u.cs101 "Алгоритм ба програмчлал" Лекц №6

Лекц № 6
Си-гийн заагч
А. Хүдэр

 Заагч хувьсагчийг зарлах ба анхны утга олгох
 Заагч дээрх үйлдлүүд
 Аргументыг функц руу хаягаар дамжуулах
 const тодорхойлогчийг заагч дээр ашиглах
 Хаягаар дуудах арга хэрэглэсэн бөмбөлгөн
эрэмбэлэлт
 sizeof оператор
 Заагчтай илэрхийлэл ба заагчийн арифметик
 Заагч ба хүснэгт
 Заагч төрлийн хүснэгт
 Функцийн заагч
212/16/2015Vanderbilt university

 Утга нь санах ойн хаяг байна
 Энгийн хувьсагчид ямар нэг утга хадгалдаг
(шууд хаяглалт)
 Заагч нь ямар нэг утга агуулж байгаа
хувьсагчийн хаягийг агуулна (шууд бус
хаяглалт)

 Заагч хувьсагчид * - ыг хэрэглэнэ
int *myPtr;
 int төрлийн заагчийг тодорхойлно (int * төрлийн заагч)
 Олон заагч зарлах бол хувьсагч бүрийн өмнө * -ыг бичнэ
int *myPtr1, *myPtr2;
 Ямар ч төрлийн заагч зарлаж болно
 Заагчийн анхны утгаар 0, NULL эсвэл ямар нэг хаяг өгөх
◦ 0 эсвэл NULL – юуг ч заахгүй
◦ 0 нь заагчид олгож болох цорын ганц бүхэл утга юм
◦ Заагчид анхны утгыг нь 0 гэж олгох нь NULL -ыг олгохтой
ижил боловч NULL –ыг ихэвчлэн хэрэглэнэ
◦ NULL -ыг <stddef.h>, <stdio.h> гэх мэт хэд хэдэн толгой
файлд тодорхойлсон байдаг

 & (хаяг авах үйлдэл)
◦ Операндынхаа хаягийг буцаана
int y = 5;
int *yPtr;
yPtr = &y; /* yPtr заагч y – гийн хаягийг авна */
 /* yPtr заагч y-г заана*/

 * (шууд бус хаяглалт/хаяглах үйлдэл)
◦ Операндынхаа зааж байгаа зүйлийн өөр
нэр/зохиомол нэрийг буцаана
◦ *yptr нь y-ийг буцаана (yptr нь y-г зааж байгаа
учир)
◦ *-ыг утга олгоход хэрэглэж болно
 Объектийн өөр нэрийг буцаана
 *yptr = 7; /* changes y to 7 */
 Хаяглалтанд хэрэглэж байгаа заагч нь (*-ын
операнд) lvalue байх ѐстой (тогтмол байж болохгүй).
 * ба & нь эсрэг үйлдлүүд юм
 Бие биенийгээ устгана

Хэрэв aPtr нь a-г зааж байгаа
бол &a болон aPtr нь ижил
утга юм
a болон *aPtr нь ижил
&*aPtr болон *&aPtr нь ижил
утгатай

 Заагч аргумент ашиглан хаягаар дуудах
◦ Аргументийн хаягийг & оператор ашиглан дамжуулна
◦ Санах ой дахь бодит байрлал дээр өөрчлөлт хийх
боломж олгоно
◦ Хүснэгтийг дамжуулахад & үйлдлийг ашиглахгүй, учир
нь хүснэгтийн нэр өөрөө заагч байдаг
 * оператор
◦ Функцийн дотор хувьсагчийн өөр нэр ашиглахад
хэрэглэгдэнэ
void timestwo( int *number )
{
*number = 2 * ( *number );
}
◦ *number нь дамжуулагдсан хувьсагчийн өөр нэр
байдлаар ашиглагдана

14
Заагч аргумент авах функцийн загвар
cubeByReference функц руу
заагч хувьсагчийн утга байж
болох хаяг дамжуулсан
Энэ програмд *nPtr нь number – тэй
адил тул энэ үйлдэл нь number
хувьсагчийн утгыг өөрчилнө

 const тодорхойлогч
◦ Хувьсагчийн утга өөрчлөгдөхгүй
◦ Хэрэв функц ямар нэг хувьсагчаа өөрчлөх хэрэггүй бол
const тодорхойлогчийг хэрэглэнэ
◦ const хувьсагчийг өөрчлөх гэж оролдвол алдаа гарна
 const заагчид
◦ Санах ойн тогтмол байрлал руу заана
◦ Тодорхойлох үедээ анхны утгыг нь олгох ѐстой
◦ const int *myPtr = &x;
 const int төрлийн энгийн заагч
◦ int *const myPtr = &x;
 int *const төрөл нь int төрлийн тогтмол заагч юм
 x нь өөрчлөгдөж болох боловч myPtr өөрчлөгдөхгүй
◦ const int *const Ptr = &x;
 const int төрлийн const заагч

