तरकारी खेतत
उपकार भण्डारी
कृ षि अनुसन्धान अधधकृ त
कर्ाा खोज अनुसन्धान तथा षिकास के न्र , कास्की
९८०१९१७४२१, ९८४७४७९२६०
बेर्ौसर्ी तरकारी
 बेर्ौसर्ी तरकारी खेतीको र्हत्ि ज्यादै नै उच्च रहेको
 बेर्ौसर्ी खेतीद्धारा कृ िकहरुको आधथाक अिस्थार्ा सुधार ल्याउन बढी
र्ुल्य जाने बालीहरु खासगरी तरकारी खेतीतर्ा अभभप्रेररत गरी क्रर्श
ब्यिसातयकता तर्ा अग्रसर गराउनु
 बेर्ौसर्ी तरकारी भन्नाले बजार र उपभोक्ताको चाहना अनुसार र्ौसर्ी
उत्पादन सर्य भन्दा के ही सर्य अति र पति उत्पादन गने पद्दतत
 कृ िकहरुले उपयुाक्त योजना बनाई तुलनात्र्क लाभको आधारर्ा िेर्ौसर्ी
तरकारी खेतीगरेर्ा उल्लेखतनय रुपर्ा आम्दानी बढाउन सककने
बेर्ौसर्ी तरकारी खेतीका र्ाइदाहरु
 र्ौसर्ी तरकारी िा अन्य बाली भन्दा प्रतत इकाई
जभर्निाट बढी आम्दानी हुने
 ताजा तरकारी सधै आपुतता हुने
 रोजगारका अिसरहरु सृजना हुने
 ताजा तरकारी तनयाात सम्भािनार्ा बृद्धध हुने
बेर्ौसर्ी तरकारी खेतीको लागी आिश्यक
पूिा शताहरु
 भसिंचाइको भरपदो ब्यिस्था
 यातायातको राम्रो ब्यिस्था
 सुहाउँदो हािापानी भएको ठाँउको जभर्न िनौट तथा
उपयोग
 बेर्ौसर्ी तरकारीका उपयुाक्त जातहरुको उपलब्धता
 बेर्ौसर्ी तरकारी खेतीका तरीकाहरु, षिरुिा प्रदायक र
प्रषिधधबारे जानकारी
 बजार ब्यिस्थापनको लागी बाली काटने तररका, ग्रेडडङ,
पेककङ्, ढुिानी सम्बन्धी ज्ञान
उत्पादन योजना बनाउदा ध्यान ददनुपने
कु राहरु कु नबाली लगाउने
 कतत क्षेत्रर्लर्ा लगाउने
 कसरी लगाउने
 कहीले लगाउने
 कहाँबाट प्राषिधधक सहयोग पाउने
 कहाँबाट र्ल, षिउ षििादी प्राप्त गने
 कहाँ गएर षिक्री गने
 लागत खचा र आम्दानीको जानकारी
बाली योजना र िाली क्यालेण्डर बनाउने
तरीका बालीको नार्
 हािापानी
 िेनाा रोप्ने सर्य
 जातहरु
 षिउ, बेनाा ,रोपनी, कठ्ठाको जानकारी
 दुरी लाइन देखख लाइन , बोट देखख बोट
 आिश्यक र्लखाद गोिरर्ल, युररया, डड.ए.पी.,म्युरेट अर्
पोटास
 उत्पादन र्दहना पहाड–तराई
 लागत आम्दानीको तनधाारण
तरकारीको बेनाा तयारी र रोपण
 तरकारी खेतीबाट राम्रो आम्दार्ी भलन तनरोगी बेनााहरुको
आिश्यकता पने
 तरकारीको बेनाा उत्पादन कायार्ा षििेश ध्यान ददनु पदाि
 नसारी बनाउँदा बनाउने स्थानप्रशस्त िार् लाग्ने, पानी तनकासको
राम्रो व्यिस्था भएको, बार–बन्देज भएको र सजजलै हेरचाह गना
