Your SlideShare is downloading. ×
0
Auteursrecht in de digitale wereld
Auteursrecht in de digitale wereld
Auteursrecht in de digitale wereld
Auteursrecht in de digitale wereld
Auteursrecht in de digitale wereld
Auteursrecht in de digitale wereld
Auteursrecht in de digitale wereld
Auteursrecht in de digitale wereld
Auteursrecht in de digitale wereld
Auteursrecht in de digitale wereld
Auteursrecht in de digitale wereld
Auteursrecht in de digitale wereld
Auteursrecht in de digitale wereld
Auteursrecht in de digitale wereld
Auteursrecht in de digitale wereld
Auteursrecht in de digitale wereld
Auteursrecht in de digitale wereld
Auteursrecht in de digitale wereld
Auteursrecht in de digitale wereld
Auteursrecht in de digitale wereld
Auteursrecht in de digitale wereld
Auteursrecht in de digitale wereld
Auteursrecht in de digitale wereld
Auteursrecht in de digitale wereld
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Thanks for flagging this SlideShare!

Oops! An error has occurred.

×
Saving this for later? Get the SlideShare app to save on your phone or tablet. Read anywhere, anytime – even offline.
Text the download link to your phone
Standard text messaging rates apply

Auteursrecht in de digitale wereld

1,886

Published on

Presentatie Kurt Van Damme

Presentatie Kurt Van Damme

Published in: Technology, Travel
0 Comments
1 Like
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total Views
1,886
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0
Actions
Shares
0
Downloads
28
Comments
0
Likes
1
Embeds 0
No embeds

Report content
Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
No notes for slide

