SlideShare a Scribd company logo
Unidade didáctica 1:
O contexto da
intervención
educativa
ÍNDICE
 1. O contexto da intervención educativa
• 1.1. Unha perspectiva histórica: evolución da atención á infancia ao longo da
historia (MÓD. INTERV. CON FAM…. )
• 1.2. Características dos protagonistas: as nenas e os nenos (MÓD. DESENV.
COG. E MOT. e DESENV. SOCIOAFEC.)
• 1.3. Características dos coprotagonistas: as familias na sociedade actual
• 1.4. O Estado do “benestar”

 2. Modalidades de “viaxe” ou tipos de educación
• 2.1. A educación formal
• 2.2. A educación non formal
• 2.3. A educación informal

 3. As “regras do xogo”: lexislación fundamental na atención á infancia
 4. O voso papel como educadoras e educadores infantís nesta travesía
Francesco Tonucci: “A máquina da escola”
1. O CONTEXTO DA INTERVENCIÓN EDUCATIVA


INTERVENCIÓN = conxunto de accións destinadas a previr
ou corrixir aspectos insatisfactorios.


A INTERVENCIÓN EDUCATIVA é un tipo de intervención que
utiliza recursos e prácticas de tipo educativo.



CONTEXTO = conxunto de circunstancias nas que se
desenvolve un feito.


Algúns aspectos importantes do CONTEXTO DA INTERVENCIÓN
EDUCATIVA son as características das nenas e os nenos, as
características das familias, as características máis amplas da
sociedade no seu conxunto (Estado do benestar), o tipo de
institución no que se leva a cabo a intervención e a lexislación
vixente en materia de atención á infancia.
1.3. AS FAMILIAS NA SOCIEDADE ACTUAL (I)


A incorporación da muller ao mundo laboral fixo que a educación
dos fillos xa non se considerase como unha responsabilidade
exclusiva das nais, dando lugar a unha redistribución de papeis.
Sen embargo, en lugar dunha organización simétrica das
tarefas, moitas veces a muller realiza unha “dobre tarefa”: o
traballo fóra da casa e os labores domésticos e de coidado dos
fillos.



Xunto coa familia nuclear tradicional (pai, nai e fillos), conviven
novos modelos de familia: familias monoparentais, familias
reconstituídas, familias homoparentais...



No noso contexto rexistrouse nas últimas décadas un aumento das
familias procedentes doutros países como consecuencia da

inmigración.
1.3. AS FAMILIAS NA SOCIEDADE ACTUAL (II)


Outros cambios importantes que afectan ás familias son:


Diminución no nº de fillos: a maioría das familias españolas actuais
teñen 1-2 fillos.



Cambio de valores: a maioría dos proxenitores actuais queren
reservar unha parcela da súa vida para si mesmos e demandan a
presenza de servizos profesionais de atención á infancia.



Cambio das pautas de crianza: dun estilo de crianza baseado na
disciplina pasouse a un estilo de crianza máis permisivo.



Redución do tempo para a convivencia familiar debido ás presións

laborais: os proxenitores dispoñen de pouco tempo para os seus
fillos e moitas veces teñen que delegar nos avós (sobre todo nas
avoas) → falta de medidas de conciliación da vida familiar e
laboral.
Unidade Didáctica 1
1.4. O ESTADO DO BENESTAR


ESTADO DO BENESTAR = modelo político no que as Administracións
garanten a protección social das cidadás e os cidadáns.


Papel intervencionista do Estado: o Estado intervén na actividade
económica, social e cultural e contribúe á redistribución da riqueza a
través do sistema impositivo.



Catro piares fundamentais: a educación, a sanidade, as pensións e os
servizos sociais.



Nas sociedades europeas o Estado do benestar apareceu trala II Guerra
Mundial, mentres que en España non se consolidou ata a chegada da
democracia (Constitución de 1978).



Consecuencias para as educadoras e educadores infantís → a atención
á infancia non é xa unha cuestión privada senón que adquire unha
dimensión social.
2. TIPOS DE EDUCACIÓN
 EDUCACIÓN

FORMAL

 EDUCACIÓN

NON FORMAL

 EDUCACIÓN

INFORMAL*

NOTA: * O asterisco significa que non aparece no libro.
2.1. A EDUCACIÓN FORMAL


EDUCACIÓN FORMAL = aquela que está integrada no
sistema educativo (educación regrada).


Estruturada xerarquicamente en etapas (desde a educación
infantil ata a universidade).



Actuación planificada na que o currículo, as instalacións e a
duración están previamente establecidos → certa rixidez.



Impartida por profesionais cualificados.
2.2. A EDUCACIÓN NON FORMAL


EDUCACIÓN NON FORMAL = toda acción educadora de
carácter intencionado realizada fóra do sistema educativo.


Lévase a cabo a través de proxectos.



Aínda que está planificada, os contidos, as instalacións e a

duración adáptanse en función dos usuarios → flexibilidade.


Desenvolvida por distintos grupos e asociacións.
ELEMENTOS DUN PROXECTO
1. Que?

DENOMINACIÓN

A idea, o nome.

2. Por que?

XUSTIFICACIÓN

Necesidades que resolve.

3. A quen?

DESTINATARIOS

Persoas ás que vai dirixido.

4. Para que?

OBXECTIVOS

Finalidade, metas.

5. Como?

METODOLOXÍA

Métodos de traballo e actividades.

6. Cando?

TEMPORALIZACIÓN

Duración e cronograma.

7. Onde?

LOCALIZACIÓN

Lugar e espazos necesarios.

8. Con quen?

RECURSOS HUMANOS

Profesionais implicados.

9. Con que?

RECURSOS MATERIAIS

Orzamento e materiais necesarios.