19
sPtr болон *sPtr хоѐулаа тогтмол
биш

20
sPtr болон *sPtr-ын утгыг
converttoUppercase функц
өөрчилнө

21
sPtr заагчийг өөрчилж болохгүй боловч зааж
байгаа өгөгдөл *sPtr-ийг өөрчилж болно

22
sPtr-ийг printCharacters функц
өөрчилж байна

23
xPtr заагч өөрчлөгдөнө харин зааж байгаа
өгөгдөл *xPtr нь өөрчлөгдөхгүй
Хөрвүүлэлтийн алдаа!
*xPtr нь const тодорхойлогчтой
байхад утгыг нь өөрчлөх гэвэл
алдаа гарна

24
ptr заагч өөрчлөгдөхгүй боловч зааж
байгаа *ptr өгөгдөл тогтмол биш

25
Заагч sPtr болон өгөгдөл *sPtr
хоѐулаа тогтмол

 Заагч ашиглан бөмбөлгөн эрэмбэлэлтийг
хэрэгжүүлэх
◦ Хоѐр элементийн байрыг солих
◦ swap функц хүснэгтийн элементүүдийн хаягийг
хүлээж авна (& - г хэрэглэн)
◦ Заагч болон * операторыг хэрэглэн swap функц
хүснэгтийн элементүүдийг солино
 Псевдокод
Хүснэгтэд анхны утга олгох
өгөгдлийг анхны хэлбэрээр нь хэвлэх
bubblesort функцийг дуудах
эрэмбэлэгдсэн хүснэгтийг хэвлэх
bubblesort функцийг тодорхойлох

30
swap функц нь хоѐр заагчийн зааж буй
int төрлийн утгуудын байрыг солино

 sizeof
◦ Операндын хэмжээг байтаар буцаана
◦ Хүснэгтийн хувьд: нэг элементийн хэмжээ х
элементийн тоо
◦ Хэрэв sizeof(int) нь 4 байт бол
int myArray[ 10 ];
printf( "%d", sizeof( myArray ) );
 40 гэж хэвлэнэ
 sizeof-ыг доорх зүйлд ашиглаж болно
◦ Хувьсагчийн нэр
◦ Төрлийн нэр
◦ Тогтмолын нэр

33
float нь санах ойд 4 байт эзэлдэг бол 20
ширхэг float нь 80 байт болно

 Заагч дээр арифметик үйлдэл хийж болно
◦ Заагчийг нэмэгдүүлэх/хорогдуулах (++ эсвэл --)
◦ Заагч дээр бүхэл тоо нэмэх (+ эсвэл +=, - эсвэл
-=)
◦ Заагчуудыг бие биенээс нь хасч болно
◦ Эдгээр үйлдлүүдийг хүснэгт дээр хийх үед л
утгатай байна

 Бүхэл тоон төрөл нь 4 байт байдаг машин
дээрх 5 элементтэй хүснэгт
◦ vPtr эхний элемент v[0] рүү заана
 3000 гэсэн байрлал руу (vPtr=3000)
◦ vPtr+=2; vPtr-ийг 3008 утгатай болгоно
 vPtr нь v[2] руу заах (2-оор нэмэгдсэний дараа) ба, машин
4 байтын int төрөлтэй тул зааж буй хаяг нь 3008 болно.
38v хүснэгт ба түүн рүү заах vPtr заагч 12/16/2015Vanderbilt university

 Заагчийг хасах
◦ Нэг заагчаас нөгөөг хүртлэх элементийн тоог
буцаана. Хэрэв
vPtr2 = v[2];
vPtr0 = v[0];
◦ vPtr2 – vPtr0 нь 2 болно
 Заагчийг харьцуулах
◦ Аль заагч нь илүү их дугаартай хүснэгтийн
элемент зааж байгааг олох
◦ Заагчийн утга 0-тэй тэнцүү эсэхийг шалгах

 Ижил төрлийн заагчдын хооронд утга
олгох үйлдэл хэрэглэж болно
◦ Хэрэв төрөл нь ялгаатай бол төрөл хувиргах
үйлдэл хэрэглэнэ
◦ Онцгой тохиолдол: void төрлийн заагч (void *
төрөл)
 Ерөнхий заагч, ямар ч төрлийг зааж чадна
 void заагч руу шилжүүлэхэд төрөл хувиргалт
хэрэггүй
 void төрлийн заагч дээр шууд бус хаяглалтыг хийж
болохгүй

