1. 14. O MUNDO ACTUAL
1. Unha nova orde internacional
2. Europa tras a caída do muro de Berlín
3. As consecuencias da economía globalizada
4. A emerxencia de novos centros económicos
5. Desigualdade e conflitos sociais
6. A sociedade do século XXI
Antía Sanmarco Martínez

2. 1- UNHA ORDE INTERNACIONAL
 Afundimento da URSS modifica o
sistema internacional.
 O LIDERADO DE ESTADOS
UNIDOS
 USA aparece como defensor da paz
e orde mundiais.
 Guerra do Golfo.
 George H.W. Bush ataca a Saddam
Hussein pola súa invasión sobre
Kuwait.
 EE.UU. Liderando unha coalición
internacional, libera Kuwait
 Condénase a Iraq a destruír o seu
armamento químico e nuclear, a
pagar indegnizacións e mantense o
seu petróleo baixo embargo.
 Bill Clinton continúa coas
intervencións e George W. Bush
inaugura unha etapa de
intervencionismo unilateral.
 O NOVO PAPEL DA ONU E DA
OTAN
 ONU: mediadora e garante de paz
nos conflitos internacionais.
 Cascos azuis: corpo multinacional
baixo supervisión do consello.
 OTAN: mantemento da seguridade
dos países occidentais.

3.  PROBLEMA DO
FUNDAMENTALISMO
ISLÁMICO
 Oposición da extensión do
laicismo en modelos sociais
occidentais: sistemas políticos
baseados no islamismo.
 Primeiros grupos islamistas a
comezos do século XX pola
colonización europea.
 Irán: primeiro país baixo o
dominio do islamismo radical en
1979; Afganistán é o seguinte
tras a expulsión dos soviéticos.
 Oposición á supremacía mundial
de EE.UU. E ao modelo liberal
occidental.
 Organizacións terroristas
islamistas.
 Al-Qaeda: carácter integrista e
liderado por Osama Bin Laden;
ataque do 11 de Septembro de
2001.
 O MUNDO TRAS O 11-S
 Guerra contra o terrorismo
internacional; EE.UU. Invade
Afganistán (Octubro do 2001).
 Derríbase o réxime talibán que
acollía campos de adestramento
en Al-Qaeda.
 Invasión Iraq para destruír o
réxime de Saddam Hussein.
 Grave escalada de atentados
(Madrid, Londres…).
 Leis antiterroristas e limitación
de liberdades e dereitos
constitucionais.
 Obsesión coa seguridade
nacional.

5. 2-EUROPA TRAS A CAÍDA DO MURO DE
BERLÍN
 BLOQUE SOVIÉTICO
 A nova Rusia
 Descomponse a URSS.
 Federación Rusa.
 Primer presidente Boris Yeltsin:
democracia multipartidista de
estilo occidental, pero goberno
autoritario.
 Política económica neoliberal.
 Oligarquía beneficiada da
privatización das propiedades
estatales.
 Vladimir V. Putin: nova
orientación económica e
crecemento económico.
 Proceso de diplomacia para
recuperar o poder
 A descomposición do bloque do
leste
 Aparición de nacionalismos
reprimidos pola URSS que xeran
novos países, no Leste de
Europa (exemplo:
Fragmentación de Iugoslavia
tras cruentas guerras).
 Reunificación de Alemaña,
Outubro de 1990: aparece
Alemaña como gran potencia
con moita influencia no centro
leste de Europa.

6.  A CONSTRUCCIÓN DA UE
 Comunidade económica
europea.
 Desaparición dos bloques.
 Tratado de Maastricht.
 Nace a UE: vocación de unidade
política europea.
 Europa dos quince: entrada de
Austria e Finlandia (1925)
 Tratado de Maastricht:
• Establece as institucións e
competencias supranacionais
(mercado único, unión
monetaria, etc.).
• Cooperación entre gobernos na
Política Exterior e de
Seguridade.
• Unidade en canto a xustiza e
asuntos interiores.
 Cidadanía europea, moeda
única (Euro), Banco Central
Europeo.
 Entrada do Euro o 1 de Xaneiro
do 2002 en 11 países da UE
 A EUROPA DOS 27
 Necesidade dos países do leste
de entrar na UE: Adoptación de
réximes políticos democráticos e
reformas económicas para o
libre mercado.
 1 de Maio de 2004: Eslovaquia,
Eslovenia, Estonia, Hungría,
Letonia, Lituania, Polonia,
República Checa, Malta e
Chipre; 2007 Bulgaria e
Romanía.
 Organización co obxetivo do
compromiso democrático,
progreso económico e extensión
de medidas de protección social.

