Tài liệu trình bày quy trình phục hồi và sửa chữa bộ ly hợp với các yêu cầu về an toàn và hoạt động hiệu quả. Nó phân loại ly hợp theo phương pháp truyền mô men quay cũng như tình trạng làm việc, đồng thời đề cập đến các chi tiết cần thiết để đảm bảo sự an toàn và hiệu suất trong quá trình vận hành. Các nguyên lý làm việc và cấu tạo của ly hợp cũng được mô tả rõ ràng để người đọc dễ hiểu hơn.

1. 4
X©y dùng quy tr×nh phôc håi, söa ch÷a Bé Ly Hîp
1. C«ng dông, yªu cÇu vµ ph©n lo¹i ly hîp.
1.1.C«ng dông
Ly hîp lµ mét côm cña hÖ thèng truyÒn lùc (HTTL) n»m gi÷a ®éng c¬ vµ hép sè chÝnh cã
c¸c chøc n¨ng sau.
- TruyÒn m«men quay tõ ®éng c¬ tíi HTTL phÝa sau.
- C¾t vµ nèi m«men quay tõ ®éng c¬ tíi HTTL ®¶m b¶o sang sè ®­îc dÔ dµng.
Thùc hiÖn ®ãng ng¾t ªm dÞu nh»m gi¶m t¶i träng ®éng vµ thùc hiÖn trong thêi gian
ng¾n.
- Khi chÞu t¶i qu¸ lín ly hîp ®ãng vai trß nh­ mét c¬ cÊu an toµn nh»m tr¸nh
qu¸ t¶i cho HTTL vµ ®éng c¬.
- Gi¶m chÊn ®éng do ®éng c¬ g©y ra trong qu¸ tr×nh lµm viÖc nh»m ®¶m b¶o cho c¸c
chi tiÕt trong HTTL ho¹t ®éng an toµn.
1.2.Yªu cÇu
Ly hîp ph¶i ®¶m b¶o ®­îc c¸c yªu cÇu sau.
- Khi ®ãng truyÒn ®éng ph¶i nhanh chãng, ªm dÞu kh«ng g©y c¸c lùc va ®Ëp cho HTTL.
- Khi c¾t truyÒn ®éng ph¶i hoµn toµn, døt kho¸t, ªm dÞu ®Ó qu¸ tr×nh ra vµo sè ®­îc nhÑ
nhµng.
- TruyÒn ®­îc m«men quay lín nhÊt cña ®éng c¬ trong mäi ®iÒu kiÖn lµm viÖc.
- §¶m b¶o an toµn cho HTTL khi bÞ qu¸ t¶i, tr¸nh c¸c lùc qu¸ lín t¸c dông nhanh lªn
HTTL.
1.3.Ph©n lo¹i
* Ph©n lo¹i theo ph­¬ng ph¸p truyÒn m«men quay.
- Ly hîp ma s¸t: TruyÒn m«men quay b»ng lùc ma s¸t.
- Ly hîp thñy lùc: TruyÒn m«men quay b»ng chÊt láng.
- Ly hîp ®iÖn tõ: TruyÒn m«men quay b»ng lùc ®iÖn tõ.
- Ly hîp mét ®Üa ma s¸t.
SVTH: NGUY N VĂN VI T - L P 09C1A trang
Bài t p l n l p đ t và s a ch a máy GVHD: TH.S NGUY N THANH VI T
xây dựng quy trình phục hồi,sửa chữa bộ ly hợp

2. 5
- Ly hîp nhiÒu ®Üa ma s¸t.
* Ph©n lo¹i theo tr¹ng th¸i lµm viÖc.
- Ly hîp th­êng ®ãng: Lu«n ë vÞ trÝ ®ãng khi ch­a chÞu t¸c ®éng cña c¬ cÊu ®iÒu khiÓn.
- Ly hîp th­êng më: Lu«n ë tr¹ng th¸i më, khi ho¹t ®éng ph¶i cã sù t¸c ®éng cña c¬
cÊu ®iÒu khiÓn.
Bài t p l n l p đ t và s a ch a máy GVHD: TH.S NGUY N THANH VI T
4SVTH: NGUY N VĂN VI T - L P 09C1A trang

3. 6
PhÇn bÞ ®éng gåm trôc bÞ ®éng vµ ®Üa ma s¸t, ®Üa ma s¸t ®Æt gi÷a b¸nh ®µ vµ ®Üa Ðp,
®Üa ma s¸t l¾p víi trôc b»ng then hoa. ë «t« trôc ly hîp lµ trôc chñ ®éng cña hép sè,
mét ®Çu gèi lªn vßng bi ®Æt trong hèc ë ®u«i trôc khuûu.
C¬ cÊu ®iÒu khiÓn ly hîp gåm ®ßn më (lß xo mµng) l¾p b¶n lÒ víi vá ly hîp vµ ®Üa Ðp,
vßng bi tú, b¹c tr­ît, cµng cua, bµn ®¹p ly hîp vµ bé dÉn ®éng c¬ khÝ hay thñy lùc.
H×nh 2.1. Ly hîp mét ®Üa ma s¸t.
1. Vá ly hîp; 2. §Üa Ðp; 3. Lß xo Ðp;
4. B¸nh ®µ; 5.Trôc ly hîp;
6. Lß xo gi¶m chÊn;
7. X­¬ng ®Üa; 8. §Çu ®ßn më;
9. §Üa ma s¸t; 10. BÒ mÆt ma s¸t; 11. Bi tú.
ë c¸c xe cã c«ng suÊt cao, ®Ó tr¸nh hiÖn t­îng ®Üa Ðp xoay víi vá ly hîp, ®Üa Ðp ®­îc
nèi víi vá ly hîp b»ng lß xo l¸ hay khíp then tr­ît. C¶ bé ly hîp ®­îc ®Æt trong vá
bao ly hîp.
2.1.2.Nguyªn lý lµm viÖc
Khi ch­a t¸c ®éng vµo bµn ®¹p ly hîp, d­íi t¸c ®éng cña c¸c lß xo ®Üa Ðp Ðp chÆt víi
®Üa ma s¸t vµ bÒ mÆt lµm viÖc cña b¸nh ®µ. Ly hîp ë tr¹ng th¸i truyÒn ®éng lùc. Khi
®ã b¸nh ®µ, ®Üa bÞ ®éng, ®Üa Ðp, lß xo Ðp, vá ly hîp quay thµnh mét khèi. M«men xo¾n
2. CÊu t¹o vµ nguyªn lý lµm viÖc cña ly hîp.
2.1.CÊu t¹o vµ nguyªn lý lµm viÖc cña ly hîp mét ®Üa ma s¸t.
2.1.1.CÊu t¹o.
Bài t p l n l p đ t và s a ch a máy GVHD: TH.S NGUY N THANH VI T
SVTH: NGUY N VĂN VI T - L P 09C1A trang

4. 7
®­îc truyÒn tõ ®éng c¬ tíi b¸nh ®µ qua c¸c bÒ mÆt ma s¸t truyÒn ®Õn moay¬ ®Üa bÞ
®éng tíi trôc bÞ ®éng. Ly hîp thùc hiÖn chøc n¨ng truyÒn m«men xo¾n tõ ®éng c¬ tíi
hép sè.
Khi t¸c ®éng vµo bµn ®¹p ly hîp, qua c¬ cÊu dÉn ®éng vßng bi tú Ðp vµo ®Çu ®ßn më,
kÐo ®Üa Ðp vÒ phÝa sau. §Üa ma s¸t dÞch chuyÓn trªn trôc ly hîp ®Ó t¸ch khái bÒ mÆt
cña ®Üa Ðp vµ b¸nh ®µ. Ly hîp ë tr¹ng th¸i më, c¾t truyÒn ®éng gi÷a ®éng c¬ vµ c¬ cÊu
truyÒn lùc.
Nh¶ bµn ®¹p ly hîp, c¸c lß xo l¹i Ðp ®Üa Ðp, ®Üa ma s¸t vµ b¸nh ®µ thµnh mét khèi, ly
hîp l¹i truyÒn lùc. Nh­ vËy ly hîp cã t¸c dông c¾t t¹m thêi truyÒn ®éng gi÷a ®éng c¬
vµ HTTL mçi khi cÇn ra vµo sè.
Gi÷a c¸c qu¸ tr×nh ®ãng më, lùc Ðp cña lß xo Ðp thay ®æi, g©y ra tr­êng hîp tr­ît
t­¬ng ®èi gi÷a c¸c bÒ mÆt ma s¸t. Qu¸ tr×nh diÔn ra víi thêi gian ng¾n nh­ng ph¸t sinh
nhiÖt rÊt lín, g©y nªn mµi mßn bÒ mÆt ma s¸t, ®èt nãng c¸c chi tiÕt ly hîp vµ cã thÓ
lµm háng ly hîp.
2.2.CÊu t¹o vµ nguyªn lý lµm viÖc cña ly hîp hai ®Üa ma s¸t
2.2.1.CÊu t¹o
Bài t p l n l p đ t và s a ch a máy GVHD: TH.S NGUY N THANH VI T
SVTH: NGUY N VĂN VI T - L P 09C1A trang