सककने स्थानर्ा हुनुपदाि
 नसारीको लाधग ब्याड बनाउँदा ब्याडको चौडाई सधै १ भर्टर
हुनुपदाि भने लम्बाई आिश्यकता अनुसार बनाउन सककन्ि
 १ डोको राम्ररी ऩाके को प्राङ्गाररक र्लको प्रयोग गनुापिा
ब्याडको प्रकार
 नसारी बनाँउदा र्ौसर् अनुसार दहउँदयार् र
भसँचाइको असुषिधा भएको क्षेत्रर्ा दबेको ब्याड
सुहाउँदो हुन्ि
 ििाायार् र भसँचाइको सुषिधा भएको क्षेत्रर्ा उठेको
ब्याड बढी उपयुक्त हुन्ि
 षपट र्स प्रयोग गरेर ट्रे र्ा
नसारीको हेरचाह
 बबउ उम्रेको िा नउम्रेको र धचस्यान भए नभएको
तनयभर्त रुपर्ा हेदै गने र बीउ टुसाएको देख्नेबबषिकै
िापो हटाउने
 बेनाा उखेल्नुभन्दा कम्तीर्ा ३ िण्टाअगाडड नसारीलाई
जरासम्र् भभज्ने गरी पानी पटाउनुिा
 बेनाा उखेल्दा च्यप्टो भाटा िा त्यस्तै िस्तुले जराको
सतहभन्दा र्ुतनबाट र्ाटोसर्ेत धके लेर र्ाटोसदहतको जरा
भएको बेनाा उखेल्नुपिा
 बेनाालाई खेतर्ा लैजान ककस्ती िा नाङ्लोर्ा राखेर लैजाने
गोलभेडा खेतत
 गोलभेडा खेती उच्च र र्ध्य पहाडर्ा
ििाायार्र्ा गररन्ि
 गोलभेंडाले धेरै तातो र धचसो दुबै खप्न नसक्ने
हुदाँ यसको उत्पादनर्ा र्ौसर् अनुसार
व्यिस्थापन गनु पदाि ।
बीउ र बेनाा दर
 बीउः १० ग्रार् प्रततरोपनी
 बेनााः २,०००–२,५०० बेनाा प्रततरोपनी
जग्गाको तयारी
 जग्गाको खनजोत गदाा गदहराई (३० से.भर्.)
हुनेगरी जोत्नु खन्नुपदाि
 ििाायार्र्ा उँचो ड्याङ्ग बनाएर तनकासको प्रबन्ध
गनुापदाि
 सुख्खा र्ौसर्र्ा बसेको होचो ब्याड बनाउने जसले
गदाा धचस्यान कायर् रहन सहयोग पुग्दि
र्लखादः
 १२० डोको (कररब ३ र्े. टन) राम्ररी पचेको
प्राङ्गाररक र्ल प्रततरोपनीका दरले प्रयोग गनुा पिा
।
 यदद रासायतनक र्लको प्रयोग गने भएर्ा १०
के .जी. डी.ए.पी. र ६ के .जी. म्युरेटअर् पोटास
प्रततरोपनीका दरले जग्गाको अजन्तर् तयारी गदाा
हाल्नुपदाि ।
 अकानी , कर्ाा बायो र्ल
बेनाा साने
 बेनाा ४–५ पाते अिस्थार्ा हुँदा सानुा उपयुक्त
हुन्ि ।
 बेनाालाई सधँ बेलुका साँझर्ा सानुापदाि
।गोलभेंडा लगाएको ठाउँर्ा झार बढ्न ददनुहुँदैन
।
 थप र्ल प्रत्येक पटक धेरै र्ल दटपेपति गहँत–
पानीको झोल प्रततबोट २५० भर्.भल.(कररब आधा
र्ाना) र्े दर्ा हाल्नुपिा ।
 बेनाा सारेको ३–४ हप्तार्ा पदहलो र ६–७ हप्तार्ा
दोस्रो थपर्ल १ धचया चम्चा युररया प्रततबोटको दरले
