เรียนรู้สู่การเปลี่ยนแปลง
วิจารณ์ พานิช
ประธานมูลนิธิ ศสช.
เพื่อพัฒนาการศึกษาทางการพยาบาล
Transformative Learning
เสนอในการประชุมวิชาการ เรื่อง “การจัดการเรียนการสอนแนวใหม่สไตล์ศตวรรษที่ 21” วันที่ 26 เมษายน 2560
ณ หอประชุม ชั้น 3 อาคารศรีนครินทรารักษ์ วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี กรุงเทพ
๓ ระดับของการเรียนรู้
• Informative
• Formative
• Transformative
- เปลี่ยนแปลงระดับรากฐาน (transform)
- บ่มเพาะภาวะผู้นา สู่ change agent
- เชื่อมโยงความรู้ใหม่ เข้ากับความรู้เดิม ขยายความรู้
หรือ ได้ความรู้/competency ที่ต่างจากเดิม (transform)
- เปลี่ยน neuronal network ในสมอง
Systems-Based Health Professional Education
ES HS
HP
ชีวิตที่ดีของมนุษย์ในศตวรรษที่ ๒๑
• อยู่ได้ในโลก/สังคม VUCA (Volatile, Uncertain,
Complex, Ambiguous)
• เปลี่ยนแปลงเร็ว พลิกผัน
• ต้องเปลี่ยนแปลงตัวเองเป็น เรียนรู้เป็น : Learn,
Unlearn, Relearn
• ต้องเป็นผู้นาการเปลี่ยนแปลง (Change Agent)
Learning by Doing
• Action-Oriented / Active Learning เรียนโดยการ
ปฏิบัติ : PBL, CBL, RBL, ABL
• เรียนเป็นทีม
• ตามด้วยการไตร่ตรองสะท้อนคิด(Reflection)
ร่วมกัน
• อจ. : ออกแบบ, ชวนตั้งเป้า, ตั้งคาถามให้คิด
เรียนรู้สู่การเปลี่ยนแปลง
https://www.gotoknow.org/posts/tags/Mezirow
https://cdn.gotoknow.org/assets/media/files/001/118/349/original_8a511172e210f2942a79c400363f4033.jpg
การท้าทายระบบโลกทัศน์
เปลี่ยนระบบคุณค่าและโลกทัศน์
ประสบการณ์ตรง + ไตร่ตรองสะท้อนคิด
+ อารมณ์
เรียนรู้สู่การเปลี่ยนแปลง
https://www.gotoknow.org/posts/tags/Mezirow
https://cdn.gotoknow.org/assets/media/files/001/118/349/original_8a511172e210f2942a79c400363f4033.jpg
การท้าทายระบบโลกทัศน์
เปลี่ยนทั้งเนื้อทั้งตัว
ประสบการณ์ตรง + ไตร่ตรองสะท้อนคิด
ใจ คิด พฤติกรรม
+ อารมณ์
พลังทั้งหก
พลังทั้งหก
• ประสบการณ์ของปัจเจก
• การสะท้อนคิดอย่างจริงจัง(Critical Reflection)
• สุนทรียสนทนา (Dialogue)
• มุมมอง/วิธีการที่ครบด้าน (holistic)
• บริบท(Context)
• ความสัมพันธ์ที่จริงใจ
รู้
เข้าใจ
นาไปใช้
วิเคราะห์
สังเคราะห์
ประเมิน/เปรียบเทียบ
เปลี่ยนวิธีเรียนรู้
เปลี่ยนกระบวนทัศน์/ตัวตนTransformative Learning
การเรียนรู้ ๘ ระดับ
Modified Bloom’s Taxonomy of Learning
เงื่อนไขสาคัญต่อ TL
• เรียนในสถานการณ์จริง ชีวิตจริง
• กระทบใจ อารมณ์ความรู้สึก อึดอัดขัดข้อง
• ตั้งคาถาม
• หาคาตอบ ฟังหลายๆ คาตอบ จาก critical reflection
• ใจที่เปิดรับ ฝึกจิตตปัญญาศึกษามาก่อน
• บรรยากาศที่ปราศจากความหวาดกลัว มีความไว้วางใจ
ต่อกัน
Acting  Sensing  Reflecting  Learning
Telling / Reading / Observing
Sharing
Coaching
Reflecting
• Lateralizing (Lateral
Thinking)
• Intuitioning
• Comparing
• Etc
• Questioning
• Theorizing
• Reasoning
• Interpreting
• Analyzing
• Synthesizing
โยนิโสมนสิการ?