5. 8
H×nh2.2.Ly hîp hai ®Üa ma s¸t
1. B¸nh ®µ; 2, 4. ®Üa Ðp; 3. MÆt bÝch phô; 5. Vá;
6. §ßn më ly hîp; 8, 10. §Üa ma s¸t; 9, 12. Lß xo Ðp;
11. Thanh kÐo; 13. §ßn më; 14. Bi tú; 15. èng dÉn.
Khi ly hîp cÇn truyÒn mét c«ng suÊt lín, nh­ng do giíi h¹n vÒ kh«ng gian kh«ng thÓ
chÕ t¹o ly hîp cã ®­êng kÝnh lín, ng­êi ta sö dông ly hîp hai ®Üa ma s¸t.
Ly hîp hai ®Üa ma s¸t cã cÊu t¹o t­¬ng tù lo¹i mét ®Üa ma s¸t, nh­ng cã thªm mét ®Üa
Ðp vµ mét ®Üa ma s¸t.
PhÇn chñ ®éng cã hai ®Üa Ðp: §Üa Ðp sau nèi víi vá ly hîp qua c¸c ®ßn më, gi÷a chóng
®Æt c¸c lß xo. §Üa Ðp tr­íc hay cßn gäi lµ ®Üa Ðp trung gian ®Æt gi÷a hai ®Üa ma s¸t. §Ó
chèng dÝnh, gi÷a b¸nh ®µ vµ ®Üa Ðp tr­íc cã c¸c lß xo t¸ch. Hai ®Üa Ðp ®­îc chèng
xoay b»ng c¸ch lång trong bul«ng b¾t víi vá ly hîp vµ dïng c¸c vÝt chèng xoay.
PhÇn bÞ ®éng gåm hai ®Üa ma s¸t ®Æt gi÷a b¸nh ®µ vµ c¸c ®Üa Ðp. Hai ®Üa ma s¸t l¾p víi
trôc ly hîp b»ng r·nh then hoa.
C¬ cÊu ®iÒu khiÓn nh­ ë ly hîp mét ®Üa ma s¸t.
2.2.2.Nguyªn lý lµm viÖc
B×nh th­êng ly hîp ë tr¹ng th¸i truyÒn m«men quay gi÷a ®éng c¬ víi HTTL. C¸c lß
xo Ðp chÆt víi ®Üa Ðp, ®Üa ma s¸t vµ b¸nh ®µ thµnh mét khèi. M«men quay tõ ®éng c¬
qua b¸nh ®µ, hai ®Üa Ðp truyÒn cho ®Üa ma s¸t ®Õn trôc ly hîp.
Khi t¸c ®éng vµo bµn ®¹p ly hîp, qua c¬ cÊu dÉn ®éng ®ßn më kÐo ®Üa Ðp sau dÞch
chuyÓn vÒ phÝa sau, ®ång thêi c¸c lß xo t¸ch ®Èy ®Üa Ðp tr­íc vÒ phÝa sau. Hai ®Üa ma
Bài t p l n l p đ t và s a ch a máy GVHD: TH.S NGUY N THANH VI T
SVTH: NGUY N VĂN VI T - L P 09C1A trang

6. 9
s¸t ®­îc t¸ch khái bÒ mÆt cña b¸nh ®µ vµ c¸c ®Üa Ðp. Ly hîp ë tr¹ng th¸i më, c¾t
truyÒn ®éng tõ ®éng c¬ tíi trôc ly hîp.
2.3.So s¸nh ly hîp hai ®Üa víi ly hîp mét ®Üa ma s¸t
+ ¦u ®iÓm:
- Khi ®ãng ªm dÞu h¬n.
- Khi cïng kÝch th­íc, cã kh¶ n¨ng truyÒn m«men quay lín.
- Khi cïng truyÒn mét m«men, kÝch th­íc nhá gän h¬n.
+ Nh­îc ®iÓm:
- CÊu t¹o phøc t¹p.
- C¾t kh«ng døt kho¸t.
- T¶n nhiÖt kÐm
2.4.Ly hîp dïng lß xo mµng
2.4.1.CÊu t¹o
KÕt cÊu t­¬ng tù ly hîp ma s¸t, nh­ng c¸c lß xo ®­îc thay thÕ bëi mét mµng duy nhÊt.
Lß xo mµng cã h×nh nãn côt dËp b»ng thÐp l¸, phÝa trong lµ c¸c tÊm thÐp l¸ ®µn håi
h×nh c«n thay thÕ cho c¸c ®ßn më. Lß xo mµng l¾p víi vá ly hîp b»ng c¸c bul«ng, hai
bªn ®Æt ba vßng dÉn h­íng, mÐp ngoµi lß xo mµng l¾p víi ®Üa Ðp.
H×nh 2.3. Ly hîp lß xo mµng.
1. B¸nh ®µ; 2. §Üa bÞ ®éng; 3. §Üa Ðp;
4. Lß xo mµng; 5. B¹c më.
2.4.2.Nguyªn lý lµm viÖc
Khi ch­a t¸c ®éng vµo bµn ®¹p ly hîp, lß xo mµng Ðp chÆt ®Üa Ðp, ®Üa ma s¸t vµ b¸nh
®µ thµnh mét khèi, ly hîp ë tr¹ng th¸i ®ãng vµ truyÒn m«men quay tõ ®éng c¬ tíi hép
sè.
Khi t¸c ®éng vµo bµn ®¹p ly hîp, vßng bi tú Ðp vµo ®Çu c¸c tÊm thÐp lµm vßng ngoµi
lß xo mµng bËt ra, kÐo ®Üa Ðp ra khái ®Üa ma s¸t, ly hîp truyÒn ®éng.
Bài t p l n l p đ t và s a ch a máy GVHD: TH.S NGUY N THANH VI T
SVTH: NGUY N VĂN VI T - L P 09C1A trang

7. 10
Khi nh¶ bµn ®¹p ly hîp, lß xo mµng trë l¹i h×nh d¸ng ban ®Çu vµ ly hîp ë tr¹ng th¸i
®ãng.
2.4.3.¦u ®iÓm cña ly hîp lß xo mµng
- Lùc Ðp lß xo mµng kh«ng bÞ ¶nh h­ëng khi ®Üa ma s¸t mßn, do ®ã tr¸nh ®­îc t×nh
tr¹ng ly hîp tr­ît.
- KÕt cÊu ®¬n gi¶n, khèi l­îng nhá.
- Lùc Ðp ph©n bè ®Òu ë mäi chÕ ®é lµm viÖc.
2.5.CÊu t¹o cña mét sè chi tiÕt trong bé ly hîp
H×nh 2.4. CÊu t¹o bé ly hîp.
1. B¸nh ®µ; 2. Bi ®Çu trôc; 3. §Üa ma s¸t; 4. Bul«ng ;
6. Vá ly hîp; 7; Bi më; 8. §ßn më ngoµi.
2.5.1.B¸nh ®µ
B¸nh ®µ n»m cuèi ®éng c¬ b¾t chÆt víi trôc khuûu b»ng ®ai èc, bÒ mÆt gia c«ng
ph¼ng. Trªn vµnh cã c¸c b¸nh r¨ng ¨n khíp víi m¸y khëi ®éng. Ngoµi ra gÇn mÐp
ngoµi cßn cã c¸c lç ren ®Ó l¾p víi vá ly hîp.
2.5.2.Moay¬ vµ bé gi¶m chÊn
Moay¬ n»m trùc tiÕp trªn ®Üa ma s¸t cã then hoa di tr­ît trªn trôc s¬ cÊp, phÇn ngoµi
cña moay¬ cã d¹ng hoa thÞ ®­îc chuyÓn ®éng bªn trong c¸c ®inh t¸n, trªn moay¬ cã
c¸c lç ®Ó l¾p lß xo trô gi¶m chÊn, bao bªn ngoµi lµ hai vµnh thÐp l¸. Hai vµnh nµy
®­îc t¸n chÆt b»ng ®inh t¸n trªn x­¬ng ®Üa ma s¸t, sù dÞch chuyÓn nhá gi÷a moay¬ vµ
c¸c vµnh thÐp chØ ®­îc thùc hiÖn khi c¸c lß xo bÞ biÕn d¹ng tiÕp vµ ®ñ lín ®Ó th¾ng
®­îc lùc ma s¸t vµ phÇn l¾p b¹c tr­ît.
C¸c lß xo gi¶m chÊn xo¾n nh»m môc ®Ých khi ly hîp chuyÓn tõ tr¹ng th¸i më sang
tr¹ng th¸i ®ãng ®­îc ªm dÞu.
Bài t p l n l p đ t và s a ch a máy GVHD: TH.S NGUY N THANH VI T
SVTH: NGUY N VĂN VI T - L P 09C1A trang

