1. 14- O MUNDO ACTUAL
Sergio Martínez Gómez
Samuel González Refojo
4º ESO

2. 1- UNHA ORDE INTERNACIONAL
• Afundimento da URSS modifica o sistema internacional.
• O LIDERADO DE ESTADOS UNIDOS
o USA aparece como defensor da paz e orde mundiais.
o Guerra do Golfo.
o George H.W. Bush ataca a Saddam Hussein pola súa invasión sobre Kuwait.
o EE.UU. Liderando unha coalición internacional, libera Kuwait.
o Condénase a Iraq a destruír o seu armamento químico e nuclear, a pagar
indegnizacións e mantense o seu petróleo baixo embargo.
o Bill Clinton continúa coas intervencións e George W. Bush inaugura unha
etapa de intervencionismo unilateral.
• O NOVO PAPEL DA ONU E DA OTAN
o ONU: mediadora e garante de paz nos conflitos internacionais.
o Cascos azuis: corpo multinacional baixo supervisión do consello.
o OTAN: mantemento da seguridade dos países occidentais.

4. • PROBLEMA DO FUNDAMENTALISMO ISLÁMICO
o Oposición da extensión do laicismo en modelos sociais occidentais: sistemas políticos baseados no
islamismo.
o Primeiros grupos islamistas a comezos do século XX pola colonización europea.
o Irán: primeiro país baixo o dominio do islamismo radical en 1979; Afganistán é o seguinte tras a
expulsión dos soviéticos.
o Oposición á supremacía mundial de EE.UU. E ao modelo liberal occidental.
o Organizacións terroristas islamistas.
o Al-Qaeda: carácter integrista e liderado por Osama Bin Laden; ataque do 11 de Septembro de 2001.
• O MUNDO TRAS O 11-S
o Guerra contra o terrorismo internacional; EE.UU. Invade Afganistán (Octubro do 2001).
o Derríbase o réxime talibán que acollía campos de adestramento en Al-Qaeda.
o Invasión Iraq para destruír o réxime de Saddam Hussein.
o Grave escalada de atentados (Madrid, Londres…).
o Leis antiterroristas e limitación de liberdades e dereitos constitucionais.
o Obsesión coa seguridade nacional.

6. 2-EUROPA TRAS A CAÍDA DO MURO DE
BERLÍN
• BLOQUE SOVIÉTICO
A nova Rusia
o Descomponse a URSS.
o Federación Rusa.
o Primer presidente Boris Yeltsin: democracia multipartidista de estilo
occidental, pero goberno autoritario.
o Política económica neoliberal.
o Oligarquía beneficiada da privatización das propiedades estatales.
o Vladimir V. Putin: nova orientación económica e crecemento económico.
o Proceso de diplomacia para recuperar o poder perdido.
A descomposición do bloque do leste
o Aparición de nacionalismos reprimidos pola URSS que xeran novos países, no Leste
de Europa (exemplo: Fragmentación de Iugoslavia tras cruentas guerras).
o Reunificación de Alemaña, Outubro de 1990: aparece Alemaña como gran
potencia con moita influencia no centro leste de Europa.

8. • A CONSTRUCCIÓN DA UE
o Comunidade económica europea.
o Desaparición dos bloques.
o Tratado de Maastricht.
o Nace a UE: vocación de unidade política europea.
o Europa dos quince: entrada de Austria e Finlandia (1925).
o Tratado de Maastricht:
o Establece as institucións e competencias supranacionais (mercado único, unión monetaria, etc.).
o Cooperación entre gobernos na Política Exterior e de Seguridade.
o Unidade en canto a xustiza e asuntos interiores.
o Cidadanía europea, moeda única (Euro), Banco Central Europeo.
o Entrada do Euro o 1 de Xaneiro do 2002 en 11 países da UE.
• A EUROPA DOS 27
o Necesidade dos países do leste de entrar na UE: Adoptación de réximes políticos democráticos e
reformas económicas para o libre mercado.
o 1 de Maio de 2004: Eslovaquia, Eslovenia, Estonia, Hungría, Letonia, Lituania, Polonia, República
Checa, Malta e Chipre; 2007 Bulgaria e Romanía.
o Organización co obxetivo do compromiso democrático, progreso económico e extensión de
medidas de protección social.