Transcript

  • 1. Het uitgeefcontract in de digitale wereld © Kurt Van Damme
  • 2. Structuur <ul><li>Enkele basisbeginselen van het auteursrecht </li></ul><ul><li>De transitie van het boek </li></ul><ul><li>Exploitatiewijzen in de oude en de nieuwe wereld </li></ul><ul><li>De persklare kopij / auteursexemplaren in de nieuwe wereld </li></ul><ul><li>De exploitatie van het werk in de nieuwe wereld </li></ul><ul><li>De vergoeding van de auteur in de nieuwe wereld </li></ul><ul><li>Intellectuele rechten en vrijwaring </li></ul><ul><li>Beëindiging van de overeenkomst </li></ul><ul><li>Vragen en antwoorden </li></ul>
  • 3. Enkele basisbeginselen van het auteursrecht <ul><li>Het auteursrecht berust oorspronkelijk bij de auteur en is vormvrij – vaak moeilijk af te bakenen </li></ul><ul><li>De uitgever kan niet meer overdragen of in licentie geven dan wat hij zelf heeft verworven; hiertegen wordt wel eens gezondigd ! </li></ul><ul><li>Elke exploitatiewijze moet worden opgesomd in het contract (uitz. in opdracht), met daar tegenover een vergoeding </li></ul><ul><li>Uitgeefovereenkomsten worden uitgelegd in het voordeel van de auteur ingeval van twijfel of onduidelijkheid: “beperkende interpretatie” </li></ul><ul><li>Contract kan geen bepalingen bevatten over audiovisuele bewerking en evenmin over onbekende exploitatiewijzen (uitz. in opdracht) </li></ul><ul><li>Gevolg: lange en complexe contracten </li></ul>
  • 4. De transitie van het boek: de oude wereld
  • 5. De transitie van het boek: de nieuwe wereld
  • 6. Exploitatiewijzen in de oude wereld <ul><li>Primaire exploitatie: Nederlandse uitgave in boekvorm </li></ul><ul><li>Secundaire exploitatie: goedkope of luxe uitgaven, vertalingen, adaptaties (scenario, theatertekst, verstripping of graphic novel , kindereditie, analoog luisterboek, verkorte tekstversie), opname in een ander werk of (analoge) databank, reader, bloemlezing of naslagwerk, actie- of geschenkboek, feuilleton enz. </li></ul><ul><li>Afgeleide exploitatie: publieke opvoering of uitzending (analoog), andere commerciële exploitatie (bv. verhuring), merchandising, wettelijke en collectieve licenties (beperkt tot reprografie papier/papier en fysiek leenrecht) </li></ul>
  • 7. Exploitatiewijzen in de nieuwe wereld <ul><li>Digitale exploitatie van het werk op een materiële drager (cd-rom, dvd, USB stick, blue-ray , drager voor spelsoftware) </li></ul><ul><li>Niet-gematerialiseerde digitale exploitatie (internet, intranet (al dan niet beveiligd), e-boek, digitale databank, repository , on-demand diensten, full text search , digitaal luisterboek met mogelijke extra functionaliteiten voor hulpbehoevenden) – bijzonder juridisch statuut on-demand services (uitz. niet dwingend) </li></ul><ul><li>Print-on-demand ( long tail !) </li></ul><ul><li>Publieke uitzending (digitaal, incl. on-demand) </li></ul><ul><li>Andere commerciële exploitatie (digitaal leenrecht of verhuring) </li></ul><ul><li>Wettelijke licenties (reprografie digitaal naar print, thuiskopie, onderwijsuitzondering) </li></ul>
  • 8. Exploitatiewijzen in de nieuwe wereld <ul><li>Wat juridisch jargon ter verstrooiing: </li></ul><ul><li>digitale exploitatie in een niet gematerialiseerde vorm - de transmissie, bewaring, weergave of beschikbaarstelling van het Werk op of door middel van een netwerk, open zowel als gesloten, intranet zowel als internet, online zowel als offline, gelijktijdig zowel als uitgesteld, tegen betaling zowel als kosteloos, beveiligd zowel als onbeveiligd, en ongeacht: </li></ul><ul><li>- het daartoe aangewende procédé; </li></ul><ul><li>- het doeleinde (met inbegrip van onderwijsdoeleinden en van terbeschikkingstelling van derden met het oog op full text search ) en het doelpubliek; </li></ul><ul><li>- het toestel dat voor ontsluiting of consultatie van de informatie wordt gebruikt (bv. pc, TV, cd-of dvd-lezer, e-boek, USB stick, pda, mp3/4-speler, i-pod, multifunctionele gsm en soortgelijke of gecombineerde toestellen); </li></ul><ul><li>- de omstandigheid dat de eindgebruikers daar al dan niet toe toegang hebben op een door hen individueel gekozen plaats en tijd. </li></ul>
  • 9. Exploitatiewijzen in de nieuwe wereld <ul><li>Wat juridisch jargon ter verstrooiing (2): </li></ul><ul><li>print-on-demand - de transmissie, bewaring, weergave of beschikbaarstelling van het Werk in digitale vorm, met het oogmerk dit in een later stadium om te zetten in boekvorm of in een vergelijkbare vorm op een papieren drager, door middel van een speciaal toestel of met een toestel dat, zonder daartoe ontwikkeld te zijn, eenzelfde of een gelijkaardig resultaat genereert ( print-on-demand (pod), burn-on-demand etc.), met inbegrip van het eindproduct van deze Werkwijze. </li></ul>
