2. ‫اطالعات‬‫فناوري‬‫كاربري‬‫توسعه‬‫ماهنامه‬
‫كشور‬ ‫‌اي‬‫ه‬‫رايان‬ ‫صنفي‬ ‫نظام‬ ‫سازمان‬ :‫امتیاز‬ ‫صاحب‬
‫نائيني‬ ‫‌ي‬‫د‬‫سعي‬ ‫حسين‬ ‫امير‬ :‫‌‌يرمسوول‬‫مد‬
‫اصالني‬ ‫امير‬ ‫‌ا‬‫د‬‫آي‬ :‫اجرايي‬ ‫‌ير‬‫د‬‫م‬
‫‌خاني‬‫ه‬‫قر‬ ‫سعيد‬ :‫هنري‬ ‫‌ير‬‫د‬‫م‬
‫ماهنامه‬
‫کاربری‬ ‫توسعه‬
‫اطالعات‬ ‫فناوری‬
)‫(تکفا‬ ‫ارتباطات‬ ‫و‬
‫تومان‬ 10000:‫قیمت‬■‫صفحه‬ 76 ■21‫شماره‬ ■1392‫بهمن‬‫و‬‫دي‬
‫كند‬‫مي‬ ‫جلوگيري‬ ICT ‫حوزه‬ ‫در‬ ‫نظمي‬‫بي‬ ‫ايجاد‬ ‫از‬ ‫بودجه‬ ‫بحث‬ ‫در‬ ‫متمركز‬ ‫گذاري‬‫سياست‬ 10
‫است‬ ‫پيش‬ ‫در‬ ‫سختی‬ ‫سال‬ ،93 ‫بودجه‬ ‫با‬ 16
‫كشور‬ ‫ريزی‬‫بودجه‬ ‫نظام‬ ‫ساختار‬ ‫اصالح‬ ‫برای‬ ‫مدلی‬ 22 ‫متولی‬ ‫نهاد‬ ‫يک‬ ‫چتر‬ ‫زير‬ ICT ‫بودجه‬ ‫تجميع‬ 18
‫ای‬‫توسعه‬ ‫های‬‫طرح‬ ‫و‬ ‫توليد‬ ‫راهگشای‬ ‫اما‬ ‫انضباطی؛‬ ‫ای‬‫بودجه‬ 34
‫متولي‬ ‫نهاد‬ ‫يك‬ ‫انتخاب‬ ‫ضرورت‬
ICT‫بودجه‬ ‫مديريت‬ ‫براي‬
13‫شماره‬/‫نهم‬‫كوچه‬)‫عربعلي(نوبخت‬‫خيابان‬)‫‌انا‬‫د‬‫خرمشهر(آپا‬‫خيابان‬/‫شمالي‬‌‫ی‬‫سهرورد‬/‫تهران‬:‫مرکزي‬‫‌‌فتر‬‫د‬‫نشاني‬
88741151-88734034-88734035:‫تلفن‬
n n s r . o r g
‫اطالعات‬ ‫فناوري‬ ‫عرصه‬ ‫در‬
‫است‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫منطق‬ ‫از‬ ‫بهتر‬ ‫ملی‬ ‫بودجه‬
‫کمبود‬‫با‬‫گذشته‬‫عملکرد‬‫واسطه‬‫به‬‫ایران‬‫اقتصاد‬‫که‬‫است‬‫این‬‫واقعیت‬
‫دولت‬‫مانور‬‫قدرت‬،‫موضوع‬‫همين‬‫و‬‫شده‬‫مواجه‬‫باال‬‫تورم‬‫و‬‫منابع‬‫شدید‬
.‫است‬‫کرده‬‫محدود‬‫کشور‬‫اقتصادی‬‫‌های‬‫ل‬‫قف‬‫بازکردن‬‫برای‬‫را‬‫فعلی‬
‫یازدهم‬‫دولت‬‫و‬‫نبوده‬‫مستثني‬‫قاعده‬‫اين‬‫از‬‫نيز‬‫اطالعات‬‫فناوري‬‫حوزه‬
‫افزایش‬‫و‬‫مردم‬‫معیش��ت‬‫بهبود‬‫هدف‬‫با‬‫را‬‫تورم‬‫کاهش‬‫باید‬،‫ناچار‬‫به‬
‫حکم‬‫اقتصادی‬‫عقالنیت‬‫‌رو‬‫ن‬‫ای‬‫از‬.‫دهد‬‫قرار‬‫اولویت‬‫در‬‫آنها‬‫خرید‬‫قدرت‬
‫ملی‬‫را‬‫آینده‬‫سال‬‫بودجه‬،‫محترم‬‫نمايندگان‬‫و‬‫دولتمردان‬‫که‬‫‌کند‬‫ی‬‫م‬
‫بودجه‬‫تخصیص‬‫صورت‬‫این‬‫ر‬‫غی‬‫در‬‫موضوعي؛‬‫و‬‫‌ای‬‫ه‬‫منطق‬‫نه‬‫و‬‫کنند‬‫نگاه‬
‫اتالف‬‫و‬‫چاه‬‫در‬‫سنگی‬‫اختن‬‫د‬‫ان‬‫مثابه‬‫به‬‫کشور‬‫ناتمام‬‫‌هاي‬‫ه‬‫پروژ‬‫به‬‫اندک‬
‫عصر‬‫در‬‫که‬‫بگويم‬‫بايد‬‫فوق‬‫موضوع‬‫بهتر‬‫درک‬‫براي‬ .‫است‬‫ملی‬‫منابع‬
‫کشور‬‫فعلي‬‫ايط‬‫ر‬‫ش‬‫با‬‫هم‬‫آن‬‫کشوري‬‫هر‬‫اطالعات‬‫فناوري‬‫حوزه‬،‫حاضر‬
‫تقديم‬‫لذا‬.‫‌آيد‬‫ي‬‫م‬‫حساب‬‫به‬‫توسعه‬‫اصلي‬‫‌هاي‬‫ت‬‫زيرساخ‬‫از‬،‫عزيزمان‬
‫آن‬‫اطالعات‬‫فناوري‬‫و‬‫ارتباطات‬‫حوزه‬‫در‬‫بودجه‬‫متناسب‬‫رشد‬‫و‬‫‌موقع‬‫ه‬‫ب‬
‫درک‬‫و‬‫مثبت‬‫ديد‬‫نويدبخش‬،‫حاکم‬‫فشارهاي‬‫و‬‫اقتصادي‬‫ايط‬‫ر‬‫ش‬‫در‬‫هم‬
‫حاکم‬‫شرايط‬‫در‬ .‫است‬‫بخش‬‫اين‬‫از‬‫يازدهم‬‫دولت‬‫مردان‬‫‌گرايانه‬‫ع‬‫واق‬
‫راس‬‫در‬‫مجرب‬‫مديران‬‫استقرار‬‫از‬‫ناشي‬‫‌اندار‬‫م‬‫چش‬‫به‬‫توجه‬‫با‬‫و‬‫فعلي‬
‫بحق‬‫جايگاه‬‫و‬‫اقتدار‬‫‌روز‬‫ه‬‫روزب‬‫که‬‫هستيم‬‫آن‬‫شاهد‬ICT‫وزارت‬‫هرم‬
‫‌هاي‬‫ک‬‫تفکي‬‫و‬‫‌ها‬‫ي‬‫جابجاي‬‫‌طبع‬‫ه‬‫ب‬‫و‬‫قبلي‬‫‌های‬‫ل‬‫سا‬‫در‬‫که‬‫ارتخانه‬‫ز‬‫و‬‫اين‬
‫حال‬‫در‬‫متعال‬‫خداوند‬‫یاری‬‫به‬،‫بود‬‫گ��زارده‬‫ضعف‬‫به‬‫رو‬‫غيرضروري‬
‫فناوري‬‫حوزه‬‫‌هاي‬‫ت‬‫فعالي‬‫اکثريت‬،‫محترم‬‫وزير‬‫رويکرد‬‫با‬‫و‬‫بوده‬‫احياء‬
‫این‬‫درکنار‬.‫است‬‫تجميع‬‫درحال‬‫وزارتخانه‬‫اين‬‫در‬‫کش��ور‬‫اطالعات‬
‫مختلف‬‫‌هاي‬‫ه‬‫حوز‬‫در‬‫ارتخانه‬‫ز‬‫و‬‫اين‬‫بودن‬‫درآمدساز‬‫شاهد‬،‫خوب‬‫اتفاق‬
‫س��ال‬‫بودجه‬‫قالب‬‫در‬‫آنها‬‫از‬‫‌اي‬‫ه‬‫عمد‬‫بخش‬‫يقينا‬‫که‬‫هس��تیم‬‫ملي‬
‫بررسي‬‫درحال‬،‫ملت‬‫خانه‬‫در‬‫جاري‬‫روزهاي‬‫طي‬‫و‬‫‌بيني‬‫ش‬‫پي‬1393
‫هرچه‬‫رونق‬‫شاهد‬‫مجلس‬‫در‬‫آن‬‫کامل‬‫تصويب‬‫با‬‫اميدواريم‬‫که‬‫است‬
‫به‬‫مناسب‬‫توجه‬‫چراکه‬.‫باشيم‬‫کشور‬ICT‫‌کار‬‫و‬‌‫ب‬‫کس‬‫فضاي‬‫بيشتر‬
‫استقرار‬‫موجب‬،‫کشور‬‫هر‬‫توسعه‬‫‌هاي‬‫ه‬‫پاي‬‫از‬‫يکي‬‫‌عنوان‬‫ه‬‫ب‬‫حوزه‬‫اين‬
‫عملکردي‬‫راندمان‬‫تحقق‬‫نتيجه‬‫در‬‫و‬‫شده‬‫شفاف‬‫و‬‫سالم‬‫اداري‬‫نظام‬
.‫‌شود‬‫ی‬‫م‬‫مناسب‬
‫خصوصي‬‫بخش‬‫فعاالن‬‫از‬‫نمايندگي‬‫به‬‫‌اي‬‫ه‬‫رايان‬‫صنفي‬‫نظام‬‫سازمان‬
‫بر‬‫مجدد‬‫تاکيد‬‫ضمن‬،‫کشور‬‫اطالعات‬‫فناوري‬‫و‬‫ارتباطات‬‫حوزه‬‫در‬
‫بودجه‬‫تصويب‬‫مسير‬‫در‬‫بخشي‬‫فرا‬‫و‬‫ملي‬‫مثبت‬‫نگاه‬‫وجود‬‫ضرورت‬
‫همراهي‬‫و‬‫همکاري‬‫هرگونه‬‫براي‬‫را‬‫خود‬‫کامل‬‫آمادگي‬،‫فاوا‬‫بخش‬
.‫‌دارد‬‫ي‬‫م‬‫اعالم‬‫مسير‬‫اين‬‫در‬‫الزم‬
‫‌اللهي‬‫ت‬‫آي‬‫كاظم‬
‫سازمان‬‫رییس‬‫پیام‬

3. 88946450:‫‌ها‬‫ی‬‫‌آگه‬‫ن‬‫سازما‬ 14155-1359:‫پستي‬‫‌وق‬‫د‬‫صن‬
‫سالم‬:‫چاپ‬‫و‬‫ليتوگرافي‬
88946449 :‫مشترکين‬ ‫و‬ ‫توزيع‬
‫‌شود‬‫ي‬‫م‬‫منتشر‬‫كشور‬‫‌اي‬‫ه‬‫رايان‬‫صنفي‬‫نظام‬‫سازمان‬‫رياست‬‫نظارت‬‫با‬‫تكفا‬‫نشريه‬ ،‫موسوی‬‫علی‬‫سید‬،‫تهرانچی‬‫تارا‬،‫جليلي‬‫ميترا‬،‫لو‬‌‫د‬‫محم‬‫مريم‬:‫شماره‬‫اين‬‫همكاران‬
‫صدق‬‫لسان‬‫مهدی‬
‫تهراني‬‫امير‬:‫عكاس‬
‫‌ي‬‫د‬‫فوال‬‫فرحناز‬:‫حروفچين‬
w w w . i r a
.‫اند‬ ‫داشته‬ ‫همکاری‬ ‫مجله‬ ‫با‬ ‫شماره‬ ‫این‬ ‫مشاور‬ ‫عنوان‬ ‫به‬ ، ‫قمی‬ ‫حمیدرضا‬ ‫مهندس‬
.‫شود‬ ‫می‬ ‫قدردانی‬ ‫ایشان‬ ‫زحمات‬ ‫از‬ ‫بدینوسیله‬
4
ICT‌‫حوزه‬ ‫‌گذاري‬‫ت‬‫سياس‬ ‫در‬ ‫بايد‬ ‫خصوصي‬ ‫بخش‬
‫باشد‬ ‫داشته‬ ‫نقش‬
10
‫بودجه‬ ‫بحث‬ ‫در‬ ‫متمركز‬ ‫‌گذاري‬‫ت‬‫سياس‬
‫‌كند‬‫ي‬‫م‬ ‫جلوگيري‬ ICT ‫حوزه‬ ‫در‬ ‫‌نظمي‬‫ي‬‫ب‬ ‫ايجاد‬ ‫از‬
16
‫است‬ ‌‫ش‬‫پی‬ ‫در‬ ‫سختی‬ ‫سال‬ ،93 ‫بودجه‬ ‫با‬
18
‫متولی‬ ‫نهاد‬ ‫یک‬ ‫چتر‬ ‫زیر‬ ICT ‫بودجه‬ ‫تجمیع‬
21
‫دوختن‬ ‫‌ها‬‫ی‬‫دولت‬ ‫دهان‬ ‫و‬ ‫دست‬ ‫به‬ ‫چشم‬
‫‌شود‬‫ي‬‫نم‬ ‫فاوا‬ ‫صنعت‬ ‫شکوفایی‬ ‫باعث‬
22
‫کشور‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬ ‫نظام‬ ‫ساختار‬ ‫اصالح‬ ‫برای‬ ‫مدلی‬
34
‫انضباطی؛‬ ‫ای‬ ‫بودجه‬
‫‌ای‬‫ه‬‫توسع‬ ‫‌های‬‫ح‬‫طر‬ ‫و‬ ‫تولید‬ ‫راهگشای‬ ‫اما‬
56
‫ارتباطات‬ ‫و‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫بودجه‬ ‫بر‬ ‫تاملی‬
‫جهان‬ ‫کشورهای‬ ‫در‬
62
‫اخبار‬

4. ICT‌‫حوزه‬‫‌گذاري‬‫ت‬‫سياس‬‫در‬‫بايد‬‫خصوصي‬‫بخش‬
‫باشد‬‫داشته‬‫نقش‬
■■‫در‬ ‫اطالع�ات‬ ‫فن�اوری‬ ‫بودج�ه‬ ‫وض�ع‬
‫صورتی‬ ‫چه‬ ‫ب�ه‬ ‫تاکنون‬ ‫ابتدا‬ ‫از‬ ‫کش�ور‬
‫است؟‬ ‫بوده‬
‫انحالل‬ ‫جهت‬ ‫در‬ ‫دهم‬ ‫و‬ ‫نهم‬ ‫دولت‬ ‫در‬ ‫واقع‬ ‫در‬
‫صورت‬ ‫زیادی‬ ‫‌های‬‫ش‬‫تال‬ ‫مدیریت‬ ‫سازمان‬
‫نقش‬ ‫سازمان‬ ‫این‬ ‫اینکه‬ ‫با‬ ‫نهایت‬ ‫در‬ ،‫گرفت‬
‫و‬ ‫اهرم‬ ‫و‬ ‫داشت‬ ‫کشور‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫برنام‬ ‫در‬ ‫کلیدی‬
‫بود‬ ‫بودجه‬ ‫آن‬ ‫‌ترین‬‫م‬‫مه‬ ‫که‬ ‫را‬ ‫الزم‬ ‫ابزارهای‬
‫آنجایی‬ ‫از‬ ‫اما‬ .‫شد‬ ‫منحل‬ ،‫داشت‬ ‫اختیار‬ ‫در‬
،‫خود‬ ‫طوالنی‬ ‫بسیار‬ ‌‫ه‬‫سابق‬ ‫با‬ ‫مجموعه‬ ‫این‬ ‫که‬
،‫داشته‬ ‫کشور‬ ‫سرنوشت‬ ‫در‬ ‫دایمی‬ ‫حضوری‬
‫آن‬ ‫جایگاه‬ ‫کامل‬ ‫طور‬ ‫به‬ ‫نتوانستند‬ ‫‌رو‬‫ن‬‫ای‬ ‫از‬
‫تغییر‬ ‫درجهت‬ ‫درنهایت‬ ‫و‬ ‫کنند‬ ‫حذف‬ ‫را‬
‫معاونت‬ ‫به‬ ‫سرانجام‬ ‫که‬ ‫کردند‬ ‫اقدام‬ ‫آن‬ ‫نام‬
.‫یافت‬ ‫نام‬ ‫تغییر‬ ‫راهبری‬ ‫نظارت‬ ‫و‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫برنام‬
‫بر‬ ‫را‬ ‫سابق‬ ‫رسالت‬ ‫همان‬ ‫معاونت‬ ‫این‬ ‫تقریبا‬
‫و‬ ‫توان‬ ‫میزان‬ ‫از‬ ‫کردند‬ ‫سعی‬ ‫اما‬ ،‫داشت‬ ‫عهده‬
.‫نکند‬ ‫ایفا‬ ‫چندانی‬ ‫نقش‬ ‫تا‬ ‫بکاهند‬ ‫آن‬ ‫نیروی‬
‫تحت‬ ‫دفتری‬ 86 ‫سال‬ ‫تا‬ ‫اینجا‬ ‫در‬ ‫مثال‬ ‫طور‬ ‫به‬
‫وجود‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫و‬ ‫ارتباطات‬ ‫عنوان‬
‫توانمند‬ ‫بسیار‬ ‫پرسنل‬ 50 ‫حدود‬ ‫که‬ ‫داشت‬
‫اما‬ ،‫بودند‬ ‫کار‬ ‫به‬ ‫مشغول‬ ‫آن‬ ‫در‬ ‫متخصص‬ ‫و‬
.‫هستند‬ ‫‌شمار‬‫ت‬‫انگش‬ ‫آن‬ ‫پرسنل‬ ‫تعداد‬ ‫اکنون‬
‫سهم‬ ،‫توسعه‬ ‫چهارم‬ ‫برنامه‬ ‫تدوین‬ ‫زمان‬ ‫در‬
‫فناوری‬ ‫سهم‬ ‫و‬ ‫درصد‬ 80-70 ‫ارتباطات‬
،‫‌شد‬‫ی‬‫م‬ ‫گرفته‬ ‫نظر‬ ‫در‬ ‫درصد‬ 20 ‫اطالعات‬
‫‌های‬‫ل‬‫سا‬ ‫اواخر‬ ‫تا‬ ‫کردیم‬ ‫‌بینی‬‫ش‬‫پی‬ ‫سپس‬
‫نفع‬ ‫به‬ ‫توازن‬ ‫این‬ ‫تدریج‬ ‫به‬ ‫چهارم‬ ‫برنامه‬
‫راستا‬ ‫همین‬ ‫در‬ ،‫بگیرد‬ ‫شکل‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬
‫فقط‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫و‬ ‫ارتباطات‬ ‫از‬ ‫اکنون‬
‫سمتی‬ ‫به‬ ‫هم‬ ‫آن‬ ‫که‬ ‫مانده‬ ‫باقی‬ ‫زیرساخت‬ ‫یک‬
‫طور‬ ‫به‬ .‫شود‬ ‫محور‬ ‫‌تی‬‫ی‬‫آ‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫حرکت‬ ‫در‬
‫ابتدا‬ ‫از‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫بودجه‬ ‫مورد‬ ‫در‬ ‫کلی‬
‫فناوری‬ ‫که‬ ‫زمانی‬ ‫از‬ ‫گفت‬ ‫‌توان‬‫ی‬‫م‬ ‫تاکنون‬
‫مطرح‬ ‫دیتا‬ ‫عبارت‬ ‫و‬ ‫عنوان‬ ‫تحت‬ ‫اطالعات‬
‫‌گردد‬‫ی‬‫م‬ ‫باز‬ 83-82 ‫‌های‬‫ل‬‫سا‬ ‫حدود‬ ‫به‬ ،‫شد‬
‫ایران‬ ‫مخابرات‬ ‫شرکت‬ ‫صرفا‬ ‫زمان‬ ‫آن‬ ‫در‬ ‫که‬
‫هولدینگ‬ ‫یا‬ ‫تخصصی‬ ‫مادر‬ ‫شرکت‬ ‫عنوان‬ ‫به‬
‫‌های‬‫ت‬‫فعالی‬ ،‫آن‬ ‫درون‬ ‫که‬ ‫داشت‬ ‫وجود‬
‫مخابرات‬ ‫شرکت‬ ‫در‬ .‫‌شد‬‫ی‬‫م‬ ‫انجام‬ ‫مختلفی‬
‫امور‬ ،‫سیار‬ ‫ارتباطات‬ ‫امور‬ ‫مانند‬ ‫اموری‬ ‫ایران‬
‫و‬ ‫زیرساخت‬ ‫ارتباطات‬ ‫امور‬ ،‫دیتا‬ ‫ارتباطات‬
‫با‬ ،‫میان‬ ‫این‬ ‫در‬ .‫‌شد‬‫ی‬‫م‬ ‫انجام‬ ‫ماهواره‬ ‫امور‬
‫رخ‬ 82 ‫سال‬ ‫از‬ ‫تقریبا‬ ‫که‬ ‫تحوالتی‬ ‫و‬ ‫تغییر‬
.‫شد‬ ‫قانون‬ ‫صاحب‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫حوزه‬ ،‫داد‬
‫تلفن‬ ‫و‬ ‫تلگراف‬ ،‫پست‬ ‫وزارت‬ ‫دیگر‬ ‫عبارتی‬ ‫به‬
‫کشور‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫قانونی‬ ‫تنها‬ ‫و‬ ‫نبود‬ ‫قانونی‬ ‫دارای‬
‫شرکت‬ ‫تاسیس‬ ‫درخصوص‬ ،‫داشت‬ ‫وجود‬
‫قانون‬ ‫که‬ 82 ‫سال‬ ‫از‬ ‫اما‬ ،‫بود‬ ‫ایران‬ ‫مخابرات‬
‫فناوری‬ ‫و‬ ‫ارتباطات‬ ‫وزارت‬ ‫اختیارات‬ ‫و‬ ‫وظایف‬
‫یک‬ ‫به‬ ‫قانون‬ ‫متن‬ ‫در‬ ،‫شد‬ ‫تصویب‬ ‫اطالعات‬
‫عنوان‬ ‫با‬ ‫که‬ ‫شده‬ ‫اشاره‬ ‫بخش‬ ‫این‬ ‫از‬ ‫تصویری‬
،‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫شناخته‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫و‬ ‫ارتباطات‬
‫بخش‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫کرده‬ ‌‫ه‬‫اشار‬ ‫حقیقت‬ ‫در‬
‫در‬ ‫جمهوری‬ ‫ریاس�ت‬ ‫راهبردی‬ ‫نظارت‬ ‫و‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫برنام‬ ‫معاون�ت‬ ‫نماينده‬ ،‫نادمی‬ ‫هادی‬ ‫س�ید‬
‫متمایز‬ ‫مقوله‬ ‫دو‬ ‫را‬ ‫اعتب�ار‬ ‫تخصیص‬ ‫و‬ ‫اس�ناد‬ ‫در‬ ‫اعتبار‬ ‫تعیین‬ ،‫مقررات‬ ‫تنظيم‬ ‫كميس�يون‬
‫اما‬ ،‫‌گیرد‬‫ی‬‫م‬ ‫صورت‬ ‫مطلوبی‬ ‫ش�کل‬ ‫به‬ ‫اس�ناد‬ ‫در‬ ‫اعتبار‬ ‫تعیین‬ ‫متاس�فانه‬ ‫که‬ ‫‌کند‬‫ی‬‫م‬ ‫عنوان‬
‫معتقد‬ ‫وی‬ ‫همچنین‬ .‫‌یابد‬‫ی‬‫نم‬ ‫تخصیص‬ ‫مربوطه‬ ‫دستگاه‬ ‫به‬ ‫ش�ده‬ ‫تعیین‬ ‫اعتبار‬ ‫تمام‬ ‫عمل‬ ‫در‬
‫برای‬ ‫مش�خص‬ ‫فرهنگ‬ ‫یک‬ ‫از‬ ‫برخورداری‬ ‫ع�دم‬ ،‫‌برد‬‫ی‬‫م‬ ‫رنج‬ ‫آن‬ ‫از‬ ‫کش�ور‬ ‫که‬ ‫آنچه‬ ‫اس�ت‬
‫ادعای‬ ‫متعددی‬ ‫‌های‬‫ه‬‫دستگا‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫حوزه‬ ‫در‬ ‫چراکه‬ .‫اس�ت‬ ‫‌ها‬‫ه‬‫دس�تگا‬ ‫همگرایی‬
‫صرفا‬ ‫دستگاهی‬ ‫هر‬ .‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫حوزه‬ ‫این‬ ‫به‬ ‫فرابخشی‬ ‫نگاه‬ ‫از‬ ‫مانع‬ ‫امر‬ ‫این‬ ‫که‬ ‫دارند‬ ‫‌گری‬‫ی‬‫تول‬
‫در‬ .‫شود‬ ‫خود‬ ‫قلمرو‬ ‫از‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫بخش‬ ‫جدایی‬ ‫از‬ ‫مانع‬ ‫مذاکره‬ ‫و‬ ‫البی‬ ‫با‬ ‫‌کند‬‫ی‬‫م‬ ‫تالش‬
‫‌ها‬‫ه‬‫دستگا‬ ‫این‬ ،‫بخش�ی‬ ‫‌های‬‫ه‬‫نگا‬ ‫و‬ ‫‌ها‬‫ی‬‫نابس�امان‬ ‫و‬ ‫اختالفات‬ ‫این‬ ‫از‬ ‫جلوگیری‬ ‫برای‬ ‫که‬ ‫حالی‬
‫قالب‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫تصمیماتی‬ ‫از‬ ‫و‬ ‫کنند‬ ‫فعالیت‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫حوزه‬ ‫در‬ ‫یکپارچه‬ ‫صورت‬ ‫به‬ ‫باید‬
،‫‌شوند‬‫ی‬‫م‬ ‫گرفته‬ ‫س�االنه‬ ‫بودجه‬ ‫قوانین‬ ‫یا‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫توسع‬ ‫‌های‬‫ه‬‫برنام‬ ‫یا‬ ‫توس�عه‬ ‫‌انداز‬‫م‬�‫چش‬ ‫سند‬
‫معاونت‬ ‫که‬ ‫ک�رد‬ ‫تاکید‬ ‫بارها‬ ‫‌گ�و‬‫و‬‌‫ت‬‫گف‬ ‫این‬ ‫انجام‬ ‫زم�ان‬ ‫در‬ ‫نادمی‬ ‫مهندس‬ .‫کنن�د‬ ‫تمکی�ن‬
‫اس�تقبال‬ ‫خصوصی‬ ‫بخش‬ ‫فعاالن‬ ‫نظرات‬ ‫دریافت‬ ‫از‬ ‫همواره‬ ‫راهبردی‬ ‫نظارت‬ ‫و‬ ‫‌ری�زی‬‫ه‬‫برنام‬
‫باید‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫رایان‬ ‫صنفی‬ ‫نظ�ام‬ ‫س�ازمان‬ ‫جمله‬ ‫از‬ ‫خصوصی‬ ‫بخش‬ ‫فعاالن‬ ‫راس�تا‬ ‫این‬ ‫در‬ .‫‌کند‬‫ی‬‫م‬
‫‌گذاری‬‫ت‬‫سیاس‬ ‫در‬ ‫آنها‬ ‫نظرات‬ ‫از‬ ‫تا‬ ‫نمایند‬ ‫‌تر‬‫ق‬‫عمی‬ ‫حتی‬ ‫و‬ ‫حفظ‬ ‫معاونت‬ ‫این‬ ‫با‬ ‫را‬ ‫خود‬ ‫ارتباط‬
‫اعضا‬ ‫تمام‬ ،‫مقررات‬ ‫تنظیم‬ ‫کمیسیون‬ ‫در‬ ‫هرچند‬ .‫شود‬ ‫بهینه‬ ‫استفاده‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫حوزه‬
.‫نیست‬ ‫بسته‬ ‫‌شان‬‫ت‬‫نظرا‬ ‫اعمال‬ ‫برای‬ ‫خصوصی‬ ‫بخش‬ ‫بر‬ ‫راه‬ ‫اما‬ ،‫هستند‬ ‫دولتی‬
4
www.irannsr.orgwww.irannsr.org
Information & Communication Technology Magazine
)‫(تكفا‬‫ارتباطات‬‫و‬‫اطالعات‬‫فناوري‬‫كاربري‬‫توسعه‬‫ماهنامه‬
1392‫بهمن‬‫و‬‫دي‬
‫‌وگو‬‫ت‬‫گف‬

5. ‫که‬ ‫گرفت‬ ‫خواهد‬ ‫صورت‬ ‫ماهوی‬ ‫تحول‬ ‫و‬ ‫تغییر‬
‫از‬ ‫نهادها‬ ‫این‬ ‫تدریج‬ ‫به‬ ‫قانون‬ ‫این‬ ‫ابالغ‬ ‫از‬ ‫پس‬
.‫گرفتند‬ ‫شکل‬ ‫مقررات‬ ‫تنظیم‬ ‫سازمان‬ ‫جمله‬
‫در‬ ‫ماده‬ ‫دو‬ ،‫توسعه‬ ‫سوم‬ ‫برنامه‬ ‫اجرای‬ ‫زمان‬ ‫در‬
‫آنها‬ ‫از‬ ‫یکی‬ ‫که‬ ‫داشت‬ ‫وجود‬ ‫ما‬ ‫حوزه‬ ‫خصوص‬
‫آن‬ ‫حتی‬ .‫‌شد‬‫ی‬‫م‬ ‫مربوط‬ ‫آزادسازی‬ ‫بحث‬ ‫به‬
،‫نبود‬ ‫مطرح‬ ‫هم‬ ‫‌سازی‬‫ی‬‫خصوص‬ ‫بحث‬ ‫موقع‬
‫برداشته‬ ‫آزادسازی‬ ‫برای‬ ‫اولیه‬ ‫‌های‬‫م‬‫قد‬ ‫صرفا‬
‫اپراتور‬ ‫و‬ ‫تالیا‬ ‫بحث‬ ‫راستا‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫‌شد‬‫ی‬‫م‬
‫بتواند‬ ‫ما‬ ‫بخش‬ ‫اینکه‬ ‫برای‬ ،‫شد‬ ‫مطرح‬ ‫دوم‬
‫و‬ ‫تغییر‬ ‫این‬ ،‫کند‬ ‫پیاده‬ ‫را‬ ‫آزادسازی‬ ‫برنامه‬
‫بدین‬ .‫گرفت‬ ‫صورت‬ ‫مخابرات‬ ‫در‬ ‫تحوالت‬
‫شرکت‬ ‫یک‬ ‫صورت‬ ‫به‬ ‫آنها‬ ‫از‬ ‫کدام‬ ‫هر‬ ‫ترتیب‬
‫مانند‬ ‫ایران‬ ‫مخابرات‬ ‫شرکت‬ ‫از‬ ‫جدا‬ ‫و‬ ‫مستقل‬
‫ارتباطات‬ ‫شرکت‬ ،‫زیرساخت‬ ‫ارتباطات‬ ‫شرکت‬
.‫‌شدند‬‫تشکیل‬ ‫داده‬ ‫ارتباطات‬ ‫شرکت‬ ‫و‬ ‫سیار‬
‫‌گری‬‫ی‬‫تصد‬ ‫نوع‬ ‫از‬ ‫‌ها‬‫ت‬‫فعالی‬ ‫زمان‬ ‫آن‬ ‫در‬
‫کار‬ ‫مخابرات‬ ‫توسط‬ ‫‌ها‬‫ت‬‫شرک‬ ‫این‬ ‫یعنی‬ ،‫بود‬
‫شرکت‬ ‫مثال‬ ‫طور‬ ‫به‬ .‫‌دادند‬‫ی‬‫م‬ ‫انجام‬ ‫اپراتوری‬
‫سیار‬ ‫ارتباطات‬ ‫شرکت‬ ‫موقع‬ ‫آن‬ ‫اول‬ ‫همراه‬
‫را‬ ‫‌ها‬‫ت‬‫فعالی‬ ‫همان‬ ‫که‬ ‫بود‬ ‫دولتی‬ ‫لباس‬ ‫در‬
.‫‌داد‬‫ی‬‫م‬ ‫انجام‬ ‫تلفن‬ ‫خطوط‬ ‫واگذاری‬ ‫جمله‬ ‫از‬
‫عنوان‬ ‫به‬ ‫صورت‬ ‫همین‬ ‫به‬ ‫هم‬ ‫دیتا‬ ‫شرکت‬
‫ایران‬ ‫مخابرات‬ ‫شرکت‬ ‫از‬ ‫‌تازگی‬‫ه‬‫ب‬ ‫که‬ ‫شرکتی‬
‫اپراتوری‬ ‫کار‬ ‫دیتا‬ ‫حوزه‬ ‫در‬ ،‫بود‬ ‫شده‬ ‫جدا‬
‫ارائه‬ ‫دیتا‬ dial up ‫خطوط‬ ‫و‬ ‫‌داد‬‫ی‬‫م‬ ‫انجام‬
‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫بودجه‬ ‫از‬ ‫منظور‬ ‫اگر‬ .‫‌کرد‬‫ی‬‫م‬
‫دیتا‬ ‫شرکت‬ ‫و‬ ‫بود‬ ‫دولتی‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫زمان‬ ‫آن‬ ‫از‬
‫ایران‬ ‫مخابرات‬ ‫شرکت‬ ‫زیرمجموعه‬ ‫عنوان‬ ‫به‬
‫یک‬ ‫شما‬ ‫سوال‬ ،‫‌کرد‬‫ی‬‫م‬ ‫اپراتوری‬ ‫فعالیت‬
‫است‬ ‫زمانی‬ ‫آن‬ ‫از‬ ‫منظور‬ ‫اگر‬ ‫و‬ ‫دارد‬ ‫پاسخی‬
،‫گرفت‬ ‫شکل‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫سازمان‬ ‫که‬
.‫بود‬ ‫خواهد‬ ‫دیگر‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫‌گون‬‫ه‬‫ب‬ ‫سوال‬ ‫این‬ ‫پاسخ‬
‫که‬ ‫بودیم‬ ‫شاهد‬ ،‫زمان‬ ‫از‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫بره‬ ‫در‬ ‫چراکه‬
‫داد‬ ‫تغییر‬ ‫را‬ ‫خود‬ ‫تشکیالت‬ ‫ارتباطات‬ ‫وزارت‬
‫این‬ ‫از‬ ‫پیش‬ ‫که‬ ‫را‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫معاونت‬ ‫و‬
‫حاکمیتی‬ ‫وظایف‬ ‫براساس‬ ،‫بود‬ ‫شده‬ ‫حذف‬
‫یک‬ ‫قالب‬ ‫در‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫حوزه‬ ‫در‬ ‫دولت‬
‫تحت‬ ‫‌توانست‬‫ی‬‫نم‬ ‫امر‬ ‫این‬ .‫کرد‬ ‫احیا‬ ‫سازمان‬
‫طبق‬ ‫چراکه‬ ،‫شود‬ ‫انجام‬ ‫شرکت‬ ‫یک‬ ‫عنوان‬
‫قوانین‬ ‫حتی‬ ‫و‬ 44 ‫اصل‬ ‫‌های‬‫ت‬‫سیاس‬ ‫قانون‬
،‫کشوری‬ ‫قوانین‬ ‫مدیریت‬ ‫قانون‬ ‫مانند‬ ‫دیگر‬
‫انجام‬ ‫حاکمیتی‬ ‫وظایف‬ ‫‌تواند‬‫ی‬‫نم‬ ‫شرکت‬
‫شکل‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫سازمان‬ ‫بنابراین‬ .‫دهد‬
‫معاونت‬ ‫حذف‬ ‫با‬ ‫که‬ ‫حاکمیتی‬ ‫وظایف‬ ‫و‬ ‫گرفت‬
‫این‬ ‫به‬ ،‫بود‬ ‫شده‬ ‫‌رنگ‬‫م‬‫ک‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬
‫فناوری‬ ‫سازمان‬ ‫درواقع‬ .‫شد‬ ‫محول‬ ‫سازمان‬
‫‌ها‬‫ه‬‫داد‬ ‫ارتباطات‬ ‫شرکت‬ ‫همان‬ ‫اطالعات‬
‫وظایف‬ ‫و‬ ‫کرد‬ ‫تن‬ ‫بر‬ ‫جدیدی‬ ‫لباس‬ ‫که‬ ‫بود‬
.‫گرفت‬ ‫عهده‬ ‫بر‬ ‫را‬ ‫حاکمیتی‬ ‫جنس‬ ‫از‬ ‫دیگری‬
‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫حوزه‬ ‫که‬ ‫کنیم‬ ‫فرض‬ ‫اگر‬
‫اشاره‬ ‫آن‬ ‫به‬ 44 ‫اصل‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫نیست‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫حوز‬
‫این‬ ‫که‬ ‫بگوییم‬ ‫آن‬ ‫براساس‬ ‫ما‬ ‫که‬ ،‫باشد‬ ‫شده‬
‫گیرد‬ ‫صورت‬ ‫غیردولتی‬ ‫بخش‬ ‫به‬ ‫باید‬ ‫واگذاری‬
‫فرکانس‬ ‫و‬ ‫مخابرات‬ ،‫پست‬ ‫حوزه‬ ‫فقط‬ ،‫خیر‬ ‫یا‬
‫شده‬ ‫تفکیک‬ ‫دقیق‬ ‫طور‬ ‫به‬ ‫که‬ ‫‌ماند‬‫ی‬‫م‬ ‫باقی‬
‫بخشی‬ ‫چه‬ ‫و‬ ‫شود‬ ‫واگذار‬ ‫آنها‬ ‫از‬ ‫بخشی‬ ‫چه‬ ‫که‬
‫قانون‬ ‫‌گیری‬‫ل‬‫شک‬ ‫با‬ ‫زمان‬ ‫این‬ .‫نشود‬ ‫واگذار‬
‫مصادف‬ ‫مجلس‬ ‫در‬ ‫آن‬ ‫تصویب‬ ‫و‬ ‫پنجم‬ ‫برنامه‬
‫کرده‬ ‫اشاره‬ ‫مشخص‬ ‫طور‬ ‫به‬ 46 ‫ماده‬ ‫و‬ ‫شد‬
‫مکلف‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫و‬ ‫ارتباطات‬ ‫وزارت‬ ‫که‬
...‫و‬ ‫اطالعات‬ ‫ملی‬ ‫شبکه‬ ‫ایجاد‬ ‫به‬ ‫نسبت‬ ‫است‬
‫طبق‬ ‫شده‬ ‫محول‬ ‫وظیفه‬ ‫این‬ ‫که‬ ‫کند‬ ‫اقدام‬
‫نهاد‬ ‫طریق‬ ‫از‬ ،‫ارتباطات‬ ‫وزارت‬ ‫به‬ 46 ‫ماده‬
‫فناوری‬ ‫سازمان‬ ‫یعنی‬ ‫موضوع‬ ‫این‬ ‫متولی‬
‫این‬ ‫با‬ ‫متناسب‬ .‫شود‬ ‫محقق‬ ‫باید‬ ‫اطالعات‬
‫صرفا‬ ‫‌گذاری‬‫ه‬‫سرمای‬ ‫یعنی‬ ‫روشن‬ ‫وظیفه‬
‫عهده‬ ‫بر‬ ‫که‬ ‫حاکمیتی‬ ‫وظایف‬ ‫انجام‬ ‫برای‬
‫بودجه‬ ‫که‬ ‫‌رسد‬‫ی‬‫م‬ ‫نظر‬ ‫به‬ ،‫شد‬ ‫گذاشته‬ ‫آن‬
‫حال‬ .‫شد‬ ‫گرفته‬ ‫نظر‬ ‫در‬ ‫آن‬ ‫برای‬ ‫هم‬ ‫مناسبی‬
‫و‬ ‫تفکیک‬ ‫حاکمیتی‬ ‫وظایف‬ ‫این‬ ‫محدوده‬ ‫اینکه‬
‫دقیق‬ ‫طور‬ ‫به‬ ‫باید‬ .‫دارد‬ ‫بحث‬ ‫جای‬ ‫شود‬ ‫روشن‬
‫شده‬ ‫تعریف‬ ‫شبکه‬ ‫این‬ ‫آیا‬ ‫که‬ ‫شود‬ ‫بررسی‬
‫این‬ ‫اگر‬ .‫خیر‬ ‫یا‬ ‫است‬ ‫حاکمیتی‬ ‫وظایف‬ ‫جز‬
‫محدوده‬ ‫شاید‬ ،‫شوند‬ ‫تعیین‬ ‫روشنی‬ ‫به‬ ‫موارد‬
‫با‬ ‫متناسب‬ ‫ما‬ ‫ولی‬ ،‫شود‬ ‫‌تر‬‫گ‬‫تن‬ ‫بسیار‬ ‫آن‬
‫تخصیص‬ ‫را‬ ‫اعتبارات‬ ‫توانستیم‬ ،‫امر‬ ‫همین‬
‫ارتباطات‬ ‫وزارت‬ ‫دیگر‬ ‫اکنون‬ ‫عبارتی‬ ‫به‬ .‫دهیم‬
‫نظر‬ ‫در‬ ‫حوزه‬ ‫این‬ ‫برای‬ ‫که‬ ‫اعتباری‬ ‫حیث‬ ‫از‬
‫برای‬ ‫که‬ ‫بیاورد‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫بهان‬ ‫‌تواند‬‫ی‬‫نم‬ ،‫شده‬ ‫گرفته‬
‫لحاظ‬ ‫اعتباری‬ ‫شده‬ ‫تعیین‬ ‫تکالیف‬ ‫انجام‬
‫فراموش‬ ‫نباید‬ ‫هم‬ ‫را‬ ‫نکته‬ ‫این‬ ‫ولی‬ .‫است‬ ‫نشده‬
‫تخصیص‬ ‫و‬ ‫اسناد‬ ‫در‬ ‫اعتبار‬ ‫تعیین‬ ‫که‬ ‫کرد‬
‫با‬ ‫درمجموع‬ .‫هستند‬ ‫متمایز‬ ‫مقوله‬ ‫دو‬ ‫اعتبار‬
‫بودجه‬ ‫بحث‬ ‫اگر‬ ،‫مسایل‬ ‫این‬ ‫گرفتن‬ ‫نظر‬ ‫در‬
‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫سازمان‬ ‫تشکیل‬ ‫مقطع‬ ‫از‬ ‫را‬
‫فناوری‬ ‫حوزه‬ ‫در‬ ‫قانون‬ ‫که‬ ‫وظایفی‬ ‫انجام‬ ‫برای‬
،‫گذاشته‬ ‫حاکمیت‬ ‫و‬ ‫دولت‬ ‫عهده‬ ‫بر‬ ‫اطالعات‬
‫بخش‬ ‫این‬ ‫اعتبارات‬ ،‫دهیم‬ ‫قرار‬ ‫بررسی‬ ‫مورد‬
.‫است‬ ‫یافته‬ ‫افزایش‬
■■‫مجموعه‬ ‫که‬ ‫ش�ده‬ ‫بررس�ی‬ ‫تاکنون‬ ‫آیا‬
‫‌های‬‫ش‬‫بخ‬ ‫از‬ ‫یک‬ ‫هر‬ ‫در‬ ‫ک�ه‬ ‫اعتباراتی‬
‫انجام‬ ‫برای‬ ‫ش�ده‬ ‫‌بینی‬‫ش‬‫پی‬ ‫تخصص�ی‬
‫یا‬ ‫اس�ت‬ ‫بوده‬ ‫کافی‬ ‫حوزه‬ ‫آن‬ ‫وظای�ف‬
‫خیر؟‬
‫ما‬ .‫دارد‬ ‫فراوانی‬ ‫‌های‬‫ی‬‫پیچیدگ‬ ‫اعتبار‬ ‫تعیین‬
‫همراهی‬ ‫دولت‬ ‫و‬ ‫حاکمیت‬ ‫از‬ ‫بخشی‬ ‫عنوان‬ ‫به‬
‫بخش‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫الزم‬ ‫‌گذاری‬‫ه‬‫سرمای‬ ‫که‬ ‫‌کنیم‬‫ی‬‫م‬
‫انجام‬ ‫است‬ ‫نیاز‬ ‫که‬ ‫چیزی‬ ‫آن‬ ‫با‬ ‫متناسب‬
‫توسعه‬ ‫پنجم‬ ‫برنامه‬ ‫در‬ ،‫این‬ ‫بر‬ ‫عالوه‬ .‫شود‬
‫دارد‬ ‫وجود‬ 215 ‫ماده‬ ‫نام‬ ‫به‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫ماد‬ ‫یک‬
‫دارد‬ ‫قصد‬ ‫که‬ ‫دستگاهی‬ ‫هر‬ ‫آن‬ ‫براساس‬ ‫که‬
‫این‬ ‫به‬ ‫باید‬ ‫حتما‬ ،‫کند‬ ‫تعریف‬ ‫جدیدی‬ ‫طرح‬
‫مستندات‬ ‫و‬ ‫کند‬ ‫مراجعه‬ 215 ‫ماده‬ ‫کمیسیون‬
‫این‬ ،‫موافقت‬ ‫صورت‬ ‫در‬ ‫تا‬ ‫کند‬ ‫عرضه‬ ‫را‬ ‫خود‬
.‫شود‬ ‫اجرایی‬ ‫جدید‬ ‫طرح‬
■■‫در‬ 215 ‫کمیسیون‬ ‫این‬ ‫اختیارات‬ ‫حوزه‬
‫‌ها‬‫ن‬‫استا‬ ‫سطح‬ ‫در‬ ‫یا‬ ‫اس�ت‬ ‫ملی‬ ‫سطح‬
‫است؟‬ ‫برقرار‬ ‫هم‬
‫‌های‬‫ح‬‫طر‬ ‫به‬ ‫عمدتا‬ ‫چراکه‬ ،‫است‬ ‫ملی‬ ‫سطح‬ ‫در‬
‫‌های‬‫ح‬‫طر‬ ‫عنوان‬ ‫به‬ ‫که‬ ‫‌گردد‬‫ی‬‫م‬ ‫باز‬ ‫کشور‬ ‫کالن‬
‫تکلیف‬ ‫ما‬ ‫بخش‬ ‫آن‬ ‫در‬ .‫‌شوند‬‫ی‬‫م‬ ‫تلقی‬ ‫ملی‬
‫پیشنهادی‬ ‫دستگاهی‬ ‫هر‬ ‫اگر‬ ‫که‬ ‫‌کنیم‬‫ی‬‫م‬
‫ذیصالح‬ ‫مشاوران‬ ‫سراغ‬ ‫به‬ ‫باید‬ ‫ابتدا‬ ،‫دارد‬
‫در‬ .‫بروند‬ ‫‌کنند‬‫ی‬‫م‬ ‫فعالیت‬ ‫حوزه‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫که‬
‫مختلف‬ ‫‌های‬‫ه‬‫حوز‬ ‫در‬ ‫‌ها‬‫ه‬‫دستگا‬ ‫تمام‬ ‫مجموع‬
‫طرح‬ ‫یک‬ ‫پیشنهاد‬ ‫زمان‬ ‫در‬ ‫هستند‬ ‫ملزم‬
‫و‬ ‫بگیرند‬ ‫مشورت‬ ‫ذیصالح‬ ‫مشاور‬ ‫از‬ ،‫جدید‬
‫خروجی‬ ‫سپس‬ ‫و‬ ‫دهند‬ ‫انجام‬ ‫را‬ ‫الزم‬ ‫مطالعات‬
.‫کنند‬ ‫ارائه‬ 215 ‫ماده‬ ‫کمیسیون‬ ‫به‬ ‫را‬ ‫کار‬
‫‌گیری‬‫م‬‫تصمی‬ ‫طرح‬ ‫درباره‬ ‫کمیسیون‬ ‫اعضای‬
‫این‬ ،‫کنند‬ ‫موافقت‬ ‫آن‬ ‫با‬ ‫اگر‬ ‫و‬ ‫‌کنند‬‫ی‬‫م‬
‫خواهد‬ ‫تبدیل‬ ‫قانون‬ ‫به‬ ‫مدتی‬ ‫از‬ ‫پس‬ ‫طرح‬
‫مشخص‬ ‫طور‬ ‫به‬ ‫که‬ ‫طرحی‬ ‫سه‬ ‫اکنون‬ .‫شد‬
،‫دارد‬ ‫وجود‬ ‫اطالعات‬ ‫ملی‬ ‫شبکه‬ ‫با‬ ‫رابطه‬ ‫در‬
،‫اطالعات‬ ‫ملی‬ ‫شبکه‬ ‫‌های‬‫ت‬‫زیرساخ‬ ‫شامل‬
‫کاربردهای‬ ‫و‬ ‫اطالعات‬ ‫ملی‬ ‫شبکه‬ ‫مدیریت‬
‫این‬ ‫از‬ ‫‌ها‬‫ح‬‫طر‬ ‫این‬ ‫است؛‬ ‫اطالعات‬ ‫ملی‬ ‫شبکه‬
‫قانون‬ ‫به‬ ‫که‬ ‫اکنون‬ ‫و‬ ‫‌اند‬‫ه‬‫کرد‬ ‫عبور‬ ‫‌ها‬‫ل‬‫کانا‬
‫که‬ ‫شده‬ ‫مشخص‬ ‫آن‬ ‫در‬ ‫دقیقا‬ ،‫شده‬ ‫تبدیل‬
‫باید‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫حوزه‬ ‫در‬ ‫کارهایی‬ ‫چه‬
‫نظر‬ ‫در‬ ‫نیز‬ ‫اعتبار‬ ‫آنها‬ ‫با‬ ‫متناسب‬ ‫و‬ ‫شود‬ ‫انجام‬
‫درنهایت‬ ‫که‬ ‫‌هایی‬‫ح‬‫طر‬ ‫تمام‬ .‫است‬ ‫شده‬ ‫گرفته‬
‫پیوست‬ ‫در‬ ،‫‌شوند‬‫ی‬‫م‬ ‫تصویب‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫حوز‬ ‫هر‬ ‫در‬
‫به‬ ،‫‌گیرند‬‫ی‬‫م‬ ‫قرار‬ ‫بودجه‬ ‫قانون‬ ‫یک‬ ‫شماره‬
‫تخصیص‬ ‫و‬ ‫اسناد‬ ‫در‬ ‫اعتبار‬ ‫تعیین‬
.‫هستند‬ ‫متمایز‬ ‫مقوله‬ ‫دو‬ ‫اعتبار‬
،‫مسایل‬ ‫این‬ ‫گرفتن‬ ‫نظر‬ ‫در‬ ‫با‬ ‫درمجموع‬
‫تشکیل‬ ‫مقطع‬ ‫از‬ ‫را‬ ‫بودجه‬ ‫بحث‬ ‫اگر‬
‫انجام‬ ‫برای‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫سازمان‬
‫فناوری‬ ‫حوزه‬ ‫در‬ ‫قانون‬ ‫که‬ ‫وظایفی‬
‫حاکمیت‬ ‫و‬ ‫دولت‬ ‫عهده‬ ‫بر‬ ‫اطالعات‬
،‫دهیم‬ ‫قرار‬ ‫بررسی‬ ‫مورد‬ ،‫گذاشته‬
‫است‬ ‫یافته‬ ‫افزایش‬ ‫بخش‬ ‫این‬ ‫اعتبارات‬
5
)‫(تكفا‬‫ارتباطات‬‫و‬‫اطالعات‬‫فناوري‬‫كاربري‬‫توسعه‬‫ماهنامه‬
www.irannsr.org
www.irannsr.org
Information & Communication Technology Magazine
1392‫بهمن‬‫و‬‫دي‬
‫‌وگو‬‫ت‬‫گف‬