10. 3- AS CONSECUENCIAS DA ECONOMÍA
GLOBALIZADA
• A MUNDIALIZACIÓN DA ECONOMÍA
o A globalización: interdependencia económica crecente do conxunto de países do mundo, en que
unha parte importante da actividade económica ten lugar entre persoas de diferentes países.
A interdependencia das economías nacionais
o Aumento do comercio internacional, maior número de investimentos empresariais no
exterior, internalización do mercado de capitais pola compra de activos financieiros doutros
países, procura de préstamos no exterior.
o Causas:
o Desenvolvemento dos transportes.
o Revolución das comunicacións.
o Difusión tecnolóxica: Transmisión de gran cantidade de información
o Desregulación do mercado de capitais.
o Centros de decisión e núcleos dependentes: as economías dos países tecnolóxicamente
atrasados, dependen cada vez máis das redes económicas mundiais (multinacionais).
Un novo mundo global
o Desenvolvemento económico e incorporación á producción e ó mercado de novos países
(China, India…).
o Descenso do crecemento das economías occidentais pola competencia de países que iniciaron o
seu propio proceso de industrialización.
o Aumento da actividade financieira especulativa: a banca busca investimentos cuxa rendibilidade
dependa das cotizacións dos seus produtos nos mercados financeiros.

12. • UNHA CRISE MUNDIAL
o Crise económica mundial.
A crise financeira bancaria
o Orixe: USA, pola concesión de hipotecas de alto risco.
o Estas hipotecas mestúranse con produtos financeiros, que adquiren outros bancos e sociedades financeiras
que transmiten a particulares. Ao non obter os beneficios esperados, fíxose evidente que isto se trataba
dunha actividade de carácter especulativa, polo que a cotización dos produtos en bolsa descende.
o Algúns países inxectan diñeiro público aos bancos.
o Grande crise produtiva ao paralizarse o fluxo de crédito.
Os problemas económicos da eurozona
o A crise esténdese pola Europa e afecta ós países da zona Euro que presentaban desequilibrios
bancarios.
o Imposibilidade de aplicar políticas de tipo monetario debido a que reside sobre o Banco Central
Europeo o mantemento da estabilidade dos prezos e o control da inflación.
o Mercado privado de capitais: débeda pública obxecto de especulación.
o Grande endevedamento dalgúns Estados (Grecia, Italia, Irlanda, España) que constitúe un grave
problema para a UE.

14. 4- A EMERXENCIA DE NOVOS CENTROS
ECONÓMICOS
• UN SISTEMA ECONÓMICO MULTIPOLAR
o Centro económico da economía: EE.UU., Xapón e a UE.
o Crecemento económico actual a cargo das economías emerxentes, BRIC: Brasil, Rusia, India e China.
o G-20: países con maior poder económico e capacidade de decisión do mundo.
o A emerxenza destas novas economías fai tender ao mundo a unha estructura multipolar con máis axentes
protagonistas.
• AS ECONOMÍAS EMERXENTES: O GRUPO BRIC
o Factores comúns a pesar das grandes diferenzas:
o Elevada poboación (en conxunto, o 40% da poboación mundial) e grandes cantidades de recursos naturais.
o Grande aumento do seu PIB.
o Taxa de crecemento próxima ao 10% anual.
o Mellora do nivel de vida da poboación a pesar das diferenzas sociais e as grandes bolsas de pobreza.
o China e India maiores proveedores de bens e servizos manufacturados do mundo.
o Rusia e Brasil enerxía e materias primas.
o Brasil: sexta economía mundial por PIB, exportación de minerais e produtos agrícolas, gran potencial na
construcción naval e aeronáutica, e productor de petróleo e derivados.
o Rusia: maior productor mundial en diversas materias primas. Economía pouco dinámica por estar centrada na
demanda de gas e petróleo, e da súa independenza da UE; en 2011 PIB entre as dez maiores potencias do mundo.
o India: líder mundial de aprovisionamento de servizos, referente no sector da tecnoloxía, incapacidade da industria
para exportar en masa, e necesidade de importar gran cantidade de manufacturas, principalmente a China.
o China: extenso territorio, maior potencia demográfica do mundo (1350 millóns de habitantes), evolución do
modelo comunista cara unha economía de mercado, segunda potencia económica mundial, só superada por
USA, maior exportador e segundo importador de bens do mundo, país con maior crecemento económico dos
últimos anos e gran peso na economía mundial.

