Your SlideShare is downloading. ×
Khi hiệu ứng đám đông có thểgiết chết một con người...Vì sao khi xảy ra hỏa hoạn, việc mà hầu hết mọi người thường làm là ...
Lúc ấy, Kevin đã biết rằng bức ảnh của mình có thể gây ra một “quả bom” lớnnên anh về lại thành phố ngay và bán nó cho tạp...
Sau cái chết của anh, báo chí cũng như những người quan tâm cho rằng nênthông cảm cho Kevin Carter, bởi vào thời điểm ấy, ...
Hiệu ứng đám đông mà chúng ta đang đề cập là một hiện tượng tâm lý xãhội tồn tại trong mọi cộng đồng con người và mang đặc...
Nói đơn giản thì là đừng nói điều mình không biết, đừng kể điều mìnhkhông thấy. Ông bà nói “quét nhà ra rác”, hễ bạn tìm đ...
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Khi hieu ung dam dong co the giet chet mot con nguoi

802

Published on

Khi hiệu ứng đám đông có thể giết chết một con người...

Published in: Education
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total Views
802
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0
Actions
Shares
0
Downloads
4
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Transcript of "Khi hieu ung dam dong co the giet chet mot con nguoi"

  1. 1. Khi hiệu ứng đám đông có thểgiết chết một con người...Vì sao khi xảy ra hỏa hoạn, việc mà hầu hết mọi người thường làm là chạy nháonhào theo dòng người ồ ạt xô đẩy nhau cho dù không hề biết là họ đang đi đếnđâu? Tất cả những phản ứng này gọi là hiệu ứng đám đông.Hiệu ứng đám đông là một hành vi có thể thấy được ở bất cứ nơi đâu trongcuộc sống chúng ta. Đã có rất nhiều những nghiên cứu về vấn đề này và kếtluận đó là một phản ứng tâm lý rất tự nhiên, không hề xấu. Thế nhưng, khi hiệuứng này có thể giết chết một con người, đó không còn là chuyện nhỏ. Bạn đãbao giờ thực sự suy nghĩ về vấn đề này?Năm 1993, Kevin Carter – phóng viên chụp ảnh cho một tờ nhật báo ở Nam Phi,đã đi đến vùng Sudan để thu thập tài liệu về phong trào nổi dậy ở địa phươngnày. Thế nhưng khi đến đây, chứng kiến cảnh đói khát và dịch bệnh ở nơi này,anh quyết định chuyển sang chụp ảnh dân thường – những người đang phảichịu đựng khổ sở cùng cực.Một lần đang ngồi nghỉ chân, anh trông thấy một bé gái da đen thân thể gầy gò,đói khát gục xuống đất vì kiệt sức, sau lưng em là một con kền kền đang chờđợi. Nó đợi em bé chết để ăn thịt, trong khi em bé thì đang cố lết đến một trạiphân phát lương thực của Liên Hiệp Quốc gần đó. Kevin đã canh suốt 20 phútđể lấy được cảnh con kền kền tung cánh nhằm gây được ấn tượng mạnh hơnnhưng không được. Thế là, anh đành chụp bức ảnh và đuổi con kền kền đi. Bức ảnh em bé và kền kền - được đăng báo lần đầu ngày 26-3-1993
