Download as PDF, PPTX
Yoksulluğun Anatomisi
- 1. YOKSULLUĞUN ANATOMİSİ Prof.Dr.Coşkun Can Aktan SosyalBilimler Araştırmaları Derneği http://www.sobiad.org Dokuz Eylül Üniversitesi, İİBF http://www.canaktan.org
- 2.
- 3. Yoksulluğu dar vegeniş anlamda olmak üzere iki türlü tanımlamak mümkündür. Dar anlamda yoksulluk, açlıktan ölme ve barınacak yeri olmama durumu iken, geniş anlamda yoksulluk, gıda, giyim ve barınma gibi olanakları yaşamlarını devam ettirmeye yettiği halde toplumun genel düzeyinin gerisinde kalmayı ifade eder. YOKSULLUK ... http://www.die.gov.tr/TURKISH/SONIST/YOKSL/140404.htm
- 4. • Maddi mahrumiyet:Kişi veya hane halkının yeterli gelirinin olmaması, özel tüketim düzeyinin yeterli olmaması ... • Fiziki zafiyet: Yetersiz beslenme, açlık, hastalık, sakatlık ve maluliyet, güçten düşme... • İzolasyon: Okur-yazarlığın olmaması, eğitim imkanlarından yararlanamama, kaynaklara erişememe, sosyal dışlama, marjinalleşme, ayrımcılık... • Güçsüzlük: Yoksulluktan kurtulma imkanının ve durumunu değiştirme yeteneğinin olmaması; yaşam ve geçimi tehlike altında bırakan olaylara ve iktisadi, sosyal ve doğal şoklara maruz kalma (vulnerability); güvenli bir iş ve konuta sahip olmama; GENİŞ ANLAMDA YOKSULLUK ...
- 5. Mutlak yoksulluk, hanehalkı ya da fertlerin fizyolojik/biyolojik açıdan varlıklarını sürdürebilmeleri için ihtiyaç duydukları asgari gelir ve harcama düzeyidir. Ülkelerarası karşılaştırmaların yapılması amacıyla kullanılan bir tanımdır. MUTLAK YOKSULLUK ...
- 6. ... yoksulluk sadecekaynaklara erişememe ve yaşamı sürdürme meselesi değildir. ... göreli yoksulluk kavramı farklı grupların sahip olduğu mutlak gelir düzeyinden daha ziyade gelir ve refahın dağılımındaki farklılıklara odaklanır. Başka bir ifade ile, göreli yoksulluk kavramı, yoksul hane halkı veya birey ile o toplumda yaşayan ve mevcut koşullara göre ortalama bir gelire sahip olan hane halkı veya birey arasındaki gelir kaynaklarına sahip olma imkanları arasındaki farkı ifade eder. GÖRELİ YOKSULLUK ...
- 7. ... Gelir yoksulluğu,yaşamı sürdürmek ya da asgari yaşam standardını karşılamak için kişi veya hane halkının ihtiyaç duyduğu temel gereksinimlerin karşılanabilmesi bakımından yeterli miktarda gelirin elde edilememesi durumu olarak tanımlanabilir. GELİR YOKSULLUĞU ...
- 8. Birleşmiş Milletler KalkınmaProğramı (UNDP) ... insani yoksulluk kavramı insani gelişme ve insanca yaşam için parasal olanakların yanı sıra iktisadi, sosyal ve kültürel bazı olanaklara sahip olmanın da gerekli olduğu fikrine (capabilities approach) dayanır. İnsani Yoksulluk Endeksi (The Human Poverty Index-HPI) İnsani yoksulluk endeksi yaşam süresinin kısalığı, temel eğitim hizmetlerinden mahrumiyet ve kamusal ve özel kaynaklara erişememe gibi insani gelişim açısından ortaya çıkan mahrumiyetleri ölçmektedir. İNSANİ YOKSULLUK
- 9. Yaşam Süresi: Uzunbir yaşamdan yoksun olma insani yoksulluğun ilk göstergesi olarak kabul ediliyor. UNDP, hesaplamalarında 40 yaşı esas almakta ve bu yaşın altındaki yaşam süresini insani yoksulluk olarak değerlendirmektedir. Eğitim: Eğitim imkanlarından yoksun olma, insani yoksulluğun ikinci göstergesini oluşturuyor. Hesaplamalarda yetişkinler arasındaki okuma yazma bilmeme oranı insani yoksulluğun bir diğer kriterini oluşturmaktadır. Ekonomik ve Sosyal İmkanlar: Bireylerin ekonomik ve sosyal imkanlardan yoksun olması, insani yoksulluğun bir diğer göstergesini oluşturuyor. UNDP aşağıda belirtilen başlıca üç veriden yararlanarak ekonomik ve sosyal imkanlara sahip olma düzeyini belirlemektedir; – Sağlıklı içme suyuna sahip olmayan nüfus yüzdesi. – Temel sağlık imkanlarından yoksun olan nüfus yüzdesi. – 5 yaşın altında olan ve yeterli beslenemeyen nüfus yüzdesi. İNSANİ YOKSULLUĞUN ÖLÇÜLMESİ
- 10. Zayıflık ve korunmasızlık,hali hazırda yoksul olmayan bir kişi veya hane halkı gelir ya da tüketiminin yoksulluk sınırının altına düşme riski ile karşı karşıya kalmasını veya zaten yoksul ise yoksulluktan kurtulamama tehlikesinin devam etmesi anlamına gelmektedir. ZAYIFLIK VE KORUNMASIZLIK (VULNERABILITY)
- 11. Zayıflık ve korunmasızlığayol açan temel faktörler şunlardır: • Eğitim olanaklarının yetersizliği. • İstikrarlı bir gelir olanağının ve iş güvenliğinin olmaması. • Varlık ve tasarruf birikiminin yetersiz olması ve krediye erişme olanağının yetersizliği. • İşgücüne katılımın artırılamaması. • Aileler arası dayanışmanın zayıflaması. ZAYIFLIK VE KORUNMASIZLIK (VULNERABILITY)
- 12.
- 13. İNSAN: atalet,rehavet EKONOMİK SİSTEM:Niçin bazı milletler zengin, niçin bazıları yoksul? DOĞAL AFETLER: .... ..... Yoksulluk Nedenleri...