8. 11
2.5.3.Trôc ly hîp
Trôc ly hîp cã nhiÖm vô truyÒn m«men quay tõ ly hîp tíi hép sè.
Trôc ly hîp lµ trôc chñ ®éng cña hép sè, ®­îc chÕ t¹o liÒn víi b¸nh r¨ng chñ ®éng cña
hép sè. §Çu trong l¾p víi vßng bi ®ì ®Æt trong hèc trôc khuûu. Trªn trôc cã vµnh then
hoa ®Ó l¾p moay¬ ë ®Üa ma s¸t vµ phÇn l¾p b¹c tr­ît.
2.5.4.Vá ly hîp
Vá ly hîp ®­îc lµm b»ng gang cã c¸c lç ®Ó b¾t vµ ®Þnh t©m víi b¸nh ®µ. Trªn vá ly
hîp cã c¸c gê hoÆc lç ®Ó liªn kÕt víi ®Üa Ðp nh­ng vÉn cho phÐp ®Üa Ðp di chuyÓn däc
trôc. Lç trong vá cã c¸c gê nhá gi÷ vßng lß xo khãa n»m cè ®Þnh lß xo mµng.
2.5.5.§ßn më ly hîp (cµng cua)
§­îc gia c«ng b»ng ph­¬ng ph¸p ®óc, vËt liÖu chÕ t¹o b»ng thÐp, mét ®Çu l¾p víi èng
tr­ît n»m lång kh«ng trªn trôc s¬ cÊp, mét ®Çu nèi víi c¸c ®ßn liªn ®éng
2.5.6.§Üa Ðp
Gièng nh­ h×nh vµnh kh¨n khÐp kÝn, bªn trong rçng, cã chiÒu dµi bÒ mÆt lín h¬n bÒ
mÆt cña tÊm ®Üa ma s¸t, mÆt tiÕp xóc víi ®Üa ma s¸t ®­îc gia c«ng nh½n, vËt liÖu chÕ
t¹o b»ng thÐp, ®­îc gia c«ng víi ®é ®ång t©m cao, bªn ngoµi cã c¸c lç hoÆc vÊu ®Ó b¾t
c¸c ®ßn cïng víi vá b¸nh ®µ.
§Üa Ðp cã t¸c dông Ðp ®Üa ma s¸t víi b¸nh ®µ thùc hiÖn c¾t truyÒn ®éng gi÷a ®éng c¬
víi c¬ cÊu dÉn ®éng cÇn thiÕt.
2.5.7.Lß xo Ðp
T¹o ra lùc Ðp chÆt ®Üa Ðp, ®Üa ma s¸t vµ b¸nh ®µ thµnh mét khèi ®Ó ly hîp cã thÓ
truyÒn m«men tõ b¸nh ®µ, ®Üa Ðp sang ®Üa ma s¸t. Trªn ly hîp th­êng sö dông hai lo¹i
lß xo: Lß xo xo¾n h×nh trô vµ lß xo mµng.
C¸c lo¹i lß xo xo¾n h×nh trô ®­îc l¾p gi÷a ®Üa Ðp vµ vá ly hîp theo ®­êng trßn. §Ó l¾p
c¸c lß xo, vá ly hîp vµ ®Üa Ðp cã c¸c tai b¾t vµ lç ®Ó l¾p ghÐp.
Gi÷a c¸c lß xo vµ ®Üa Ðp ®Æt ®Öm c¸ch nhiÖt ®Ó phßng ngõa lß xo bÞ qu¸ nãng. C¸c lß
xo ®ã Ðp chÆt ®Üa Ðp, ®Üa ma s¸t víi b¸nh ®µ khi ly hîp ®ãng.
Ly hîp cña xe du lÞch th­êng sö dông mét lß xo mµng h×nh nãn côt thay thÕ cho c¸c
lß xo xo¾n h×nh trô. Ly hîp cã kÕt cÊu gän nhÑ h¬n, c¸c l¸ thÐp phÝa trong thay thÕ
lu«n cho c¸c ®ßn më.
Lùc Ðp lß xo ph¶i ®ñ lín ®Ó ly hîp kh«ng bÞ tr­ît, ly hîp cã kh¶ n¨ng truyÒn m«men
cùc ®¹i cña ®éng c¬. Nh­ng lùc Ðp cµng lín, ng­êi l¸i xe ph¶i sö dông lùc lín h¬n ®Ó
Bài t p l n l p đ t và s a ch a máy GVHD: TH.S NGUY N THANH VI T
SVTH: NGUY N VĂN VI T - L P 09C1A trang

9. 12
®iÒu khiÓn ly hîp. Gi¶i quyÕt vÊn ®Ò nµy ng­êi ta dông ly hîp b¸n ly t©m hay c¬ cÊu
®iÒu khiÓn trî lùc.
2.5.8.§Üa ma s¸t
§Üa ma s¸t bao gåm mét moay¬ cã r·nh then hoa vµ mét tÊm kim lo¹i ph¼ng h×nh trßn
®­îc bao phñ bëi vËt liÖu ma s¸t, n»m gi÷a b¸nh ®µ vµ ®Üa Ðp. X­¬ng ®Üa ®­îc lµm
b»ng thÐp cã lç ®Ó t¸n ®inh cïng víi ®Üa ma s¸t vµ tÊm thÐp gi¶m chÊn, hai bªn bÒ mÆt
cña ®Üa cã t¸n ®inh nh«m cïng bÒ dµy cña tÊm ma s¸t tõ 3 ÷4 mm.
Xung quanh ®Üa ma s¸t cã xÎ r·nh ®Ó ®¶m b¶o kh¶ n¨ng t¶n nhiÖt vµ ªm dÞu khi ®ãng
c¾t ly hîp. Bªn c¹nh x­¬ng ®Üa cã moay¬ vµ bé gi¶m chÊn (lß xo), bªn ngoµi cã bé
gi¶m chÊn cã mét ®Üa thÐp bao quanh bé gi¶m chÊn.
§Üa ma s¸t cã t¸c dông nèi m«men tõ ®éng c¬ tíi HTTL th«ng qua r·nh then hoa cña
trôc s¬ cÊp.
2.6.C¬ cÊu dÉn ®éng ly hîp
2.6.1.C¬ cÊu dÉn ®éng c¬ khÝ
H×nh 2.5. §Üa ma s¸t.
1. Lß xo ®Öm; 2. Lß xo gi¶m chÊn; 3. BÒ mÆt x­¬ng ®Üa; 4 . X­¬ng ®Üa;
5. Moay¬; 6. Chèt dõng; 7. Lç ®inh t¸n; 8. Vßng ®Öm.
Bài t p l n l p đ t và s a ch a máy GVHD: TH.S NGUY N THANH VI T