6. ،‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫و‬ ‫ارتباطات‬ ‫فصل‬ ‫مثال‬ ‫طور‬
‫راهبردی‬ ‫برنامه‬ ‫فصل‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫است‬ 408
‫طرح‬ ‫سه‬ ‫قالب‬ ‫در‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫امور‬
‫مدیریت‬ ،‫اطالعات‬ ‫ملی‬ ‫شبکه‬ ‫‌های‬‫ت‬‫زیرساخ‬
‫کاربردهای‬ ‫و‬ ‫اطالعات‬ ‫ملی‬ ‫شبکه‬ ‫یکپارچه‬
‫با‬ .‫است‬ ‫شده‬ ‫گنجانده‬ ‫اطالعات‬ ‫ملی‬ ‫شبکه‬
‫اعتبار‬ ،‫شده‬ ‫طی‬ ‫مراحل‬ ‫این‬ ‫تمام‬ ‫اینکه‬ ‫فرض‬
‫این‬ ‫اما‬ ،‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫مشخص‬ ‫‌ها‬‫ت‬‫فعالی‬ ‫و‬ ‫‌ها‬‫ه‬‫پروژ‬
‫نیست‬ ‫معلوم‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫شده‬ ‫تعیین‬ ‫اعتبار‬ ‫صرفا‬
‫شود‬ ‫پرداخت‬ ‫دستگاه‬ ‫به‬ ‫پول‬ ‫نهایت‬ ‫در‬ ‫که‬
‫مطابق‬ ‫باید‬ ‫دستگاه‬ ‫راستا‬ ‫این‬ ‫در‬ .‫خیر‬ ‫یا‬
،‫شده‬ ‫تعریف‬ ‫قانون‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫‌هایی‬‫م‬‫مکانیز‬ ‫با‬
‫مبادله‬ ‫‌نامه‬‫ت‬‫موافق‬ ‫ما‬ ‫با‬ ‫خود‬ ‫طرح‬ ‫برای‬
‫است‬ ‫سندی‬ ‫یا‬ ‫راه‬ ‫نقشه‬ ‫‌نامه‬‫ت‬‫موافق‬ ‫کند؛‬
‫این‬ .‫کند‬ ‫عمل‬ ‫باید‬ ‫آن‬ ‫براساس‬ ‫دستگاه‬ ‫که‬
‫این‬ ‫‌های‬‫ه‬‫پروژ‬ ‫تعداد‬ ‫دقیق‬ ‫طور‬ ‫به‬ ‫‌نامه‬‫ت‬‫موافق‬
.‫‌کند‬‫ی‬‫م‬ ‫مشخص‬ ‫را‬ ‫اعتبارات‬ ‫و‬ ‫اهداف‬ ،‫طرح‬
‫سعی‬ ‫اینکه‬ ‫باوجود‬ ،‫اخیر‬ ‫سال‬ ‫دو‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫اما‬
‫افزایش‬ ‫حوزه‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫را‬ ‫اعتبارات‬ ‫سقف‬ ‫کردیم‬
‫این‬ ‫که‬ ‫هستیم‬ ‫شاهد‬ ‫جاری‬ ‫سال‬ ‫در‬ ،‫دهیم‬
.‫است‬ ‫یافته‬ ‫کاهش‬ ‫قبل‬ ‫سال‬ ‫به‬ ‫نسبت‬ ‫عدد‬
‫طبق‬ ‫سال‬ ‫ابتدای‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫این‬ ‫بر‬ ‫روال‬
‫به‬ ‫درصد‬ 5 ‫یا‬ 4 ‫حدود‬ ‫بودجه‬ ‫از‬ ‫بخشی‬ ،‫قانون‬
‫شروع‬ ‫را‬ ‫خود‬ ‫کار‬ ‫تا‬ ‫یابد‬ ‫تخصیص‬ ‫‌ها‬‫ه‬‫دستگا‬
‫مطابق‬ ‫کردند‬ ‫شروع‬ ‫را‬ ‫کار‬ ‫که‬ ‫وقتی‬ ،‫کنند‬
،‫دارند‬ ‫که‬ ‫عملکردی‬ ‫و‬ ‫وضعیت‬ ‫صورت‬ ‫با‬
‫اعتبارشان‬ ‫از‬ ‫دیگر‬ ‫بخشی‬ ‫‌کنند‬‫ی‬‫م‬ ‫درخواست‬
‫آنها‬ ‫به‬ ‫کرده‬ ‫‌بینی‬‫ش‬‫پی‬ ‫قانون‬ ‫که‬ ‫سقفی‬ ‫تا‬
‫تایید‬ ‫مورد‬ ‫آنها‬ ‫درخواست‬ ‫اگر‬ .‫شود‬ ‫پرداخت‬
‫اجرای‬ ‫برای‬ ‫اعتبار‬ ‫مقداری‬ ‫خزانه‬ ،‫گیرد‬ ‫قرار‬
‫البته‬ .‫‌دهد‬‫ی‬‫م‬ ‫قرار‬ ‫دستگاه‬ ‫اختیار‬ ‫در‬ ‫طرح‬
‫تشکیل‬ ‫با‬ ‫اخیر‬ ‫‌های‬‫ل‬‫سا‬ ‫در‬ ‫مکانیزم‬ ‫این‬
‫یافته‬ ‫تغییر‬ ‫تاحدودی‬ ‫تخصیص‬ ‫کمیته‬ ‫یک‬
‫به‬ ‫مدیریت‬ ‫سازمان‬ ‫فعالیت‬ ‫زمان‬ ‫در‬ ‫اما‬ ،‫است‬
‫تا‬ ‫دستگاه‬ ‫اگر‬ ‫بنابراین‬ .‫‌شد‬‫ی‬‫م‬ ‫اجرا‬ ‫نحو‬ ‫این‬
‫تمام‬ ‫و‬ ‫باشد‬ ‫داشته‬ ‫خوبی‬ ‫عملکرد‬ ‫سال‬ ‫پایان‬
‫به‬ ‫شوند؛‬ ‫انجام‬ ‫خود‬ ‫مقرر‬ ‫موعد‬ ‫در‬ ‫فرایندها‬
‫دستگاه‬ ‫به‬ ‫سال‬ ‫ابتدای‬ ‫همان‬ ‫قانون‬ ‫که‬ ‫طوری‬
‫در‬ ‫را‬ ‫خود‬ ‫پیشنهاد‬ ‫دستگاه‬ ‫و‬ ‫باشد‬ ‫شده‬ ‫ابالغ‬
‫و‬ ‫باشد‬ ‫داده‬ ‫تحویل‬ ‫ما‬ ‫به‬ ‫‌نامه‬‫ت‬‫موافق‬ ‫قالب‬
‫اردیبهشت‬ ‫پایان‬ ‫تا‬ ‫حداکثر‬ ‫ما‬ ‫بررسی‬ ‫از‬ ‫پس‬
‫ماه‬ 10 ‫در‬ ‫تا‬ ،‫شود‬ ‫مبادله‬ ‫‌نامه‬‫ت‬‫موافق‬ ‫ماه‬
‫طرح‬ ‫اجرای‬ ‫به‬ ‫مشغول‬ ‫دستگاه‬ ‫سال‬ ‫پایانی‬
‫شرایط‬ ‫در‬ ‫هم‬ ‫اعتبار‬ ‫تخصیص‬ ‫روند‬ ،‫شود‬
‫مالی‬ ‫سال‬ ‫البته‬ .‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫حاصل‬ ‫مطلوبی‬
‫نظر‬ ‫در‬ ‫قبل‬ ‫سال‬ ‫تیرماه‬ ،‫عمرانی‬ ‫‌های‬‫ح‬‫طر‬
‫مدت‬ ‫این‬ ‫به‬ ‫ماه‬ 4 ‫یعنی‬ ،‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫گرفته‬
‫امسال‬ ‫مثال‬ ‫طور‬ ‫به‬ ‫اگر‬ ‫اما‬ ،‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫اضافه‬
‫تازه‬ ،‫شد‬ ‫ابالغ‬ ‫تیرماه‬ ‫در‬ ‫بودجه‬ ‫قانون‬ ‫که‬
‫سایر‬ ‫و‬ ‫بودجه‬ ‫اجرایی‬ ‫ضوابط‬ ‫آن‬ ‫از‬ ‫پس‬
‫طول‬ ‫به‬ ‫فرایندها‬ ‫این‬ ‫و‬ ‫شوند‬ ‫انجام‬ ‫کارها‬
‫دستگاه‬ ‫دستیابی‬ ‫یا‬ ‫دسترسی‬ ‫طبیعتا‬ ،‫انجامد‬
‫آن‬ ‫برای‬ ‫قانون‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫اعتباراتی‬ ‫به‬ ‫اجرایی‬
‫اگر‬ .‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫محدودتر‬ ‫بسیار‬ ،‫شده‬ ‫‌بینی‬‫ش‬‫پی‬
‫انجام‬ ‫‌تری‬‫ی‬‫طوالن‬ ‫زمانی‬ ‫بازه‬ ‫در‬ ‫فرایندها‬ ‫این‬
‫کل‬ ‫اسفند‬ ‫در‬ ‫بعضا‬ ‫اگر‬ ‫مثال‬ ‫طور‬ ‫به‬ ،‫شوند‬
‫‌ای‬‫ه‬‫اید‬ ‫دستگاه‬ ،‫شود‬ ‫داده‬ ‫دستگاه‬ ‫به‬ ‫پول‬
‫دست‬ ‫چراکه‬ ،‫ندارد‬ ‫پول‬ ‫این‬ ‫کردن‬ ‫هزینه‬ ‫برای‬
‫باز‬ ‫غیردولتی‬ ‫بخش‬ ‫مانند‬ ‫دولتی‬ ‫‌های‬‫ه‬‫دستگا‬
‫هزینه‬ ‫‌ها‬‫ش‬‫بخ‬ ‫سایر‬ ‫در‬ ‫را‬ ‫پول‬ ‫که‬ ‫نیست‬
‫را‬ ‫آنها‬ ‫فعالیت‬ ‫که‬ ‫دارد‬ ‫وجود‬ ‫قوانینی‬ ،‫کنند‬
.‫است‬ ‫ساخته‬ ‫محدود‬ ‫‌ها‬‫ش‬‫بخ‬ ‫از‬ ‫برخی‬ ‫در‬
‫در‬ ‫ثبت‬ ‫لحاظ‬ ‫از‬ ‫بودجه‬ ‫وضعیت‬ ‫درمجموع‬
‫چه‬ ‫تا‬ ‫اینکه‬ ‫متاسفانه‬ ‫اما‬ ،‫است‬ ‫مناسب‬ ‫قانون‬
‫استفاده‬ ‫ظرفیت‬ ‫این‬ ‫از‬ ‫توانسته‬ ‫دستگاه‬ ‫اندازه‬
‫بتواند‬ ‫تا‬ ‫کند‬ ‫دریافت‬ ‫را‬ ‫معین‬ ‫بودجه‬ ‫و‬ ‫کند‬
‫اجرایی‬ ‫‌نامه‬‫ت‬‫موافق‬ ‫قالب‬ ‫در‬ ‫را‬ ‫خود‬ ‫ماموریت‬
‫ممکن‬ ‫هرچند‬ .‫است‬ ‫نداشته‬ ‫خوبی‬ ‫روند‬ ،‫کند‬
‫میزان‬ ‫با‬ ‫ارتباط‬ ‫در‬ ‫سخنانم‬ ‫اول‬ ‫بخش‬ ‫است‬
‫با‬ ‫اما‬ ،‫باشد‬ ‫امیدوارکننده‬ ‫و‬ ‫شیرین‬ ،‫بودجه‬
‫اداری‬ ‫ساختار‬ ‫در‬ ‫موجود‬ ‫‌های‬‫ت‬‫واقعی‬ ‫به‬ ‫توجه‬
‫این‬ ‫در‬ ‫خوبی‬ ‫عملکرد‬ ‫متاسفانه‬ ‫کشور‬ ‫دولتی‬ ‫و‬
.‫است‬ ‫نداشته‬ ‫وجود‬ ‫بخش‬
■■‫به‬ ‫که‬ ‫خودت�ان‬ ‫فرمای�ش‬ ‫به‬ ‫توج�ه‬ ‫با‬
‫حال‬ ‫در‬ ،‫کردید‬ ‫اشاره‬ ‫کالن‬ ‫‌های‬‫ه‬‫برنام‬
‫تدوین‬ ‫کش�ور‬ ‫کالن‬ ‫برنامه‬ ‫پنج‬ ‫حاضر‬
‫حال‬ ‫در‬ ‫ه�م‬ ‫پنج�م‬ ‫برنامه‬ ‫ک�ه‬ ‫ش�ده‬
‫تکاملی‬ ‫س�یر‬ ‫به‬ ‫وقتی‬ ‫ام�ا‬ ،‫اجراس�ت‬
‫اطالعات‬ ‫فن�اوری‬ ‫ح�وزه‬ ‫در‬ ‫‌ه�ا‬‫ه‬‫برنام‬
‫که‬ ‫‌کنیم‬‫ی‬‫م‬ ‫مش�اهده‬ ،‫‌کنیم‬‫ی‬‫م‬ ‫توجه‬
‫دقیقی‬ ‫و‬ ‫مناس�ب‬ ‫روند‬ ‫یک‬ ‫متاس�فانه‬
‫این‬ ‫در‬ ‫اطالع�ات‬ ‫فناوری‬ ‫ح�وزه‬ ‫برای‬
‫برنامه‬ ‫از‬ .‫است‬ ‫نش�ده‬ ‫تدوین‬ ‫‌ها‬‫ه‬‫برنام‬
‫‌های‬‫ب‬‫نشی‬ ‫و‬ ‫فراز‬ ‫ش�اهد‬ ‫توسعه‬ ‫سوم‬
‫نظر‬ ‫از‬ ‫چ�ه‬ ‫ح�وزه‬ ‫ای�ن‬ ‫در‬ ‫متع�ددی‬
‫اعتبار‬ ‫تخصی�ص‬ ‫نظر‬ ‫از‬ ‫چ�ه‬ ،‫بودج�ه‬
‫‌حل‬‫ه‬‫را‬ .‫هس�تیم‬ ‫اجرایی‬ ‫نظر‬ ‫از‬ ‫چ�ه‬ ‫و‬
‫چیست؟‬ ‫بحران‬ ‫این‬ ‫از‬ ‫خروج‬ ‫برای‬ ‫شما‬
‫و‬ ‫ثابت‬ ‫رون�د‬ ‫ی�ک‬ ‫‌ت�وان‬‫ی‬‫م‬ ‫چگون�ه‬
‫فناوری‬ ‫حوزه‬ ‫به‬ ‫رویکرد‬ ‫در‬ ‫مش�خصی‬
‫باشیم؟‬ ‫داشته‬ ‫کشور‬ ‫در‬ ‫اطالعات‬
‫این‬ ‫پاسخ‬ ‫و‬ ‫دارد‬ ‫مشخصی‬ ‫کامال‬ ‫پاسخ‬ ‫یک‬
‫انجام‬ ‫خصوص‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫بپذیرند‬ ‫همه‬ ‫که‬ ‫است‬
‫فناوری‬ ‫حوزه‬ ‫در‬ ‫حاکمیت‬ ‫که‬ ‫وظایفی‬
‫به‬ ‫و‬ ‫شوند‬ ‫متحد‬ ‫همدیگر‬ ‫با‬ ،‫دارد‬ ‫اطالعات‬
‫صورت‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫باشند‬ ‫معتقد‬ ‫مشخص‬ ‫برنامه‬ ‫یک‬
‫که‬ ‫مواردی‬ ‫متاسفانه‬ .‫کنند‬ ‫فعالیت‬ ‫یکپارچه‬
،‫‌گردد‬‫ی‬‫م‬ ‫باز‬ ‫قسمت‬ ‫این‬ ‫به‬ ‫کردید‬ ‫مطرح‬
‫این‬ ‫به‬ ‫چندانی‬ ‫تمایل‬ ‫اجرایی‬ ‫‌های‬‫ه‬‫دستگا‬
‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫ماهیت‬ ‫چراکه‬ ،‫ندارند‬ ‫امر‬
‫گفت‬ ‫‌توان‬‫ی‬‫نم‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫فرابخشی‬ ‫ماهیت‬ ‫یک‬
‫بحث‬ ‫متولی‬ ‫مشخص‬ ‫دستگاه‬ ‫یک‬ ‫فقط‬ ‫که‬
‫ارتباطات‬ ‫بخش‬ ‫در‬ .‫است‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬
‫ارتباطات‬ ‫وزارت‬ ‫مشخص‬ ‫طور‬ ‫به‬ ‫اینکه‬ ‫باوجود‬
‫امر‬ ‫این‬ ‫متولی‬ ‫آن‬ ‫زیرمجموعه‬ ‫‌های‬‫ه‬‫دستگا‬ ‫و‬
‫‌هایی‬‫ه‬‫دستگا‬ ‫که‬ ‫‌کنیم‬‫ی‬‫م‬ ‫مشاهده‬ ‫اما‬ ،‫هستند‬
...‫و‬ ‫‌ها‬‫ی‬‫شهردار‬ ،‫‌آهن‬‫ه‬‫را‬ ،‫نفت‬ ‫وزارت‬ ‫مثل‬
‫مستقل‬ ‫شبکه‬ ‫یک‬ ‫خود‬ ‫نیازهای‬ ‫تامین‬ ‫برای‬
‫برنامه‬ ‫تدوین‬ ‫زمان‬ ‫در‬ ‫حتی‬ .‫دارند‬ ‫مخابراتی‬
‫مهندس‬ ‫آقای‬ ‫‌های‬‫ش‬‫تال‬ ،‫توسعه‬ ‫چهارم‬
‫کردند‬ ‫تالش‬ ‫ایشان‬ .‫ماند‬ ‫‌نتیجه‬‫ی‬‫ب‬ ‫ریاضی‬
‫حوزه‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫را‬ ‫‌هایی‬‫ه‬‫دستگا‬ ‫تمام‬ ‫که‬
‫خواهان‬ ‫و‬ ‫مدعی‬ ‫نوعی‬ ‫هر‬ ‫به‬ ‫یا‬ ‫دارند‬ ‫نقش‬
‫تا‬ ‫آورد‬ ‫گردهم‬ ،‫هستند‬ ‫حوزه‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫فعالیت‬
‫ارتباطات‬ ‫بخش‬ ،‫‌ریزی‬‫ه‬‫برنام‬ ‫شورای‬ ‫با‬ ‫همگام‬
‫متاسفانه‬ ‫اما‬ ،‫رود‬ ‫پیش‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫و‬
‫هر‬ ‫چراکه‬ ،‫شد‬ ‫مواجه‬ ‫متعددی‬ ‫مشکالت‬ ‫با‬
‫مذاکره‬ ‫و‬ ‫البی‬ ‫با‬ ‫‌کرد‬‫ی‬‫م‬ ‫سعی‬ ‫دستگاهی‬
‫بخش‬ ‫این‬ ‫جدایی‬ ‫از‬ ‫مانع‬ ‫تا‬ ‫کند‬ ‫پیدا‬ ‫راهی‬
‫‌راحتی‬‫ه‬‫ب‬ ‫همچنین‬ ‫و‬ ‫شود‬ ‫خود‬ ‫کاری‬ ‫حوزه‬ ‫از‬
‫و‬ ‫یکپارچه‬ ‫صورت‬ ‫به‬ ‫همگی‬ ‫که‬ ‫‌پذیرفتند‬‫ی‬‫نم‬
‫دهند‬ ‫سامان‬ ‫را‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫بخش‬ ‫تیمی‬
‫در‬ .‫باشیم‬ ‫کشور‬ ‫در‬ ‫آن‬ ‫پیشرفت‬ ‫شاهد‬ ‫تا‬
‫بودیم‬ ‫موظف‬ ‫ما‬ ‫اینکه‬ ‫باوجود‬ ‫چهارم‬ ‫برنامه‬
‫ارتباطات‬ ‫فرابخشی‬ ‫و‬ ‫‌بخشی‬‫ه‬‫توسع‬ ‫سند‬ ‫که‬
‫وقتی‬ ‫اما‬ ،‫کنیم‬ ‫تهیه‬ ‫را‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫و‬
‫به‬ ‫و‬ ‫تبدیل‬ ‫قانون‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫تهیه‬ ‫برنامه‬ ‫این‬
‫در‬ .‫نبود‬ ‫موفق‬ ‫اجرا‬ ‫در‬ ،‫شد‬ ‫ابالغ‬ ‫‌ها‬‫ه‬‫دستگا‬
‫درنتیجه‬ ،‫بود‬ ‫‌تر‬‫ب‬‫نامطلو‬ ‫وضعیت‬ ‫پنجم‬ ‫برنامه‬
‫شورای‬ ‫بودیم‬ ‫شاهد‬ ‫که‬ ‫بود‬ ‫دلیل‬ ‫همین‬ ‫به‬
‫بر‬ ‫پایانی‬ ‫که‬ ‫گرفت‬ ‫شکل‬ ‫مجازی‬ ‫فضای‬ ‫عالی‬
‫و‬ ‫پراکنده‬ ‫کارهای‬ ‫و‬ ‫‌ها‬‫ه‬‫تفرق‬ ،‫اختالفات‬ ‫این‬
‫همین‬ ‫در‬ .‫باشد‬ ،‫دارد‬ ‫وجود‬ ‫که‬ ‫‌هایی‬‫ی‬‫‌سامان‬‫ی‬‫ب‬
‫رفت‬ ‫انحالل‬ ‫سمت‬ ‫به‬ ‫هم‬ ‫ارتباطات‬ ‫وزارت‬ ‫ایام‬
‫که‬ ‫سکونی‬ ‫حالت‬ ‫و‬ ‫شرایط‬ ‫این‬ ‫به‬ ‫توجه‬ ‫با‬ ‫و‬
‫وضعیت‬ ‫پنجم‬ ‫برنامه‬ ‫در‬
‫به‬ ‫درنتیجه‬ ،‫بود‬ ‫‌تر‬‫ب‬‫نامطلو‬
‫بودیم‬ ‫شاهد‬ ‫که‬ ‫بود‬ ‫دلیل‬ ‫همین‬
‫مجازی‬ ‫فضای‬ ‫عالی‬ ‫شورای‬
‫این‬ ‫بر‬ ‫پایانی‬ ‫که‬ ‫گرفت‬ ‫شکل‬
‫کارهای‬ ‫و‬ ‫‌ها‬‫ه‬‫تفرق‬ ،‫اختالفات‬
‫که‬ ‫‌هایی‬‫ی‬‫‌سامان‬‫ی‬‫ب‬ ‫و‬ ‫پراکنده‬
‫باشد‬ ،‫دارد‬ ‫وجود‬
6
www.irannsr.orgwww.irannsr.org
Information & Communication Technology Magazine
)‫(تكفا‬‫ارتباطات‬‫و‬‫اطالعات‬‫فناوري‬‫كاربري‬‫توسعه‬‫ماهنامه‬
1392‫بهمن‬‫و‬‫دي‬
‫‌وگو‬‫ت‬‫گف‬

7. ‫در‬ ‫را‬ ‫مسیر‬ ‫این‬ ‫تا‬ ‫داشتند‬ ‫‌ها‬‫ه‬‫دستگا‬ ‫سایر‬
،‫کنند‬ ‫دنبال‬ ‫‌تنهایی‬‫ه‬‫ب‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫حوزه‬
‫یک‬ ‫شاهد‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫حوزه‬ ‫در‬ ‫نتیجه‬ ‫در‬
‫یک‬ ‫نبود‬ ‫با‬ .‫نیستیم‬ ‫مشخصی‬ ‫‌گذاری‬‫ت‬‫سیاس‬
‫هم‬ ‫حوزه‬ ‫این‬ ‫بازار‬ ‫مشخص‬ ‫‌گذاری‬‫ت‬‫سیاس‬
‫بخش‬ ‫‌های‬‫ت‬‫فعالی‬ ‫و‬ ‫‌گیرد‬‫ی‬‫م‬ ‫قرار‬ ‫‌الشعاع‬‫ت‬‫تح‬
،‫است‬ ‫فعالیت‬ ‫حال‬ ‫در‬ ‫بازار‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫خصوصی‬
‫اتفاقات‬ ‫البته‬ .‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫سردرگم‬ ‫و‬ ‫نابسامان‬
‫مثال‬ ‫طور‬ ‫به‬ ،‫زده‬ ‫دامن‬ ‫امر‬ ‫این‬ ‫به‬ ‫هم‬ ‫دیگری‬
‫صادر‬ ‫ایران‬ ‫مخابرات‬ ‫شرکت‬ ‫برای‬ ‫که‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫پروان‬
‫مثل‬ ‫‌هایی‬‫ت‬‫قسم‬ ‫در‬ .‫کرد‬ ‫تشدید‬ ‫را‬ ‫آن‬ ،‫شد‬
‫خصوصی‬ ‫بخش‬ ‫که‬ ADSL ‫خطوط‬ ‫واگذاری‬
‫رقبا‬ ،‫‌کند‬‫ی‬‫م‬ ‫رقابت‬ ‫ایران‬ ‫مخابرات‬ ‫شرکت‬ ‫با‬
‫شرکت‬ ‫از‬ ‫را‬ ‫خود‬ ‫امکانات‬ ‫هستند‬ ‫مجبور‬
‫از‬ ،‫عوامل‬ ‫این‬ ‫مجموعه‬ .‫کنند‬ ‫فراهم‬ ‫مخابرات‬
‫ندارد‬ ‫مشخصی‬ ‫متولی‬ ‫حوزه‬ ‫این‬ ‫اینکه‬ ‫جمله‬
‫در‬ ‫موجود‬ ‫مشکالت‬ ‫دیگر‬ ‫عوامل‬ ‫‌سری‬‫ک‬‫ی‬ ‫و‬
‫بنابراین‬ .‫کرد‬ ‫مضاعف‬ ‫را‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫حوزه‬
‫باید‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫این‬ ‫نظرمن‬ ،‫پیشنهاد‬ ‫عنوان‬ ‫به‬
‫وظایف‬ ‫و‬ ‫تکلیف‬ ‫که‬ ‫شود‬ ‫مشخص‬ ‫مرجعی‬ ‫یک‬
‌‫ه‬‫ب‬ ‫قانون‬ ‫کشور‬ ‫در‬ .‫کند‬ ‫مشخص‬ ‫را‬ ‫بخش‬ ‫هر‬
‫برخی‬ ‫حتی‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫شده‬ ‫نوشته‬ ‫کافی‬ ‫اندازه‬
‫مطالعه‬ ‫آموزشی‬ ‫‌های‬‫ب‬‫کتا‬ ‫مانند‬ ‫باید‬ ‫آنها‬ ‫از‬
‫که‬ ‫است‬ ‫این‬ ‫‌برانگیز‬‫ث‬‫بح‬ ‫موضوع‬ ‫اما‬ .‫شوند‬
‫بپذیرند‬ ‫که‬ ‫ندارند‬ ‫تمایلی‬ ‫اجرایی‬ ‫‌های‬‫ه‬‫دستگا‬
‫نداشته‬ ‫بخشی‬ ‫نگاه‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫حوزه‬ ‫به‬
‫حاکمیت‬ ‫از‬ ‫مجموعه‬ ‫یک‬ ‫‌عنوان‬‫ه‬‫ب‬ ‫بلکه‬ ،‫باشند‬
‫کنند‬ ‫توجه‬ ‫هم‬ ‫فرابخشی‬ ‫مالحظات‬ ‫این‬ ‫به‬
‫‌انداز‬‫م‬‫چش‬ ‫سند‬ ‫قالب‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫تصمیماتی‬ ‫از‬ ‫و‬
‫در‬ ‫یا‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫توسع‬ ‫‌های‬‫ه‬‫برنام‬ ‫قالب‬ ‫در‬ ‫یا‬ ‫توسعه‬
،‫‌شوند‬‫ی‬‫م‬ ‫گرفته‬ ‫ساالنه‬ ‫بودجه‬ ‫قوانین‬ ‫قالب‬
‫کامل‬ ‫قانون‬ ‫یک‬ ‫اگر‬ ‫هرچند‬ .‫کنند‬ ‫تمکین‬
‫اما‬ ،‫باشد‬ ‫شده‬ ‫نوشته‬ ‫مشخص‬ ‫و‬ ‫دقیق‬ ‫و‬
‫‌تواند‬‫ی‬‫م‬ ،‫باشد‬ ‫نداشته‬ ‫اعتقادی‬ ‫آن‬ ‫به‬ ‌‫ه‬‫دستگا‬
‫‌ای‬‫ه‬‫‌گون‬‫ه‬‫ب‬ ‫یا‬ ‫نکند‬ ‫اجرا‬ ‫را‬ ‫آن‬ ‫طریقی‬ ‫هر‬ ‫به‬
‫اجرا‬ ‫را‬ ‫قانون‬ ‫‌کند‬‫ی‬‫م‬ ‫تفسیر‬ ‫را‬ ‫آن‬ ‫خودش‬ ‫که‬
‫دولت‬ ‫کل‬ ‫در‬ ،‫وظیفه‬ ‫این‬ ‫با‬ ‫متناسب‬ ‫باید‬ .‫کند‬
‫در‬ ‫اگر‬ ‫که‬ ‫بپذیرند‬ ‫همه‬ ‫و‬ ‫شود‬ ‫‌سازی‬‫گ‬‫فرهن‬
‫را‬ ‫اصول‬ ‫این‬ ،‫‌کنند‬‫ی‬‫م‬ ‫زندگی‬ ‫خانواده‬ ‫این‬
‫صورتی‬ ‫در‬ .‫کنند‬ ‫رعایت‬ ‫آنها‬ ‫و‬ ‫بپذیرند‬ ‫باید‬
‫هر‬ ‫و‬ ‫نشود‬ ‫‌سازی‬‫گ‬‫فرهن‬ ‫زمینه‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫که‬
‫گرفتن‬ ‫درنظر‬ ‫بدون‬ ‫را‬ ‫خود‬ ‫حوزه‬ ‫فقط‬ ‫بخشی‬
‫حتی‬ ‫و‬ ‫دهد؛‬ ‫قرار‬ ‫توجه‬ ‫مورد‬ ‫دیگر‬ ‫‌های‬‫ش‬‫بخ‬
‫‌های‬‫ش‬‫بخ‬ ‫‌افتادگی‬‫ب‬‫عق‬ ‫برای‬ ‫باشد‬ ‫حاضر‬
‫‌توان‬‫ی‬‫نم‬ ،‫شود‬ ‫هم‬ ‫خود‬ ‫پیشرفت‬ ‫مانع‬ ‫دیگر‬
‫این‬ ‫در‬ ‫یکپارچگی‬ ‫و‬ ‫وحدت‬ ‫تحقق‬ ‫انتظار‬
.‫باشیم‬ ‫داشته‬ ‫حوزه‬
■■‫بودج�ه‬ ‫خص�وص‬ ‫در‬ ‫غال�ب‬ ‫تفک�ر‬ ‫دو‬
.‫دارد‬ ‫وج�ود‬ ‫اطالعات‬ ‫فن�اوری‬ ‫ح�وزه‬
‫بودجه‬ ‫متمرکزس�ازی‬ ‫بحث‬ ‫مورد‬ ‫یک‬
‫دیگری‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫حوزه‬
‫تفکر‬ .‫است‬ ‫موضوع‬ ‫این‬ ‫به‬ ‫بخشی‬ ‫نگاه‬
‫ش�ورایی‬ ‫تش�کیل‬ ‫به‬ ‫منج�ر‬ ‫نخس�ت‬
‫حضور‬ ‫آن‬ ‫در‬ ‫ه�م‬ ‫وزیر‬ ‫اکنون‬ ‫که‬ ‫ش�د‬
‫آیا‬ ‫ش�رایط‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫ش�ما‬ ‫نظر‬ ‫ب�ه‬ ،‫دارد‬
‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫بودجه‬ ‫متمرکزسازی‬
‫است؟‬ ‫‌پذیر‬‫ن‬‫امکا‬
‫‌هایی‬‫ی‬‫‌نگران‬‫ل‬‫د‬ ‫هرچند‬ ‫شورا‬ ‫این‬ ‫تشکیل‬ ،‫بله‬
‫‌های‬‫ه‬‫نگا‬ ‫همان‬ ‫از‬ ‫گرفته‬ ‫نشات‬ ‫شاید‬ ‫که‬ ‫داشت‬
‫به‬ ‫فرصت‬ ‫یک‬ ‫عنوان‬ ‫به‬ ‫باید‬ ‫اما‬ ،‫بوده‬ ‫بخشی‬
‫اقدامی‬ ‫هر‬ ‫به‬ ‫دیگر‬ ‫عبارتی‬ ‫به‬ .‫بنگریم‬ ‫آن‬
‫تامین‬ ‫و‬ ‫بخش‬ ‫این‬ ‫ساماندهی‬ ‫به‬ ‫منجر‬ ‫که‬
‫فرصت‬ ‫یک‬ ‫عنوان‬ ‫به‬ ‫باید‬ ،‫شود‬ ‫آن‬ ‫نیازهای‬
‫از‬ ‫که‬ ‫شورایی‬ ‫تشکیل‬ .‫شود‬ ‫گرفته‬ ‫نظر‬ ‫در‬
‫آن‬ ‫در‬ ‫و‬ ‫شده‬ ‫ابالغ‬ ‫رهبری‬ ‫معظم‬ ‫مقام‬ ‫سوی‬
‫باید‬ ،‫شده‬ ‫دیده‬ ‫کالن‬ ‫سطح‬ ‫در‬ ‫جوانب‬ ‫تمام‬
‫در‬ .‫گیرد‬ ‫قرار‬ ‫استفاده‬ ‫مورد‬ ‫مطلوب‬ ‫طور‬ ‫به‬
‫که‬ ‫ارتباطات‬ ‫مقررات‬ ‫تنظیم‬ ‫کمیسیون‬ ‌‫ه‬‫جلس‬
،‫داشتند‬ ‫حضور‬ ‫بار‬ ‫نخستین‬ ‫برای‬ ‫واعظی‬ ‫دکتر‬
‫که‬ ‫بود‬ ‫صورت‬ ‫همین‬ ‫به‬ ‫هم‬ ‫ایشان‬ ‫دیدگاه‬
‫در‬ ‫تهدید‬ ‫یا‬ ‫رقیب‬ ‫یک‬ ‫عنوان‬ ‫به‬ ‫را‬ ‫شورا‬ ‫این‬
‫آن‬ ‫از‬ ‫فرصت‬ ‫یک‬ ‫‌عنوان‬‫ه‬‫ب‬ ‫بلکه‬ ،‫نگیریم‬ ‫نظر‬
‫از‬ ‫اگر‬ ‫که‬ ‫‌رسد‬‫ی‬‫م‬ ‫نظر‬ ‫به‬ .‫ببریم‬ ‫کافی‬ ‫بهره‬
‫بهبود‬ ‫به‬ ،‫شود‬ ‫استفاده‬ ‫شورا‬ ‫این‬ ‫‌های‬‫ت‬‫ظرفی‬
‫شایان‬ ‫کمک‬ ‫‌تواند‬‫ی‬‫م‬ ‫بخش‬ ‫این‬ ‫وضعیت‬
‫واعظی‬ ‫دکتر‬ ‫آقای‬ ‫حتم‬ ‫طور‬ ‫به‬ .‫کند‬ ‫توجهی‬
.‫کند‬ ‫ایفا‬ ‫زمینه‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫موثری‬ ‫نقش‬ ‫‌تواند‬‫ی‬‫م‬
■■‫‌های‬‫ل‬‫تش�ک‬ ‫ارتباط‬ ‫چ�را‬ ‫ش�ما‬ ‫نظر‬ ‫به‬
‫‌گذار‬‫ن‬‫قانو‬ ‫نهادهای‬ ‫با‬ ‫حوزه‬ ‫این‬ ‫صنفی‬
‫و‬ ‫مدون‬ ‫طور‬ ‫به‬ ،‫بودجه‬ ‫تنظیم‬ ‫مجری‬ ‫و‬
‫تنظیم‬ ‫سیستماتیك‬ ‫روند‬ ‫یک‬ ‫براساس‬
‫برقراری‬ ‫از‬ ‫مان�ع‬ ‫عللی‬ ‫چه‬ ‫‌ش�ود؟‬‫ی‬‫نم‬
‫‌شود؟‬‫ی‬‫م‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫رابط‬ ‫چنین‬
‫حضور‬ ‫سازمان‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫من‬ ‫که‬ ‫مدتی‬ ‫این‬ ‫در‬
‫بخش‬ ‫حضور‬ ‫با‬ ‫جلساتی‬ ‫ندرت‬ ‫به‬ ،‫‌ام‬‫ه‬‫داشت‬
‫به‬ ‫همواره‬ .‫است‬ ‫شده‬ ‫تشکیل‬ ‫خصوصی‬
‫توصیه‬ ‫خصوصی‬ ‫بخش‬ ‫در‬ ‫فعال‬ ‫دوستان‬
‫خودشان‬ ‫ارتباط‬ ‫امکان‬ ‫صورت‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫‌ایم‬‫ه‬‫کرد‬
‫آقای‬ ‫ریاست‬ ‫زمان‬ ‫در‬ .‫کنند‬ ‫حفظ‬ ‫ما‬ ‫با‬ ‫را‬
‫که‬ ‫‌کردیم‬‫ی‬‫م‬ ‫اعالم‬ ‫آنها‬ ‫به‬ ‫دایما‬ ‫سعیدی‬
‫نظرات‬ ‫نقطه‬ ‫شنیدن‬ ‫از‬ ‫برنامه‬ ‫سازمان‬ ‫در‬
‫سازمان‬ .‫‌کنیم‬‫ی‬‫م‬ ‫استقبال‬ ‫خصوصی‬ ‫بخش‬
‫را‬ ‫خود‬ ‫ارتباط‬ ‫نباید‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫رایان‬ ‫صنفی‬ ‫نظام‬
‫ارتباطی‬ ‫تنها‬ ‫‌کنم‬‫ی‬‫م‬ ‫فکر‬ .‫کند‬ ‫قطع‬ ‫ما‬ ‫با‬
‫سازمان‬ ‫ویژه‬ ‫به‬ ‫خصوصی‬ ‫بخش‬ ‫اکنون‬ ‫که‬
‫دبیرخانه‬ ‫به‬ ،‫دارد‬ ‫ما‬ ‫با‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫رایان‬ ‫صنفی‬ ‫نظام‬
‫که‬ ‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫خالصه‬ ‫انفورماتیک‬ ‫عالی‬ ‫شورای‬
‫آنها‬ ‫صالحیت‬ ‫و‬ ‫رتبه‬ ‫اعتبار‬ ‫تمدید‬ ‫جهت‬ ‫در‬
‫راستای‬ ‫در‬ ‫ارتباطی‬ ‫متاسفانه‬ .‫‌گیرد‬‫ی‬‫م‬ ‫صورت‬
‫ما‬ ‫با‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫حوزه‬ ‫‌گذاری‬‫ت‬‫سیاس‬
‫کمیسیون‬ ‫در‬ ‫اکنون‬ ‫هرچند‬ .‫‌اند‬‫ه‬‫نکرد‬ ‫ایجاد‬
،‫هستند‬ ‫دولتی‬ ‫اعضا‬ ‫تمام‬ ،‫مقررات‬ ‫تنظیم‬
‫بخش‬ ‫بر‬ ‫راه‬ ‫که‬ ‫نیست‬ ‫هم‬ ‫صورت‬ ‫این‬ ‫به‬ ‫اما‬
‫خصوصی‬ ‫بخش‬ ‫وقتی‬ .‫باشد‬ ‫بسته‬ ‫خصوصی‬
‫‌تواند‬‫ی‬‫م‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫برخوردار‬ ‫واالیی‬ ‫جایگاه‬ ‫از‬
‫داشته‬ ‫نقش‬ ‫هم‬ ‫حوزه‬ ‫‌گذاری‬‫ت‬‫سیاس‬ ‫در‬
‫درصدد‬ ‫داوطلبانه‬ ‫طور‬ ‫به‬ ‫خودشان‬ ‫باید‬ ،‫باشد‬
‫اینکه‬ ‫باوجود‬ .‫باشند‬ ‫مشترک‬ ‫جلسات‬ ‫برگزاری‬
‫مراجعه‬ ‫باید‬ ‫هم‬ ‫آنها‬ ‫خود‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫این‬ ‫نظرم‬
‫استقبال‬ ‫به‬ ‫مواردی‬ ‫در‬ ‫هم‬ ‫ما‬ ‫خود‬ ‫اما‬ ،‫کنند‬
‫دریافت‬ ‫را‬ ‫‌شان‬‫ت‬‫‌نظرا‬‫ه‬‫نقط‬ ‫و‬ ‌‫ه‬‫رفت‬ ‫آنها‬
‫محدود‬ ‫بسیار‬ ‫ارتباط‬ ‫این‬ ‫که‬ ‫وقتی‬ .‫‌ایم‬‫ه‬‫کرد‬
‫دریافت‬ ‫بدون‬ ‫که‬ ‫داشت‬ ‫انتظار‬ ‫نباید‬ ،‫است‬
‫است‬ ‫خصوصی‬ ‫بخش‬ ‫نظر‬ ‫مد‬ ‫که‬ ‫‌نظراتی‬‫ه‬‫نقط‬
‫بتوانیم‬ ،‫است‬ ‫مطلوب‬ ‫و‬ ‫صحیح‬ ‫حتم‬ ‫طور‬ ‫به‬ ‫و‬
‫قوانین‬ ‫تدوین‬ ،‫‌ها‬‫ه‬‫برنام‬ ،‫‌گذاری‬‫ت‬‫سیاس‬ ‫در‬
‫بنابراین‬ .‫کنیم‬ ‫لحاظ‬ ‫را‬ ‫آنها‬ ‫نظرات‬ ... ‫و‬ ‫بودجه‬
.‫‌دانم‬‫ی‬‫م‬ ‫امر‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫را‬ ‫موانع‬ ‫از‬ ‫یکی‬ ‫من‬
‫دلیل‬ ‫اما‬ ،‫‌کنم‬‫ی‬‫نم‬ ‫نگاه‬ ‫موضوع‬ ‫به‬ ‫بدبینانه‬
‫اینکه‬ ‫باوجود‬ ‫چرا‬ ‫که‬ ‫‌شوم‬‫ی‬‫نم‬ ‫متوجه‬ ‫را‬ ‫آن‬
‫خصوصی‬ ‫بخش‬ ‫استقبال‬ ‫به‬ ‫باز‬ ‫آغوش‬ ‫با‬ ‫ما‬
،‫کنیم‬ ‫دریافت‬ ‫را‬ ‫آنها‬ ‫‌نظرات‬‫ه‬‫نقط‬ ‫که‬ ‫‌رویم‬‫ی‬‫م‬
.‫‌کنند‬‫ی‬‫نم‬ ‫استقبال‬ ‫امر‬ ‫این‬ ‫از‬ ‫آنها‬ ‫متاسفانه‬ ‫اما‬
‫ما‬ ‫به‬ ‫خصوصی‬ ‫بخش‬ ‫تا‬ ‫است‬ ‫در‬ ‫به‬ ‫چشمان‬ ‫ما‬
.‫نيست‬ ‫آنها‬ ‫از‬ ‫خبری‬ ‫اما‬ ،‫کند‬ ‫مراجعه‬
■■‫عنوان‬ ‫به‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫رایان‬ ‫صنفی‬ ‫نظام‬ ‫سازمان‬
‫ح�وزه‬ ‫در‬ ‫خصوص�ی‬ ‫بخ�ش‬ ‫متول�ی‬
‫آمادگی‬ ‫این‬ ‫کش�ور‬ ‫اطالعات‬ ‫فن�اوری‬
‫زم�ان‬ ‫از‬ ‫مقطع�ی‬ ‫ه�ر‬ ‫در‬ ‫ک�ه‬ ‫دارد‬ ‫را‬
‫تمایل‬ ‫که‬ ‫دولت�ی‬ ‫نهاد‬ ‫و‬ ‫ارگان‬ ‫ه�ر‬ ‫ب�ا‬
‫و‬ ‫همفکری‬ ،‫باش�د‬ ‫داش�ته‬ ‫تعامل‬ ‫ب�ه‬
‫هم‬ ‫را‬ ‫نکته‬ ‫ای�ن‬ ‫البته‬ .‫کن�د‬ ‫همکاری‬
‫این‬ ‫اخیرا‬ ‫خوش�بختانه‬ ‫که‬ ‫کنم‬ ‫اضافه‬
‫در‬ ‫و‬ ‫ش�ده‬ ‫‌تر‬‫گ‬‫پررن‬ ‫بس�یار‬ ‫ارتب�اط‬
‫نظام‬ ‫سازمان‬ ،‫دولت‬ ‫مختلف‬ ‫‌های‬‫ش‬‫بخ‬
‫شده‬ ‫نوشته‬ ‫کافی‬ ‫اندازه‬ ‌‫ه‬‫ب‬ ‫قانون‬ ‫کشور‬ ‫در‬
‫‌های‬‫ه‬‫دستگا‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫اين‬ ‫موضوع‬ ‫اما‬ ،‫است‬
‫حوزه‬ ‫به‬ ‫بپذیرند‬ ‫که‬ ‫ندارند‬ ‫تمایلی‬ ‫اجرایی‬
‫بلکه‬ ،‫باشند‬ ‫نداشته‬ ‫بخشی‬ ‫نگاه‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬
‫مالحظات‬ ‫این‬ ‫به‬ ‫حاکمیت‬ ‫از‬ ‫مجموعه‬ ‫یک‬ ‫‌عنوان‬‫ه‬‫ب‬
‫که‬ ‫تصمیماتی‬ ‫از‬ ‫و‬ ‫کنند‬ ‫توجه‬ ‫هم‬ ‫فرابخشی‬
‫قالب‬ ‫در‬ ‫یا‬ ‫توسعه‬ ‫‌انداز‬‫م‬‫چش‬ ‫سند‬ ‫قالب‬ ‫در‬
‫بودجه‬ ‫قوانین‬ ‫قالب‬ ‫در‬ ‫یا‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫توسع‬ ‫‌های‬‫ه‬‫برنام‬
‫کنند‬ ‫تمکین‬ ،‫‌شوند‬‫ی‬‫م‬ ‫گرفته‬ ‫ساالنه‬
7
)‫(تكفا‬‫ارتباطات‬‫و‬‫اطالعات‬‫فناوري‬‫كاربري‬‫توسعه‬‫ماهنامه‬
www.irannsr.org
www.irannsr.org
Information & Communication Technology Magazine
1392‫بهمن‬‫و‬‫دي‬
‫‌وگو‬‫ت‬‫گف‬

8. ‫حوزه‬ ‫این‬ ‫متول�ی‬ ‫عنوان‬ ‫به‬ ‫را‬ ‫صنف�ی‬
‫جنابعالی‬ ‫فرمای�ش‬ ‫ام�ا‬ .‫‌ان�د‬‫ه‬‫پذیرفت‬
‫این‬ ‫هرچقدر‬ ‫ک�ه‬ ‫‌کنم‬‫ی‬‫م‬ ‫تایید‬ ‫ه�م‬ ‫را‬
،‫ش�ود‬ ‫‌تر‬‫س‬‫ملمو‬ ‫و‬ ‫‌تر‬‫گ‬‫پررن‬ ‫ارتب�اط‬
‫اجازه‬ .‫بود‬ ‫خواه�د‬ ‫صنف‬ ‫خود‬ ‫نفع‬ ‫ب�ه‬
‫اکنون‬ ،‫کنم‬ ‫اش�اره‬ ‫مصداقی‬ ‫به‬ ‫دهی�د‬
‫مطرح‬ ‫کش�ور‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫م�واردی‬ ‫از‬ ‫یکی‬
‫لح�اظ‬ ‫از‬ ‫فعل�ی‬ ‫ش�رایط‬ ‫در‬ ‫و‬ ‫اس�ت‬
‫عمل‬ ‫موثر‬ ‫بس�یار‬ ‫‌تواند‬‫ی‬‫م‬ ‫‌ای‬‫ه‬�‫بودج‬
‫بخش‬ .‫اس�ت‬ BOT ‫‌های‬‫ه‬‫پروژ‬ ،‫کن�د‬
‫در‬ ‫که‬ ‫دارد‬ ‫را‬ ‫پتانس�یل‬ ‫این‬ ‫خصوصی‬
‫را‬ ‫مهمی‬ ‫نقش‬ ‫و‬ ‫ش�ود‬ ‫وارد‬ ‫حوزه‬ ‫ای�ن‬
‫گاهی‬ ‫اما‬ ،‫کند‬ ‫ایف�ا‬ ‫دولت‬ ‫با‬ ‫تعامل‬ ‫در‬
‫در‬ ‫‌هایی‬‫ت‬‫مقاوم‬ ‫ک�ه‬ ‫‌ش�ود‬‫ی‬‫م‬ ‫دی�ده‬
‫این‬ ‫علت‬ .‫‌گیرد‬‫ی‬‫م‬ ‫صورت‬ ‫راس�تا‬ ‫این‬
‫‌ها‬‫ت‬‫مقاوم‬ ‫این‬ ‫آیا‬ ‫چیست؟‬ ‫‌ها‬‫ت‬‫مقاوم‬
‫دلیل‬ ‫این‬ ‫ب�ه‬ ‫صرفا‬ ‫یا‬ ‫هس�تند‬ ‫عمدی‬
‫و‬ ‫حال‬ ‫در‬ ‫همچن�ان‬ ‫دول�ت‬ ‫که‬ ‫اس�ت‬
‫این‬ ‫در‬ ‫‌گری‬‫ی‬‫تول‬ ‫برای‬ ‫گذش�ته‬ ‫هوای‬
‫‌برد؟‬‫ی‬‫م‬ ‫سر‬ ‫به‬ ‫حوزه‬
‫بودجه‬ ‫قانون‬ 126 ‫ماده‬ ‫در‬ ‫مشخص‬ ‫طور‬ ‫به‬
‫بخش‬ ‫مشارکت‬ ‫بحث‬ ،‫کشور‬ ‫کل‬ 1392 ‫سال‬
‫‌های‬‫ح‬‫طر‬ ‫اجرای‬ ‫در‬ ‫خصوصی‬ ‫و‬ ‫غیردولتی‬
‫بند‬ 11 ‫ماده‬ ‫این‬ .‫است‬ ‫شده‬ ‫مشخص‬ ‫عمرانی‬
.‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫نیز‬ ‫‌تر‬‫ل‬‫کام‬ ‫زمان‬ ‫مرور‬ ‫به‬ ‫که‬ ‫دارد‬ ‫هم‬
‫خصوصی‬ ‫بخش‬ ‫مشارکت‬ ‫برای‬ ‫را‬ ‫راه‬ ‫ماده‬ ‫این‬
‫راحتی‬ ‫به‬ ‫قانون‬ ‫این‬ ‫براساس‬ .‫است‬ ‫گشوده‬
‫از‬ ‫عمرانی‬ ‫‌های‬‫ح‬‫طر‬ ‫اجرای‬ ‫و‬ ‫انجام‬ ‫در‬ ‫‌توانند‬‫ی‬‫م‬
.‫کنند‬ ‫مشارکت‬ BOT ‫مانند‬ ‫‌‌هایی‬‫روش‬ ‫جمله‬
‫‌هایی‬‫ح‬‫طر‬ ‫در‬ ‫خصوصی‬ ‫بخش‬ ‫داریم‬ ‫انتظار‬ ‫ما‬
‫مشخص‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫حوزه‬ ‫در‬ ‫فعال‬ ‫که‬
‫اجرایی‬ ‫‌های‬‫ه‬‫دستگا‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫شود‬ ‫وارد‬ ،‫است‬ ‫شده‬
‫این‬ ‫حقیقت‬ .‫کند‬ ‫اعالم‬ ‫را‬ ‫خود‬ ‫آمادگی‬ ‫ما‬ ‫یا‬
‫اختیار‬ ‫در‬ ‫چندانی‬ ‫پول‬ ‫دولت‬ ‫اکنون‬ ‫که‬ ‫است‬
‫عمرانی‬ ‫‌های‬‫ح‬‫طر‬ ‫برای‬ ‫بخواهد‬ ‫که‬ ‫ندارد‬
‫مواجه‬ ‫بودجه‬ ‫کسری‬ ‫با‬ ‫چراکه‬ ،‫کند‬ ‫هزینه‬
‫وصول‬ ‫خزانه‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫پولی‬ ‫اکثر‬ ‫اکنون‬ .‫است‬
‫جاری‬ ‫‌های‬‫ه‬‫بودج‬ ‫تامین‬ ‫جهت‬ ‫در‬ ،‫‌شود‬‫ی‬‫م‬
‫هزینه‬ ‫جمله‬ ‫از‬ ‫مواردی‬ ‫برای‬ ‫نهایتا‬ ‫که‬ ‫است‬
3500 ‫ماه‬ ‫هر‬ ‫که‬ ‫‌ها‬‫ه‬‫یاران‬ ‫پرداخت‬ ‫به‬ ‫مربوط‬
.‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫گرفته‬ ‫نظر‬ ‫در‬ ،‫است‬ ‫تومان‬ ‫میلیارد‬
‫میلیارد‬ ‫هزار‬ 15-10 ،‫شرایط‬ ‫بهترین‬ ‫در‬ ‫شاید‬
‫به‬ .‫یابد‬ ‫اختصاص‬ ‫عمرانی‬ ‫‌های‬‫ح‬‫طر‬ ‫به‬ ‫تومان‬
‫خصوصی‬ ‫بخش‬ ‫ورود‬ ‫از‬ ‫خودمان‬ ‫دلیل‬ ‫همین‬
‫بخش‬ ‫بنابراین‬ .‫‌کنیم‬‫ی‬‫م‬ ‫استقبال‬ ‫حوزه‬ ‫این‬ ‫به‬
‫‌تواند‬‫ی‬‫م‬ ‫قوانین‬ ‫این‬ ‫به‬ ‫اتکای‬ ‫با‬ ‫خصوصی‬
‫قوانین‬ ‫در‬ .‫بگیرد‬ ‫عهده‬ ‫به‬ ‫را‬ ‫‌هایی‬‫ه‬‫پروژ‬ ‫چنین‬
‫شده‬ ‫اشاره‬ ‫صراحتا‬ ‫قانون‬ ‫این‬ ‫به‬ ‫هم‬ ‫بودجه‬
‫آن‬ ‫اجرای‬ ‫از‬ ‫‌تواند‬‫ی‬‫نم‬ ‫دستگاهی‬ ‫هیچ‬ ‫و‬
‫پیشنهادی‬ ‫شما‬ ‫اگر‬ ،‫‌رو‬‫ن‬‫ای‬ ‫از‬ .‫کند‬ ‫خودداری‬
‫خصوصی‬ ‫بخش‬ ‫و‬ ‫غیردولتی‬ ‫بخش‬ ‫عنوان‬ ‫به‬
‫در‬ ‫ما‬ ،‫دارید‬ ‫‌ها‬‫ح‬‫طر‬ ‫این‬ ‫اجرای‬ ‫با‬ ‫رابطه‬ ‫در‬
.‫بود‬ ‫خواهیم‬ ‫شما‬ ‫خدمت‬
■■،‫است‬ ‫ارزنده‬ ‫بس�یار‬ ‫ش�ما‬ ‫دیدگاه‬ ‫این‬
‫بخش‬ ‫ک�ه‬ ‫چی�زی‬ ‫آن‬ ‫واقعی�ت‬ ‫در‬ ‫ام�ا‬
‫برداش�ت‬ ‫دولت‬ ‫عملکرد‬ ‫از‬ ‫خصوص�ی‬
‫متفاوت‬ ‫جنابعالی‬ ‫دیدگاه‬ ‫این‬ ‫با‬ ،‫‌کند‬‫ی‬‫م‬
‫داریم‬ ‫اطالع‬ ‫هم‬ ‫ما‬ ‫اینکه‬ ‫باوجود‬ .‫است‬
‫اما‬ ،‫ش�ده‬ ‫تصریخ‬ ‫قانون‬ ‫در‬ ‫امر‬ ‫این‬ ‫که‬
‫به‬ ‫تمایلی‬ ‫دولتی‬ ‫‌های‬‫ش‬‫بخ‬ ‫متاس�فانه‬
‫بدنه‬ ‫در‬ ‫باور‬ ‫این‬ ‫آیا‬ .‫ندارند‬ ‫‌سپاری‬‫ن‬‫برو‬
‫به‬ ‫کامل‬ ‫اطمینان‬ ‫یا‬ ‫ن�دارد‬ ‫وجود‬ ‫دولت‬
‫به‬ ‫امور‬ ‫که‬ ‫ندارد‬ ‫وجود‬ ‫خصوصی‬ ‫بخش‬
‫‌شوند؟‬‫ی‬‫نم‬ ‫واگذار‬ ‫خصوصی‬ ‫بخش‬
‫که‬ ‫دارد‬ ‫وجود‬ ‫همه‬ ‫در‬ ‫ذاتی‬ ‫تمایل‬ ‫این‬
.‫کنند‬ ‫ایجاد‬ ‫خود‬ ‫برای‬ ‫رقیبی‬ ‫ندارند‬ ‫دوست‬
‫خودش‬ ‫که‬ ‫دارد‬ ‫تمایل‬ ‫همیشه‬ ‫دولتی‬ ‫بخش‬
‫آزادسازی‬ ‫زمان‬ .‫بگیرد‬ ‫عهده‬ ‫به‬ ‫را‬ ‫امور‬ ‫اجرای‬
،‫ارتباطات‬ ‫بخش‬ ‫در‬ ‫‌سازی‬‫ی‬‫خصوص‬ ‫یا‬
‫هم‬ ‫االن‬ .‫بودیم‬ ‫‌ها‬‫ت‬‫مقاوم‬ ‫این‬ ‫شاهد‬ ‫کامال‬
‫که‬ ‫اصراری‬ ‫اما‬ ،‫دارد‬ ‫وجود‬ ‫‌ها‬‫ت‬‫مقاوم‬ ‫این‬
‫خصوص‬ ‫به‬ ‫اخیر‬ ‫سال‬ ‫چند‬ ‫در‬ ‫‌گذار‬‫ن‬‫قانو‬
‫از‬ ‫استفاده‬ ‫یعنی‬ ،‫شده‬ ‫ذکر‬ ‫ماده‬ ‫با‬ ‫رابطه‬ ‫در‬
‫‌های‬‫ح‬‫طر‬ ‫اجرای‬ ‫در‬ ‫غیردولتی‬ ‫بخش‬ ‫مشارکت‬
‫داده‬ ‫نشان‬ ‫خود‬ ‫از‬ ،‫‌گذاری‬‫ه‬‫سرمای‬ ‫و‬ ‫عمرانی‬
‫رابطه‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫‌سازی‬‫گ‬‫فرهن‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫این‬ ‫بیانگر‬
.‫است‬ ‫شده‬ ‫محقق‬
■■‫واگذاری‬ ‫قابل‬ ‫هم‬ PPP ‫‌ه�ای‬‫ه‬‫پروژ‬ ‫آیا‬
‫هستند؟‬ ‫خصوصی‬ ‫بخش‬ ‫به‬
‫فناوری‬ ‫و‬ ‫ارتباطات‬ ‫حوزه‬ ‫در‬ ‫حاضر‬ ‫حال‬ ‫در‬
.‫است‬ ‫نشده‬ ‫تعریف‬ ‫‌هایی‬‫ه‬‫پروژ‬ ‫چنین‬ ‫اطالعات‬
‫قرار‬ ‫که‬ ‫داشت‬ ‫وجود‬ ‫زیرساخت‬ ‫حوزه‬ ‫در‬
‫این‬ ‫مدیرعامل‬ ،‫خسروی‬ ‫مهندس‬ ‫آقای‬ ‫شد‬
‫اجرای‬ ‫قالب‬ ‫در‬ ‫را‬ ‫خود‬ ‫پیشنهادهای‬ ،‫شرکت‬
‫ارتباطات‬ ‫حوزه‬ ‫در‬ PPP ‫صورت‬ ‫به‬ ‫‌ها‬‫ه‬‫پروژ‬
.‫نکردند‬ ‫پیگیری‬ ‫را‬ ‫قضیه‬ ‫این‬ ‫آنها‬ ‫اما‬ ،‫کند‬ ‫ارائه‬
‫که‬ ‫است‬ ‫این‬ ،‫دهد‬ ‫رخ‬ ‫‌تواند‬‫ی‬‫م‬ ‫که‬ ‫موردی‬ ‫تنها‬
EPC ‫صورت‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫‌سپاری‬‫ن‬‫برو‬ ‫صورت‬ ‫به‬ ‫طرح‬
‫و‬ ‫گذاشته‬ ‫مناقصه‬ ‫به‬ ‫پروژه‬ ‫این‬ ‫تا‬ ‫شود‬ ‫تعریف‬
‫سپرده‬ ‫پیمانکار‬ ‫عنوان‬ ‫به‬ ‫خصوصی‬ ‫بخش‬ ‫به‬
.‫شود‬
■■‫‌های‬‫ش‬‫پژوه‬ ‫مرکز‬ ‫که‬ ‫گزارشی‬ ‫براساس‬
‫دولت‬ ‫بحث‬ ‫برای‬ ،‫کرده‬ ‫منتش�ر‬ ‫مجلس‬
‫دیگر‬ ‫کالن‬ ‫‌ه�ای‬‫ث‬‫بح‬ ‫ی�ا‬ ‫الکترونی�ک‬
،‫‌اند‬‫ه‬‫ش�د‬ ‫تعریف‬ ‫مل�ی‬ ‫س�طح‬ ‫در‬ ‫ک�ه‬
‫پیدا‬ ‫اختص�اص‬ ‫توجهی‬ ‫قاب�ل‬ ‫بودج�ه‬
‫در‬ ‫ضعف‬ ‫از‬ ‫ناشی‬ ‫امر‬ ‫این‬ .‫اس�ت‬ ‫نکرده‬
‫مشکالت‬ ‫از‬ ‫ناشی‬ ‫یا‬ ‫اس�ت‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫برنام‬
‫دارد؟‬ ‫وجود‬ ‫کشور‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫اقتصادی‬
‫شورای‬ ‫از‬ ‫قبل‬ ‫فاوا‬ ‫کارگروه‬ ‫که‬ ‫کنید‬ ‫توجه‬
‫کارگروه‬ .‫گرفت‬ ‫شکل‬ ‫مجازی‬ ‫فضای‬ ‫عالی‬
‫دولت‬ ‫مجموعه‬ ‫در‬ ‫بتواند‬ ‫تا‬ ‫گرفت‬ ‫شکل‬ ‫فاوا‬
‫فعالیت‬ ‫که‬ ‫طوری‬ ‫به‬ ،‫کند‬ ‫ایجاد‬ ‫هماهنگی‬
،‫بازرگانی‬ ‫وزارت‬ ‫جمله‬ ‫از‬ ‫‌ها‬‫ه‬‫وزارتخان‬ ‫تمام‬
‫‌راستا‬‫م‬‫ه‬ ‫حوزه‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫را‬ ...‫و‬ ‫‌پرورش‬‫و‬‌‫ش‬‫آموز‬
‫حرکت‬ ‫مشخص‬ ‫برنامه‬ ‫یک‬ ‫قالب‬ ‫در‬ ‫تا‬ ‫سازد‬
‫نبود‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫‌گون‬‫ه‬‫ب‬ ‫آن‬ ‫عملکرد‬ ‫متاسفانه‬ ‫اما‬ ،‫کنند‬
،‫مشخص‬ ‫برنامه‬ ‫یک‬ ‫قالب‬ ‫در‬ ‫‌ها‬‫ت‬‫فعالی‬ ‫این‬ ‫که‬
‫دلیل‬ ‫همین‬ ‫به‬ .‫شود‬ ‫انجام‬ ‫هدفدار‬ ‫و‬ ‫مدون‬
‫تصویب‬ ‫و‬ ‫تعریف‬ ‫را‬ ‫‌هایی‬‫ه‬‫پروژ‬ ‫و‬ ‫‌ها‬‫ح‬‫طر‬ ‫اگر‬
‫بودجه‬ ‫قوانین‬ ‫یا‬ ‫پنجم‬ ‫برنامه‬ ‫قالب‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫کنند‬
‫این‬ .‫‌شود‬‫ی‬‫نم‬ ‫منظور‬ ‫آنها‬ ‫برای‬ ‫اعتباری‬ ،‫نباشد‬
‫توجیه‬ ‫واقعا‬ ‫طرحی‬ ‫اگر‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫درحالی‬
‫حمایت‬ ‫مورد‬ ‫حتم‬ ‫طور‬ ‫به‬ ،‫باشد‬ ‫داشته‬ ‫خوبی‬
‫شاهد‬ ‫هماهنگی‬ ‫عدم‬ ‫دلیل‬ ‫به‬ .‫‌گیرد‬‫ی‬‫م‬ ‫قرار‬
‫خود‬ ‫کار‬ ‫که‬ ‫‌هایی‬‫ح‬‫طر‬ ‫از‬ ‫برخی‬ ‫که‬ ‫هستیم‬
‫‌هایی‬‫ح‬‫طر‬ ‫در‬ ‫خصوصی‬ ‫بخش‬ ‫داریم‬ ‫انتظار‬ ‫ما‬
‫مشخص‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫حوزه‬ ‫در‬ ‫فعال‬ ‫که‬
‫اجرایی‬ ‫‌های‬‫ه‬‫دستگا‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫شود‬ ‫وارد‬ ،‫است‬ ‫شده‬
‫است‬ ‫این‬ ‫حقیقت‬ .‫کند‬ ‫اعالم‬ ‫را‬ ‫خود‬ ‫آمادگی‬ ‫ما‬ ‫یا‬
‫ندارد‬ ‫اختیار‬ ‫در‬ ‫چندانی‬ ‫پول‬ ‫دولت‬ ‫اکنون‬ ‫که‬
،‫کند‬ ‫هزینه‬ ‫عمرانی‬ ‫‌های‬‫ح‬‫طر‬ ‫برای‬ ‫بخواهد‬ ‫که‬
‫است‬ ‫مواجه‬ ‫بودجه‬ ‫کسری‬ ‫با‬ ‫چراکه‬
8
www.irannsr.orgwww.irannsr.org
Information & Communication Technology Magazine
)‫(تكفا‬‫ارتباطات‬‫و‬‫اطالعات‬‫فناوري‬‫كاربري‬‫توسعه‬‫ماهنامه‬
1392‫بهمن‬‫و‬‫دي‬
‫‌وگو‬‫ت‬‫گف‬