10. Como valoralo?

SEGUIMENTO E AVALIACIÓN Análise da eficacia do traballo.
PROXECTOS DE EDUCACIÓN NON FORMAL
ÁMBITO

PROXECTOS

CULTURA

Museos para a infancia
Talleres en museos
Animación en bibliotecas

MEDIO AMBIENTE

Granxas escola
Aulas da natureza

LECER E TEMPO LIBRE

Ludotecas
Campamentos urbanos
Centros abertos de tarde
Actividades deportivas
Talleres de psicomotricidade

SAÚDE

Animación en hospitais
ALGÚNS PROXECTOS DE EDUCACIÓN NON FORMAL (I)
GRANXA

ESCOLA

=

espazo

educativo que ofrece ás nenas e
aos nenos

que habitualmente

viven nun contexto urbano a
posibilidade de ter contacto coa
natureza

e

un

experiencias

conxunto

de

relacionadas

co

medio rural (coidado dos animais
da

granxa,

cultivo

da

horta, elaboración de comidas a
partir de produtos naturais...).
ALGÚNS PROXECTOS DE EDUCACIÓN NON FORMAL (II)
LUDOTECA* = espazo educativo
que persegue o desenvolvemento
integral das nenas e os nenos a
través dos valores formativos do

xogo:

desenvolvemento

capacidade

da

sensorio-

motriz, estimulación da imaxinación
e a creatividade, potenciación da
comunicación

e

a

convivencia

con outros nenos e cos adultos...
ALGÚNS PROXECTOS DE EDUCACIÓN NON FORMAL (III)
ANIMACIÓN EN HOSPITAIS = proxectos que ofrecen ás nenas e
nenos hospitalizados a participación en actividades recreativas

que lles permitan distanciarse da súa enfermidade e expresar os
seus temores e desexos.
2.3. A EDUCACIÓN INFORMAL*


EDUCACIÓN INFORMAL = aquela que se produce de
forma espontánea en interacción co medio.


Adquisición de coñecementos mediante as experiencias
cotiás.



Non planificada (non se definen obxectivos nin estratexias
metodolóxicas).



Exercida a través de distintos axentes: FAMILIA, barrio, medios

de comunicación...
3. LEXISLACIÓN FUNDAMENTAL NA ATENCIÓN Á INFANCIA (I)
FINALIDADE: garantir os dereitos das nenas e os nenos.
3. LEXISLACIÓN FUNDAMENTAL NA ATENCIÓN Á INFANCIA (II)


LEXISLACIÓN INTERNACIONAL:


I Declaración dos Dereitos do Neno (Sociedade de Nacións,
1924).






II Declaración dos Dereitos do Neno (ONU, 1959).
Convención sobre os Dereitos da Infancia (ONU, 1989).

LEXISLACIÓN ESTATAL:





Constitución Española (1978).
Lei Orgánica 1/1996 de protección xurídica do menor.

LEXISLACIÓN AUTONÓMICA:


Lei 3/2011de apoio á familia e á convivencia*.
DECLARACIÓNS DOS DEREITOS DO NENO


Dúas Declaracións:


I Declaración dos Dereitos do Neno (Sociedade de Nacións,
1924) → dereito a un desenvolvemento físico e espiritual
normal.



II Declaración dos Dereitos do Neno (ONU, 1959) → dereito á
educación.



Principios xenéricos.



Unha Declaración é unha manifestación colectiva de
principios pero non é un documento xuridicamente
vinculante (non é de obrigado cumprimento para os

Estados que a asinan).
CONVENCIÓN SOBRE OS DEREITOS DA INFANCIA (ONU, 1989)


Eleva o neno á categoría de cidadán.



Asinada e ratificada por 193 Estados (excepto EEUU e Somalia,

que só asinaron).


PRINCIPIOS:


Principio de interese superior do neno: en caso de conflito de
intereses, o interese do neno prevalece sobre os demais.



Principio a favor da familia: a familia é o medio natural para o
crecemento dos nenos e debe ser obxecto de protección.



Principio de protección especial: pola súa falta de madurez, os
nenos necesitan protección e coidado especial.



Unha

Convención

ten

rango

xurídico:

cumprimento para os Estados que a ratifican.

é

de

obrigado
CONSTITUCIÓN ESPAÑOLA (1978)


Principais artigos con implicacións sobre os dereitos da
infancia:


ARTIGO 27:


Dereito á educación.



Desenvolvemento

da

personalidade

humana

como

fin

da

educación.


ARTIGO 39:


Protección social, económica e xurídica das familias.



Protección dos fillos (independentemente da filiación) e das nais
(independentemente do estado civil).



Deber dos pais de prestar asistencia aos fillos.



Compromiso cos acordos internacionais sobre os dereitos dos nenos.
LEI ORGÁNICA 1/1996 DE PROTECCIÓN XURÍDICA DO MENOR
 PRINCIPIOS





Interese superior do neno.
Carácter educativo das medidas que se adopten.

Algúns aspectos salientables:


Prohibición da difusión de datos e imaxes de menores de
idade cando sexa contrario ao seu interese.



Deber de toda persoa (e especialmente daquelas que
traballan

con

nenos)

de

comunicar

á

autoridade

competente as situacións de risco ou desamparo que se
detecten, sen prexuízo de prestar auxilio inmediato se é

preciso, así como deber de comunicar as ausencias
habituais do centro educativo sen xustificación.
LEI 3/2011DE APOIO Á FAMILIA E Á CONVIVENCIA*


PRINCIPIOS:


Interese superior do neno.



Carácter educativo e socializador das medidas que
se adopten.



Mantemento do menor no seu medio familiar
sempre que sexa posible.
OUTRA LEXISLACIÓN DE INTERESE


UE (28 Estados):


Carta Europea dos Dereitos do Neno (Parlamento Europeo, 1992) → documento
prográmatico sen valor xurídico.



Carta de Dereitos Fundamentais da UE (Parlamento Europeo, Consello da UE e
Comisión Europea, 2000) → valor xurídico.