10. 13
Víi c¬ cÊu dÉn ®éng b»ng c¬ khÝ cã cÊu t¹o ®¬n gi¶n. Th­êng sö dông trªn nh÷ng xe
«t« du lÞch vµ xe cã c«ng suÊt thÊp. Nã kh«ng tiÖn lîi cho nh÷ng «t« t¶i nÆng, nhÊt lµ
c¸c tr­êng hîp ®éng c¬ bè trÝ xa ng­êi l¸i.
Khi ng­êi l¸i t¸c dông lªn bµn ®¹p, bµn ®¹p ®­îc Ên xuèng, cÇn ®Èy t¸c dông lªn èng
dÉn h­íng, èng dÉn h­íng sÏ ®i ng­îc l¹i so víi chuyÓn ®éng cña bµn ®¹p. §Çu èng
chuyÓn h­íng sÏ nèi víi c¸c cÇn nh¶ ly hîp, cÇn nh¶ nµy sÏ t¸c dông vµ tú lªn b¹c
tr­ît kÐo m©m Ðp ra xa lµm cho ®Üa ma s¸t t¸ch khái bÒ mÆt b¸nh ®µ.
Khi nhÊc ch©n khái bµn ®¹p, lß xo håi vÞ bµn ®¹p sÏ kÐo bµn ®¹p vÒ vÞ trÝ cò vµ m©m
Ðp sÏ Ðp ®Üa ma s¸t trë l¹i, ly hîp ®­îc nèi truyÒn ®éng.
2.6.2.C¬ cÊu dÉn ®éng thñy lùc
Bài t p l n l p đ t và s a ch a máy GVHD: TH.S NGUY N THANH VI T

11. 14
Víi c¬ cÊu dÉn ®éng lo¹i nµy, viÖc ®iÒu khiÓn «t« dÔ dµng h¬n vµ viÖc nh¶ ly hîp
®­îc ªm dÞu h¬n, vÞ trÝ bµn ®¹p kh«ng phô thuéc vµo vÞ trÝ bé ly hîp. DÉn ®éng ®iÒu
khiÓn lo¹i nµy th«ng qua ®iÒu khiÓn gi¸n tiÕp c¸c xilanh lùc trong ®ã thay thÕ b»ng hai
xilanh thñy lùc, xilanh chÝnh t¹o ¸p suÊt vµ xilanh con ®Èy cho ®ßn liªn ®éng më ly
hîp.
Khi t¸c dông vµo bµn ®¹p ly hîp, cÇn ®Èy piston xilanh chÝnh dÞch chuyÓn sang tr¸i
t¹o ¸p suÊt cao, dÇu tõ xilanh chÝnh qua c¸c èng dÉn dÇu ®Õn xilanh lµm viÖc (xilanh
con), dÇu ®­îc ®Èy vµo piston dÞch chuyÓn sang ph¶i vµ ®Èy cÇn ®Èy dÞch chuyÓn
theo.Do ®ã c¬ cÊu dÈn ®éng Ðp vßng bi tú vµo lß xo Ðp, mét ®Çu kia cña lß xo Ðp më
ra, ®Üa Ðp còng ®­îc dÞch chuyÓn vÒ bªn ph¶i ®Üa ma s¸t còng ®­îc më ra, do ®ã
m«men xo¾n tù ®éng kh«ng ®­îc truyÒn tíi trôc s¬ cÊp.
Khi th«i t¸c dông vµo bµn ®¹p ly hîp, lß xo ®Èy c¸c piston ë hai xilanh vÒ vÞ trÝ ban
®Çu vµ dÇu ®­îc th«ng qua c¸c èng dÉn quay trë l¹i, ly hîp trë l¹i tr¹ng th¸i ®ãng vµ
truyÒn m«men tõ ®éng c¬ tíi trôc s¬ cÊp.
3. Ph©n tÝch c¸c d¹ng háng cña ly hîp – nguyªn nh©n – hËu qu¶.
3.1.Bé ly hîp bÞ tr­ît trong qu¸ tr×nh lµm viÖc
3.1.1BiÓu hiÖn
- Ly hîp bÞ tr­ît lµ hiÖn t­îng m«men cña ®éng c¬ kh«ng truyÒn ®­îc ra phÝa sau do t¶i
träng qu¸ lín.
- Khi khëi ®éng ®éng c¬, kÐo phanh tay, nhÊn bµn ®¹p ly hîp vµ cµi sè 4,bu«ng tõ tõ
ch©n ly häp ®ång thêi t¨ng nhÑ ga.NÕu bé ly hîp cßn tèt nã sÏ h·m ®éng c¬ t¾t m¸y
khi ta bu«ng hÕt ch©n nèi khíp ly häp .NÕu ®éng c¬ vÉn næ b×nh th­êng chøng tá ®Üa
ly hîp bÞ quay truît .
3.1.2.Nguyªn nh©n
- BÒ mÆt lµm viÖc cña tÊm ma s¸t, ®Üa ly hîp bÞ mßn, chai cøng hoÆc dÝnh dÇu mì.
Bài t p l n l p đ t và s a ch a máy GVHD: TH.S NGUY N THANH VI T
SVTH: NGUY N VĂN VI T - L P 09C1A trang

12. 15
- Hµnh tr×nh tù do cña bµn ®¹p kh«ng cã vßng bi tú lu«n tiÕp xóc víi ®ßn Ðp, ly hîp bÞ
më.
- C¸c thanh kÐo bÞ cong hoÆc kÑt khíp.
- C¸c lo xo xo¾n hoÆc lß xo mµng bÞ g·y, vì, yÕu kh«ng ®ñ lùc Ðp ®Üa ly hîp vµo mÆt
b¸nh ®µ.
- §Üa ma s¸t bÞ cong,vªnh, mßn, nh« phÇn ®inh t¸n g©y cµo s­íc ®Üa Ðp vµ b¸nh ®µ.
- C¸c cÇn ®Èy bÞ cong hoÆc chØnh kh«ng ®Òu.
3.1.3. HËu qu¶
- §Üa Ðp vµ tÊm ma s¸t bÞ mßn nhanh.
- Sinh ra nhiÖt ®é cao lµm tÊm ma s¸t, ®Üa Ðp bÞ ch¸y x¸m, cµo s­íc, cong vªnh.
3.2.Bé ly hîp bÞ rung rËt khi nèi chuyÓn ®éng.
3.2.1.BiÓu hiÖn
Sau khi cµi sè, mÆc dï ®· nh¶ ch©n ly hîp rÊt tõ tõ nh­ng vÉn cã hiÖn t­îng ®éng c¬
bÞ giËt vµ rung ®éng m¹nh
3.2.2.Nguyªn nh©n
- R·nh then hoa cña trôc ly hîp vµ moay¬ tÊm ma s¸t bÞ mßn.
- Cã dÇu mì dÝnh vµo c¸c mÆt ma s¸t cña ®Üa ly hîp.
- §inh t¸n cña tÊm ma s¸t bÞ háng.
- §Üa ly hîp kh«ng di chuyÓn tù do ®­îc trªn c¸c r·nh däc trôc s¬ cÊp hép sè.
- Cã chi tiÕt nµo ®ã cña bé ly hîp bÞ vì, vÝ dô: g·y c¸c lß xo gi¶m xo¾n, m©m Ðp bÞ nøt.
- Lß xo gi¶m chÊn cña tÊm ma s¸t yÕu, g·y.
3.2.3.HËu qu¶
- T¨ng tèc ®é mßn háng cña then hoa, moay¬ vµ tÊm ma s¸t.
3.3.Bé ly hîp nh¶ kh«ng hoµn toµn khi c¾t khíp( c¾t dÝnh).
3.3.1.BiÓu hiÖn
- Khi ta Ên hÕt kho¶ng ch¹y bµn ®¹p ly hîp nh­ng vµo sè vÉn rÊt khã kh¨n.
- Bé ly hîp c¾t kh«ng døt kho¸t, ®Üa ly hîp vÉn tiÕp tôc quay theo b¸nh ®µ, ®ång thêi
trong bé ly hîp ph¸t ra nh÷ng tiÕng kªu do va ch¹m c¸c b¸nh r¨ng.
3.3.2.Nguyªn nh©n
- Kho¶ng hµnh tr×nh tù do cña bµn ®¹p ly hîp qu¸ lín.
- §Üa ly hîp, ®Üa Ðp bÞ vªnh.
- Moay-¬ ®Üa ly hîp dÞch chuyÓn khã kh¨n trªn r·nh then hoa trôc dÉn ®éng hép sè(trôc
s¬ cÊp)lµm ®Üa ly hîp kh«ng thÓ t¸ch hoµn toµn khái mÆt b¸nh ®µ.
3.3.3 HËu qu¶
- Lµm mßn háng c¸c ®Çu b¸nh r¨ng cña hép sè.
- Lµm tÊm ma s¸t, ®Üa Ðp bÞ cµo s­íc.
3.4.Bé ly hîp ph¸t ra tiÕng kªu
3.4.1.BiÓu hiÖn
TiÕng kªu cña bé ly hîp rÊt dÔ ®­îc nhËn biÕt khi ®éng c¬ næ cÇm
chõng(gal¨ngti).CÇn ph©n biÖt tiªng kªu ph¸t ra lóc c¾t khíp ly hîp vµ lóc lóc nèi
khíp ly hîp.
3.4.2.Nguyªn nh©n
*Tiªng kªu ph¸t ra khi nèi khíp ly hîp (khi nh¶ bµn ®¹p ly hîp)
- Do moay-¬ vµ lç then hoa trôc s¬ cÊp hép sè qu¸ láng.
- Do lß xo gi¶m xo¾n ®Üa ly hîp bÞ g·y.
- Do ®éng c¬ vµ hép sè l¾p kh«ng ®ång t©m lµm ®Üa ly hîp bÞ dÞch chuyÓn trªn trôc
s¬ cÊp hép sè t¹o ra tiÕng kªu.
* TiÕng kªu ph¸t ra khi c¾t khíp ly häp( Ên bµn ®¹p ly hîp xuèng)
Bài t p l n l p đ t và s a ch a máy GVHD: TH.S NGUY N THANH VI T
SVTH: NGUY N VĂN VI T - L P 09C1A trang