9. ‫اجرا‬ ‫زمان‬ ‫در‬ ،‫‌اند‬‫ه‬‫کرد‬ ‫شروع‬ ‫‌خوبی‬‫ه‬‫ب‬ ‫را‬
‫در‬ ‫که‬ ‫طرحی‬ ‫هر‬ .‫‌شوند‬‫ی‬‫م‬ ‫متوقف‬ ‫یکدفعه‬
‫‌انداز‬‫م‬‫چش‬ ‫سند‬ ،‫‌ای‬‫ه‬‫توسع‬ ‫‌های‬‫ه‬‫برنام‬ ‫راستای‬
‫حمایت‬ ‫مورد‬ ‫طبیعتا‬ ،‫باشد‬ ‫نشده‬ ‫تعریف‬ ...‫و‬
‫و‬ ‫سنجید‬ ‫را‬ ‫جوانب‬ ‫تمام‬ ‫باید‬ .‫‌گیرد‬‫ی‬‫نم‬ ‫قرار‬
‫ارزیابی‬ ‫مورد‬ ‫را‬ ‫آنها‬ ‫جامع‬ ‫طرح‬ ‫یک‬ ‫قالب‬ ‫در‬
‫تا‬ ‫‌ها‬‫ح‬‫طر‬ ‫این‬ ‫که‬ ‫کرد‬ ‫بررسی‬ ‫باید‬ .‫داد‬ ‫قرار‬
‫تا‬ ،‫‌کنند‬‫ی‬‫م‬ ‫کمک‬ ‫همدیگر‬ ‫به‬ ‫اندازه‬ ‫چه‬
‫آیا‬ ،‫هستند‬ ‫همدیگر‬ ‫راستای‬ ‫در‬ ‫اندازه‬ ‫چه‬
‫را‬ ‫همدیگر‬ ‫حتی‬ ‫یا‬ ‫هستند‬ ‫همدیگر‬ ‫‌نیاز‬‫ش‬‫پی‬
‫همزمان‬ ‫طور‬ ‫به‬ ‫طرح‬ ‫یک‬ ‫نباید‬ .‫‌کنند‬‫ی‬‫م‬ ‫دفع‬
‫این‬ ‫مسایلی‬ ‫چنین‬ .‫شود‬ ‫اجرا‬ ‫دستگاه‬ ‫دو‬ ‫در‬
‫واقعی‬ ‫تحلیل‬ .‫‌اند‬‫ه‬‫کرد‬ ‫مواجه‬ ‫چالش‬ ‫با‬ ‫را‬ ‫حوزه‬
‫‌های‬‫ش‬‫پژوه‬ ‫مرکز‬ ‫توسط‬ ‫شده‬ ‫منتشر‬ ‫گزارش‬
‫عمده‬ ‫باید‬ ‫تقریبا‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫این‬ ‫مجلس‬
‫در‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫و‬ ‫ارتباطات‬ ‫‌های‬‫ت‬‫فعالی‬
‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫و‬ ‫ارتباطات‬ ‫فصل‬ ‫‌بندی‬‫ه‬‫دست‬
‫رخ‬ ‫چیزی‬ ‫چنین‬ ‫عمل‬ ‫در‬ ‫اما‬ ،‫شود‬ ‫فهرست‬
.‫است‬ ‫نداده‬
■■‫برای‬ ‫پنج�م‬ ‫برنامه‬ ‫در‬ ‫مث�ال‬ ‫ط�ور‬ ‫ب�ه‬
3 ‫از‬ ‫بیش‬ ‫اطالعات‬ ‫ملی‬ ‫ش�بکه‬ ‫تحقق‬
‫نظر‬ ‫در‬ ‫اعتبار‬ ‫تخصی�ص‬ ‫میلیارد‬ ‫ه�زار‬
‫اکنون‬ ‫اینکه‬ ‫به‬ ‫توجه‬ ‫با‬ .‫بود‬ ‫شده‬ ‫گرفته‬
،‫‌گذرد‬‫ی‬‫م‬ ‫برنامه‬ ‫این‬ ‫از‬ ‫س�ال‬ 2 ‫از‬ ‫بیش‬
‫تخصیص‬ ‫اعتبار‬ ‫ای�ن‬ ‫از‬ ‫چقدر‬ ‫تاکن�ون‬
‫زمان‬ ‫با‬ ‫آن‬ ‫رش�د‬ ‫آیا‬ ‫اس�ت؟‬ ‫کرده‬ ‫پیدا‬
‫خیر؟‬ ‫یا‬ ‫است‬ ‫برابر‬ ‫شده‬ ‫تعیین‬
‫و‬ ‫کالن‬ ‫نگاه‬ ‫در‬ ‫نابسامانی‬ ‫کردم‬ ‫بیان‬ ‫اینکه‬
‫از‬ ‫مانع‬ ‫که‬ ‫دارد‬ ‫وجود‬ ‫حوزه‬ ‫این‬ ‫راهبردی‬
‫کنار‬ ‫در‬ ‫‌ها‬‫ه‬‫دستگا‬ ‫تمام‬ ‫گرفتن‬ ‫قرار‬ ‫و‬ ‫همسویی‬
‫این‬ ‫‌توان‬‫ی‬‫م‬ ‫اما‬ ،‫بود‬ ‫کلی‬ ‫دالیل‬ ‫از‬ ،‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫هم‬
‫بررسی‬ ‫مورد‬ ‫بیشتر‬ ‫جزییات‬ ‫با‬ ‫را‬ ‫مشکالت‬
‫فناوری‬ ‫و‬ ‫ارتباطات‬ ‫جامع‬ ‫طرح‬ ‫هنوز‬ .‫داد‬ ‫قرار‬
‫در‬ ،‫دارد‬ ‫قرار‬ ‫مجلس‬ ‫کار‬ ‫دستور‬ ‫در‬ ‫اطالعات‬
‫توسعه‬ ‫چهارم‬ ‫برنامه‬ ‫قانون‬ ‫در‬ ‫طرح‬ ‫این‬ ‫که‬ ‫حالی‬
‫طور‬ ‫به‬ ،‫کلی‬ ‫مشکالت‬ ‫درکنار‬ .‫بود‬ ‫شده‬ ‫تکلیف‬
‫اطالعات‬ ‫ملی‬ ‫شبکه‬ ‫با‬ ‫ارتباط‬ ‫در‬ ‫مشخص‬
،‫دیگر‬ ‫بیان‬ ‫به‬ .‫دارد‬ ‫وجود‬ ‫هم‬ ‫دیگری‬ ‫مشکالت‬
‫این‬ ‫شده‬ ‫سبب‬ ‫که‬ ‫دارند‬ ‫وجود‬ ‫عواملی‬ ‫مجموعه‬
‫حال‬ ‫هر‬ ‫به‬ .‫برسد‬ ‫سرانجام‬ ‫به‬ ‫نتواند‬ ‫تاکنون‬ ‫طرح‬
‫تغییر‬ ‫طرح‬ ‫مجری‬ ‫و‬ ‫وزیر‬ ‫چندین‬ ‫مدت‬ ‫این‬ ‫در‬
‫پیش‬ ‫انحالل‬ ‫حد‬ ‫سر‬ ‫تا‬ ‫ارتباطات‬ ‫وزارت‬ ،‫‌اند‬‫ه‬‫کرد‬
،‫گرفت‬ ‫شکل‬ ‫مجازی‬ ‫فضای‬ ‫عالی‬ ‫شورای‬ ،‫رفت‬
‫ارتباطات‬ ‫وزارت‬ ‫و‬ ‫شورا‬ ‫دبیرخانه‬ ‫بین‬ ‫اختالفاتی‬
‫برای‬ ‫كمي‬ ‫دالیل‬ ،‫موارد‬ ‫این‬ ‫تمامی‬ ‫که‬ ‫داد‬ ‫رخ‬
‫پیش‬ ‫شرایط‬ ‫این‬ ‫در‬ .‫نیستند‬ ‫طرح‬ ‫یک‬ ‫توقف‬
‫دشوار‬ ‫بسیار‬ ‫حساس‬ ‫و‬ ‫مهم‬ ‫‌های‬‫ح‬‫طر‬ ‫بردن‬
‫صورت‬ ‫‌سازی‬‫گ‬‫فرهن‬ ‫تا‬ ‫دلیل‬ ‫همین‬ ‫به‬ .‫است‬
‫شایستگی‬ ‫و‬ ‫صالحیت‬ ‫که‬ ‫موجه‬ ‫اشخاص‬ ‫و‬ ‫نگیرد‬
،‫نگیرند‬ ‫قرار‬ ‫خود‬ ‫جایگاه‬ ‫در‬ ‫دارند‬ ‫را‬ ‫مناصب‬ ‫این‬
‫احساس‬ ‫باید‬ ‫همه‬ .‫داد‬ ‫خواهند‬ ‫رخ‬ ‫مشکالت‬ ‫این‬
‫به‬ ‫اگر‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫ملی‬ ‫طرح‬ ‫یک‬ ‫طرح‬ ‫این‬ ‫که‬ ‫کنند‬
‫در‬ .‫شد‬ ‫خواهند‬ ‫متضرر‬ ‫همه‬ ،‫نیابد‬ ‫تحقق‬ ‫موقع‬
‫‌ماندگی‬‫ب‬‫عق‬ ‫یا‬ ‫غفلت‬ ،‫کوتاهی‬ ‫اگر‬ ‫جایگاه‬ ‫این‬
‫پیشرفت‬ ،‫توسعه‬ ‫روی‬ ‫حتم‬ ‫طور‬ ‫به‬ ،‫گیرد‬ ‫صورت‬
‫این‬ ‫از‬ .‫‌گذارد‬‫ی‬‫م‬ ‫تاثیر‬ ‫مردم‬ ‫زندگی‬ ‫و‬ ‫کشور‬
‫اجرایی‬ ‫‌های‬‫ه‬‫دستگا‬ ‫به‬ ‫مشکالت‬ ‫همه‬ ،‫منظر‬
‫ابالغ‬ ‫دیر‬ ‫بودجه‬ ‫قانون‬ ‫که‬ ‫وقتی‬ ،‫‌گردد‬‫ی‬‫نم‬ ‫باز‬
...‫و‬ ‫‌ها‬‫ل‬‫دستورالعم‬ ‫و‬ ‫‌ها‬‫ه‬‫‌نام‬‫ن‬‫آیی‬ ‫سایر‬ ،‫‌شود‬
،‫گیرد‬ ‫صورت‬ ‫تاخیر‬ ‫با‬ ‫تخصیص‬ ،‫شود‬ ‫تهیه‬ ‫دیر‬
‫ملی‬ ‫‌های‬‫ح‬‫طر‬ ،‫شود‬ ‫مبادله‬ ‫تاخیر‬ ‫با‬ ‫‌نامه‬‫ت‬‫موافق‬
.‫شد‬ ‫نخواهند‬ ‫اجرا‬ ‫شده‬ ‫تعیین‬ ‫زمان‬ ‫در‬ ‫هم‬
،‫کردید‬ ‫اشاره‬ ‫شما‬ ‫که‬ ‫موردی‬ ‫این‬ ‫هرحال‬ ‫به‬
‫که‬ ‫آنچه‬ ‫کلی‬ ‫حالت‬ ‫در‬ ‫اما‬ ،‫دارد‬ ‫خاصی‬ ‫دلیل‬
‫از‬ ‫برخورداری‬ ‫عدم‬ ،‫‌برد‬‫ی‬‫م‬ ‫رنج‬ ‫آن‬ ‫از‬ ‫کشور‬
‫‌ها‬‫ه‬‫دستگا‬ ‫همگرایی‬ ‫برای‬ ‫مشخص‬ ‫فرهنگ‬ ‫یک‬
‫در‬ ‫محور‬ ‫برنامه‬ ‫و‬ ‫یکپارچه‬ ‫طور‬ ‫به‬ ‫همه‬ ‫تا‬ ‫است‬
‫توسعه‬ ‫‌انداز‬‫م‬‫چش‬ ‫سند‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫اهدافی‬ ‫راستای‬
‫این‬ ‫که‬ ‫زمانی‬ ‫تا‬ .‫کنند‬ ‫عمل‬ ،‫شده‬ ‫دیده‬ 1404
‫همین‬ ‫شاهد‬ ‫ما‬ ،‫نگیرد‬ ‫صورت‬ ‫‌سازی‬‫گ‬‫فرهن‬
.‫بود‬ ‫خواهیم‬ ‫وضعیت‬
■■‫را‬ 93 ‫س�ال‬ ‫بودجه‬ ‫تنظی�م‬ ‫دورنم�ای‬
‫ش�ما‬ ‫نظر‬ ‫به‬ ‫‌کنید؟‬‫ی‬‫م‬ ‫ارزیابی‬ ‫چگون�ه‬
‫س�ال‬ ‫بودجه‬ ‫تنظیم‬ ‫در‬ ‫الزامات�ی‬ ‫چ�ه‬
‫در‬ ‫باید‬ ‫ف�اوا‬ ‫حوزه‬ ‫توس�عه‬ ‫برای‬ ‫آینده‬
‫شود؟‬ ‫گرفته‬ ‫نظر‬
‫مطلوب‬ ‫قبل‬ ‫‌های‬‫ل‬‫سا‬ ‫مانند‬ ‫را‬ 93 ‫سال‬ ‫بودجه‬
‫طور‬ ‫به‬ ‫مشترکی‬ ‫درک‬ ‫حال‬ ‫هر‬ ‫به‬ .‫‌دانم‬‫ی‬‫م‬
‫گرفته‬ ‫شکل‬ ،‫اندک‬ ‫سرعت‬ ‫با‬ ‫هرچند‬ ،‫تدریجی‬
‫‌گیری‬‫ل‬‫شک‬ ‫حال‬ ‫در‬ ‫‌سازی‬‫گ‬‫فرهن‬ ‫این‬ ‫و‬ ‫است‬
‫طور‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫جدید‬ ‫دولت‬ ‫‌های‬‫ه‬‫دیدگا‬ .‫است‬
‫فناوری‬ ‫و‬ ‫ارتباطات‬ ‫وزارت‬ ‫‌های‬‫ه‬‫دیدگا‬ ‫مشخص‬
‫موضوع‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫نهادهایی‬ ‫سایر‬ ‫و‬ ‫اطالعات‬
‫بودجه‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫این‬ ‫از‬ ‫حاکی‬ ،‫هستند‬ ‫موثر‬
‫خواهد‬ ‫گرفته‬ ‫نظر‬ ‫در‬ 93 ‫سال‬ ‫برای‬ ‫مناسبی‬
‫خود‬ ‫بودجه‬ ‫اینکه‬ ‫از‬ ‫غیر‬ ‫به‬ ‫حوزه‬ ‫این‬ ‫البته‬ .‫شد‬
،‫‌کند‬‫ی‬‫م‬ ‫دریافت‬ ‫خزانه‬ ‫از‬ ‫عمومی‬ ‫بودجه‬ ‫از‬ ‫را‬
‫هم‬ ‫را‬ ‫دولت‬ ‫برای‬ ‫درآمدزایی‬ ‫توان‬ ‫حقیقت‬ ‫در‬
‫به‬ ‫بلکه‬ ‫مالیات‬ ‫پرداخت‬ ‫قالب‬ ‫در‬ ‫تنها‬ ‫نه‬ ،‫دارد‬
‫همچنین‬ ‫و‬ ‫دوم‬ ‫و‬ ‫اول‬ ‫‌های‬‫ر‬‫اپراتو‬ ‫مثال‬ ‫طور‬
‫پرداخت‬ ‫امتیاز‬ ‫حق‬ ،‫خود‬ ‫پروانه‬ ‫ازای‬ ‫در‬ ‫رایتل‬
‫بخش‬ ‫این‬ ‫از‬ .‫نیست‬ ‫اندکی‬ ‫رقم‬ ‫که‬ ‫‌کنند‬‫ی‬‫م‬
‫تخصیص‬ ‫آنها‬ ‫به‬ ‫را‬ ‫‌اي‬‫ه‬‫بودج‬ ‫‌توان‬‫ی‬‫م‬ ‫هم‬
‫دارد‬ ‫وجود‬ ‫مطلوبی‬ ‫‌های‬‫ت‬‫ظرفی‬ ‫بنابراین‬ .‫داد‬
‫شروع‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫مثبتی‬ ‫انرژی‬ ‫و‬ ‫انگیزه‬ ‫این‬ ‫با‬ ‫و‬
‫بودجه‬ ‫وضعیت‬ ‫‌توان‬‫ی‬‫م‬ ،‫داشته‬ ‫وجود‬ ‫دولت‬
‫آن‬ ‫اجرای‬ ‫حتی‬ ‫و‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫حوزه‬ ‫در‬
‫مالحظات‬ ‫درخصوص‬ .‫کرد‬ ‫ارزیابی‬ ‫مطلوب‬ ‫را‬
‫کردم‬ ‫عنوان‬ ‫هم‬ ‫قبال‬ 93 ‫سال‬ ‫بودجه‬ ‫الزامات‬ ‫و‬
‫اسناد‬ ‫براساس‬ ‫یعنی‬ ،‫برنامه‬ ‫مطابق‬ ‫باید‬ ‫که‬
‫در‬ ‫را‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫جایگاه‬ ‫که‬ ‫باالدستی‬
‫حدامکان‬ ‫تا‬ .‫شوند‬ ‫لحاظ‬ ،‫کرده‬ ‫تعیین‬ ‫کشور‬
‫که‬ ‫جایی‬ ‫به‬ ‫ورود‬ ‫از‬ ‫دولت‬ ‫که‬ ‫کنیم‬ ‫تالش‬ ‫باید‬
‫فعاالن‬ ‫حضور‬ ‫عرصه‬ ‫فقط‬ ‫و‬ ‫کند‬ ‫ورود‬ ‫نباید‬
.‫کند‬ ‫حذر‬ ‫است‬ ‫خصوصی‬ ‫و‬ ‫غیردولتی‬ ‫بخش‬
‫این‬ ‫بارز‬ ‫مصادیق‬ ‫از‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫بخش‬
‫آن‬ ‫در‬ ‫نباید‬ ‫وجه‬ ‫هیچ‬ ‫به‬ ‫دولت‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫حوزه‬
‫اسناد‬ ‫براساس‬ ‫اگر‬ ‫بنابراین‬ .‫باشد‬ ‫داشته‬ ‫حضور‬
‫شاهد‬ ‫که‬ ‫باشید‬ ‫مطمئن‬ ،‫کنند‬ ‫عمل‬ ‫باالدستی‬
‫بود‬ ‫خواهیم‬ ‫حوزه‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫خوبی‬ ‫‌های‬‫ت‬‫پیشرف‬
‫آینده‬ ‫سال‬ ‫دو‬ ‫یکی‬ ‫در‬ ‫اطالعات‬ ‫ملی‬ ‫شبکه‬ ‫و‬
‫به‬ ‫‌ها‬‫ه‬‫دستگا‬ ‫اگر‬ .‫رسید‬ ‫خواهد‬ ‫نتیجه‬ ‫به‬ ‫حتما‬
‫نروند؛‬ ‫همدیگر‬ ‫از‬ ‫دوری‬ ‫و‬ ‫جدایی‬ ،‫تفرقه‬ ‫سراغ‬
‫عرصه‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫خوبی‬ ‫اتفاقات‬ ‫شاهد‬ ‫حتم‬ ‫طور‬ ‫به‬
‫بخش‬ ‫طبیعتا‬ ‫آن‬ ‫با‬ ‫متناسب‬ ‫که‬ ‫بود‬ ‫خواهیم‬
.‫برد‬ ‫خواهد‬ ‫را‬ ‫الزم‬ ‫بهره‬ ‫هم‬ ‫فاوا‬ ‫صنعت‬
‫ملي‬ ‫شبكه‬ ‫طرح‬ ‫که‬ ‫کنند‬ ‫احساس‬ ‫باید‬ ‫همه‬
‫موقع‬ ‫به‬ ‫اگر‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫ملی‬ ‫طرح‬ ‫یک‬ ‫اطالعات‬
‫این‬ ‫در‬ .‫شد‬ ‫خواهند‬ ‫متضرر‬ ‫همه‬ ،‫نیابد‬ ‫تحقق‬
‫صورت‬ ‫‌ماندگی‬‫ب‬‫عق‬ ‫یا‬ ‫غفلت‬ ،‫کوتاهی‬ ‫اگر‬ ‫جایگاه‬
‫کشور‬ ‫پیشرفت‬ ،‫توسعه‬ ‫روی‬ ‫حتم‬ ‫طور‬ ‫به‬ ،‫گیرد‬
‫‌گذارد‬‫ی‬‫م‬ ‫تاثیر‬ ‫مردم‬ ‫زندگی‬ ‫و‬
9
)‫(تكفا‬‫ارتباطات‬‫و‬‫اطالعات‬‫فناوري‬‫كاربري‬‫توسعه‬‫ماهنامه‬
www.irannsr.org
www.irannsr.org
Information & Communication Technology Magazine
1392‫بهمن‬‫و‬‫دي‬
‫‌وگو‬‫ت‬‫گف‬

10. ■■93 ‫سال‬ ‫بودجه‬ ‫الیحه‬ ‫درباره‬ ‫را‬ ‫نظرتان‬
‫بفرمایید؟‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫بخش‬ ‫در‬
‫که‬ ‫جنابعالی‬ ‫و‬ ‫تکفا‬ ‫وزین‬ ‫نشریه‬ ‫از‬ ‫تشکر‬ ‫ضمن‬
‫عرض‬ ‫با‬ ‫و‬ ‫کردید‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫برنام‬ ‫را‬ ‫‌وگو‬‫ت‬‫گف‬ ‫این‬
‫توسعه‬ ‫که‬ ‫گرامی‬ ‫خوانندگان‬ ‫خدمت‬ ‫ادب‬
،‫است‬ ‫دغدغه‬ ‫برایشان‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫صنعت‬
‫از‬ ‫حاکی‬ ‫ما‬ ‫‌های‬‫ه‬‫شنید‬ ‫‌رسانم‬‫ی‬‫م‬ ‫عرضتان‬ ‫به‬
‫توجه‬ ،‫امسال‬ ‫بودجه‬ ‫الیحه‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫آن‬
‫عام‬ ‫‌طور‬‫ه‬‫ب‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫مقوله‬ ‫به‬ ‫‌‌ای‬‫ویژه‬
‫البته‬ ،‫است‬ ‫امیدوارکننده‬ ‫این‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫شده‬
‫قرار‬ ‫توجه‬ ‫مورد‬ ‫عام‬ ‫طور‬ ‫به‬ ‫‌کنم‬‫ی‬‫م‬ ‫تاکید‬
‫فضای‬ ‫در‬ ‫امید‬ ‫و‬ ‫تدبیر‬ ‫دولت‬ .‫است‬ ‫گرفته‬
‫این‬ ‫بودجه‬ ‫افزایش‬ ‫برای‬ ‫را‬ ‫تدبیری‬ ،‫جدید‬
‫این‬ ‫فعاالن‬ ‫دل‬ ‫در‬ ‫هم‬ ‫را‬ ‫امیدی‬ ‫و‬ ‫اتخاذ‬ ‫بخش‬
‫‌رسد‬‫ی‬‫م‬ ‫نظر‬ ‫به‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫کرده‬ ‫ایجاد‬ ‫بخش‬
‫کشور‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫حوزه‬ ‫برای‬ ‫دولت‬
‫از‬ .‫دارد‬ ‫کار‬ ‫دستور‬ ‫در‬ ‫را‬ ‫مناسبی‬ ‫‌های‬‫ه‬‫برنام‬
‫امسال‬ ‫بودجه‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫‌رود‬‫ی‬‫م‬ ‫انتظار‬ ‫دیگر؛‬ ‫سوی‬
‫توجه‬ ‫نیز‬ ‫خاص‬ ‫منظر‬ ‫از‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫به‬
‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫توسعه‬ ،‫دیگر‬ ‫عبارتی‬ ‫به‬ .‫شود‬
‫اگر‬ ‫چراکه‬ ،‫ندانیم‬ ‫زیرساخت‬ ‫توسعه‬ ‫صرفا‬ ‫را‬
‫از‬ ‫نتوانیم‬ ‫عملیاتی‬ ‫حوزه‬ ‫و‬ ‫محتوایی‬ ‫حوزه‬ ‫در‬
‫به‬ ‫صرف‬ ‫توجه‬ ،‫کنیم‬ ‫استفاده‬ ‫زیرساخت‬ ‫این‬
‫است‬ ‫قرار‬ .‫ندارد‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫فاید‬ ‫هیچ‬ ‫زیرساخت‬ ‫این‬
‫کند‬ ‫ایجاد‬ ‫را‬ ‫کریدورهایی‬ ‫و‬ ‫شاهراه‬ ،‫زیرساخت‬
‫باید‬ ‫پس‬ ،‫کند‬ ‫پیدا‬ ‫جریان‬ ‫آنها‬ ‫در‬ ‫اطالعات‬ ‫که‬
،‫یابند‬ ‫جریان‬ ‫آنها‬ ‫در‬ ‫اطالعاتی‬ ‫چه‬ ‫اینکه‬ ‫برای‬
‫است‬ ‫این‬ ‫مانند‬ ‫صورت‬ ‫درغیراین‬ ،‫بیاندیشیم‬
‫در‬ ‫خودرویی‬ ‫هیچ‬ ‫اما‬ ،‫بسازیم‬ ‫را‬ ‫اتوبانی‬ ‫که‬
‫و‬ ‫بودجه‬ ‫فقط‬ ‫صورت‬ ‫این‬ ‫در‬ .‫نکند‬ ‫حرکت‬ ‫آن‬
‫آن‬ ‫از‬ ‫‌برداری‬‫ه‬‫بهر‬ ‫هیچ‬ ‫و‬ ‫‌ایم‬‫ه‬‫کرد‬ ‫صرف‬ ‫هزینه‬
‫با‬ ‫هستیم‬ ‫امیدوار‬ ‫هرحال‬ ‫به‬ .‫داشت‬ ‫نخواهیم‬
‫خصوص‬ ‫در‬ ‫تاکنون‬ ‫که‬ ‫مناسبی‬ ‫تصمیمات‬ ‫این‬
‫وزارت‬ ‫بودجه‬ ‫اینکه‬ ‫ویژه‬ ‫به‬ ،‫شده‬ ‫گرفته‬ ‫بودجه‬
‫و‬ ‫کرده‬ ‫پیدا‬ ‫چشمگیری‬ ‫افزایش‬ ‫ارتباطات‬
‫این‬ ‫درآمدهای‬ ‫از‬ ‫اعظمی‬ ‫بخش‬ ‫است‬ ‫قرار‬
‫حوزه‬ ‫در‬ ‫‌ها‬‫ت‬‫فعالی‬ ‫توسعه‬ ‫صرف‬ ‫وزارتخانه‬
‫در‬ ‫که‬ ‫باشیم‬ ‫شاهد‬ ‫ما‬ ،‫شود‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬
‫شده‬ ‫سپرده‬ ‫وظایف‬ ‫با‬ ‫متناسب‬ ‫توسعه‬ ‫زمینه‬
‫قرار‬ ‫اختیارشان‬ ‫در‬ ‫نیز‬ ‫الزم‬ ‫منابع‬ ‫‌ها‬‫ه‬‫دستگا‬ ‫به‬
.‫گیرد‬
■■‫توجه‬ ‫ع�ام‬ ‫‌طور‬‫ه‬‫ب‬ ‫ک�ه‬ ‫کردی�د‬ ‫اش�اره‬
‫باید‬ ‫ام�ا‬ ،‫ش�ده‬ ‫بخش‬ ‫این‬ ‫به‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫وی�ژ‬
‫بودجه‬ ‫به‬ ‫ه�م‬ ‫‌تری‬‫ی‬‫تخصص‬ ‫‌ه�ای‬‫ه‬‫نگا‬
‫بح�ث‬ ‫در‬ .‫ش�ود‬ ‫لح�اظ‬ ‫بخ�ش‬ ‫ای�ن‬
‫خاص‬‫‌طور‬‫ه‬‫ب‬‫باید‬‫حوزه‬‫این‬‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬
‫شود؟‬ ‫گرفته‬ ‫پیش‬ ‫رویکردی‬ ‫چه‬
‫مورد‬ ‫را‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫مسال‬ ‫یک‬ ‫‌خواهیم‬‫ی‬‫م‬ ‫که‬ ‫زمانی‬
‫حل‬ ‫را‬ ‫آن‬ ‫کلیات‬ ‫باید‬ ‫ابتدا‬ ،‫دهیم‬ ‫قرار‬ ‫بررسی‬
‫گذشته‬ ‫در‬ .‫بپردازیم‬ ‫جزییات‬ ‫به‬ ‫سپس‬ ‫و‬ ‫کنیم‬
‫‌میزان‬‫ه‬‫ب‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫دور‬ ‫‌چندان‬‫ه‬‫ن‬
‫تجارت‬ ‫و‬ ‫معدن‬ ،‫صنعت‬ ‫وزارت‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوري‬ ‫صنعت‬ ‫توسعه‬ ‫دفتر‬ ‫مديركل‬
‫بودجه‬‫بحث‬‫در‬‫متمركز‬‫‌گذاري‬‫ت‬‫سياس‬
‫‌كند‬‫ي‬‫م‬‫جلوگيري‬ICT ‫حوزه‬‫در‬‫‌نظمي‬‫ي‬‫ب‬‫ايجاد‬‫از‬
،‫صنعت‬ ‫وزارت‬ ‫اطالع�ات‬ ‫فناوري‬ ‫صنعت‬ ‫توس�عه‬ ‫دفتر‬ ‫مديركل‬ ،‫‌طال‬‫ه‬‫پاش�ن‬ ‫محمدحس�ين‬
‫راهكاري‬ ‫‌عنوان‬‫ه‬‫ب‬ ‫را‬ ‫غیرمتمرکز‬ ‫اجرای‬ ‫و‬ ‫متمرکز‬ ‫بودجه‬ ‫و‬ ‫سیاس�تگذاری‬ ،‫تجارت‬ ‫و‬ ‫معدن‬
،‫متمركز‬ ‫نظام‬ ‫این‬ ‫براساس‬ ‫كه‬ ‫‌كند‬‫ي‬‫م‬ ‫مطرح‬ ‫کش�ور‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫مش�كالت‬ ‫حل‬ ‫براي‬
‫راس�تای‬ ‫در‬ ‫را‬ ‫آن‬ ‫ملي‬ ‫نگاهی‬ ‫با‬ ‫متولي‬ ‫اين‬ ‫تا‬ ‫گيرد‬ ‫قرار‬ ‫متولي‬ ‫یک‬ ‫اختیار‬ ‫در‬ ‫بودجه‬ ‫باي�د‬
‫نگاه‬ ‫‌بایست‬‫ی‬‫م‬ ‫متمرکز‬ ‫متولی‬ ‫نظام‬ ‫این‬ .‫کند‬ ‫مصرف‬ ‫کشور‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫توسعه‬ ‫برنامه‬
‫نظام‬ ‫یک‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫رویکردی‬ ‫چنین‬ ‫با‬ .‫کند‬ ‫بخشی‬ ‫نگاه‬ ‫جایگزین‬ ‫را‬ ‫ملی‬ ‫منفعت‬ ‫و‬ ‫فرابخشی‬
‫البته‬ .‫‌گیرد‬‫ی‬‫م‬ ‫شکل‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫روس�اخت‬ ‫و‬ ‫زیرساخت‬ ‫توسعه‬ ‫برای‬ ‫همگن‬ ‫توس�عه‬
،‫نیست‬ ‫اجرا‬ ‫متولی‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫باالدستی‬ ‫‌گذاری‬‫ت‬�‫سیاس‬ ‫متولی‬ ‫صرفا‬ ‫که‬ ‫بداند‬ ‫باید‬ ‫متولي‬ ‫اين‬
‫دچار‬ ‫کش�ور‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫مجددا‬ ،‫کند‬ ‫پی�دا‬ ‫ورود‬ ‫اجرا‬ ‫حوزه‬ ‫در‬ ‫بخواه�د‬ ‫اگر‬ ‫چراك�ه‬
‫‌های‬‫ش‬‫بخ‬ ‫اينكه‬ ‫براي‬ ،‫غیرمتمرکز‬ ‫نظام‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫همچنين‬ .‫شد‬ ‫خواهد‬ ‫خود‬ ‫س�نتی‬ ‫‌نظمی‬‫ی‬‫ب‬
‫الزم‬ ‫هژمونی‬ ‫دارای‬ ‫قانونا‬ ‫و‬ ‫ذات�ا‬ ‫متولي‬ ‫اين‬ ‫بايد‬ ،‫کنند‬ ‫تبعیت‬ ‫متول�ي‬ ‫نهاد‬ ‫از‬ ‫‌دس�ت‬‫ن‬‫پايي‬
‫هژمونی‬ ‫چراكه‬ ،‫شود‬ ‫لحاظ‬ ‫توسعه‬ ‫درجهت‬ ‫و‬ ‫مثبت‬ ‫صورت‬ ‫به‬ ‫بايد‬ ‫‍ژموني‬‫ه‬ ‫اين‬ ‫البته‬ .‫باشد‬
‫دادن‬ ‫قرار‬ ‫فش�ار‬ ‫تحت‬ ‫و‬ ‫مدیران‬ ‫تغییر‬ ‫جهت‬ ‫سیاس�ی‬ ‫ابزار‬ ‫یک‬ ‫به‬ ‫آن‬ ‫تبدیل‬ ‫س�بب‬ ‫منفی‬
‫توتالیتر‬ ‫نظامی‬ ‫پیدایش‬ ‫نهايت‬ ‫در‬ ‫و‬ ‫غیرقانونی‬ ‫کار‬ ‫ی�ک‬ ‫انجام‬ ‫برای‬ ‫‌دس�تی‬‫ن‬‫پایی‬ ‫نهاد‬ ‫یک‬
.‫‌شود‬‫ي‬‫م‬
10
www.irannsr.orgwww.irannsr.org
Information & Communication Technology Magazine
)‫(تكفا‬‫ارتباطات‬‫و‬‫اطالعات‬‫فناوري‬‫كاربري‬‫توسعه‬‫ماهنامه‬
1392‫بهمن‬‫و‬‫دي‬
‫‌وگو‬‫ت‬‫گف‬

11. ‫توجهی‬ ‫و‬ ‫بود‬ ‫گرفته‬ ‫قرار‬ ‫غفلت‬ ‫مورد‬ ‫زیادی‬
‫‌های‬‫ش‬‫بخ‬ ‫در‬ ‫گرچه‬ ‫یعنی‬ .‫‌شد‬‫ی‬‫نم‬ ‫آن‬ ‫به‬
،‫‌گرفت‬‫ی‬‫م‬ ‫صورت‬ ‫‌هایی‬‫ت‬‫فعالی‬ ‫دولت‬ ‫مختلف‬
‫یک‬ ‫راستای‬ ‫در‬ ‫هیچگاه‬ ‫‌ها‬‫ت‬‫فعالی‬ ‫این‬ ‫اما‬
‫دولت‬ ‫اصوال‬ ‫و‬ ‫نبود‬ ‫باالدستی‬ ‫مصوب‬ ‫نظام‬
‫در‬ .‫نداشت‬ ‫بخش‬ ‫این‬ ‫به‬ ‫استراتژیکی‬ ‫نگاه‬
‫شکل‬ ‫دولت‬ ‫فاوای‬ ‫کارگروه‬ ‫اخیر‬ ‫‌های‬‫ل‬‫سا‬
‫که‬ ‫بود‬ ‫شده‬ ‫مقرر‬ ‫آن‬ ‫مصوبه‬ ‫در‬ ‫و‬ ‫گرفت‬
‫میلیارد‬ 540 ‫مبلغ‬ ،‫دولت‬ ‫فاوای‬ ‫کارگروه‬ ‫به‬
‫شود‬ ‫داده‬ ‫اختصاص‬ ‫بودجه‬ ‫عنوان‬ ‫به‬ ‫تومان‬
‫اختصاص‬ ‫‌ها‬‫ه‬‫دستگا‬ ‫مصوب‬ ‫‌های‬‫ح‬‫طر‬ ‫به‬ ‫تا‬
‫شکل‬ ‫کارگروه‬ ‫این‬ ‫اساس‬ ‫برهمین‬ .‫شود‬ ‫داده‬
‫تشکیل‬ ‫آن‬ ‫در‬ ‫متعددی‬ ‫‌های‬‫ه‬‫کمیت‬ ‫و‬ ‫گرفت‬
540 ‫آن‬ ‫از‬ ‫ریال‬ ‫یک‬ ‫اینکه‬ ‫از‬ ‫دریغ‬ ‫اما‬ ،‫شد‬
‫به‬ ‫بود‬ ‫شده‬ ‫متعهد‬ ‫دولت‬ ‫که‬ ‫تومانی‬ ‫میلیارد‬
.‫شود‬ ‫پرداخت‬ ،‫دهد‬ ‫تخصیص‬ ‫کارگروه‬ ‫این‬
‫فناوری‬ ‫توسعه‬ ‫اول‬ ‫مرحله‬ ‫در‬ ‫ما‬ ‫بنابراین‬
‫‌گیریم‬‫ی‬‫م‬ ‫نظر‬ ‫در‬ ‫کل‬ ‫یک‬ ‫‌عنوان‬‫ه‬‫ب‬ ‫را‬ ‫اطالعات‬
‫این‬ ‫در‬ .‫شود‬ ‫توجه‬ ‫کل‬ ‫این‬ ‫به‬ ‫داریم‬ ‫انتظار‬ ‫و‬
‫اساسا‬ ‫که‬ ‫‌کردیم‬‫تالش‬ ‫صرفا‬ ‫اخیر‬ ‫سال‬ ‫چند‬
‫فناوری‬ ‫به‬ ‫باید‬ ‫که‬ ‫کنیم‬ ‫ثابت‬ ‫را‬ ‫موضوع‬ ‫این‬
‫آن‬ ‫توسعه‬ ‫برای‬ ‫منابعی‬ ‫و‬ ‫شود‬ ‫توجه‬ ‫اطالعات‬
‫به‬ ‫مسئوالن‬ ‫توجه‬ ‫اینکه‬ ‫از‬ ‫پس‬ .‫شود‬ ‫لحاظ‬
‫توسعه‬ ‫محور‬ ‫یک‬ ‫‌عنوان‬‫ه‬‫ب‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬
‫‌تر‬‫ی‬‫جزی‬ ‫و‬ ‫درونی‬ ‫‌های‬‫ث‬‫بح‬ ‫باید‬ ،‫شد‬ ‫جلب‬
‫کنیم‬ ‫بررسی‬ ‫باید‬ ‫درواقع‬ ،‫کنیم‬ ‫مطرح‬ ‫را‬ ‫آن‬
،‫الکترونیک‬ ‫دولت‬ ‫مثل‬ ‫متعددی‬ ‫محورهای‬
‫فناوری‬ ‫صنعت‬ ،‫الکترونیک‬ ‫اقتصاد‬ ‫و‬ ‫تجارت‬
،‫الکترونیک‬ ‫سالمت‬ ‫و‬ ‫بهداشت‬ ،‫اطالعات‬
‫الکترونیک‬ ‫آموزش‬ ،‫الکترونیک‬ ‫محتوای‬
‫فناوری‬ ‫چتر‬ ‫زیر‬ ‫که‬ ‫دیگری‬ ‫مشابه‬ ‫موارد‬ ‫و‬
‫‌هایی‬‫ی‬‫استراتژ‬ ‫چه‬ ‫با‬ ‫‌گیرند‬‫ی‬‫م‬ ‫قرار‬ ‫اطالعات‬
‫حوزه‬ ‫در‬ ‫است‬ ‫این‬ ‫منظورم‬ .‫یابند‬ ‫توسعه‬
‫به‬ ‫دولت‬ ‫امسال‬ ‫که‬ ‫هستیم‬ ‫خوشحال‬ ،‫کلیات‬
‫داشته‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫ویژ‬ ‫توجه‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫حوزه‬
‫‌صدر‬‫ه‬‫سع‬ ‫با‬ ‫باید‬ ‫جزییات‬ ‫حوزه‬ ‫در‬ ‫اما‬ ،‫است‬
‫فناوری‬ ‫موضوعات‬ ‫بررسی‬ ‫به‬ ‫بیشتری‬
‫بودجه‬ ‫مثال‬ ‫‌طور‬‫ه‬‫ب‬ ‫که‬ ‫شود‬ ‫پرداخته‬ ‫اطالعات‬
‫باید‬ ‫آیا‬ ،‫شود‬ ‫توزیع‬ ‫چگونه‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬
‫نگهداری‬ ‫بودجه‬ ‫این‬ ‫متمرکز‬ ‫نظام‬ ‫یک‬ ‫در‬
‫دیگر‬ ‫‌های‬‫م‬‫زیرنظا‬ ‫به‬ ‫متمرکز‬ ‫نظام‬ ‫این‬ ‫از‬ ‫و‬
‫‌های‬‫ه‬‫دستگا‬ ‫سهم‬ ‫ابتدا‬ ‫از‬ ‫اینکه‬ ‫یا‬ ‫شود‬ ‫توزیع‬
‫برای‬ ‫و‬ ‫شود‬ ‫مشخص‬ ‫کل‬ ‫بودجه‬ ‫از‬ ‫مختلف‬
‫دل‬ ‫در‬ .‫گیرد‬ ‫قرار‬ ‫خودشان‬ ‫اختیار‬ ‫در‬ ‫توسعه‬
‫زیادی‬ ‫‌های‬‫ت‬‫صحب‬ ‫رویکردها‬ ‫این‬ ‫از‬ ‫کدام‬ ‫هر‬
‫متمرکز‬ ‫نظام‬ ‫بخواهیم‬ ‫ما‬ ‫اگر‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫نهفته‬
‫نظام‬ ‫اگر‬ ‫و‬ ‫سخن‬ ‫‌سری‬‫ک‬‫ی‬ ،‫بگیریم‬ ‫نظر‬ ‫در‬ ‫را‬
‫دیگری‬ ‫سخنان‬ ،‫بگیریم‬ ‫نظر‬ ‫در‬ ‫را‬ ‫غیرمتمرکز‬
.‫شوند‬ ‫بیان‬ ‫باید‬
■■‫هستید؟‬ ‫موافق‬ ‫نظام‬ ‫کدام‬ ‫با‬ ‫شما‬
‫مثبت‬ ‫تبعات‬ ‫‌سری‬‫ک‬‫ی‬ ‫‌ها‬‫م‬‫نظا‬ ‫این‬ ‫از‬ ‫کدام‬ ‫هر‬
‫نظر‬ ‫در‬ ‫را‬ ‫غیرمتمرکز‬ ‫نظام‬ ‫اگر‬ ،‫دارند‬ ‫منفی‬ ‫و‬
‫تقسیم‬ ‫بخشی‬ ‫‌طور‬‫ه‬‫ب‬ ‫بودجه‬ ‫یعنی‬ ،‫بگیریم‬
‫‌ها‬‫ت‬‫ماموری‬ ‫با‬ ‫متناسب‬ ‫باید‬ ‫ترتیب‬ ‫بدین‬ ،‫شود‬
‫خود‬ ‫اختیار‬ ‫در‬ ‫بودجه‬ ‫وزارتخانه‬ ‫هر‬ ‫نیازهای‬ ‫و‬
،‫صنعت‬ ‫وزارت‬ ‫به‬ ‫یعنی‬ ،‫بگیرد‬ ‫قرار‬ ‫وزارت‬ ‫آن‬
‫سایر‬ ‫حتی‬ ‫و‬ ‫ارشاد‬ ‫وزارت‬ ،‫تجارت‬ ‫و‬ ‫معدت‬
‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫حوزه‬ ‫در‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫بودج‬ ‫‌ها‬‫ن‬‫سازما‬
‫به‬ ‫و‬ ‫یابد‬ ‫اختصاص‬ ‫جداگانه‬ ‫‌طور‬‫ه‬‫ب‬ ‫ارتباطات‬ ‫و‬
‫‌یافته‬‫ص‬‫تخصی‬ ‫بودجه‬ ‫دستگاهی‬ ‫هر‬ ‫شکل‬ ‫این‬
‫در‬ .‫کند‬ ‫هزینه‬ ‫خود‬ ‫‌های‬‫ت‬‫ماموری‬ ‫راستای‬ ‫در‬ ‫را‬
‫بخشی‬ ‫توسعه‬ ‫شاهد‬ ‫بیشتر‬ ،‫رویکرد‬ ‫این‬
،‫صنعت‬ ‫وزارت‬ ‫که‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫‌گون‬‫ه‬‫ب‬ ،‫بود‬ ‫خواهیم‬
‫بخش‬ ‫‌کند‬‫ی‬‫م‬ ‫سعی‬ ‫تجارت‬ ‫و‬ ‫معدن‬
‫توسعه‬ ‫را‬ ‫خود‬ ‫‌های‬‫ت‬‫ماموری‬ ‫و‬ ‫زیرمجموعه‬
‫‌کنند‬‫ی‬‫م‬ ‫سعی‬ ‫هم‬ ‫دیگر‬ ‫‌های‬‫ه‬‫وزارتخان‬ ،‫دهد‬
‫بخشی‬ ‫صورت‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫کنند‬ ‫دنبال‬ ‫را‬ ‫روند‬ ‫همین‬
‫را‬ ‫خود‬ ‫ماموریت‬ ‫صرفا‬ ‫و‬ ‫کنند‬ ‫نگاه‬ ‫قضیه‬ ‫به‬
‫نظام‬ ‫این‬ ‫ضعف‬ ‫نقطه‬ ‫امر‬ ‫این‬ ‫که‬ ‫دهند‬ ‫انجام‬
‫است‬ ‫ممکن‬ ‫چراکه‬ .‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫تلقی‬ ‫غیرمتمرکز‬
‫انجام‬ ‫را‬ ‫کار‬ ‫یک‬ ‫همزمان‬ ‫‌طور‬‫ه‬‫ب‬ ‫وزارتخانه‬ ‫دو‬
‫شرایط‬ ‫در‬ ‫یا‬ ‫باشیم‬ ‫‌کاری‬‫ی‬‫مواز‬ ‫شاهد‬ ‫و‬ ‫دهند‬
.‫‌گیرد‬‫ی‬‫م‬ ‫صورت‬ ‫متناقضی‬ ‫کارهای‬ ‫بعضا‬ ،‫بدتر‬
‫یک‬ ‫و‬ ‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫‌کاری‬‫ی‬‫مواز‬ ‫صرفا‬ ‫زمانی‬ ‫یک‬
‫دو‬ ‫و‬ ‫‌کنند‬‫ی‬‫م‬ ‫تدوین‬ ‫وزارتخانه‬ ‫دو‬ ‫را‬ ‫سند‬
‫این‬ ‫از‬ ‫گاهی‬ ‫که‬ ،‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫هزینه‬ ‫آن‬ ‫برای‬ ‫بودجه‬
‫هم‬ ‫اطالع‬ ‫گاهی‬ ‫و‬ ‫ندارند‬ ‫اطالعی‬ ‫موضوع‬
‫این‬ ‫انجام‬ ‫‌ها‬‫ه‬‫وزارتخان‬ ‫این‬ ‫از‬ ‫کدام‬ ‫هر‬ ‫اما‬ ،‫دارند‬
‫همپوشانی‬ ‫این‬ ،‫‌داند‬‫ی‬‫م‬ ‫خود‬ ‫وظیفه‬ ‫را‬ ‫کار‬
‫وجود‬ ‫‌ها‬‫ه‬‫دستگا‬ ‫از‬ ‫بعضی‬ ‫میان‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫وظایف‬
‫که‬ ‫‌دهد‬‫ی‬‫م‬ ‫آنها‬ ‫از‬ ‫کدام‬ ‫هر‬ ‫به‬ ‫را‬ ‫حق‬ ‫این‬ ،‫دارد‬
‫کارهای‬ ‫زمانی‬ ‫یک‬ ‫اما‬ .‫دهند‬ ‫انجام‬ ‫را‬ ‫کار‬ ‫این‬
‫برآیند‬ ‫که‬ ‫وقتی‬ ‫یعی‬ ،‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫انجام‬ ‫متناقض‬
‫با‬ ،‫شده‬ ‫انجام‬ ‫وزارتخانه‬ ‫دو‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫را‬ ‫فعالیت‬ ‫دو‬
‫که‬ ‫‌شویم‬‫ی‬‫م‬ ‫متوجه‬ ،‫‌کنیم‬‫ی‬‫م‬ ‫محاسبه‬ ‫هم‬
‫را‬ ‫ما‬ ‫بلکه‬ ،‫نشده‬ ‫ایجاد‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫افزود‬ ‫ارزش‬ ‫‌تنها‬‫ه‬‫ن‬
‫اخیر‬ ‫‌های‬‫ل‬‫سا‬ ‫در‬ .‫است‬ ‫ساخته‬ ‫هم‬ ‫متضرر‬
‫ایجاد‬ ‫به‬ ‫‌ها‬‫ه‬‫وزارتخان‬ ‫از‬ ‫تعدادی‬ ‫که‬ ‫بودیم‬ ‫شاهد‬
‫و‬ ‫کارها‬ ‫انجام‬ ‫راستای‬ ‫در‬ ‫بخشی‬ ‫‌های‬‫ه‬‫شبک‬
‫این‬ ‫که‬ ‫پرداختند‬ ‫خود‬ ‫‌های‬‫ن‬‫استا‬ ‫امور‬
‫که‬ ‫است‬ ‫شده‬ ‫باعث‬ ‫بخشی‬ ‫‌های‬‫ه‬‫شبک‬
‫مختلف‬ ‫‌های‬‫ی‬‫توپولوژ‬ ‫و‬ ‫متعدد‬ ‫‌های‬‫ی‬‫فیبرکش‬
‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫زیرساخت‬ ‫در‬ ‫را‬ ‫غیرهمگنی‬ ‫و‬
‫نگاه‬ ‫تبعات‬ ‫از‬ ‫مشکل‬ ‫این‬ .‫باشیم‬ ‫شاهد‬ ‫کشور‬
‫هم‬ ‫مشکل‬ ‫بررسی‬ ‫به‬ ‫که‬ ‫وقتی‬ .‫است‬ ‫بخشی‬
‫آنها‬ ‫از‬ ‫کدام‬ ‫هیچ‬ ‫که‬ ‫‌یابیم‬‫ی‬‫درم‬ ‫‌پردازیم‬‫ی‬‫م‬
‫را‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫شبک‬ ‫داشته‬ ‫قصد‬ ‫صرفا‬ ‫و‬ ‫نداشته‬ ‫گناهی‬
‫اما‬ .‫کند‬ ‫ایجاد‬ ‫خود‬ ‫‌های‬‫ت‬‫فعالی‬ ‫انجام‬ ‫برای‬
‫کشوری‬ ‫یک‬ ‫با‬ ،‫‌کنیم‬‫ی‬‫م‬ ‫نگاه‬ ‫باال‬ ‫از‬ ‫که‬ ‫وقتی‬
‫با‬ ‫شبکه‬ ‫نوع‬ ‫‌ها‬‫ه‬‫د‬ ‫که‬ ‫‌شویم‬‫ی‬‫م‬ ‫مواجه‬
‫‌های‬‫ی‬‫معمار‬ ‫و‬ ‫‌ها‬‫ت‬‫زیرساخ‬ ،‫‌ها‬‫ی‬‫توپولوژ‬
‫غیرممکن‬ ‫اگر‬ ‫آنها‬ ‫ساماندهی‬ ‫و‬ ‫دارد‬ ‫مختلف‬
‫نتیجه‬ ‫بنابراین‬ .‫بود‬ ‫خواهد‬ ‫دشوار‬ ‫بسیار‬ ،‫نباشد‬
‫بخشی‬ ‫‌طور‬‫ه‬‫ب‬ ‫بودجه‬ ‫تدوین‬ ‫و‬ ‫بخشی‬ ‫نگاه‬
‫‌عنوان‬‫ه‬‫ب‬ ‫را‬ ‫شبکه‬ ‫مثال‬ .‫شد‬ ‫خواهد‬ ‫اینگونه‬
‫مطرح‬ ‫حوزه‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫موجود‬ ‫مشکل‬ ‫‌ها‬‫ه‬‫د‬ ‫از‬ ‫یکی‬
‫این‬ ‫در‬ ،‫بازگردیم‬ ‫متمرکز‬ ‫نظام‬ ‫به‬ ‫حال‬ .‫کردم‬
‫یک‬ ‫اختیار‬ ‫در‬ ‫را‬ ‫بودجه‬ ‫‌توان‬‫ی‬‫م‬ ‫رویکرد‬
‫فناوری‬ ‫باالدست‬ ‫متولی‬ ‫را‬ ‫آن‬ ‫که‬ ‫مجموعه‬
‫متولی‬ ،‫نظام‬ ‫آن‬ ‫تا‬ ‫داد‬ ‫قرار‬ ‫‌نامیم‬‫ی‬‫م‬ ‫اطالعات‬
‫صورت‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫باشد‬ ‫کشور‬ ‫کل‬ ‫برای‬ ‫برنامه‬ ‫تدوین‬
‫فرابخشی‬ ‫نگاه‬ ‫واقع‬ ‫در‬ .‫کند‬ ‫نگاه‬ ‫امر‬ ‫این‬ ‫به‬ ‫ملی‬
‫را‬ ‫بودجه‬ ‫و‬ ‫کند‬ ‫بخشی‬ ‫نگاه‬ ‫جایگزین‬ ‫را‬
‫به‬ ‫ملی‬ ‫کار‬ ‫تقسیم‬ ‫و‬ ‫‌ها‬‫ت‬‫ماموری‬ ‫با‬ ‫متناسب‬
‫تخصیص‬ ‫نظر‬ ‫مورد‬ ‫‌های‬‫ش‬‫زیربخ‬ ‫و‬ ‫‌ها‬‫ش‬‫بخ‬
‫نظام‬ ‫در‬ ،‫باالدستی‬ ‫متولی‬ ‫این‬ ‫اگر‬ ‫یعنی‬ .‫دهد‬
‫باید‬ ‫که‬ ‫رسید‬ ‫نتیجه‬ ‫این‬ ‫به‬ ‫‌گذاری‬‫ت‬‫سیاس‬
‫هم‬ ‫را‬ ‫آن‬ ‫متولی‬ ،‫شود‬ ‫انجام‬ ‫کشور‬ ‫در‬ ‫کاری‬
‫آن‬ ‫تا‬ ‫دهد‬ ‫تخصیص‬ ‫هم‬ ‫را‬ ‫بودجه‬ ‫و‬ ‫کند‬ ‫تعیین‬
‫در‬ ‫یکپارچگی‬ ‫صورت‬ ‫این‬ ‫در‬ .‫شود‬ ‫انجام‬ ‫کار‬
‫در‬ ‫چه‬ ‫همگن‬ ‫نظام‬ ‫یک‬ ‫و‬ ‫‌کند‬‫ی‬‫م‬ ‫ظهور‬ ‫کشور‬
‫در‬ ‫چه‬ ‫و‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫زیرساخت‬ ‫حوزه‬
‫در‬ ‫نتیجه‬ ‫در‬ .‫‌گیرد‬‫ی‬‫م‬ ‫شکل‬ ‫آن‬ ‫روساخت‬ ‫حوزه‬
‫و‬ ‫‌گیرد‬‫ی‬‫نم‬ ‫صورت‬ ‫‌کاری‬‫ی‬‫مواز‬ ‫هم‬ ‫‌ها‬‫ه‬‫بودج‬
‫یک‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫کنیم‬ ‫حاصل‬ ‫اطمینان‬ ‫‌توانیم‬‫ی‬‫م‬
‫جلو‬ ‫به‬ ‫رو‬ ‫بزرگ‬ ‫‌های‬‫م‬‫قد‬ ‫مناسب‬ ‫‌بندی‬‫ن‬‫زما‬
‫نظام‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫نکات‬ ‫‌سری‬‫ک‬‫ی‬ ‫البته‬ .‫‌ایم‬‫ه‬‫برداشت‬
‫آنها‬ ‫به‬ ‫باید‬ ‫که‬ ‫دارد‬ ‫وجود‬ ‫متمرکز‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬
‫‌گذاری‬‫ت‬‫سیاس‬ ‫در‬ ‫تمرکز‬ ‫با‬ ‫من‬ .‫شود‬ ‫پرداخته‬
،‫غیرمتمرکز‬ ‫اجرای‬ ‫با‬ ‫حال‬ ‫عین‬ ‫در‬ ‫و‬ ‫بودجه‬ ‫و‬
‫عنوان‬ ‫با‬ ‫موضوع‬ ‫این‬ ‫حقیقت‬ ‫در‬ .‫هستم‬ ‫موافق‬
Centralized( ‫متمرکز‬ ‫‌گذاری‬‫ت‬‫سیاس‬
‫غیرمتمرکز‬ ‫اجرای‬ ‫و‬ )Policy Making
)Decentralized Policy Taking(
‫در‬ ‫ظریفی‬ ‫نکات‬ ‫‌سری‬‫ک‬‫ی‬ ‫که‬ ‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫مطرح‬
‫اختیار‬ ‫در‬ ‫را‬ ‫بودجه‬ ‫‌توان‬‫ی‬‫م‬ ‫متمركز‬ ‫نظام‬ ‫در‬
‫متولی‬ ،‫مجموعه‬ ‫آن‬ ‫تا‬ ‫داد‬ ‫قرار‬ ‫مجموعه‬ ‫یک‬
‫به‬ ‫و‬ ‫باشد‬ ‫کشور‬ ‫کل‬ ‫برای‬ ‫برنامه‬ ‫تدوین‬
‫واقع‬ ‫در‬ .‫کند‬ ‫نگاه‬ ‫امر‬ ‫این‬ ‫به‬ ‫ملی‬ ‫صورت‬
‫کند‬ ‫بخشی‬ ‫نگاه‬ ‫جایگزین‬ ‫را‬ ‫فرابخشی‬ ‫نگاه‬
‫امر‬ ‫متولی‬ ‫به‬ ‫آن‬ ‫با‬ ‫متناسب‬ ‫را‬ ‫بودجه‬ ‫و‬
‫دهد‬ ‫تخصیص‬
11
)‫(تكفا‬‫ارتباطات‬‫و‬‫اطالعات‬‫فناوري‬‫كاربري‬‫توسعه‬‫ماهنامه‬
www.irannsr.org
www.irannsr.org
Information & Communication Technology Magazine
1392‫بهمن‬‫و‬‫دي‬
‫‌وگو‬‫ت‬‫گف‬