  2. 2. Lúc ấy, Kevin đã biết rằng bức ảnh của mình có thể gây ra một “quả bom” lớnnên anh về lại thành phố ngay và bán nó cho tạp chí New York Times. Bức ảnhđược đăng lần đầu vào ngày 26-3-1993 và ngay lập tức khiến dư luận cực kỳquan tâm. Hàng ngàn cuộc gọi của độc giả đổ về tòa soạn để hỏi về số phậncủa em bé ấy khiến tờ New York Times phải ra thêm một thông báo đặc biệt vềvấn đề này, cho biết họ không rõ đứa trẻ ấy có chết hay không.Bức ảnh tiếp tục được đăng tải trên rất nhiều báo và tạp chí trên khắp thế giới,trở thành biểu tượng cho những gì đen tối nhất, thống khổ nhất đang diễn ra tạiLục địa Đen và cũng mở ra một xu hướng khai thác những hình ảnh đau khổ vàchết chóc, từ Liban đến Somali, từ Haiti đến Rwanda, Kosovo, và sau này làIrak… Kevin Carter trở thành một cái tên nổi tiếng. Tất cả dư luận lúc bấy giờtrên khắp thế giới đều dồn cả về anh và bức ảnh của anh. Ngày 23-5-1994,Kevin nhận được giải thưởng danh giá Pulitzer ở thể loại ảnh báo chí và cũngnhận được rất nhiều lời tán dương cho sự cống hiến của mình. Thế nhưng, 3tháng sau, anh tự sát. Khi người ta nhìn lại cuộc đời của phóng viên trẻ này, tấtcả đều không khỏi giật mình khi nhận ra được sức mạnh ghê gớm của dư luận.Bởi vinh quang và đau khổ đã đến với Kevin gần như cùng một lúc. Khi anhnhận được giải thưởng cao quý nhất trong nghề của mình, cũng là lúc anh thựcsự rơi vào căng thẳng, khủng hoảng và dằn vặt, khi người ta căn vặn anh vì saolại không ra tay cứu đứa trẻ, vì sao có thể vô tâm chỉ đứng chụp hình và bỏ đi?Người ta điện thoại cho anh kể cả lúc nửa đêm chỉ để chửi bới anh là kẻ tànnhẫn, vô lương tâm. Thậm chí có một bài báo còn viết về anh như sau: “Ngườichỉ chú trọng đến việc chụp được những khuôn hình chuẩn vô cảm trước sựkhốn khổ của cô bé thì cũng là một loại động vật ăn thịt, một con kền kền kháctrong bối cảnh ấy mà thôi”. Thêm vào đó, người bạn thân của anh – KenOosterbroek, bị bắn chết khi đang ghi lại cảnh bạo lực đường phố vào năm1994 đã khiến Kevin thực sự suy sụp. Người ta thấy anh chết trong chiếc xe hơiđầy khí độc của mình, bên cạnh dòng sông anh vẫn thường chơi thuở bé. Kevin Carter
  3. 3. Sau cái chết của anh, báo chí cũng như những người quan tâm cho rằng nênthông cảm cho Kevin Carter, bởi vào thời điểm ấy, cánh phóng viên tác nghiệptại Sudan đều được cảnh báo rằng không nên tiếp xúc với người dân nơi đâyđể tránh lây lan dịch bệnh. Kevin Carter chỉ có thể làm được một việc là đuổicon kền kền đi. Tuy vậy, người phóng viên trẻ này cũng đã bao lần tự dằn vặtvề điều ấy. Bạn bè của anh kể lại anh thường xuyên tâm sự với họ rằng anhước gì mình có thể can thiệp và cứu đứa bé ấy. “Tôi bị ám ảnh bởi những ký ứcvề cái chết, về sự giận dữ và nỗi đau của những đứa trẻ đói khát hoặc bịthương…” – đó là những lời cuối cùng của anh trong lá thư tuyệt mệnh.Lúc này, những người đã từng công kích và đả phá anh ngày xưa cũng lêntiếng. Họ cho rằng anh có lỗi một phần nào nhưng không đáng phải chết.Nhưng quan trọng là, rất nhiều người thú nhận, họ lên án anh chỉ vì dư luậnxung quanh đang làm thế, họ chỉ quan tâm đến những lời quá khích về anh màkhông thực sự tìm hiểu cặn kẽ câu chuyện. Đó chính là hiệu ứng đám đông, khibạn tham gia vào một việc chỉ vì đám đông đang làm thế. Người ta cũng bắt đầuđề cao anh, bởi chính nhờ bức ảnh của anh mà cả thế giới bàng hoàng nhận ramột châu Phi đang đói khát và khổ cực đến thế nào và ra tay cứu giúp. Thế nên,anh có thể đã không cứu được đứa bé ấy nhưng không thể phủ nhận rằng anhđã gián tiếp cứu được biết bao mạng người. Kevin Carter thực sự có lỗi haykhông – tùy vào đánh giá của từng người. Nhưng điều đáng quan tâm nhất đólà liệu tất cả chúng ta có thực sự còn muốn tham gia vào một cuộc chỉ trích, phêphán ai đó nếu biết được rằng một lời nói nhỏ bé của mình có thể khiến họ phảitìm đến cái chết?