13. 16
- æ bi tª bÞ mßn, háng, thiÕu dÇu b«i tr¬n lµm vßng bi ph¸t ra tiÕng kªu khi ta Ên vµo bµn
®¹p ly hîp.
- §iÒu chØnh c¸c cÇn bÈy kh«ng ®óng lµm cho chóng cä vµo moay-¬ ®Üa ly hîp khi vßng
bi tª tiÕn vµo.
- Vßng bi gèi trôc s¬ cÊp hép sè trong ®u«i trôc khuûu bÞ mßn, háng hoÆc thiÕu dÇu b«i
tr¬n. Khi ta Ên bµn ®¹p c¾t khíp ly hîp, trôc s¬ cÊp hép sè ®øng yªn trong lóc b¸nh ®µ
vµ vßng bi quay sÏ ph¸t ra tiÕng kªu.
3.4.3.HËu qu¶
Lµm h­ háng nhanh c¸c chi tiÕt.
3.5.Bµn ®¹p ly hîp bÞ rung.
3.5.1.BiÓu hiÖn
HiÖn t­îng nµy cã thÓ nhËn biÕt ®­îc khi ta Ên nhÑ ch©n lªn bµn ®¹p ly hîp lóc ®éng
c¬ ®ang næ, nÕu nhÊn m¹nh ch©n h¬n th× bµn ®¹p ly hîp hÕt rung. HiÖn tuîng nµy b¸o
hiÖu mét háng hãc ®¸ng lo ng¹i cÇn kÞp thêi söa ch÷a, nÕu kh«ng sÏ dÉn ®Õn h­ háng
nÆng.
3.5.2.Nguyªn nh©n
- §éng c¬ vµ hép sè l¾p kh«ng ®ång trôc.Trong tr­êng häp nµy, ®Üa ly hîp vµ c¸c chi
tiÕt kh¸c sÏ dich chuyÓn vµo ra ë mçi vßng quay.
- B¸nh ®µ bÞ ®¶o, bÞ lÖch t©m hoÆc kh«ng ®­îc l¾p ®óng chèt ®Þnh vÞ.
- Vá ly hîp bÞ l¾p lªch t©m víi b¸nh ®µ.
- §Üa Ðp bÞ cong, vªnh, nøt.
3.5.3.HËu qu¶
C¸c chi tiÕt cña bé ly hîp bÞ mµi mßn nhanh chãng.
3.6.§Üa ly hîp chãng mßn.
3.6.1.BiÓu hiÖn
3.6.3.Nguyªn nh©n
- Do t×nh tr¹ng tr­ît gi÷a ly hîp víi mÆt b¸nh ®µ vµ m©m Ðp. V× vËy nÕu ng­êi l¸i xe
cã thãi quen g¸c ch©n lªn bµn ®¹p ly hîp lóc xe ®ang ch¹y sÏ lµm cho ®Üa ly hîp
chãng mßn.
- Lß xo yÕu g·y hoÆc kh«ng ®ñ søc Ên m©m Ðp ¸p dÝnh ®Üa ly hîp vµo b¸nh ®µ.
- M©m Ðp hoÆc ®Üa ly hîp bÞ vªnh, lÖch t©m.
- Hµnh tr×nh tù do cña bµn ®¹p ly hîp kh«ng cã hoÆc kh«ng ®ñ lµm cho ly hîp bÞ tr­ît
dÉn ®Õn chãng mßn.
3.6.Bµn ®¹p ly hîp bÞ nÆng
3.6.1.BiÓu hiÖn
Ph¶i nhÊn ch©n thËt m¹nh th× bµn ®¹p ly hîp míi ®i xuèng.
3.6.2.Nguyªn nh©n
- HÖ thèng ®iÒu khiÓn ly hîp thiÕu dÇu b«i tr¬n.
- Bµn ®¹p bÞ cong vªnh.
- Lß xo håi vÒ l¾p kh«ng ®óng.
Bài t p l n l p đ t và s a ch a máy GVHD: TH.S NGUY N THANH VI T
SVTH: NGUY N VĂN VI T - L P 09C1A trang

14. 17
4.Quy tr×nh chuÈn ®o¸n,kiÓm tra- söa ch÷a.
4.1.Quy tr×nh th¸o l¾p bé ly hîp.
* Chó ý:Tr­íc khi th¸o chóng ta cÇn ph¶i :
- VÖ sinh s¹ch sÏ c¸c côm chi tiÕt cã liªn quan ®Õn
bé ly hîp.
- ChuÈn bÞ c¸c dông cô th¸o bé ly hîp ®Çy ®ñ.
4.1.1.Th¸o ®Én ®éng ®iÒu khiÓn ly hîp.
- Th¸o xylanh tù th¸o, l¾p bé ly hîp
chÝnh ®ªn xylanh lùc.
4.1.2.Th¸o trôc c¸c ®¨ng vµ hép sè ra khái xe.
H×nh 4.1
H×nh 4.2
Bài t p l n l p đ t và s a ch a máy GVHD: TH.S NGUY N THANH VI T
SVTH: NGUY N VĂN VI T - L P 09C1A trang

15. 18
H×nh 81-6:
4.1.3.Th¸o bé ly hîp ra khái ®éng c¬.
a. Th¸o côm ®Üa Ðp ra khái ®éng c¬.
* Chó ý :
- DÊu cña vá ly hîp víi b¸nh ®µ.
- DÊu vÞ trÝ l¾p ghÐp, chiÒu l¾p ghÐp cña c¸c côm chi tiÕt.
- Dïng tuýp th¸o bul«ng b¾t vá ly hîp víi b¸nh ®µ.
* Chó ý: (Níi láng ®Òu c¸c bu l«ng ra). (H×nh 4-1):
- §­a côm ®Üa Ðp, ®Üa ma s¸t xuèng.
* Chó ý: (l¾p trôc dÉn h­íng ®Ó gi÷ ®Üa ma s¸t) (H×nh 4-2):
- §­a ®Üa ma s¸t ra ngoµi.
b. Th¸o cµng më ly hîp ra khái trôc s¬ cÊp .
c. Th¸o chèt h·m vµ ®­a vßng bi tú ra khái
trôc s¬ cÊp. (H×nh 4-3):
d. Th¸o vßng bi ®ì :
- Dïng vam chuyªn dïng ®Ó th¸o vßng bi ®ì ra khái b¸nh
®µ. (H×nh 4-4):
4.2.Söa ch÷a c¸c chi tiÕt cña bé ly hîp.
4.2.1.§Üa bÞ ®éng(®Üa ma s¸t):
4.2.1.1.H­ háng, nguyªn nh©n, hËu qu¶:
* H­ háng - nguyªn nh©n:
- BÒ mÆt cña tÊm ma s¸t bÞ dÝnh dÇu, mì.
- BÒ mÆt cña tÊm ma s¸t bÞ trai cøng, ch¸y x¸m, nøt vì do nhiÖt ®é cao, bÞ cong vªnh.
- TÊm ma s¸t bÞ mßn nh« ®inh t¸n do lµm viÖc l©u ngµy.
- Lß xo gi¶m chÊn bÞ yÕu, g·y do lµm viÖc l©u ngµy.
- Lç then hoa moay ¬ bÞ mßn háng do va ®Ëp víi trôc.
* HËu qu¶: G©y hiÖn t­îng tr­ît khi ®ãng ly hîp vµ khi nèi truyÒn ®éng cã hiÖn t­îng
rung giËt, c¸c chi tiÕt bÞ mßn nhanh.
4.2.1.2.KiÓm tra vµ söa ch÷a:
- Quan s¸t bÒ mÆt cña tÊm ma s¸t nÕu mßn Ýt,
H×nh 4.3
H×nh 4.4
H×nh 4.5 :KiÓm tra ®é
cong vªnh cña ®Üa ma s¸t
Bài t p l n l p đ t và s a ch a máy GVHD: TH.S NGUY N THANH VI T