 Заагч ба хүснэгт нь нягт холбоотой
◦ Хүснэгтийн нэр нь тогтмол заагч юм
◦ Заагчаар хүснэгтийн индексийн үйлдлийг хийж
болно
 b[5] хүснэгт ба bPtr заагч зарлая
◦ Тэдгээрийг ижил болгохын тулд дараах үйлдлийг
хийнэ
bPtr = b;
 Хүснэгтийн нэр (b) нь b[5] хүснэгтийн эхний
элементийн хаяг юм
bPtr = &b[0];
 bPtr заагчид b хүснэгтийн эхний элементийн хаягийг
олгоно

 b[3] элемент
◦ *(bPtr+3) гэж хандаж болно
 Шилжилтийн утга n-ийн хувьд заагч/шилжилтийн
тэмдэглэгээ гэж нэрлэгддэг
◦ bPtr[3] гэж хандаж болно
 Заагч/индексийн тэмдэглэгээ гэж нэрлэгддэг
 bPtr[3] нь b[3] –тай адил
◦ Хүснэгт дээрээ заагчийн арифметикийг хэрэглэн
*(b+3) гэж хандаж болно

45
Хүснэгтийн индексийн
тэмдэглэгээ
Заагч/шилжилтийн

46
Заагчийн индекс тэмдэглэгээ
Заагчийн шилжилттэй

49
for давталтын нөхцөл дотор
үйлдэл гүйцэтгэж байна

 Хүснэгт нь заагчуудыг агуулж болно
 Жишээ: Тэмдэгт мөр төрлийн хүснэгт
◦ char *suit[ 4 ] = { "Hearts", "Diamonds”, "Clubs", "Spades" };
◦ Тэмдэгт мөр нь эхний үсгийнхээ заагч юм
◦ char * - suit-ийн элемент бүр нь char төрлийн заагч юм
◦ Тэмдэгт мөрүүд нь suit хүснэгтэд хадгалагдахгүй ба тэнд
тэдний зөвхөн заагчдыг хадгална
◦ suit хүснэгт нь тогтмол хэмжээтэй ба харин тэмдэгт
мөрүүд нь ямар ч хэмжээтэй байж болно

◦ Функцийн хаягийг заана
◦ Хүснэгтийн нэр эхний элементийнхээ хаяг
байдагтай адил
◦ Функцийн нэр нь функцийг тодорхойлсон кодын
эхлэлийн хаяг байна
 Функцийн заагч дээр дараах үйлдлүүдийг
хийж болно
◦ Функц руу дамжуулах
◦ Хүснэгтэнд хадгалах
◦ Өөр функцийн заагчид олгох

 Жишээ: bubblesort
◦ bubble функц аргументаар функцийн заагч авна
 bubble тэр туслах функцийг дуудна
 энэ нь өсөх эсвэл буурахаар эрэмбэлэхийг тодорхойлно
◦ bubble функцийн аргумент болох функцийн заагч:
int ( *compare )( int a, int b );
нь bubble-д хоѐр бүхэл тоон аргументтай, бүхэл тоо
буцаадаг функц орж ирэхийг заана
◦ Хэрэв хаалтуудыг орхивол:
int *compare( int a, int b );
 хоѐр int аргументтай, int-ийн заагч буцаадаг функц гэж
тодорхойлогдоно

56
bubble функц
аргументаараа функцийн
заагч авч байна

57
Хэрэглэгчийн сонголтоос
хамааран bubble функц ascending
эсвэл descending функцийг хүснэгт
эрэмбэлэхэд ашиглаж байна

58
Програм юуг эрэмбэлэгдээгүй
байна гэж үзэх нь bubble руу ямар
функцийн заагч дамжуулагдсанаас
хамаарна

59
bubble функц руу ascending
функцийг дамжуулахад
програмын энэ хэсэгт ирнэ
bubble функц руу descending
функцийг дамжуулахад програмын
энэ хэсэгт ирнэ

 Заагч: өгөгдлийн төрөл * заагч хувьсагчийн
нэр (%p, арван зургаатын бүхэл тоо)
 Утгаар дуудах (өөрчлөхгүй) ба хаягаар
дуудах (өөрчилнө)
 const тодорхойлогч нь хувьсагчийг
өөрчлөхгүй байхыг заана (дөрвөн хувилбар)
 sizeof нь хэмжээг байтаар тодорхойлно
 Заагчийн хүснэгт
 Функцийн заагч: функцийн нэр нь хаяг
байдаг

u.cs101 "Алгоритм ба програмчлал" Лекц №6

More Related Content

What's hot

Viewers also liked

Similar to u.cs101 "Алгоритм ба програмчлал" Лекц №6

More from Khuder Altangerel

u.cs101 "Алгоритм ба програмчлал" Лекц №6