  4. 4. Hiệu ứng đám đông mà chúng ta đang đề cập là một hiện tượng tâm lý xãhội tồn tại trong mọi cộng đồng con người và mang đặc tính hai mặt: tíchcực và tiêu cực. Chính nhờ có cái đặc điểm tâm lý xã hội này mà một cộngđồng người cụ thể (từ một nhóm nhỏ, đến một tổ chức, một khu vực dâncư, đến một quốc gia…) có thể thực hiện được nhiều điều lớn lao hay vĩđại mà một vài người riêng lẻ không thể thực hiện được. Tuy nhiên, nhưtrên đây vừa đề cập, hiệu ứng đám đông này cũng có thể “giết chết” mộtcon người. Đó chính là sự thật!Mạng Internet có sức mạnh “phù phép” đông đảo người nghe theo, tintheo và làm theo. Mặt khác, có rất nhiều người sẵn sở hữu “máu bài trừ”người khác (mặc dù có thể họ chẳng biết sự thật là gì) bằng cách truyền đinhững thông điệp mang tính chất kích động và chống lại một ai đó(thường là những người nổi tiếng, hoặc ai đó nổi trội hơn mình…). Mộtđặc điểm khá đặc biệt của nhiều bạn trẻ hiện nay là cứ nghĩ rằng một cáicomment thì cũng chỉ như “quả pháo chuột” chẳng gây thương tích gì choai, nhưng các bạn đã quên mất rằng rất nhiều quả pháo bé tí xíu đó tạonên một “dây pháo khổng lồ” và có thể “giết chết” một người là điều bìnhthường.Khi những thông điệp mang tính “bêu xấu” được truyền đi một cách cóchủ đích, có hệ thống, và chuyên nghiệp thì vấn đề càng trở nên nguyhiểm hơn. Trong khi đó, từng cá nhân trong đám đông thường bị “lu mờ lýtrí” hay “mê muội” như kiểu bị thôi miên và được dẫn dắt bởi một ai kháchoặc một ý tưởng không phải của mình.
  5. 5. Nói đơn giản thì là đừng nói điều mình không biết, đừng kể điều mìnhkhông thấy. Ông bà nói “quét nhà ra rác”, hễ bạn tìm điều tiêu cực thì bấtkỳ ai cũng luôn có hàng tá điều tiêu cực để bạn thấy.Còn nếu bạn đang là một “hot topic” hay một “đích bắn” của người khácthì điều tối quan trọng là sự bình tĩnh và tự tin. Một hiệu ứng đám đôngđang nhắm vào ai đó cũng như một cơn lốc xoáy vậy, ai càng mất bìnhtĩnh, càng vùng vẫy giải thích, biện hộ… thì càng làm gia tăng nguy cơ“mất mạng". Yên lặng một cách tự tin và tôn trọng những lời bình phẩmcủa người khác. Đó là một thái độ khôn ngoan, điều này khác với sự chạytrốn. Hãy làm những việc như giải thích, đính chính, hay xin lỗi… sau khicơn lốc xoáy đi qua, và bạn sẽ thấy vấn đề dường như cũng không đếnnỗi quá kinh khủng như lúc đầu.“Khó khăn lớn nhất là con người thường không suy nghĩ thấu đáo về bảnthân mình, khi thì không biết suy xét xem họ đang hy sinh cái gì, khi thìchạy theo số đông” – Raph Waldo Emerson.Một hành động của bạn cho dù rất nhỏ bé, nhưng khi nó đã có tương tácvới cộng đồng, khi nó hòa mình vào vô số những hành động khác, hãy đủtỉnh táo để ý thức được bản thân mình đang làm gì và sẽ có hệ quả ra sao.Bài viết của KHÁNH LINH & NGÔ MINH UY

×