12. ‫‌عنوان‬‫ه‬‫ب‬ ‫که‬ ‫واحدی‬ ‫آن‬ ‫اوال‬ .‫دارد‬ ‫وجود‬ ‫آن‬
‫که‬ ‫بداند‬ ‫باید‬ ،‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫گرفته‬ ‫نظر‬ ‫در‬ ‫متولی‬
‫و‬ ‫است‬ ‫باالدستی‬ ‫‌گذاری‬‫ت‬‫سیاس‬ ‫متولی‬ ‫صرفا‬
‫اجرا‬ ‫حوزه‬ ‫در‬ ‫بخواهد‬ ‫اگر‬ ‫و‬ ‫نیست‬ ‫اجرا‬ ‫متولی‬
‫که‬ ‫مواردی‬ ‫استثنای‬ ‫(به‬ ،‫کند‬ ‫پیدا‬ ‫ورود‬
،)‫شده‬ ‫ذکر‬ ‫قانون‬ ‫در‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫واحد‬ ‫این‬ ‫ماموریت‬
‫دچار‬ ‫کشور‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫مجددا‬
‫باالدستی‬ ‫اهداف‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫شد‬ ‫خواهد‬ ‫‌ماندگی‬‫ب‬‫عق‬
‫متولی‬ ‫انرژی‬ ‫از‬ ‫زیادی‬ ‫بخش‬ ‫چون‬ ،‫‌رسد‬‫ی‬‫نم‬
‫بنابراین‬ .‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫اجرا‬ ‫جزییات‬ ‫صرف‬ ‫باالدست‬
‫‌گذاری‬‫ت‬‫سیاس‬‫به‬‫باید‬‫متمرکز‬‫واحد‬‫یا‬‫بخش‬‫آن‬
‫بخش‬ ‫و‬ ‫بپردازد‬ ‫بودجه‬ ‫متناسب‬ ‫توزیع‬ ‫و‬
‫‌گذار‬‫ت‬‫سیاس‬ ‫که‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫وظیف‬ ‫آن‬ ‫باید‬ ‫غیرمتمرکز‬
‫آن‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫کند‬ ‫اجرا‬ ‫‌خوبی‬‫ه‬‫ب‬ ‫گذاشته‬ ‫آن‬ ‫عهده‬ ‫بر‬
‫حوزه‬ ‫وظیفه‬ ‫پس‬ .‫دهد‬ ‫پاسخ‬ ‫متمرکز‬ ‫نظام‬
،‫‌گیری‬‫خ‬‫پاس‬‫و‬‫نظارت‬،‫‌گذاری‬‫ت‬‫سیاس‬‫باالدستی‬
‫‌دهی‬‫ش‬‫گزار‬ ‫و‬ ‫انجام‬ ‫‌دستی‬‫ن‬‫پایی‬ ‫حوزه‬ ‫وظیفه‬ ‫و‬
PDCA ‫چرخه‬ ‫اگر‬ .‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫پیشرفت‬
،‫بگیریم‬ ‫نظر‬ ‫در‬ ‫را‬ )(Plan,Do,Check,Act
‫باید‬ ،‫اصالحی‬ ‫عمل‬ ‫و‬ ‫کنترل‬ ،‫اجرا‬ ،‫‌ریزی‬‫ه‬‫برنام‬
‫‌ریزی‬‫ه‬‫برنام‬ ‫ابتدا‬ ‫که‬ ‫شوند‬ ‫انجام‬ ‫صورت‬ ‫این‬ ‫به‬
‫اجرا‬ ‫برنامه‬ ‫آن‬ ‫سپس‬ ،‫شود‬ ‫کاری‬ ‫انجام‬ ‫برای‬
‫درست‬ ‫اجرا‬ ‫آیا‬ ‫که‬ ‫شود‬ ‫کنترل‬ ‫سپس‬ ،‫شود‬
‫عمل‬ ،‫کنترل‬ ‫این‬ ‫نتیجه‬ ‫براساس‬ ‫و‬ ‫خیر‬ ‫یا‬ ‫بوده‬
‫در‬ .‫شود‬ ‫گرفته‬ ‫نظر‬ ‫در‬ ‫آن‬ ‫با‬ ‫متناسب‬ ‫اصالحی‬
‫همان‬ ‫در‬ ‫باید‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫برنام‬ ،PDCA ‫نظام‬ ‫این‬
‫دیگر‬ ‫‌های‬‫ش‬‫بخ‬ ‫کمک‬ ‫با‬ ‫البته‬ ‫و‬ ‫متمرکز‬ ‫حوزه‬
‫بسته‬ ‫اتاق‬ ‫یک‬ ‫در‬ ‫اینکه‬ ‫نه‬ ‫شود‬ ‫انجام‬
‫‌گذاری‬‫ت‬‫سیاس‬ .‫بگیرد‬ ‫صورت‬ ‫‌گذاری‬‫ت‬‫سیاس‬
‫‌ها‬‫ش‬‫بخ‬ ‫همه‬ ‫توان‬ ‫از‬ ‫‌گیری‬‫ه‬‫بهر‬ ‫با‬ ‫باید‬ ‫متمرکز‬
‫باید‬ )PLAN( ‫‌ریزی‬‫ه‬‫برنام‬ ‫پس‬ .‫گیرد‬ ‫انجام‬
‫اجرا‬ ‫و‬ ‫انجام‬ ‫متمرکز‬ ‫‌گذاری‬‫ت‬‫سیاس‬ ‫حوزه‬ ‫در‬
‫انجام‬ ‫غیرمتمرکز‬ ‫نظام‬ ‫توسط‬ ‫باید‬ )DO(
‫توسط‬ ‫باید‬ ‫مجددا‬ )CHECK( ‫کنترل‬ .‫شود‬
‫عمل‬ ‫نهایت‬ ‫در‬ ‫و‬ ‫انجام‬ ‫‌گذاری‬‫ت‬‫سیاس‬ ‫نظام‬
‫و‬ ‫غیرمتمرکز‬ ‫نظام‬ ‫توسط‬ )ACT( ‫اصالحی‬
.‫گیرد‬ ‫صورت‬ ‫همدیگر‬ ‫همکاری‬ ‫با‬ ‫متمرکز‬ ‫نظام‬
‫اصالحی‬ ‫عمل‬ ‫از‬ ‫بخشی‬ ‫چون‬ ‫دیگر‬ ‫عبارت‬ ‫به‬
‫این‬ ،‫است‬ ‫نیازمند‬ ‫‌گیری‬‫م‬‫تصمی‬ ‫به‬
‫باید‬ ‫مشترکا‬ ACT ‫مرحله‬ ‫در‬ ‫‌گیری‬‫م‬‫تصمی‬
‫انجام‬ ‫‌دست‬‫ن‬‫پایی‬ ‫و‬ ‫باالدست‬ ‫‌های‬‫ه‬‫حوز‬ ‫توسط‬
‫به‬ ‫باالدستی‬ ‫حوزه‬ ‫که‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫‌گون‬‫ه‬‫ب‬ ،‫شود‬
‫بخش‬ .‫کند‬ ‫ابالغ‬ ‫را‬ ACT ‫نحوه‬ ‫‌دستی‬‫ن‬‫پایی‬
‫‌دست‬‫ه‬‫ب‬ ‫باید‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫اجرایی‬ ACT ‫از‬ ‫دیگری‬
‫برای‬ ‫بنابراین‬ .‫شود‬ ‫اقدام‬ ‫‌دستی‬‫ن‬‫پایی‬ ‫حوزه‬
‫نیاز‬ ‫شده‬ ‫مدیریت‬ ‫و‬ ‫دقیق‬ ‫نظام‬ ‫یک‬ ‫به‬ ‫توسعه‬
‫کند‬ ‫اصالح‬ ‫را‬ ‫خود‬ ‫دینامیکی‬ ‫‌طور‬‫ه‬‫ب‬ ‫که‬ ‫دارید‬
‫که‬ ‫‌هایی‬‫ی‬‫مرزبند‬ ‫نظام‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫است‬ ‫الزم‬ ‫و‬
‫غیر‬ ‫در‬ ،‫شود‬ ‫مشخص‬ ‫دقیق‬ ‫‌طور‬‫ه‬‫ب‬ ،‫شد‬ ‫عنوان‬
‫با‬ ‫همیشه‬ ‫که‬ ‫مشکالتی‬ ‫با‬ ‫مجددا‬ ‫ما‬ ‫صورت‬ ‫این‬
‫همه‬ ‫و‬ ‫کرد‬ ‫خواهیم‬ ‫برخورد‬ ‫‌ایم‬‫ه‬‫بود‬ ‫مواجه‬ ‫آنها‬
‫نهاد‬ ،‫مجری‬ ،‫سیاستگذار‬ ‫حال‬ ‫عین‬ ‫در‬ ‫را‬ ‫خود‬
‫و‬ ‫‌دانند‬‫ی‬‫م‬ ‫پاسخگو‬ ‫و‬ ‫‌کننده‬‫ل‬‫سئوا‬ ‫و‬ ‫نظارتی‬
‫خود‬ ‫به‬ ‫هم‬ ‫شخصی‬ ‫که‬ ‫‌ماند‬‫ی‬‫م‬ ‫این‬ ‫مانند‬
‫خود‬ ‫به‬ ‫هم‬ ‫و‬ ‫کند‬ ‫تصحیح‬ ‫هم‬ ،‫بگوید‬ ‫دیکته‬
‫‌ای‬‫ه‬‫ساد‬ ‫دیکته‬ ‫حتما‬ ‫صورت‬ ‫این‬ ‫در‬ .‫بدهد‬ ‫نمره‬
‫خواهد‬ ‫هم‬ ‫باالیی‬ ‫نمره‬ ‫و‬ ‫گفت‬ ‫خواهد‬ ‫خود‬ ‫به‬
‫‌افتد؟‬‫ی‬‫م‬ ‫اتفاق‬ ‫آن‬ ‫برای‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫توسع‬ ‫آیا‬ ‫اما‬ ،‫گرفت‬
‫و‬ ‫مجری‬ ،‫‌گذار‬‫ت‬‫سیاس‬ ‫دستگاهی‬ ‫هر‬ ‫اگر‬ ‫آیا‬
‫کشور‬ ‫در‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫توسع‬ ،‫باشد‬ ‫خود‬ ‫نظارتی‬ ‫نهاد‬
‫فضای‬ ‫در‬ ‫داریم‬ ‫که‬ ‫باشد‬ ‫یادمان‬ ‫‌افتد؟‬‫ی‬‫م‬ ‫اتفاق‬
‫عدم‬ ‫که‬ ‫مقتضیاتی‬ ‫با‬ ‫توسعه‬ ‫حال‬ ‫در‬ ‫کشور‬ ‫یک‬
‫صحبت‬ ‫‌کند‬‫ی‬‫م‬ ‫تحمیل‬ ‫ما‬ ‫به‬ ‫‌یافتگی‬‫ه‬‫توسع‬
‫غیرمتمرکز‬ ‫نظام‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫دیگر‬ ‫بحث‬ .‫‌کنیم‬‫ی‬‫م‬
‫این‬ ،‫کرد‬ ‫توجه‬ ‫آن‬ ‫به‬ ‫باید‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫مهم‬ ‫بسیار‬ ‫که‬
‫بودجه‬ ‫و‬ ‫‌گذاری‬‫ت‬‫سیاس‬ ‫باشد‬ ‫قرار‬ ‫اگر‬ ‫که‬ ‫است‬
‫‌های‬‫ش‬‫بخ‬ ‫و‬ ‫بگیرد‬ ‫قرار‬ ‫بخش‬ ‫یک‬ ‫اختیار‬ ‫در‬
‫به‬ ‫باید‬ ‫تبعیت‬ ‫این‬ ،‫کنند‬ ‫تبعیت‬ ‫آن‬ ‫از‬ ‫دیگر‬
‫این‬ ‫اینکه‬ ‫برای‬ .‫شود‬ ‫تعریف‬ ‫سیستماتیک‬ ‫طور‬
‫به‬ ،‫شود‬ ‫طراحی‬ ‫سیستماتیک‬ ‫‌طور‬‫ه‬‫ب‬ ‫تبعیت‬
‫یعنی‬ ،‫داشت‬ ‫خواهیم‬ ‫نیاز‬ ‫وبری‬ ‫بروکراسی‬ ‫یک‬
‫که‬ ‫کنیم‬ ‫ایجاد‬ ‫چابک‬ ‫بروکراتیک‬ ‫نظم‬ ‫یک‬ ‫باید‬
‫کند‬ ‫ایجاد‬ ‫را‬ ‫دست‬ ‫باالدست-پایین‬ ‫روابط‬ ‫این‬
‫هژمونی‬ ‫باید‬ ‫باالدست‬ ‫متولی‬ ،‫شرایط‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫که‬
‫آن‬ ‫از‬ ‫‌دستی‬‫ن‬‫پایی‬ ‫حوزه‬ ‫تا‬ ‫باشد‬ ‫داشته‬ ‫را‬ ‫الزم‬
‫و‬ ‫مدیران‬ ‫اینکه‬ ‫مانند‬ ‫دقیقا‬ .‫کند‬ ‫تبعیت‬
‫قابلیت‬ ‫باید‬ ‫مدیر‬ ‫یک‬ ‫زیرمجموعه‬ ‫کارشناسان‬
‫او‬ ‫از‬ ‫تا‬ ‫کنند‬ ‫مشاهده‬ ‫او‬ ‫در‬ ‫را‬ ‫پتانسیلی‬ ‫و‬
‫مجموعه‬ ‫آن‬ ‫صورت‬ ‫این‬ ‫غیر‬ ‫در‬ ،‫کنند‬ ‫تبعیت‬
‫کس‬ ‫هر‬ ‫و‬ ‫شد‬ ‫خواهد‬ ‫مدیریتی‬ ‫آنارشیسم‬ ‫دچار‬
‫سازمان‬ ‫کار‬ ‫و‬ ‫داد‬ ‫خواهد‬ ‫انجام‬ ‫را‬ ‫خود‬ ‫کار‬
‫در‬ ‫هژمونی‬ ‫ایجاد‬ ‫برای‬ ‫حال‬ .‫رفت‬ ‫نخواهد‬ ‫پیش‬
‫قانونا‬ ‫و‬ ‫ذاتا‬ ‫باالدست‬ ‫این‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫نیاز‬ ‫باالدست‬
‫طور‬ ‫این‬ .‫باشد‬ ‫داشته‬ ‫هژمونیک‬ ‫پتانسیل‬
‫یک‬ ‫در‬ ‫شخص‬ ‫یک‬ ‫دادن‬ ‫قرار‬ ‫با‬ ‫که‬ ‫نیست‬
‫شخص‬ ‫آن‬ ‫حضور‬ ‫واسطه‬ ‫به‬ ‫صرفا‬ ‫و‬ ‫مکان‬
‫و‬ ‫رهبری‬ ‫هژمونی‬ ‫هرچند‬ ،‫شود‬ ‫ایجاد‬ ‫هژمونی‬
‫ایجاد‬ ‫کاریزمایی‬ ‫بر‬ ‫متکی‬ ‫‌تواند‬‫ی‬‫م‬ ‫باالدستی‬
‫زیرمجموعه‬‫افراد‬‫تایید‬‫مورد‬‫کاریزما‬‫آن‬‫که‬‫شود‬
‫یک‬ ،‫کاریزما‬ ‫بر‬ ‫مبتنی‬ ‫هژمونی‬ ‫اما‬ ،‫باشد‬
‫و‬ ‫شخص‬ ‫تغییر‬ ‫با‬ ‫چراکه‬ ،‫نیست‬ ‫پایدار‬ ‫هژمونی‬
‫اما‬ .‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫شکسته‬ ‫هژمونی‬ ،‫کاریزما‬ ‫تغییر‬ ‫با‬
‫در‬ ،‫باشد‬ ‫‌مند‬‫ه‬‫قاعد‬ ‫و‬ ‫قانونی‬ ‫هژمونی‬ ‫این‬ ‫اگر‬
‫نظام‬ ‫در‬ ‫تغییری‬ ،‫افراد‬ ‫تغییر‬ ‫صورت‬ ‫این‬
‫این‬ ‫لذا‬ .‫‌کند‬‫ی‬‫نم‬ ‫ایجاد‬ ‫‌دستی‬‫ن‬‫باالدستی-پایی‬
‫چیده‬ ‫نظام‬ ‫این‬ ‫روی‬ ‫‌دقت‬‫ه‬‫ب‬ ‫باید‬ ‫بروکراسی‬
‫حوزه‬ ‫در‬ ‫کشور‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬ ‫معماری‬ ‫تا‬ ‫شود‬
،‫روشن‬ ‫نظام‬ ‫یک‬ ‫بر‬ ‫متکی‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬
‫اجرایی-عملیاتی‬ ‫قابلیت‬ ‫و‬ ‫بوده‬ ‫چابک‬ ،‫شفاف‬
‫در‬ ‫که‬ ‫دیگری‬ ‫نکته‬ ‫یک‬ .‫باشد‬ ‫داشته‬ ‫شدن‬
،‫کرد‬ ‫اشاره‬ ‫آن‬ ‫به‬ ‫باید‬ ‫باالدستی‬ ‫حوزه‬ ‫با‬ ‫رابطه‬
‫در‬ ‫که‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫بودج‬ ‫به‬ ‫باید‬ ‫باالدستی‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫این‬
‫بنگرد‬ ‫امانتی‬ ‫‌عنوان‬‫ه‬‫ب‬ ،‫‌گیرد‬‫ی‬‫م‬ ‫قرار‬ ‫اختیارش‬
‫و‬ ‫استفاده‬ ‫برای‬ ‫‌دست‬‫ن‬‫پایی‬ ‫اختیار‬ ‫در‬ ‫باید‬ ‫که‬
‫ایجاد‬ ‫مبنای‬ ‫بودجه‬ ‫این‬ ‫اگر‬ .‫دهد‬ ‫قرار‬ ‫اجرا‬
‫اهرم‬ ‫یک‬ ‫چراکه‬ ،‫است‬ ‫خوب‬ ‫باشد‬ ‫هژمونی‬
‫که‬ ‫است‬ ‫بودجه‬ ‫مقوله‬ ‫همین‬ ‫هژمونی‬ ‫ایجاد‬
‫احسن‬ ‫و‬ ‫مقتضی‬ ‫‌نحو‬‫ه‬‫ب‬ ‫آن‬ ‫از‬ ‫‌تواند‬‫ی‬‫م‬ ‫باالدست‬
‫اهرم‬ ‫یک‬ ‫به‬ ‫نباید‬ ‫اهرم‬ ‫این‬ ‫اما‬ ،‫کند‬ ‫استفاده‬
.‫شود‬ ‫تبدیل‬ ‫سیاسی‬ ‫اهرم‬ ‫یک‬ ‫یا‬ ‫بازدارنده‬
‫حواسمان‬ ‫اگر‬ ‫متمرکز‬ ‫نظام‬ ‫یک‬ ‫در‬ ‫یعنی‬
.‫‌کند‬‫ی‬‫م‬ ‫هژمونی‬ ‫و‬ ‫قدرت‬ ‫ایجاد‬ ‫بودجه‬ ،‫نباشد‬
‫نمود‬ ‫منفی‬ ‫یا‬ ‫مثبت‬ ‫صورت‬ ‫به‬ ‫‌تواند‬‫ی‬‫م‬ ‫هژمونی‬
‫توسعه‬ ‫هژمونی‬ ‫یعنی‬ ‫مثبت‬ ‫هژمونی‬ ،‫کند‬ ‫پیدا‬
‫ابزار‬ ‫یک‬ ‫به‬ ‫آن‬ ‫تبدیل‬ ‫یعنی‬ ‫منفی‬ ‫هژمونی‬ ‫و‬
‫فشار‬ ‫تحت‬ ‫ابزار‬ ،‫مدیران‬ ‫تغییر‬ ‫ابزار‬ ،‫سیاسی‬
‫یک‬ ‫انجام‬ ‫برای‬ ‫‌دستی‬‫ن‬‫پایی‬ ‫نهاد‬ ‫یک‬ ‫دادن‬ ‫قرار‬
‫ما‬ .‫دیکتاتوری‬ ‫ابزار‬ ‫نهایت‬ ‫در‬ ‫و‬ ‫غیرقانونی‬ ‫کار‬
‫برای‬ .‫نیفتد‬ ‫اتفاقی‬ ‫چنین‬ ‫که‬ ‫باشیم‬ ‫مراقب‬ ‫باید‬
‫به‬ ‫کمک‬ ‫و‬ ‫اتفاقاتی‬ ‫چنین‬ ‫وقوع‬ ‫از‬ ‫جلوگیری‬
‫جامعه‬ ‫یک‬ ‫در‬ ،‫مثبت‬ ‫هژمونی‬ ‫تحقق‬
‫که‬ ‫‌گرا‬‫ه‬‫توسع‬ ‫دولت‬ ‫یک‬ ‫در‬ ‫و‬ ‫‌یافته‬‫ه‬‫توسع‬
‫انجام‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫تفکر‬ ‫و‬ ‫تعقل‬ ‫آن‬ ‫کارهای‬ ‫مبنای‬
‫باید‬ ‫ما‬ ،‫دارد‬ ‫قرار‬ ‫آن‬ ‫کار‬ ‫دستور‬ ‫در‬ ‫عقالیی‬ ‫امور‬
‫و‬ ‫دهیم‬ ‫شکل‬ ‫عقالیی‬ ‫هم‬ ‫را‬ ‫نهادی‬ ‫نظام‬
‫مبتنی‬ ‫‌گرا‬‫ه‬‫توسع‬ ‫دولت‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫این‬ ‫‌مان‬‫ه‬‫توصی‬
‫در‬ ‫مدنی‬ ‫جامعه‬ .‫گیرد‬ ‫شکل‬ ‫مدنی‬ ‫جامعه‬ ‫بر‬
‫‌های‬‫ن‬‫سازما‬ ،‫‌ها‬‫ن‬‫انجم‬ ،‫صنفی‬ ‫‌های‬‫م‬‫نظا‬ ‫اینجا‬
‫و‬ ‫بودجه‬ ‫واقع‬ ‫در‬ .‫هستند‬ ...‫و‬ ‫‌نهاد‬‫م‬‫مرد‬
‫اجرا‬ ‫و‬ ‫باالدست‬ ‫حوزه‬ ‫اختیار‬ ‫در‬ ‫‌گذاری‬‫ت‬‫سیاس‬
‫این‬ ‫و‬ ‫دارد‬ ‫قرار‬ ‫‌دست‬‫ن‬‫پایی‬ ‫حوزه‬ ‫اختیار‬ ‫در‬
‫بر‬ ‫ناظر‬ ‫حقیقت‬ ‫در‬ ‫‌نهاد‬‫م‬‫مرد‬ ‫و‬ ‫صنفی‬ ‫‌های‬‫م‬‫نظا‬
‫‌ها‬‫ق‬‫اتفا‬ ‫این‬ ‫تا‬ ‫هستند‬ ‫ناظر‬ ،‫هستند‬ ‫اجرا‬ ‫این‬
‫ما‬ ‫اگر‬ ‫یعنی‬ .‫دهند‬ ‫رخ‬ ‫اعتدال‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫‌درستی‬‫ه‬‫ب‬
‫‌گرای‬‫ه‬‫توسع‬ ‫دولت‬ ‫که‬ ‫‌خواهیم‬‫ی‬‫م‬ ‫حقیقتا‬
‫این‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫نیاز‬ ‫باالدست‬ ‫در‬ ‫هژمونی‬ ‫ایجاد‬ ‫برای‬
‫این‬ .‫باشد‬ ‫هژمونی‬ ‫دارای‬ ‫قانونا‬ ‫و‬ ‫ذاتا‬ ‫باالدست‬
‫مکان‬ ‫یک‬ ‫در‬ ‫شخص‬ ‫یک‬ ‫دادن‬ ‫قرار‬ ‫با‬ ‫که‬ ‫نیست‬ ‫طور‬
‫هژمونی‬ ‫شخص‬ ‫آن‬ ‫حضور‬ ‫واسطه‬ ‫به‬ ‫صرفا‬ ‫و‬
‫‌صورت‬‫ه‬‫ب‬ ‫‌تواند‬‫ی‬‫م‬ ‫هژمونی‬ ‫این‬ ‫هرچند‬ ،‫شود‬ ‫ایجاد‬
‫تایید‬ ‫مورد‬ ‫کاریزما‬ ‫این‬ ‫و‬ ‫شود‬ ‫ایجاد‬ ‫کاریزماتیک‬
‫هژمونی‬ ‫این‬ ‫اما‬ ،‫گیرد‬ ‫قرار‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫اصحاب‬
‫نیست‬ ‫پایدار‬ ‫هژمونی‬ ‫یک‬ ،‫کاریزما‬ ‫بر‬ ‫مبتنی‬
12
www.irannsr.orgwww.irannsr.org
Information & Communication Technology Magazine
)‫(تكفا‬‫ارتباطات‬‫و‬‫اطالعات‬‫فناوري‬‫كاربري‬‫توسعه‬‫ماهنامه‬
1392‫بهمن‬‫و‬‫دي‬
‫‌وگو‬‫ت‬‫گف‬

13. ‫باید‬ ‫صنفی‬ ‫‌های‬‫م‬‫نظا‬ ،‫کنیم‬ ‫ایجاد‬ ‫‌گرا‬‫ل‬‫اعتدا‬
‫مراقب‬ ‫و‬ ‫کنند‬ ‫ایفا‬ ‫میان‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫اعتدالی‬ ‫نقش‬
.‫نشود‬ ‫ایجاد‬ ‫توتالیتر‬ ‫نظامی‬ ‫که‬ ‫باشند‬
■■‫‌ای‬‫ه‬‫رایان‬ ‫صنف�ی‬ ‫نظ�ام‬ ‫س�ازمان‬ ‫پ�س‬
‫بودجه‬ ‫‌ک�رد‬‫ه‬‫هزین‬ ‫نح�وه‬ ‫بر‬ ‫‌توان�د‬‫ی‬‫م‬
‫باشد؟‬ ‫داشته‬ ‫نظارت‬
‫کشور‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫رایان‬ ‫صنفی‬ ‫نظام‬ ‫سازمان‬ .‫یقینا‬
‫این‬ ‫در‬ ‫تاثیرگذار‬ ‫نهادهای‬ ‫از‬ ‫یکی‬ ‫‌عنوان‬‫ه‬‫ب‬
‫یعنی‬ .‫کند‬ ‫ایفا‬ ‫‌تواند‬‫ی‬‫م‬ ‫را‬ ‫اعتدالی‬ ‫نقش‬ ‫زمینه‬
‫برقرار‬ ‫را‬ ‫دیالکتیکی‬ ‫بخواهیم‬ ‫ما‬ ‫اگر‬ ‫اصل‬ ‫در‬
‫و‬ ‫باالدست‬ ‫بین‬ ‫اعتدالی‬ ‫دیالکتیک‬ ‫یک‬ ،‫کنیم‬
‫صنفی‬ ‫‌های‬‫م‬‫نظا‬ ‫توسط‬ ‫اتفاق‬ ‫این‬ ،‫‌دست‬‫ن‬‫پایی‬
‫کنار‬ ‫در‬ ‫میان‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫آگاهانه‬ ‫که‬ ‫بیافتد‬ ‫‌تواند‬‫ی‬‫م‬
‫و‬ ‫دیگر‬ ‫طرف‬ ‫از‬ .‫‌کنند‬‫ی‬‫م‬ ‫‌آفرینی‬‫ش‬‫نق‬ ‫دولت‬
‫صنعتی‬ ‫نهادهای‬ ‫و‬ ‫صنفی‬ ‫‌های‬‫م‬‫نظا‬ ‫از‬ ‫غیر‬
‫خصوصی‬ ‫بخش‬ ،‫‌ها‬‫ن‬‫انجم‬ ‫و‬ ‫سندیکاها‬ ‫مانند‬
‫یعنی‬ ،‫شود‬ ‫درگیر‬ ‫نظام‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫باید‬ ‫هم‬
‫داده‬ ‫اختصاص‬ ‫‌دست‬‫ن‬‫پایی‬ ‫به‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫بودج‬ ‫هرچند‬
‫مجری‬ ‫نباید‬ ‫دولت‬ ‫اجرا‬ ‫حوزه‬ ‫در‬ ‫اما‬ ،‫‌شود‬‫ی‬‫م‬
‫جانبه‬ ‫همه‬ ‫‌گری‬‫ی‬‫تصد‬ ‫نباید‬ ‫دولت‬ ‫یعنی‬ ‫باشد؛‬
‫شامل‬ ‫‌دست‬‫ن‬‫پایی‬ ‫نظام‬ ‫این‬ ‫حقیقت‬ ‫در‬ .‫نماید‬
‫دارند‬ ‫وجود‬ ‫دولت‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫مختلفی‬ ‫‌های‬‫ه‬‫دستگا‬
‫و‬ ‫دارند‬ ‫‌هایی‬‫ت‬‫ماموری‬ ‫‌ها‬‫ه‬‫دستگا‬ ‫این‬ ،‫‌شود‬‫ی‬‫م‬
‫‌ای‬‫ه‬‫بودج‬ ‫‌هایشان‬‫ت‬‫ماموری‬ ‫انجام‬ ‫راستای‬ ‫در‬
‫بودجه‬ ‫این‬ ‫‌کرد‬‫ه‬‫هزین‬ ‫اما‬ ،‫‌کنند‬‫ی‬‫م‬ ‫دریافت‬
‫بیشتر‬ ‫چه‬ ‫هر‬ ‫استفاده‬ ‫و‬ 44 ‫اصل‬ ‫براساس‬ ‫باید‬
‫ملی‬ ‫‌های‬‫ت‬‫ظرفی‬ ‫و‬ ‫خصوصی‬ ‫بخش‬ ‫توان‬ ‫از‬
‫باید‬ ‫بودجه‬ ‫این‬ ‫‌کرد‬‫ه‬‫هزین‬ ‫که‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫‌گون‬‫ه‬‫ب‬ ،‫باشد‬
.‫بیفتد‬ ‫اتفاق‬ ‫خصوصی‬ ‫بخش‬ ‫کردن‬ ‫درگیر‬ ‫با‬
‫‌توانند‬‫ی‬‫م‬ ‫میان‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫صنفی‬ ‫‌های‬‫م‬‫نظا‬ ‫مجددا‬
‫چراکه‬ .‫باشند‬ ‫خصوصی‬ ‫بخش‬ ‫منافع‬ ‫حافظ‬
‫این‬ ‫صدای‬ ‫تا‬ ‫‌شوند‬‫ی‬‫م‬ ‫ایجاد‬ ‫صنفی‬ ‫‌های‬‫م‬‫نظا‬
‫قدرت‬ ‫کریدورهای‬ ‫به‬ ‫را‬ ‫خصوصی‬ ‫‌های‬‫ش‬‫بخ‬
،‫قدرت‬ ‫‌های‬‫ر‬‫کریدو‬ ‫این‬ ‫بخش‬ ‫یک‬ .‫برسانند‬
‫باالدست‬ ‫حوزه‬ ‫دیگر‬ ‫بخش‬ ‫و‬ ‫‌دست‬‫ن‬‫پایی‬ ‫حوزه‬
‫که‬ ‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫محسوب‬ ‫است‬ ‫‌گذار‬‫ت‬‫سیاس‬ ‫که‬
،‫کنند‬ ‫اساسی‬ ‫نقش‬ ‫ایفای‬ ‫باید‬ ‫صنفی‬ ‫‌های‬‫م‬‫نظا‬
‫خصوصی‬ ‫بخش‬ ‫به‬ ‫باید‬ ‫هم‬ ‫را‬ ‫اجرا‬ ‫طرفی‬ ‫از‬
‫است‬ ‫قرار‬ ‫اگر‬ ‫صورت‬ ‫این‬ ‫به‬ .‫کنیم‬ ‫واگذار‬
‫وزارت‬ ‫درآمدهای‬ ‫از‬ ‫تومان‬ ‫میلیارد‬ 2500
‫این‬ ،‫بازگردد‬ ‫وزارتخانه‬ ‫این‬ ‫خود‬ ‫به‬ ‫ارتباطات‬
‫چابک‬ ‫بروکراسی‬ ‫بر‬ ‫مبتنی‬ ‫نظام‬ ‫یک‬ ‫در‬ ‫مبلغ‬
‫داده‬ ‫تخصیص‬ ‫‌تر‬‫ت‬‫دس‬ ‫پایین‬ ‫‌های‬‫م‬‫نظا‬ ‫به‬
‫‌هایشان‬‫ت‬‫ماموری‬ ‫اجرای‬ ‫در‬ ‫هم‬ ‫آنها‬ ‫و‬ ‫‌شود‬‫ی‬‫م‬
‫‌دهند‬‫ی‬‫م‬ ‫تخصیص‬ ‫خصوصی‬ ‫بخش‬ ‫به‬ ‫را‬ ‫آنها‬
‫و‬ ‫دولت‬ ‫بین‬ ‫اتحاد‬ ‫یک‬ ‫سبک‬ ‫این‬ ‫به‬ ‫و‬
‫مدنی‬ ‫جامعه‬ ‫همکاری‬ ‫با‬ ‫خصوصی‬ ‫بخش‬
‫یعنی‬ ‫رکن‬ ‫سه‬ ‫این‬ ‫جمع‬ ‫که‬ ‫‌گیرد‬‫ی‬‫م‬ ‫شکل‬
‫ارزش‬ ،‫مدنی‬ ‫جامعه‬ ‫و‬ ‫خصوصی‬ ‫بخش‬ ،‫دولت‬
‫و‬ ‫‌گرا‬‫ه‬‫توسع‬ ‫جامعه‬ ‫که‬ ‫‌کند‬‫ی‬‫م‬ ‫ایجاد‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫افزود‬
‫را‬ ‫مبحث‬ ‫این‬ .‫‌یابد‬‫ی‬‫م‬ ‫تحقق‬ ‫‌گرا‬‫ه‬‫توسع‬ ‫دولت‬
‫اینکه‬ ‫برای‬ ‫ما‬ ‫که‬ ‫کنم‬ ‫‌بندی‬‫ع‬‫جم‬ ‫‌صورت‬‫ن‬‫بدی‬
‫توسعه‬ ‫یک‬ ‫به‬ ‫کشور‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫حوزه‬ ‫در‬
‫توسعه‬ ‫محور‬ ‫توسعه‬ ‫این‬ ‫که‬ ‫یابیم‬ ‫دست‬ ‫مطلوب‬
‫حکمرانی‬ ‫یک‬ ‫به‬ ،‫شود‬ ‫کشور‬ ‫‌های‬‫ش‬‫بخ‬ ‫سایر‬
‫محور‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫امروز‬ .‫داریم‬ ‫نیاز‬ ‫خوب‬
‫توسعه‬ ‫را‬ ‫بخش‬ ‫این‬ ‫بتوانیم‬ ‫اگر‬ ‫ما‬ ،‫است‬ ‫توسعه‬
‫بخش‬ ‫این‬ ‫اجرایی‬ ‫و‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬ ‫نظام‬ ‫و‬ ‫دهیم‬
‫کشور‬ ‫توسعه‬ ‫حقیقت‬ ‫در‬ ،‫کنیم‬ ‫ساماندهی‬ ‫را‬
.‫است‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫توسعه‬ ‫تالی‬ ‫امروزه‬
‫یک‬ ‫ما‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫الزم‬ ‫هم‬ ‫امر‬ ‫این‬ ‫تحقق‬ ‫برای‬
‫‌گرا‬‫ه‬‫توسع‬ ‫دولت‬ ‫از‬ ‫متشکل‬ ‫خوب‬ ‫حکمرانی‬
.‫کنیم‬ ‫ایجاد‬ ‫و‬ ‫ترسیم‬ ‫صنفی‬ ‫جامعه‬ ‫بر‬ ‫مبتنی‬
■■‫صورت‬ ‫به‬ ‫نهاد‬ ‫یک‬ ‫که‬ ‫دادید‬ ‫پیشنهاد‬
‫به‬ ‫و‬ ‫بگیرد‬ ‫اختیار‬ ‫در‬ ‫را‬ ‫بودجه‬ ‫متمرکز‬
‫نظر‬ ‫به‬ .‫ده�د‬ ‫اختصاص‬ ‫‌ها‬‫ش‬‫بخ‬ ‫س�ایر‬
‫فناوری‬ ‫حوزه‬ ‫در‬ ‫نهادی‬ ‫چنین‬ ‫االن‬ ‫شما‬
‫این‬ ‫ک�ه‬ ‫دارد‬ ‫وج�ود‬ ‫کش�ور‬ ‫اطالعات‬
‫اس�ت‬ ‫نیاز‬ ‫یا‬ ‫بگیرد‬ ‫برعهده‬ ‫را‬ ‫وظیف�ه‬
‫برای‬ ‫دولت‬ ‫بدن�ه‬ ‫در‬ ‫جدیدی‬ ‫س�اختار‬
‫شود؟‬ ‫تشکیل‬ ‫امر‬ ‫این‬ ‫ساماندهی‬
‫قرار‬ ‫اصل‬ ‫و‬ ‫مبنا‬ ‫را‬ ‫مثبت‬ ‫هژمونی‬ ‫ایجاد‬ ‫ما‬
‫اتفاق‬ ‫مثبت‬ ‫هژمونی‬ ‫است‬ ‫قرار‬ ‫اگر‬ .‫‌دهیم‬‫ی‬‫م‬
‫لحاظ‬ ‫از‬ ‫نهاد‬ ‫این‬ ‫باید‬ ‫من‬ ‫نظر‬ ‫به‬ ،‫بیافتد‬
،‫باشد‬ ‫داشته‬ ‫را‬ ‫هژمونی‬ ‫ایجاد‬ ‫پتانسیل‬ ‫قانونی‬
‫هژمونی‬ ‫یک‬ ‫‌توان‬‫ی‬‫م‬ ،‫کردم‬ ‫اشاره‬ ‫این‬ ‫از‬ ‫پیش‬
‫پایدار‬ ‫هژمونی‬ ‫این‬ ‫اما‬ ،‫کرد‬ ‫ایجاد‬ ‫کاریزماتیک‬
.‫‌شکند‬‫ی‬‫م‬ ‫هژمونی‬ ‫کاریزما‬ ‫رفتن‬ ‫با‬ ‫و‬ ‫نیست‬
،‫کنیم‬ ‫ایجاد‬ ‫هژمونیک‬ ‫ذات‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫نیاز‬ ‫پس‬
‫دست‬ ‫باال‬ ‫این‬ ‫بتواند‬ ‫که‬ ‫قانونی‬ ‫نهاد‬ ‫یک‬ ‫یعنی‬
‫اینکه‬ ‫نه‬ ،‫باشد‬ ‫داشته‬ ‫اختیار‬ ‫در‬ ‫ذاتا‬ ‫را‬ ‫بودن‬
‫طور‬ ‫به‬ .‫دهیم‬ ‫انتساب‬ ‫آن‬ ‫به‬ ‫را‬ ‫هژمونی‬ ‫این‬
‫توسط‬ ‫که‬ ‫سناریویی‬ ‫یک‬ ‫است‬ ‫ممکن‬ ‫مثال‬
‫یک‬ ‫که‬ ‫باشد‬ ‫این‬ ،‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫ارائه‬ ‫دوستان‬ ‫بعضی‬
.‫دهیم‬ ‫قرار‬ ‫مبنا‬ ‫را‬ ‫وزارتخانه‬
■■‫‌های‬‫ه‬‫وزارتخان‬ ‫راس‬ ‫در‬ ‫وزارتخان�ه‬ ‫یک‬
‫گیرد؟‬ ‫قرار‬ ‫دیگر‬
‫تقویت‬ ‫برای‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫این‬ ‫گروه‬ ‫این‬ ‫پیشنهاد‬
‫وزارتخانه‬ ‫یک‬ ‫کشور‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬
‫سایر‬ ‫و‬ ‫بپذیریم‬ ‫‌گذار‬‫ت‬‫سیاس‬ ‫‌عنوان‬‫ه‬‫ب‬ ‫را‬
‫مجری‬ ‫ماموریتشان‬ ‫اساس‬ ‫بر‬ ‫نیز‬ ‫‌ها‬‫ه‬‫وزارتخان‬
.‫باشند‬ ‫‌ها‬‫ت‬‫سیاس‬
■■‫از‬ ‫‌ها‬‫ه‬‫وزارتخان‬ ‫که‬ ‫ش�رایطی‬ ‫در‬ ‫امر‬ ‫این‬
‫‌طراز‬‫م‬‫ه‬ ‫هم‬ ‫ب�ا‬ ‫حقوقی‬ ‫و‬ ‫قانونی‬ ‫لح�اظ‬
‫است؟‬‫‌پذیر‬‫ن‬‫امکا‬،‫هستند‬
‫تجربه‬ ،‫دهم‬ ‫توضیح‬ ‫‌خواهم‬‫ی‬‫م‬ ‫را‬ ‫نکته‬ ‫همین‬
‫‌دست‬‫ن‬‫پایی‬‫و‬‫باالدست‬‫بحث‬‫که‬‫است‬‫داده‬‫نشان‬
‫اتفاقی‬ ‫چنین‬ ‫و‬ ‫‌معناست‬‫ی‬‫ب‬ ‫‌ها‬‫ه‬‫وزارتخان‬ ‫میان‬
‫از‬ ‫آنها‬ ‫همه‬ ‫که‬ ‫دلیل‬ ‫این‬ ‫به‬ ،‫دهد‬ ‫رخ‬ ‫‌تواند‬‫ی‬‫نم‬
‫دارند‬ ‫قرار‬ ‫مرتبه‬ ‫یک‬ ‫در‬ ‫حقوقی‬ ‫و‬ ‫قانونی‬ ‫لحاظ‬
‫اگر‬ ‫و‬ ‫دهند‬ ‫انجام‬ ‫را‬ ‫خود‬ ‫‌های‬‫ت‬‫ماموری‬ ‫باید‬ ‫و‬
،‫ندهد‬ ‫انجام‬ ‫را‬ ‫خود‬ ‫‌های‬‫ت‬‫ماموری‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫وزارتخان‬
‫آن‬ ‫‌های‬‫ت‬‫ماموری‬ ‫پاسخگوی‬ ‫دیگر‬ ‫وزارتخانه‬
‫‌تواند‬‫ی‬‫نم‬ ‫وزارتخانه‬ ‫یک‬ ‫بنابراین‬ .‫بود‬ ‫نخواهد‬
‫یک‬ ‫‌‌های‬‫ابالغیه‬ ‫و‬ ‫‌ها‬‫ه‬‫برنام‬ ‫به‬ ‫را‬ ‫خود‬ ‫‌های‬‫ه‬‫برنام‬
‫که‬ ‫بود‬ ‫اتفاقی‬ ‫این‬ .‫کند‬ ‫متکی‬ ‫دیگر‬ ‫وزارتخانه‬
‫نهاد‬ ‫یک‬ ‫صرفا‬ ‫و‬ ‫نداد‬ ‫رخ‬ ‫هم‬ ‫قبل‬ ‫دولت‬ ‫در‬
‫شد‬ ‫ایجاد‬ ‫دولت‬ ‫فاوای‬ ‫کارگروه‬ ‫نام‬ ‫به‬ ‫باالدستی‬
‫باالدستی‬ ‫نهاد‬ ‫یک‬ ‫‌عنوان‬‫ه‬‫ب‬ ‫کارگروه‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫که‬
‫دارا‬ ‫را‬ ‫اساسی‬ ‫قانون‬ 138 ‫اصل‬ ‫اختیارات‬ ‫که‬
‫تلقی‬ ‫وزیران‬ ‫هیات‬ ‫مصوبات‬ ،‫آن‬ ‫مصوبات‬ ‫و‬ ‫بود‬
‫وزارتخانه‬ ‫یک‬ ‫که‬ ‫‌کردند‬‫ی‬‫م‬ ‫تصویب‬ ،‫‌شد‬‫ی‬‫م‬
‫پس‬ .‫دهد‬ ‫انجام‬ ‫کارهایی‬ ‫چه‬ ‫سازمان‬ ‫یک‬ ‫یا‬
‫اما‬ ،‫افتاد‬ ‫اتفاق‬ ‫آنجا‬ ‫در‬ ‫باالدستی‬ ‫حوزه‬ ‫یک‬
،‫نشد‬ ‫داده‬ ‫اختصاص‬ ‫آن‬ ‫به‬ ‫الزم‬ ‫بودجه‬ ‫چون‬
‫و‬ ‫کارگروه‬ ‫آن‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫‌هایی‬‫ش‬‫تال‬ ‫همه‬ ‫باوجود‬
‫مضمحل‬ ،‫شد‬ ‫انجام‬ ‫آن‬ ‫مختلف‬ ‫‌های‬‫ه‬‫کمیت‬
‫نظام‬ ‫این‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫این‬ ‫ما‬ ‫پیشنهاد‬ .‫شد‬
‫ایجاد‬ ‫‌ها‬‫ه‬‫وزاتخان‬ ‫خود‬ ‫باالدست‬ ‫در‬ ‫را‬ ‫هژمونیک‬
‫‌جمهوری‬‫ت‬‫ریاس‬ ‫در‬ ‫سازمانی‬ ‫یک‬ ‫یعنی‬ ،‫کنیم‬
،‫‌جمهوری‬‫ت‬‫ریاس‬ ‫معاونت‬ ‫یک‬ ‫قالب‬ ‫در‬
‫‌عنوان‬‫ه‬‫ب‬ ‫حالت‬ ‫کمترین‬ ‫در‬ ‫یا‬ ‫و‬ ‫شورایعالی‬
‫توسعه‬ ‫در‬ ‫‌جمهور‬‫س‬‫ریی‬ ‫ویژه‬ ‫دستیار‬ ‫یک‬
‫وظیفه‬ ‫که‬ ‫شود‬ ‫ایجاد‬ ‫کشور‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬
‫البته‬ .‫بگیرد‬ ‫عهده‬ ‫به‬ ‫را‬ ‫معماری‬ ‫این‬ ‫اجرایی‬
13
)‫(تكفا‬‫ارتباطات‬‫و‬‫اطالعات‬‫فناوري‬‫كاربري‬‫توسعه‬‫ماهنامه‬
www.irannsr.org
www.irannsr.org
Information & Communication Technology Magazine
1392‫بهمن‬‫و‬‫دي‬
‫‌وگو‬‫ت‬‫گف‬

14. ‫که‬ ‫بود‬ ‫شده‬ ‫ایجاد‬ ‫قبل‬ ‫از‬ ‫خوبی‬ ‫ساختارهای‬
‫از‬ ‫یکی‬ ‫و‬ ‫نداشتند‬ ‫فعالیتی‬ ‫اخیر‬ ‫‌های‬‫ل‬‫سا‬ ‫در‬
‫که‬ ‫است‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫شورایعالی‬ ‫آنها‬ ‫بهترین‬
‫محترم‬ ‫جمهور‬ ‫رییس‬ ‫خود‬ ‫اینکه‬ ‫به‬ ‫توجه‬ ‫با‬ ‫البته‬
،‫هستند‬ ‫آن‬ ‫عضو‬ ‫متعددی‬ ‫وزرای‬ ‫و‬ ‫آن‬ ‫رییس‬
.‫بگیرد‬ ‫‌عهده‬‫ه‬‫ب‬ ‫را‬ ‫باالدستی‬ ‫نقش‬ ‫آن‬ ‫‌تواند‬‫ی‬‫م‬
‫مجددا‬ ‫جدید‬ ‫دولت‬ ‫در‬ ‫شورا‬ ‫این‬ ‫امیدوارم‬ ‫من‬
‫با‬ ‫شورا‬ ‫این‬ ‫حول‬ ‫‌ها‬‫ه‬‫وزارتخان‬ ‫همه‬ ‫و‬ ‫شود‬ ‫احیا‬
‫به‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫و‬ ‫ارتباطات‬ ‫وزارت‬ ‫محوریت‬
‫شورایعالی‬ ‫این‬ ‫من‬ ‫نظر‬ ‫به‬ .‫بپردازند‬ ‫‌افزایی‬‫م‬‫ه‬
‫رسیدن‬ ‫برای‬ ‫راه‬ ‫میانبرترین‬ ‫و‬ ‫نقدترین‬ ‫به‬ ‫دست‬
‫اگر‬ .‫است‬ ‫کشور‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫اهداف‬ ‫به‬
‫‌توانیم‬‫ی‬‫م‬ ‫ما‬ ‫شود‬ ‫عملیاتی‬ ،‫مفهومی‬ ‫نظام‬ ‫این‬
‫مشکالت‬ ‫از‬ ‫بسیاری‬ ‫که‬ ‫بدهیم‬ ‫را‬ ‫قول‬ ‫این‬
‫در‬ ‫و‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫حوزه‬ ‫در‬ ‫کشور‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫توسع‬
‫آن‬ ‫نتیجه‬ ‫در‬ ‫و‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫صنعت‬ ‫حوزه‬
‫را‬ ‫نظر‬ ‫این‬ ‫ما‬ .‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫حل‬ ‫کشور‬ ‫کل‬ ‫توسعه‬
‫حوزه‬ ‫در‬ ‫‌ساله‬‫ت‬‫بیس‬ ‫فعالیت‬ ‫و‬ ‫تجربه‬ ‫براساس‬
‫و‬ ‫اداری‬ ‫نظام‬ ،‫مهندسی‬ ‫نظام‬ ،‫اطالعات‬ ‫فناوری‬
‫که‬ ‫مطالعاتی‬ ‫همچنین‬ ‫و‬ ‫کشور‬ ‫اداری‬ ‫بروکراسی‬
‫نظام‬ ‫یک‬ ‫دادن‬ ‫قرار‬ ‫با‬ ‫که‬ ‫کشورهایی‬ ‫درخصوص‬
‫فناوری‬ ‫حوزه‬ ‫در‬ ‫وزارتخانه‬ ‫از‬ ‫فراتر‬ ‫باالدستی‬
،‫یابند‬ ‫دست‬ ‫توسعه‬ ‫به‬ ‫توانستند‬ ‫خود‬ ‫اطالعات‬
.‫‌دهیم‬‫ی‬‫م‬ ‫قرار‬ ‫تاکید‬ ‫مورد‬
■■‫‌اند؟‬‫ه‬‫داد‬ ‫انجام‬ ‫را‬ ‫کار‬ ‫این‬ ‫کشورهایی‬ ‫چه‬
،‫محمد‬ ‫ماهاتیر‬ .‫است‬ ‫مالزی‬ ‫کشور‬ ‫آن‬ ‫بارز‬ ‫نمونه‬
‫و‬ ‫داد‬ ‫قرار‬ ‫توسعه‬ ‫محور‬ ‫را‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬
‫این‬ ‫رهبری‬ ‫مالزی‬ ‫‌وزیر‬‫ت‬‫نخس‬ ‫‌عنوان‬‫ه‬‫ب‬ ‫شخصا‬
‫هم‬ ‫را‬ ‫الزمه‬ ‫‌های‬‫ن‬‫سازما‬ ‫و‬ ‫گرفت‬ ‫دست‬ ‫به‬ ‫را‬ ‫امر‬
‫این‬ .‫داد‬ ‫تشکیل‬ ‫خود‬ ‫‌وزیری‬‫ت‬‫نخس‬ ‫اختیارات‬ ‫با‬
‫تمام‬ ‫موقع‬ ‫آن‬ .‫بیفتد‬ ‫هم‬ ‫ما‬ ‫کشور‬ ‫در‬ ‫باید‬ ‫اتفاق‬
‫که‬ ‫‌شوند‬‫ی‬‫م‬ ‫موظف‬ ‫‌دست‬‫ن‬‫پایی‬ ‫‌های‬‫ن‬‫سازما‬
‫‌جمهوری‬‫ت‬‫ریاس‬ ‫در‬ ‫خود‬ ‫باالدستی‬ ‫سازمان‬ ‫به‬
‫کشور‬ ‫در‬ ‫را‬ ‫مدل‬ ‫این‬ ‫باید‬ ‫ما‬ .‫باشند‬ ‫پاسخگو‬
‫قدمی‬ ‫یا‬ ‫مطمئنا‬ ‫صورت‬ ‫این‬ ‫غیر‬ ‫در‬ ،‫کنیم‬ ‫پیاده‬
‫برداشته‬ ‫قدمی‬ ‫اگر‬ ‫یا‬ ‫‌شود‬‫ی‬‫نم‬ ‫برداشته‬ ‫جلو‬ ‫به‬
‫خواهد‬ ‫تحمیل‬ ‫را‬ ‫زیادی‬ ‫‌های‬‫ت‬‫فرص‬ -‫هزینه‬ ‫شود‬
‫‌های‬‫ت‬‫فرص‬ -‫هزینه‬ ‫دچار‬ ‫ما‬ ‫اینکه‬ ‫برای‬ .‫کرد‬
‫کشور‬ ‫بر‬ ‫اخیر‬ ‫‌های‬‫ل‬‫سا‬ ‫در‬ ‫آنچه‬ ‫شبیه‬ ‫جدیدی‬
‫الزم‬ ‫معماری‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫نیاز‬ ،‫نشویم‬ ‫شده‬ ‫تحمیل‬
‫این‬ ‫اساس‬ ‫بر‬ ‫را‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫توسعه‬ ‫برای‬
.‫کنیم‬ ‫ایجاد‬ ‫مفهومی‬ ‫مدل‬
■■‫دارای‬ ‫بودجه‬ ‫طراحی‬ ‫مکانیزم‬ ‫در‬ ‫دول�ت‬
‫است؟‬ ‫اساسی‬ ‫مشکالت‬ ‫چه‬
‫دولت‬ ‫در‬ ‫بودجه‬ ‫تدوین‬ ‫مکانیزم‬ ‫حقیقت‬ ‫در‬
،‫دارد‬ ‫مختلف‬ ‫‌های‬‫ل‬‫سا‬ ‫تصمیمات‬ ‫در‬ ‫ریشه‬ ‫که‬
‫بزرگترین‬ ‫از‬ ‫یکی‬ .‫است‬ ‫اشکاالتی‬ ‫‌سری‬‫ک‬‫ی‬ ‫دچار‬
‫این‬ ‫بودجه‬ ‫طراحی‬ ‫مکانیزم‬ ‫در‬ ‫دولت‬ ‫مشکالت‬
‫به‬ ‫بودجه‬ ‫تدوین‬ ‫در‬ ‫کارشناسی‬ ‫بدنه‬ ‫که‬ ‫است‬
‫معموال‬ .‫‌شوند‬‫ی‬‫نم‬ ‫داده‬ ‫دخالت‬ ‫کافی‬ ‫اندازه‬
‫‌گیری‬‫م‬‫تصمی‬ ‫دستگاه‬ ‫هر‬ ‫باالتر‬ ‫سطح‬ ‫در‬ ‫بودجه‬
‫‌تر‬‫ت‬‫باالدس‬ ‫بخش‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫‌بندی‬‫ه‬‫بست‬ ‫و‬
‫راهبردی‬ ‫نظارت‬ ‫و‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫برنام‬ ‫معاونت‬ ‫در‬ ‫آن‬
‫هم‬ ‫آنجا‬ ‫در‬ ‫و‬ ‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫ارائه‬ ‫‌جمهوری‬‫ت‬‫ریاس‬
‫‌گیرد‬‫ی‬‫م‬ ‫صورت‬ ‫‌هایی‬‫ل‬‫تعدی‬ ‫و‬ ‫جرح‬ ‫‌سری‬‫ک‬‫ی‬
.‫ندارند‬ ‫چندانی‬ ‫نقش‬ ‫کارشناسان‬ ‫مجددا‬ ‫که‬
‫قبال‬ ‫که‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫بودج‬ ‫از‬ ‫بخشی‬ ‫حذف‬ ‫با‬ ‫بنابراین‬
‫که‬ ‫‌هایی‬‫ه‬‫پروژ‬ ‫از‬ ‫‌سری‬‫ک‬‫ی‬ ،‫شده‬ ‫گرفته‬ ‫نظر‬ ‫در‬
‫‌شوند‬‫ی‬‫م‬ ‫رها‬ ،‫بوده‬ ‫سودمند‬ ‫بسیار‬ ‫کشور‬ ‫برای‬
‫رقم‬ ‫کشور‬ ‫در‬ ‫چشمگیری‬ ‫توسعه‬ ‫درنتیجه‬ ‫و‬
‫‌ترین‬‫ی‬‫اساس‬ ‫از‬ ‫یکی‬ ‫‌آید‬‫ی‬‫م‬ ‫نظر‬ ‫به‬ .‫‌خورد‬‫ی‬‫نم‬
‫صورت‬ ‫باید‬ ‫بودجه‬ ‫طراحی‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫اقداماتی‬
‫برای‬ ‫صحیح‬ ‫معماری‬ ‫یک‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫این‬ ‫بگیرد؛‬
‫که‬ ‫شود‬ ‫تعیین‬ ‫کشور‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬ ‫و‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫برنام‬
‫و‬ ‫باال‬ ‫به‬ ‫پایین‬ ‫برگشتی‬ ‫و‬ ‫رفت‬ ‫فرایند‬ ‫یک‬ ‫در‬
‫طراحی‬ ‫الزم‬ ‫‌های‬‫ه‬‫بودج‬ ‫و‬ ‫‌ها‬‫ه‬‫برنام‬ ‫پایین‬ ‫به‬ ‫باال‬
‫که‬ ‫دستگاهی‬ ‫برای‬ ‫اگر‬ .‫شوند‬ ‫داده‬ ‫تخصیص‬ ‫و‬
‫به‬ ‫باال‬ ‫‌صورت‬‫ه‬‫ب‬ ‫بودجه‬ ،‫است‬ ‫اموری‬ ‫متولی‬
‫و‬ ‫تعیین‬ ‫در‬ ‫دستگاه‬ ‫این‬ ‫و‬ ‫شود‬ ‫تنظیم‬ ‫پایین‬
‫‌طور‬‫ه‬‫ب‬ ‫یا‬ ‫نداشته‬ ‫دخالتی‬ ‫خود‬ ‫بودجه‬ ‫پیشنهاد‬
‫اجرا‬ ‫حوزه‬ ‫در‬ ‫الجرم‬ ،‫باشد‬ ‫داشته‬ ‫دخالت‬ ‫جزیی‬
‫برای‬ ‫مثال‬ ‫طور‬ ‫به‬ .‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫مواجه‬ ‫مشکل‬ ‫با‬
‫‌ای‬‫ه‬‫بودج‬ ‫اما‬ ‫دارد‬ ‫نیاز‬ ‫بودجه‬ ‫به‬ ‫موردی‬ ‫یک‬
‫کافی‬ ‫اندازه‬ ‫به‬ ‫یا‬ ‫‌شود‬‫ی‬‫نم‬ ‫داده‬ ‫تخصیص‬
‫یک‬ ‫صورت‬ ‫این‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫‌شود‬‫ی‬‫نم‬ ‫داده‬ ‫تخصیص‬
‫دستگاه‬ ‫آن‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬ ‫نظام‬ ‫در‬ ‫منطقی‬ ‫نظم‬
‫را‬ ‫خود‬ ‫‌های‬‫ت‬‫ماموری‬ ‫بتواند‬ ‫که‬ ‫‌افتد‬‫ی‬‫نم‬ ‫اتفاق‬
.‫دهد‬ ‫انجام‬ ‫منظم‬ ‫و‬ ‫منطقی‬ ‫صورت‬ ‫به‬ ‫هم‬
■■‫باید‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫بودجه‬ ‫شما‬ ‫نظر‬ ‫به‬
‫که‬ ‫شود‬ ‫تزریق‬ ‫محورهایی‬ ‫چه‬ ‫در‬ ‫بیشتر‬
‫شود؟‬ ‫حوزه‬ ‫این‬ ‫توسعه‬ ‫باعث‬
‫‌های‬‫ش‬‫بخ‬ ‫از‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫چتر‬ ‫یک‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬
‫توسعه‬ ‫بحث‬ ‫یک‬ .‫است‬ ‫شده‬ ‫تشکیل‬ ‫متفاوتی‬
‫بخش‬ ‫‌ترین‬‫ی‬‫اساس‬ ‫که‬ ‫دارد‬ ‫وجود‬ ‫زیرساخت‬
‫غیراین‬ ‫در‬ ،‫شود‬ ‫محقق‬ ‫باید‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫توسع‬
‫قابل‬ ‫زیرساخت‬ ‫بدون‬ ‫دیگری‬ ‫توسعه‬ ‫هر‬ ‫صورت‬
‫اتومبیلی‬ ‫بخواهیم‬ ‫کنید‬ ‫فرض‬ .‫بود‬ ‫نخواهد‬ ‫انجام‬
‫نداشته‬ ‫وجود‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫جاد‬ ‫اگر‬ ،‫کنیم‬ ‫تولید‬ ‫کشور‬ ‫در‬
.‫داشت‬ ‫نخواهد‬ ‫کاربردی‬ ‫هم‬ ‫اتومبیل‬ ،‫باشد‬
‫راه‬ ‫توسعه‬ ‫همان‬ ‫که‬ ‫زیرساخت‬ ‫توسعه‬ ‫بنابراین‬
‫هم‬‫اطالعات‬‫فناوری‬‫حوزه‬‫در‬.‫است‬‫ضروری‬‫است‬
‫و‬ ‫زیرساخت‬ ‫توسعه‬ ،‫است‬ ‫مطرح‬ ‫‌ها‬‫ه‬‫شبک‬ ‫توسعه‬
‫از‬ ‫یکی‬ ‫‌عنوان‬‫ه‬‫ب‬ ‫ارتباطی‬ ‫زیرساخت‬ ‫باند‬ ‫توسعه‬
‫به‬ ‫را‬ ‫باند‬ ‫پهنای‬ ‫باید‬ .‫است‬ ‫نظر‬ ‫مد‬ ‫‌ها‬‫ت‬‫اولوی‬
‫چالوس‬ ‫جاده‬ .‫دهیم‬ ‫افزایش‬ ‫‌تری‬‫ه‬‫گسترد‬ ‫حجم‬
‫‌ای‬‫ه‬‫‌گون‬‫ه‬‫ب‬ ‫آن‬ ‫باند‬ ‫پهنای‬ ‫که‬ ‫بگیرید‬ ‫نظر‬ ‫در‬ ‫را‬
‫رفت‬ ‫حوزه‬ ‫در‬ ‫اتومبیل‬ ‫خط‬ ‫یک‬ ‫فقط‬ ‫که‬ ‫است‬
‫قرار‬ ‫برگشت‬ ‫حوزه‬ ‫در‬ ‫اتومبیل‬ ‫خط‬ ‫یک‬ ‫و‬
‫واقعا‬ ‫اگر‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫کم‬ ‫باند‬ ‫پهنای‬ ‫پس‬ .‫‌گیرد‬‫ی‬‫م‬
‫و‬ ‫گردشگری‬ ‫توسعه‬ ،‫شمال‬ ‫توسعه‬ ‫به‬ ‫بخواهیم‬
‫باند‬ ‫پهنای‬ ‫باید‬ ،‫کنیم‬ ‫کمک‬ ‫مردم‬ ‫رفاه‬ ‫توسعه‬
‫یا‬ ‫باند‬ ‫پهنای‬ ‫توسعه‬ .‫دهیم‬ ‫افزایش‬ ‫را‬ ‫جاده‬ ‫این‬
‫دو‬ ‫جاده‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫شکل‬ ‫این‬ ‫به‬ ‫باند‬ ‫توسعه‬
.‫کنیم‬ ‫اضافه‬ ‫جدید‬ ‫برگشت‬ ‫خط‬ ‫دو‬ ‫و‬ ‫رفت‬ ‫خط‬
‫مخصوصا‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫شبک‬ ‫باند‬ ‫پهنای‬ ‫است‬ ‫الزم‬ ‫بنابراین‬
‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫تازه‬ ‫این‬ ‫که‬ ‫دهیم‬ ‫افزایش‬ ‫را‬ ‫اینترنت‬
‫طرف‬ ‫از‬ .‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫توسعه‬ ‫از‬ ‫قسمتی‬
‫از‬ ‫استفاده‬ ‫و‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫که‬ ‫‌دانیم‬‫ی‬‫م‬ ‫دیگر‬
‫هستند‬ ‫توسعه‬ ‫محور‬ ،‫دانش‬ ‫و‬ ‫اطالعات‬ ،‫‌ها‬‫ه‬‫داد‬
‫شبکه‬ ‫یک‬ ‫در‬ ‫دانش‬ ‫و‬ ‫اطالعات‬ ،‫‌ها‬‫ه‬‫داد‬ ‫این‬ ‫و‬
‫پهنای‬ ‫اگر‬ ‫که‬ ‫‌یابند‬‫ی‬‫م‬ ‫انتقال‬ ‫و‬ ‫نقل‬ ‫ارتباطی‬
‫چالوس‬ ‫جاده‬ ‫مانند‬ ‫ارتباطی‬ ‫شبکه‬ ‫این‬ ‫باند‬
‫به‬ ‫دسترسی‬ ‫عدم‬ ،‫دیتا‬ ‫ترافیک‬ ‫با‬ ‫ما‬ ‫قاعدتا‬ ،‫باشد‬
‫جامعه‬ ‫و‬ ‫‌شویم‬‫ی‬‫م‬ ‫مواجه‬ ‫دانش‬ ‫و‬ ‫اطالعات‬ ،‫داده‬
‫پس‬ .‫‌افتد‬‫ی‬‫نم‬ ‫اتفاق‬ ‫‌پایه‬‫ش‬‫دان‬ ‫و‬ ‫دانش‬ ‫بر‬ ‫متکی‬
‫‌ها‬‫ت‬‫اولوی‬ ‫از‬ ‫یکی‬ ‫زیرساخت‬ ‫توسعه‬ ‫و‬ ‫باند‬ ‫پهنای‬
.‫است‬
■■‫پهنای‬ ‫افزایش‬ ‫و‬ ‫زیرس�اخت‬ ‫توسعه‬ ‫آیا‬
‫است؟‬ ‫کافی‬ ‫باند‬
‫اتومبیل‬ ‫‌خواهیم‬‫ی‬‫م‬ ‫‌گوییم‬‫ی‬‫م‬ ‫زمانی‬ ‫یک‬ ،‫ببینید‬
‫زمانی‬ ‫یک‬ ،‫نداریم‬ ‫جاده‬ ‫‌بینیم‬‫ی‬‫م‬ ‫اما‬ ‫کنیم‬ ‫تولید‬
.‫نداریم‬ ‫اتومبیل‬ ‫اما‬ ‫‌ایم‬‫ه‬‫ساخت‬ ‫جاده‬ ‫‌گوییم‬‫ی‬‫م‬
‫وجود‬ ‫اتومبیلی‬ ‫اما‬ ‫باشد‬ ‫فراهم‬ ‫زیرساخت‬ ‫اگر‬
‫‌ایم‬‫ه‬‫ساخت‬ ‫اتوبانی‬ ‫یک‬ ‫که‬ ‫انگار‬ ،‫باشد‬ ‫نداشته‬
‫دقت‬ ‫با‬ ‫باید‬ .‫است‬ ‫نگرفته‬ ‫قرار‬ ‫استفاده‬ ‫مورد‬ ‫اما‬
‫توسعه‬ ‫تا‬ ‫کنیم‬ ‫توجه‬ ‫‌ها‬‫ه‬‫نکت‬ ‫این‬ ‫به‬ ‫ریزبینی‬ ‫و‬
‫که‬ ‫آنچه‬ ‫االن‬ .‫بگیرد‬ ‫صورت‬ ‫کشور‬ ‫در‬ ‫متوازن‬
‫که‬ ‫است‬ ‫این‬ ‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫مشاهده‬ ‫ما‬ ‫جامعه‬ ‫در‬
،‫دارد‬ ‫وجود‬ ‫زیاد‬ ‫تعداد‬ ‫به‬ ‫متنوع‬ ‫‌های‬‫ل‬‫اتومبی‬
‫آنها‬ ‫حرکت‬ ‫برای‬ ‫کافی‬ ‫باند‬ ‫پهنای‬ ‫و‬ ‫جاده‬ ‫اما‬
‫صنعت‬ ‫حوزه‬ ‫در‬ ‫امر‬ ‫این‬ .‫است‬ ‫نشده‬ ‫ساخته‬
‫چراکه‬ ،‫دارد‬ ‫مصداق‬ ‫تقریبا‬ ‫هم‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬
‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫فراوان‬ ‫بسیار‬ ‫کاربردهای‬
،‫هستند‬ ‫‌گیری‬‫ل‬‫شک‬ ‫حال‬ ‫در‬ ‫‌ها‬‫ل‬‫اتومبی‬ ‫‌مثابه‬‫ه‬‫ب‬
‫پهنای‬ ‫همان‬ ‫که‬ ‫الزم‬ ‫زیرساخت‬ ‫و‬ ‫جاده‬ ‫اما‬
‫طراحی‬ ‫مکانیزم‬ ‫در‬ ‫دولت‬ ‫مشکالت‬ ‫بزرگترین‬ ‫از‬ ‫یکی‬
‫تدوین‬ ‫در‬ ‫کارشناسی‬ ‫بدنه‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫این‬ ‫بودجه‬
.‫‌شوند‬‫ی‬‫نم‬ ‫داده‬ ‫دخالت‬ ‫کافی‬ ‫اندازه‬ ‫به‬ ‫بودجه‬
‫دستگاه‬ ‫هر‬ ‫باالتر‬ ‫سطح‬ ‫در‬ ‫بودجه‬ ‫معموال‬
‫بخش‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫‌بندی‬‫ه‬‫بست‬ ‫و‬ ‫‌گیری‬‫م‬‫تصمی‬
‫نظارت‬ ‫و‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫برنام‬ ‫معاونت‬ ‫در‬ ‫آن‬ ‫‌تر‬‫ت‬‫باالدس‬
‫آنجا‬ ‫در‬ ‫و‬ ‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫ارائه‬ ‫‌جمهوری‬‫ت‬‫ریاس‬ ‫راهبردی‬
‫که‬ ‫‌گیرد‬‫ی‬‫م‬ ‫صورت‬ ‫‌هایی‬‫ل‬‫تعدی‬ ‫و‬ ‫جرح‬ ‫‌سری‬‫ک‬‫ی‬ ‫هم‬
‫ندارند‬ ‫چندانی‬ ‫نقش‬ ‫کارشناسان‬ ‫مجددا‬
14
www.irannsr.orgwww.irannsr.org
Information & Communication Technology Magazine
)‫(تكفا‬‫ارتباطات‬‫و‬‫اطالعات‬‫فناوري‬‫كاربري‬‫توسعه‬‫ماهنامه‬
1392‫بهمن‬‫و‬‫دي‬
‫‌وگو‬‫ت‬‫گف‬