रासायतनक र्लको प्रयोग गना सककन्ि ।
 र्ल हालेपति र्ाटोले पुरेर भसँचाइ ददनुपदाि ।
काटिाट
 काँटिाँट बबरुिा १५ देखख २० से.भर्. अग्लो भएपति
र्ुण्टा चुडेर २ िटार्ात्र हाँगा आउन ददनुपिा ।
 र्े रर ३५ देखख ४० से.भर्. र्ाधथ टुप्पा चुँडेर १
बोटर्ा जम्र्ा ४ िटा हाँगा राख्नु राम्रो हुन्ि ।
गोलभेंडाको प्रत्येक आँख्लाबाट हाँगा िोड्ने भएकोले
४ िटाभन्दा बढी हाँगा आउन नददन तनयभर्तरुपर्ा
र्ुना चुँड्नुपिा ।
र्ल दटपाइ र सिंरक्षण
 गोलभेंडा दटप्नको लाधग रातो हुने गरी पकाउनु पदैन ।
 गोलभेंडा हररयोबाट हल्का पहेंलो रङ चढ्न थालेपति दटप्दा
िरायसी प्रयोजनको साथै बजारको लाधग पतन उपयुक्त
हुन्ि ।
 गोलभेंडा नर्ल्ने यार्को लाधग चाना काटेर सुकाएर राख्न
सककन्ि ।
 चाना सुकाउन कर् खचार्ा बन्ने सूयाको तापबाट सुकाउने
भाँडो (सोलार ड्रायर) बनाउन सककन्ि ।
रोग तथा ककराहरु
टर्ाटरर्ा लाग्ने टुटा
भसर्ाररस षििादी: Kingstar+ King Hunter
टर्ाटरको पिौटे डढुिा
भसर्ाररश षििादी : KingMil 72
टर्ाटरर्ा क्याजल्सयर्को कभर् र सेतो खझिंगा
क्याजल्सयर् कभर्को लागी: Mammoth Calcium Boron
सेतो पुतली : King Guard, King Rocket, Karma Agrispray oil
काउली, बन्दा , ब्रोकाउली, सागर्ा लाग्ने
गाठे
धन्यिाद

Vegetable production

  • 1.
    तरकारी खेतत उपकार भण्डारी कृषि अनुसन्धान अधधकृ त कर्ाा खोज अनुसन्धान तथा षिकास के न्र , कास्की ९८०१९१७४२१, ९८४७४७९२६०
  • 2.
    बेर्ौसर्ी तरकारी  बेर्ौसर्ीतरकारी खेतीको र्हत्ि ज्यादै नै उच्च रहेको  बेर्ौसर्ी खेतीद्धारा कृ िकहरुको आधथाक अिस्थार्ा सुधार ल्याउन बढी र्ुल्य जाने बालीहरु खासगरी तरकारी खेतीतर्ा अभभप्रेररत गरी क्रर्श ब्यिसातयकता तर्ा अग्रसर गराउनु  बेर्ौसर्ी तरकारी भन्नाले बजार र उपभोक्ताको चाहना अनुसार र्ौसर्ी उत्पादन सर्य भन्दा के ही सर्य अति र पति उत्पादन गने पद्दतत  कृ िकहरुले उपयुाक्त योजना बनाई तुलनात्र्क लाभको आधारर्ा िेर्ौसर्ी तरकारी खेतीगरेर्ा उल्लेखतनय रुपर्ा आम्दानी बढाउन सककने
  • 3.
    बेर्ौसर्ी तरकारी खेतीकार्ाइदाहरु  र्ौसर्ी तरकारी िा अन्य बाली भन्दा प्रतत इकाई जभर्निाट बढी आम्दानी हुने  ताजा तरकारी सधै आपुतता हुने  रोजगारका अिसरहरु सृजना हुने  ताजा तरकारी तनयाात सम्भािनार्ा बृद्धध हुने
  • 4.