Consello de Europa (47 Estados):


Convención europea sobre adopción de nenos (1967).



Convención europea sobre repatriación de menores (1970).



Convención europea sobre a situación xurídica dos nenos nacidos fóra do
matrimonio (1975).



Convención europea sobre o recoñecemento e execución de decisións sobre
custodia dos nenos (1980).



Convención europea sobre o exercicio dos dereitos dos nenos (1996).



Convención do Consello de Europa sobre a protección dos nenos contra a
explotación e o abuso sexual (2007).
ELABORACIÓN DUN COMPENDIO LEXISLATIVO
1. NOME DO TEXTO LEGAL

Constitución Española

2. DATA DE ENTRADA EN VIGOR

1978

3. ÁMBITO DE APLICACIÓN

Estado español

4. ASPECTO/S QUE REGULA

Dereitos
españois

5. OBSERVACIÓNS DE INTERESE

Artigo 27 → dereito á educación

fundamentais

dos

Artigo 39 → protección social,
económica e xurídica das familias
Francesco Tonucci: “Os dereitos do neno”
4. O PAPEL DA EDUCADORA OU EDUCADOR INFANTIL (I)

Caspar David Friedrich:

“Camiñante sobre o mar de néboa”
4. O PAPEL DA EDUCADORA OU EDUCADOR INFANTIL (II)
COMPETENCIA XERAL DO TÉCNICO SUPERIOR
EN EDUCACIÓN INFANTIL (TSEI)
(Real Decreto 1394/2007 no ámbito estatal e
Decreto 226/2008 no ámbito galego)

Deseñar, pór en práctica e avaliar proxectos e
programas educativos de atención á infancia no
primeiro ciclo de educación infantil no ámbito formal,
consonte a proposta pedagóxica elaborada por un
mestre ou unha mestra coa especialización en
educación infantil, e en toda a etapa no ámbito non
formal, xerando contornos seguros e en colaboración
con profesionais e coas familias.
4. O PAPEL DA EDUCADORA OU EDUCADOR INFANTIL (III)
CAMPO PROFESIONAL OU SAÍDAS PROFESIONAIS


1º CICLO DE EDUCACIÓN INFANTIL(0-3 anos) → escolas infantís.



INSTITUCIÓNS CON MENORES EN RISCO SOCIAL (0-6 anos) → casas

de acollida, residencias infantís, fogares infantís...


PROGRAMAS

DE

EDUCACIÓN

NON

FORMAL

(0-6

anos)

→

programas de lecer e tempo libre (en ludotecas, campamentos...),
programas culturais (en bibliotecas, museos...), programas de

animación infantil (en centros comerciais, espazos abertos...),
programas de educación ambiental (en granxas escola, talleres de
natureza...), programas relacionados coa saúde (en consultas
pediátricas, hospitais...), programas de atención á infancia en
zonas rurais, etc.
4. O PAPEL DA EDUCADORA OU EDUCADOR INFANTIL (IV)
FUNCIÓNS E TAREFAS


Tarefas de atención directa ao GRUPO DE NENOS: o TSEI debe
favorecer o progreso individual e colectivo dos nenos.



Tarefas en relación coas FAMILIAS: debe haber unha relación fluída
familia-escola que permita o intercambio de información para
mellorar a intervención educativa e evitar contradicións.



Tarefas como membro dun EQUIPO DE TRABALLO: a comunicación
e o intercambio con outros profesionais son fundamentais para
ampliar coñecementos, facer máis significativas as experiencias e
acadar unha maior seguridade profesional e persoal.
TAREFAS DE ATENCIÓN DIRECTA AO GRUPO DE NENOS


Organizar o ambiente.



Establecer as rutinas diarias.



Atender as necesidades básicas dos nenos.



Promover a autonomía e confianza.



Iniciar determinadas aprendizaxes.



Ensinar xogos, contos e cancións do folclore infantil.



Incorporar

novas

actividades

e

crear

novos

intereses.


Crear situacións de comunicación e intercambio.



Axudar e orientar aos nenos.
4. O PAPEL DA EDUCADORA OU EDUCADOR INFANTIL (V)
CARACTERÍSTICAS PERSOAIS E PROFESIONAIS


COÑECEMENTOS PROFESIONAIS.



CUALIDADES

PERSOAIS:

empatía,

paciencia,

estabilidade

emocional, seguridade nun mesmo, expresividade, creatividade,
interese pola infancia, apertura a novas ideas, disposición para o
traballo en equipo...


ÉTICA PROFESIONAL: respecto á persoa e aos dereitos humanos,
respecto e valoración da diversidade cultural, responsabilidade,
competencia

profesional,

interdisciplinariedade.

interese

superior

do

neno,
4. O PAPEL DA EDUCADORA OU EDUCADOR INFANTIL (VI)
FORMACIÓN CONTINUA
FORMACIÓN CONTINUA = proceso encamiñado á revisión e
actualización dos coñecementos, habilidades e actitudes do
profesional coa finalidade de adaptalos aos cambios e avances da

sociedade.

FORMACIÓN
CONTINUA

INNOVACIÓN
EDUCATIVA

MELLORA DA
CALIDADE
BON VOYAGE!