16. 19
cã dÇu mì th× dïng x¨ng röa s¹ch råi lÊy
giÊy nh¸m ®¸nh l¹i.
- Gâ vµo tÊm ma s¸t ®Ó ph¸t hiÖn nÕu
®inh t¸n nµo bÞ láng (cã tiÕng kªu rÌ)
th× t¸n l¹i.
- Dïng trôc míi ®Ó kiÓm tra r·nh then cña
moay ¬, nÕu bÞ mßn nhiÒu th× ph¶i thay míi.
- Dïng hai khèi n©ng t©m, ®ång hå xo trôc
®ång t©m ®Ó kiÓm tra ®é vªnh cña ®Üa ly
hîp ®é
vªnh qu¸ th× ph¶i uèn n¾n l¹i.( H×nh 4-5):
- KiÓm tra chiÒu s©u cña ®inh t¸n nÕu
s©u ®inh t¸n kh«mg ®ñ tiªu chuÈn thi ph¶i
thay míi.(h×nh 4-6):
4.2.2.§Üa chñ ®éng ( ®Üa Ðp):
4.2.2.1.H­ háng, nguyªn nh©n, hËu qu¶:
* H­ háng, nguyªn nh©n:
- BÒ mÆt lµm viÖc bÞ mßn, cµo x­íc thµnh
r·nh do ma s¸t víi tÊm ma s¸t khi lµm viÖc hoÆc
do ®inh t¸n bÞ nh« lªn cao.
- BÒ mÆt bÞ ch¸y x¸m, r¹n nøt do bÞ tr­ît
sinh ra nhiÖt ®é cao.
* HËu qu¶: Lµm gi¶m m« men truyÒn
®éng, ly hîp hay bÞ tr­ît, cã thÓ g©y vì tÊm
ma s¸t g©y mÊt an toµn khi lµm viÖc.
4.2.2.2.KiÓm tra, söa ch÷a:
- BÒ mÆt bÞ ch¸y x¸m Ýt, vÕt x­íc nhá th×
dïng giÊy nh¸m ®¸nh l¹i.
- BÒ mÆt bÞ cµo x­íc nhiÒu th× ph¶i cho lªn
H×nh 4.6: KiÓm tra chiÒu s©u ®inh t¸n
cña ®Üa ma s¸t
1: §Üa ma s¸t
2: Th­íc cÆp
3: ChiÒu s©u cña ®inh t¸n
H×nh 4.7: KiÓm tra ®é ph¼ng cña
Bài t p l n l p đ t và s a ch a máy GVHD: TH.S NGUY N THANH VI T

17. 20
m¸y mµi, l¸ng l¹i mÆt ph¼ng hoÆc thay míi.
- Khi mµi l¹i ®Üa Ðp vµ b¸nh ®µ th× ph¶i t¨ng
thªm lß xo cña ®Üa Ðp cho phï hîp.
- KiÓm tra ®é ph¼ng cña ®Üa Ðp (H×nh 4-7)
4.2.3.§ßn më ly hîp:
4.2.3.1.H­ háng, nguyªn nh©n, hËu qu¶:
* H­ háng :
- BÞ mßn ®Çu ®ßn më, chç tiÕp xóc víi vßng bi t×.
- Chç l¾p víi chèt nèi ®Üa Ðp bÞ mßn
- Lo¹i lß xo mµng th­êng bÞ biÕn d¹ng nøt gÉy.
* Nguyªn nh©n:
- Do ma s¸t víi vßng bi t× hoÆc bi t× háng, kÑt
- ChÞu nhiÖt ®é cao khi vßng bi bÞ tr­ît trªn nã.
- Lç l¾p chèt bi bÞ mßn do lµm viÖc l©u ngµy.
* HËu qu¶:
- Lµm t¨ng hµnh tr×nh tù do cña bµn ®¹p, ly hîp ®ãng, c¾t kh«ng døt kho¸t. G©y nªn
t­îng tr­ît vµ vµo sè khã kh¨n.
4.2.3.2.KiÓm tra vµ söa ch÷a:
- §Çu ®ßn më bÞ mßn th× hµn ®¾p råi gia
c«ng l¹i. Ph¶i ®¶m b¶o ®é nh½n vµ b¸n kÝnh
cong.
- Lo¹i ®Çu ®ßn cã bu l«ng ®iÒu chØnh nÕu
mßn th× thay bu l«ng míi.
- Lo¹i thÐp tÊm dËp bÞ biÕn d¹ng th× n¾n
l¹i. Nøt g·y th× thay míi.
- KiÓm tra ®é ph¼ng, ®é mßn(tuú tõng h·ng
cã th«ng sè riªng) cña lß xo mµng.(H×nh 4-8):
H×nh 4.8: KiÓm tra ®é mßn cña
lß xo mµng
1: Th­íc cÆp
2: Lß xo mµng
3: Vá ly hîp
Bài t p l n l p đ t và s a ch a máy GVHD: TH.S NGUY N THANH VI T
SVTH: NGUY N VĂN VI T - L P 09C1A trang

18. 21
- KiÓm tra ®é ph¼ng cña lß xo mµng.(H×nh 4-9):
- Lç l¾p chèt bÞ mßn th× thay chèt míi lín h¬n.
4.2.4.Vßng bi tú( bi tª)
* H­ háng-nguyªn nh©n:
- Vßng bi bÞ kh« mì,kÑt do lµm viÖc l©u ngµy
kh«ng ®­îc tra mì.
- Vßng bi bÞ vì,mßn mÆt tiÕp xóc víi lß xo do
do ®iÒu chØnh kh«ng cã hµnh tr×nh tù
do cña bµn ®¹p ly hîp.
* HËu qu¶:
- Lµm cho tèc ®é mßn cña chi tiÕt:lo xo,
cµng më li hîp mßn nhanh.
- G©y ra tiÕng kªu khi c¾t ly hîp.
4.2.4.2.KiÓm tra-söa ch÷a
- Ph¶i th­êng xuyªn b¬m mì cho ®Çy ®ñ,
nÕu vßng bi bÞ háng thi thay míi.
-KiÓm tra khe hë gi÷a vßng bi c¾t më li hîp
vµ cµng më ly hîp, nÕu khe hë lín qua sÏ lµm
H×nh 4.9: KiÓm tra ®é
ph¼ng cña lß xo mµng
1: Vá ly hîp
2: Lß xo mµng
3: B¸nh ®µ
H×nh 4.10: KiÓm tra vßng bi tú
Bài t p l n l p đ t và s a ch a máy GVHD: TH.S NGUY N THANH VI T
SVTH: NGUY N VĂN VI T - L P 09C1A trang