  • 10. De persklare kopij / auteursexemplaren in de nieuwe wereld <ul><li>Weinig verschil met het verleden: kopij werd ook al elektronisch aangeleverd en bewerkt (wel mogelijke technische adaptatie en verschillende versies) </li></ul><ul><li>Naamvermelding </li></ul><ul><li>Correctie of bijsturing door Uitgever kan ingrijpender zijn in functie van bijzondere kenmerken van drager of platform – morele rechten auteur ! </li></ul><ul><li>Bijzondere afspraken mogelijk voor auteursexemplaren ingeval van niet-gematerialiseerde digitale exploitatie (bv. online toegang tot of abonnement op het werk) </li></ul>
  • 11. De exploitatie van het werk in de nieuwe wereld <ul><li>Uitgever bepaalt vormelijke en economische aspecten van de exploitatie (vb. technische ontwikkeling, beveiliging, drager of platform, wijze en vergoeding van terbeschikkingstelling) </li></ul><ul><li>Voorafgaande kennisgeving auteur over verkoopprijs en andere relevante aspecten digitale exploitatie (drager of platform, technische adaptatie, TPM/DRM, wijze van terbeschikkingstelling, enz.): naar redelijkheid </li></ul>
  • 12. De exploitatie van het werk in de nieuwe wereld <ul><li>Termijn van publicatie (verplicht voor primaire exploitatie in boekvorm): eerlijke beroepsgebruiken </li></ul><ul><li>Minimum eerste oplage (verplicht voor primaire exploitatie in boekvorm): eerlijke beroepsgebruiken; bijzonderheden: POD (1); niet-gematerialiseerde online exploitatie: minimumperiode van toegangverlening voor eindgebruikers (bv. achttien maanden) – onweerlegbare vermoedens in modelcontract </li></ul>
  • 13. De exploitatie van het werk in de nieuwe wereld <ul><li>Verdere exploitatie van het werk: inspanningsverbintenis – beroepsgebruiken, succes van het werk, marktomstandigheden; modelcontract: voldoen aan de normale marktbehoeften via minstens één exploitatiewijze </li></ul><ul><li>Uitgever moet zorgen voor toereikende promotie (inspanningsverbintenis): wat is toereikend bij online uitgaven ? </li></ul><ul><li>Verplichting van de auteur tot bijstand en medewerking, in het bijzonder wat promotie werk betreft; quid in een digitale omgeving (bv. blog) ? – te beoordelen naar redelijkheid en volgens beschikbaarheid auteur </li></ul>
  • 14. De exploitatie van het werk in de nieuwe wereld <ul><li>Terugname van rechten (wettelijk): indien uitgever, zonder wettige reden van verschoning, tekortschiet in hetzij initiële exploitatieverplichting, hetzij weigert tot herdruk over te gaan als het werk in een bepaalde exploitatiewijze gedurende één jaar niet meer beschikbaar is – actief initiatief auteur - beperkte draagwijdte – wat is “beschikbaar” in online wereld ? </li></ul><ul><li>Terugname van rechten (facultatief): gebrek aan marktsucces gedurende een termijn van twee jaar – kennelijk onredelijke voortzetting – embargoperiode van drie jaar (vanaf laatste druk of editie) – voorafgaand overleg </li></ul><ul><li>Vernietiging voorraad of prijsopheffing (ramsj): quid bij online uitgaven (aankooprecht auteur) ? </li></ul>
  • 15. De vergoeding van de auteur in de nieuwe wereld <ul><li>Pro memorie: tegenover elke bedongen exploitatiewijze moet vergoeding staan (kan nul zijn, maar dit moet uitdrukkelijk bedongen worden) – uitz. in opdracht </li></ul><ul><li>Forfaitaire vergoeding is mogelijk, maar zgn. succesformule </li></ul><ul><li>Digitale exploitatie op materiële drager: “oude” model (vergoeding op basis van verkoopprijs) lijkt perfect werkbaar </li></ul><ul><li>Digitale online exploitatie (en POD?): procentuele vergoeding op basis van inkomsten uitgever lijkt meer aangewezen </li></ul><ul><li>Bijzondere regeling mogelijk bij opname in digitale databank, repository , content management systeem (pro rata) </li></ul>
  • 16. De vergoeding van de auteur in de nieuwe wereld <ul><li>Modelcontract: bijzondere regeling ingeval van exploitatie door derden </li></ul><ul><li>Verder: contractuele vrijheid, onder de gestelde beperkingen </li></ul><ul><li>Wettelijke en collectieve licenties: twistpunt </li></ul><ul><li>Afrekening (wettelijke verplichting) wordt complexer </li></ul>