More Related Content

Viewers also liked

11 Testimonios Colegio de Postgraduados Cordoba Conferencias 24, 25 y 26 Novi...
11 Testimonios Colegio de Postgraduados Cordoba Conferencias 24, 25 y 26 Novi...11 Testimonios Colegio de Postgraduados Cordoba Conferencias 24, 25 y 26 Novi...
11 Testimonios Colegio de Postgraduados Cordoba Conferencias 24, 25 y 26 Novi...
Pedro Morlet
 
Las plataformas educativas
Las plataformas educativasLas plataformas educativas
Las plataformas educativas
Andy Steban
 
Video
VideoVideo
Cuentos del día de la Paz
Cuentos del día de la PazCuentos del día de la Paz
Cuentos del día de la Paz
tautianos
 
Carrera de usaint bolt
Carrera de usaint boltCarrera de usaint bolt
Carrera de usaint bolt
jheidy123
 
Marea Magenta Alcobendas nº 4
Marea Magenta Alcobendas nº 4Marea Magenta Alcobendas nº 4
Marea Magenta Alcobendas nº 4
Unión Progreso y Democracia Alcobendas
 
Act19_GEOB
Act19_GEOBAct19_GEOB
Parque de tráfico
Parque de tráficoParque de tráfico
Parque de tráfico
Ester Castellanos Novillo
 
Primera guerra mundial
Primera guerra mundialPrimera guerra mundial
Primera guerra mundial
paulbranches
 
Mvp unternehmensberatung i pad
Mvp unternehmensberatung i padMvp unternehmensberatung i pad
Mvp unternehmensberatung i pad
Rolf Kroell
 
Proyecto comunica escrito
Proyecto comunica escritoProyecto comunica escrito
Proyecto comunica escrito
Elieth Villarreal
 
Rosemary blog
Rosemary blogRosemary blog
Rosemary blog
La Mamy de Gutiérrez
 
Aprendizaje colaborativo
Aprendizaje colaborativoAprendizaje colaborativo
Aprendizaje colaborativo
Pta Dhg
 
TRABAJO INFORMATICA
TRABAJO INFORMATICATRABAJO INFORMATICA
TRABAJO INFORMATICA
Alexis Luis
 
Presentacion de lab
Presentacion de labPresentacion de lab
Presentacion de lab
rodzamanda
 
Viviana rodriguez =)
Viviana rodriguez =)Viviana rodriguez =)
Viviana rodriguez =)
VIVITIGREXITO
 
Citat kap 1 2 att följa lärande
Citat kap 1 2 att följa lärandeCitat kap 1 2 att följa lärande
Citat kap 1 2 att följa lärande
Ingrid Tidvall
 
Gottfried Wilhelm Leibniz Bibliothek – Besonderheiten der Digitalen Sammlungen
Gottfried Wilhelm Leibniz Bibliothek – Besonderheiten der Digitalen SammlungenGottfried Wilhelm Leibniz Bibliothek – Besonderheiten der Digitalen Sammlungen
Gottfried Wilhelm Leibniz Bibliothek – Besonderheiten der Digitalen Sammlungen
goobi_org
 
Referencias. power point
Referencias. power pointReferencias. power point
Referencias. power point
Alexis Shakur
 

Viewers also liked (19)

11 Testimonios Colegio de Postgraduados Cordoba Conferencias 24, 25 y 26 Novi...
11 Testimonios Colegio de Postgraduados Cordoba Conferencias 24, 25 y 26 Novi...11 Testimonios Colegio de Postgraduados Cordoba Conferencias 24, 25 y 26 Novi...
11 Testimonios Colegio de Postgraduados Cordoba Conferencias 24, 25 y 26 Novi...
 
Las plataformas educativas
Las plataformas educativasLas plataformas educativas
Las plataformas educativas
 
Video
VideoVideo
Video
 
Cuentos del día de la Paz
Cuentos del día de la PazCuentos del día de la Paz
Cuentos del día de la Paz
 
Carrera de usaint bolt
Carrera de usaint boltCarrera de usaint bolt
Carrera de usaint bolt
 
Marea Magenta Alcobendas nº 4
Marea Magenta Alcobendas nº 4Marea Magenta Alcobendas nº 4
Marea Magenta Alcobendas nº 4
 
Act19_GEOB
Act19_GEOBAct19_GEOB
Act19_GEOB
 
Parque de tráfico
Parque de tráficoParque de tráfico
Parque de tráfico
 
Primera guerra mundial
Primera guerra mundialPrimera guerra mundial
Primera guerra mundial
 
Mvp unternehmensberatung i pad
Mvp unternehmensberatung i padMvp unternehmensberatung i pad
Mvp unternehmensberatung i pad
 
Proyecto comunica escrito
Proyecto comunica escritoProyecto comunica escrito
Proyecto comunica escrito
 
Rosemary blog
Rosemary blogRosemary blog
Rosemary blog
 
Aprendizaje colaborativo
Aprendizaje colaborativoAprendizaje colaborativo
Aprendizaje colaborativo
 
TRABAJO INFORMATICA
TRABAJO INFORMATICATRABAJO INFORMATICA
TRABAJO INFORMATICA
 
Presentacion de lab
Presentacion de labPresentacion de lab
Presentacion de lab
 
Viviana rodriguez =)
Viviana rodriguez =)Viviana rodriguez =)
Viviana rodriguez =)
 
Citat kap 1 2 att följa lärande
Citat kap 1 2 att följa lärandeCitat kap 1 2 att följa lärande
Citat kap 1 2 att följa lärande
 
Gottfried Wilhelm Leibniz Bibliothek – Besonderheiten der Digitalen Sammlungen
Gottfried Wilhelm Leibniz Bibliothek – Besonderheiten der Digitalen SammlungenGottfried Wilhelm Leibniz Bibliothek – Besonderheiten der Digitalen Sammlungen
Gottfried Wilhelm Leibniz Bibliothek – Besonderheiten der Digitalen Sammlungen
 
Referencias. power point
Referencias. power pointReferencias. power point
Referencias. power point
 

Similar to Unidade Didáctica 1

Secundaria galego final
Secundaria galego finalSecundaria galego final
Secundaria galego final
satelite1
 
Presentacion do proxecto ed
Presentacion do proxecto edPresentacion do proxecto ed
Presentacion do proxecto ed
satelite1
 
Proposta didactica-para-secundaria
Proposta didactica-para-secundariaProposta didactica-para-secundaria
Proposta didactica-para-secundaria
satelite1
 