    बेर्ौसर्ी तरकारी खेतीकोलागी आिश्यक पूिा शताहरु  भसिंचाइको भरपदो ब्यिस्था  यातायातको राम्रो ब्यिस्था  सुहाउँदो हािापानी भएको ठाँउको जभर्न िनौट तथा उपयोग  बेर्ौसर्ी तरकारीका उपयुाक्त जातहरुको उपलब्धता  बेर्ौसर्ी तरकारी खेतीका तरीकाहरु, षिरुिा प्रदायक र प्रषिधधबारे जानकारी  बजार ब्यिस्थापनको लागी बाली काटने तररका, ग्रेडडङ, पेककङ्, ढुिानी सम्बन्धी ज्ञान
  • 5.
    उत्पादन योजना बनाउदाध्यान ददनुपने कु राहरु कु नबाली लगाउने  कतत क्षेत्रर्लर्ा लगाउने  कसरी लगाउने  कहीले लगाउने  कहाँबाट प्राषिधधक सहयोग पाउने  कहाँबाट र्ल, षिउ षििादी प्राप्त गने  कहाँ गएर षिक्री गने  लागत खचा र आम्दानीको जानकारी
  • 6.
    बाली योजना रिाली क्यालेण्डर बनाउने तरीका बालीको नार्  हािापानी  िेनाा रोप्ने सर्य  जातहरु  षिउ, बेनाा ,रोपनी, कठ्ठाको जानकारी  दुरी लाइन देखख लाइन , बोट देखख बोट  आिश्यक र्लखाद गोिरर्ल, युररया, डड.ए.पी.,म्युरेट अर् पोटास  उत्पादन र्दहना पहाड–तराई  लागत आम्दानीको तनधाारण
  • 7.
    तरकारीको बेनाा तयारीर रोपण  तरकारी खेतीबाट राम्रो आम्दार्ी भलन तनरोगी बेनााहरुको आिश्यकता पने  तरकारीको बेनाा उत्पादन कायार्ा षििेश ध्यान ददनु पदाि  नसारी बनाउँदा बनाउने स्थानप्रशस्त िार् लाग्ने, पानी तनकासको राम्रो व्यिस्था भएको, बार–बन्देज भएको र सजजलै हेरचाह गना सककने स्थानर्ा हुनुपदाि  नसारीको लाधग ब्याड बनाउँदा ब्याडको चौडाई सधै १ भर्टर हुनुपदाि भने लम्बाई आिश्यकता अनुसार बनाउन सककन्ि  १ डोको राम्ररी ऩाके को प्राङ्गाररक र्लको प्रयोग गनुापिा
  • 8.
    ब्याडको प्रकार  नसारीबनाँउदा र्ौसर् अनुसार दहउँदयार् र भसँचाइको असुषिधा भएको क्षेत्रर्ा दबेको ब्याड सुहाउँदो हुन्ि  ििाायार् र भसँचाइको सुषिधा भएको क्षेत्रर्ा उठेको ब्याड बढी उपयुक्त हुन्ि  षपट र्स प्रयोग गरेर ट्रे र्ा
  • 11.
    नसारीको हेरचाह  बबउउम्रेको िा नउम्रेको र धचस्यान भए नभएको तनयभर्त रुपर्ा हेदै गने र बीउ टुसाएको देख्नेबबषिकै िापो हटाउने  बेनाा उखेल्नुभन्दा कम्तीर्ा ३ िण्टाअगाडड नसारीलाई जरासम्र् भभज्ने गरी पानी पटाउनुिा  बेनाा उखेल्दा च्यप्टो भाटा िा त्यस्तै िस्तुले जराको सतहभन्दा र्ुतनबाट र्ाटोसर्ेत धके लेर र्ाटोसदहतको जरा भएको बेनाा उखेल्नुपिा  बेनाालाई खेतर्ा लैजान ककस्ती िा नाङ्लोर्ा राखेर लैजाने
  • 12.
    गोलभेडा खेतत  गोलभेडाखेती उच्च र र्ध्य पहाडर्ा ििाायार्र्ा गररन्ि  गोलभेंडाले धेरै तातो र धचसो दुबै खप्न नसक्ने हुदाँ यसको उत्पादनर्ा र्ौसर् अनुसार व्यिस्थापन गनु पदाि ।
  • 13.