15. ‫در‬ ‫بنابراین‬ .‫است‬ ‫نشده‬ ‫فراهم‬ ‫هنوز‬ ،‫است‬ ‫باند‬
‫که‬ ‫‌کنند‬‫ی‬‫م‬ ‫مطرح‬ ‫که‬ ‫دوستانی‬ ‫از‬ ‫برخی‬ ‫پاسخ‬
‫عرض‬ ‫بنده‬ ،‫است‬ ‫‌مرغ‬‫م‬‫تخ‬ ‫و‬ ‫مرغ‬ ‫حکایت‬ ‫این‬
‫حقیقت‬ ‫در‬ .‫نیست‬ ‫چنین‬ ‫این‬ ‫که‬ ‫‌کنم‬‫ی‬‫م‬
‫داریم‬ ‫را‬ ‫اتومبیل‬ ‫اکنون‬ ‫ما‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫این‬ ‫حکایت‬
‫مناسبی‬ ‫جاده‬ ‫اما‬ ‫بسازیم‬ ‫‌توانیم‬‫ی‬‫م‬ ‫سرعت‬ ‫به‬ ‫یا‬
‫بگویند‬ ‫نباید‬ ‫دوستان‬ ‫از‬ ‫بعضی‬ .‫نداریم‬ ‫آن‬ ‫برای‬
‫عمر‬ !‫بخواهید‬ ‫جاده‬ ‫ما‬ ‫از‬ ‫بعد‬ ‫بسازید‬ ‫اتومبیل‬
‫پایین‬ ‫بسیار‬ ‫امروزی‬ ‫‌افزاری‬‫م‬‫نر‬ ‫محصول‬ ‫یک‬
‫افول‬ ‫سپس‬ ‫و‬ ‫رشد‬ ‫منحنی‬ ‫‌سرعت‬‫ه‬‫ب‬ ‫و‬ ‫است‬
‫این‬ ‫صنعتگر‬ ‫و‬ ‫‌گذار‬‫ه‬‫سرمای‬ .‫‌کند‬‫ی‬‫م‬ ‫طی‬ ‫را‬
‫منتظر‬ ‫تازه‬ ‫و‬ ‫بسازد‬ ‫محصولی‬ ‫‌تواند‬‫ی‬‫نم‬ ‫حوزه‬
‫‌عبارت‬‫ه‬‫ب‬ .‫باشد‬ ‫آن‬ ‫برای‬ ‫الزم‬ ‫زیرساخت‬ ‫توسعه‬
‫بخش‬ ‫یک‬ ،‫‌سنجی‬‫ن‬‫امکا‬ ‫مطالعه‬ ‫بحث‬ ‫در‬ ‫دیگر‬
‫در‬ ‫که‬ ‫داریم‬ ‫تکنولوژیک‬ ‫و‬ ‫فنی‬ ‫‌سنجی‬‫ن‬‫امکا‬
،‫‌افزاری‬‫م‬‫نر‬ ‫خدمات‬ ‫و‬ ‫محصوالت‬ ‫از‬ ‫بسیاری‬ ‫مورد‬
‫نیازها‬ ‫‌ترین‬‫ی‬‫اساس‬ ‫جزء‬ ‫باند‬ ‫پهنای‬ ‫و‬ ‫زیرساخت‬
‫دارای‬ ‫پروژه‬ ‫آن‬ ‫اساسا‬ ‫آن‬ ‫وجود‬ ‫بدون‬ ‫و‬ ‫است‬
‫آن‬ ‫مورد‬ ‫در‬ ‫الجرم‬ ‫و‬ ‫بود‬ ‫نخواهد‬ ‫مثبت‬ FS
‫شکل‬ ‫تولیدی‬ ‫لذا‬ ‫و‬ ‫‌شود‬‫ی‬‫نم‬ ‫‌گذاری‬‫ه‬‫سرمای‬
‫کشور‬ ‫در‬ ‫‌افزار‬‫م‬‫نر‬ ‫صنعت‬ ‫درنتیجه‬ ‫و‬ ‫‌گیرد‬‫ی‬‫نم‬
‫‌ترین‬‫ی‬‫اساس‬ ‫‌عنوان‬‫ه‬‫ب‬ ‫پس‬ .‫‌گیرد‬‫ی‬‫نم‬ ‫شکل‬
‫باید‬ ‫باند‬ ‫پهنای‬ ‫توسعه‬ ،‫زیرساخت‬ ‫توسعه‬ ‫اقدام‬
‫بودجه‬ ‫این‬ ‫از‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫عمد‬ ‫بخش‬ ‫و‬ ‫گیرد‬ ‫قرار‬ ‫نظر‬ ‫مد‬
‫باند‬ ‫پهنای‬ ‫توسعه‬ ‫و‬ ‫زیرساخت‬ ‫توسعه‬ ‫صرف‬ ‫باید‬
‫وزیر‬ ‫که‬ ‫نوینی‬ ‫رویکردهای‬ ‫این‬ ‫االن‬ ‫که‬ ‫شود‬
‫‌رو‬‫ش‬‫پی‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫و‬ ‫ارتباطات‬ ‫محترم‬
‫نکته‬ ‫این‬ ‫به‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫این‬ ‫از‬ ‫حاکی‬ ،‫‌اند‬‫ه‬‫داد‬ ‫قرار‬
‫قدیمی‬ ‫‌های‬‫ل‬‫استدال‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫شده‬ ‫جدی‬ ‫توجه‬
‫وزارت‬ ‫در‬ ‫ما‬ ‫برای‬ ‫این‬ .‫است‬ ‫کرده‬ ‫مثبت‬ ‫تغییر‬
‫صنعتی‬ ‫‌های‬‫ت‬‫شرک‬ ‫و‬ ‫تجارت‬ ‫و‬ ‫معدن‬ ،‫صنعت‬
.‫است‬ ‫امید‬ ‫نقطه‬ ‫ما‬ ‫زیرمجموعه‬
■■‫زیرساخت‬ ‫توسعه‬ ‫صرف‬ ‫فقط‬ ‫بودجه‬ ‫آیا‬
‫شود؟‬ ‫باند‬ ‫پهنای‬ ‫و‬
‫صرف‬ ‫باید‬ ‫بودجه‬ ‫این‬ ‫از‬ ‫دیگری‬ ‫قسمت‬ !‫خیر‬ ‫قطعا‬
‫که‬ ‫نیست‬ ‫قرار‬ ‫اینکه‬ ‫برای‬ ،‫شود‬ ‫‌ها‬‫ل‬‫اتومبی‬ ‫تولید‬
‫قرار‬ ‫بلکه‬ ،‫شویم‬ ‫سوار‬ ‫سال‬ ‫چهل‬ ‫را‬ ‫اتومبیل‬ ‫یک‬ ‫ما‬
‫‌های‬‫ل‬‫اتومبی‬ ‫بکارگیری‬ ‫با‬ ‫را‬ ‫بخش‬ ‫این‬ ‫که‬ ‫است‬
‫باید‬ ،‫بنابراین‬ .‫دهیم‬ ‫توسعه‬ ‫‌تر‬‫ع‬‫متنو‬ ‫و‬ ‫جدیدتر‬
‫اختصاص‬ ‫تولید‬ ‫امر‬ ‫برای‬ ‫بودجه‬ ‫از‬ ‫مناسبی‬ ‫بخش‬
‫نوآورانه‬ ‫خدمات‬ ‫و‬ ‫محصوالت‬ ‫تا‬ ‫شود‬ ‫داده‬
‫استفاده‬ ‫مورد‬ ‫مدام‬ ‫زیرساخت‬ ‫و‬ ‫شود‬ ‫ایجاد‬
‫مقیاس‬ ‫از‬ ‫حاصل‬ ‫‌جویی‬‫ه‬‫صرف‬ ‫چون‬ .‫گیرد‬ ‫قرار‬
‫که‬ ‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫حاصل‬ ‫موقعی‬ ‫زیرساخت‬ ‫حوزه‬ ‫در‬
‫از‬ ‫و‬ ‫برود‬ ‫باال‬ ‫آن‬ ‫روی‬ ‫داده‬ ‫انتقال‬ )‫(میزان‬ ‫نرخ‬
‫در‬ ‫پس‬ ،‫شود‬ ‫استفاده‬ ‫نهایت‬ ‫شده‬ ‫ایجاد‬ ‫ظرفیت‬
‫قرار‬ ‫جاده‬ ‫در‬ ‫اگر‬ .‫کنیم‬ ‫محتوا‬ ‫تولید‬ ‫باید‬ ‫حقیقت‬
‫فناوری‬ ‫زیرساخت‬ ‫در‬ ،‫کند‬ ‫حرکت‬ ‫اتومبیل‬ ‫است‬
‫یک‬ ‫دیتا‬ ،‫کند‬ ‫حرکت‬ ‫دیتا‬ ‫است‬ ‫قرار‬ ‫هم‬ ‫اطالعات‬
‫جمله‬ ‫از‬ ‫کاربرد‬ ‫‌سری‬‫ک‬‫ی‬ ‫محصول‬ ،‫است‬ ‫محصول‬
‫که‬ ‫خدماتی‬ ‫سایر‬ ‫یا‬ ‫‌افزارها‬‫م‬‫نر‬ ‫و‬ ‫‌ها‬‫ن‬‫اپلیکیش‬
،‫الکترونیک‬ ‫بانکداری‬ ‫خدمات‬ ‫مثل‬ ‫‌شوند‬‫ی‬‫م‬ ‫ارائه‬
‫در‬ ‫دیتاهایشان‬ ‫که‬ ‫الکترونیک‬ ‫تجارت‬ ‫خدمات‬
‫یک‬ ‫باید‬ ‫ما‬ ‫پس‬ .‫‌کند‬‫ی‬‫م‬ ‫حرکت‬ ‫زیرساخت‬ ‫این‬
‫‌افزارهای‬‫م‬‫نر‬ ‫تولید‬ ‫به‬ ‫را‬ ‫بودجه‬ ‫این‬ ‫از‬ ‫قسمتی‬
‫مقتضیات‬ ‫با‬ ‫متناسب‬ ‫محتواهای‬ ‫تولید‬ ‫و‬ ‫مختلف‬
،‫صنعتی‬ ،‫اقتصادی‬ ‫مختلف‬ ‫‌های‬‫ش‬‫بخ‬ ‫در‬ ‫کشور‬
‫اختصاص‬ ‫سیاسی‬ ‫و‬ ‫اجتماعی‬ ،‫فرهنگی‬ ،‫تجاری‬
.‫دهیم‬
■■‫داشت؟‬ ‫توجه‬ ‫باید‬ ‫بخشی‬ ‫چه‬ ‫به‬ ‫دیگر‬
‫توسعه‬ ‫صرف‬ ‫باید‬ ‫بودجه‬ ‫این‬ ‫از‬ ‫دیگری‬ ‫بخش‬
‫ایجاد‬ ‫زیرساخت‬ ‫که‬ ‫وقتی‬ .‫شود‬ ‫انسانی‬ ‫نیروی‬
‫متنوع‬ ‫خدمات‬ ‫و‬ ‫محصوالت‬ ‫اینکه‬ ‫برای‬ ،‫شده‬
‫‌آموخته‬‫ش‬‫دان‬ ‫افراد‬ ‫به‬ ‫نیاز‬ ،‫شود‬ ‫تولید‬ ‫‌روزی‬‫ه‬‫ب‬ ‫و‬
‫احساس‬ ‫شدیدی‬ ‫ضعف‬ ‫حوزه‬ ‫این‬ ‫در‬ .‫داریم‬
‫سیستم‬ ‫در‬ ‫ما‬ ‫‌آموختگان‬‫ش‬‫دان‬ ‫چراکه‬ ،‫‌شود‬‫ی‬‫م‬
‫کار‬ ‫بازار‬ ‫محیط‬ ‫با‬ ‫تناسبی‬ ‫دانشگاهی‬ ‫آموزشی‬
‫باالیی‬ ‫بسیار‬ ‫حد‬ ‫تا‬ ‫اما‬ ،‫ندارند‬ ‫کامال‬ ‫نگوییم‬ ‫اگر‬
‫انسانی‬ ‫منابع‬ ‫توسعه‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫الزم‬ ‫پس‬ .‫ندارند‬
‫کار‬ ‫دستور‬ ‫در‬ ‫نیز‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫حوزه‬ ‫در‬
‫بخش‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫تکمیلی‬ ‫آموزش‬ ‫نظام‬ ‫و‬ ‫گیرد‬ ‫قرار‬
.‫شود‬ ‫عملیاتی‬ ‫و‬ ‫تدوین‬
■■‫لحاظ‬ ‫بخ�ش‬ ‫این‬ ‫ب�رای‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫بودج‬ ‫قبلا‬
‫‌شده؟‬‫ی‬‫م‬
‫نگاه‬ ‫‌تر‬‫ی‬‫اساس‬ ‫صورت‬ ‫به‬ ‫قضیه‬ ‫این‬ ‫به‬ ‫باید‬ ‫ما‬
‫محور‬ ‫انسانی‬ ‫منابع‬ ‫توسعه‬ ‫‌گوییم‬‫ی‬‫م‬ ‫ما‬ .‫کنیم‬
‫نیز‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫و‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫توسعه‬
‫انسانی‬ ‫منابع‬ ‫پس‬ .‫است‬ ‫کشور‬ ‫توسعه‬ ‫محور‬
‫بسیار‬ ‫آن‬ ‫روی‬ ‫باید‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫‌هایی‬‫ش‬‫بخ‬ ‫از‬ ‫یکی‬
‫بعضی‬‫که‬‫‌کنیم‬‫ی‬‫م‬ ‫مشاهده‬ ‫گاهی‬.‫شویم‬ ‫متمرکز‬
‫مبنی‬ ‫‌کنند‬‫ی‬‫م‬ ‫ارائه‬ ‫اطالعاتی‬ ‫و‬ ‫آمار‬ ‫دوستان‬ ‫از‬
‫‌آموخته‬‫ش‬‫دان‬ ‫هزار‬ 200 ‫مثال‬ ‫سالیانه‬ ‫اینکه‬ ‫بر‬
‫‌شوند‬‫ی‬‫م‬ ‫‌التحصیل‬‫غ‬‫فار‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫حوزه‬
‫در‬ ‫کاری‬ ‫بازار‬ ‫اینکه‬ ‫دلیل‬ ‫به‬ ‫تعداد‬ ‫این‬ ‫که‬
‫رفته‬ ‫دیگر‬ ‫کشورهای‬ ‫به‬ ،‫‌کنند‬‫ی‬‫نم‬ ‫پیدا‬ ‫کشور‬
‫قاطعانه‬ ‫من‬ .‫‌شوند‬‫ی‬‫م‬ ‫‌کار‬‫ه‬‫ب‬ ‫مشغول‬ ‫آنجا‬ ‫در‬ ‫و‬
‫در‬ ‫‌التحصیل‬‫غ‬‫فار‬ ‫تعداد‬ ‫هر‬ ‫که‬ ‫‌کنم‬‫ی‬‫م‬ ‫اعالم‬
‫‌ها‬‫ه‬‫دانشگا‬ ‫طریق‬ ‫از‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫حوزه‬
‫در‬ ‫صنعتی‬ ‫وارد‬ ‫بخواهند‬ ‫که‬ ‫باشد‬ ‫داشته‬ ‫وجود‬
‫‌حدی‬‫ه‬‫ب‬ ‫آنها‬ ‫دانش‬ ،‫شوند‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫حوزه‬
‫را‬ ‫مکمل‬ ‫‌های‬‫ش‬‫آموز‬ ‫حتما‬ ‫است‬ ‫نیاز‬ ‫که‬ ‫است‬
‫‌دیده‬‫ش‬‫آموز‬ ‫نیروی‬ .‫گیرند‬ ‫فرا‬ ‫دانشگاه‬ ‫از‬ ‫پس‬
‫به‬ ،‫نکند‬ ‫پیدا‬ ‫کاری‬ ‫ایران‬ ‫بازار‬ ‫در‬ ‫اگر‬ ،‫مکمل‬
‫کار‬ ‫او‬ ‫برای‬ ‫کشور‬ ‫از‬ ‫خارج‬ ‫بازار‬ ‫در‬ ‫حتم‬ ‫طور‬
‫تعریف‬ ‫ضمن‬ ‫کنیم‬ ‫سعی‬ ‫باید‬ ‫ما‬ .‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫ایجاد‬
‫نظام‬ ،‫وکاربردی‬ ‫مهارتی‬ ‫مکمل‬ ‫‌های‬‫ه‬‫دور‬
‫نیز‬ ‫را‬ ‫درسی‬ ‫‌های‬‫ل‬‫سرفص‬ ‫و‬ ‫دانشگاهی‬ ‫آموزشی‬
‫‌های‬‫ه‬‫رشت‬ ‫‌سری‬‫ک‬‫ی‬ ‫آن‬ ‫بر‬ ‌‫ه‬‫عالو‬ ‫و‬ ‫کنیم‬ ‫تقویت‬
‫عمل‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫کنیم‬ ‫ایجاد‬ ‫هم‬ ‫را‬ ‫جدیدتری‬
‫وزارت‬ ‫االن‬ ‫زمینه‬ ‫این‬ ‫در‬ .‫باشند‬ ‫کاربردپذیر‬
‫تلقی‬ ‫امید‬ ‫از‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫نشان‬ ‫که‬ ‫دارد‬ ‫‌هایی‬‫ه‬‫برنام‬ ‫علوم‬
‫هم‬ ‫ما‬ ‫و‬ ‫کنیم‬ ‫تسریع‬ ‫را‬ ‫کار‬ ‫این‬ ‫باید‬ .‫‌شود‬‫ی‬‫م‬
‫‌کنیم‬‫ی‬‫م‬ ‫اعالم‬ ‫را‬ ‫آمادگی‬ ‫این‬ ‫صنایع‬ ‫وزارت‬ ‫از‬
‫را‬ ‫صنعت‬ ‫نیاز‬ ‫و‬ ‫کنیم‬ ‫کمک‬ ‫حوزه‬ ‫این‬ ‫به‬ ‫که‬
‫عالی‬ ‫آموزش‬ ‫نظام‬ ‫اساس‬ ‫این‬ ‫بر‬ ‫تا‬ ‫کنیم‬ ‫اعالم‬
‫شرایط‬ ‫و‬ ‫کند‬ ‫تربیت‬ ‫را‬ ‫صنعت‬ ‫نیاز‬ ‫هم‬ ‫کشور‬
‫بازار‬ ‫به‬ ‫آموخته‬ ‫دانش‬ ‫فرد‬ ‫ورود‬ ‫برای‬ ‫مناسبی‬
‫کار‬ ‫بازار‬ ‫در‬ ‫انسانی‬ ‫منابع‬ ‫این‬ ‫تا‬ ‫کند‬ ‫ایجاد‬ ‫کار‬
‫و‬ ‫بنابراین‬ .‫شوند‬ ‫فعالیت‬ ‫به‬ ‫مشغول‬ ‫‌راحتی‬‫ه‬‫ب‬
‫باید‬ ‫الزم‬ ‫بودجه‬ ‫کنم‬ ‫عرض‬ ‫باید‬ ‫‌بندی‬‫ع‬‫جم‬ ‫در‬
‫که‬ ‫روساخت‬ ‫توسعه‬ ،‫زیرساخت‬ ‫توسعه‬ ‫صرف‬
‫محتوا‬ ‫و‬ ‫‌افزاری‬‫م‬‫نر‬ ‫خدمات‬ ‫و‬ ‫محصوالت‬ ‫همان‬
‫انسانی‬ ‫منابع‬ ‫توسعه‬ ‫صرف‬ ‫‌تر‬‫م‬‫مه‬ ‫همه‬ ‫از‬ ‫و‬ ‫است‬
‫متصور‬ ‫دیگر‬ ‫‌های‬‫ش‬‫بخ‬ ‌‫ه‬‫توسع‬ ‫آن‬ ‫بدون‬ ‫که‬ ‫شود‬
‫همزمان‬ ‫‌طور‬‫ه‬‫ب‬ ‫امر‬ ‫سه‬ ‫این‬ ‫وقتی‬ .‫بود‬ ‫نخواهد‬
‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫متبلور‬ ‫اشتغالزایی‬ ،‫بپیوندند‬ ‫وقوع‬ ‫به‬
‫ارزش‬ ،‫نوین‬ ‫صنایع‬ ‫بر‬ ‫مبتنی‬ ‫اشتغال‬ ‫توسعه‬ ‫و‬
‫همچنین‬ .‫بود‬ ‫خواهیم‬ ‫شاهد‬ ‫را‬ ‫صادرات‬ ‫و‬ ‫افزوده‬
‫فناوری‬ ‫کاربرد‬ ‫و‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫صنعت‬ ‫سهم‬
‫چشمگیری‬ ‫افزایش‬ ‫ملی‬ ‫اقتصاد‬ ‫در‬ ‫اطالعات‬
‫منسجم‬ ‫‌طور‬‫ه‬‫ب‬ ‫نظام‬ ‫این‬ ‫به‬ ‫اگر‬ ‫اما‬ .‫یافت‬ ‫خواهد‬
‫فناوری‬ ‫توسعه‬ ‫که‬ ‫کنیم‬ ‫فکر‬ ‫مثال‬ ‫و‬ ‫نکنیم‬ ‫توجه‬
‫پهنای‬ ‫و‬ ‫زیرساخت‬ ‫توسعه‬ ‫در‬ ‫صرفا‬ ‫اطالعات‬
‫صنعتی‬ ‫توسعه‬ ‫پایه‬ ‫دو‬ ‫حتم‬ ‫‌طور‬‫ه‬‫ب‬ ،‫است‬ ‫باند‬
‫توسعه‬ ‫کنیم‬ ‫فکر‬ ‫اگر‬ ‫حتی‬ .‫شد‬ ‫خواهد‬ ‫متزلزل‬
‫انسانی‬ ‫منابع‬ ‫توسعه‬ ‫در‬ ‫صرفا‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬
‫پیشنهاد‬ ‫پس‬ .‫رسید‬ ‫نخواهیم‬ ‫توسعه‬ ‫به‬ ‫باز‬ ،‫است‬
‫ارزشی‬ ‫زنجیره‬ ‫نظام‬ ‫یک‬ ‫باید‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫این‬ ‫من‬
‫ارزش‬ ‫زنجیره‬ ‫تمام‬ ‫و‬ ‫شود‬ ‫حاکم‬ ‫تفکرمان‬ ‫در‬
،‫بنگریم‬ ‫هم‬ ‫با‬ ‫باید‬ ‫را‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫صنعت‬
‫زنجیره‬ ‫این‬ ‫‌های‬‫ت‬‫قسم‬ ‫تمام‬ ‫برای‬ ‫که‬ ‫‌طوری‬‫ه‬‫ب‬
‫متمرکزی‬ ‫بودجه‬ ‫و‬ ‫شود‬ ‫‌گذاری‬‫ت‬‫سیاس‬ ‫ارزش‬
‫‌ها‬‫ه‬‫زنجیر‬ ‫از‬ ‫یکی‬ ‫اینکه‬ ‫نه‬ ،‫شود‬ ‫داده‬ ‫تخصیص‬
‫را‬ ‫دیگر‬ ‫‌های‬‫ه‬‫زنجیر‬ ‫و‬ ‫دهیم‬ ‫قرار‬ ‫توجه‬ ‫مورد‬ ‫را‬
.‫شویم‬ ‫مفقوده‬ ‫حلقه‬ ‫ایجاد‬ ‫سبب‬ ‫و‬ ‫بگیریم‬ ‫نادیده‬
‫تولید‬ ‫به‬ ‫را‬ ‫بودجه‬ ‫این‬ ‫از‬ ‫قسمتی‬ ‫یک‬ ‫باید‬
‫متناسب‬ ‫محتواهای‬ ‫تولید‬ ‫و‬ ‫مختلف‬ ‫‌افزارهای‬‫م‬‫نر‬
،‫فرهنگی‬ ‫مختلف‬ ‫‌های‬‫ش‬‫بخ‬ ‫در‬ ‫کشور‬ ‫مقتضیات‬ ‫با‬
‫و‬ ‫دهیم‬ ‫اختصاص‬ ‫اقتصادی‬ ‫و‬ ‫سیاسی‬ ،‫اجتماعی‬
‫توسعه‬ ‫صرف‬ ‫باید‬ ‫بودجه‬ ‫این‬ ‫از‬ ‫دیگری‬ ‫بخش‬
‫شود‬ ‫انسانی‬ ‫نیروی‬
15
)‫(تكفا‬‫ارتباطات‬‫و‬‫اطالعات‬‫فناوري‬‫كاربري‬‫توسعه‬‫ماهنامه‬
www.irannsr.org
www.irannsr.org
Information & Communication Technology Magazine
1392‫بهمن‬‫و‬‫دي‬
‫‌وگو‬‫ت‬‫گف‬

16. ■■‫در‬ 93 ‫سال‬ ‫بودجه‬ ‫الیحه‬ ‫درباره‬ ‫نظرتان‬
‫چیست؟‬‫اطالعات‬‫فناوری‬‫بخش‬
‫‌دهند‬‫ي‬‫م‬ ‫نشان‬ ‫‌ها‬‫ل‬‫تحلي‬ ‫همه‬ ‫که‬ ‫همانطور‬
‫نظرمن‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫انقباضي‬ ‫‌شدت‬‫ه‬‫ب‬ ‫بودجه‬ ‫اين‬
‫تصميمات‬ ‫سوء‬ ‫آثار‬ ‫کاهش‬ ‫و‬ ‫مقابله‬ ‫درجهت‬
،‫اطالعات‬ ‫فناوري‬ ‫بخش‬ ‫در‬ .‫است‬ ‫قبلي‬ ‫غلط‬
‫زيرساخت‬ ‫توسعه‬ ‫به‬ ‫شده‬ ‫داده‬ ‫تخصيص‬ ‫موارد‬
‫تخصيص‬،‫‌ها‬‫ش‬‫بخ‬‫ساير‬‫در‬‫اما‬،‫است‬‫خوب‬‫نسبتا‬
‫آن‬ ‫علت‬ ‫البته‬ .‫‌کنيم‬‫ي‬‫نم‬ ‫مشاهده‬ ‫را‬ ‫‌توجهي‬‫ل‬‫قاب‬
،‫کار‬ ‫دستور‬ ‫‌ترين‬‫م‬‫مه‬ ‫فعال‬ ‫است‬ ‫مشخص‬ ‫هم‬
‫برنامه‬ ‫و‬ ‫است‬ )‫باند‬ ‫(پهناي‬ ‫زيرساخت‬ ‫تقويت‬
.‫نداريم‬ ‫ديگري‬ ‫مهم‬
■■93‫سال‬‫بودجه‬‫از‬‫خصوصی‬‫بخش‬‫انتظار‬
‫چیست؟‬
‫که‬ ‫داشتیم‬ ‫عادت‬ ‫همیشه‬ ‫خصوصی‬ ‫بخش‬ ‫در‬ ‫ما‬
‫جستجو‬ ‫بودجه‬ ‫در‬ ‫را‬ ‫خود‬ ‫بازار‬ ‫رونق‬ ‫سرچشمه‬
‫زیادی‬ ‫پول‬ ‫دولت‬ ‫که‬ ‫باشیم‬ ‫امیدوار‬ ‫و‬ ‫کنیم‬
‫داشته‬ ‫را‬ ‫خوبی‬ ‫و‬ ‫پررونق‬ ‫سال‬ ‫ما‬ ‫تا‬ ‫کند‬ ‫هزینه‬
،‫ندارد‬ ‫صحت‬ ‫امری‬ ‫چنین‬ 93‫سال‬ ‫در‬ ‫اما‬ .‫باشیم‬
‫شده‬ ‫کمتر‬ ‫و‬ ‫محدودتر‬ ‫بسیار‬ ‫بودجه‬ ‫چراکه‬
‫است‬ ‫این‬ ‫شده‬ ‫مطرح‬ ‫که‬ ‫بحثی‬ ‫واقع‬ ‫در‬ .‫است‬
‫دارند‬ ‫تاکید‬ ‫بسیار‬ ،‫منابع‬ ‫کمبود‬ ‫دلیل‬ ‫به‬ ‫که‬
‫به‬ ‫و‬ ‫کنند‬ ‫استفاده‬ ‫خصوصی‬ ‫بخش‬ ‫توان‬ ‫از‬ ‫که‬
‫نگرش‬ ‫در‬ ‫هم‬ ‫ما‬ ‫تا‬ ‫است‬ ‫نیاز‬ ‫شاید‬ ‫دلیل‬ ‫همین‬
‫‌هایی‬‫ث‬‫بح‬ ‫مورد‬ ‫در‬ .‫کنیم‬ ‫ایجاد‬ ‫تغییری‬ ‫خود‬
‫بخش‬ ‫که‬ ‫شده‬ ‫مطرح‬ ‫جاری‬ ‫سال‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫هم‬
‫جدید‬ ‫‌های‬‫ه‬‫شیو‬ ‫یا‬ ‫‌گذاری‬‫ه‬‫سرمای‬ ‫در‬ ‫خصوصی‬
‫شاید‬ ‫منظر‬ ‫این‬ ‫از‬ ،‫کند‬ ‫مشارکت‬ ‫‌ها‬‫ه‬‫پروژ‬ ‫اجرای‬
‫هم‬ ‫و‬ ‫دولت‬ ‫هم‬ ‫که‬ ‫کرد‬ ‫امیدواری‬ ‫ابراز‬ ‫بتوان‬
‫بتوانیم‬ ‫متفاوت‬ ‫نگاهی‬ ‫با‬ ‫خصوصی‬ ‫بخش‬ ‫در‬ ‫ما‬
‫این‬ ‫غیر‬ ‫در‬ ،‫باشیم‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫تاز‬ ‫‌های‬‫ت‬‫فرص‬ ‫دنبال‬ ‫به‬
‫مبنی‬ ‫قدیمی‬ ‫‌های‬‫ه‬‫دیدگا‬ ‫همان‬ ‫با‬ ‫اگر‬ ‫صورت‬
‫در‬ ‫رونق‬ ‫انتظار‬ ‫ما‬ ‫و‬ ‫کند‬ ‫هزینه‬ ‫دولت‬ ‫اینکه‬ ‫بر‬
‫کنیم‬ ‫حرکت‬ ،‫باشیم‬ ‫داشته‬ ‫خود‬ ‫‌کار‬‫و‬‌‫ب‬‫کس‬
.‫افتاد‬ ‫نخواهد‬ ‫هرگز‬ ‫اتفاقی‬ ‫چنین‬
■■‫دچار‬ ‫بودجه‬ ‫طراحی‬ ‫مکانی�زم‬ ‫در‬ ‫دولت‬
‫است؟‬‫اساسی‬‫اشکاالت‬‫چه‬
‫عملکردی‬ ‫اخیر‬ ‫سال‬ ‫چند‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫‌خصوص‬‫ه‬‫ب‬
‫نگرفته‬ ‫قرار‬ ‫همگان‬ ‫دسترس‬ ‫در‬ ‫بودجه‬ ‫از‬
.‫است‬ ‫نشده‬ ‫ارائه‬ ‫هم‬ ‫آن‬ ‫از‬ ‫گزارشی‬ ‫حتی‬ ‫و‬
‫بهتر‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬ ‫به‬ ،‫بودجه‬ ‫عملکرد‬ ‫بررسی‬
‫چنین‬ ‫که‬ ‫وقتی‬ ،‫‌کند‬‫ی‬‫م‬ ‫کمک‬ ‫‌تر‬‫ب‬‫مناس‬ ‫و‬
‫‌رسد‬‫ی‬‫م‬ ‫نظر‬ ‫به‬ ،‫نباشد‬ ‫دردسترس‬ ‫گزارشی‬
‫امر‬ ‫همین‬ ‫در‬ ‫فرایند‬ ‫این‬ ‫ضعف‬ ‫‌ترین‬‫گ‬‫بزر‬
‫بسیار‬ 92 ‫سال‬ ‫بودجه‬ ‫طورمثال‬ ‫به‬ .‫است‬ ‫نهفته‬
‫عملکرد‬ ‫دلیل‬ ‫همین‬ ‫به‬ ‫که‬ ‫شد‬ ‫ابالغ‬ ‫دیرهنگام‬
‫صرفا‬ ‫حاضر‬ ‫درحال‬ ‫و‬ ‫نیست‬ ‫دسترس‬ ‫در‬ ‫هم‬ ‫آن‬
‫مجموع‬ ‫در‬ .‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫اشاره‬ 91 ‫سال‬ ‫عملکرد‬ ‫به‬
‫‌دلیل‬‫ه‬‫ب‬ ‫بودجه‬ ‫تنظیم‬ ‫فرایند‬ ‫که‬ ‫‌رسد‬‫ی‬‫م‬ ‫نظر‬ ‫به‬
،‫بوده‬ ‫حاکم‬ ‫اخیر‬ ‫سال‬ ‫چند‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫‌انضباطی‬‫ی‬‫ب‬
‫داریم‬ ‫انتظار‬ ‫ما‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫زیادی‬ ‫‌های‬‫ف‬‫ضع‬ ‫دارای‬
‫فرایند‬ ‫و‬ ‫اصالح‬ ‫فرایند‬ ‫این‬ ‫آينده‬ ‫سال‬ 3-2 ‫طی‬
.‫شود‬ ‫انجام‬ ‫‌تری‬‫ب‬‫مناس‬ ‫‌نحو‬‫ه‬‫ب‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬
■■‫را‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫بودجه‬ ‫تزریق‬ ‫اساسا‬
‫صنعت‬‫توس�عه‬‫برای‬‫محورهایی‬‫چ�ه‬‫در‬
‫‌دانید؟‬‫ی‬‫م‬‫موثر‬‫اطالعات‬‫فناوری‬
،‫بودجه‬ ‫‌های‬‫ل‬‫سرفص‬ ‫در‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫توسع‬ ‫‌های‬‫ه‬‫برنام‬
،‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫مشاهده‬ ‫زیرساخت‬ ‫حوزه‬ ‫در‬ ‫عمدتا‬
‫پهنای‬ ‫تقویت‬ ‫و‬ ‫افزایش‬ ‫به‬ ‫که‬ ‫هم‬ ‫‌ها‬‫ت‬‫زیرساخ‬
‫ما‬ ‫زیرساخت‬ ‫‌بر‬‫ه‬‫عالو‬ ‫اما‬ .‫هستند‬ ‫مرتبط‬ ‫باند‬
‫داریم‬ ‫نیاز‬ ‫نیز‬ ‫دیگری‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫توسع‬ ‫محورهای‬ ‫به‬
‫‌ای‬‫ه‬‫بودج‬ ‫‌های‬‫ل‬‫سرفص‬ ‫در‬ ‫محورها‬ ‫این‬ ‫که‬
‫برای‬ ‫‌سازی‬‫ت‬‫ظرفی‬ ‫همچنین‬ .‫‌شوند‬‫ی‬‫نم‬ ‫دیده‬
‫‌های‬‫ل‬‫سرفص‬ ‫در‬ ‫بزرگ‬ ‫‌های‬‫ه‬‫پروژ‬ ‫اجرای‬
‫تقویت‬ ‫بعد‬ ‫از‬ ‫بیشتر‬ ‫و‬ ‫‌شوند‬‫ی‬‫نم‬ ‫لحاظ‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫بودج‬
‫شامل‬ ‫که‬ ‫‌گیرند‬‫ی‬‫م‬ ‫قرار‬ ‫توجه‬ ‫مورد‬ ‫زیرساخت‬
‫پهنای‬ ‫توسعه‬ ‫جمله‬ ‫از‬ ‫‌افزاری‬‫ت‬‫سخ‬ ‫موضوعات‬
‫‌کنم‬‫ی‬‫م‬ ‫فکر‬ .‫است‬ ‫دست‬ ‫این‬ ‫از‬ ‫‌هایی‬‫ث‬‫بح‬ ‫و‬ ‫باند‬
‫‌های‬‫ه‬‫جنب‬ ‫بیشتر‬ ‫که‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫توسع‬ ‫دیگر‬ ‫ابعاد‬ ‫که‬
‫که‬ ‫‌اند‬‫ه‬‫ماند‬ ‫مغفول‬ ‫بودجه‬ ‫در‬ ،‫دارند‬ ‫‌افزاری‬‫م‬‫نر‬
‫کرده‬ ‫وارد‬ ‫بودجه‬ ‫بحث‬ ‫به‬ ‫جدی‬ ‫اشکال‬ ‫امر‬ ‫این‬
.‫است‬
‫تهران‬ ‫استان‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫رایان‬ ‫صنفی‬ ‫نظام‬ ‫سازمان‬ ‫رییس‬
‫است‬‌‫ش‬‫پی‬‫در‬‫سختی‬‫سال‬،93‫بودجه‬‫با‬
‫استان‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫رایان‬ ‫صنفی‬ ‫نظام‬ ‫سازمان‬ ‫رییس‬ ،‫داننده‬ ‫آزاده‬
‫و‬ ‫مقابله‬ ‫جهت‬ ‫در‬ ‫را‬ 93 ‫س�ال‬ ‫انقباضی‬ ‫بودج�ه‬ ،‫ته�ران‬
‫و‬ ‫‌ش�مارد‬‫ی‬‫برم‬ ‫قبلی‬ ‫غلط‬ ‫تصمیم�ات‬ ‫س�وء‬ ‫آثار‬ ‫کاهش‬
‫فناوری‬ ‫بودج�ه‬ ‫ش�دن‬ ‫محدودتر‬ ‫‌دلیل‬‫ه‬‫ب‬ ‫اس�ت‬ ‫معتق�د‬
‫فعاالن‬ ‫‌روی‬‫ش‬‫پی‬ ‫در‬ ‫دش�وار‬ ‫س�الی‬ ‫ارتباطات‬ ‫و‬ ‫اطالعات‬
‫هر‬ ‫به‬ ‫باید‬ ‫سال‬ ‫این‬ ‫دلیل‬ ‫همین‬ ‫به‬ .‫بود‬ ‫خواهد‬ ‫صنف‬ ‫این‬
‫‌های‬‫ل‬‫سا‬ ‫در‬ ‫امید‬ ‫و‬ ‫تدبیر‬ ‫دولت‬ ‫تا‬ ‫ش�ود‬ ‫س�پری‬ ‫طریقی‬
.‫بخشد‬ ‫رونق‬ ‫کشور‬ ‫اقتصاد‬ ‫به‬ ‫بتواند‬ ‫خود‬ ‫آتی‬
16
www.irannsr.orgwww.irannsr.org
Information & Communication Technology Magazine
)‫(تكفا‬‫ارتباطات‬‫و‬‫اطالعات‬‫فناوري‬‫كاربري‬‫توسعه‬‫ماهنامه‬
1392‫بهمن‬‫و‬‫دي‬
‫‌وگو‬‫ت‬‫گف‬

17. ■■‫نام‬ ‫به‬ ‫ک�ه‬ ‫‌هایی‬‫ه‬‫بودج‬ ‫معتقدن�د‬ ‫برخی‬
‫بودجه‬‫الیحه‬‫در‬‫اطالعات‬‫فناوری‬‫توسعه‬
‫صرف‬‫آنکه‬‫از‬‫بیشتر‬،‫است‬‫ش�ده‬‫منظور‬
،‫ش�ود‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫صنعت‬ ‫توس�عه‬
‫زیرس�اخت‬ ‫و‬ ‫‌افزار‬‫ت‬‫س�خ‬ ‫خرید‬ ‫صرف‬
‫موضوع‬‫این‬‫با‬‫‌رسد‬‫ی‬‫م‬‫نظر‬‫به‬.‫است‬‫شده‬
‫هستید؟‬‫موافق‬
‫به‬ ‫ما‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫بودجه‬ ‫اساسی‬ ‫اشکال‬
‫توجه‬ ‫‌ها‬‫ه‬‫بودج‬ ‫صرف‬ ‫از‬ ‫حاصل‬ ‫نتایج‬ ‫و‬ ‫تاثیرات‬
‫پروژه‬ ‫چند‬ ‫اینکه‬ ‫به‬ ‫بیشتر‬ ‫و‬ ‫‌کنیم‬‫ی‬‫نم‬ ‫چندانی‬
‫از‬ ‫اثری‬ ‫متاسفانه‬ ‫اما‬ .‫‌کنیم‬‫ی‬‫م‬ ‫توجه‬ ‫شده‬ ‫اجرا‬
‫باشند‬ ‫ثمربخش‬ ‫و‬ ‫برسند‬ ‫نتیجه‬ ‫به‬ ‫‌‌ها‬‫پروژه‬ ‫اینکه‬
‫خدمات‬ ‫توسعه‬ ‫جهت‬ ‫در‬ ‫نتایجی‬ ‫به‬ ‫مجموع‬ ‫در‬ ‫و‬
‫صنعت‬ ‫توسعه‬ ‫و‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫بر‬ ‫مبتنی‬
‫مشاهده‬ ‫بودجه‬ ‫در‬ ،‫شود‬ ‫منجر‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬
‫که‬ ‫است‬ ‫بزرگی‬ ‫ایراد‬ ‫این‬ ‫من‬ ‫نظر‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫‌شود‬‫ی‬‫نم‬
‫دارد‬ ‫وجود‬ ‫که‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫نکت‬ ‫تنها‬ .‫است‬ ‫وارد‬ ‫بودجه‬ ‫بر‬
‫بودجه‬ ‫مورد‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫انضباطی‬ ‫اگر‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫این‬
‫بودجه‬ ،‫شود‬ ‫برقرار‬ ،‫است‬ ‫معمول‬ ‫آن‬ ‫مصرف‬ ‫و‬
.‫برسد‬ ‫خود‬ ‫اهداف‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫باشد‬ ‫اثربخش‬ ‫‌تواند‬‫ی‬‫م‬
‫که‬ ‫وقتی‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫انقباضی‬ ‫بسیار‬ ‫امسال‬ ‫بودجه‬
‫از‬ ‫که‬ ‫‌یابیم‬‫ی‬‫درم‬ ،‫‌کنیم‬‫ی‬‫م‬ ‫نگاه‬ ‫آن‬ ‫جزییات‬ ‫به‬
‫از‬ ‫حکایت‬ ،‌‫ه‬‫هزین‬ ‫صرف‬ ‫و‬ ‫درآمدی‬ ‫منابع‬ ‫لحاظ‬
‫جدیدی‬ ‫کارهای‬ ‫که‬ ‫هستند‬ ‫درصدد‬ ‫که‬ ‫دارد‬ ‫این‬
‫را‬ ‫قبلی‬ ‫‌های‬‫ه‬‫پروژ‬ ‫و‬ ‫شروع‬ ‫بیشتری‬ ‫مطالعه‬ ‫با‬ ‫را‬
‫هستند‬ ‫درآمدی‬ ‫منابع‬ ‫دنبال‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫کنند‬ ‫تکمیل‬
‫‌روی‬‫ش‬‫پی‬ ‫در‬ ‫را‬ ‫سختی‬ ‫سال‬ ‫‌رسد‬‫ی‬‫م‬ ‫نظر‬ ‫به‬ ‫که‬
.‫باشیم‬ ‫داشته‬
■■‫دولتی‬ ‫‌های‬‫ه‬‫بودج‬ ‫تاثی�ر‬ ‫از‬ ‫ارزیاب�ی‬ ‫آیا‬
‫در‬‫اطالعات‬‫فن�اوری‬‫صنعت‬‫توس�عه‬‫در‬
‫دارید؟‬‫سراغ‬‫دیگر‬‫کشورهای‬
‫از‬ ‫زمینه‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫گذشته‬ ‫در‬ ‫ایرلند‬ ‫ولی‬ ،‫نه‬
‫حاضر‬ ‫درحال‬ ‫و‬ ‫بوده‬ ‫برخوردار‬ ‫خوبی‬ ‫تجربیات‬
‫برنامه‬ ‫یک‬ ‫با‬ ‫مالزی‬ ‫و‬ ‫هند‬ ،‫برزیل‬ ‫کشورهای‬
،‫خصوصی‬ ‫بخش‬ ‫و‬ ‫دولت‬ ‫مشارکت‬ ‫با‬ ‫و‬ ‫بلندمدت‬
‫توسعه‬ ‫‌شدت‬‫ه‬‫ب‬ ‫را‬ ‫خود‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫صنعت‬
‫این‬ ‫مورد‬ ‫در‬ ،‫مختلف‬ ‫مطالعات‬ ‫در‬ .‫‌اند‬‫ه‬‫داد‬
‫شایسته‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫شده‬ ‫صحبت‬ ‫زیاد‬ ‫کشورها‬
‫قرار‬ ‫مدنظر‬ ‫الگو‬ ‫عنوان‬ ‫به‬ ‫را‬ ‫کشورها‬ ‫این‬ ‫ما‬ ‫است‬
.‫بگیریم‬ ‫فرا‬ ‫آنها‬ ‫تجربیات‬ ‫از‬ ‫‌هایی‬‫س‬‫در‬ ‫و‬ ‫دهیم‬
■■‫صنفی‬‫نظام‬‫سازمان‬،‫بودجه‬‫تنظیم‬‫در‬‫آیا‬
‫کند؟‬‫ایفا‬‫نقشی‬‫‌تواند‬‫ی‬‫م‬
‫باشد‬ ‫متصل‬ ‫برنامه‬ ‫یک‬ ‫به‬ ‫باید‬ ‫بودجه‬ ‫حقیقت‬ ‫در‬
‫مانند‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫برنام‬ ‫اگر‬ ،‫کند‬ ‫پشتیبانی‬ ‫برنامه‬ ‫آن‬ ‫از‬ ‫و‬
‫بودجه‬ ‫و‬ ‫باشد‬ ‫داشته‬ ‫وجود‬ ‫توسعه‬ ‫پنجم‬ ‫برنامه‬
،‫شود‬ ‫تنظیم‬ ‫آن‬ ‫اهداف‬ ‫به‬ ‫رسیدن‬ ‫راستای‬ ‫در‬
‫این‬ ‫غیر‬ ‫در‬ .‫کرد‬ ‫خواهد‬ ‫پیدا‬ ‫معنی‬ ‫بودجه‬ ‫این‬
،‫داشت‬ ‫نخواهد‬ ‫معنی‬ ‫‌تنهایی‬‫ه‬‫ب‬ ‫بودجه‬ ‫صورت‬
‫حالی‬ ‫در‬ ‫این‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫‌ساله‬‫ک‬‫ی‬ ‫بودجه‬ ‫افق‬ ‫چراکه‬
‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫صنعت‬ ‫توسعه‬ ‫برای‬ ‫ما‬ ‫که‬ ‫است‬
.‫داریم‬ ‫نیاز‬ ‫بلندمدت‬ ‫و‬ ‫‌مدت‬‫ن‬‫میا‬ ‫‌های‬‫ه‬‫برنام‬ ‫به‬
‫‌ها‬‫ه‬‫برنام‬ ‫این‬ ‫از‬ ‫پشتیبانی‬ ‫راستای‬ ‫در‬ ‫باید‬ ‫بودجه‬
‫صرف‬ ‫آن‬ ‫از‬ ‫اندکی‬ ‫بخش‬ ‫صرفا‬ ‫و‬ ‫شود‬ ‫تنظیم‬
‫و‬ ‫توسعه‬ ‫صرف‬ ‫آن‬ ‫عمده‬ ‫و‬ ‫شود‬ ‫جاری‬ ‫مسایل‬
‫نظام‬ ‫سازمان‬ .‫شود‬ ‫‌ها‬‫ه‬‫برنام‬ ‫نیاز‬ ‫به‬ ‫پاسخگویی‬
‫پنجم‬ ‫برنامه‬ ‫احکام‬ ‫تدوین‬ ‫در‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫رایان‬ ‫صنفی‬
،‫برده‬ ‫پیش‬ ‫را‬ ‫‌هایی‬‫ث‬‫بح‬ ‫و‬ ‫داشته‬ ‫مشارکت‬
‫قرار‬ ‫مشورت‬ ‫مورد‬ ‫هرگز‬ ‫بودجه‬ ‫تنظیم‬ ‫در‬ ‫ولی‬
‫مجلس‬ ‫در‬ ‫بودجه‬ ‫الیحه‬ ‫که‬ ‫اکنون‬ .‫است‬ ‫نگرفته‬
‫‌رسد‬‫ی‬‫م‬ ‫نظر‬ ‫به‬ ‫ضروری‬ ،‫است‬ ‫بررسی‬ ‫حال‬ ‫در‬
‫برقرار‬ ‫ارتباطی‬ ‫مجلس‬ ‫با‬ ‫صنفی‬ ‫نظام‬ ‫سازمان‬ ‫که‬
‫نظر‬ ‫مورد‬ ‫که‬ ‫محورهایی‬ ‫و‬ ‫موضوعات‬ ‫تا‬ ‫کند‬
‫بحث‬ ‫در‬ ‫طریق‬ ‫این‬ ‫از‬ ،‫است‬ ‫سازمان‬ ‫اعضای‬
.‫شود‬ ‫اعمال‬ ‫بودجه‬
■■‫متمرکز‬ ‫ص�ورت‬ ‫به‬ ‫‌ری�زی‬‫ه‬‫بودج‬ ‫ب�ا‬ ‫آیا‬
‫گذشته‬ ‫‌های‬‫ل‬‫سا‬ ‫مانند‬ ‫یا‬ ‫هستید‬ ‫موافق‬
‫‌ای‬‫ه‬‫جداگان‬‫بودجه‬‫دستگاهی‬‫هر‬‫برای‬‫باید‬
‫یابد؟‬‫اختصاص‬
‫برنامه‬ ‫اینکه‬ ‫به‬ ‫‌گردد‬‫ی‬‫م‬ ‫باز‬ ‫مجددا‬ ‫سوال‬ ‫این‬
‫همه‬ ،‫باشیم‬ ‫داشته‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫برنام‬ ‫اگر‬ .‫چیست‬ ‫ما‬
‫پیدا‬ ‫معنی‬ ‫برنامه‬ ‫آن‬ ‫راستای‬ ‫در‬ ‫سواالت‬ ‫این‬
‫این‬ ‫بگوییم‬ ‫که‬ ‫نیستند‬ ‫حکم‬ ‫اینها‬ .‫کرد‬ ‫خواهند‬
‫تحت‬ ‫کدام‬ ‫هر‬ ‫‌نظرمن‬‫ه‬‫ب‬ ‫اما‬ ،‫آن‬ ‫یا‬ ‫است‬ ‫بهتر‬
‫از‬ ‫یک‬ ‫هر‬ ‫اگر‬ ‫البته‬ .‫بود‬ ‫خواهند‬ ‫مطلوب‬ ‫شرایطی‬
‫شاید‬ ،‫باشند‬ ‫داشته‬ ‫را‬ ‫خود‬ ‫اختیارات‬ ‫‌ها‬‫ه‬‫دستگا‬
‫‌نظرمن‬‫ه‬‫ب‬ .‫ببرند‬ ‫پیش‬ ‫را‬ ‫اهدافشان‬ ‫بتوانند‬ ‫بهتر‬
‫قوی‬ ‫نظارتی‬ ‫‌های‬‫ت‬‫ظرفی‬ ،‫متمرکز‬ ‫بودجه‬
‫شده‬ ‫هزینه‬ ‫‌درستی‬‫ه‬‫ب‬ ‫بودجه‬ ‫اینکه‬ ‫از‬ ‫تا‬ ‫‌طلبد‬‫ی‬‫م‬
.‫کنیم‬ ‫حاصل‬ ‫اطمینان‬ ‫خیر‬ ‫یا‬ ‫است‬
■■‫ش�ورای‬‫مانند‬‫نهادی‬‫قوی‬‫نهاد‬‫این‬‫اگ�ر‬
‫این‬‫شما‬‫نظر‬‫به‬،‫باشد‬‫مجازی‬‫فضای‬‫عالی‬
‫‌شود؟‬‫ی‬‫م‬‫محقق‬‫امر‬
‫‌تواند‬‫ی‬‫م‬ ،‫باشد‬ ‫برنامه‬ ‫یک‬ ‫به‬ ‫ملزم‬ ‫اگر‬ ‫قطعا‬
‫این‬ ‫باید‬ ‫ما‬ ‫اما‬ ،‫شود‬ ‫محقق‬ ‫و‬ ‫باشد‬ ‫‌دار‬‫ت‬‫جه‬
‫تمرکزگرایی‬ ‫که‬ ‫باشیم‬ ‫داشته‬ ‫نظر‬ ‫در‬ ‫هم‬ ‫را‬ ‫نکته‬
‫یک‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫امر‬ ‫این‬ ‫به‬ ‫منجر‬ ‫همیشه‬
‫در‬ ‫شاید‬ .‫نگیرد‬ ‫شکل‬ ‫‌هایی‬‫ت‬‫ظرفی‬ ‫‌هایی‬‫ش‬‫بخ‬
‫با‬ ‫باید‬ ،‫دهد‬ ‫رخ‬ ‫توسعه‬ ‫اینکه‬ ‫برای‬ ‫امر‬ ‫ابتدای‬
،‫کنیم‬ ‫نگاه‬ ‫بودجه‬ ‫بحث‬ ‫به‬ ‫متمرکز‬ ‫رویکرد‬ ‫یک‬
‫به‬ ‫نهایتا‬ ‫تمرکزگرایی‬ ‫این‬ ‫اینکه‬ ‫هدف‬ ‫با‬ ‫اما‬
‫منجر‬ ‫‌ها‬‫ن‬‫سازما‬ ‫و‬ ‫‌ها‬‫ن‬‫استا‬ ‫اختیارات‬ ‫افزایش‬
‫زمان‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫باشد‬ ‫بهتر‬ ‫شاید‬ ‫صورت‬ ‫این‬ ‫به‬ .‫شود‬
.‫کنیم‬ ‫نگاه‬ ‫متمرکز‬ ‫‌طور‬‫ه‬‫ب‬ ‫بحث‬ ‫این‬ ‫به‬ ،‫شروع‬
■■‫در‬ ‫را‬ ‫گذش�ته‬ ‫‌های‬‫ل‬‫س�ا‬ ‫بودج�ه‬ ‫نقش‬
‫ارزیابی‬‫چگون�ه‬‫صنعت‬‫ای�ن‬‫‌خی�ز‬‫و‬‌‫ت‬‫اف‬
‫‌کنید؟‬‫ی‬‫م‬
‫این‬ ‫طول‬ ‫در‬ ‫هم‬ ‫وزارتخانه‬ ‫اینکه‬ ‫به‬ ‫توجه‬ ‫با‬
‫سر‬ ‫پشت‬ ‫را‬ ‫زیادی‬ ‫‌خیز‬‫و‬‌‫ت‬‫اف‬ ،‫اخیر‬ ‫ساله‬ ‫چند‬
،‫رفته‬ ‫پیش‬ ‫انحالل‬ ‫مرز‬ ‫تا‬ ‫بار‬ ‫دو‬ ‫و‬ ‫گذاشته‬
‫نداشته‬ ‫چندانی‬ ‫اثربخشی‬ ‫بودجه‬ ‫‌نظرمن‬‫ه‬‫ب‬
‫توسعه‬ ‫در‬ ‫باید‬ ‫را‬ ‫بودجه‬ ‫اثربخشی‬ ‫ما‬ .‫است‬
‫‌دهیم‬‫قرار‬ ‫بررسی‬ ‫مورد‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫صنعت‬
‫مهمی‬ ‫اتفاق‬ ‫‌کنیم‬‫ی‬‫م‬ ‫مشاهده‬ ‫متاسفانه‬ ‫که‬
‫شاید‬ .‫است‬ ‫نداده‬ ‫رخ‬ ‫حوزه‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫تاکنون‬
،‫باشد‬ ‫داده‬ ‫انجام‬ ‫اقداماتی‬ ‫مدت‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫دولت‬
‫ایجاد‬ ‫استانی‬ ‫دیتاسنترهای‬ ‫از‬ ‫برخی‬ ‫مثال‬ ‫‌طور‬‫ه‬‫ب‬
‫ولی‬ ،‫گرفته‬ ‫صورت‬ ‫‌هایی‬‫ی‬‫‌گذار‬‫ه‬‫سرمای‬ ‫و‬ ‫شده‬
‫‌های‬‫ص‬‫شاخ‬ ‫که‬ ‫‌کنیم‬‫ی‬‫م‬ ‫مشاهده‬ ‫نهایت‬ ‫در‬
‫و‬ ‫‌ند‬‫ا‬‌‌‫نداشته‬ ‫رشدی‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫توسعه‬
‫آن‬ ‫بالطبع‬ ‫و‬ ‫ما‬ ‫برنامه‬ ‫که‬ ‫معناست‬ ‫بدین‬ ‫این‬
‫امر‬ ‫این‬ ‫که‬ ‌‫ه‬‫نداشت‬ ‫را‬ ‫کافی‬ ‫اثربخشی‬ ‫ما‬ ‫بودجه‬
‫‌ای‬‫ه‬‫برنام‬ ‫درحقیقت‬ ،‫‌گردد‬‫ی‬‫بازم‬ ‫برنامه‬ ‫به‬ ‫مجددا‬
‫آن‬ ‫براساس‬ ‫بودجه‬ ‫که‬ ‫باشد‬ ‫داشته‬ ‫وجود‬ ‫باید‬
‫ما‬ ‫گفت‬ ‫‌توان‬‫ی‬‫م‬ ‫درمجموع‬ .‫شود‬ ‫هزینه‬ ‫برنامه‬
‫زمینه‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫را‬ ‫‌توجهی‬‫ل‬‫قاب‬ ‫اثربخشی‬ ‫و‬ ‫رشد‬
.‫‌ایم‬‫ه‬‫نبود‬ ‫شاهد‬
■■‫قانون‬ ‫تدوینگ�ران‬ ‫ب�رای‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫توصی‬ ‫آی�ا‬
‫دارید؟‬ 93‫سال‬‫بودجه‬
‫به‬ ،‫ندارم‬ ‫چندانی‬ ‫امید‬ ‫آتی‬ ‫سال‬ ‫بودجه‬ ‫به‬ ‫من‬
‫به‬ ‫را‬ 93 ‫سال‬ ‫باید‬ ‫ما‬ ‫‌نظرمن‬‫ه‬‫ب‬ ‫دلیل‬ ‫همین‬
‫ببریم‬ ‫پیش‬ ،‫است‬ ‫‌پذیر‬‫ن‬‫امکا‬ ‫که‬ ‫طریقی‬ ‫هر‬
،‫دولت‬ ‫بعدی‬ ‫‌های‬‫ل‬‫سا‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫باشیم‬ ‫امیدوار‬ ‫و‬
‫توسعه‬ ‫شاهد‬ ‫ما‬ ‫و‬ ‫دهد‬ ‫رخ‬ ‫خوبی‬ ‫‌های‬‫ق‬‫اتفا‬
‫ما‬ ‫صرفا‬ 93 ‫سال‬ ‫در‬ .‫باشیم‬ ‫صنعت‬ ‫این‬ ‫در‬
‫تحت‬ ‫را‬ ‫اخیر‬ ‫سال‬ ‫چند‬ ‫مشکالت‬ ‫بتوانیم‬ ‫باید‬
‫ماشین‬ ‫حرکت‬ ‫سرعت‬ ‫و‬ ‫درآورده‬ ‫خود‬ ‫کنترل‬
‫به‬ ‫را‬ ‫آن‬ ‫و‬ ‫کنیم‬ ‫متوقف‬ ‫و‬ ‫کنترل‬ ‫را‬ ‫اقتصاد‬
‫انتظار‬ ‫نباید‬ ‫ما‬ .‫دهیم‬ ‫انتقال‬ ‫صحیح‬ ‫جریان‬
‫داشته‬ 93 ‫سال‬ ‫بودجه‬ ‫از‬ ‫‌توجهی‬‫ل‬‫قاب‬ ‫توسعه‬
‫در‬ ‫باید‬ ‫کلی‬ ‫‌طور‬‫ه‬‫ب‬ 93 ‫سال‬ ‫بودجه‬ .‫باشیم‬
‫در‬ ‫تا‬ ‫شود‬ ‫گرفته‬ ‫‌کار‬‫ه‬‫ب‬ ‫مسیر‬ ‫تصحیح‬ ‫جهت‬
‫توسعه‬ ‫به‬ ‫امید‬ ‫بتوانیم‬ ‫دولت‬ ‫بعدی‬ ‫‌های‬‫ل‬‫سا‬
‫است‬ ‫همین‬ ‫ما‬ ‫انتظار‬ ‫حقیقت‬ ‫در‬ .‫باشیم‬ ‫داشته‬
‫راستا‬ ‫همین‬ ‫در‬ ‫باید‬ ‫نیز‬ ‫بودجه‬ ‫تدوینگران‬ ‫و‬
.‫کنند‬ ‫بودجه‬ ‫تدوین‬ ‫به‬ ‫اقدام‬
‫برنامه‬ ‫آن‬ ‫از‬ ‫و‬ ‫باشد‬ ‫متصل‬ ‫برنامه‬ ‫یک‬ ‫به‬ ‫باید‬ ‫بودجه‬
‫توسعه‬ ‫پنجم‬ ‫برنامه‬ ‫مانند‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫برنام‬ ‫اگر‬ ،‫کند‬ ‫پشتیبانی‬
‫به‬ ‫رسیدن‬ ‫راستای‬ ‫در‬ ‫بودجه‬ ‫و‬ ‫باشد‬ ‫داشته‬ ‫وجود‬
‫خواهد‬ ‫پیدا‬ ‫معنی‬ ‫بودجه‬ ‫این‬ ،‫شود‬ ‫تنظیم‬ ‫آن‬ ‫اهداف‬
‫نخواهد‬ ‫معنی‬ ‫‌تنهایی‬‫ه‬‫ب‬ ‫بودجه‬ ‫صورت‬ ‫این‬ ‫غیر‬ ‫در‬ .‫کرد‬
‫حالی‬ ‫در‬ ‫این‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫‌ساله‬‫ک‬‫ی‬ ‫بودجه‬ ‫افق‬ ‫چراکه‬ ،‫داشت‬
‫به‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫صنعت‬ ‫توسعه‬ ‫برای‬ ‫ما‬ ‫که‬ ‫است‬
‫داریم‬ ‫نیاز‬ ‫بلندمدت‬ ‫و‬ ‫‌مدت‬‫ن‬‫میا‬ ‫‌های‬‫ه‬‫برنام‬
17
)‫(تكفا‬‫ارتباطات‬‫و‬‫اطالعات‬‫فناوري‬‫كاربري‬‫توسعه‬‫ماهنامه‬
www.irannsr.org
www.irannsr.org
Information & Communication Technology Magazine
1392‫بهمن‬‫و‬‫دي‬
‫‌وگو‬‫ت‬‫گف‬

18. ■■‫کشور‬ ‫در‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫بودجه‬ ‫وضع‬
‫بوده‬ ‫صورت�ی‬ ‫چه‬ ‫ب�ه‬ ‫تاکنون‬ ‫ابت�دا‬ ‫از‬
‫است؟‬
‫و‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫اعتبارات‬ ‫اخير‬ ‫‌هاي‬‫ل‬‫سا‬ ‫در‬
‫عمومی‬ ‫بودجه‬ ‫اعتبارات‬ ‫درصد‬ ‫یک‬ ‫از‬ ‫ارتباطات‬
‫باالترین‬ ‫گفت‬ ‫‌توان‬‫ی‬‫م‬ ‫و‬ ‫بوده‬ ‫کمتر‬ ‫هم‬ ‫کشور‬
‫بوده‬ ‫درصد‬ 0/8 ‫حدود‬ ‫بخش‬ ‫این‬ ‫بودجه‬ ‫میزان‬
83 ‫تا‬ 81 ‌‫ل‬‫سا‬ ‫از‬ ‫که‬ ‫خوبی‬ ‫اتفاق‬ ‫تنها‬ .‫است‬
‫آن‬ ‫براساس‬ ‫که‬ ‫بود‬ ‫تکفا‬ ‫طرح‬ ‫اجرای‬ ،‫افتاد‬
‫طور‬ ‫به‬ ‫ارتباطات‬ ‫و‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫اعتبارات‬
‫به‬ ‫هم‬ ‫انتقاداتی‬ ‫البته‬ .‫یافت‬ ‫اختصاص‬ ‫هدفمند‬
‫آن‬ ‫تكرار‬ ‫‌توان‬‫ی‬‫م‬ ‫درکل‬ ‫اما‬ ،‫است‬ ‫وارد‬ ‫تکفا‬ ‫طرح‬
‫تصحيح‬ ‫با‬ ‫‌تواند‬‫ي‬‫م‬ ‫آن‬ ‫تجربه‬ ‫و‬ ‫دانست‬ ‫مطلوب‬ ‫را‬
.‫باشد‬ ‫مفيد‬ ‫نیز‬ ‫آتی‬ ‫‌های‬‫ل‬‫سا‬ ‫برای‬ ‫اشكاالت‬
■■‫دهد‬ ‫نشان‬ ‫که‬ ‫گرفته‬ ‫صورت‬ ‌‫ی‬‫بررس‬ ‫آیا‬
‫از‬ ‫یک‬ ‫ه�ر‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫اعتباراتی‬ ‫مجموع�ه‬
،‫ش�ده‬ ‫‌بینی‬‫ش‬‫پی‬ ‫تخصصی‬ ‫‌ه�ای‬‫ش‬‫بخ‬
‫بوده‬ ‫کافی‬ ‫بخش‬ ‫آن‬ ‫وظایف‬ ‫انجام‬ ‫برای‬
‫خیر؟‬ ‫یا‬ ‫است‬
‫بودجه‬ ‫بحث‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫‌هایی‬‫ت‬‫محدودی‬ ‫به‬ ‫توجه‬ ‫با‬
‫تخصیص‬ ‫که‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫بودج‬ ‫معموال‬ ،‫دارد‬ ‫وجود‬
،‫نیست‬ ‫کافی‬ ‫بخش‬ ‫توسعه‬ ‫براي‬ ‫كرده‬ ‫پیدا‬
‫اخیر‬ ‫سال‬ ‫چند‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫ناخوشایندی‬ ‫اتفاق‬ ‫اما‬
‌‫ه‬‫بودج‬ ‫تخصيص‬ ‫درصد‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫این‬ ‫داده‬ ‫رخ‬
‫از‬ ‫بعضی‬ ‫در‬ ‫حتی‬ ،‫بوده‬ ‫پايين‬ ‫خيلي‬ ‫هم‬ ‫مصوب‬
‫یافته‬ ‫اختصاص‬ ‫درصد‬ 20-30 ‫از‬ ‫کمتر‬ ‫‌ها‬‫ش‬‫بخ‬
‫اين‬ ‫بودجه‬ ‫اختصاص‬ ‫نحو‬ ‫اين‬ ‫با‬ ‫طبیعتا‬ .‫است‬
.‫است‬ ‫بوده‬ ‫ناكافي‬ ‫بخش‬ ‫توسعه‬ ‫براي‬ ‫اعتبارات‬
■■‫و‬ ‫اطالعات‬ ‫فن�اوری‬ ‫اعتب�ارات‬ ‫تف�رق‬
‫مشهود‬ ‫گذشته‬ ‫‌های‬‫ل‬‫س�ا‬ ‫در‬ ‫ارتباطات‬
‫یک‬ ‫وجود‬ ‫عدم‬ ‫‌رسد‬‫ی‬‫م‬ ‫نظر‬ ‫به‬ ‫که‬ ‫بوده‬
‫خرج‬ ‫و‬ ‫دخل‬ ‫به‬ ‫راهب�ردی‬ ‫و‬ ‫کالن‬ ‫ن�گاه‬
‫به‬ ‫را‬ ‫متع�ددی‬ ‫‌های‬‫ش‬‫چال‬ ‫ح�وزه‬ ‫ای�ن‬
‫بودجه‬ ‫تمرکز‬ ‫با‬ ‫آیا‬ .‫اس�ت‬ ‫آورده‬ ‫وجود‬
‫ارتباطات‬ ‫و‬ ‫اطالعات‬ ‫فن�اوری‬ ‫حوزه‬ ‫در‬
‫متمرکزس�ازی‬ ‫برای‬ ‫هس�تید؟‬ ‫مواف�ق‬
‫را‬ ‫راهکارهایی‬ ‫چ�ه‬ ‫بخش‬ ‫ای�ن‬ ‫بودجه‬
‫‌کنید؟‬‫ی‬‫م‬‫پیشنهاد‬
‫سمت‬ ‫به‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫این‬ ‫چالش‬ ‫این‬ ‫حل‬ ‫راهکار‬
‫ارتباطات‬ ‫و‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫بودجه‬ ‫تجمیع‬
‫خاص‬ ‫ردیف‬ ‫یک‬ ‫تحت‬ ‫مختلف‬ ‫‌های‬‫ه‬‫دستگا‬
‫معتقد‬ ،‫اسلامی‬ ‫ش�ورای‬ ‫مجلس‬ ‫‌های‬‫ش‬‫پژوه‬ ‫مرکز‬ ‫نوین‬ ‫‌های‬‫ی‬‫فناور‬ ‫دفتر‬ ‫مدیر‬ ،‫فقیهی‬ ‫مهدی‬ ‫دکتر‬
‫براي‬ ‫كرده‬ ‫پیدا‬ ‫تخصیص‬ ‫کشور‬ ‫ارتباطات‬ ‫و‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫به‬ ‫اخیر‬ ‫‌های‬‫ل‬‫س�ا‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫بودج‬ ‫اس�ت‬
‫درصد‬ ‫که‬ ‫اس�ت‬ ‫این‬ ،‫داده‬ ‫رخ‬ ‫میان‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫ک�ه‬ ‫ناخوش�ایندی‬ ‫اتفاق‬ ‫و‬ ‫نبوده‬ ‫کافی‬ ‫بخش‬ ‫ای�ن‬ ‫توس�عه‬
‫بودجه‬ ‫تجمیع‬ ‫را‬ ‫موضوع‬ ‫این‬ ‫حل‬ ‫راهکار‬ ‫تنها‬ ‫وی‬ .‫است‬ ‫بوده‬ ‫پايين‬ ‫بسیار‬ ‫نیز‬ ‫مصوب‬ ‌‫ه‬‫بودج‬ ‫تخصيص‬
‫‌کرد‬‫ه‬‫هزین‬ ‫خصوص‬ ‫در‬ ‫‌گذاری‬‫ت‬‫سیاس‬ ‫و‬ ‫نظارت‬ ‫تحت‬ ‫مختلف‬ ‫‌های‬‫ه‬‫دستگا‬ ‫ارتباطات‬ ‫و‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬
.‫‌داند‬‫ی‬‫م‬ ‫متولی‬ ‫نهاد‬ ‫یک‬ ‫توسط‬ ‫آن‬
‫مجلس‬ ‫‌هاي‬‫ش‬‫پژوه‬ ‫مركز‬ ‫نوين‬ ‫‌هاي‬‫ي‬‫فناور‬ ‫دفتر‬ ‫مدير‬
‫متولی‬‫نهاد‬‫یک‬‫چتر‬‫زیر‬ICT‫بودجه‬‫تجمیع‬
18
www.irannsr.orgwww.irannsr.org
Information & Communication Technology Magazine
)‫(تكفا‬‫ارتباطات‬‫و‬‫اطالعات‬‫فناوري‬‫كاربري‬‫توسعه‬‫ماهنامه‬
1392‫بهمن‬‫و‬‫دي‬
‫‌وگو‬‫ت‬‫گف‬