Primaria galego final
Primaria galego finalPrimaria galego final
Primaria galego final
satelite1
 
Triptico funcions do-psicologo_nos_servizos_sociais_dos_concellos
Triptico funcions do-psicologo_nos_servizos_sociais_dos_concellosTriptico funcions do-psicologo_nos_servizos_sociais_dos_concellos
Triptico funcions do-psicologo_nos_servizos_sociais_dos_concellos
Luara Guerra
 
Pea unesco
Pea unescoPea unesco
Pea unesco
Luisa
 
Dossier de prensa_cme2015
Dossier de prensa_cme2015Dossier de prensa_cme2015
Dossier de prensa_cme2015
satelite1
 
Inspira ti cs
Inspira ti csInspira ti cs
Inspira ti cs
Javier García
 
Monferosolidario
MonferosolidarioMonferosolidario
Monferosolidario
satelite1
 
PEA-UNESCO
PEA-UNESCOPEA-UNESCO
As competencias basicas no voluntariado
As competencias basicas no voluntariadoAs competencias basicas no voluntariado
As competencias basicas no voluntariado
satelite1
 
Dona de si
Dona de siDona de si
Sen profes non hai escola primaria
Sen profes non hai escola primariaSen profes non hai escola primaria
Sen profes non hai escola primaria
satelite1
 
Cme 2018 sesion 1 2
Cme 2018 sesion 1 2Cme 2018 sesion 1 2
Cme 2018 sesion 1 2
satelite1
 
Monferosolidario Ponencia
Monferosolidario PonenciaMonferosolidario Ponencia
Monferosolidario Ponencia
satelite1
 
Un novo modelo educativo.
Un novo modelo educativo.Un novo modelo educativo.
Un novo modelo educativo.
Miguel Lamelas Pla
 

Similar to Unidade Didáctica 1 (20)

Secundaria galego final
Secundaria galego finalSecundaria galego final
Secundaria galego final
 
Presentacion do proxecto ed
Presentacion do proxecto edPresentacion do proxecto ed
Presentacion do proxecto ed
 
Proposta didactica-para-secundaria
Proposta didactica-para-secundariaProposta didactica-para-secundaria
Proposta didactica-para-secundaria
 
Primaria galego final
Primaria galego finalPrimaria galego final
Primaria galego final
 
Triptico funcions do-psicologo_nos_servizos_sociais_dos_concellos
Triptico funcions do-psicologo_nos_servizos_sociais_dos_concellosTriptico funcions do-psicologo_nos_servizos_sociais_dos_concellos
Triptico funcions do-psicologo_nos_servizos_sociais_dos_concellos
 
Pea unesco
Pea unescoPea unesco
Pea unesco
 
Dossier de prensa_cme2015
Dossier de prensa_cme2015Dossier de prensa_cme2015
Dossier de prensa_cme2015
 
Explotacion Infantil
Explotacion InfantilExplotacion Infantil
Explotacion Infantil
 
Eds
EdsEds
Eds
 
Inspira ti cs
Inspira ti csInspira ti cs
Inspira ti cs
 
Monferosolidario
MonferosolidarioMonferosolidario
Monferosolidario
 
Monferosolidario
MonferosolidarioMonferosolidario
Monferosolidario
 
PEA-UNESCO
PEA-UNESCOPEA-UNESCO
PEA-UNESCO
 
As competencias basicas no voluntariado
As competencias basicas no voluntariadoAs competencias basicas no voluntariado
As competencias basicas no voluntariado
 
Dona de si
Dona de siDona de si
Dona de si
 
Sen profes non hai escola primaria
Sen profes non hai escola primariaSen profes non hai escola primaria
Sen profes non hai escola primaria
 
Cme 2018 sesion 1 2
Cme 2018 sesion 1 2Cme 2018 sesion 1 2
Cme 2018 sesion 1 2
 
Monferosolidario Ponencia
Monferosolidario PonenciaMonferosolidario Ponencia
Monferosolidario Ponencia
 
I+D MEDIA
I+D MEDIAI+D MEDIA
I+D MEDIA
 
Un novo modelo educativo.
Un novo modelo educativo.Un novo modelo educativo.
Un novo modelo educativo.
 

More from Fátima Ferreiro Díaz

Tema 5
Tema 5Tema 5
Tema 4
Tema 4Tema 4
Tema 3
Tema 3Tema 3
Outro material tema 2
Outro material tema 2Outro material tema 2
Outro material tema 2
Fátima Ferreiro Díaz
 
Barreras psicológicas
Barreras psicológicasBarreras psicológicas
Barreras psicológicas
Fátima Ferreiro Díaz
 
Ejemplos organigramas
Ejemplos organigramasEjemplos organigramas
Ejemplos organigramas
Fátima Ferreiro Díaz
 
Tema 2
Tema 2Tema 2
Las teorías X e Y de McGregor
Las teorías X e Y de McGregorLas teorías X e Y de McGregor
Las teorías X e Y de McGregor
Fátima Ferreiro Díaz
 
Tema 1
Tema 1Tema 1

More from Fátima Ferreiro Díaz (16)

Tema 5
Tema 5Tema 5
Tema 5
 
Tema 4
Tema 4Tema 4
Tema 4
 
Tema 3
Tema 3Tema 3
Tema 3
 
Outro material tema 2
Outro material tema 2Outro material tema 2
Outro material tema 2
 
Barreras psicológicas
Barreras psicológicasBarreras psicológicas
Barreras psicológicas
 
Ejemplos organigramas
Ejemplos organigramasEjemplos organigramas
Ejemplos organigramas
 
Tema 2
Tema 2Tema 2
Tema 2
 
Las teorías X e Y de McGregor
Las teorías X e Y de McGregorLas teorías X e Y de McGregor
Las teorías X e Y de McGregor
 
