вытворчая гаспадарка Спажывецкая → вытворчая гаспадарка. Вытворчая гаспадарка – гаспадарка, пры якой людзі самі рабілі тое, што неабходна для жыцця: выводзілі новыя пароды жывёл, вырошчвалі новыя гатункі раслін.
  17. 17. Вытворчая гаспадарка: рысы • Меншая залежнасць ад прыроды; • Большая залежнасць ад уласнай працы; • Забеспячэнне харчаваннем; • Забеспячэнне сыравінай для промыслаў.
  18. 18. Крэмень для прыладаў працы 2 тыс. г. да н.э. – здабыча крэмня ў шахтах. Шмат шахт – каля п. Краснасельскі (Ваўкавыскі р-н, Гродз. вобл.): Глыбіня – 3-5 м. Крэмень – у мяшок і на паверхню. У шахце – язычаскае пахаванне шахцёра.
  19. 19. Пачатак выкарыстання металаў на беларускіх землях
  20. 20. Пачатак бронзавага веку Пач. 2 тыс. да н.э. – пачатак бронзавага веку на Беларусі. Бронза – сплаў медзі і волава. На Беларусі няма радовішчаў медзі і волава Да нас яны траплялі з Прыкарпацця і Каўказа У нас бронзавы век пазней
  21. 21. Вытворчасць бронзы на Беларусі Бронза лёгка плавіцца ў звычайным вогнішчы Стварэнне бронзавых і медных прылад Павяшэнне выніковасці працы людзей
  22. 22. Прыклады прылад • Нажы; • Наканечнікі дзідаў; • Шылы; • Сякеры; • Сярпы і г.д. Але! Выкарыстоўваюцца і каменныя прылады працы
  23. 23. Удасканальванне каменных прылад Шліфоўка; Свідраванне.
  24. 24. Свідраванне • З дапамогай трубчастай косткі з пяском; • Пасля – рух косткі з дапамогай лучковай цецівы; • Выкарыстоўвалася для свідравання адтулін у камні; • Для свідраваных сякер (добра трымаліся на ручцы).
  25. 25. Жалезны век 7 ст. да н.э. – пачатак жалезнага веку на Беларусі. Тэхнічны пераварот
  26. 26. Жалезная руда Вельмі распаўсюджана ў прыродзе; Назвы вёсак “Рудня”, “Рудакова” і г.д. Руда – на берагах рэк і азёр, лугах, балотах Балотная руда
  27. 27. Балотная руда Жалеза асядае на дно возера Утвараецца бурая жалезная руда Побач – бурая трава Па колеру травы знаходзілі руду
  28. 28. Праблемы выкарыстання жалеза Медзь і бронза – больш рэдкія і менш трывалыя Але! Жалеза пачалі выкарыстоўваць пазней Плавіцца пры высокай тэмпературы
  29. 29. Плаўленне пры больш нізкай тэмпературы 1. Збіралі балотную руду. 2. Награвалі ў пячах-домніцах. Печ-домніца: • Зроблена з гліны; • Дыяметр – менш за 1 м; • Рэшткі захаваліся каля в. Лабеншчына Мінскага р-на (каля Заслаўя).
  30. 30. Плаўленне пры больш нізкай тэмпературы 3. Кавалкі руды спякаліся – утваралася крыца (порыстая маса). 4. Печ астывала. 5. Крыцу даставалі. 6. У кузні крыцу награвалі і плюшчылі молатамі. 7. Утваралася крычнае жалеза.
  31. 31. Значэнне адкрыцця жалеза Больш хуткая і якасная апрацоўка дрэва, косці, скуры. Ачыстка ад лесу значных тэрыторый. Больш трывалыя пабудовы. Больш якасная зброя. Няма неабходнасці ўвесь час падтрымлівасць агонь: Металічнае крэсіва аб крэмень – іскры – агонь

×