Biblioteka 2.0 - usługi biblioteczne z wykorzystaniem technologii i narzędzi Web 2.0

Biblioteka 2.0 usługi biblioteczne z wykorzystaniem technologii i narzędzi Web 2.0 VIII Ogólnopolska Konferencja Automatyzacja bibliotek publicznych Warszawa, 26-28 listopada 2008 r. Agnieszka Koszowska, Biblioteka Śląska, Katowice

Raport OCLC „Perceptions of libraries and information resources” 2005

84% osób zaczyna szukanie informacji od wyszukiwarek internetowych

O nowych źródłach informacji dowiadują się :

od przyjaciół – 61%

z Internetu – 59%

z reklam – 39%

od nauczycieli – 11%

z blogów – 9%

od bibliotekarza – 8%

książka – (jedyną) „marką” biblioteki http://www.oclc.org/reports/2005perceptions.htm

Raport The British Library „ Information Behaviour of the Researcher of the Futur e” 2008 „ Pokolenie Google” (urodzeni po 1993 r.) świetnie radzą sobie z technologią, ale… … nie potrafią efektywnie szukać informacji… … ani krytycznie ich oceniać 89% szuka informacji w Internecie 2% na stronach WWW bibliotek większość trafia do bibliotek tylko po to,... ...by wypożyczyć książkę http://www.bl.uk/news/pdf/googlegen.pdf

Web 2.0 interaktywny „ społeczny” Internet Człowiek Roku 2006 – TY! Mądrość tłumów Wikipedia producenci + konsumenci = „prosumenci” „ Nikt nie wie wszystkiego, każdy wie coś.” (Pierre Lévy) zbiorowa inteligencja

Narzędzia i technologie Web 2.0 Second Life blogi fora dyskusyjne Wiki serwisy społecznościowe Mashups RSS Społeczne katalogi OPAC komunikatory podcasting mikroblogging serwisy zakładkowe Serwisy typu „digg” tworzenie grup, relacji tworzenie (współtworzenie) treści komentarze społeczne media tagowanie (folksonomia) agregacja treści usługi mobilne personalizacja stron WWW dziennikarstwo obywatelskie chmura tagów usługi Google AJAX interaktywność modularność

Zasada Pareto (20/80): zasoby „chodliwe” największy zysk Zasada „długiego ogona”: zasoby „niszowe” największy zysk „ odkrywanie” zasobów niszowych (księgarnie internetowe, biblioteki) Zasada „długiego ogona”

recenzje, oceny, rekomendacje czytelników

wskazywanie pozycji podobnych, powiązanych

wykorzystanie folksonomii

docieranie do użytkowników mediów społecznych

współdziałanie bibliotekarzy i użytkowników w tworzeniu zasobów i usług

e lastyczność, nieustanne zmiany

ewaluacja i dostosowanie usług do potrzeb użytkowników

sprawna komunikacja : bibliotekarz e / użytkowni cy (media konwersacyjne)

aktywne poszukiwanie nowych użytkowników (obecność w mediach społecznych)

otwartość, dialog, zaufanie

projektowanie otwartych serwisów WWW

adaptowanie narzędzi i technologii Web 2.0 na potrzeby bibliotek

Model (filozofia) Biblioteki 2.0

Usługi, zasoby + ludzie + zaufanie + uczestnictwo = Biblioteka 2.0 Biblioteka 2.0 - zastosowanie interaktywnych, współtworzonych oraz multimedialnych technologii sieciowych do udostępniania w Internecie bibliotecznych zasobów i usług (Jack Maness) (Darlene Fichter) http://library2.usask.ca/~fichter/blog_on_the_side/2006/04/web-2.html Model (filozofia) Biblioteki 2.0

Library 2.0 Meme Map : Bonaria Biancu , tłumaczenie: Grzegorz Gmiterek

prosta, tania (darmowa) strona WWW

informacja dla czytelników

możliwość komunikacji (komentarze)

obecność w Sieci

łatwość edycji

współtworzenie treści

kilka usług – jedno narzędzie

instruktaż, baza wiedzy, źródło informacji

komunikacja i dialog z czytelnikami

Blogi, wiki, fora dyskusyjne możliwości dla bibliotek blog – wizytówka w Sieci małej biblioteki (filii, oddziału) wiki – baza wiedzy dla bibliotekarzy i czytelników

Blog MBP w Olsztynie Filii nr 13 http://biblioteka13.blogspot.com/

strona internetowa biblioteki (filii)

darmowa usługa www.blogger.com

informacje, aktualności, kontakt,

galeria zdjęć, filmy z YouTube, audycje radiowe

Blog Oddziału dla Dzieci i Młodzieży MBP w Jaworznie http://katka.bloog.pl

Obecność w Wikipedii Odsyłacz (link) w artykule o mieście – promocja, „znajdywalność” strony Link zewnętrzny do strony Biblioteki – promocja, pozycjonowanie strony

http://albystaff.pbwiki.com/ współtworzą wszyscy pracownicy wiki - instrukcyjny serwis dla pracowników biblioteki

www.libsuccess.org wiki – baza wiedzy dla bibliotekarzy

wiki – źródło informacji lokalnej dla czytelników http://sjcpl.lib.in.us/subjectguides/index.php/Main_Page