19. ‫در‬ ‫‌گذاری‬‫ت‬‫سیاس‬ ‫و‬ ‫نظارت‬ ‫و‬ ‫کنیم‬ ‫حرکت‬
‫که‬ ‫متولی‬ ‫یک‬ ‫عهده‬ ‫به‬ ‫آن‬ ‫‌کرد‬‫ه‬‫هزین‬ ‫خصوص‬
‫مجازی‬ ‫فضای‬ ‫عالی‬ ‫شورای‬ ‫‌تواند‬‫ی‬‫م‬ ‫متولی‬ ‫آن‬
،‫باشد‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫و‬ ‫ارتباطات‬ ‫وزارت‬ ‫یا‬
‫امضای‬ ‫زمان‬ ‫در‬ ‫دیگر‬ ‫‌عبارتی‬‫ه‬‫ب‬ .‫شود‬ ‫گذاشته‬
‫دستگاه‬ ‫حضور‬ ‫‌بر‬‫ه‬‫عالو‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫بودج‬ ‫‌های‬‫ه‬‫‌نام‬‫م‬‫تفاه‬
‫نظارت‬ ‫جهت‬ ‫سومی‬ ‫طرف‬ ،‫برنامه‬ ‫سازمان‬ ‫و‬
‫‌تواند‬‫ی‬‫م‬ ‫سوم‬ ‫طرف‬ ‫آن‬ ‫که‬ ‫باشد‬ ‫داشته‬ ‫وجود‬
‫مجازی‬ ‫فضای‬ ‫عالی‬ ‫شورای‬ ‫یا‬ ‫ارتباطات‬ ‫وزارت‬
‫صورت‬ ‫این‬ ‫در‬ .‫باشد‬ ‫بودجه‬ ‫آن‬ ‫تبادل‬ ‫برای‬
‫به‬ ‫اما‬ ،‫باشد‬ ‫محدود‬ ‫هم‬ ‫اندازه‬ ‫هر‬ ‫بودجه‬ ‫این‬
‫‌ها‬‫ه‬‫دستگا‬ ‫و‬ ‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫هزینه‬ ‫هدفمند‬ ‫صورت‬
‫هر‬ ‫به‬ ‫را‬ ‫بخش‬ ‫اين‬ ‫بودجه‬ ‫‌كرد‬‫ه‬‫هزين‬ ‫صرفا‬
‫فناوری‬ ‫بودجه‬ ‫و‬ ‫داشت‬ ‫نخواهند‬ ‫دلخواه‬ ‫نحو‬
‫ملي‬ ‫‌هاي‬‫ه‬‫برنام‬ ‫راستاي‬ ‫در‬ ‫ارتباطات‬ ‫و‬ ‫اطالعات‬
.‫‌شود‬‫ي‬‫م‬ ‫هزينه‬ ‫ارتباطات‬ ‫و‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوري‬
■■‫شورای‬‫در‬‫واعظی‬‫دکتر‬‫اینکه‬‫به‬‫توجه‬‫با‬
‫آیا‬ ،‫دارند‬ ‫حض�ور‬ ‫مجازی‬ ‫فض�ای‬ ‫عالی‬
‫نی�ز‬ ‫ش�ورا‬ ‫‌های‬‫ل‬‫پتانس�ی‬ ‫از‬ ‫‌ت�وان‬‫ی‬‫م‬
‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫بودجه‬ ‫تا‬ ‫کرد‬ ‫استفاده‬
‫نظامند‬‫و‬‫یکپارچه‬‫صورت‬‫به‬‫ارتباطات‬‫و‬
‫شود؟‬‫تنظیم‬
‫فضاي‬ ‫عالي‬ ‫شوراي‬ ‫و‬ ‫ارتباطات‬ ‫وزارت‬ ‫همگرايي‬
‫تخصیص‬ ‫و‬ ‫متمرکزسازی‬ ‫در‬ ‫‌تواند‬‫ی‬‫م‬ ‫مجازي‬
‫براساس‬ ‫البته‬ .‫شود‬ ‫واقع‬ ‫موثر‬ ‫بودجه‬ ‫هدفمند‬
‫است‬ ‫قرار‬ ‫شده‬ ‫تصویب‬ ‫‌تازگی‬‫ه‬‫ب‬ ‫که‬ ‫واحده‬ ‫ماده‬
‫تومان‬ ‫ميليارد‬ 3000 ‫حدود‬ ‫در‬ ‫عظیمی‬ ‫بودجه‬
‫تزریق‬ ‫ارتباطات‬ ‫و‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫حوزه‬ ‫به‬
‫فناوری‬ ‫عرصه‬ ‫در‬ ‫مثبتی‬ ‫بسیار‬ ‫اتفاق‬ ‫این‬ ‫و‬ ‫شود‬
‫بحث‬ ‫از‬ ‫خارج‬ .‫بود‬ ‫خواهد‬ ‫ارتباطات‬ ‫و‬ ‫اطالعات‬
‫که‬ ‫هم‬ ‫اندازه‬ ‫هر‬ ،‫واحده‬ ‫ماده‬ ‫اجرای‬ ‫و‬ ‫تصویب‬
‫تخصیص‬ ‫با‬ ‫‌توان‬‫ی‬‫م‬ ،‫باشد‬ ‫کمی‬ ‫رقم‬ ‫بودجه‬
‫کسب‬ ‫‌تری‬‫ب‬‫مناس‬ ‫نتیجه‬ ‫بودجه‬ ‫این‬ ‫هدفمند‬
.‫کرد‬
■■‫اتفاقی‬ ‫چه‬ ‫واح�ده‬ ‫ماده‬ ‫این‬ ‫تصویب‬ ‫ب�ا‬
‫داد؟‬ ‫خواهد‬ ‫رخ‬
‫مربوط‬ ‫مبالغ‬ ‫درصد‬ 100 ‫دولت‬ ‫اليحه‬ ‫اساس‬ ‫بر‬
‫در‬ ‫غيردولتي‬ ‫بخش‬ ‫فعاليت‬ ‫امتياز‬ ‫حق‬ ‫به‬
‫هزينه‬ ‫صرف‬ ‫مخابراتي‬ ‫و‬ ‫پستي‬ ‫خدمات‬ ‫ارائه‬
‫زيربنايي‬ ‫خدمات‬ ‫و‬ ‫تحقيقات‬ ‫گسترش‬ ‫و‬ ‫توسعه‬
‫مناطق‬ ‫در‬ ‫‌ويژه‬‫ه‬‫ب‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوري‬ ‫و‬ ‫ارتباطات‬
،‫هدايت‬ ،‫‌ريزي‬‫ه‬‫برنام‬ ،‫‌گذاري‬‫ت‬‫سياس‬ ،‫محروم‬
‫ارائه‬ ،‫غيردولتي‬ ‫بخش‬ ‫از‬ ‫حمايت‬ ‫و‬ ‫نظارت‬
‫‌هاي‬‫ه‬‫هزين‬ ‫تامين‬ ‫و‬ ‫مخابراتي‬ ‫و‬ ‫پستي‬ ‫خدمات‬
‫حدود‬ ‫اگر‬ .‫‌شود‬‫ي‬‫م‬ ‫‌سازي‬‫ي‬‫خصوص‬ ‫و‬ ‫آزادسازي‬
‫بخش‬ ‫درآمد‬ ‫از‬ ‫که‬ ‫توماني‬ ‫ميليارد‬ 3000
‫جاری‬ ‫سال‬ ‫در‬ ‫ارتباطات‬ ‫و‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬
‫توسعه‬ ‫در‬ ‫و‬ ‫کند‬ ‫پیدا‬ ‫تحقق‬ ‫شده‬ ‫‌بینی‬‫ش‬‫پی‬
‫تحولی‬ ،‫شود‬ ‫هزینه‬ ‫کشور‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬
.‫داد‬ ‫خواهد‬ ‫رخ‬ ‫بخش‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫اساسی‬
■■‫مانند‬ ‫صنف�ی‬ ‫‌های‬‫ل‬‫تش�ک‬ ‫ارتباط‬ ‫چرا‬
‫نهادهای‬‫با‬‫‌ای‬‫ه‬‫رایان‬‫صنفی‬‫نظام‬‫سازمان‬
‫تنظیم‬‫در‬‫اجرایی‬‫و‬‫قانونگذاری‬‫با‬‫مرتبط‬
‫یک‬ ‫اس�اس‬ ‫بر‬ ‫و‬ ‫مدون‬ ‫طور‬ ‫ب�ه‬ ‫بودجه‬
‫چه‬‫‌شود؟‬‫ی‬‫نم‬‫تنظیم‬‫سیستماتیک‬‫روند‬
‫است؟‬ ‫ارتباط‬ ‫این‬ ‫برقراری‬ ‫از‬ ‫مانع‬ ‫عللی‬
‫به‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬ ‫بحث‬ ‫در‬ ‫گذشته‬ ‫‌های‬‫ل‬‫سا‬ ‫در‬
‫صنفی‬ ‫‌های‬‫ل‬‫تشک‬ ‫و‬ ‫‌نهاد‬‫م‬‫مرد‬ ‫‌های‬‫ن‬‫سازما‬
‫انجام‬ ‫تغييرات‬ ‫با‬ ‫اما‬ .‫است‬ ‫شده‬ ‫حداقلی‬ ‫توجه‬
‫و‬ ‫بود‬ ‫امیدوار‬ ‫روابط‬ ‫این‬ ‫بهبود‬ ‫به‬ ‫‌توان‬‫ی‬‫م‬ ‫شده‬
‫در‬ ‫چراکه‬ ،‫برد‬ ‫بهره‬ ‫خصوصی‬ ‫بخش‬ ‫پتانسیل‬ ‫از‬
‫خصوصی‬ ‫بخش‬ ،‫کشور‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫توسع‬ ‫تکالیف‬ ‫انجام‬
‫باید‬ ‫امر‬ ‫این‬ .‫کند‬ ‫ایفا‬ ‫را‬ ‫مناسبی‬ ‫نقش‬ ‫‌تواند‬‫ی‬‫م‬
،‫شود‬ ‫تعریف‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬ ‫مدل‬ ‫در‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫‌گون‬‫ه‬‫ب‬
‫اخیر‬ ‫سال‬ ‫چند‬ ‫در‬ ‫اینکه‬ ‫دلیل‬ ‫به‬ ‫متاسفانه‬ ‫اما‬
‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬ ‫در‬ ‫واقعی‬ ‫خصوصی‬ ‫بخش‬ ‫نقش‬
‫این‬ ‫برقراری‬ ‫شاهد‬ ،‫نشده‬ ‫لحاظ‬ ‫دولت‬ ‫توسط‬
.‫نبودیم‬ ‫ارتباط‬
■■‫نقش‬ ‫‌توانند‬‫ی‬‫م‬ BOT ‫‌ه�ای‬‫ه‬‫پروژ‬ ‫آی�ا‬
‫کنند؟‬ ‫ایفا‬ ‫بودجه‬ ‫برای‬ ‫را‬ ‫جایگزینی‬
‫پروژه‬ ‫مالی‬ ‫امتیازات‬ BOT ‫‌های‬‫ه‬‫پروژ‬ ‫در‬
‫که‬ ‫باشد‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫‌گون‬‫ه‬‫ب‬ ‫بايد‬ ‫خصوصي‬ ‫بخش‬ ‫براي‬
‫قراردادها‬ ‫اين‬ ‫انعقاد‬ ‫ميل‬ ‫و‬ ‫انگيزه‬ ‫‌گذار‬‫ه‬‫سرمای‬
‫اين‬ ‫مجري‬ ‫اگر‬ ‫اينكه‬ ‫ضمن‬ ،‫باشد‬ ‫داشته‬ ‫را‬
‫امنيت‬ ‫بايد‬ ‫باشد‬ ‫خارجي‬ ‫قراردادها‬ ‫نوع‬
‫بايد‬ ‫البته‬ .‫شود‬ ‫تضمين‬ ‫نيز‬ ‫او‬ ‫‌گذاري‬‫ه‬‫سرماي‬
‫خود‬ ‫جایگاه‬ ‫و‬ ‫نقش‬ ‫قراردادها‬ ‫نوع‬ ‫اين‬ ‫گفت‬
‫‌توانند‬‫ی‬‫نم‬ ‫و‬ ‫دارند‬ ‫‌ريزي‬‫ه‬‫بودج‬ ‫كنار‬ ‫در‬ ‫را‬
.‫بگیرند‬ ‫برعهده‬ ‫را‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬ ‫جایگزین‬ ‫نقش‬
‫‌ها‬‫ه‬‫حوز‬ ‫برخي‬ ‫در‬ ‫كه‬ ‫است‬ ‫ذكر‬ ‫قابل‬ ‫همچنين‬
‫صرفا‬ ‫‌ها‬‫ت‬‫زيرساخ‬ ‫اين‬ ‫بودن‬ ‫مادر‬ ‫دليل‬ ‫به‬
‫دليل‬ ‫به‬ ‫كه‬ ‫دارد‬ ‫را‬ ‫‌گذاري‬‫ه‬‫سرماي‬ ‫حق‬ ‫دولت‬
‫باشد‬ ‫الزم‬ ‫شايد‬ ‫قانون‬ ‫در‬ ‫موارد‬ ‫اين‬ ‫تصريح‬
‫این‬ .‫باشد‬ ‫نياز‬ ‫قانوني‬ ‫اصالح‬ ‫موارد‬ ‫برخي‬ ‫در‬
BOT ‫‌های‬‫ه‬‫پروژ‬ ‫قالب‬ ‫در‬ ‫‌توان‬‫ی‬‫نم‬ ‫را‬ ‫‌ها‬‫ش‬‫بخ‬
‫اصالح‬ ‫با‬ ‫مگر‬ ‫کرد‬ ‫واگذار‬ ‫خصوصی‬ ‫بخش‬ ‫به‬
‫قانون‬ 44 ‫اصل‬ ‫اجراي‬ ‫‌هاي‬‫ت‬‫سياس‬ ‫قانون‬ ‫در‬
‫بودجه‬ ‫مکمل‬ ‫‌توانند‬‫ی‬‫م‬ ‫‌ها‬‫ه‬‫پروژ‬ ‫این‬ .‫اساسي‬
‫مشارکت‬ ‫انواع‬ ‫از‬ ‫يكي‬ BOT ‫‌های‬‫ه‬‫پروژ‬ ‫باشند؛‬
‫‌تواند‬‫ی‬‫م‬ ‫كه‬ ‫است‬ )PPP( ‫عمومي-خصوصي‬
‫بخش‬ ‫اعتبارات‬ ‫تامین‬ ‫برای‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬ ‫مکمل‬
.‫باشند‬ ‫کشور‬ ‫ارتباطات‬ ‫و‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬
■■‫در‬ PPP ‫و‬ BOT ‫‌ه�ای‬‫ه‬‫پروژ‬ ‫تف�اوت‬
‫چیست؟‬
‫مدلي‬ PPP،‫است‬ PPP ‫شقوق‬ ‫از‬ ‫يكي‬ BOT
،‫است‬ ‫زيرساختي‬ ‫‌هاي‬‫ه‬‫پروژ‬ ‫مالي‬ ‫تامين‬ ‫براي‬
‫قرارداد‬ ‫ساده‬ ‫شكل‬ ‫يك‬ ‫از‬ ‫‌تواند‬‫ي‬‫م‬ ‫مدل‬ ‫اين‬
‫تا‬ ‫‌برداري‬‫ه‬‫بهر‬ ‫مديريت‬ ‫واگذاري‬ ‫‌مدت‬‫ه‬‫كوتا‬
،‫مالي‬ ‫منابع‬ ‫تامين‬ ‫شامل‬ ‫بلندمدت‬ ‫قرارداد‬ ‫يك‬
‫‌برداري‬‫ه‬‫بهر‬ ،‫اجرا‬ ،‫عمليات‬ ،‫ساخت‬ ،‫‌ريزي‬‫ه‬‫برنام‬
BOT ‫قراردادهای‬ ‫در‬ .‫برگيرد‬ ‫در‬ ‫را‬ ‫نگهداري‬ ‫و‬
‫بخش‬ ،‫واگذاری‬ ‫و‬ ‫‌برداری‬‫ه‬‫بهر‬ ،‫ساخت‬ ‫یا‬
‫اجرای‬ ‫به‬ ‫اقدام‬ ،‫امتیازاتی‬ ‫قبال‬ ‫در‬ ‫خصوصي‬
‫و‬ ‫‌كند‬‫ي‬‫م‬ ‫زياد‬ ‫مالي‬ ‫منابع‬ ‫با‬ ‫بزرگ‬ ‫‌های‬‫ه‬‫پروژ‬
‫‌شود‬‫ي‬‫م‬ ‫منتفع‬ ،‫شده‬ ‫اجرا‬ ‫پروژه‬ ‫از‬ ‫معيني‬ ‫مدت‬
‫در‬ .‫‌دهند‬‫ی‬‫م‬ ‫انتقال‬ ‫دولت‬ ‫به‬ ‫را‬ ‫پروژه‬ ‫سپس‬ ‫و‬
‫دارد‬ ‫قرار‬ ‫دولت‬ ‫طرف‬ ‫یک‬ ‫در‬ PPP ‫‌های‬‫ه‬‫پروژ‬
‫اساسی‬ ‫قانون‬ 44 ‫اصل‬ ‫باید‬ ‫رابطه‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫که‬
‫که‬ ‫شود‬ ‫مجاز‬ ‫باید‬ ‫دولت‬ ‫یعنی‬ .‫شود‬ ‫اصالح‬ ‫نیز‬
،‫شده‬ ‫لحاظ‬ 44 ‫اصل‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫مواردی‬ ‫از‬ ‫غیر‬ ‫در‬
‫مثال‬ ‫‌طور‬‫ه‬‫ب‬ .‫کند‬ ‫مشارکت‬ ‫خصوصی‬ ‫بخش‬ ‫با‬
‫مخابراتی‬ ‫تجهیزات‬ ‫تولید‬ ‫مانند‬ ‫‌هایی‬‫ه‬‫پروژ‬
‫و‬ ‫است‬ ‫تصدی‬ ‫نوع‬ ‫از‬ ‫آنها‬ ‫جنس‬ ‫که‬ ‫هستند‬
‫باید‬ ‫خصوصی‬ ‫بخش‬ ‫با‬ ‫مشارکت‬ ‫برای‬ ‫دولت‬
.‫کند‬ ‫دریافت‬ ‫مجوز‬
■■‫مرکز‬ ‫جاری‬ ‫سال‬ ‫اوایل‬ ‫که‬ ‫گزارش�ی‬ ‫در‬
‫اعالم‬ ،‫کرد‬ ‫منتشر‬ ‫مجلس‬ ‫‌های‬‫ش‬‫پژوه‬
‫‌ای‬‫ه‬‫برنام‬ ‫اعتب�ارات‬ ‫از‬ ‫برخ�ی‬ ‫که‬ ‫ش�د‬
‫کاهش‬ ‫الکترونیک‬ ‫دولت‬ ‫هدایت‬ ‫مانند‬
‫تا‬ ‫رقم‬ ‫این‬ ‫چ�را‬ ،‫داش�ته‬ ‫درصدی‬ 57-
‫چه‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫ک�رده‬ ‫پیدا‬ ‫کاهش‬ ‫می�زان‬ ‫این‬
‫چنین‬ ‫بودج�ه‬ ‫که‬ ‫رس�یدند‬ ‫‌ای‬‫ه‬�‫نتیج‬
‫کند؟‬ ‫پیدا‬ ‫کاهش‬ ‫باید‬ ‫‌هایی‬‫ه‬‫برنام‬
‫عزمي‬ ‫گذشته‬ ‫چندسال‬ ‫در‬ ‫گفت‬ ‫توان‬ ‫مي‬
‫وجود‬ ‫ارتباطات‬ ‫و‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫توسعه‬ ‫به‬
‫این‬ ‫بودجه‬ ،‫دولت‬ ‫دلیل‬ ‫همین‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫نداشت‬
‫سال‬ ،‫داد‬ ‫کاهش‬ ‫که‬ ‫این‬ ‫‌بر‬‫ه‬‫عالو‬ ‫را‬ ‫بخش‬
‫این‬ ‫برای‬ ‫را‬ ‫نامناسبی‬ ‫‌های‬‫ص‬‫تخصی‬ ‫هم‬ ‫گذشته‬
‫که‬ ‫اختالفاتی‬ ‫اینکه‬ ‫ضمن‬ .‫کرد‬ ‫لحاظ‬ ‫بخش‬
‫ارتباطات‬ ‫وزارت‬ ‫ادغام‬ ‫یا‬ ‫انحالل‬ ‫بحث‬ ‫‌دلیل‬‫ه‬‫ب‬
‫وزارت‬ ‫نمودن‬ ‫تضعیف‬ ‫جهت‬ ‫در‬ ،‫داد‬ ‫رخ‬
‫تاثير‬ ‫نيز‬ ‫بودجه‬ ‫بر‬ ‫و‬ ‫گرفت‬ ‫انجام‬ ‫ارتباطات‬
.‫گذاشت‬
■■‫اعتب�ارات‬ ‫ای�ن‬ ‫کاهش‬ ‫ش�ما‬ ‫نظ�ر‬ ‫ب�ه‬
‫باشد؟‬ ‫داشته‬ ‫منفی‬ ‫پیامدهای‬ ‫‌تواند‬‫ی‬‫م‬
‫عالي‬ ‫شوراي‬ ‫و‬ ‫ارتباطات‬ ‫وزارت‬ ‫همگرايي‬
‫و‬ ‫متمرکزسازی‬ ‫در‬ ‫‌تواند‬‫ی‬‫م‬ ‫مجازي‬ ‫فضاي‬
‫البته‬ .‫شود‬ ‫واقع‬ ‫موثر‬ ‫بودجه‬ ‫هدفمند‬ ‫تخصیص‬
‫شده‬ ‫تصویب‬ ‫‌تازگی‬‫ه‬‫ب‬ ‫که‬ ‫واحده‬ ‫ماده‬ ‫براساس‬
‫ميليارد‬ 3000 ‫حدود‬ ‫در‬ ‫عظیمی‬ ‫بودجه‬ ‫است‬ ‫قرار‬
‫ارتباطات‬ ‫و‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫حوزه‬ ‫به‬ ‫تومان‬
‫عرصه‬ ‫در‬ ‫مثبتی‬ ‫بسیار‬ ‫اتفاق‬ ‫این‬ ‫و‬ ‫شود‬ ‫تزریق‬
‫بود‬ ‫خواهد‬ ‫ارتباطات‬ ‫و‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬
19
)‫(تكفا‬‫ارتباطات‬‫و‬‫اطالعات‬‫فناوري‬‫كاربري‬‫توسعه‬‫ماهنامه‬
www.irannsr.org
www.irannsr.org
Information & Communication Technology Magazine
1392‫بهمن‬‫و‬‫دي‬
‫‌وگو‬‫ت‬‫گف‬

20. ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫که‬ ‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫سبب‬ ‫امر‬ ‫این‬ ،‫بله‬
‫اثرات‬ ‫و‬ ‫بماند‬ ‫نابالغ‬ ‫کماکان‬ ‫کشور‬ ‫ارتباطات‬ ‫و‬
‫ارتباطات‬ ‫و‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫بخش‬ ‫در‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫توسع‬
.‫نکند‬ ‫بروز‬ ‫کشور‬ ‫در‬
■■‫باید‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫زیرساخت‬ ‫بودجه‬
‫شود؟‬ ‫لحاظ‬ ‫صورتی‬ ‫چه‬ ‫به‬
8500 ‫حدود‬ ‫وزارتخانه‬ ‫كه‬ ‫‌كنم‬‫ي‬‫م‬ ‫گمان‬
‫شبکه‬ ‫توسعه‬ ‫و‬ ‫زیرساخت‬ ‫برای‬ ‫تومان‬ ‫میلیارد‬
‫‌بینی‬‫ش‬‫پی‬ ‫پنجم‬ ‫برنامه‬ ‫طول‬ ‫در‬ ‫اطالعات‬ ‫ملی‬
‫برای‬ ‫هم‬ ‫میلیارد‬ 5500 ‫حدود‬ ‫همچنین‬ ‫و‬ ‫کرده‬
.‫است‬ ‫شده‬ ‫گرفته‬ ‫نظر‬ ‫در‬ ‫دیگر‬ ‫‌های‬‫ش‬‫بخ‬
■■‫اطالعات‬ ‫فن�اوری‬ ‫ب�رای‬ ‫که‬ ‫‌ای‬‫ه‬�‫بودج‬
‫پنج�م‬ ‫برنام�ه‬ ‫در‬ ‫کش�ور‬ ‫ارتباط�ات‬ ‫و‬
‫بخش‬‫این‬‫به‬‫تاکنون‬‫آیا‬،‫شده‬‫‌بینی‬‫ش‬‫پی‬
‫‌ماندگی‬‫ب‬‫عق‬ ‫اگر‬ ‫کرده؟‬ ‫پی�دا‬ ‫اختصاص‬
‫‌بینی‬‫ش‬‫پی‬ ‫آیا‬ ‫دارد‬ ‫وجود‬ ‫بخ�ش‬ ‫این‬ ‫در‬
‫همه‬ ‫پنجم‬ ‫برنامه‬ ‫پای�ان‬ ‫تا‬ ‫که‬ ‫‌ش�ود‬‫ی‬‫م‬
‫یابد؟‬ ‫اختصاص‬ ‫بودجه‬ ‫این‬
،‫بود‬ ‫شده‬ ‫تعیین‬ ‫که‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫بودج‬ ‫مشخصا‬
‫قانون‬ ‫تصويت‬ ‫با‬ ‫اما‬ .‫است‬ ‫نیافته‬ ‫تخصیص‬
،‫شده‬ ‫تصویب‬ ‫مجلس‬ ‫در‬ ‫جديدا‬ ‫كه‬ ‫امتياز‬ ‫حق‬
‫متصور‬ ‫‌توانيم‬‫ي‬‫م‬ ‫بخش‬ ‫براي‬ ‫را‬ ‫خوبي‬ ‫آينده‬
‫هزار‬ 3 ‫از‬ ‫بیش‬ ‫سال‬ ‫هر‬ ‫تقریبا‬ ‫چراکه‬ ،‫شويم‬
‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫حوزه‬ ‫به‬ ‫بودجه‬ ‫تومان‬ ‫میلیارد‬
‫نیز‬ ‫سال‬ ‫دو‬ ،‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫تزریق‬ ‫کشور‬ ‫ارتباطات‬ ‫و‬
‫بنابراین‬ ،‫است‬ ‫باقی‬ ‫فرصت‬ ‫پنجم‬ ‫برنامه‬ ‫اتمام‬ ‫تا‬
‫هزار‬ 6-7 ‫حدود‬ ‫تزریق‬ ‫با‬ ‫داشت‬ ‫انتظار‬ ‫‌توان‬‫ی‬‫م‬
‫ارتباطات‬ ‫و‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫به‬ ‫تومان‬ ‫میلیارد‬
‫این‬ ‫توسعه‬ ‫به‬ ‫توجهی‬ ‫شایان‬ ‫کمک‬ ‫کشور‬
‫هم‬ ‫خصوصی‬ ‫بخش‬ ‫شرایط‬ ‫این‬ ‫در‬ .‫شود‬ ‫بخش‬
‫زیرا‬ .‫باشد‬ ‫داشته‬ ‫‌تری‬‫ب‬‫مناس‬ ‫فعالیت‬ ‫‌تواند‬‫ی‬‫م‬
‫متصور‬ ‫دولت‬ ‫توسط‬ ‫اطالعات‬ ‫ملی‬ ‫شبکه‬ ‫توسعه‬
‫برنامه‬ ‫تکلیف‬ ‫بنابر‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫ناگریز‬ ‫پس‬ ،‫نیست‬
‫در‬ ‫خصوصی‬ ‫بخش‬ ‫توان‬ ‫از‬ ‫‌گیری‬‫ه‬‫بهر‬ ‫با‬ ‫پنجم‬
.‫بردارد‬ ‫گام‬ ‫اطالعات‬ ‫ملی‬ ‫شبکه‬ ‫تحقق‬ ‫راستای‬
■■‫و‬ ‫اطالعات‬ ‫فن�اوری‬ ‫بودج�ه‬ ‫بح�ث‬ ‫در‬
‫درصد‬ 2 ‫س�هم‬ ‫به‬ ‫رس�یدن‬ ،‫ارتباطات‬
‫مطرح‬ ‫‌افزار‬‫م‬‫نر‬ ‫بحث‬ ‫در‬ ‫‌وی�ژه‬‫ه‬‫ب‬ GDP
‫بخش‬ ‫این‬ ‫بودجه‬ ‫‌توان‬‫ی‬‫م‬ ‫چگونه‬ .‫است‬
‫دس�ت‬ ‫درصد‬ ‫دو‬ ‫این‬ ‫به‬ ‫که‬ ‫کرد‬ ‫وضع‬ ‫را‬
‫از‬ ‫هم‬ ‫تخمینی‬ ‫ک�ه‬ ‫ش�رایطی‬ ‫در‬ ،‫یابیم‬
GDP ‫در‬ ...‫و‬ ‫امنی�ت‬ ،‫‌اف�زار‬‫م‬‫نر‬ ‫س�هم‬
.‫ندارد‬ ‫وجود‬
‫‌های‬‫ش‬‫بخ‬ ‫تقویت‬ ‫امر‬ ‫این‬ ‫تحقق‬ ‫راهکار‬
‫خواهان‬ ‫اگر‬ .‫است‬ ‫کشور‬ ‫در‬ ‫امنیت‬ ‫و‬ ‫‌افزاری‬‫م‬‫نر‬
،‫هستیم‬ ‫صنعت‬ ‫این‬ ‫به‬ ‫پول‬ ‫تزریق‬ ‫و‬ ‫توسعه‬
‫اهداف‬ ‫این‬ ‫با‬ ‫هم‬ ‫را‬ ‫وزارتخانه‬ ‫‌های‬‫ت‬‫سیاس‬ ‫باید‬
‫در‬ ‫که‬ ‫اطالعاتی‬ ‫فناوری‬ ‫صنعت‬ ‫و‬ ‫کنیم‬ ‫‌سو‬‫م‬‫ه‬
‫احیا‬ ‫مجددا‬ ‫شده‬ ‫نابود‬ ‫کامال‬ ‫اخیر‬ ‫‌‌های‬‫سال‬
‫‌افزار‬‫م‬‫نر‬ ‫مانند‬ ‫‌هایی‬‫ش‬‫بخ‬ ‫در‬ ‫اینکه‬ ‫ضمن‬ .‫شود‬
‫خصوصی‬ ‫بخش‬ ‫از‬ ‫مطلوبی‬ ‫‌های‬‫ت‬‫حمای‬ ‫باید‬
‫ماده‬ ‫براساس‬ ،‫گذشته‬ ‫این‬ ‫از‬ .‫گیرد‬ ‫صورت‬
‫تا‬ ‫کرده‬ ‫مکلف‬ ‫که‬ ‫پنجم‬ ‫برنامه‬ ‫قانون‬ 231
‫‌گذاری‬‫ت‬‫سیاس‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫‌گون‬‫ه‬‫ب‬ ‫پنجم‬ ‫برنامه‬ ‫پایان‬
‫فناوری‬ ‫امنیت‬ ‫تجهیزات‬ ‫درصد‬ 50 ‫که‬ ‫شود‬
‫این‬ ‫در‬ ‫باید‬ ،‫باشد‬ ‫داخل‬ ‫تولید‬ ‫کشور‬ ‫اطالعات‬
‫در‬ ‫مناسبی‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫برنام‬ ‫و‬ ‫ساماندهی‬ ‫جهت‬
‫بخش‬ ‫از‬ ‫‌گیری‬‫ه‬‫بهر‬ ‫با‬ ‫و‬ ‫گیرد‬ ‫صورت‬ ‫وزارتخانه‬
‫پیدا‬ ‫دست‬ ‫درصد‬ 2 ‫این‬ ‫به‬ ‫بتوانیم‬ ‫خصوصی‬
،‫هستیم‬ ‫ضعف‬ ‫دچار‬ ‫زمینه‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫اگرچه‬ .‫کنیم‬
‫مدت‬ ‫در‬ ،‫شود‬ ‫تزریق‬ ‫بخش‬ ‫این‬ ‫به‬ ‫پول‬ ‫اگر‬ ‫اما‬
‫چشمگیر‬ ،‫مثبت‬ ‫اثرات‬ ‫‌توانیم‬‫ی‬‫م‬ ‫کوتاهی‬ ‫زمان‬
.‫باشیم‬ ‫شاهد‬ ‫را‬ ‫تصوری‬ ‫غیرقابل‬ ‫و‬
■■‫چه‬ ‫به‬ ‫باید‬ ‫محتوا‬ ‫تولید‬ ‫بحث‬ ‫در‬ ‫بودجه‬
‫شود؟‬ ‫لحاظ‬ ‫شکلی‬
‫خصوصی‬ ‫بخش‬ ‫به‬ ‫باید‬ ‫محتوا‬ ‫تولید‬ ‫بودجه‬
‫کار‬ ‫این‬ ‫‌گذاری‬‫ت‬‫سیاس‬ ‫اما‬ ،‫کند‬ ‫پیدا‬ ‫تخصیص‬
.‫دهد‬ ‫انجام‬ ‫مجازی‬ ‫فضای‬ ‫عالی‬ ‫شورای‬ ‫باید‬ ‫را‬
■■‫مجوزهایی‬ ‫چه‬ ‫رگوالتوری‬ ‫ش�ما‬ ‫نظر‬ ‫به‬
‫فناوری‬ ‫حوزه‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫کند‬ ‫صادر‬ ‫‌تواند‬‫ی‬‫م‬
‫باشد؟‬ ‫درآمدزا‬ ‫ارتباطات‬ ‫و‬ ‫اطالعات‬
،‫دهیم‬ ‫قرار‬ ‫توجه‬ ‫مورد‬ ‫را‬ ‫بحث‬ ‫دو‬ ‫باید‬ ‫ما‬ ‫االن‬
‫است‬ ‫مجازی‬ ‫فضای‬ ‫عالی‬ ‫شورای‬ ‫بحث‬ ‫یک‬
‫دیگری‬ ‫و‬ ‫دارد‬ ‫برعهده‬ ‫را‬ ‫‌گذاری‬‫ت‬‫سیاس‬ ‫که‬
‫تنظیم‬ ‫و‬ ‫‌کند‬‫ی‬‫م‬ ‫ارائه‬ ‫مجوز‬ ‫که‬ ‫رگوالتوری‬
‫عالی‬ ‫شورای‬ ‫مدت‬ ‫این‬ ‫در‬ .‫دارد‬ ‫برعهده‬ ‫را‬ ‫بازار‬
‫شده‬ ‫وارد‬ ‫محتوا‬ ‫‌های‬‫ه‬‫عرص‬ ‫در‬ ‫مجازی‬ ‫فضای‬
‫انجام‬ ‫را‬ ‫محتوا‬ ‫عرصه‬ ‫در‬ ‫‌گذاری‬‫ت‬‫سیاس‬ ‫و‬
‫نباید‬ ‫هم‬ ‫رگوالتوری‬ ‫میان‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫اما‬ ،‫‌دهد‬‫ی‬‫م‬
‫مجوزهای‬ ‫ارائه‬ ‫عرصه‬ ‫در‬ ‫بلکه‬ ،‫کند‬ ‫‌نشینی‬‫ب‬‫عق‬
‫مثال‬ ‫‌طور‬‫ه‬‫ب‬ .‫باشد‬ ‫داشته‬ ‌‫ش‬‫نق‬ ‫باید‬ ‫محتوایی‬
IPTV ‫و‬ CDN ‫و‬ ‫مدیا‬ ‫مولتی‬ ‫‌های‬‫ه‬‫حوز‬ ‫در‬
‫برای‬ ‫درآمدزایی‬ ‫به‬ ‫اقدام‬ ‫مجوز‬ ‫صدور‬ ‫با‬ ‫‌تواند‬‫ی‬‫م‬
‫تنظیم‬ ‫کمیسیون‬ .‫کند‬ ‫کشور‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬
‫هر‬ ‫برای‬ ‫باشد‬ ‫قادر‬ ‫باید‬ ‫هم‬ ‫ارتباطات‬ ‫مقررات‬
‫را‬ ‫‌ها‬‫ت‬‫سیاس‬ ‫اما‬ ،‫کند‬ ‫صادر‬ ‫مجوز‬ ‫اینها‬ ‫از‬ ‫کدام‬
‫کمیسیون‬ ‫من‬ ‫نظر‬ ‫به‬ .‫کند‬ ‫مشخص‬ ‫شورا‬ ‫باید‬
‫این‬ ‫وارد‬ ‫خود‬ ‫قبلی‬ ‫شان‬ ‫حفظ‬ ‫ضمن‬ ‫باید‬
.‫شود‬ ‫نیز‬ ‫‌ها‬‫ه‬‫حوز‬
■■‫الیحه‬ ‫واح�ده‬ ‫ماده‬ 78 ‫بن�د‬ ‫م�ورد‬ ‫در‬
‫در‬ ‫فعال‬ ‫دولت�ی‬ ‫‌های‬‫ت‬‫ش�رک‬ ،‫بودج�ه‬
‫بر‬ ‫ارتباطات‬ ‫و‬ ‫اطالع�ات‬ ‫فناوری‬ ‫ح�وزه‬
‫عالی‬ ‫شورای‬ ‫مصوب‬ ‫‌های‬‫ت‬�‫سیاس‬ ‫پایه‬
‫درصد‬ 3 ‫تا‬ 0/5 ‫حداق�ل‬ ‫مجازی‬ ‫فضای‬
‫‌های‬‫ه‬‫هزین‬ ‫استثنای‬ ‫به‬ ‫خود‬ ‫اعتبارات‬ ‫از‬
‫پژوهش�ی‬ ‫امور‬ ‫به‬ ‫را‬ ‫تولی�د‬ ‫مس�تقیم‬
‫اختصاص‬ ‫فن�اوری‬ ‫و‬ ‫علم�ی‬ ‫توس�عه‬ ‫و‬
‫‌کرد‬‫ه‬‫هزین‬‫نحوه‬‫شما‬‫نظر‬‫به‬.‫داد‬‫خواهند‬
‫باشد؟‬ ‫شکلی‬ ‫چه‬ ‫به‬ ‫باید‬ ‫بودجه‬ ‫این‬
‫الیحه‬ ‫در‬ ‫سال‬ ‫هر‬ ‫که‬ ‫بوده‬ ‫پیشنهادی‬ ‫این‬
‫‌های‬‫ه‬‫دستگا‬ ‫آن‬ ‫براساس‬ ‫و‬ ‫شده‬ ‫مطرح‬ ‫بودجه‬
‫نظر‬ ‫با‬ ‫را‬ ‫خود‬ ‫بودجه‬ ‫درصد‬ 3 ‫تا‬ 0/5 ‫دولتی‬
‫فناوری‬ ‫تحقیقات‬ ‫علوم‬ ‫شورای‬ ‫عطف‬ ‫شورای‬
‫که‬ ‫است‬ ‫این‬ ‫ما‬ ‫پیشنهاد‬ .‫‌کنند‬‫ی‬‫م‬ ‫هزینه‬
‫داریم‬ ‫تخصصی‬ ‫شورای‬ ‫حوزه‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫ما‬ ‫چون‬
‫مدیریت‬ ‫را‬ ‫‌کردها‬‫ه‬‫هزین‬ ‫این‬ ‫باید‬ ‫نهادی‬ ‫یک‬ ‫و‬
‫تخصصی‬ ‫شورای‬ ،‫عطف‬ ‫شورای‬ ‫جای‬ ‫به‬ ،‫کند‬
‫‌گیری‬‫م‬‫تصمی‬ ‫خصوص‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫مجازی‬ ‫فضای‬
‫فناوری‬ ‫‌های‬‫ف‬‫ردی‬ ‫تجمیع‬ ،‫آن‬ ‫درکنار‬ .‫کند‬
‫مدیریت‬ ‫و‬ ‫ردیف‬ ‫یک‬ ‫تحت‬ ‫اطالعات‬
‫فضای‬ ‫عالی‬ ‫شورای‬ ‫نظر‬ ‫تحت‬ ‫آن‬ ‫‌کرد‬‫ه‬‫هزین‬
3 ‫تا‬ 0/5 ‫این‬ ،‫ارتباطات‬ ‫وزارت‬ ‫یا‬ ‫مجازی‬
‫فناوری‬ ‫حوزه‬ ‫‌های‬‫ه‬‫دستگا‬ ‫‌کرد‬‫ه‬‫هزین‬ ‫درصد‬
‫بسیار‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫بودج‬ ‫مکمل‬ ‫‌تواند‬‫ی‬‫م‬ ‫اطالعات‬
‫و‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫بخش‬ ‫توسعه‬ ‫برای‬ ‫مناسبی‬
.‫باشد‬ ‫کشور‬ ‫ارتباطات‬
■■‫چگونه‬ ‫را‬ 93 ‫س�ال‬ ‫بودج�ه‬ ‫دورنم�ای‬
‫الزاماتی‬‫چه‬‫نظرتان‬‫به‬‫‌کنید؟‬‫ی‬‫م‬‫ارزیابی‬
‫برای‬ ‫آین�ده‬ ‫س�ال‬ ‫بودج�ه‬ ‫تنظی�م‬ ‫در‬
‫ارتباطات‬ ‫و‬ ‫اطالع�ات‬ ‫فناوری‬ ‫توس�عه‬
‫گیرند؟‬ ‫قرار‬ ‫نظر‬ ‫مد‬ ‫باید‬
‫حق‬ ‫قانون‬ ‫تصویب‬ ‫وجود‬ ‫با‬ ‫را‬ ‫بودجه‬ ‫دورنمای‬
‫قانون‬ ‫اين‬ ‫اگر‬ ،‫‌دانم‬‫ی‬‫م‬ ‫مثبت‬ ‫بسیار‬ ‫امتياز‬
‫ارتباطات‬ ‫و‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫‌ريزي‬‫ه‬‫بودج‬ ‫در‬
‫این‬ ‫در‬ ‫اساسی‬ ‫تحول‬ ،‫شود‬ ‫اعمال‬ ‫کشور‬
‫این‬ ‫‌تر‬‫م‬‫مه‬ ‫نکته‬ ‫ولی‬ .‫‌گیرد‬‫ی‬‫م‬ ‫صورت‬ ‫بخش‬
‫خواهد‬ ‫صورتی‬ ‫چه‬ ‫به‬ ‫بودجه‬ ‫اجرای‬ ‫که‬ ‫است‬
‫دارد‬ ‫دولت‬ ‫که‬ ‫‌هایی‬‫ت‬‫محدودی‬ ‫به‬ ‫باتوجه‬ ‫بود؟‬
‫تخصیص‬ ‫مصوب‬ ‫بودجه‬ ‫این‬ ‫از‬ ‫درصدی‬ ‫چه‬
‫اینکه‬ ‫به‬ ‫توجه‬ ‫با‬ ‫همچنین‬ ‫یافت؟‬ ‫خواهد‬
‫بودجه‬ ‫کسری‬ ‫با‬ ‫دولت‬ ‫آتی‬ ‫سال‬ ‫در‬ ‫احتماال‬
‫مساله‬ ‫این‬ ‫‌تواند‬‫ی‬‫م‬ ‫چگونه‬ ،‫است‬ ‫مواجه‬ ‫نیز‬
‫ساختار‬ ‫به‬ ‫مسایل‬ ‫این‬ ‫تمام‬ ‫کند؟‬ ‫مدیریت‬ ‫را‬
‫آینده‬ ‫سال‬ ‫در‬ ‫کشور‬ ‫کل‬ ‫بودجه‬ ‫وضعیت‬ ‫و‬
.‫دارد‬ ‫بستگی‬
‫به‬ ‫پول‬ ‫تزریق‬ ‫و‬ ‫توسعه‬ ‫خواهان‬ ‫اگر‬
‫‌های‬‫ت‬‫سیاس‬ ‫باید‬ ،‫هستیم‬ ‫صنعت‬ ‫این‬
‫‌سو‬‫م‬‫ه‬ ‫اهداف‬ ‫این‬ ‫با‬ ‫هم‬ ‫را‬ ‫وزارتخانه‬
‫در‬ ‫که‬ ‫اطالعاتی‬ ‫فناوری‬ ‫صنعت‬ ‫و‬ ‫کنیم‬
‫احیا‬ ‫مجددا‬ ‫شده‬ ‫نابود‬ ‫کامال‬ ‫اخیر‬ ‫‌‌های‬‫سال‬
‫مانند‬ ‫‌هایی‬‫ش‬‫بخ‬ ‫در‬ ‫اینکه‬ ‫ضمن‬ .‫شود‬
‫بخش‬ ‫از‬ ‫مطلوبی‬ ‫‌های‬‫ت‬‫حمای‬ ‫باید‬ ‫‌افزار‬‫م‬‫نر‬
‫گیرد‬ ‫صورت‬ ‫خصوصی‬
20
www.irannsr.orgwww.irannsr.org
Information & Communication Technology Magazine
)‫(تكفا‬‫ارتباطات‬‫و‬‫اطالعات‬‫فناوري‬‫كاربري‬‫توسعه‬‫ماهنامه‬
1392‫بهمن‬‫و‬‫دي‬
‫‌وگو‬‫ت‬‫گف‬

21. ‫اطالعات‬ ‫فناوري‬ ‫حوزه‬ ‫علوی،کارشناس‬ ‫مهشید‬
‫فناوری‬ ‫بودجه‬ ‫تاریخچه‬ ‫مورد‬ ‫در‬ -‫ارتباطات‬ ‫و‬
‫قانونی‬ ‫سوابق‬ ‫به‬ ‫قدری‬ ‫ابتدا‬ ‫است‬ ‫الزم‬ ‫اطالعات‬
‫این‬ ‫ازحوصله‬ ‫است‬ ‫ممکن‬ .‫شود‬ ‫اشاره‬ ‫موضوع‬
‫دوستان‬ ‫که‬ ‫آنجایی‬ ‫از‬ ‫اما‬ ،‫باشد‬ ‫خارج‬ ‫مقاله‬
‫را‬ ‫قانونی‬ ‫مسایل‬ ‫به‬ ‫پرداختن‬ ‫برای‬ ‫کافی‬ ‫فرصت‬
.‫نباشد‬ ‫فایده‬ ‫از‬ ‫خالی‬ ‫شاید‬ ،‫دارند‬ ‫کمتر‬
‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫بودجه‬ ‫تاریخچه‬ -‫الف‬
‫«فناوری‬ ‫و‬ »‫«بودجه‬ ‫واژه‬ ‫دو‬ ‫آغاز‬ ‫در‬ ‫پس‬
‫توجه‬ ‫مورد‬ ‫را‬ ‫دو‬ ‫آن‬ ‫ترکیب‬ ‫و‬ »‫اطالعات‬
.‫‌دهیم‬‫ی‬‫قرارم‬
‫همان‬ .‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫پرداخته‬ ‫بودجه‬ ‫مفهوم‬ ‫به‬ ‫نخست‬
‫طبق‬ ‫کشور‬ ‫کل‬ ‫بودجه‬ ‫دارید‬ ‫استحضار‬ ‫که‬ ‫طور‬
‫سال‬ ‫(مصوب‬ ‫عمومی‬ ‫محاسبات‬ ‫قانون‬ ‫مقررات‬
‫(مصوب‬ ‫بودجه‬ ‫و‬ ‫برنامه‬ ‫قانون‬ ‫رعایت‬ ‫با‬ ‫و‬ )66
‫محاسبات‬ ‫قانون‬ ‫طبق‬ .‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫تهیه‬ )51 ‫سال‬
‫دولت‬ ‫مالی‬ ‫برنامه‬ ‫کشور‬ ‫کل‬ ‫بودجه‬ ،‫عمومی‬
‫این‬ .‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫تهیه‬ ‫مالی‬ ‫سال‬ ‫یک‬ ‫برای‬ ‫که‬ ‫است‬
‫منظور‬ .‫است‬ ‫اجرایی‬ ‫‌های‬‫ه‬‫دستگا‬ ‫خاص‬ ‫بودجه‬
‫و‬ ‫‌ها‬‫ت‬‫شرک‬ ‫و‬ ‫‌ها‬‫ه‬‫وزارتخان‬ ،‫اجرایی‬ ‫دستگاه‬ ‫از‬
)‫دولتی‬ ‫‌های‬‫ک‬‫بان‬ ‫البته‬ ‫(و‬ ‫آنها‬ ‫تابعه‬ ‫‌های‬‫ن‬‫سازما‬
‫بودجه‬ ‫صرفا‬ ،‫بودجه‬ ‫از‬ ‫تعریف‬ ‫این‬ ‫با‬ .‫هستند‬
‫سازمان‬ ‫(و‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫و‬ ‫ارتباطات‬ ‫وزارت‬
‫این‬ ‫مشمول‬ ‫فاوا‬ ‫حوزه‬ ‫در‬ )‫اطالعات‬ ‫فناوری‬
‫و‬ ‫خصوصی‬ ‫‌های‬‫ت‬‫شرک‬ ‫نه‬ ‫(و‬ .‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫تعریف‬
)‫غیردولتی‬ ‫عمومی‬ ‫و‬ ‫تعاونی‬
‫بخش‬ ‫اساسا‬ ،‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫حوزه‬ ‫درواقع‬
‫قانون‬ 44 ‫اصل‬ ‫طبق‬ .‫‌شود‬‫ی‬‫نم‬ ‫محسوب‬ ‫دولتی‬
‫کشور‬ ‫اقتصادی‬ ‫نظام‬ ،‫اسالمی‬ ‫جمهوری‬ ‫اساسی‬
‫خصوصی‬ ‫و‬ ‫تعاونی‬ ،‫دولتی‬ ‫بخش‬ ‫سه‬ ‫شامل‬
‫احصاء‬ ‫دولتی‬ ‫‌های‬‫ش‬‫بخ‬ 44 ‫اصل‬ ‫صدر‬ ‫در‬ .‫است‬
‫هم‬ ‫تلفن‬ ‫و‬ ‫تلگراف‬ ‫و‬ ‫پست‬ ‫شامل‬ ‫که‬ ‫‌اند‬‫ه‬‫شد‬
‫با‬ 84 ‫سال‬ ‫در‬ .)‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫نه‬ ‫(و‬ ‫‌شود‬‫ی‬‫م‬
‫در‬ ‫‌سازی‬‫ی‬‫خصوص‬ ‫و‬ ‫آزادسازی‬ ‫ضرورت‬ ‫به‬ ‫توجه‬
‫‌هایی‬‫ت‬‫سیاس‬ ،‫دولتی‬ ‫‌های‬‫ش‬‫بخ‬ ‫این‬ ‫از‬ ‫بسیاری‬
‫سوی‬ ‫از‬ ،44 ‫اصل‬ ‫کلی‬ ‫‌های‬‫ت‬‫سیاس‬ ‫عنوان‬ ‫تحت‬
»‫«الف‬ ‫بند‬ ‫در‬ .‫شد‬ ‫ابالغ‬ ‫رهبری‬ ‫معظم‬ ‫مقام‬
‫حق‬ ‫دولت‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫شده‬ ‫حکم‬ ‫‌ها‬‫ت‬‫سیاس‬ ‫این‬
‫اصل‬ ‫صدر‬ ‫موارد‬ ‫از‬ ‫خارج‬ ‫جدید‬ ‫اقتصادی‬ ‫فعالیت‬
‫درحوزه‬ ‫‌تواند‬‫ی‬‫نم‬ ‫دولت‬ ‫(یعنی‬ .‫ندارد‬ ‫را‬ 44
‫سال‬ ‫در‬ ‫سپس‬ .)‫کند‬ ‫فعالیت‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬
‫تصویب‬ ‫به‬ ‫قانونی‬ ‫‌ها‬‫ت‬‫سیاس‬ ‫این‬ ‫براساس‬ ،86
‫قانون‬ ‫از‬ ‫موادی‬ ‫«اصالح‬ ‫قانون‬ ‫عنوان‬ ‫تحت‬ ‫رسید‬
‫کلی‬ ‫‌های‬‫ت‬‫سیاس‬ ‫اجرای‬ ‫و‬ ‫توسعه‬ ‫چهارم‬ ‫برنامه‬
‫قانون‬ ‫این‬ ‫دوم‬ ‫فصل‬ ‫در‬ .»‫اساسی‬ ‫قانون‬ 44 ‫اصل‬
‫تعاونی‬ ،‫دولتی‬ ‫‌های‬‫ش‬‫بخ‬ ‫‌های‬‫ت‬‫فعالی‬ ‫قلمرو‬
2 ‫ماده‬ ‫طبق‬ .‫است‬ ‫شده‬ ‫مشخص‬ ‫خصوصی‬ ‫و‬
‫‌های‬‫ت‬‫فعالی‬ ‫جزء‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ،‫مذکور‬ ‫قانون‬
‫ماده‬ ‫طبق‬ .‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫محسوب‬ ‫یک‬ ‫گروه‬ ‫اقتصادی‬
:‫که‬ ‫‌کند‬‫ی‬‫م‬ ‫حکم‬ ‫قانون‬ ‫همین‬ 3
‫دولت‬ ‫برای‬ ‫مدیریت‬ ‫و‬ ‫‌گذاری‬‫ه‬‫سرمای‬ ،‫«مالکیت‬
‫موضوع‬ ‫که‬ ‫اقتصادی‬ ‫‌های‬‫ه‬‫بنگا‬ ‫از‬ ‫دسته‬ ‫آن‬ ‫در‬
‫فناوری‬ ‫(شامل‬ ‫یک‬ ‫گروه‬ ‫مشمول‬ ‫آنها‬ ‫فعالیت‬
‫‌های‬‫ح‬‫طر‬ ‫از‬ ‫اعم‬ ،‫است‬ ‫قانون‬ ‫این‬ )‫اطالعات‬
‫مؤسسه‬ ‫تأسیس‬ ،‫‌ای‬‫ه‬‫سرمای‬ ‫‌های‬‫ی‬‫دارای‬ ‫تملک‬
‫‌های‬‫ش‬‫بخ‬ ‫با‬ ‫مشارکت‬ ،‫دولتی‬ ‫شرکت‬ ‫یا‬ ‫و‬
‫به‬ ،‫غیردولتی‬ ‫عمومی‬ ‫بخش‬ ‫و‬ ‫تعاونی‬ ‫و‬ ‫خصوصی‬
‫‌طور‬‫ن‬‫هما‬ ».‫است‬ ‫ممنوع‬ ‫میزان‬ ‫هر‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫نحو‬ ‫هر‬
‫دقیقی‬ ‫و‬ ‫محکم‬ ‫بسیار‬ ‫حکم‬ ‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫مالحظه‬ ‫که‬
‫حوزه‬ ‫در‬ ‫دولت‬ ‫دخالت‬ ‫برای‬ ‫راهی‬ ‫هیچ‬ ‫و‬ ‫است‬
‫ماده‬ ‫این‬ ‫در‬ .‫‌گذارد‬‫ی‬‫نم‬ ‫باقی‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬
‫توسط‬ ‫قبال‬ ‫که‬ ‫‌هایی‬‫ی‬‫‌گر‬‫ی‬‫تصد‬ ‫مورد‬ ‫در‬ ‫حتی‬
‫شده‬ ‫صادر‬ ‫حکم‬ ،‫شده‬ ‫انجام‬ ‫حوزه‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫دولت‬
‫مکلف‬ ‫دولت‬ ،‫قانونی‬ ‫ماده‬ ‫این‬ ‫یک‬ ‫تبصره‬ ‫طبق‬ ‫و‬
‫در‬ ‫را‬ ‫خود‬ ‫مدیریت‬ ‫حتی‬ ‫یا‬ ‫‌الشرکه‬‫م‬‫سه‬ ‫است‬
‫گروه‬ ‫جزء‬ ‫آنها‬ ‫فعالیت‬ ‫موضوع‬ ‫که‬ ‫‌هایی‬‫ت‬‫شرک‬
‫توسعه‬ ‫چهارم‬ ‫برنامه‬ ‫قانون‬ ‫پایان‬ ‫تا‬ ‫است‬ ‫یک‬
‫خصوصی‬ ‫بخش‬ ‫به‬ ،)84 ‫سال‬ ‫حداکثرتا‬ ‫(یعنی‬
.‫کند‬ ‫واگذار‬
‫حوزه‬ ‫در‬ ‫‌گذاری‬‫ت‬‫سیاس‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫بدیهی‬ ‫البته‬
‫به‬ ‫شود؛‬ ‫انجام‬ ‫حاکمیت‬ ‫توسط‬ ‫‌بایست‬‫ی‬‫م‬ ‫فاوا‬
‫وزارت‬ ‫عهده‬ ‫بر‬ ‫‌گذاری‬‫ت‬‫سیاس‬ ‫منظور‬ ‫همین‬
‫و‬ ‫شده‬ ‫گذاشته‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫و‬ ‫ارتباطات‬
‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫عالی‬ ‫شورای‬ ‫تشکیل‬ ‫همچنین‬
‫ولی‬ .‫است‬ ‫شده‬ ‫‌بینی‬‫ش‬‫پی‬ ‫وزارت‬ ‫قانون‬ ‫در‬
‫برای‬ ‫‌گذار‬‫ن‬‫قانو‬ ‫تالش‬ ‫باوجود‬ ‫که‬ ‫هستیم‬ ‫شاهد‬
‫دولت‬ ‫‌گری‬‫ی‬‫تصد‬ ‫عدم‬ ‫و‬ ‫دولت‬ ‫شدن‬ ‫کوچک‬
‫مجعولی‬ ‫بهانه‬ ‫به‬ ،‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫حوزه‬ ‫در‬
‫سازمان‬ ،»‫حاکمیتی‬ ‫‌های‬‫ی‬‫«تصد‬ ‫عنوان‬ ‫تحت‬
‫در‬ ‫که‬ ‫درحالی‬ .‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫ایجاد‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬
‫چنین‬ ‫ارتباطات‬ ‫وزارت‬ ‫اختیارات‬ ‫و‬ ‫وظایف‬ ‫قانون‬
‫قانونی‬ ‫پشتوانه‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫نشده‬ ‫‌بینی‬‫ش‬‫پی‬ ‫سازمانی‬
‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫مشخص‬ ‫شد‬ ‫بیان‬ ‫آنچه‬ ‫به‬ ‫توجه‬ ‫با‬ .‫ندارد‬
‫و‬ ‫است‬ ‫دولتی‬ ‫بخش‬ ‫به‬ ‫مربوط‬ »‫«بودجه‬ ‫که‬
‫خصوصی‬ ‫کامال‬ ‫حوزه‬ ‫یک‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬
»‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫«بودجه‬ ‫از‬ ‫‌توان‬‫ی‬‫م‬ ‫البته‬ .‫است‬
‫از‬ ‫عبارت‬ ‫که‬ ‫گفت‬ ‫سخن‬ ‫دولتی‬ ‫‌های‬‫ه‬‫دستگا‬
‫توسعه‬ ‫برای‬ ‫‌ها‬‫ه‬‫دستگا‬ ‫این‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫بودج‬
‫هزینه‬ ‫خودشان‬ ‫سازمان‬ ‫در‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬
‫‌طور‬‫ه‬‫ب‬ ‫هم‬ ‫بودجه‬ ‫نوع‬ ‫این‬ ‫هرچند‬ .‫‌کنند‬‫ی‬‫م‬
‫بخش‬ ‫‌کار‬‫و‬‌‫ب‬‫کس‬ ‫رونق‬ ‫باعث‬ ،‫غیرمستقیم‬
‫این‬ ‫تأثیر‬ ‫ولی‬ ،‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫فاوا‬ ‫درحوزه‬ ‫خصوصی‬
‫دارد‬ ‫دولتی‬ ‫بخش‬ ‫عملکرد‬ ‫به‬ ‫بستگی‬ ‫بودجه‬
‫وابسته‬ ‫‌شدت‬‫ه‬‫ب‬ ‫را‬ ‫فاوا‬ ‫حوزه‬ ‫اقتصادی‬ ‫فضای‬ ‫و‬
‫که‬ ‫وضعیتی‬ .‫‌کند‬‫ی‬‫م‬ ‫دولتی‬ ‫مدیران‬ ‫عملکرد‬ ‫به‬
.‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫مشاهده‬ ‫کشور‬ ‫در‬ ‫حاضر‬ ‫درحال‬
.‫کنید‬ ‫توجه‬ ‫فاوا‬ ‫حوزه‬ ‫در‬ ‫پنجم‬ ‫برنامه‬ ‫قانون‬ ‫به‬ ‫شما‬
‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫به‬ ‫مربوط‬ ‫که‬ 49 ‫تا‬ 46 ‫درمواد‬
‫بخش‬ ‫از‬ ‫سخن‬ 46 ‫ماده‬ ‫در‬ ‫بار‬ ‫یک‬ ‫فقط‬ ‫است‬
‫دیگر‬ ‫ماده‬ ‫هیچ‬ ‫در‬ ‫نه‬ ‫ولی‬ ،‫آمده‬ ‫میان‬ ‫به‬ ‫خصوصی‬
‫هیچ‬ ،46 ‫ماده‬ ‫خود‬ ‫اجرایی‬ ‫‌نامه‬‫ن‬‫آیی‬ ‫در‬ ‫حتی‬ ‫نه‬ ‫و‬
‫خصوصی‬ ‫بخش‬ ‫وضعیت‬ ‫ارتقای‬ ‫برای‬ ‫راهکاری‬
‫از‬ ‫استفاده‬ ‫با‬ ‫بخواهیم‬ ‫اگر‬ .‫‌شود‬‫ی‬‫نم‬ ‫مشاهده‬
‫توسعه‬ ‫برای‬ ‫مستقیم‬ ‫‌طور‬‫ه‬‫ب‬ ‫بودجه‬ ‫مکانیزم‬
‫‌های‬‫ی‬‫بررس‬ ‫از‬ ‫پس‬ ‫باید‬ ،‫کنیم‬ ‫اقدامی‬ ‫فاوا‬ ‫بخش‬
‫مواد‬ ‫در‬ ،‫توسعه‬ ‫کلیدهای‬ ‫شناخت‬ ‫و‬ ‫کارشناسی‬
‫قانون‬ ‫در‬ ‫آن‬ ‫تبع‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫ساله‬ ‫پنج‬ ‫‌های‬‫ه‬‫برنام‬ ‫قانونی‬
‫تسهیالت‬ ‫شامل‬ ‫احکامی‬ ،‫کشور‬ ‫ساالنه‬ ‫بودجه‬
‫‌های‬‫ت‬‫معافی‬ ‫یا‬ ،‫ویژه‬ ‫اعتبارات‬ ‫یا‬ ،‫ریالی‬ ‫و‬ ‫ارزی‬
.‫شود‬ ‫صادر‬ ‫حوزه‬ ‫این‬ ‫فعاالن‬ ‫برای‬ ... ‫و‬ ‫مالیاتی‬
‫فناوری‬ ‫توسعه‬ ‫با‬ ‫بودجه‬ ‫ارتباط‬ -‫ب‬
‫کشور‬ ‫در‬ ‫اطالعات‬
،‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫توسعه‬ ‫برای‬ ،‫بنده‬ ‫نظر‬ ‫به‬
‫مؤثر‬ ‫قوی‬ ‫تشکل‬ ‫یک‬ ‫ایجاد‬ ،‫بودجه‬ ‫از‬ ‫بیش‬
‫صنفی‬ ‫نظام‬ ‫سازمان‬ ‫حاضر‬ ‫درحال‬ .‫است‬
‫حوزه‬ ‫فعاالن‬ ‫اکثریت‬ ‫حمایت‬ ‫از‬ ،‫کشور‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫رایان‬
‫دلیل‬ ‫این‬ ‫به‬ .‫نیست‬ ‫برخوردار‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬
‫اقتصادی‬ ‫و‬ ‫سیاسی‬ ‫تصمیمات‬ ‫در‬ ‫‌تواند‬‫ی‬‫نم‬
‫‌توجهی‬‫ی‬‫ب‬ ‫حاضر‬ ‫درحال‬ .‫باشد‬ ‫‌آفرین‬‫ش‬‫نق‬ ‫کشور‬
‫برای‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫هزین‬ ‫هیچ‬ ،‫فاوا‬ ‫اهالی‬ ‫‌های‬‫ت‬‫خواس‬ ‫به‬
‫‌ها‬‫ی‬‫دولت‬ ‫دهان‬ ‫و‬ ‫دست‬ ‫به‬ ‫چشم‬ .‫ندارد‬ ‫‌ها‬‫ت‬‫دول‬
‫دولت‬ ‫با‬ ‫مرتبط‬ ‫پروژه‬ ‫چند‬ ‫گرفتن‬ ‫برای‬ ‫دوختن‬
‫باعث‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫آن‬ ‫از‬ ‫اثرتر‬ ‫کم‬ ‫بسیار‬ ،‫الکترونیک‬
.‫شود‬ ‫فاوا‬ ‫صنعت‬ ‫شکوفایی‬ ‫و‬ ‫رشد‬
‫‌شود‬‫ي‬‫نم‬‫فاوا‬‫صنعت‬‫شکوفایی‬‫باعث‬،‫دوختن‬‫‌ها‬‫ی‬‫دولت‬‫دهان‬‫و‬‫دست‬‫به‬‫چشم‬
21
)‫(تكفا‬‫ارتباطات‬‫و‬‫اطالعات‬‫فناوري‬‫كاربري‬‫توسعه‬‫ماهنامه‬
www.irannsr.org
www.irannsr.org
Information & Communication Technology Magazine
1392‫بهمن‬‫و‬‫دي‬
‫مقاله‬