8. 3- AS CONSECUENCIAS DA ECONOMÍA
GLOBALIZADA
 A MUNDIALIZACIÓN DA ECONOMÍA
 A globalización: interdependencia
económica crecente do conxunto de países
do mundo, en que unha parte importante
da actividade económica ten lugar entre
persoas de diferentes países.
 A interdependencia das economías
nacionais
 Aumento do comercio internacional, maior
número de investimentos empresariais no
exterior, internalización do mercado de
capitais pola compra de activos financieiros
doutros países, procura de préstamos no
exterior.
 Causas:
• Desenvolvemento dos transportes.
• Revolución das comunicacións.
• Difusión tecnolóxica: Transmisión de gran
cantidade de información
• Desregulación do mercado de capitais.
• Centros de decisión e núcleos
dependentes: as economías dos países
tecnolóxicamente atrasados, dependen
cada vez máis das redes económicas
mundiais (multinacionais)
 Un novo mundo global
 Desenvolvemento económico e
incorporación á producción e ó mercado de
novos países(China, India…).
 Descenso do crecemento das economías
occidentais pola competencia de países
que iniciaron o seu propio proceso de
industrialización.
 Aumento da actividade financieira
especulativa: a banca busca investimentos
cuxa rendibilidade dependa das
cotizacións dos seus produtos nos
mercados financeiros.

9. UNHA CRISE MUNDIAL
 A crise financeira bancaria
 Orixe: USA, pola concesión de
hipotecas de alto risco.
 Estas hipotecas mestúranse con
produtos financeiros, que
adquiren outros bancos e
sociedades financeiras que
transmiten a particulares. Ao non
obter os beneficios esperados,
fíxose evidente que isto se
trataba dunha actividade de
carácter especulativa, polo que a
cotización dos produtos en bolsa
descende.
 Algúns países inxectan diñeiro
público aos bancos.
 Grande crise produtiva ao
paralizarse o fluxo de crédito
 Os problemas económicos da
eurozona
 A crise esténdese pola Europa e
afecta ós países da zona Euro
que presentaban desequilibrios
bancarios.
 Imposibilidade de aplicar
políticas de tipo monetario
debido a que reside sobre o
Banco CentralEuropeo o
mantemento da estabilidade dos
prezos e o control da inflación.
 Mercado privado de capitais:
débeda pública obxecto de
especulación.
 Grande endevedamento dalgúns
Estados (Grecia, Italia, Irlanda,
España) que constitúe un
graveproblema para a UE.

11. 4- A EMERXENCIA DE NOVOS
CENTROS ECONÓMICOS
 UN SISTEMA ECONÓMICO MULTIPOLAR
 Centro económico da economía: EE.UU., Xapón e
a UE.
 Crecemento económico actual a cargo das
economías emerxentes, BRIC: Brasil, Rusia, India
e China
 G-20: países con maior poder económico e
capacidade de decisión do mundo.
 A emerxenza destas novas economías fai tender
ao mundo a unha estructura multipolar con máis
axentes protagonistas.
 AS ECONOMÍAS EMERXENTES: O GRUPO BRIC
 Factores comúns a pesar das grandes diferenzas:
• Elevada poboación (en conxunto, o 40% da
poboación mundial) e grandes cantidades de
recursos naturais.
• Grande aumento do seu PIB.
• Taxa de crecemento próxima ao 10% anual.
• Mellora do nivel de vida da poboación a pesar das
diferenzas sociais e as grandes bolsas de
pobreza.
 China e India maiores proveedores de bens e
servizos manufacturados do mundo.
 Rusia e Brasil enerxía e materias primas.
 Brasil: sexta economía mundial por PIB,
exportación de minerais e produtos agrícolas, gran
potencial na construcción naval e aeronáutica, e
productor de petróleo e derivados.
 Rusia: maior productor mundial en diversas
materias primas. Economía pouco dinámica por
estar centrada na demanda de gas e petróleo, e da
súa independenza da UE; en 2011 PIB entre as
dez maiores potencias do mundo.
 India: líder mundial de aprovisionamento de
servizos, referente no sector da tecnoloxía,
incapacidade da industriapara exportar en masa, e
necesidade de importar gran cantidade de
manufacturas, principalmente a China.
 China: extenso territorio, maior potencia
demográfica do mundo (1350 millóns de
habitantes), evolución do modelo comunista cara
unha economía de mercado, segunda potencia
económica mundial, só superada por USA, maior
exportador e segundo importador de bens do
mundo, país con maior crecemento económico dos
últimos anos e gran peso na economía mundial.