19. 22
hµnh tr×nh tù do cña bµn ®¹p lín .
4.2.5.Xylanh chÝnh vµ xylanh c¾t më ly hîp.
4.2.5.1.H­ háng-nguyªn nh©n - hËu qu¶.
* H­ háng-nguyªn nh©n:
- BÒ mÆt xylanh bÞ x­íc ,rç, mßn c«n , « van do lµm
viÖc l©u ngµy,do bôi bÈn.
- Cóp pen bÞ mßn háng, mÊt tÝnh ®µn håi.
- Piston bi kÑt, lß xo piston bÞ mÊt ®µn tÝnh, g·y do cÆn bÈn vµ «xi ho¸.
- C¸c ®Çu nèi bÞ hë do thao t¸c kh«ng ®óng, do lµm viÖc l©u ngµy g©y lät khÝ.
* HËu qu¶:
- Lµm cho c¬ cÊu ®iÒu khiÓn ly hîp kh«ng hoat ®éng ®­îc hoÆc ®iÒu khiÓn ly hîp ®ãng
c¾t kh«ng hoµn toµn dÉn ®Õn vµo sè khã kh¨n.
- C¸c ®Çu nèi kh«ng kÝn lµm kh«ng khÝ ®i vµo hÖ thèng trî lùc ly hîp lµm cho ly hîp
kh«ng c¾t ®­îc.
4.2.5.2.KiÓm tra-söa ch÷a.
- Dïng m¾t quan s¸t vÕt cµo x­íc ,trãc rç,«xi ho¸ nÕu cã th× dïng giÊy nh¸m ®¸nh s¹ch
dïng l¹i, nÕu h­ háng ngiªm träng th× ph¶i thay míi.
- Dïng panme,th­íc cÆp kiÓm tra ®é mßn cña xylanh, piston nÕu khe hë gi÷a piston vµ
xylanh lín hay®é «van ,®é c«n th× ph¶i thay thÕ míi.
- KiÕm tra cuppen nÕu bÞ mßn,r¸ch th× ph¶i thay míi.
Bài t p l n l p đ t và s a ch a máy GVHD: TH.S NGUY N THANH VI T
trangSVTH: NGUY N VĂN VI T - L P 09C1A trang

20. 23
5.L¾p r¸p va ®iÒu chØnh bé ly hîp.
5.1.Tr×nh tù l¾p bé ly hîp.
* Chó ý: Tr­íc khi l¾p r¸p ph¶i:
- Röa s¹ch b»ng x¨ng vµ ®Ó cho kh« r¸o míi tiÕn hµnh l¾p.
- Chó ý chiÒu l¾p cña tÊm ma s¸t cho ®óng. Th­êng ®èi
víi lo¹i ly hîp ®¬n th× ®Çu (phÝa dµi) cña moay¬ tÊm ma s¸t
quay ra ngoµi, lo¹i kÐp th× ®Çu dµi tÊm trong quay
vµo trong vµ ®Çu dµi tÊm ngoµi quay ra ngoµi. (H×nh 5-1):
- Khi l¾p ph¶i dïng trôc cña hép sè hoÆc dông cô dÉn
h­íng (®Þnh t©m) khi b¾t chÆt míi rót trôc ra.
- L¾p c¸c bul«ng cña bµn Ðp ph¶i g¸ ®Òu råi míi b¾t
chÆt, lµm nhiÒu lÇn cho c©n.
5.1.1.L¾p vßng bi ®ì .
- B«i mì vµo æ bi vµ æ ®ì .
- §­a vßng bi vµo vÞ trÝ trong b¸nh ®µ .
- Sö dông trôc bËc mét ®Çu ®­a vµo vßng bi mét ®Çu
H×nh 5.1
H×nh 5.2
Bài t p l n l p đ t và s a ch a máy GVHD: TH.S NGUY N THANH VI T
SVTH: NGUY N VĂN VI T - L P 09C1A trang

21. 24
dïng bóa gâ nhÑ ®Õn khi nµo vßng bi vµo
hÕt lµ ®­îc (H×nh 5-2):
* Chó ý : Dïng trôc bËc vµ bóa nhùa,
khi l¾p cÇn ph¶i cho ®ång t©m lùc bóa,
gâ nhÑ vµ ®Òu.
5.1.2.L¾p côm ®Üa Ðp vµ ®Üa ma s¸t:
- Dïng ®Çu trôc s¬ cÊp hoÆc dông cô dÉn
h­íng ®­a ®Üa ma s¸t vµo mÆt b¸nh ®µ,
®­a vá ly hîp vµo vÞ trÝ l¾p
ghÐp víi b¸nh ®µ. (H×nh 5-3):
- Dïng tay vÆn bul«ng (®an chÐo nhau) sau ®ã míi
dïng tuýp siÕt mét c¸ch tõ tõ vµ ®Òu (theo thø tù)
nh­ h×nh vÏ. (H×nh 5-4):
- Dïng cê lª lùc ®Ó siÕt cho ®ñ lùc.
* Chó ý:
- Dông cô: dïng trôc dÉn h­íng hoÆc trôc s¬ cÊp
hép sè, tuýp, dông cô c©n lùc.
- ChiÒu cña tÊm ma s¸t dÊu vÞ trÝ l¾p ghÐp, siÕt ®ñ
c©n lùc, siÕt c¸c bu l«ng ph¶i ®Òu nhau.
5.1.3.L¾p vßng bi t× vµ cµng më:
- B«i mì vµo trôc s¬ cÊp, cµng më, vßng bi tú.
(H×nh 5-5):
- §­a vßng bi vµo trôc s¬ cÊp, l¾p cµng më vµo vÞ trÝ
liªn kÕt víi vßng bi tú b»ng ghim b¾t chèt tùa.
H×nh 5.4
H×nh 5.5
H×nh 5.3
Bài t p l n l p đ t và s a ch a máy GVHD: TH.S NGUY N THANH VI T
SVTH: NGUY N VĂN VI T - L P 09C1A trang

22. 25
(H×nh 5-6):
- L¾p trôc cao su ch¾n bôi.
* Chó ý: ChiÒu l¾p ghÐp cña vßng bi tú.
5.1.4.L¾p hép sè :
- §­a hép sè vµo vÞ trÝ l¾p ghÐp víi ®éng c¬, dïng
cê lª lùc xiÕt ®Òu ®ai èc b¾t vá hép sè víi th©n ®éng
c¬ vµ gi¸ ®ì. (H×nh 5-7):
* Chó ý: XiÕt ®óng c©n lùc.
5.1.6.L¾p trôc c¸c ®¨ng.
* Chó ý :
- DÊu l¾p ghÐp gi÷a trôc c¸c ®¨ng víi hép sè
- Dïng clª chßng 14 xiÕt tõ tõ ®Òu, sau ®ã míi xiÕt chÆt.
- Dïng clª lùc ®Ó xiÕt cho ®ñ lùc.
5.1.5.L¾p xylanh chÝnh ®Õn xylanh lùc.
- L¾p côm xylanh chÝnh vµo gi¸ ®ì.
- L¾p thanh ®Èy vµo bµn ®¹p ly hîp, dïng chèt ®Ó cè
®Þnh. (H×nh 5-8):
- L¾p èng dÉn dÇu tõ xylanh chÝnh ®Õn xylanh lùc .
* Chó ý:
- Khi l¾p ph¶i xiÕt ®ñ lùc ë ®ai èc vµ bul«ng. Dïng clª 12 ®Ó xiÕt.
5.2.§iÒu chØnh bé ly hîp.
5.2.1.§iÒu chØnh chiÒu cao ®Çu ®ßn më:
H×nh 5.7
H×nh 5.8
Bài t p l n l p đ t và s a ch a máy GVHD: TH.S NGUY N THANH VI T
SVTH: NGUY N VĂN VI T - L P 09C1A trang