Tema 1
Tema 1Tema 1
Tema 1
 
Unidade Didáctica 8
Unidade Didáctica 8Unidade Didáctica 8
Unidade Didáctica 8
 
Unidade Didáctica 7
Unidade Didáctica 7Unidade Didáctica 7
Unidade Didáctica 7
 
Unidade Didáctica 6
Unidade Didáctica 6Unidade Didáctica 6
Unidade Didáctica 6
 
Unidade Didáctica 5
Unidade Didáctica 5Unidade Didáctica 5
Unidade Didáctica 5
 
Unidade Didáctica 4
Unidade Didáctica 4Unidade Didáctica 4
Unidade Didáctica 4
 
Unidade Didáctica 3
Unidade Didáctica 3Unidade Didáctica 3
Unidade Didáctica 3
 
Unidade Didáctica 2
Unidade Didáctica 2Unidade Didáctica 2
Unidade Didáctica 2
 

Unidade Didáctica 1

  • 1. Unidade didáctica 1: O contexto da intervención educativa
  • 2. ÍNDICE  1. O contexto da intervención educativa • 1.1. Unha perspectiva histórica: evolución da atención á infancia ao longo da historia (MÓD. INTERV. CON FAM…. ) • 1.2. Características dos protagonistas: as nenas e os nenos (MÓD. DESENV. COG. E MOT. e DESENV. SOCIOAFEC.) • 1.3. Características dos coprotagonistas: as familias na sociedade actual • 1.4. O Estado do “benestar”  2. Modalidades de “viaxe” ou tipos de educación • 2.1. A educación formal • 2.2. A educación non formal • 2.3. A educación informal  3. As “regras do xogo”: lexislación fundamental na atención á infancia  4. O voso papel como educadoras e educadores infantís nesta travesía
  • 3. Francesco Tonucci: “A máquina da escola”
  • 4. 1. O CONTEXTO DA INTERVENCIÓN EDUCATIVA  INTERVENCIÓN = conxunto de accións destinadas a previr ou corrixir aspectos insatisfactorios.  A INTERVENCIÓN EDUCATIVA é un tipo de intervención que utiliza recursos e prácticas de tipo educativo.  CONTEXTO = conxunto de circunstancias nas que se desenvolve un feito.  Algúns aspectos importantes do CONTEXTO DA INTERVENCIÓN EDUCATIVA son as características das nenas e os nenos, as características das familias, as características máis amplas da sociedade no seu conxunto (Estado do benestar), o tipo de institución no que se leva a cabo a intervención e a lexislación vixente en materia de atención á infancia.
  • 5. 1.3. AS FAMILIAS NA SOCIEDADE ACTUAL (I)  A incorporación da muller ao mundo laboral fixo que a educación dos fillos xa non se considerase como unha responsabilidade exclusiva das nais, dando lugar a unha redistribución de papeis. Sen embargo, en lugar dunha organización simétrica das tarefas, moitas veces a muller realiza unha “dobre tarefa”: o traballo fóra da casa e os labores domésticos e de coidado dos fillos.  Xunto coa familia nuclear tradicional (pai, nai e fillos), conviven novos modelos de familia: familias monoparentais, familias reconstituídas, familias homoparentais...  No noso contexto rexistrouse nas últimas décadas un aumento das familias procedentes doutros países como consecuencia da inmigración.
  • 6. 1.3. AS FAMILIAS NA SOCIEDADE ACTUAL (II)  Outros cambios importantes que afectan ás familias son:  Diminución no nº de fillos: a maioría das familias españolas actuais teñen 1-2 fillos.  Cambio de valores: a maioría dos proxenitores actuais queren reservar unha parcela da súa vida para si mesmos e demandan a presenza de servizos profesionais de atención á infancia.  Cambio das pautas de crianza: dun estilo de crianza baseado na disciplina pasouse a un estilo de crianza máis permisivo.  Redución do tempo para a convivencia familiar debido ás presións laborais: os proxenitores dispoñen de pouco tempo para os seus fillos e moitas veces teñen que delegar nos avós (sobre todo nas avoas) → falta de medidas de conciliación da vida familiar e laboral.
  • 8. 1.4. O ESTADO DO BENESTAR  ESTADO DO BENESTAR = modelo político no que as Administracións garanten a protección social das cidadás e os cidadáns.  Papel intervencionista do Estado: o Estado intervén na actividade económica, social e cultural e contribúe á redistribución da riqueza a través do sistema impositivo.  Catro piares fundamentais: a educación, a sanidade, as pensións e os servizos sociais.  Nas sociedades europeas o Estado do benestar apareceu trala II Guerra Mundial, mentres que en España non se consolidou ata a chegada da democracia (Constitución de 1978).  Consecuencias para as educadoras e educadores infantís → a atención á infancia non é xa unha cuestión privada senón que adquire unha dimensión social.
  • 9. 2. TIPOS DE EDUCACIÓN  EDUCACIÓN FORMAL  EDUCACIÓN NON FORMAL  EDUCACIÓN INFORMAL* NOTA: * O asterisco significa que non aparece no libro.
  • 10. 2.1. A EDUCACIÓN FORMAL  EDUCACIÓN FORMAL = aquela que está integrada no sistema educativo (educación regrada).  Estruturada xerarquicamente en etapas (desde a educación infantil ata a universidade).  Actuación planificada na que o currículo, as instalacións e a duración están previamente establecidos → certa rixidez.  Impartida por profesionais cualificados.