ปัจจัยทั้งหก
• การปฏิบัติ เป็นทั้งเป้าหมายและวิธีการ
• เผชิญอานาจ และยอมรับความแตกต่าง
• ใช้/ยอมรับ พลังจินตนาการ
• นาการเรียนรู้สู่ชายขอบ/ดินแดนไม่ชัดเจน/สับสน
• Reflection เป็นทั้งเครื่องมือและเป้าหมายการฝึกฝน
• Modeling
21st Century Learning
• เรียนให้ได้ASK
- Attitude
- Skills
- Knowledge
21st Century Learning
• เรียนให้ได้ASK
- Attitude
- Skills
- Knowledge
Competency-based
Transformation
เริ่มจากเลือก Essential Competencies
• เพื่อไม่ให้เรียน/สอนมากเกินไป
• เพื่อจัดลาดับความสาคัญของ Knowledge /
Competencies
Competency-Based Education
ใช้ Comtetency Scale / Matrix เป็น Guide
Score Description
4.0 ……..
3.5
3.0 ………
2.5
2.0 ……..
1.5
1.0 ………
0.5
0
Competency Scale / Matrix of …….
Competency-Based Education
Score Description
4.0 ……..
3.5
3.0 ………
2.5
2.0 ……..
1.5
1.0 ………
0.5
0
Competency Scale / Matrix of …….
อจ. ร่าง นศ. ช่วยปรับถ้อยคาเพื่อความเข้าใจ
• Embedded Formative Assessment
ด้วย Competency Matrix
• Constructive Feedback 
Forward Thinking
ระหว่างโค้ช ครูทา
อาจใช้
• Peer Coaching
• Peer / Self Assessment
• Peer Feedback
Competency-Based Education
Score Description
4.0 ……..
3.5
3.0 ………
2.5
2.0 ……..
1.5
1.0 ………
0.5
0
Competency Scale / Matrix of …….
ประเมินเริ่มเรียน
ศาสตร์และศิลป์ของการสอน
การเรียนรู้เป็นการสั่งสม
TL เป็นการสั่งสม
ต้องการ Growth Mindset
Transformative Learning
เป็น
Life Skills
สมองดีสร้างได้
สมองดีสร้างได้ ด้วย Grit
ความมุมานะต่อเนื่องเพื่อบรรลุเป้าหมายที่ยิ่งใหญ่ในระยะยาว
• Passion
• Perseverance
Transform สมองได้
Absolute Pitch
บทบาทของครู
• ให้ศิษย์ได้เรียนสิ่งที่ไม่ชัดเจน ซับซ้อน มองได้หลายมุม
• หนึ่งคาถาม มีได้หลายคาตอบ
• ไม่เน้นถูก-ผิด
• ครูชวนศิษย์ตั้งคาถาม แล้วศิษย์ช่วยกันหาคาตอบหลายคาตอบ
• หาคาตอบจากประสบการณ์การปฏิบัติของตนเองเป็นสาคัญที่สุด กล้าแย้ง
ตารา/ทฤษฎี ปัญญาปฏิบัติ
• เพื่อการเรียนรู้ที่รู้จริง แตกฉาน มี Learning Skills
ชีวิตครู
• อยู่ใน Doubtful/Inquiry Zone
• ต้องการหาวิธีการให้ศิษย์บรรลุ TL & ML (Mastery)
• เรียนรู้จากความไม่ชัดเจน
• เรียนรู้ร่วมกัน - PLC (Professional Learning Community)
• เรียนจากครูในโลกกว้าง
• เรียนรู้จากศิษย์
The mediocre teacher tells
The good teacher explains
The superior teacher demonstrates
The great teacher inspires
William Arthur Ward
The mediocre teacher tells
The good teacher explains
The superior teacher demonstrates
The great teacher inspires
William Arthur Ward
The 21st Century Teacher ….
สรุป TL กับ HPE
• เรียนจากการปฏิบัติ ในสถานการณ์จริง เรียนเป็นทีม
• ตามด้วย group reflection
• Reflect เพื่อเรียนรู้ทั้ง ASK สู่ Transformation
• พัฒนามิติภาวะผู้นา ออกไปร่วมสร้างการเปลี่ยนแปลง
แก่ระบบสุขภาพ โดยทางานเป็น “ทีมสุขภาพ”
• Systems-Based & Competency-Based HP Ed
• ครูเป็นโค้ช ตั้งคาถาม > ให้คาตอบ ให้HE + HS (High
Expectation, High Support) ทา EFA และให้ CFB

Transformative Learning-ทางการพยาบาล