12.  OS DESAFÍOS DO
CRECEMENTO
 Mantemento do crecemento
e consecución de
estabilidade.
 Grave risco medioambiental
polo seu enorme consumo
de enerxía.
 Países sen unha estructura
democrática consolidada
(China e o seu réxime
ditatorial).
 Os salarios moi baixos, a
carencia de dereitos
laborais, e a escasa
formación da poboación
manteñen a amplos grupos
en condicións de pobreza.
 Enormes desigualdades
sociais.

13. 5- DESIGUALDADE E CONFLITOS
SOCIAIS
 Desigualdades sociais e diferenzas territoriais a causa da
mundialización.
 OS PROBLEMAS DE ÁFRICA
 Graves situacións de desigualdade e conflitos bélicos.
 A dependencia económica, a inexistencia de Estados fortes e
a ausenciade infraestruturas convértena nunha zona residual
na economía global.
 Multitude de enfrontamentos (diferenzas relixiosas,
rivalidades étnicas, etc).
 Grandes tensións por controlar e explotar as materias primas
do continente entre países con gran peso na economía
global.
 Conflitos máis cruentos nos países que rodean o Golfo de
Guinea, no corno de África, en África ecuatorial.
 Persecucións e masacres da poboación civil que provocan o
éxodo de miles de refuxiados.
 Mercenarios nos exércitos e recrutamento de nenos.

14.  A COMPLEXIDADE DO MUNDO
ÁRABE
 Magreb e Oriente Próximo, foco
de desigualdade e tensión.
 Convencionalismo a pesar das
enormes riquezas petrolíferas.
 Pobreza, analfabetismo, paro e
ausencia de liberdades.
 Influenza do islamismo radical
(irmáns musulmáns), axuda e
asistencia social.
 “Primaveras árabes”: revoltas en
Tunisia, Exipto, Libia, Siria,
Iemen, etc, que derrocaron
gobernos corruptos e ineficaces.
 Son movementos de carácter
civico e laico, protagonizados
por mozos que demandaban
unha maior democracia,
reformas sociais e económicas.
 Tras os derrocamentos,
importancia dos partidos
islamistas, moitos
fundamentalistas, que accederon
ao goberno.
 A DESIGUALDADE NO MUNDO
DESENVOLVIDO
 Aumento da desigualdade entre
a poboación máis pobre e a máis
rica, pola competencia
internacional e a crise
económica.
 Políticas de austeridade:
diminución dos investimentos
públicos, desregularización das
relacións laborais, etc. Aumento
do paro pola paralización da
actividade empresarial, baixada
do consumo e reducción do
salario.
 Empeoramento das condicións
de vida.

16. 6- A SOCIEDADE DO SÉCULO XXI
 UN TEMPO DE CAMBIOS
 Desaparición case total do campesiñado.
 Retroceso da clase obreira, predominante
no século XX, ata o 24,5% da poboación
activa, polo avance das novas tecnoloxías
e o aumento do sector servizo.
 Aumento da necesidade de estudos
secundarios ou superiores = alfabetización
nos países pobres.
 CARA UN MUNDO DE CIDADES
 Crecente urbanización.
 Espazo de cidades, extensas redes
urbanas dotadas de servizos e transportes.
 Terceiro Mundo: rápido crecemento da
cidade pola emigración campesiña, de
xeito anárquico e sen planificación.
 A TRANSFORMACIÓN DOS MODELOS
SOCIAIS
 Modelo urbano en países industrializados e
formas de vida occidental.
 Familias nucleares e baixa natalidade, alta
esperanza de vida e elevado número de
poboación anciá.
 Liberdade de decisión individual,
colectivos cunha escasa intercomunicación
persoal, valores rexidos polo éxito do
diñeiro , incorporación da muller nos
países industrializados.
 O acceso á formación superios dou unha
gran relevancia aos movementos
feministas a partir do 60.
 Zonas de sociedades rurais:
 Familia extensa.
 Elevada natalidade
 Respecto polas tradicións.
 Relacións sociais de tipo comunitario.
 Marxe de liberdade persoal máis escasa.