    बीउ र बेनाादर  बीउः १० ग्रार् प्रततरोपनी  बेनााः २,०००–२,५०० बेनाा प्रततरोपनी
  • 14.
    जग्गाको तयारी  जग्गाकोखनजोत गदाा गदहराई (३० से.भर्.) हुनेगरी जोत्नु खन्नुपदाि  ििाायार्र्ा उँचो ड्याङ्ग बनाएर तनकासको प्रबन्ध गनुापदाि  सुख्खा र्ौसर्र्ा बसेको होचो ब्याड बनाउने जसले गदाा धचस्यान कायर् रहन सहयोग पुग्दि
  • 15.
    र्लखादः  १२० डोको(कररब ३ र्े. टन) राम्ररी पचेको प्राङ्गाररक र्ल प्रततरोपनीका दरले प्रयोग गनुा पिा ।  यदद रासायतनक र्लको प्रयोग गने भएर्ा १० के .जी. डी.ए.पी. र ६ के .जी. म्युरेटअर् पोटास प्रततरोपनीका दरले जग्गाको अजन्तर् तयारी गदाा हाल्नुपदाि ।  अकानी , कर्ाा बायो र्ल
  • 16.
    बेनाा साने  बेनाा४–५ पाते अिस्थार्ा हुँदा सानुा उपयुक्त हुन्ि ।  बेनाालाई सधँ बेलुका साँझर्ा सानुापदाि ।गोलभेंडा लगाएको ठाउँर्ा झार बढ्न ददनुहुँदैन ।
  • 17.
     थप र्लप्रत्येक पटक धेरै र्ल दटपेपति गहँत– पानीको झोल प्रततबोट २५० भर्.भल.(कररब आधा र्ाना) र्े दर्ा हाल्नुपिा ।  बेनाा सारेको ३–४ हप्तार्ा पदहलो र ६–७ हप्तार्ा दोस्रो थपर्ल १ धचया चम्चा युररया प्रततबोटको दरले रासायतनक र्लको प्रयोग गना सककन्ि ।  र्ल हालेपति र्ाटोले पुरेर भसँचाइ ददनुपदाि ।
  • 18.
    काटिाट  काँटिाँट बबरुिा१५ देखख २० से.भर्. अग्लो भएपति र्ुण्टा चुडेर २ िटार्ात्र हाँगा आउन ददनुपिा ।  र्े रर ३५ देखख ४० से.भर्. र्ाधथ टुप्पा चुँडेर १ बोटर्ा जम्र्ा ४ िटा हाँगा राख्नु राम्रो हुन्ि । गोलभेंडाको प्रत्येक आँख्लाबाट हाँगा िोड्ने भएकोले ४ िटाभन्दा बढी हाँगा आउन नददन तनयभर्तरुपर्ा र्ुना चुँड्नुपिा ।
  • 19.
    र्ल दटपाइ रसिंरक्षण  गोलभेंडा दटप्नको लाधग रातो हुने गरी पकाउनु पदैन ।  गोलभेंडा हररयोबाट हल्का पहेंलो रङ चढ्न थालेपति दटप्दा िरायसी प्रयोजनको साथै बजारको लाधग पतन उपयुक्त हुन्ि ।  गोलभेंडा नर्ल्ने यार्को लाधग चाना काटेर सुकाएर राख्न सककन्ि ।  चाना सुकाउन कर् खचार्ा बन्ने सूयाको तापबाट सुकाउने भाँडो (सोलार ड्रायर) बनाउन सककन्ि ।
  • 20.
    रोग तथा ककराहरु टर्ाटरर्ालाग्ने टुटा भसर्ाररस षििादी: Kingstar+ King Hunter
  • 21.
  • 22.
    टर्ाटरर्ा क्याजल्सयर्को कभर्र सेतो खझिंगा क्याजल्सयर् कभर्को लागी: Mammoth Calcium Boron सेतो पुतली : King Guard, King Rocket, Karma Agrispray oil
  • 23.
    काउली, बन्दा ,ब्रोकाउली, सागर्ा लाग्ने गाठे
  • 24.