  • 17. Intellectuele rechten en vrijwaring <ul><li>Pro memorie: auteursrecht zonder formaliteiten en moeilijke afbakening </li></ul><ul><li>Steeds opletten in een online omgeving – “auteursrecht loert overal” en wettelijke licenties bieden zelden oplossing in een commerciële omgeving </li></ul><ul><li>Te verwerven rechten kunnen veelvuldig zijn in de digitale wereld (tekstueel, grafisch, fotografisch, audiovisueel, enz.; auteursrechten, databankrechten (al dan niet sui generis ) en naburige rechten) </li></ul><ul><li>Rechthebbende(n) is/zijn niet steeds bekend of opspoorbaar ( orphan works ) </li></ul><ul><li>Probleem van digitalisering van al dan niet beschermde werken en out of prints (“ 20th century gap” ) </li></ul>
  • 18. Intellectuele rechten en vrijwaring <ul><li>Basisregel: niet doorbedingen wat je niet zelf verworven hebt als uitgever (bv. Google Book Search ) </li></ul><ul><li>Ook auteur moet opletten met door hem aangeleverd materiaal: teksten, foto’s, portretten, illustraties, enz. (vrijwaringverplichting en toerekening op vergoeding) </li></ul><ul><li>Idem met handelingen die auteur stelt in een online omgeving ter promotie van zichzelf of als medewerking aan digitale initiatieven van andere uitgevers (bv. recyclage van eigen werk, blogs), voor vrije terbeschikkingstelling ( open access ), digitalisering of transformative use (Wikipedia, web 2.0) </li></ul><ul><li>Bronvermelding kan problematisch zijn </li></ul>
  • 19. Intellectuele rechten en vrijwaring <ul><li>Bijzonder probleem van controle en afdwinging in een online omgeving – uitgever/auteur moet actief zoeken naar inbreuken (cf. opt out clausules), terwijl het principe net omgekeerd is: toestemming uitgever/auteur moet voorafgaandelijk worden verkregen, na een dilligent search </li></ul><ul><li>Procesbevoegdheid uitgever (PM) </li></ul>
  • 20. Beëindiging van de overeenkomst <ul><li>Quid met eenzijdig beëindigingsrecht overeenkomst van de auteur bij volledige vernietiging voorraad (zie boven) ? </li></ul><ul><li>Digitale werken op een materiële drager: klassieke regel – uitgever mag bij verstrijken duurtijd of eenzijdige beëindiging overeenkomst resterende exemplaren nog verder exploiteren gedurende bepaalde termijn (modelcontract: drie jaar), tegen normale verkoopprijs maar met aankooprecht auteur </li></ul><ul><li>Quid echter met verdere terbeschikkingstelling van een digitaal niet gematerialiseerd werk na verstrijken duurtijd of eenzijdige beëindiging van de overeenkomst ? – conventionele vrijheid (modelcontract: verdere terbeschikkingstelling gedurende twee jaar tegen normale voorwaarden) </li></ul>
  • 21. Zijn er nog vragen ? Jazeker… <ul><li>Probleem van de “onbekende” exploitatievormen (uitz. in opdracht) – wat is onbekend (bv. “fenomenale feminatheek” via Actua Plus als Telenet on-demand service): is een boek op tv nog onbekend ? </li></ul><ul><li>Quid met rights reversion : is “out-of-print” out of date (POD en long tail ) ? </li></ul><ul><li>Quid met digitalisering en orphan works ? Wat is een “ dilligent search ” (zie namiddagsessie) ? </li></ul><ul><li>Vragen uit het publiek </li></ul>
  • 22. Zijn er ook antwoorden ? <ul><li>De markt is in volle evolutie – idem voor de technologie </li></ul><ul><li>Afwachten of het e-boek zijn ipod moment beleeft (Kindle, Sony e-reader, iRex) – nu vooral STM </li></ul><ul><li>Uitgeefovereenkomst wordt dynamisch veeleer dan statisch; zoveel mogelijk technologieneutraal of eerder zoveel mogelijk specificeren (modelcontract) </li></ul><ul><li>Vereiste van soepelheid op te vangen via Bijzondere Voorwaarden of bijlagen bij de overeenkomst </li></ul><ul><li>Selectie van de Uitgever op het niveau van de exploitatiewijzen – tegenover elke exploitatiewijze staat een vergoeding ( no free lunch ), maar… nulvergoeding is mogelijk voor één of meerdere exploitatiewijzen – daar staat wel de succesclausule tegenover bij forfaitaire vergoeding </li></ul><ul><li>Uitgeefovereenkomst blijft helaas technisch en behoorlijk lang – nog erger bij edu/wet: vaak auteursteam </li></ul>
  • 23. “ I take the view, and always have, that if you cannot say what you are going to say in twenty minutes you ought to go away and write a book about it.” (John Cuthbert Moore-Brabazon, 1st Baron Brabazon of Tara) <ul><li>Auteursrecht voor uitgever en auteur , verschijnt najaar 2008 als Boek.be publicatie </li></ul>
  • 24. <ul><li>Dank voor uw aandacht </li></ul><ul><li>Kurt Van Damme </li></ul><ul><li>● gedelegeerd bestuurder Ruit – Beheersvennootschap van de Vlaamse Uitgevers cvba </li></ul><ul><li>● juridisch adviseur boek.be – Huis van het Boek vzw </li></ul><ul><li>T. (03) 287 66 95 </li></ul><ul><li>E. [email_address] </li></ul>

×