  • 11. 2.2. A EDUCACIÓN NON FORMAL  EDUCACIÓN NON FORMAL = toda acción educadora de carácter intencionado realizada fóra do sistema educativo.  Lévase a cabo a través de proxectos.  Aínda que está planificada, os contidos, as instalacións e a duración adáptanse en función dos usuarios → flexibilidade.  Desenvolvida por distintos grupos e asociacións.
  • 12. ELEMENTOS DUN PROXECTO 1. Que? DENOMINACIÓN A idea, o nome. 2. Por que? XUSTIFICACIÓN Necesidades que resolve. 3. A quen? DESTINATARIOS Persoas ás que vai dirixido. 4. Para que? OBXECTIVOS Finalidade, metas. 5. Como? METODOLOXÍA Métodos de traballo e actividades. 6. Cando? TEMPORALIZACIÓN Duración e cronograma. 7. Onde? LOCALIZACIÓN Lugar e espazos necesarios. 8. Con quen? RECURSOS HUMANOS Profesionais implicados. 9. Con que? RECURSOS MATERIAIS Orzamento e materiais necesarios. 10. Como valoralo? SEGUIMENTO E AVALIACIÓN Análise da eficacia do traballo.
  • 13. PROXECTOS DE EDUCACIÓN NON FORMAL ÁMBITO PROXECTOS CULTURA Museos para a infancia Talleres en museos Animación en bibliotecas MEDIO AMBIENTE Granxas escola Aulas da natureza LECER E TEMPO LIBRE Ludotecas Campamentos urbanos Centros abertos de tarde Actividades deportivas Talleres de psicomotricidade SAÚDE Animación en hospitais
  • 14. ALGÚNS PROXECTOS DE EDUCACIÓN NON FORMAL (I) GRANXA ESCOLA = espazo educativo que ofrece ás nenas e aos nenos que habitualmente viven nun contexto urbano a posibilidade de ter contacto coa natureza e un experiencias conxunto de relacionadas co medio rural (coidado dos animais da granxa, cultivo da horta, elaboración de comidas a partir de produtos naturais...).
  • 15. ALGÚNS PROXECTOS DE EDUCACIÓN NON FORMAL (II) LUDOTECA* = espazo educativo que persegue o desenvolvemento integral das nenas e os nenos a través dos valores formativos do xogo: desenvolvemento capacidade da sensorio- motriz, estimulación da imaxinación e a creatividade, potenciación da comunicación e a convivencia con outros nenos e cos adultos...
  • 16. ALGÚNS PROXECTOS DE EDUCACIÓN NON FORMAL (III) ANIMACIÓN EN HOSPITAIS = proxectos que ofrecen ás nenas e nenos hospitalizados a participación en actividades recreativas que lles permitan distanciarse da súa enfermidade e expresar os seus temores e desexos.
  • 17. 2.3. A EDUCACIÓN INFORMAL*  EDUCACIÓN INFORMAL = aquela que se produce de forma espontánea en interacción co medio.  Adquisición de coñecementos mediante as experiencias cotiás.  Non planificada (non se definen obxectivos nin estratexias metodolóxicas).  Exercida a través de distintos axentes: FAMILIA, barrio, medios de comunicación...
  • 18. 3. LEXISLACIÓN FUNDAMENTAL NA ATENCIÓN Á INFANCIA (I) FINALIDADE: garantir os dereitos das nenas e os nenos.
  • 19. 3. LEXISLACIÓN FUNDAMENTAL NA ATENCIÓN Á INFANCIA (II)  LEXISLACIÓN INTERNACIONAL:  I Declaración dos Dereitos do Neno (Sociedade de Nacións, 1924).    II Declaración dos Dereitos do Neno (ONU, 1959). Convención sobre os Dereitos da Infancia (ONU, 1989). LEXISLACIÓN ESTATAL:    Constitución Española (1978). Lei Orgánica 1/1996 de protección xurídica do menor. LEXISLACIÓN AUTONÓMICA:  Lei 3/2011de apoio á familia e á convivencia*.
  • 20. DECLARACIÓNS DOS DEREITOS DO NENO  Dúas Declaracións:  I Declaración dos Dereitos do Neno (Sociedade de Nacións, 1924) → dereito a un desenvolvemento físico e espiritual normal.  II Declaración dos Dereitos do Neno (ONU, 1959) → dereito á educación.  Principios xenéricos.  Unha Declaración é unha manifestación colectiva de principios pero non é un documento xuridicamente vinculante (non é de obrigado cumprimento para os Estados que a asinan).
  • 21. CONVENCIÓN SOBRE OS DEREITOS DA INFANCIA (ONU, 1989)  Eleva o neno á categoría de cidadán.  Asinada e ratificada por 193 Estados (excepto EEUU e Somalia, que só asinaron).  PRINCIPIOS:  Principio de interese superior do neno: en caso de conflito de intereses, o interese do neno prevalece sobre os demais.  Principio a favor da familia: a familia é o medio natural para o crecemento dos nenos e debe ser obxecto de protección.  Principio de protección especial: pola súa falta de madurez, os nenos necesitan protección e coidado especial.  Unha Convención ten rango xurídico: cumprimento para os Estados que a ratifican. é de obrigado
  • 22. CONSTITUCIÓN ESPAÑOLA (1978)  Principais artigos con implicacións sobre os dereitos da infancia:  ARTIGO 27:  Dereito á educación.  Desenvolvemento da personalidade humana como fin da educación.  ARTIGO 39:  Protección social, económica e xurídica das familias.  Protección dos fillos (independentemente da filiación) e das nais (independentemente do estado civil).  Deber dos pais de prestar asistencia aos fillos.  Compromiso cos acordos internacionais sobre os dereitos dos nenos.
  • 23. LEI ORGÁNICA 1/1996 DE PROTECCIÓN XURÍDICA DO MENOR  PRINCIPIOS    Interese superior do neno. Carácter educativo das medidas que se adopten. Algúns aspectos salientables:  Prohibición da difusión de datos e imaxes de menores de idade cando sexa contrario ao seu interese.  Deber de toda persoa (e especialmente daquelas que traballan con nenos) de comunicar á autoridade competente as situacións de risco ou desamparo que se detecten, sen prexuízo de prestar auxilio inmediato se é preciso, así como deber de comunicar as ausencias habituais do centro educativo sen xustificación.