Społeczne katalogi OPAC

„ porządek”

taksonomia

języki informacyjno-wyszukiwawcze

zasoby ukryte (Deep Web)

użytkownik – ekspertem

pełna kontrola nad treścią

„ obcy” interfejs

Katalog ( system biblioteczny) Sieć WWW

„ chaos”

folksonomia

tagowanie przez użytkowników

zasoby indeksowane (rekord – własny URL)

użytkownik – laikiem

ograniczona kontrola nad treścią

znany, przyjazny interfejs

Katalog + Sieć = (społeczny) OPAC 2.0

http://encore.elpl.org/iii/encore/app East Lansing Public Library Interfejs wzorowany na Google...

www.library.nashville.org wyszukiwanie wg tagów wyszukiwanie fasetowe najpopularniejsze

http://library.plymouth.edu/ URL rekordu Dodawanie rekordu do serwisów zakładkowych wysyłanie wiadomości sms z informacją o rekordzie Link do informacji o książce w Google Book Search Scriblio http://about.scriblio.net

http://library.plymouth.edu/ pozycje podobne, powiązane wybór serwisów zakładkowych subskrypcja komentarzy do rekordu wysyłanie strony pocztą elektroniczną Scriblio http://about.scriblio.net

dodawanie tagów i recenzji ocena czytelników http://www.darienlibrary.org/catalog

posty o nowych nabytkach, możliwość komentowania http://www.darienlibrary.org/catalog recenzje użytkowników

www.thesocialopac.net

tagi użytkowników pobrane z serwisu LibraryThing http://libraries.claremont.edu/ Libraries of the Claremont Colleges LibraryThing for Libraries http://www.librarything.com/forlibraries/

Biblioteki a telefonia komórkowa Biblioteka 1.0: „ ... w bibliotece obowiązuje zakaz korzystania z telefonów komórkowych...” (z bibliotecznych regulaminów) Biblioteka 2.0: “ Witamy w najnowocześniejszej bibliotece świata” – wiadomość sms wysyłana osobom odwiedzajacym DOK Library Concept Center – Delft (Holandia)

Biblioteki a telefonia komórkowa – mobilne usługi

informacje o bibliotece, zasobach, usługach, nowych nabytkach

FAQ – jak korzystać z usług biblioteki

wydarzenia w bibliotece

kontakt z biblioteką, „Ask a Librarian”

ponad 40 mln telefonów komórkowych w Polsce! 108,6% (GUS) 90,9% (UKE)

Biblioteki a telefonia komórkowa – mobilne katalogi http://www.elgar.govt.nz/screens/airpac/tour/tour.html www.flickr.com/photos/users_lib/ www.bemowo.e-bp.pl/bemowo/makowe.php Mateusz (wersja na palmtopa)

Biblioteki a serwisy społecznościowe Facebook – 132,1 mln użytkowników (www.comscore.com) MySpace – 117,5 mln użytkowników (www.comscore.com) YouTube – ok. 79 mln użytkowników (Wikipedia) Nasza Klasa – ok. 11 mln użytkowników (Wikipedia) Second Life – 15,9 mln użytkowników (http://secondlife.com/whatis/economy_stats.php) profile bibliotek w serwisach społecznościowych

marketing bibliotecznych zasobów i usług

aktywne poszukiwanie nowych użytkowników (kręgi „przyjaciół”)

udostępnianie zbiorów poprzez serwisy hostingowe

zapraszanie użytkowników do współtworzenia zasobów

zamieszczanie e-gadżetów (katalogów i wyszukiwarek)

wyszukiwanie w katalogu widget serwisu Shelfari www.shelfari.com www.myspace.com/denver_evolver

www.myspace.com/hennepincountylibrary

www.flickr.com/photos/library_of_congress/ projekt „The Commons” kolekcje fotografii Biblioteki Kongresu udostępnianie zbiorów fotografii tagi i komentarze użytkowników (pomoc w opracowaniu)

Galeria zdjęć – nowe książki MBP KRAŚNIK komentarze zaproszonych osób

Second Life – „drugie (wirtualne) życie” bibliotek i bibliotekarzy

www.holdregelibrary.org/delicious_links.html chmura tagów – linki do zakładek bibliotekarzy w serwisie delicious.com

http://twitter.com/Cleveland_PL Mikroblogging – informacja dla przyjaciół (czytelników) – gdzie jesteśmy i co robimy

komunikatory, widżety, gadżety iGoogle, paski do przegladarek personalizacja stron WWW

http://ksiaznica.bielsko.pl/ Mashup – mapa sieci bibliotecznej Książnicy Beskidzkiej (Google Maps)

www.lansing.lib.il.us/podcasts.html Podcasting i videocasting w bibliotece Rejestracja wydarzeń, materiały promocyjne subskrypcja za pomocą kanałów RSS dostęp: PC, mp3 player, iTunes odtwarzanie w wybranym miejscu i czasie RSS

VIII Ogólnopolska Konferencja Automatyzacja bibliotek publicznych Warszawa, 26-28 listopada 2008 r. Agnieszka Koszowska, akoszowska@gmail.com Biblioteka = system komunikacji Biblioteka 2.0 = system komunikacji ery nowych mediów