16. • OS DESAFÍOS DO CRECEMENTO
o Mantemento do crecemento e consecución de estabilidade.
o Grave risco medioambiental polo seu enorme consumo de enerxía.
o Países sen unha estructura democrática consolidada (China e o seu réxime ditatorial).
o Os salarios moi baixos, a carencia de dereitos laborais, e a escasa formación da poboación
manteñen a amplos grupos en condicións de pobreza.
o Enormes desigualdades sociais.

18. 5- DESIGUALDADE E CONFLITOS
SOCIAIS
• Desigualdades sociais e diferenzas territoriais a causa da mundializaición.
• OS PROBLEMAS DE ÁFRICA
o Graves situacións de desigualdade e conflitos bélicos.
o A dependencia económica, a inexistencia de Estados fortes e a ausencia
de infraestruturas convértena nunha zona residual na economía global.
o Multitude de enfrontamentos (diferenzas relixiosas, rivalidades
étnicas, etc).
o Grandes tensións por controlar e explotar as materias primas do
continente entre países con gran peso na economía global.
o Conflitos máis cruentos nos países que rodean o Golfo de Guinea, no
corno de África, en África ecuatorial.
o Persecucións e masacres da poboación civil que provocan o éxodo de
miles de refuxiados.
o Mercenarios nos exércitos e recrutamento de nenos.

20. • A COMPLEXIDADE DO MUNDO ÁRABE
o Magreb e Oriente Próximo, foco de desigualdade e tensión.
o Convencionalismo a pesar das enormes riquezas petrolíferas.
o Pobreza, analfabetismo, paro e ausencia de liberdades.
o Influenza do islamismo radical (irmáns musulmáns), axuda e asistencia social.
o “Primaveras árabes”: revoltas en Tunisia, Exipto, Libia, Siria, Iemen, etc, que derrocaron gobernos
corruptos e ineficaces.
o Son movementos de carácter civico e laico, protagonizados por mozos que demandaban unha
maior democracia, reformas sociais e económicas.
o Tras os derrocamentos, importancia dos partidos islamistas, moitos fundamentalistas, que
accederon ao goberno.
• A DESIGUALDADE NO MUNDO DESENVOLVIDO
o Aumento da desigualdade entre a poboación máis pobre e a máis rica, pola competencia
internacional e a crise económica.
o Políticas de austeridade: diminución dos investimentos públicos, desregularización das relacións
laborais, etc. Aumento do paro pola paralización da actividade empresarial, baixada do consumo e
reducción do salario.
o Empeoramento das condicións de vida.

22. 6- A SOCIEDADE DO SÉCULO XXI
• UN TEMPO DE CAMBIOS
o Desaparición case total do campesiñado.
o Retroceso da clase obreira, predominante no século XX, ata o 24,5% da poboación activa, polo avance das
novas tecnoloxías e o aumento do sector servizo.
o Aumento da necesidade de estudos secundarios ou superiores = alfabetización nos países pobres.
• CARA UN MUNDO DE CIDADES
o Crecente urbanización.
o Espazo de cidades, extensas redes urbanas dotadas de servizos e transportes.
o Terceiro Mundo: rápido crecemento da cidade pola emigración campesiña, de xeito anárquico e sen
planificación.
• A TRANSFORMACIÓN DOS MODELOS SOCIAIS
o Modelo urbano en países industrializados e formas de vida occidental.
o Familias nucleares e baixa natalidade, alta esperanza de vida e elevado número de poboación anciá.
o Liberdade de decisión individual, colectivos cunha escasa intercomunicación persoal, valores rexidos polo
éxito do diñeiro , incorporación da muller nos países industrializados.
o O acceso á formación superios dou unha gran relevancia aos movementos feministas a partir do 60.
o Zonas de sociedades rurais:
o Familia extensa.
o Elevada natalidade.
o Respecto polas tradicións.
o Relacións sociais de tipo comunitario.
o Marxe de liberdade persoal máis escasa.