22. ‫نظری‬ ‫مبانی‬ ‫و‬ ‫پیشینه‬
‫جهان‬‫در‬‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬‫پیشینه‬‫بر‬‫مروری‬-1
‫‌خرج‬‫و‬‌‫ل‬‫دخ‬ ‫از‬ ‫‌بینی‬‫ش‬‫پی‬ ‫یک‬ ‫مفهوم‬ ‫به‬ ‫بودجه‬
‫چندهزار‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫سابق‬ ،‫‌ها‬‫ت‬‫حکوم‬ ‫و‬ ‫‌ها‬‫ه‬‫بنگا‬ ،‫خانوار‬
‫با‬ ‫همزمان‬ ،‫امروزی‬ ‫سازوکارهای‬ ‫با‬ ‫اما‬ .‫دارد‬ ‫ساله‬
‫نظارت‬ ‫ضرورت‬ ‫و‬ ‫پارلمانی‬ ‫‌های‬‫م‬‫نظا‬ ‫‌گیری‬‫ل‬‫شک‬
‫در‬ 1730 ‫دهه‬ ‫از‬ ،‫‌ها‬‫ت‬‫دول‬ ‫مالی‬ ‫عملکرد‬ ‫بر‬
.)1934 ,Buck( ‫یافت‬ ‫رواج‬ ‫انگلستان‬
‫روش‬ ‫با‬ ‫نوعا‬ ‫بیستم‬ ‫قرن‬ ‫اوایل‬ ‫تا‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬
‫درآمدها‬ ‫اجزای‬ ‫از‬ ‫سندی‬ ‫صورت‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫سنتی‬
‫یکسال‬ ‫برای‬ ‫دولت‬ ‫سوی‬ ‫از‬ ‫که‬ ‫بود‬ ‫‌ها‬‫ه‬‫هزین‬ ‫و‬
.‫‌رسید‬‫ی‬‫م‬ ‫تصویب‬ ‫به‬ ‫پارلمان‬ ‫در‬ ‫و‬ ‫تهیه‬ ‫مالی‬
،‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬ ‫از‬ ‫شیوه‬ ‫این‬ ‫مهم‬ ‫‌های‬‫ص‬‫شاخ‬ ‫از‬
‫جامعیت‬ ،‫تعادل‬ ،‫بودن‬ ‫سالیانه‬ ،‫وحدت‬ ‫رعایت‬
,wildavsky and Webber( ‫بود‬ ‫کنترل‬ ‫و‬
.)1986
‫با‬ 1907 ‫سال‬ ‫از‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬ ‫در‬ ‫تحول‬ ‫نخستین‬
‫شکل‬ »‫‌ای‬‫ه‬‫برنام‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫«بودج‬ ‫روش‬ ‫از‬ ‫استفاده‬
‫نیویورک‬‫شهر‬‫تحقیقات‬‫اداره‬‫سال‬‫این‬‫در‬.‫گرفت‬
‫کرد‬ ‫استفاده‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬ ‫در‬ ‫جدیدی‬ ‫روش‬ ‫از‬
‫برنامه‬ ‫قالب‬ ‫در‬ ،‫نوع‬ ‫برحسب‬ ‫‌ها‬‫ه‬‫هزین‬ ‫آن‬ ‫در‬ ‫که‬
‫شهروندان‬ ،‫روش‬ ‫این‬ ‫در‬ .‫‌شدند‬‫ی‬‫م‬ ‫‌بندی‬‫ه‬‫دست‬
‫‌شدند‬‫ی‬‫م‬ ‫مطلع‬ ‫‌ها‬‫ه‬‫هزین‬ ‫ماهیت‬ ‫از‬ ‫‌آسانی‬‫ه‬‫ب‬
)438 :1927 ,Willoughby(
‫امریکا‬ ‫دیگر‬ ‫شهرهای‬ ‫مدتی‬ ‫از‬ ‫پس‬ ‫‌رو‬‫ن‬‫ازای‬
‫از‬ ‫خود‬ ‫سالیانه‬ ‫بودجه‬ ‫تنظیم‬ ‫برای‬ ‫نیز‬
،‫گرفتند‬ ‫بهره‬ »‫‌ای‬‫ه‬‫برنام‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫«بودج‬ ‫روش‬
‫شیکاگو‬ ‫شهر‬ ‫بودجه‬ 1910 ‫سال‬ ‫در‬ ‫‌که‬‫ی‬‫‌طور‬‫ه‬‫ب‬
‫شد‬ ‫تهیه‬ »‫‌ای‬‫ه‬‫برنام‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫«بودج‬ ‫روش‬ ‫به‬ ‫نیز‬
.)47:1966,James, Kelly and Gorms(
‫رییس‬ ‫‌وری‬‫ه‬‫بهر‬ ‫و‬ ‫اقتصاد‬ ‫کمیسیون‬ ‫سال‬ ‫این‬ ‫در‬
»‫ملی‬ ‫بودجه‬ ‫یک‬ ‫به‬ ‫«نیاز‬ ‫نام‬ ‫با‬ ‫گزارشی‬ ،‫جمهور‬
‫روش‬ ‫اصالح‬ ‫ضرورت‬ ‫بر‬ ‫آن‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫کرد‬ ‫منتشر‬
‫براساس‬ ‫‌ها‬‫ه‬‫هزین‬ ‫‌بندی‬‫ه‬‫طبق‬ ‫و‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬
.‫‌شد‬‫ی‬‫م‬ ‫تاکید‬ ‫‌ها‬‫ه‬‫برنام‬
‫سال‬ ‫در‬ ‫امریکا‬ ‫وقت‬ ‫‌جمهور‬‫س‬‫ریی‬ ‫راستا‬ ‫دراین‬
‫نمایندگان‬ ‫مجلس‬ ‫و‬ ‫سنا‬ ‫مجلس‬ ‫از‬ 1912
‫‌ای‬‫ه‬‫برنام‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬ ‫روش‬ ‫تا‬ ‫نمود‬ ‫درخواست‬
‌ ‫دهند‬ ‫قرار‬ ‫کار‬ ‫دستور‬ ‫در‬ ‫را‬
U.S. President’s Commission on(
,1912 ,Economy and Efficiency
)460
‫بهبود‬ ‫از‬ ‫حمایت‬ ‫‌منظور‬‫ه‬‫ب‬ ‫کنگره‬ ‫سرانجام‬
‫‌ریزی‬‫ه‬‫«بودج‬ ‫شدن‬ ‫اجرایی‬ ‫و‬ ‫بودجه‬ ‫وضعیت‬
‫به‬ 1919 ‫سال‬ ‫در‬ ‫را‬ ‫بودجه‬ ‫الیحه‬ ،»‫‌ای‬‫ه‬‫برنام‬
)12 :1964 ,Merry(. ‫رساند‬ ‫تصویب‬
»‫‌ای‬‫ه‬‫برنام‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫«بودج‬ 1920 ‫دهه‬ ‫اوایل‬ ‫از‬
‫خصوصی‬ ‫بخش‬ ‫در‬ ‫بلکه‬ ،‫دولتی‬ ‫بخش‬ ‫در‬ ‫‌تنها‬‫ه‬‫ن‬
‫ابتدا‬ ‫که‬ ‫‌طوری‬‫ه‬‫ب‬ ،‫گرفت‬ ‫قرار‬ ‫توجه‬ ‫مورد‬ ‫نیز‬
‫موترز‬ ‫جنرال‬ ‫شرکت‬ ‫سپس‬ ‫و‬ ‫دوپونت‬ ‫شرکت‬
»‫‌ای‬‫ه‬‫بودج‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫«برنام‬ ‫روش‬ ‫از‬ 1924 ‫سال‬ ‫در‬
.)2 :1966 ,Novick( ‫کردند‬ ‫استفاده‬
‫در‬ 1930 ‫سال‬ ‫در‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬ ‫روش‬ ‫این‬
‫دهه‬ ‫در‬ ‫سپس‬ ‫و‬ ‫امریکا‬ ‫کشاورزی‬ ‫وزارت‬
‫و‬ ‫شد‬ ‫متداول‬ ‫نیز‬ ‫نظامی‬ ‫‌های‬‫ش‬‫بخ‬ ‫در‬ 1940
‫در‬ ‫اما‬ .‫داشت‬ ‫ادامه‬ ‫دوم‬ ‫جهانی‬ ‫جنگ‬ ‫پایان‬ ‫تا‬
‫روش‬ ‫هور‬ ‫کمیسیون‬ ‫پیشنهاد‬ ‫به‬ 1949 ‫سال‬
‫جدیدی‬ ‫روش‬ ‫‌عنوان‬‫ه‬‫ب‬ ‌‫ی‬‫عملیات‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬
‫همه‬ ‫به‬ ‫کارایی‬ ‫ارتقای‬ ‫هدف‬ ‫با‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬ ‫از‬
.‫شد‬ ‫توصیه‬ ‫‌ها‬‫ش‬‫بخ‬
,Hoover Commission Report(
)3 :1949
‫روش‬ ‫به‬ ‫نسبت‬ ‫عملیاتی‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬ ‫روش‬ ‫امتیاز‬
‫براساس‬ ‫ابتدا‬ ‫که‬ ‫بود‬ ‫این‬ ‫عملیاتی‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬
‫واحدهای‬ ‫وظایف‬ ،‫سازمان‬ ‫هر‬ ‫سالیانه‬ ‫اهداف‬
‫هر‬ ‫که‬ ‫‌هایی‬‫ه‬‫پروژ‬ ‫سپس‬ ‫و‬ ‫مشخص‬ ‫آن‬ ‫مختلف‬
‫خود‬ ‫وظیفه‬ ‫ایفای‬ ‫راستای‬ ‫در‬ ‫باید‬ ‫سازمانی‬ ‫واحد‬
‫نیز‬ ‫پروژه‬ ‫هر‬ ‫برای‬ ‫و‬ ‫‌شد‬‫ی‬‫م‬ ‫تعریف‬ ،‫دهد‬ ‫انجام‬
.‫‌شد‬‫ی‬‫م‬ ‫تعیین‬ ‫تفکیک‬ ‫به‬ ‫الزم‬ ‫‌های‬‫ت‬‫فعالی‬ ‫بودجه‬
‫از‬ ‫‌مراتب‬‫ه‬‫ب‬ ‫روش‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬ ‫لذا‬
‫صرفا‬ ‫آن‬ ‫در‬ ‫که‬ »‫‌ای‬‫ه‬‫برنام‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫«بودج‬ ‫روش‬
‫‌بندی‬‫ه‬‫طبق‬ ‫برنامه‬ ‫قالب‬ ‫در‬ ‫مشابه‬ ‫‌های‬‫ه‬‫هزین‬
‫روش‬ ‫‌رو‬‫ن‬‫ازای‬ .‫بود‬ ‫‌تر‬‫ق‬‫دقی‬ ،‫‌شدند‬‫ی‬‫م‬
‫‌یافته‬‫ل‬‫تکام‬ ‫نوعی‬ ‫به‬ »‫عملیاتی‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫«بودج‬
‫به‬ .‫‌شد‬‫ی‬‫م‬ ‫محسوب‬ »‫‌ای‬‫ه‬‫برنام‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫«بودج‬
»‫عملیاتی‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫«بودج‬ ‫روش‬ ‫دلیل‬ ‫همین‬
‫دوم‬ ‫کمیسیون‬ ‫سوی‬ ‫از‬ 1955 ‫سال‬ ‫در‬ ‫مجددا‬
‫امتیازات‬ ‫باوجود‬ ‫اما‬ .‫گرفت‬ ‫قرار‬ ‫تاکید‬ ‫مورد‬ ‫هور‬
‫مورد‬ »‫«دولت‬ ‫و‬ »‫«بن�گاه‬ ‫منظر‬ ‫از‬ ‫متفاوت‬ ‫رویکرد‬ ‫دو‬ ‫با‬ ‫مال�ی‬ ‫س�ند‬ ‫یک‬ ‫‌مثابه‬‫ه‬‫ب‬ ،‫بودجه‬
‫و‬ ‫منابع‬ ‫‌بینی‬‫ش‬‫پی‬ ‫‌کنن�ده‬‫س‬‫منعک‬ ‫بودجه‬ ‫س�ند‬ ،»‫«بنگاه‬ ‫س�طح‬ ‫در‬ .‫‌گیرد‬‫ی‬‫م‬ ‫قرار‬ ‫توج�ه‬
‌‫ی‬‫‌بین‬‫ش‬‫پی‬ ‫انعکاس‬ ‫‌بر‬‫ه‬‫عالو‬ ،‫‌تر‬‫ع‬‫جام‬ ‫رویکردی‬ ‫با‬ ‫دولت‬ ‫که‬ ‫درحالی‬ ‫است؛‬ ‫سالیانه‬ ‫مصارف‬
‫‌ها‬‫ت‬‫سیاس‬ ‫به‬ ‫نیل‬ ‫جهت‬ -‫‌ساله‬‫ک‬‫ی‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫برنام‬ ‫–همچون‬ ‫بودجه‬ ‫سند‬ ‫از‬ ،‫‌ها‬‫ه‬‫هزین‬ ‫و‬ ‫درآمدها‬
‫ملی‬ ‫اهداف‬ ‫به‬ ‫دستیابی‬ ‫که‬ ‫ایران‬ ‫اسالمی‬ ‫جمهوری‬ ‫در‬ .‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫‌مند‬‫ه‬‫بهر‬ ‫قانونی‬ ‫اهداف‬ ‫و‬
‫قوانین‬ ‫و‬ ‫کلی‬ ‫‌های‬‫ت‬�‫سیاس‬ ‫آثار‬ ‫طریق‬ ‫از‬ ‫‌ساله‬‫ت‬‫بیس‬ ‫‌انداز‬‫م‬�‫چش‬ ‫سند‬ ‫در‬ ‫‌ش�ده‬‫ن‬‫تعیی‬ ‫و‬
‫و‬ ‫برنامه‬ ‫اهداف‬ ‫تحق�ق‬ ‫درجهت‬ ‫ابزار‬ ‫‌ترین‬‫م‬‫مه‬ ‫بودجه‬ ‫س�ند‬ ،‫‌ش�وند‬‫ی‬‫م‬ ‫‌جویی‬‫ی‬‫پ‬ ‫برنامه‬
‫بودجه‬ ‫سند‬ ‫تناسب‬ ‫و‬ ‫‌راس�تایی‬‫م‬‫ه‬ ،‫تردید‬ ‫بدون‬ .‫‌ش�ود‬‫ی‬‫م‬ ‫تلقی‬ ‫نظام‬ ‫کلی‬ ‫‌های‬‫ت‬�‫سیاس‬
‫الزم‬ ‫شرط‬ ،‫ابالغی‬ ‫کلی‬ ‫‌های‬‫ت‬‫سیاس‬ ‫و‬ ‫‌انداز‬‫م‬‫چش‬ ‫سند‬ ‫همچون‬ ‫کشور‬ ‫فرادستی‬ ‫اس�ناد‬ ‫با‬
،‫کش�ور‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬ ‫نظام‬ ‫س�اختار‬ ‫اصالح‬ ‫‌رو‬‫ن‬‫ازای‬ .‫بود‬ ‫خواهد‬ ‫قانونی‬ ‫اهداف‬ ‫به‬ ‫نیل‬ ‫برای‬
‫سند‬ ‫اجرای‬ ‫راس�تای‬ ‫در‬ ‫اساس�ی‬ ‫اقدامات‬ ‫از‬ ‫یکی‬ ،‫نظام‬ ‫کلی‬ ‫‌های‬‫ت‬�‫سیاس‬ ‫با‬ ‫متناس�ب‬
‫این‬ ‫در‬ ‫نتیجه‬ ‫یک‬ ‫‌عنوان‬‫ه‬‫ب‬ ‫که‬ ‫بوده‬ ‫توسعه‬ ‫‌های‬‫ه‬‫برنام‬ ‫در‬ ‫شده‬ ‫تعیین‬ ‫اهداف‬ ‫و‬ ‫‌انداز‬‫م‬‫چش‬
.‫شد‬ ‫خواهد‬ ‫پرداخته‬ ‫آن‬ ‫به‬ ‫مقاله‬
‫جمهور‬ ‫رییس‬ ‫راهبردی‬ ‫نظارت‬ ‫و‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫برنام‬ ‫معاون‬ ،‫نوبخت‬ ‫محمدباقر‬ ‫دکتر‬
‫کشور‬‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬‫نظام‬‫ساختار‬‫اصالح‬‫برای‬‫مدلی‬
22
www.irannsr.orgwww.irannsr.org
Information & Communication Technology Magazine
)‫(تكفا‬‫ارتباطات‬‫و‬‫اطالعات‬‫فناوري‬‫كاربري‬‫توسعه‬‫ماهنامه‬
1392‫بهمن‬‫و‬‫دي‬
‫مقاله‬

23. ،‫اجرا‬ ‫در‬ ‫صعوبت‬ ‫دلیل‬ ‫به‬ ،‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬ ‫شیوه‬ ‫این‬
،‫داشت‬ ‫کاربرد‬ ‫همچنان‬ »‫‌ای‬‫ه‬‫برنام‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫«بودج‬
‫دفاع‬ ‫وزیر‬ ،‫نامارا‬ ‫مک‬ 1961 ‫سال‬ ‫در‬ ‫‌که‬‫ی‬‫‌طور‬‫ه‬‫ب‬
»‫‌ای‬‫ه‬‫برنام‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫«بودج‬ ‫از‬ ‫استفاده‬ ‫امریکا‬ ‫وقت‬
.‫کرد‬ ‫ابالغ‬ ‫دفاع‬ ‫وزارت‬ ‫به‬ ‫رسما‬ ‫را‬
‫مالی‬ ‫مدیران‬ ‫از‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫مجموع‬ ‫‌ها‬‫ل‬‫سا‬ ‌‫ن‬‫ای‬ ‫در‬
،‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬ ‫روش‬ ‫‌روزرسانی‬‫ه‬‫ب‬ ‫درجهت‬
‫آغاز‬ ‫کانادا‬ ‫و‬ ‫امریکا‬ ‫در‬ ‫را‬ ‫متعددی‬ ‫مطالعات‬
‫برنامه‬ 139 ‫از‬ ‫بیش‬ ‫‌که‬‫ی‬‫‌طور‬‫ه‬‫ب‬ ،‫کردند‬
‫متمرکز‬ ‫عملیاتی‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬ ‫روی‬ ‫کاری‬
‫در‬ ‫سرانجام‬ ‫تا‬ )8 :1966 ,Terhune( .‫شد‬
‫به‬ ‫نسبت‬ ‫‌تری‬‫ل‬‫کام‬ ‫روش‬ 1960 ‫دهه‬ ‫اواسط‬
‫توجه‬ ‫مورد‬ ‫امریکا‬ ‫در‬ »‫‌ای‬‫ه‬‫برنام‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫«بودج‬
،‫‌ریزی‬‫ح‬‫طر‬ ‫«نظام‬ ‫عنوان‬ ‫با‬ ‫روش‬ ‫این‬ .‫گرفت‬ ‫قرار‬
.‫شد‬ ‫مطرح‬ PPBS »‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬ ‫و‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫برنام‬
‫تعیین‬ ‫بلندمدت‬ ‫اهداف‬ ‫ابتدا‬ ،PPBS ‫در‬
‫درجهت‬ ‫مناسب‬ ‫‌های‬‫ی‬‫استراتژ‬ ‫سپس‬ ،‫‌شوند‬‫ی‬‫م‬
‫این‬ ‫در‬ ‫و‬ ‫‌گردند‬‫ی‬‫م‬ ‫طراحی‬ ‫اهداف‬ ‫به‬ ‫دستیابی‬
‫نهایتا‬ .‫‌گیرد‬‫ی‬‫م‬ ‫صورت‬ ‫مطلوب‬ ‫‌ریزی‬‫ح‬‫طر‬ ‫جهت‬
‫انجام‬ ‫باید‬ ‫که‬ ‫‌هایی‬‫ه‬‫برنام‬ ،‫‌ریزی‬‫ح‬‫طر‬ ‫این‬ ‫در‬
‫ساالنه‬‫ترتیب‬‫این‬‫به‬.‫شد‬‫خواهند‬‫مشخص‬،‫شوند‬
‫درخصوص‬ ،‫یکسال‬ ‫از‬ ‫بیشتر‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫دور‬ ‫برای‬ ‫یا‬ ‫و‬
‫درنظر‬ ‫بودجه‬ ،‫شوند‬ ‫اجرایی‬ ‫باید‬ ‫که‬ ‫‌هایی‬‫ه‬‫برنام‬
‫قابل‬ ‫سال‬ ‫یا‬ ‫دوره‬ ‫هر‬ ‫در‬ ‫بنابراین‬ .‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫گرفته‬
‫چارچوب‬ ‫در‬ ‫برنامه‬ ‫کدام‬ ‫که‬ ‫بود‬ ‫خواهد‬ ‫بررسی‬
‫و‬ ‫استراتژی‬ ‫کدام‬ ‫اجرای‬ ‫جهت‬ ‫طرح‬ ‫کدام‬
‫در‬ ‫بلندمدت‬ ‫هدف‬ ‫کدام‬ ‫به‬ ‫دستیابی‬ ‫‌منظور‬‫ه‬‫ب‬
‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬ ‫فرآیند‬ )1( ‫نمایه‬ .‫است‬ ‫اجرا‬ ‫دست‬
.‫‌دهد‬‫ی‬‫م‬ ‫نشان‬ ‫را‬ PPBS ‫روش‬ ‫به‬
‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬ ‫و‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫برنام‬ ،‫‌ریزی‬‫ح‬‫طر‬ ‫نظام‬ ‫روش‬
1966 ‫سال‬ ‫در‬ ‫شفافیت‬ ‫و‬ ‫دقت‬ ‫‌دلیل‬‫ه‬‫ب‬ PPBS
‫جهت‬ ‫امریکا‬ ‫وقت‬ ‫‌جمهور‬‫س‬‫ریی‬ ،‫جانسون‬ ‫توسط‬
‫ابالغ‬ ‫‌ها‬‫ن‬‫سازما‬ ‫همان‬ ‫به‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬ ‫در‬ ‫استفاده‬
‫درجهت‬ 1970 ‫دهه‬ ‫در‬ ‫ابالغیه‬ ‫این‬ ‫هرچند‬ .‫شد‬
‫لغو‬ PPBS ‫از‬ ‫‌ها‬‫ن‬‫سازما‬ ‫همه‬ ‫استفاده‬ ‫به‬ ‫الزام‬
‫دلیل‬ ‫به‬ )DOD( ‫امریکا‬ ‫دفاع‬ ‫وزارت‬ ‫اما‬ ،‫شد‬
‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬ ‫روش‬ ‫این‬ ‫‌های‬‫ت‬‫ظرفی‬ ‫و‬ ‫امتیازات‬
‫سال‬ 30 ‫از‬ ‫بیش‬ ،‫نظامی‬ ‫و‬ ‫دفاعی‬ ‫امور‬ ‫در‬
.‫داد‬ ‫ادامه‬ ‫را‬ ‫آن‬ ‫از‬ ‫استفاده‬
‫به‬ ‫نسبت‬ PPBS ‫فرآیندهای‬ ‫از‬ ‫یکی‬
‫هر‬ ‫بودجه‬ ‫ارقام‬ ‫آن‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫افزایشی‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬
‫مورد‬ ‫بعد‬ ‫سال‬ ‫برای‬ ‫افزایشی‬ ‫درصدی‬ ‫با‬ ‫سال‬
‫پیشرفته‬ ‫سیستم‬ ‫یک‬ ،‫‌گیرند‬‫ی‬‫م‬ ‫قرار‬ ‫استفاده‬
‫هر‬ ‫در‬ ‫بودجه‬ ‫تعیین‬ ‫زیرا‬ .‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫محسوب‬
‫در‬ ‫که‬ ‫افزایشی‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬ ‫نسبت‬ ‫دقیقا‬ ‫سطح‬
‫با‬ ‫سال‬ ‫هر‬ ‫بودجه‬ ‫ارقام‬ ‫آن‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫افزایشی‬ ‫آن‬
‫استفاده‬ ‫مورد‬ ‫بعد‬ ‫سال‬ ‫برای‬ ‫افزایشی‬ ‫درصدی‬
‫محسوب‬ ‫پیشرفته‬ ‫سیستم‬ ‫یک‬ ،‫‌گیرند‬‫ی‬‫م‬ ‫قرار‬
‫بر‬ ‫دقیقا‬ ‫سطح‬ ‫هر‬ ‫در‬ ‫بودجه‬ ‫تعیین‬ ‫زیرا‬ .‫‌شود‬‫ی‬‫م‬
‫سطوح‬ ‫از‬ ‫‌ریزی‬‫ح‬‫طر‬ ‫در‬ ،‫‌شده‬‫ف‬‫تعری‬ ‫نیاز‬ ‫مبنای‬
‫دوره‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫گفتنی‬ .‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫انجام‬ ‫باالتر‬
‫منظور‬ ‫به‬ ‫دفاع‬ ‫وزارت‬ ‫در‬ ‫رامسفلد‬ ‫دونالد‬ ‫تصدی‬
‫این‬ ‫در‬ ‫اصالحاتی‬ PPBS ‫روش‬ ‫کارایی‬ ‫افزایش‬
‫کردن‬ ‫ساالنه‬ ‫دو‬ ‫جمله‬ ‫از‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬ ‫از‬ ‫شیوه‬
.‫آمد‬ ‫عمل‬ ‫به‬ ‫بودجه‬
،PPBS ‫روش‬ ‫در‬ ‫قوت‬ ‫نقاط‬ ‫تعدد‬ ‫‌رغم‬‫ه‬‫ب‬
‫همچون‬ ‫دالیلی‬ ‫به‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬ ‫از‬ ‫شیوه‬ ‫این‬
‫نیازمندی‬ ،‫ساالنه‬ ‫بازنگری‬ ‫ضرورت‬ ‫و‬ ‫‌گیری‬‫ت‬‫وق‬
‫و‬ ‫پیچیده‬ ‫‌های‬‫ه‬‫داد‬ ‫تحلیل‬ ‫برای‬ ‫فناوری‬ ‫به‬
‫در‬ ‫امریکا‬ ‫دفاع‬ ‫وزارت‬ ‫در‬ ‫جز‬ ‫به‬ ،‫بزرگ‬ ‫بسیار‬
‫قرار‬ ‫استقبال‬ ‫مورد‬ ‫کشور‬ ‫آن‬ ‫دیگر‬ ‫‌های‬‫ن‬‫سازما‬
‫ارتقای‬ ‫و‬ ‫افزایش‬ ‫ضرورت‬ ‫دلیل‬ ‫به‬ ‫ولی‬ ،‫نگرفت‬
‫از‬ ‫دیگری‬ ‫روش‬ ،‫منابع‬ ‫تخصیص‬ ‫در‬ ‫کارایی‬
‫مبنای‬ ‫بر‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫«بودج‬ ‫عنوان‬ ‫با‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬
‫به‬ .‫شد‬ ‫مطرح‬ 1970 ‫دهه‬ ‫اوایل‬ ‫از‬ ZBB »‫صفر‬
‫در‬ ‫برتر‬ ‫مدیریتی‬ ‫روش‬ ‫یک‬ ‫مثابه‬ ‫به‬ ‫که‬ ‫طوری‬
‫کارتر‬ ‫جیمی‬ ‫سوی‬ ‫از‬ ‫‌جمهوری‬‫ت‬‫ریاس‬ ‫انتخابات‬
.)2005 ,Willamson( ‫شد‬ ‫ارائه‬
‫ضعف‬ ‫نقاط‬ ‫رفع‬ ‫جهت‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫روش‬ ‫این‬ ‫در‬
،‫است‬ ‫شده‬ ‫طراحی‬ ‫افزایشی‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬
‫به‬ ‫توجه‬ ‫بدون‬ ‫برنامه‬ ‫هر‬ ‫برای‬ ‫بودجه‬ ‫تعیین‬
‫طوری‬ ‫به‬ ‫‌شود؛‬‫ی‬‫م‬ ‫انجام‬ ‫قبل‬ ‫سال‬ ‫تصویبی‬ ‫رقم‬
‫صفر‬ ‫‌ها‬‫ه‬‫برنام‬ ‫همه‬ ‫بودجه‬ ‫ابتدا‬ ،‫سال‬ ‫هر‬ ‫در‬ ‫که‬
‫اثبات‬ ،‫الزم‬ ‫‌های‬‫ی‬‫بررس‬ ‫از‬ ‫پس‬ ‫تا‬ ،‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫تلقی‬
‫یک‬ ‫هر‬ ‫اجرای‬ ‫هم‬ ‫موردنظر‬ ‫سال‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫شود‬
‫و‬ ‫جدید‬ ‫‌های‬‫ت‬‫فعالی‬ ‫انجام‬ ‫نیازمند‬ ،‫‌ها‬‫ه‬‫برنام‬ ‫از‬
.‫بود‬ ‫خواهد‬ ‫متناسب‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫بودج‬
‫دلیل‬ ‫به‬ ‫عمال‬ ‫نیز‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬ ‫شیوه‬ ‫این‬
‫همه‬ ‫درخواستی‬ ‫بودجه‬ ‫باید‬ ‫سال‬ ‫هر‬ ‫اینکه‬
‫و‬ ‫بررسی‬ ‫مورد‬ ‫مجددا‬ ‫مربوطه‬ ‫‌های‬‫ن‬‫سازما‬
‫نو‬ ‫از‬ ‫تاییدشده‬ ‫و‬ ‫ضروری‬ ‫‌های‬‫ت‬‫فعالی‬ ‫براساس‬
‫و‬ ‫زمان‬ ‫نیازمند‬ ‫و‬ ‫دشوار‬ ‫روشی‬ ،‫شوند‬ ‫محاسبه‬
‫است؛‬ ‫تکراری‬ ‫و‬ ‫متعدد‬ ‫‌های‬‫ت‬‫فعالی‬ ‫همچنین‬
‫جهت‬ ‫کافی‬ ‫شفافیت‬ ‫و‬ ‫دقت‬ ‫وجود‬ ‫با‬ ‫‌رو‬‫ن‬‫ازای‬
‫‌ویژه‬‫ه‬‫ب‬ .‫نشد‬ ‫مواجه‬ ‫مجریان‬ ‫استقبال‬ ‫با‬ ،‫استمرار‬
‫از‬ ‫حاکی‬ ،‫‌شده‬‫م‬‫انجا‬ ‫مطالعات‬ ‫از‬ ‫برخی‬ ‫نتایج‬ ‫آنکه‬
.‫بود‬ ‫انتظار‬ ‫حد‬ ‫در‬ ZBB ‫کارایی‬ ‫عدم‬
473‫شماره‬
1392‫مهرماه‬
‫تحلیلی‬-‫خبری‬‫نشریه‬
‫تحقیقی‬‫مقاله‬
3
.)Merry,‌1964: 12(
‌‫‌تنها‌در‬‫ه‬‫ن‬‌»‫‌اي‬‫ه‬‫برنام‬‌‫‌ریزي‬‫ه‬‫اوایل‌دهه‌0291‌«بودج‬‌‫از‬
‌‫نیز‌مورد‌توجه‌قرار‬‌‫بخش‌خصوصي‬‌‫بلكه‌در‬‌،‫بخش‌دولتي‬
‌‫ابتدا‌شرکت‌دوپونت‌و‌سپس‌شرکت‬‌‫‌که‬‫ي‬‫‌طور‬‫ه‬‫ب‬‌،‫گرفت‬
‌‫‌ریزي‬‫ه‬‫از‌روش‌«بودج‬‌1924‌‫جن��رال‌موت��رز‌در‌س��ال‬
.)Novick,‌1966: 2(‌‫‌اي»‌استفاده‌کردند‬‫ه‬‫برنام‬
‌‫‌ری��زي‌در‌س��ال‌0391‌در‌وزارت‬‫ه‬‫ای��ن‌روش‌بودج‬
‌‫)‌و‌سپس‌در‌دهه‬Elkins,‌1955: 2(‌‫امریكا‬‌‫کشاورزي‬
‌‫‌هاي‌نظامي‌نیز‌متداول‌ش��د‌و‌تا‌پایان‬‫ش‬‫0491‌در‌بخ‬
.)Novick,‌1945: 5(‌‫ادامه‌داشت‬‌‫جنگ‌جهاني‌دوم‬
‌‫اما‌در‌س��ال‌9491‌به‌پیشنهاد‌کمیسیون‌هور‌روش‬
‌‫‌ریزي‬‫ه‬‫بودج‬‌‫از‬‌‫به‌عنوان‌روش‌جدیدي‬‌‫‌ریزي‌عملیاتي‬‫ه‬‫بودج‬
‌‫‌ها‌توصیه‌گردید‬‫ش‬‫‌با‌ه��دف‌ارتقاي‌کارایي‌به‌همة‌بخ‬
.)Hoover Commission Report,‌1949: 3(
‌‫‌ریزي‌عملیاتي‌نس��بت‌به‌روش‬‫ه‬‫امتی��از‌روش‌بودج‬
‌‫‌اي‌این‌بود‌که‌ابتدا‌براس��اس‌اهداف‬‫ه‬‫‌ریزي‌برنام‬‫ه‬‫بودج‬
‌‫س��الیانه‌هر‌س��ازمان،‌وظایف‌واحده��اي‌مختلف‌آن‬
‌‫‌هایي‌که‌هر‌واحد‌سازماني‌باید‬‫ه‬‫مشخص‌و‌سپس‌پروژ‬
‌‫‌شد‬‫ي‬‫انجام‌دهد،‌تعریف‌م‬‌‫ایفاي‌وظیفه‌خود‬‌‫در‌راستاي‬
‌‫‌هاي‌الزم‌به‌تفكیك‬‫ت‬‫و‌براي‌هر‌پروژه‌نیز‌بودجه‌فعالی‬
.‫‌گردید‬‫ي‬‫تعیین‌م‬
‌‫‌مرات��ب‌از‌روش‬‫ه‬‫‌ری��زي‌در‌ای��ن‌روش‌ب‬‫ه‬‫ل��ذا‌بودج‬
‌‫‌هاي‬‫ه‬‫ً‌هزین‬‫ا‬‫‌اي»‌ک��ه‌در‌آن‌صرف‬‫ه‬‫‌ری��زي‌برنام‬‫ه‬‫«بودج‬
‌‫‌تر‬‫ق‬‫‌ش��دند،‌دقی‬‫ي‬‫‌بندي‌م‬‫ه‬‫مش��ابه‌در‌قالب‌برنامه‌طبق‬
‌‫‌نوعي‬‫ه‬‫‌ری��زي‌عملیاتي»‌ب‬‫ه‬‫‌رو‌روش‌«بودج‬‫ن‬��‫ازای‬‌.‫ب��ود‬
‌.‫‌شد‬‫ي‬‫‌اي»‌محس��وب‌م‬‫ه‬‫‌ریزي‌برنام‬‫ه‬‫‌یافته‌«بودج‬‫ل‬‫تكام‬
‌ً‫ا‬‫‌ریزي‌عملیاتي»‌مجدد‬‫ه‬‫به‌همین‌دلی��ل‌روش‌«بودج‬
‌‫در‌سال‌5591‌از‌سوي‌کمیسیون‌دوم‌هور‌مورد‌تأکید‬
.)Hoover,‌1955: 29(‌‫قرار‌گرفت‬
‌‫به‌دلیل‬‌،‫‌ریزي‬‫ه‬‫این‌ش��یوة‌بودج‬‌‫امتیازات‬‌‫اما‌با‌وجود‬
‌‫‌اي»‌همچنان‌کاربرد‬‫ه‬‫برنام‬‌‫‌ریزي‬‫ه‬‫اجرا،‌«بودج‬‌‫صعوبت‌در‬
‌‫‌که‌در‌سال‌1691‌مك‌نامارا،‌وزیر‌دفاع‬‫ي‬‫‌طور‬‫ه‬‫داشت،‌ب‬
‌ً‫ا‬‫‌اي»‌را‌رسم‬‫ه‬‫‌ریزي‌برنام‬‫ه‬‫وقت‌امریكا‌استفاده‌از‌«بودج‬
.)Seligman,‌1965: 117(‌‫به‌وزارت‌دفاع‌ابالغ‌کرد‬
‌‫‌اي‌از‌مدیران‌مالي‌در‌جهت‬‫ه‬‫‌ها‌مجموع‬‫ل‬‫در‌این‌س��ا‬
‌‫‌ریزي،‌مطالعات‌متعددي‌را‌در‬‫ه‬‫‌روزرساني‌روش‌بودج‬‫ه‬‫ب‬
‌139‌‫‌که‌بیش‌از‬‫ي‬‫‌طور‬‫ه‬‫امری��كا‌و‌کانادا‌آغاز‌کردن��د،‌ب‬
‌‫‌ریزي‌عملیاتي‌متمرکز‌ش��د‬‫ه‬‫بودج‬‌‫بر‌روي‬‌‫برنامه‌کاري‬
.)Terhune,‌1966: 8(
‌‫‌تري‬‫ل‬‫تا‌س��رانجام‌در‌اواس��ط‌دهه‌0691‌روش‌کام‬
‌‫‌اي»‌در‌امریكا‌مورد‬‫ه‬��‫‌ری��زي‌برنام‬‫ه‬‫نس��بت‌به‌«بودج‬
‌،‫‌ریزي‬‫ح‬‫توجه‌قرار‌گرفت.‌این‌روش‌با‌عنوان‌«نظام‌طر‬
‌‫‌‌مط��رح‌ش��د‬PPBS‌»‫‌ری��زي‬‫ه‬‫‌ری��زي‌و‌بودج‬‫ه‬‫برنام‬
.)Hagen,‌1968: 7(
‌،‫‌ش��وند‬‫ي‬‫‌،‌ابتدا‌اهداف‌بلندمدت‌تعیین‌م‬PPBS‌‫در‬
‌‫‌هاي‌مناس��ب‌در‌جهت‌دستیابي‌به‬‫ي‬‫سپس‌اس��تراتژ‬
‌‫‌ریزي‬‫ح‬‫‌گردند‌و‌در‌ای��ن‌جهت‌طر‬‫ي‬‫اه��داف‌طراحي‌م‬
‌،‫‌ریزي‬‫ح‬‫ً‌در‌ای��ن‌طر‬‫ا‬‫‌گی��رد.‌نهایت‬‫ي‬‫مطل��وب‌صورت‌م‬
‌.‫انجام‌ش��وند،‌مشخص‌خواهند‌شد‬‌‫باید‬‌‫‌هایي‌که‬‫ه‬‫برنام‬
‌،‫‌اي‌بیشتر‌از‌یكسال‬‫ه‬‫‌این‌ترتیب‌ساالنه‌و‌یا‌براي‌دور‬‫ه‬‫ب‬
‌‫بودجه‬‌،‫اجرایي‌ش��وند‬‌‫باید‬‌‫‌هایي‌که‬‫ه‬‫درخص��وص‌برنام‬
‌‫‌ش��ود.‌بنابراین‌در‌هر‌دوره‌یا‌س��ال‬‫ي‬‫درنظ��ر‌گرفته‌م‬
‌‫قابل‌بررس��ي‌خواهد‌بود،‌که‌کدام‌برنامه،‌در‌چارچوب‬
‌‫‌منظور‬‫ه‬‫ب‬‌‫اس��تراتژي‌و‬‌‫اجراي‌کدام‬‌‫ک��دام‌طرح‌جه��ت‬
‌‫‌دس��تیابي‌به‌کدام‌هدف‌بلندمدت‌در‌دست‌اجرا‌است‬
‌‫فراین��د‬‌)1(‌‫نمای��ه‬‌.)Herrmann,‌etc:‌2010(
.‫‌دهد‬‫ي‬‫‌را‌نشان‌م‬PPBS‌‫‌ریزي‌به‌روش‬‫ه‬‫بودج‬
‌‫‌ریزي‬‫ه‬‫‌ری��زي‌و‌بودج‬‫ه‬‫‌ریزي،‌برنام‬‫ح‬‫روش‌نظ��ام‌طر‬
‌1966‌‫‌دلی��ل‌دقت‌و‌ش��فافیت‌در‌س��ال‬‫ه‬‫)‌ب‬PPBS(
‌‫‌جمه��ور‌وقت‌امری��كا‌جهت‬‫س‬‫توس��ط‌جانس��ون،‌ری‬
‌‫‌‌شد‬‫غ‬‫‌ها‌ابال‬‫ن‬‫‌ریزي‌به‌همه‌س��ازما‬‫ه‬‫‌اس��تفاده‌در‌بودج‬
.)U.S.‌Executive Office of PPB,‌1966: 1(
‌‫هرچن��د‌این‌ابالغیه‌در‌دهه‌0791‌در‌جهت‌الزام‌به‬
‌‫اما‌وزارت‬‌،‫‌لغو‌گردید‬PPBS‌‫از‬‌‫‌ها‬‫ن‬‫‌‌همة‌سازما‬‫ة‬‫استفاد‬
‌‫‌هاي‬‫ت‬‫‌دلیل‌امتیازات‌و‌ظرفی‬‫ه‬‫‌‌ب‬)DOD(‌‫دفاع‌امری��كا‬
‌‫‌ریزي‌در‌امور‌دفاعي‌و‌نظامي،‌بیش‌از‬‫ه‬‫این‌روش‌بودج‬
.)Mikesell,‌2011(‌‫ادامه‌داد‬‌‫از‌آن‌را‬‌‫استفاده‬‌‫03‌سال‬
‌‫‌ریزي‬‫ه‬‫‌نس��بت‌ب��ه‌بودج‬PPBS‌‫یكي‌از‌فرایندهاي‬
‌‫ارقام‌بودجه‌هر‌س��ال‌با‌درصدي‬‌‫افزایش��ي‌ک��ه‌در‌آن‬
‌،‫‌گیرند‬‫ي‬‫اس��تفاده‌قرار‌م‬‌‫افزایش��ي‌براي‌سال‌بعد‌مورد‬
‌‫‌ش��ود.‌زیرا‌تعیین‬‫ي‬‫یك‌سیس��تم‌پیشرفته‌محسوب‌م‬
‌‫‌ریزي‬‫ه‬‫ً‌نس��بت‌ب��ه‌بودج‬‫ا‬‫بودج��ه‌در‌هر‌س��طح‌دقیق‬
‌‫ارقام‌بودجه‌هر‌س��ال‌با‌درصدي‬‌‫افزایش��ي‌ک��ه‌در‌آن‬
‌،‫‌گیرند‬‫ي‬‫اس��تفاده‌قرار‌م‬‌‫افزایش��ي‌براي‌سال‌بعد‌مورد‬
‌‫‌ش��ود.‌زیرا‌تعیین‬‫ي‬‫یك‌سیس��تم‌پیشرفته‌محسوب‌م‬
‌،‫‌ش��ده‬‫ف‬‫ً‌بر‌مبناي‌نیاز‌تعری‬‫ا‬‫بودجه‌در‌هر‌س��طح‌دقیق‬
‌‫‌ش��ود‬‫ي‬‫م‬‌‫انج��ام‬‌‫باالت��ر‬‌‫س��طوح‬‌‫از‬‌‫‌ری��زي‬‫ح‬‫طر‬‌‫‌در‬
‌‫-412).‌گفتن��ي‌اس��ت‌که‌در‬Schik,‌2007: 199(
‌‫‌منظور‬‫ه‬‫ب‬‌‫دورة‌تص��دي‌دونالد‌رامس��فلد‌در‌وزارت‌دفاع‬
‌‫‌اصالحاتي‌در‌این‌ش��یوه‬PPBS‌‫افزایش‌کارایي‌روش‬
‌‫‌عمل‬‫ه‬‫‌کردن‌بودجه‌ب‬‫ه‬‫‌ریزي‌از‌جمله‌دو‌س��االن‬‫ه‬‫از‌بودج‬
.)Church and Earner,‌2009: 80 -84(‌‫آمد‬
‌‫”،‌این‌شیوه‬PPBS“‌‫‌رغم‌تعدد‌نقاط‌قوت‌در‌روش‬‫ه‬‫ب‬
‌‫‌گیري‌و‌ضرورت‬‫ت‬‫‌ریزي‌به‌دالیلي‌همچون‌وق‬‫ه‬‫از‌بودج‬
‌‫‌هاي‬‫ه‬‫تحلیل‌داد‬‌‫براي‬‌‫به‌فناوري‬‌‫نیازمندي‬‌،‫بازنگري‌ساالنه‬
‌‫امریكا‌در‬‌‫‌جز‌در‌وزارت‌دفاع‬‫ه‬‫پیچیده‌و‌بس��یار‌بزرگ،‌ب‬
(‌‫نگرفت‬‌‫استقبال‌قرار‬‌‫‌هاي‌دیگر‌آن‌کشور‌مورد‬‫ن‬‫‌سازما‬
‌‫‌دلیل‬‫ه‬‫)‌ولي‌ب‬Hermann and Others,‌2010 : 3
‌،‫ارتق��اي‌کارایي‌در‌تخصیص‌منابع‬‌‫افزایش‌و‬‌‫ض��رورت‬
‌‫‌ریزي‬‫ه‬‫‌ریزي‌با‌عن��وان‌«بودج‬‫ه‬‫روش‌دیگ��ري‌از‌بودج‬
‌‫‌‌از‌اوایل‌ده��ة‌0791‌مطرح‬ZBB‌»‫ب��ر‌مبناي‌صف��ر‬
‌‫‌مثابه‌ی��ك‌روش‌مدیریتي‌برتر‌در‬‫ه‬‫‌که‌ب‬‫ي‬‫‌طور‬‫ه‬‫ش��د.‌ب‬
‌‫ارائه‌شد‬‌‫از‌سوي‌جیمي‌کارتر‬‌‫‌انتخابات‌ریاست‌جمهوري‬
.)Willamson,‌2005(
‌‫‌ریزي‬‫ه‬‫بودج‬‌‫نقاط‌ضعف‬‌‫این‌روش‌که‌در‌جهت‌رفع‬‌‫در‬
‌‫برنامه‬‌‫براي‌هر‬‌‫بودجه‬‌‫است،‌تعیین‬‌‫افزایشي‌طراحي‌شده‬
‌‫‌ش��ود؛‬‫ي‬‫انجام‌م‬‌‫به‌رقم‌تصویبي‌س��ال‌قبل‬‌‫بدون‌توجه‬
‌‫‌ها‌صفر‬‫ه‬‫‌که‌در‌هر‌سال،‌ابتدا‌بودجه‌همه‌برنام‬‫ي‬‫‌طور‬‫ه‬‫ب‬
‌‫اثبات‌شود‌که‬‌،‫‌هاي‌الزم‬‫ي‬‫بررس‬‌‫از‬‌‫‌شود،‌تا‌پس‬‫ي‬‫تلقي‌م‬
‌‫‌ها،‌نیازمند‬‫ه‬‫در‌سال‌موردنظر‌هم‌اجراي‌هریك‌از‌برنام‬
‌‫‌اي‌متناس��ب‌خواهند‬‫ه‬‫‌هاي‌جدید‌و‌بودج‬‫ت‬‫انجام‌فعالی‬
‌.)Hagen,‌Hobson and Wilson,‌2001: 9(‌‫بود‬
‌‫اینكه‌هر‌سال‬‌‫‌دلیل‬‫ه‬‫ً‌ب‬‫ال‬‫‌ریزي‌نیز‌عم‬‫ه‬‫این‌ش��یوه‌بودج‬
‌ً‫ا‬‫‌هاي‌مربوطه‌مجدد‬‫ن‬‫بودجه‌درخواستي‌همه‌سازما‬‌‫باید‬
‌‫‌هاي‌ضروري‌و‌تأییدشده‬‫ت‬‫براساس‌فعالی‬‌‫بررسي‌و‬‌‫مورد‬
‌‫نیازمند‌زمان‌و‬‌‫نو‌محاس��به‌ش��وند،‌روشي‌دش��وار‌و‬‌‫از‬
‌‫‌رو‌با‬‫ن‬‫‌هاي‌متعدد‌و‌تكراري‌است؛‌ازای‬‫ت‬‫همچنین‌فعالی‬
‌‫وجود‌دقت‌و‌شفافیت‌کافي‌جهت‌استمرار،‌با‌استقبال‬
‌‫از‌مطالعات‬‌‫برخي‬‌‫نتایج‬‌‫‌ویژه‌آنكه‬‫ه‬‫ب‬‌.‫نشد‬‌‫مجریان‌مواجه‬
‌‫بود‬‌‫انتظار‬‌‫‌‌در‌حد‬ZBB‌‫از‌عدم‌کارایي‬‌‫انجام‌شده،‌حاکي‬‌
.)Hammond and Knot,‌1980: 61(
‌1970‌‫اواس��ط‌دهه‬‌‫از‬‌‫‌ری��زي‌که‬‫ه‬‫روش‌دیگ��ر‌بودج‬
‌‫‌ریزي‌غلتان‌یا‌منعطف‬‫ه‬‫مورد‌توجه‌ق��رار‌گرفت،‌بودج‬
‌‫‌‌ب��ود.‌ای��ن‌روش‌که‌پس‌از‌نخس��تین‌ش��وك‬‌)RB(
‌1973‌‫نفتي‌ناش��ي‌از‌جنگ‌مصر‌و‌اس��رائیل‌در‌سال‬
‌‫و‌نابس��اماني‌و‌فعالی��ت‌اقتصادي‌کش��ورهاي‌صنعتي‬
‌‫‌ک��رد‌که‌در‬‫ي‬‫ام��كان‌را‌فراهم‌م‬‌‫ای��ن‬‌،‫اس��تفاده‌ش��د‬
Long-Term Goals
‫بلندمدت‬‫اهداف‬
Strategies
‫ها‬‫استراتژي‬
PLaniing
‫ریزي‬‫طرح‬
Program (n(
‫ام‬n‫برنامه‬
P(4(P(3(Program (2(
‫دوم‬‫برنامه‬
Program (1(
‫اول‬‫برنامه‬
}
}
‫اول‬‫سال‬
‫دوم‬‫سال‬
PPBS‫روش‬‫به‬‫ريزي‬‫بودجه‬‫فرايند‬.1‫شماره‬‫نمايه‬
23
)‫(تكفا‬‫ارتباطات‬‫و‬‫اطالعات‬‫فناوري‬‫كاربري‬‫توسعه‬‫ماهنامه‬
www.irannsr.org
www.irannsr.org
Information & Communication Technology Magazine
1392‫بهمن‬‫و‬‫دي‬
‫مقاله‬