  • 24. LEI 3/2011DE APOIO Á FAMILIA E Á CONVIVENCIA*  PRINCIPIOS:  Interese superior do neno.  Carácter educativo e socializador das medidas que se adopten.  Mantemento do menor no seu medio familiar sempre que sexa posible.
  • 25. OUTRA LEXISLACIÓN DE INTERESE  UE (28 Estados):  Carta Europea dos Dereitos do Neno (Parlamento Europeo, 1992) → documento prográmatico sen valor xurídico.  Carta de Dereitos Fundamentais da UE (Parlamento Europeo, Consello da UE e Comisión Europea, 2000) → valor xurídico.  Consello de Europa (47 Estados):  Convención europea sobre adopción de nenos (1967).  Convención europea sobre repatriación de menores (1970).  Convención europea sobre a situación xurídica dos nenos nacidos fóra do matrimonio (1975).  Convención europea sobre o recoñecemento e execución de decisións sobre custodia dos nenos (1980).  Convención europea sobre o exercicio dos dereitos dos nenos (1996).  Convención do Consello de Europa sobre a protección dos nenos contra a explotación e o abuso sexual (2007).
  • 26. ELABORACIÓN DUN COMPENDIO LEXISLATIVO 1. NOME DO TEXTO LEGAL Constitución Española 2. DATA DE ENTRADA EN VIGOR 1978 3. ÁMBITO DE APLICACIÓN Estado español 4. ASPECTO/S QUE REGULA Dereitos españois 5. OBSERVACIÓNS DE INTERESE Artigo 27 → dereito á educación fundamentais dos Artigo 39 → protección social, económica e xurídica das familias
  • 27. Francesco Tonucci: “Os dereitos do neno”
  • 28. 4. O PAPEL DA EDUCADORA OU EDUCADOR INFANTIL (I) Caspar David Friedrich: “Camiñante sobre o mar de néboa”
  • 29. 4. O PAPEL DA EDUCADORA OU EDUCADOR INFANTIL (II) COMPETENCIA XERAL DO TÉCNICO SUPERIOR EN EDUCACIÓN INFANTIL (TSEI) (Real Decreto 1394/2007 no ámbito estatal e Decreto 226/2008 no ámbito galego) Deseñar, pór en práctica e avaliar proxectos e programas educativos de atención á infancia no primeiro ciclo de educación infantil no ámbito formal, consonte a proposta pedagóxica elaborada por un mestre ou unha mestra coa especialización en educación infantil, e en toda a etapa no ámbito non formal, xerando contornos seguros e en colaboración con profesionais e coas familias.
  • 30. 4. O PAPEL DA EDUCADORA OU EDUCADOR INFANTIL (III) CAMPO PROFESIONAL OU SAÍDAS PROFESIONAIS  1º CICLO DE EDUCACIÓN INFANTIL(0-3 anos) → escolas infantís.  INSTITUCIÓNS CON MENORES EN RISCO SOCIAL (0-6 anos) → casas de acollida, residencias infantís, fogares infantís...  PROGRAMAS DE EDUCACIÓN NON FORMAL (0-6 anos) → programas de lecer e tempo libre (en ludotecas, campamentos...), programas culturais (en bibliotecas, museos...), programas de animación infantil (en centros comerciais, espazos abertos...), programas de educación ambiental (en granxas escola, talleres de natureza...), programas relacionados coa saúde (en consultas pediátricas, hospitais...), programas de atención á infancia en zonas rurais, etc.
  • 31. 4. O PAPEL DA EDUCADORA OU EDUCADOR INFANTIL (IV) FUNCIÓNS E TAREFAS  Tarefas de atención directa ao GRUPO DE NENOS: o TSEI debe favorecer o progreso individual e colectivo dos nenos.  Tarefas en relación coas FAMILIAS: debe haber unha relación fluída familia-escola que permita o intercambio de información para mellorar a intervención educativa e evitar contradicións.  Tarefas como membro dun EQUIPO DE TRABALLO: a comunicación e o intercambio con outros profesionais son fundamentais para ampliar coñecementos, facer máis significativas as experiencias e acadar unha maior seguridade profesional e persoal.
  • 32. TAREFAS DE ATENCIÓN DIRECTA AO GRUPO DE NENOS  Organizar o ambiente.  Establecer as rutinas diarias.  Atender as necesidades básicas dos nenos.  Promover a autonomía e confianza.  Iniciar determinadas aprendizaxes.  Ensinar xogos, contos e cancións do folclore infantil.  Incorporar novas actividades e crear novos intereses.  Crear situacións de comunicación e intercambio.  Axudar e orientar aos nenos.
  • 33. 4. O PAPEL DA EDUCADORA OU EDUCADOR INFANTIL (V) CARACTERÍSTICAS PERSOAIS E PROFESIONAIS  COÑECEMENTOS PROFESIONAIS.  CUALIDADES PERSOAIS: empatía, paciencia, estabilidade emocional, seguridade nun mesmo, expresividade, creatividade, interese pola infancia, apertura a novas ideas, disposición para o traballo en equipo...  ÉTICA PROFESIONAL: respecto á persoa e aos dereitos humanos, respecto e valoración da diversidade cultural, responsabilidade, competencia profesional, interdisciplinariedade. interese superior do neno,
  • 34. 4. O PAPEL DA EDUCADORA OU EDUCADOR INFANTIL (VI) FORMACIÓN CONTINUA FORMACIÓN CONTINUA = proceso encamiñado á revisión e actualización dos coñecementos, habilidades e actitudes do profesional coa finalidade de adaptalos aos cambios e avances da sociedade. FORMACIÓN CONTINUA INNOVACIÓN EDUCATIVA MELLORA DA CALIDADE