23. 26
- Trong c¸c lo¹i « t« m¸y kÐo bé ly hîp th­êng ®ãng.
- §Ó ®¶m b¶o cho viÖc c¾t, truyÒn lùc ®­îc døt kho¸t th× ®Çu c¸c ®ßn më ph¶i n»m trªn
cïng mét mÆt ph¼ng.
NghÜa lµ chiÒu cao c¸c ®ßn më ph¶i cao b»ng nhau so víi mÆt ph¼ng ®Üa Ðp.
- Tuú tõng lo¹i mµ ®iÒu chØnh chiÒu cao ®Çu ®ßn më theo ®óng quy ®Þnh.
- T¨ng hoÆc gi¶m b»ng c¸ch ®iÒu chØnh bul«ng ®Çu ®ßn më
®Ó phï hîp víi kÝch th­íc quy ®Þnh cho lo¹i ®éng c¬ ®ã.
§é sai lÖch chiÒu cao ®ßn më cho phÐp
kh«ng qu¸ 0,2 mm.(H×nh 5-9):
- ChiÒu cao ®ßn më
cho mét sè lo¹i xe
nh­ sau:
ZIL130: 39,7 mm;
MAZDA500,503: 56,9 mm;
GAT51: 44÷47 mm;
5.2.2.§iÒu chØnh hµnh tr×nh tù do cña bµn ®¹p.
- Hµnh tr×nh tù do cña bµn ®¹p lµ kho¶ng c¸ch ®i xuèng cña
bµn ®¹p tõ lóc ng­êi l¸i xe b¾t ®Çu t¸c ®éng lªn bµn ®¹p ®Õn
lóc vßng bi tú ch¹m ®Çu ®ßn më.
(H×nh 5-10):
T¨ng hoÆc gi¶m vÝt ®iÒu chØnh ®Ó thay ®æi
hµnh tr×nh tù do cho phï hîp víi trÞ sè cña lo¹i xe ®ã
®Õn khi ®¹t yªu cÇu th× h·m chÆt ªcu l¹i.
- Hµnh tr×nh tù do th«ng th­êng tõ 35÷45mm;
ZIL-130 :35÷50 mm;
MAZ-500: 45÷55 mm;
Toyota :10 ÷30 mm;
ford :25,4÷31,75mm;
kamaz :35÷40 mm;
5.2.3.X¶ e c¬ cÊu ®iÒu khiÓn ly hîp.
X¶ e (kh«ng khÝ) ®èi víi c¬ cÊu ®iÒu khiÓn
ly hîp b»ng thuû lùc, ta lµm c¸c b­íc sau:
H×nh 5.9
H×nh 5.10
Bài t p l n l p đ t và s a ch a máy GVHD: TH.S NGUY N THANH VI T
SVTH: NGUY N VĂN VI T - L P 09C1A trang

24. 27
- ChuÈn bÞ dông cô ®iÒu chØnh, dÇu thuû lùc ®Ó
bæ xung (®óng lo¹i dÇu hiÖn dïng).
- L¾p èng nhùa tr¾ng vµo nót x¶ e.(H×nh 5-11a).
- §¹p bµn ®¹p ly hîp vµi lÇn vµ gi÷ nguyªn vÞ trÝ bµn ®¹p
ë ®iÓm thÊp nhÊt (®æ thªm dÇu nÕu cÇn).(H×nh 5-11b)
- Níi vÝt x¶ e cho dÇu vµ kh«ng khÝ x¶ ra ngoµi, xiÕt vÝt l¹i.
- NhÊc ch©n khái bµn ®¹p, ®¹p l¹i vµ x¶ cø nh­ vËy ®Õn khi
chØ cßn dÇu phun ra lµ ®­îc.
6. KiÓm nghiÖm sau khi söa ch÷a.
Sau khi söa ch÷a,l¾p r¸p vµ ®iÒu chØnh xong ta tiÕn hµnh kiÓm tra nh­ sau:
a.KiÓm tra hiÖn t­îng tr­ît cña ly hîp:
- Gµi sè cao vµ ®ãng ly hîp: cho xe næ m¸y sau ®ã gµi sè tiÕn cao nhÊt,®¹p vµ gi÷
phanh ch©n cho ®éng c¬ ho¹t ®éng ë chÕ ®é t¶i lín sau ®ã tõ tõ nh¶ bµn ®¹p ly hîp ,
nÕu ®éng c¬ chÕt m¸y chøng tá ly hîp lµm viªc tèt,nÕu ®éng c¬ kh«ng chÕt m¸y
chøng tá ly hîp bÞ tr­ît ,ta cÇn ph¶i kiÓm tra l¹i ®Üa ma s¸t hoÆc lß xo…
- GÜ­ xe trªn dèc: cho xe ®øng b»ng phanh trªn dèc,®Çu xe quay ®Çu xuèng dèc,
t¾t ®éng c¬ gµi sè thÊp nhÊt, tõ tõ nh¶ bµn ®¹p phanh nÕu xe kh«ng bÞ l¨n xuèng
dèc th× chøng tá ly hîp cßn tèt,cßn nÕu xe l¨n xuèng dèc th× ly hîp bÞ tr­ît
- Cho xe t¶i ®Çy vµ khi ®ãng ly hîp mµ cã mïi khÐt th× chøng tá ly hîp bÞ tr­ît ta cÇn
kiÓm tra vµ ®iÒu chØnh l¹i ly hîp.
b.KiÓm tra hiÖn t­îng dÝnh khi më ly hîp:
- Gµi sè thÊp, më ly hîp: cho xe ®øng trªn mÆt ®­êng ph¼ng tèt, næ m¸y, ®¹p bµn ®¹p ly
hîp vµ gi÷ nguyªn vi trÝ, gµi sè thÊo nhÊt, t¨ng ga. NÕu xe chuyÓn ®éng chøng tá
ly hîp bÞ dÝnh do cong vªnh ®Üa bÞ ®éng ta cÇn kiÓm tra s÷a ch÷a l¹i
- Cho xe chuyÓn ®éng, thùc hiÖn gµi sè nÕu kh«ng gµi ®­îc sè hay cã tiÕng va ch¹m
m¹nh trong hép sè th× chøng tá ly hîp bÞ dÝnh.
c.KiÓm tra kh¶ n¨ng ®¹t vËn tèc lín nhÊt cña xe.
Bài t p l n l p đ t và s a ch a máy GVHD: TH.S NGUY N THANH VI T
SVTH: NGUY N VĂN VI T - L P 09C1A trang

25. - Cho xe ®ñ t¶i ,chuyÓn ®éng trªn ®­êng b»ng víi sè cao nhÊt, t¨ng ga tíi møc tèi ®a,
theo dâi ®ång hå ®Î x¸c ®Þnh vËn tèc lín nhÊt cña xe.So s¸nh víi c¸c xe cïng lo¹i
cã tr¹ng th¸i ly hîp tèt.NÕu qu¸ nhá th× ly hîp bÞ tr­ît ta cÇn kiÓm tra ®iÒu chØnh l¹i
d.KiÓm tra lùc t¸c dông lªn bµn ®¹p ly hîp víi c¬ cÊu ®iÒu kiÓn thuû lùc
- Lùc bµn ®¹p qu¸ nhÑ:thiÕu dÇu, rß rØ dÇu.
- Lùc bµn ®¹p qu¸ lín:t¾c dÇu, háng bé xylanh chÝnh, xylanh c«ng t¸c.
e.KiÓm ngiÖm ly hîp qua ©m thanh ph¸t ra khi ®ãng ly hîp.
- Khi thay ®æi vßng quay ®éy ngét mµ cã tiÕng kªu chøng tá khe then hoa qu¸ lín
- NÕu cã tiÕng tr­ît m¹nh theo chu k× thi chøng tá ®Üa bÞ ®éng bÞ cong vªnh.
- Khi ë tr¹ng th¸i lµm viªc æn ®Þnh (ly hîp ®ãng hoµn toµn) cã tiÕng va nhÑ chøng tá
cã sù va ch¹m cña vßng bi c¾t më ly hîp vµ ®oµn më ly hîp.
Bài t p l n l p đ t và s a ch a máy GVHD: TH.S NGUY N THANH VI T
SVTH: NGUY N VĂN VI T - L P 09C1A trang

26. 29
Tµi liÖu tham kh¶o
1. Gi¸o tr×nh kü thuËt söa ch÷a «t« - T.S Hoµng §×nh Long - NXB Gi¸o Dôc
2. Kü thuËt söa ch÷a «t«- NguyÔn Oanh. NXB tæng hîp Thµnh Phè Hå ChÝ Minh - 2004.
3. Kü thuËt söa ch÷a «t« - GÇm ¤t« - NguyÔn Oanh. NXB tæng hîp Thµnh Phè Hå ChÝ
Minh - 2004.
4. Kü thuËt söa ch÷a «t« - Lª §¨ng §«ng - §ç §×nh Träng.
Tr­êng §¹i Häc S­ Ph¹m Kü ThuËt H­ng Yªn.
5. Catalog cña xe toyota yaris 2007.
SVTH: NGUY N VĂN VI T - L P 09C1A trang