24. ‫دهه‬ ‫اواسط‬ ‫از‬ ‫که‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬ ‫دیگر‬ ‫روش‬
‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬ ،‫گرفت‬ ‫قرار‬ ‫توجه‬ ‫مورد‬ 1970
‫پس‬ ‫که‬ ‫روش‬ ‫این‬ .‫بود‬ )RB( ‫منعطف‬ ‫یا‬ ‫غلتان‬
‫و‬ ‫مصر‬ ‫جنگ‬ ‫از‬ ‫ناشی‬ ‫نفتی‬ ‫شوک‬ ‫نخستین‬ ‫از‬
‫فعالیت‬ ‫و‬ ‫نابسامانی‬ ‫و‬ 1973 ‫سال‬ ‫در‬ ‫اسرائیل‬
‫این‬ ،‫شد‬ ‫استفاده‬ ‫صنعتی‬ ‫کشورهای‬ ‫اقتصادی‬
‫عدم‬ ‫شرایط‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫‌کرد‬‫ی‬‫م‬ ‫فراهم‬ ‫را‬ ‫امکان‬
‫برحسب‬ ‫منابع‬ ‫تخصیص‬ ،‫درآمدها‬ ‫از‬ ‫اطمینان‬
‫ابتدا‬ ‫شیوه‬ ‫این‬ ‫در‬ .‫شود‬ ‫انجام‬ ‫‌ها‬‫ه‬‫هزین‬ ‫اولویت‬
‫براساس‬ ‫‌ها‬‫ه‬‫برنام‬ ‫از‬ ‫یک‬ ‫هر‬ ‫موردنیاز‬ ‫‌های‬‫ه‬‫هزین‬
‫‌بندی‬‫ه‬‫طبق‬ ‫‌ها‬‫ت‬‫فعالی‬ ‫اولویت‬ ‫و‬ ‫ضرورت‬ ‫میزان‬
‫ترتیب‬ ‫به‬ ،‫درآمدها‬ ‫حصول‬ ‫به‬ ‫توجه‬ ‫با‬ ‫تا‬ ‫شده‬
‫در‬ .‫یابد‬ ‫تخصیص‬ ،‫‌ها‬‫ه‬‫هزین‬ ‫از‬ ‫یک‬ ‫هر‬ ‫اولویت‬
،‫گرفت‬ ‫صورت‬ ‫هانسن‬ ‫توسط‬ ‫که‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫مطالع‬
‫سه‬ ‫برحسب‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬ ‫‌های‬‫ش‬‫رو‬ ‫انواع‬
‫و‬ ‫عملیاتی‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫برنام‬ ،‫‌بینی‬‫ش‬‫پی‬ ‫شاخص‬
‫مقایسه‬ ‫یکدیگر‬ ‫با‬ ‫مدل‬ ‫یک‬ ‫در‬ ‫عملکرد‬ ‫ارزیابی‬
‫گویای‬ ،‫مدل‬ ‫این‬ ‫بررسی‬ ‫از‬ ‫حاصل‬ ‫نتایج‬ .‫شدند‬
‫به‬ ‫نسبت‬ ‫غلتان‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬ ‫بودن‬ ‫‌تر‬‫ب‬‫مطلو‬
‫چنین‬ ‫در‬ .‫بود‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬ ‫‌های‬‫ش‬‫رو‬ ‫سایر‬
‫در‬ ‫آنکه‬ ‫از‬ ‫پس‬ 1990 ‫دهه‬ ‫اوایل‬ ‫از‬ ‫شرایطی‬
‫حسابداری‬ ‫استانداردهای‬ ‫هیات‬ 1980 ‫دهه‬
‫حاصل‬ ‫نتایج‬ ‫بر‬ ‫خود‬ ‫‌های‬‫ش‬‫گزار‬ ‫ارائه‬ ‫در‬ ‫دولتی‬
‫سطح‬ ‫در‬ ،‫کرد‬ ‫تاکید‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬ ‫شیوه‬ ‫این‬ ‫از‬
‫به‬ ‫موظف‬ ‫امریکا‬ ‫در‬ ‫مالی‬ ‫کارشناسان‬ ‫ملی‬
Tyler and( ‫شدند‬ ‫عملکرد‬ ‫مبنای‬ ‫بر‬ ‫ارزیابی‬
.)203 :1997 ,Willand
‫در‬ ‫که‬ )PB( ‫عملیاتی‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬ ‫مجددا‬
‫اول‬ ‫‌های‬‫ن‬‫کمیسیو‬ ‫توسط‬ ‫بیستم‬ ‫قرن‬ ‫اواسط‬
‫دلیل‬ ‫به‬ ‫ولی‬ ،‫بود‬ ‫شده‬ ‫پیشنهاد‬ ‫هور‬ ‫دوم‬ ‫و‬
‫از‬ ،‫نتایج‬ ‫‌گیری‬‫ه‬‫انداز‬ ‫در‬ ‫‌ویژه‬‫ه‬‫ب‬ ‫اجرا‬ ‫در‬ ‫صعوبت‬
‫اصالحات‬ ‫با‬ ،‫نشد‬ ‫برخوردار‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫گسترد‬ ‫استقبال‬
‫مبنای‬ ‫بر‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬ ‫نام‬ ‫تحت‬ ،‫‌هایی‬‫ی‬‫نوآور‬ ‫و‬
‫به‬ .‫گرفت‬ ‫قرار‬ ‫کار‬ ‫دستور‬ ‫در‬ )PBB( ‫عملکرد‬
‫روش‬ ‫‌عنوان‬‫ه‬‫ب‬ PBB‫دهه‬ ‫این‬ ‫پایان‬ ‫تا‬ ‫که‬ ‫طوری‬
‫مورد‬ ‫امریکا‬ ‫ایاالت‬ ‫اکثر‬ ‫در‬ ‫مطلوب‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬
‫بلکه‬ ‫امریکا‬ ‫در‬ ‫تنها‬ ‌‫ه‬‫ن‬ PBB‫همچنین‬ .‫بود‬ ‫توجه‬
‫‌های‬‫ی‬‫همکار‬ ‫سازمان‬ ‫عضو‬ ‫کشورهای‬ ‫اغلب‬ ‫در‬
,OECD( .‫شد‬ ‫رایج‬ ‫توسعه‬ ‫و‬ ‫اقتصادی‬
)2005a
‫‌ها‬‫ن‬‫سازما‬ ‫و‬ ‫کشورها‬ ‫اکثر‬ ‫مجدد‬ ‫رویکرد‬ ‫وجود‬ ‫با‬
)PBB( ‫عملکرد‬ ‫مبنای‬ ‫بر‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬ ‫روش‬ ‫به‬
‫روش‬ ‫این‬ ‫از‬ ‫استفاده‬ ‫در‬ ‫واحدی‬ ‫استاندارد‬ ‫هنوز‬
‫عنوان‬ ‫تحت‬ ‫متنوعی‬ ‫تعاریف‬ ‫و‬ ‫نشده‬ ‫ارائه‬
‫مبنای‬ ‫بر‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬ ‫یا‬ ‫عملیاتی‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬
‫میکسل‬ ‫راستا‬ ‫این‬ ‫در‬ .‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫مطرح‬ ‫عملکرد‬
‫‌گیری‬‫ه‬‫انداز‬ ‫اهداف‬ ‫بر‬ ‫را‬ PBB ‫اصلی‬ ‫تمرکز‬
‫و‬ ‫عملکرد‬ ‫و‬ ‫اهداف‬ ‫بین‬ ‫ارتباط‬ ،‫عملکرد‬
‫یونگ‬ ‫و‬ ‫‌داند‬‫ی‬‫م‬ ‫آن‬ ‫بودن‬ ‫محاسبه‬ ‫قابل‬ ‫نیز‬
PBB ‫درک‬ ‫کلید‬ ‫را‬ »‫‌گرایی‬‫ه‬‫«نتیج‬ ‫عنصر‬
Heger, Hobson and( ‫‌کند‬‫ی‬‫م‬ ‫معرفی‬
،‫مالی‬ ‫‌های‬‫ی‬‫ورود‬ ‫کنترل‬ )15- 11 ,Willson
‫چگونگی‬ ،‫انجام‬ ‫حال‬ ‫در‬ ‫‌های‬‫ت‬‫فعالی‬ ‫مدیریت‬
‫از‬ ‫را‬ ‫پاسخگویی‬ ‫و‬ ‫اولویت‬ ‫تعیین‬ ‫و‬ ‫‌ها‬‫ی‬‫‌ریز‬‫ه‬‫برنام‬
‫محوری‬ ‫بر‬ .‫‌شمارد‬‫ی‬‫برم‬ PBB ‫عوامل‬ ‫‌ترین‬‫م‬‫مه‬
.‫‌ورزند‬‫ی‬‫م‬ ‫تاکید‬ PBB ‫در‬ »‫نهایی‬ ‫«نتیجه‬ ‫بودن‬
‫نتایج‬ ‫حصول‬ ‫برای‬ ‫ممکن‬ ‫راهبردهای‬ ‫انواع‬ ‫آنها‬
‫مورد‬ ‫مختلف‬ ‫‌های‬‫ت‬‫فعالی‬ ‫برحسب‬ ‫را‬ ‫موردنظر‬
،‫راهبردها‬ ‫کارایی‬ ‫به‬ ‫توجه‬ ‫با‬ ‫و‬ ‫داده‬ ‫قرار‬ ‫ارزیابی‬
،‫عملیاتی‬ ‫روش‬ ‫به‬ ‫راهبردها‬ ‫‌ترین‬‫ب‬‫مناس‬ ‫برای‬
‫هاست‬ ‫و‬ ‫پوبینسون‬ .‫‌نمایند‬‫ی‬‫م‬ ‫بودجه‬ ‫تعیین‬
‫«یک‬ ‫عنوان‬ ‫با‬ ‫فنی‬ ‫دستورالعمل‬ ‫یک‬ ‫ارائه‬ ‫با‬
»‫عملکرد‬ ‫مبنای‬ ‫بر‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬ ‫اساسی‬ ‫مدل‬
‫منتشر‬ ‫پول‬ ‫‌المللی‬‫ن‬‫بی‬ ‫صندوق‬ ‫سوی‬ ‫از‬ ‫که‬
‫از‬ ‫سیستماتیک‬ ‫استفاده‬ ‫چون‬ ‫مواردی‬ ،‫شد‬
‫جای‬ ‫به‬ ‫نتایج‬ ‫به‬ ‫توجه‬ ،‫عملکرد‬ ‫اطالعات‬
‫آزادی‬ ‫جهت‬ ‫در‬ ‫‌پذیری‬‫ف‬‫انعطا‬ ،‫فرایند‬ ‫بر‬ ‫تمرکز‬
‫اجرای‬ ‫توانایی‬ ،‫فرایندها‬ ‫تغییر‬ ‫در‬ ‫مدیران‬ ‫عمل‬
‫اطالعات‬ ‫از‬ ‫برخورداری‬ ‫و‬ ‫برنامه‬ ‫طبق‬ ‫‌ها‬‫ه‬‫بودج‬
‫عوامل‬ ‫عنوان‬ ‫به‬ ‫را‬ ‫کافی‬ ‫و‬ ‫ماهر‬ ‫انسانی‬ ‫نیروی‬ ‫و‬
.‫‌اند‬‫ه‬‫کرد‬ ‫معرفی‬ PBB ‫در‬ ‫اثربخشی‬ ‫‌نیاز‬‫ش‬‫پی‬
‫فرایند‬ ‫راهنمای‬ )3-2003:1 ,Mercer( ‫مرکز‬
‫ماموریت‬ ‫سطح‬ ‫از‬ ‫عملکرد‬ ‫مبنای‬ ‫بر‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬
‫رویکرد‬ ‫دو‬ ‫با‬ ‫را‬ ‫روز‬ ‫به‬ ‫روز‬ ‫فعالیت‬ ‫تا‬ ‫سازمان‬
‫قرار‬ ‫بررسی‬ ‫مورد‬ ‫اهداف‬ ‫و‬ ‫تشکیالت‬ ‫متفاوت‬
473‫شماره‬
1392‫مهرماه‬
‫تحلیلی‬-‫خبری‬‫نشریه‬
4
‌‫ش��رایط‌عدم‌اطمین��ان‌از‌درآمده��ا،‌تخصیص‌منابع‬
‌‫‌ها‌انجام‌ش��ود.‌در‌این‌ش��یوه‬‫ه‬‫برحس��ب‌اولویت‌هزین‬
‌‫‌ها‌براس��اس‬‫ه‬‫‌هاي‌موردنیاز‌هریك‌از‌برنام‬‫ه‬‫ابت��دا‌هزین‬
‌‫‌بندي‌ش��ده‌تا‬‫ه‬‫‌ها‌طبق‬‫ت‬‫میزان‌ضرورت‌و‌اولویت‌فعالی‬
‌‫از‬‌‫اولویت‌هریك‬‌‫‌ترتیب‬‫ه‬‫ب��ا‌توجه‌به‌حصول‌درآمدها،‌ب‬
‌‫‌اي‌که‌توسط‌هانسن‬‫ه‬‫‌ها،‌تخصیص‌یابد.‌در‌مطالع‬‫ه‬‫‌هزین‬
‌،‫)‌ص��ورت‌گرف��ت‬Hansen,‌2011: 289 -319(
‌‫‌ریزي‌برحس��ب‌س��ه‌ش��اخص‬‫ه‬‫‌هاي‌بودج‬‫ش‬‫انواع‌رو‬
‌‫‌ری��زي‌عملیاتي‌و‌ارزیابي‌عملكرد‌در‬‫ه‬‫‌بیني،‌برنام‬‫ش‬‫پی‬
‌‫ی��ك‌مدل‌با‌یكدیگر‌مقایس��ه‌ش��دند.‌نتایج‌حاصل‌از‬
‌‫‌ریزي‬‫ه‬‫‌تر‌بودن‌بودج‬‫ب‬‫بررس��ي‌این‌مدل،‌گویاي‌مطلو‬
‌‫‌ریزي‌بود.‌در‬‫ه‬‫‌هاي‌بودج‬‫ش‬‫غلتان‌نس��بت‌به‌س��ایر‌رو‬
‌‫از‌آنكه‌در‬‌‫اوایل‌دهه‌0991‌پ��س‬‌‫از‬‌‫چنی��ن‌ش��رایطي‬
‌‫دهه‌0891‌هیئت‌اس��تانداردهاي‌حس��ابداري‌دولتي‬
‌‫‌هاي‌خود‌بر‌نتایج‌حاصل‌از‌این‌ش��یوه‬‫ش‬‫در‌ارائه‌گزار‬
‌‫‌ریزي‌تأکید‌کرد،‌در‌سطح‌ملي‌کارشناسان‌مالي‬‫ه‬‫بودج‬
‌.‫ارزیابي‌بر‌مبناي‌عملكرد‌ش��دند‬‌‫امری��كا‌موظف‌به‬‌‫‌در‬
.)Tyler and Willand,‌1997: 203(
‌‫)‌که‌در‌اواس��ط‬PB(‌‫‌ریزي‌عملیاتي‬‫ه‬‫ً‌بودج‬‫ا‬‫مج��دد‬
‌‫اول‌و‌دوم‌هور‬‌‫‌هاي‬‫ن‬‫بیس��تم‌توس��ط‌کمیس��یو‬‌‫ق��رن‬
‌‫‌ویژه‬‫ه‬‫پیشنهاد‌شده‌بود،‌ولي‌به‌دلیل‌صعوبت‌در‌اجرا‌ب‬
‌‫‌اي‌برخوردار‬‫ه‬‫اس��تقبال‌گسترد‬‌‫از‬‌،‫‌گیري‌نتایج‬‫ه‬‫انداز‬‌‫در‬
‌‫‌ریزي‬‫ه‬‫‌هایي،‌تحت‌نام‌بودج‬‫ي‬‫نشد،‌با‌اصالحات‌و‌نوآور‬
‌.‫‌‌در‌دس��تورکار‌قرار‌گرفت‬)PBB(‌‫ب��ر‌مبناي‌عملكرد‬
‌‫‌عنوان‌روش‬‫ه‬‫‌ب‬PBB‌‫‌ک��ه‌تا‌پای��ان‌این‌ده��ه‬‫ي‬‫‌طور‬‫ه‬‫ب‬
‌‫‌ریزي‌مطل��وب‌در‌اکثر‌ایاالت‌امریكا‌مورد‌توجه‬‫ه‬‫بودج‬
‌)MelkersandWilloghby,‌1998:66-73(‌‫بود‬
‌‫اغلب‌کشورهاي‬‌‫بلكه‌در‬‌‫امریكا‬‌‫‌تنها‌در‬‫ه‬‫ن‬‌PBB‌‫همچنین‬
‌‫‌هاي‌اقتصادي‌و‌توسعه‌رایج‌شد‬‫ي‬‫‌عضو‌سازمان‌همكار‬
.)OECD,‌2005a(
‌‫‌ها‬‫ن‬‫اکثر‌کش��ورها‌و‌س��ازما‬‌‫ب��ا‌وجود‌رویكرد‌مجدد‬
‌‫)‌هنوز‬PBB(‌‫‌ری��زي‌بر‌مبناي‌عملكرد‬‫ه‬‫به‌روش‌بودج‬
‌‫ارائه‌نشده‬‌‫این‌روش‬‌‫از‬‌‫اس��تفاده‬‌‫اس��تاندارد‌واحدي‌در‬
‌‫‌ریزي‌عملیاتي‬‫ه‬‫بودج‬‌‫و‌تعاری��ف‌متنوعي‌تحت‌عن��وان‬
‌‫‌ش��ود‬‫ي‬‫‌ری��زي‌بر‌مبن��اي‌عملكرد‌مطرح‌م‬‫ه‬‫‌ی��ا‌بودج‬
.)OECD,‌2007:20(
Mikesell,‌1999:(‌‫میكس��ل‬‌‫راس��تا‬‌‫ای��ن‬‌‫در‬
‌‫اه��داف‬ ‌‫ب��ر‬ ‌‫را‬ ‌)PBB( ‌‫اصل��ي‬ ‌‫تمرک��ز‬ ‌)186
‌‫‌‌ارتباط‌بین‌اه��داف‌و‌عملكرد‬،‫‌گی��ري‌عملك��رد‬‫ه‬‫انداز‬
‫‌دان��د‌و‌یون��گ‬‫ي‬‫‌بودن‌آن‌م‬‫ه‬‫‌و‌نی��ز‌قاب��ل‌محاس��ب‬
‌»‫‌گرای��ي‬‫ه‬‫«نتیج‬‌‫عنص��ر‬‌‌)Young,‌2003: 12(
‫‌کن�����د‬‫ي‬‫م‬ ‌‫معرف����ی‬ ‌PBB ‌‫درك‬ ‌‫کلی�����د‬ ‌‫را‬‌
‌)Heger,‌Hobson and‌‌Willson,‌11 -15(
‌‫‌هاي‌در‬‫ت‬‫‌هاي‌مال��ي،‌مدیری��ت‌فعالی‬‫ي‬‫کنت��رل‌ورود‬
‌‫‌ها‌و‌تعیین‌اولویت‌و‬‫ي‬‫‌ریز‬‫ه‬‫حال‌انجام،‌چگونگ��ي‌برنام‬
‌‫‌ش��مارد‬‫ي‬‫بر‌م‬‌PBB‌‫‌ترین‌عوامل‬‫م‬‫از‌مه‬‌‫‌گویي‌را‬‫خ‬��‫پاس‬
‌‫).‌ب��ر‌محوري‬Segal and Summers,‌2002: 4(
‌‫انواع‬‌‫‌ورزند.‌آنها‬‫ي‬‫‌تأکید‌م‬PBB‌‫نهایي»‌در‬‌‫بودن‌«نتیجه‬
‌‫بر‌حسب‬‌‫نتایج‌موردنظر‌را‬‌‫براي‌حصول‬‌‫راهبردهاي‌ممكن‬
‌‫‌هاي‌مختلف‌مورد‌ارزیابي‌قرار‌داده‌و‌با‌توجه‌به‬‫ت‬‫فعالی‬
‌‫‌ترین‌راهبردها‌به‌روش‬‫ب‬��‫کارایي‌راهبردها،‌براي‌مناس‬
‌‫‌نمایند.‌پوبینسون‌و‌هاست‬‫ي‬‫‌عملیاتي،‌تعیین‌بودجه‌م‬
‌‫ب��ا‬‌)Pobinson and Hast,‌2009, PP.1 -9(
‌‫ارائه‌یك‌دستورالعمل‌فني‌با‌عنوان‌«یك‌مدل‌اساسي‬
‌‫‌ری��زي‌بر‌مبناي‌عملكرد»‌که‌از‌س��وي‌صندوق‬‫ه‬‫بودج‬
‌‫‌مواردي‌چون‌اس��تفاده‬‌،‫‌المللي‌پول‌منتش��ر‌ش��د‬‫ن‬‫بی‬
‌‫‌جاي‬‫ه‬‫ب‬‌‫نتایج‬‌‫به‬‌‫اطالعات‌عملكرد،‌توجه‬‌‫از‬‌‫سیستماتیك‬
‌‫‌پذیري‌در‌جهت‌آزادي‌عمل‬‫ف‬‫تمرکز‌ب��ر‌فرایند،‌انعطا‬
‌‫‌ها‌طبق‬‫ه‬‫بودج‬‌‫اجراي‬‌‫مدیران‌در‌تغییر‌فرایندها،‌توانایي‬
‌‫برنامه‌و‌برخورداري‌از‌اطالعات‌و‌نیروي‌انساني‌ماهر‌و‬
‌PBB‌‫‌نیاز‌اثربخش��ي‌در‬‫ش‬‫کافي‌را‌به‌عنوان‌عوامل‌پی‬
‌)Mercer,‌2003: 1 -3(‌‫‌ان��د.‌مرک��ز‬‫ه‬‫معرف��ي‌کرد‬
‌‫‌ریزي‌بر‌مبناي‌عملكرد‌از‌سطح‬‫ه‬‫راهنماي‌فرایند‌بودج‬
‌‫‌روز‌را‌با‌دو‌رویكرد‬‫ه‬��‫مأموریت‌س��ازمان‌تا‌فعالیت‌روزب‬
‌‫متفاوت‌تشكیالت‌و‌اهداف‌مورد‌بررسي‌قرار‌داده‌است‬
‌»‫‌ریزي‌عملیاتي‌آبش��اري‬‫ه‬‫با‌عنوان‌«بودج‬‌‫این‌راهنما‬‌‫و‬
.‫منتشر‌شده‌است‬
‌‫براي‌سطوح‬‌،‫از‌منظر‌تشكیالت‬‌‫این‌فرایند‌را‬‌)2(‌‫نمایه‬
‌‫‌طورکه‬‫ن‬‫‌دهد؛‌هما‬‫ي‬‫‌،‌اداره‌کل‌و‌اداره‌نشان‌م‬‫ه‬‫وزارتخان‬
‌‫‌ه��اي‌راهبردي‬‫ح‬‫این‌روش‌طر‬‌‫‌ش��ود،‌در‬‫ي‬‫مالحظ��ه‌م‬
‌‫برنامه‬‌‫اجراي‬‌‫برنامه‌و‬‌‫اداره‌در‌قالب‬‌‫اداره‌کل‌و‬‌،‫وزارتخانه‬
.‫‌گیرد‬‫ي‬‫‌روز‌مورد‌توجه‌قرار‌م‬‫ه‬‫‌طور‌روزب‬‫ه‬‫نیز‌ب‬
‌‫به‬‌‫با‌توجه‬‌‫بودجه‌عملیاتي‬‌‫نمایه‌(3)‌چگونگي‌محاسبه‬
‌،)‫مأموریت‌وزارتخانه‌اهداف‌کیفي‌راهبردي‌(بلندمدت‬
‌‫اهداف‌کیفي‌عملیاتي‬‌،)‫اهداف‌کمي‌راهبردي‌(بلندمدت‬
‌‫اهداف‌کیفي‌عملیاتي‌س��االنه‌را‌نش��ان‬‌‫‌مدت)‌و‬‫ن‬‫(میا‬
‌‫به‬‌‫با‌توجه‬‌‫برنامه‬‌‫بودجه‌هر‬‌،‫این‌رویك��رد‬‌‫‌ده��د.ددر‬‫ي‬‫م‬
‌‫اجراي‌آن‌ضروري‬‌‫‌هایي‌که‌براي‬‫ت‬‫‌ها‌و‌نیز‌فعالی‬‫ت‬‫فعالی‬
‌‫‌هاي‌مربوطه‬‫ص‬‫‌شود،‌به‌کمك‌شاخ‬‫ي‬‫تش��خیص‌داده‌م‬
‌‫براي‬‌‫نیاز‬‌‫بودجه‌م��ورد‬‌‫‌ترتی��ب‌مبلغ‬‫ن‬‫‌ای‬‫ه‬‫ب‬‌‫محاس��به‌و‬
.‫وزارتخانه‌تعیین‌خواهد‌شد‬
‌‫‌ری��زي‌بر‌مبناي‬‫ه‬‫‌ری��زي‌عملیاتي‌یا‌بودج‬‫ه‬‫‌بودج‬
‌‫‌دلیل‬‫ه‬‫ب‬‌‫با‌وجود‌دقت‌و‌شفافیت،‌همواره‬‌)PBB(‌‫عملكرد‬
‌‫بخش‌دولتي‬‌‫‌ویژه‌در‬‫ه‬‫ب‬‌‫از‌سوي‌مدیران‬‌‫اجرا‬‌‫دشواري‌در‬
‌‫‌تر‌شدن‌زمینه‬‫م‬‫نیس��ت.‌در‌جهت‌فراه‬‌‫اس��تقبال‬‌‫مورد‬
)‫تشكيالت‬‫رويكرد‬‫(با‬‫آبشاري‬‫عملياتي‬‫ريزي‬‫بودجه‬.2‫شماره‬‫نمايه‬
‫سازمان‬‫مأموریت‬
‫وزارتخانه‬‫راهبردي‬‫طرح‬
‫کل‬‫اداره‬‫راهبردي‬‫طرح‬
‫اداره‬‫راهبردي‬‫طرح‬
‫برنامه‬‫راهبردي‬‫طرح‬
‫وزارتخانه‬‫عملیاتي‬‫بودجه‬
‫کل‬‫اداره‬ ‫عملیاتي‬‫بودجه‬
‫اداره‬‫عملیاتي‬‫بودجه‬
‫برنامه‬‫عملیاتي‬‫بودجه‬
‫عملیاتي‬‫بودجه‬
‫روز‬‫روزبه‬‫هاي‬‫فعالیت‬
Mercer,2003: 12:‫مأخذ‬
‫که‬‫کشور‬‫بودجه‬‫قانون‬102‫بررسي‬‫از‬
‫تصویب‬‫به‬1391‫الي‬1289‫سال‬‫از‬
‫شیوه‬‫که‬‫گفت‬‫توان‬‫مي‬،‫است‬‫رسیده‬
‫اصول‬‫رعایت‬‫ضمن‬،‫ریزي‬‫بودجه‬
،‫اصالحات‬‫از‬‫اي‬‫پاره‬‫و‬‫بودجه‬‫کالسیك‬
‫افزایشي‬‫و‬‫سنتي‬‫روشي‬‫همواره‬
‫در‬‫قانوني‬‫الزام‬‫رغم‬‫به‬‫و‬‫است‬‫بوده‬
1380‫سال‬‫بودجه‬‫قانون‬48‫تبصره‬
‫و‬32‫بندهاي‬‫در‬‫شده‬‫انجام‬‫تأکید‬‫و‬
‫پنجم‬‫برنامه‬‫کلي‬‫هاي‬‫سیاست‬33
‫بودجه‬‫از‬‫استفاده‬‫بر‬‫مبني‬‫توسعه‬
‫انجام‬‫هاي‬‫تالش‬‫وجود‬‫با‬‫و‬‫عملیاتي‬
‫در‬‫ریزي‬‫بودجه‬‫روش‬‫همچنان‬،‫شده‬
‫عملكرد‬‫برمبناي‬‫ریزي‬‫بودجه‬‫با‬،‫ایران‬
‫دارد‬‫زیادي‬‫فاصله‬(‫(عملیاتي‬
‫تحقیقی‬‫مقاله‬
24
www.irannsr.orgwww.irannsr.org
Information & Communication Technology Magazine
)‫(تكفا‬‫ارتباطات‬‫و‬‫اطالعات‬‫فناوري‬‫كاربري‬‫توسعه‬‫ماهنامه‬
1392‫بهمن‬‫و‬‫دي‬
‫مقاله‬

25. ‫‌ریزی‬‫ه‬‫«بودج‬ ‫عنوان‬ ‫با‬ ‫راهنما‬ ‫این‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫داده‬
.‫است‬ ‫شده‬ ‫منتشر‬ »‫آبشاری‬ ‫عملیاتی‬
،‫تشکیالت‬ ‫منظر‬ ‫از‬ ‫را‬ ‫فرایند‬ ‫این‬ )2( ‫نمایه‬
‫نشان‬ ‫اداره‬ ‫و‬ ‫کل‬ ‫اداره‬ ،‫وزارتخانه‬ ‫سطوح‬ ‫برای‬
‫این‬ ‫در‬ ،‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫مالحظه‬ ‫که‬ ‫همانطور‬ ‫‌دهد؛‬‫ی‬‫م‬
‫و‬ ‫کل‬ ‫اداره‬ ،‫وزارتخانه‬ ‫راهبردی‬ ‫‌های‬‫ح‬‫طر‬ ‫روش‬
‫طور‬ ‫به‬ ‫نیز‬ ‫برنامه‬ ‫اجرای‬ ‫و‬ ‫برنامه‬ ‫قالب‬ ‫در‬ ‫اداره‬
.‫‌گیرد‬‫ی‬‫م‬ ‫قرار‬ ‫توجه‬ ‫مورد‬ ‫روز‬ ‫به‬ ‫روز‬
‫عملیاتی‬ ‫بودجه‬ ‫محاسبه‬ ‫چگونگی‬ )3( ‫نمایه‬
‫کیفی‬ ‫اهداف‬ ‫وزارتخانه‬ ‫ماموریت‬ ‫به‬ ‫توجه‬ ‫با‬
‫راهبردی‬ ‫کمی‬ ‫اهداف‬ ،)‫(بلندمدت‬ ‫راهبردی‬
)‫مدت‬ ‫(میان‬ ‫عملیاتی‬ ‫کیفی‬ ‫اهداف‬ ،)‫(بلندمدت‬
.‫‌دهد‬‫ی‬‫م‬ ‫نشان‬ ‫را‬ ‫ساالنه‬ ‫عملیاتی‬ ‫کیفی‬ ‫اهداف‬ ‫و‬
‫به‬ ‫توجه‬ ‫با‬ ‫برنامه‬ ‫هر‬ ‫بودجه‬ ،‫رویکرد‬ ‫این‬ ‫در‬
‫اجرای‬ ‫برای‬ ‫که‬ ‫‌هایی‬‫ت‬‫فعالی‬ ‫نیز‬ ‫و‬ ‫‌ها‬‫ت‬‫فعالی‬
‫کمک‬ ‫به‬ ،‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫داده‬ ‫تشخیص‬ ‫ضروری‬ ‫آن‬
‫ترتیب‬ ‫این‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫محاسبه‬ ‫مربوطه‬ ‫‌های‬‫ص‬‫شاخ‬
‫تعیین‬ ‫وزارتخانه‬ ‫برای‬ ‫نیاز‬ ‫مورد‬ ‫بودجه‬ ‫مبلغ‬
.‫شد‬ ‫خواهد‬
‫مبنای‬ ‫بر‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬ ‫یا‬ ‫عملیاتی‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬
،‫شفافیت‬ ‫و‬ ‫دقت‬ ‫وجود‬ ‫با‬ )PBB( ‫عملکرد‬
‫سوی‬ ‫از‬ ‫اجرا‬ ‫در‬ ‫دشواری‬ ‫دلیل‬ ‫به‬ ‫همواره‬
‫استقبال‬ ‫مورد‬ ‫دولتی‬ ‫بخش‬ ‫در‬ ‫‌ویژه‬‫ه‬‫ب‬ ‫مدیران‬
‫استفاده‬ ‫زمینه‬ ‫شدن‬ ‫‌تر‬‫م‬‫فراه‬ ‫جهت‬ ‫در‬ .‫نیست‬
،‫سنجش‬ ‫قابل‬ ‫اهداف‬ ‫معرفی‬ ‫ضمن‬ PBB ‫از‬
‫معیارهای‬ ،‫عملیاتی‬ ‫‌های‬‫ه‬‫برنام‬ ،‫‌ها‬‫ی‬‫استراتژ‬
‫تخصیص‬ ‫و‬ ‫‌بندی‬‫ت‬‫اولوی‬ ،‫عملکرد‬ ‫سنجش‬
،‫ارزشیابی‬ ‫و‬ ‫نتایج‬ ‫پایش‬ ‫و‬ ‫‌آوری‬‫ع‬‫جم‬ ،‫منابع‬
‫عنوان‬ ‫به‬ ،‫نتایج‬ ‫گزارش‬ ‫و‬ ‫ارزیابی‬ ،‫بازنگری‬
،‫عملکرد‬ ‫مبنای‬ ‫بر‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬ ‫در‬ ‫اصلی‬ ‫عناصر‬
‫تصمیم‬ ‫پشتیبان‬ ‫‌های‬‫م‬‫سیست‬ ‫رویکرد‬ ‫از‬ ‫استفاده‬
‫تصمیم‬ ‫پشتیبان‬ ‫خبره‬ ‫‌های‬‫م‬‫سیست‬ ‫(یا‬ ‫هوشمند‬
‫توانایی‬ ‫از‬ ‫برخورداری‬ ‫دلیل‬ ‫به‬ ‫را‬ )ES-DSS
‫افزایش‬ ‫جهت‬ ‫در‬ ‫سیاست‬ ‫تحلیل‬ ‫و‬ ‫تجزیه‬ ‫باالی‬
.‫‌اند‬‫ه‬‫کرد‬ ‫پیشنهاد‬ PBB ‫کارایی‬
‫بر‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬ ‫کارایی‬ ‫و‬ ‫دقت‬ ‫به‬ ‫توجه‬ ‫با‬ ‫لذا‬
‫اسناد‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫تاکیدی‬ ‫‌ویژه‬‫ه‬‫ب‬ ،‫عملکرد‬ ‫مبنای‬
‫روش‬ ‫این‬ ‫کاربرد‬ ‫درجهت‬ ‫کشور‬ ‫فرادستی‬
،‫است‬ ‫گرفته‬ ‫صورت‬ ‫بودجه‬ ‫تنظیم‬ ‫و‬ ‫تهیه‬ ‫در‬
‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬ ‫مطلوب‬ ‫نظام‬ ‫در‬ PBB‫از‬ ‫‌مندی‬‫ه‬‫بهر‬
.‫بود‬ ‫خواهد‬ ‫‌ناپذیر‬‫ب‬‫اجتنا‬ ‫ضرورتی‬ ،‫کشور‬
‫ایران‬ ‫در‬ ‫دولتی‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬ ‫پیشینه‬ .2
‫که‬ ‫‌دهد‬‫ی‬‫م‬ ‫نشان‬ ‫کشور‬ ‫در‬ ‫موجود‬ ‫قانونی‬ ‫اسناد‬
‫انقالب‬ ‫از‬ ‫پس‬ ‫ایران‬ ‫در‬ ‫بودجه‬ ‫قانون‬ ‫نخستین‬
‫«طرح‬ ‫عنوان‬ ‫تحت‬ ‫مجلس‬ ‫تاسیس‬ ‫و‬ ‫مشروطه‬
1289 ‫سال‬ ‫در‬ »1328‫ئیل‬ ‫ایت‬ ‫سنه‬ ‫کل‬ ‫بودجه‬
‫بودجه‬ ‫قانون‬ .‫رسید‬ ‫تصویب‬ ‫به‬ ‫شمسی‬ ‫هجری‬
‫مشتمل‬ ‫جامع‬ ‫گزارشی‬ ‫با‬ 1289 ‫ئیل‬ ‫ایت‬ ‫سنه‬
‫موانع‬ ‫و‬ ‫مشکالت‬ ،‫آن‬ ‫در‬ ‫و‬ ‫آغاز‬ ‫صفحه‬ 8 ‫بر‬
‫بودجه‬ ‫اولین‬ ‫تنظیم‬ ‫و‬ ‫تهیه‬ ‫مسیر‬ ‫در‬ ‫موجود‬
.‫است‬ ‫شده‬ ‫تشریح‬ ‫خوبی‬ ‫به‬ ‫کشور‬
‫تهیه‬ ‫شاملیت‬ ‫اصل‬ ‫رعایت‬ ‫با‬ ‫که‬ ‫بودجه‬ ‫این‬ ‫در‬
‫تفکیک‬ ‫به‬ ‫مملکت‬ ‫بودجه‬ ‫کل‬ ‫جمع‬ ،‫بود‬ ‫شده‬
145،185،240 ‫از‬ ‫بیش‬ ‫وزارتخانه‬ 8 ‫و‬ ‫مجلس‬
‫‌های‬‫ل‬‫سا‬ ‫بودجه‬ ‫موجود‬ ‫اسناد‬ ‫طبق‬ .‫بود‬ ‫قران‬
‫عناوین‬ ‫با‬ ‫یک‬ ‫هر‬ ‫ترتیب‬ ‫به‬ ‫نیز‬ 1291 ‫و‬ 1290
»1290‫تنگوزئیل‬‫سال‬‫در‬‫ایران‬‫مملکت‬‫«بودجه‬
‫ئیل‬ ‫سیچقان‬ ‫سنه‬ ‫در‬ ‫ایران‬ ‫مملکت‬ ‫«بودجه‬ ‫و‬
.‫رسید‬ ‫ملی‬ ‫شورای‬ ‫مجلس‬ ‫تصویب‬ ‫به‬ »1291
1298 ‫الی‬ 1292 ‫‌های‬‫ل‬‫سا‬ ‫بودجه‬ ‫مورد‬ ‫در‬ ‫اما‬
،‫نوری‬ ‫و‬ ‫(نوبخت‬ ‫نیست‬ ‫دست‬ ‫در‬ ‫معتبری‬ ‫اسناد‬
.)1-48 :1391
‫برحسب‬ 1310 ‫سال‬ ‫تا‬ ‫ایران‬ ‫در‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬
‫واحد‬ 1311 ‫سال‬ ‫از‬ ‫ولی‬ ،‫بوده‬ ‫دینار‬ ‫و‬ ‫قران‬
.‫است‬ ‫شده‬ ‫تبدیل‬ ‫ریال‬ ‫به‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬ ‫در‬ ‫پول‬
‫قید‬ ‫بودجه‬ ‫قوانین‬ ‫در‬ 1308 ‫سال‬ ‫از‬ ‫همچنین‬
‫استثنای‬ ‫به‬ ‫قانون‬ ‫در‬ ‫مندرج‬ ‫عایدات‬ ‫که‬ ‫‌شود‬‫ی‬‫م‬
‫وجوه‬ ‫حساب‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫بوده‬ ‫جنوب‬ ‫نفت‬ ‫عواید‬
.‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫منظور‬ ‫ذخیره‬
1337 ‫سال‬ ‫از‬ ،‫ایران‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬ ‫فرایند‬ ‫در‬
‫بودجه‬ ‫قانون‬ ‫در‬ ‫درآمدها‬ ‫بار‬ ‫نخستین‬ ‫برای‬
‫درآمدهای‬ ‫و‬ ‫عمومی‬ ‫درآمدهای‬ ‫گروه‬ ‫دو‬ ‫به‬
‫‌های‬‫ن‬‫سازما‬ ‫‌های‬‫ت‬‫شرک‬ ‫و‬ ‫‌ها‬‫ه‬‫بنگا‬ ‫اختصاصی‬
.‫‌شوند‬‫ی‬‫م‬ ‫تفکیک‬ ‫دولتی‬
‫سال‬ ‫از‬ ‫که‬ ‫کشور‬ ‫بودجه‬ ‫قانون‬ 102 ‫بررسی‬ ‫از‬
،‫است‬ ‫رسیده‬ ‫تصویب‬ ‫به‬ 1391 ‫الی‬ 1289
‫ضمن‬ ،‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬ ‫شیوه‬ ‫که‬ ‫گفت‬ ‫‌توان‬‫ی‬‫م‬
‫از‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫پار‬ ‫و‬ ‫بودجه‬ ‫کالسیک‬ ‫اصول‬ ‫رعایت‬
‫افزایشی‬ ‫و‬ ‫سنتی‬ ‫روشی‬ ‫همواره‬ ،‫اصالحات‬
48 ‫تبصره‬ ‫در‬ ‫قانونی‬ ‫الزام‬ ‫‌رغم‬‫ه‬‫ب‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫بوده‬
‫شده‬ ‫انجام‬ ‫تاکید‬ ‫و‬ 1380 ‫سال‬ ‫بودجه‬ ‫قانون‬
‫برنامه‬ ‫کلی‬ ‫‌های‬‫ت‬‫سیاس‬ 33 ‫و‬ 32 ‫بندهای‬ ‫در‬
‫عملیاتی‬ ‫بودجه‬ ‫از‬ ‫استفاده‬ ‫بر‬ ‫مبنی‬ ‫توسعه‬ ‫پنجم‬
‫روش‬ ‫همچنان‬ ،‫شده‬ ‫انجام‬ ‫‌های‬‫ش‬‫تال‬ ‫وجود‬ ‫با‬ ‫و‬
473‫شماره‬
1392‫مهرماه‬
‫تحلیلی‬-‫خبری‬‫نشریه‬
5
‌‫:‌12-1)‌ضمن‬‌1390‌،‫‌(آذر‌و‌همكاران‬PBB‌‫از‬‌‫استفاده‬
‌‫‌هاي‬‫ه‬‫‌ها،‌برنام‬‫ي‬‫معرفي‌اهداف‌قابل‌س��نجش،‌استراتژ‬
‌‫‌بندي‌و‬‫ت‬‫عملیاتي،‌معیارهاي‌س��نجش‌عملكرد،‌اولوی‬
‌،‫ارزش��یابي‬‌‫‌آوري‌و‌پایش‌نتایج‌و‬‫ع‬‫تخصیص‌منابع،‌جم‬
‌‫‌عنوان‌عناصر‌اصلي‬‫ه‬‫بازنگري،‌ارزیابي‌و‌گزارش‌نتایج،‌ب‬
‌‫‌ریزي‌بر‌مبناي‌عملكرد،‌اس��تفاده‌از‌رویكرد‬‫ه‬‫در‌بودج‬
‌‫‌هاي‬‫م‬‫‌هاي‌پشتیبان‌تصمیم‌هوشمند‌(یا‌سیست‬‫م‬‫سیست‬
‌‫برخورداري‬‌‫‌دلیل‬‫ه‬‫ب‬‌‫)‌را‬ES-DSS‌‫خبره‌پشتیبان‌تصمیم‬
‌‫‌وتحلیل‌حساس��یت‌در‌جهت‬‌‫از‌توانای��ي‌باالي‌تجزیه‬
.‫‌اند‬‫ه‬‫‌پیشنهاد‌نمود‬PBB‌‫افزایش‌کارایي‬
‌‫بر‌مبناي‬‌‫‌ریزي‬‫ه‬‫بودج‬‌‫به‌دق��ت‌و‌کارایي‬‌‫با‌توجه‬‌‫ل��ذا‬
‌‫‌ویژه‌تأکیدي‌که‌در‌اس��ناد‌فرادستي‌کشور‬‫ه‬‫عملكرد،‌ب‬
‌‫بودجه‬‌‫این‌روش‌در‌تهی��ه‌و‌تنظیم‬‌‫در‌جه��ت‌کارب��رد‬
‌‫نظام‌مطلوب‬‌‫‌در‬PBB‌‫از‬‌‫‌مندي‬‫ه‬‫بهر‬‌،‫است‬‌‫صورت‌گرفته‬
.‫‌ناپذیر‌خواهد‌بود‬‫ب‬‫‌ریزي‌کشور،‌ضرورتي‌اجتنا‬‫ه‬‫بودج‬
‫ایران‬ ‫در‬ ‫دولتي‬ ‫ریزي‬‫بودجه‬ ‫پیشینه‬ .2 «
‌‫‌دهد‌که‬‫ي‬‫اس��ناد‌قانوني‌موجود‌در‌کش��ور‌نش��ان‌م‬
‌‫انقالب‌مشروطه‌و‬‌‫از‬‌‫ایران‌پس‬‌‫بودجه‌در‬‌‫نخستین‌قانون‬
‌‫ایت‬‌‫بودجه‌کل‌سنة‬‌‫تأسیس‌مجلس‌تحت‌عنوان‌«طرح‬
‌‫ائیل‌8231»‌در‌سال‌9821‌هجري‌شمسي‌به‌تصویب‬
‌‫رس��ید.‌قانون‌بودجه‌س��نة‌ایت‌ئیل‌9821‌با‌گزارشي‬
‌‫جامع‌مش��تمل‌بر‌8‌صفحه‌آغاز‌و‌در‌آن،‌مش��كالت‌و‬
‌‫بودجه‌کشور‬‌‫اولین‬‌‫موانع‌موجود‌در‌مسیر‌تهیه‌و‌تنظیم‬
.‫‌خوبي‌تشریح‌شده‌است‬‫ه‬‫ب‬
‌،‫بود‬‌‫اصل‌شاملیت‌تهیه‌شده‬‌‫با‌رعایت‬‌‫بودجه‌که‬‌‫این‬‌‫در‬
‌‫به‌تفكیك‌مجلس‌و‌8‌وزارتخانه‬‌‫بودجه‌مملكت‬‌‫‌کل‬‫ع‬‫جم‬
‌‫اس��ناد‌موجود‬‌‫بالغ‌بر‌042،‌581،‌541‌قران‌بود.‌طبق‬
‌‫با‬‌‫به‌ترتیب‌هر‌یك‬‌‫نیز‬‌1291‌‫‌هاي‌0921‌و‬‫ل‬‫بودجه‌سا‬
‌»1290‌‫ایران‌در‌سال‌تنگوزئیل‬‌‫عناوین‌«بودجه‌مملكت‬
‌»1291‌‫و‌«بودجه‌مملكت‌ایران‌در‌سنه‌سیچقان‌ئیل‬
‌‫بودجه‬‌‫اما‌در‌مورد‬‌.‫به‌تصویب‌مجلس‌شوراي‌ملي‌رسید‬
‌‫اس��ناد‌معتبري‌در‌دست‬‌1298‌‫الي‬‌1292‌‫‌هاي‬‫ل‬‫س��ا‬
.)1-48‌:‌1391‌،‫نیست‌(نوبخت‌و‌نوري‬
‌‫‌ریزي‌در‌ایران‌تا‌س��ال‌0131‌برحسب‌قران‌و‬‫ه‬‫بودج‬
‌‫‌ریزي‬‫ه‬‫از‌سال‌1131‌واحد‌پول‌در‌بودج‬‌‫دینار‌بوده‌ولي‬
‌‫به‌ریال‌تبدیل‌ش��ده‌است.‌همچنین‌از‌سال‌8031‌در‬
‌‫‌شود‌که‌عایدات‌مندرج‌در‌قانون‬‫ي‬‫قوانین‌بودجه‌قید‌م‬
‌‫به‌استثناي‌عواید‌نفت‌جنوب‌بوده‌که‌در‌حساب‌وجوه‬
.‫‌شود‬‫ي‬‫ذخیره‌منظور‌م‬
‌‫از‌س��ال‌7331‌براي‬‌،‫ایران‬‌‫‌ری��زي‬‫ه‬‫در‌فراین��د‌بودج‬
‌‫‌بار‌درآمده��ا‌در‌قان��ون‌بودجه‌ب��ه‌دو‌گروه‬‫ن‬‫نخس��تی‬
‌‫‌ها‌و‬‫ه‬‫درآمدهاي‌عموم��ي‌و‌درآمدهاي‌اختصاصي‌بنگا‬
.‫‌شوند‬‫ي‬‫‌هاي‌دولتي‌تفكیك‌م‬‫ن‬‫‌هاي‌سازما‬‫ت‬‫شرک‬
‌1289‌‫از‌بررسي‌201‌قانون‌بودجه‌کشور‌که‌از‌سال‬
‌‫‌توان‌گفت‌که‬‫ي‬‫الي‌1931‌به‌تصویب‌رس��یده‌است،‌م‬
‌‫اصول‌کالسیك‌بودجه‬‌‫‌ریزي،‌ضمن‌رعایت‬‫ه‬‫شیوه‌بودج‬
‌‫‌اي‌از‌اصالحات،‌همواره‌روش��ي‌سنتي‌و‌افزایشي‬‫ه‬‫و‌پار‬
‌‫الزام‌قانون��ي‌در‌تبصره‌84‌قانون‬‌‫‌رغم‬‫ه‬‫ب‬‌‫اس��ت‌و‬‌‫ب��وده‬
‌32‌‫‌شده‌در‌بندهاي‬‫م‬‫بودجه‌س��ال‌0831‌و‌تأکید‌انجا‬
‌‫‌بر‬‫ي‬‫‌هاي‌کلي‌برنامه‌پنجم‌توس��عه‌مبن‬‫ت‬��‫و‌33‌سیاس‬
‌‫‌هاي‌انجام‬‫ش‬‫اس��تفاده‌از‌بودجه‌عملیاتي‌و‌با‌وجود‌تال‬
‌‫‌ریزي‬‫ه‬‫بودج‬‌‫با‬‌،‫ایران‬‌‫‌ریزي‌در‬‫ه‬‫بودج‬‌‫شده،‌همچنان‌روش‬
‌‫برمبناي‌عملكرد‌(عملیاتي)‌فاصله‌زیادي‌دارد‌(نوبخت‌و‬
.)1-48‌:1391‌،‫نوري‬
‫ریزي‬‫بودجه‬ ‫نظري‬ ‫مبناي‬ .3 «
‌‫‌اي،‌ب��ازار‌و‌مختلط‌به‬‫ه‬��‫‌ه��اي‌اقتص��ادي‌برنام‬‫م‬‫نظا‬
‌،‫‌هاي‌ماه��وي،‌در‌اهدافي‌همچون‌«امنیت‬‫ت‬‫‌رغم‌تفاو‬
‌،‫‌ها‬‫م‬‫رفاه،‌و‌توس��عه»‌اش��تراك‌نظر‌دارن��د.‌در‌این‌نظا‬
‌‫دولت‌به‌تناس��ب‌حجم‌و‌نقش‌خود‌در‌اقتصاد‌از‌ابزار‬
‌‫‌ش��ود‬‫ي‬‫‌مند‌م‬‫ه‬‫‌بودجه‌براي‌تحقق‌اهداف‌س��الیانه‌بهر‬
.)Hogye,‌2002: 5(
‌‫با‌عنایت‌به‌اینكه‌بودجه‌عمومي‌از‌سوي‌دولت‌تهیه‬
‌‫‌توان‌بودجه‬‫ي‬‫‌رسد،‌م‬‫ي‬‫‌تصویب‌م‬‫ه‬‫و‌توس��ط‌قوه‌مقننه‌ب‬
‌‫اختیار‌مجلس‌دانس��ت‌که‬‌‫اهرمي‌در‬‌‫‌مثابه‬‫ه‬‫عمومي‌را‌ب‬
‌‫از‌آن‌براي‌هدایت‌امور‌اقتصادي،‌اجتماعي‌و‌سیاسي‌و‬
‌‫‌کنندگان‬‫ت‬‫‌دهندگان‌و‌پرداخ‬‫ي‬‫در‌جهت‌تأمین‌نظر‌رأ‬
‌‫‌کند.‌قبل‌از‌آنك��ه‌بودجه،‌یكي‌از‬‫ي‬‫مالیات‌اس��تفاده‌م‬
‌‫‌وسیله‌کنترل‬‫ك‬‫‌هاي‌کاري‌دولت‌تلقي‌ش��ود،‌ی‬‫ه‬‫برنام‬
‌‫اس��ت‬‌‫ب��راي‌توزی��ع‌مج��دد‌ثروت‌در‌دس��ت‌مجلس‬
.)Gildenhuys,‌1997: 394(
‌‫با‌جامعیت‌در‌راس��تاي‬‌‫بودج��ه‌عموم��ي،‌هر‌چن��د‬
‌‫‌انداز‌چندس��اله‌تهی��ه‬‫م‬��‫اه��داف‌بلندم��دت‌و‌چش‬
‌‫‌ش��ود،‌ولي‌باید‌از‌تفصیل‌کاف��ي‌در‌جهت‌افزایش‬‫ي‬‫م‬
‌‫‌گویي‌بیش��تر‌برخوردار‌باش��د‬‫خ‬��‫‌قدرت‌نظارت‌و‌پاس‬
.)Wacasse,‌1996: 8(
‌‫‌ترتیب‌هر‌پولي‌که‌از‌طریق‌فرایند‌سیاس��ي‬‫ن‬‫ب��ه‌ای‬
‌‫‌یابد،‌باید‌ب��راي‌ارزیابي‌در‌بودجه‌ثبت‌و‬‫ي‬‫تخصیص‌م‬
‌‫از‌وفاق‌کافي‌در‌سطح‌نظري‬‌‫اصل‌که‬‌‫این‬‌‫اما‬‌.‫ارائه‌شود‬
‌،‫‌هاي‌مس��تقیم‬‫م‬‫برخوردار‌اس��ت،‌در‌عمل‌با‌اعطاي‌وا‬
‌‫‌هاي‌خارج‌از‬‫ت‬‫ضمانت‌وام،‌ترجیحات‌مالیاتي‌و‌ش��رک‬
‌‫‌شود‬‫ي‬‫ً‌نقض‌م‬‫ال‬‫‌ها‌معمو‬‫ت‬‫‌ش��مول‌بودجه،‌توس��ط‌دول‬
.)Wildavsky,‌Caiden,‌1997: 365(
‌‫‌ریزي‌نیز‬‫ه‬‫‌هاي‌جدی��د‌بودج‬‫ش‬‫در‌ه��ر‌صورت‌در‌رو‬
‌،‫رعای��ت‌اصول‌کالس��یك‌همچون‌جامعی��ت،‌وحدت‬
‌‫‌بیني،‌وضوح‬‫ع‬‫‌بودن،‌واق‬‫ه‬‫انحص��ار،‌خصوصیات،‌س��الیان‬
‌‫‌باش��د‬‫ي‬‫‌و‌دسترس��ي‌هم��گان،‌همچنان‌مورد‌تأکید‌م‬
.)Mikesell,‌1991: 121(
‌‫‌طور‌سالیانه‬‫ه‬‫ب‬‌‫‌ریزي‬‫ه‬‫بودج‬‌‫اینكه‌منابع،‌در‬‌‫به‬‌‫با‌عنایت‬
‌‫‌یابند،‌لذا‌نوعي‬‫ي‬‫در‌جهت‌اهداف‌بلندمدت‌تخصیص‌م‬
‌‫همبس��تگي‌مس��تقیم‌بین‌کارایي‌بودج��ه‌و‌بهینگي‬
‌‫‌ری��زي‌قابل‌تعریف‬‫ه‬‫بودج‬‌‫تخصی��ص‌مناب��ع‌در‌فرایند‬
‌،‫خواهد‌ب��ود.‌از‌این‌رو‌رویكرده��اي‌متنوعي‌همچون‬
‌‫انتخاب‬‌‫‌گرایي‌و‬‫ج‬‫اداري،‌خردگرایي،‌تدری‬‌‫‌ری��زي‬‫ه‬‫بودج‬
‌‫‌اند‬‫ه‬‫‌عمومي‌در‌جهت‌تخصیص‌بهینه‌منابع‌مطرح‌شد‬
.)144-153‌:‌1385‌،‫(فرزاد‬
‌‫‌هاي‬‫ش‬‫اصالحات‌مكرر‌در‌رو‬‌‫‌رغم‌تغییرات‌و‬‫ه‬‫ب‬‌‫اما‌آنچه‬
‌‫‌عن��وان‌رویكردي‌مطلوب‌براي‌برخي‌از‬‫ه‬‫‌ریزي‌ب‬‫ه‬‫بودج‬
‌»‫اقتصادي‬‌‫است،‌«بودجه‬‌‫بوده‬‌‫‌ها‌همواره‌مورد‌توجه‬‫ت‬‫دول‬
‌،‫‌اي‬‫ه‬‫بودج‬‌‫‌سو‌تأثیر‌متغیرهاي‬‫ك‬‫ازی‬‌،‫این‌رویكرد‬‌‫است.‌در‬
‌‫‌هاي‌دولت‌بر‬‫ه‬‫‌کس��ري‌بودج��ه‌و‌هزین‬،‫‌ها‬‫ت‬‫مانند‌مالیا‬
‌‌،‫متغیرهاي‌اقتصادي‌همچون‌رش��د‌اقتصادي،‌بیكاري‬
‌‫بررسي‌آثار‌کلي‌(مثل‌درآمد‌قابل‬‌‫از‌سوي‌دیگر‬‌...‌‫تورم‌و‬
‌)‫‌هاي‌درآمدي‬‫ه‬‫‌آثار‌توزیعي‌(مثل‌وضع‌گرو‬‌،)‫تصرف‌مردم‬
‌)‫‌هاي‌خانوار‬‫ت‬‫‌ها‌و‌پرداخ‬‫ت‬‫و‌آثار‌انف��رادي‌(مثل‌دریاف‬
‌‫‌منظور‬‫ه‬‫ب‬‌‫اقتصادي‬‌‫بودجه‬‌‫‌گیرد.‌در‬‫ي‬‫م��ورد‌توجه‌قرار‌م‬
‌‫‌ها‌و‌درآمدها‌در‬‫ه‬‫‌اي،‌کلیه‌هزین‬‫ه‬‫اقالم‌بودج‬‌‫برآورد‌بهتر‬
.)1382‌،‫‌شوند‌(توفیق‬‫ي‬‫‌هاي‌ملي‌گنجانده‌م‬‫ب‬‫حسا‬
‌‫اهداف‌موردنظر‬‌‫این‌رویكرد‌و‬‌‫به‌مزایاي‌متعدد‬‌‫با‌توجه‬
)‫اهداف‬‫رويكرد‬‫(با‬‫آبشاري‬‫عملياتي‬‫ريزي‬‫بودجه‬.3‫شماره‬‫نمايه‬
Mercer,2003: 15:‫مأخذ‬
‫مأموریت‬
‫راهبردي‬‫کیفي‬‫اهداف‬
‫راهبردي‬‫کمي‬‫اهداف‬
‫راهبردي‬‫عملیاتي‬‫کیفي‬‫اهداف‬
‫ساالنه‬‫عملیاتي‬‫کیفي‬‫اهداف‬
‫عملیاتي‬‫هاي‬‫شاخص‬
‫برنامه‬‫گیري‬‫اندازه‬
‫ها‬‫لیت‬‫ا‬‫فع‬
‫ها‬‫فعالیت‬‫زیر‬
‫موردنیاز‬‫بودجه‬‫مبلغ‬
‫در‬،‫منابع‬‫اینكه‬‫به‬‫عنایت‬‫با‬
‫جهت‬‫در‬‫سالیانه‬‫طور‬‫به‬‫ریزي‬‫بودجه‬
‫لذا‬،‫یابند‬‫مي‬‫تخصص‬‫بلندمدت‬‫اهداف‬
‫کارایي‬‫بین‬‫مستقیم‬‫همبستگي‬‫نوعي‬
‫منابع‬‫تخصیص‬‫بهینگي‬‫و‬‫بودجه‬
‫تعریف‬‫قابل‬‫ریزي‬‫بودجه‬‫فرایند‬‫در‬
‫رویكردهاي‬‫رو‬‫این‬‫از‬.‫بود‬‫خواهد‬
،‫اداري‬‫ریزي‬‫بودجه‬،‫همچون‬‫متنوعي‬
‫انتخاب‬‫و‬‫گرایي‬‫تدریج‬،‫خردگرایي‬
‫بهینه‬‫تخصیص‬‫جهت‬‫در‬‫عمومي‬
‫اند‬‫شده‬‫مطرح‬‫منابع‬
‫تحقیقی‬‫مقاله‬
25
)‫(تكفا‬‫ارتباطات‬‫و‬‫اطالعات‬‫فناوري‬‫كاربري‬‫توسعه‬‫ماهنامه‬
www.irannsr.org
www.irannsr.org
Information & Communication Technology Magazine
1392‫بهمن‬‫و‬‫دي‬
‫مقاله‬

26. ‫مبنای‬ ‫بر‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬ ‫با‬ ،‫ایران‬ ‫در‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬
.‫دارد‬ ‫زیادی‬ ‫فاصله‬ )‫(عملیاتی‬ ‫عملکرد‬
‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬ ‫نظری‬ ‫مبنای‬ .3
‫مختلط‬ ‫و‬ ‫بازار‬ ،‫‌ای‬‫ه‬‫برنام‬ ‫اقتصادی‬ ‫‌های‬‫م‬‫نظا‬
‫همچون‬ ‫اهدافی‬ ‫در‬ ،‫ماهوی‬ ‫‌های‬‫ت‬‫تفاو‬ ‫‌رغم‬‫ه‬‫ب‬
‫در‬ .‫دارند‬ ‫نظر‬ ‫اشتراک‬ »‫توسعه‬ ‫و‬ ‫رفاه‬ ،‫«امنیت‬
‫خود‬ ‫نقش‬ ‫و‬ ‫حجم‬ ‫تناسب‬ ‫به‬ ‫دولت‬ ،‫‌ها‬‫م‬‫نظا‬ ‫این‬
‫اهداف‬ ‫تحقق‬ ‫برای‬ ‫بودجه‬ ‫ابزار‬ ‫از‬ ‫اقتصاد‬ ‫در‬
.‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫‌مند‬‫ه‬‫بهر‬ ‫سالیانه‬
‫دولت‬ ‫سوی‬ ‫از‬ ‫عمومی‬ ‫بودجه‬ ‫اینکه‬ ‫به‬ ‫عنایت‬ ‫با‬
،‫‌رسد‬‫ی‬‫م‬ ‫تصویب‬ ‫به‬ ‫مقننه‬ ‫قوه‬ ‫توسط‬ ‫و‬ ‫تهیه‬
‫در‬ ‫اهرمی‬ ‫‌مثابه‬‫ه‬‫ب‬ ‫را‬ ‫عمومی‬ ‫بودجه‬ ‫‌توان‬‫ی‬‫م‬
‫هدایت‬ ‫برای‬ ‫آن‬ ‫از‬ ‫که‬ ‫دانست‬ ‫مجلس‬ ‫اختیار‬
‫درجهت‬ ‫و‬ ‫سیاسی‬ ‫و‬ ‫اجتماعی‬ ،‫اقتصادی‬ ‫امور‬
‫‌کنندگان‬‫ت‬‫پرداخ‬ ‫و‬ ‫‌دهندگان‬‫ی‬‫را‬ ‫نظر‬ ‫تامین‬
،‫بودجه‬ ‫آنکه‬ ‫از‬ ‫قبل‬ .‫‌کند‬‫ی‬‫م‬ ‫استفاده‬ ‫مالیات‬
‫یک‬ ،‫شود‬ ‫تلقی‬ ‫دولت‬ ‫کاری‬ ‫‌های‬‫ه‬‫برنام‬ ‫از‬ ‫یکی‬
‫دست‬ ‫در‬ ‫ثروت‬ ‫مجدد‬ ‫توزیع‬ ‫برای‬ ‫کنترل‬ ‫وسیله‬
.‫است‬ ‫مجلس‬
‫راستای‬ ‫در‬ ‫جامعیت‬ ‫با‬ ‫هرچند‬ ،‫عمومی‬ ‫بودجه‬
‫تهیه‬ ‫چندساله‬ ‫‌انداز‬‫م‬‫چش‬ ‫و‬ ‫بلندمدت‬ ‫اهداف‬
‫افزایش‬ ‫درجهت‬ ‫کافی‬ ‫تفصیل‬ ‫باید‬ ‫ولی‬ ،‫‌شود‬‫ی‬‫م‬
‫برخوردار‬ ‫بیشتر‬ ‫پاسخگویی‬ ‫و‬ ‫نظارت‬ ‫قدرت‬
.‫باشد‬
‫فرایند‬ ‫طریق‬ ‫از‬ ‫که‬ ‫پولی‬ ‫هر‬ ‫ترتیب‬ ‫این‬ ‫به‬
‫در‬ ‫ارزیابی‬ ‫برای‬ ‫باید‬ ،‫‌یابد‬‫ی‬‫م‬ ‫تخصیص‬ ‫سیاسی‬
‫وفاق‬ ‫از‬ ‫که‬ ‫اصل‬ ‫این‬ ‫اما‬ .‫شود‬ ‫ارائه‬ ‫و‬ ‫ثبت‬ ‫بودجه‬
‫با‬ ‫درعمل‬ ،‫است‬ ‫برخوردار‬ ‫نظری‬ ‫سطح‬ ‫در‬ ‫کافی‬
‫ترجیحات‬ ،‫وام‬ ‫ضمانت‬ ،‫مستقیم‬ ‫‌های‬‫م‬‫وا‬ ‫اعطای‬
،‫بودجه‬ ‫شمول‬ ‫از‬ ‫خارج‬ ‫‌های‬‫ت‬‫شرک‬ ‫و‬ ‫مالیاتی‬
.‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫نقض‬ ‫معموال‬ ‫‌ها‬‫ت‬‫دول‬ ‫توسط‬
‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬ ‫جدید‬ ‫‌های‬‫ش‬‫رو‬ ‫در‬ ‫صورت‬ ‫هر‬ ‫در‬
،‫جامعیت‬ ‫همچون‬ ‫کالسیک‬ ‫اصول‬ ‫رعایت‬ ‫نیز‬
،‫بودن‬ ‫سالیانه‬ ،‫خصوصیات‬ ،‫انحصار‬ ،‫وحدت‬
‫همچنان‬ ،‫همگان‬ ‫دسترسی‬ ‫و‬ ‫وضوح‬ ،‫‌بینی‬‫ع‬‫واق‬
‫در‬ ،‫منابع‬ ‫اینکه‬ ‫به‬ ‫عنایت‬ ‫با‬ .‫است‬ ‫تاکید‬ ‫مورد‬
‫اهداف‬ ‫جهت‬ ‫در‬ ‫سالیانه‬ ‫طور‬ ‫به‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬
‫همبستگی‬‫نوعی‬‫لذا‬،‫‌یابند‬‫ی‬‫م‬‫تخصیص‬‫بلندمدت‬
‫تخصیص‬ ‫بهینگی‬ ‫و‬ ‫بودجه‬ ‫کارایی‬ ‫بین‬ ‫مستقیم‬
‫خواهد‬ ‫تعریف‬ ‫قابل‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬ ‫فرایند‬ ‫در‬ ‫منابع‬
،‫همچون‬ ‫متنوعی‬ ‫رویکردهای‬ ‫‌رو‬‫ن‬‫ازای‬ .‫بود‬
‫و‬ ‫‌گرایی‬‫ج‬‫تدری‬ ،‫خردگرایی‬ ،‫اداری‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬
‫منابع‬ ‫بهینه‬ ‫تخصیص‬ ‫جهت‬ ‫در‬ ‫عمومی‬ ‫انتخاب‬
.)144-153 : 1385 ،‫(فرزاد‬ ‫‌اند‬‫ه‬‫شد‬ ‫مطرح‬
‫در‬ ‫مکرر‬ ‫اصالحات‬ ‫و‬ ‫تغییرات‬ ‫‌رغم‬‫ه‬‫ب‬ ‫آنچه‬ ‫اما‬
‫رویکردی‬ ‫‌عنوان‬‫ه‬‫ب‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬ ‫‌های‬‫ش‬‫رو‬
‫مورد‬ ‫همواره‬ ‫‌ها‬‫ت‬‫دول‬ ‫از‬ ‫برخی‬ ‫برای‬ ‫مطلوب‬
.‫است‬ »‫اقتصادی‬ ‫«بودجه‬ ،‫است‬ ‫بوده‬ ‫توجه‬
‫متغیرهای‬ ‫تاثیر‬ ‫سو‬ ‫یک‬ ‫از‬ ،‫رویکرد‬ ‫این‬ ‫در‬
‫و‬ ‫بودجه‬ ‫کسری‬ ،‫‌ها‬‫ت‬‫مالیا‬ ‫مانند‬ ،‫‌ای‬‫ه‬‫بودج‬
‫همچون‬ ‫اقتصادی‬ ‫متغیرهای‬ ‫بر‬ ‫دولت‬ ‫‌ها‬‫ه‬‫هزین‬
‫دیگر‬ ‫سوی‬ ‫از‬ ...‫و‬ ‫تورم‬ ،‫بیکاری‬ ،‫اقتصادی‬ ‫رشد‬
،)‫مردم‬ ‫تصرف‬ ‫قابل‬ ‫درآمد‬ ‫(مثل‬ ‫کلی‬ ‫آثار‬ ‫بررسی‬
‫و‬ )‫درآمدی‬ ‫‌های‬‫ه‬‫گرو‬ ‫وضع‬ ‫(مثل‬ ‫توزیعی‬ ‫آثار‬
‫‌های‬‫ت‬‫پرداخ‬ ‫و‬ ‫‌ها‬‫ت‬‫دریاف‬ ‫(مثل‬ ‫انفرادی‬ ‫آثار‬
‫بودجه‬ ‫در‬ .‫‌گیرد‬‫ی‬‫م‬ ‫قرار‬ ‫توجه‬ ‫مورد‬ )‫خانوار‬
،‫‌ای‬‫ه‬‫بودج‬ ‫اقالم‬ ‫بهتر‬ ‫برآورد‬ ‫منظور‬ ‫به‬ ‫اقتصادی‬
‫ملی‬ ‫‌های‬‫ب‬‫حسا‬ ‫در‬ ‫درآمدها‬ ‫و‬ ‫‌ها‬‫ه‬‫هزین‬ ‫کلیه‬
.)1382 ،‫(توفیق‬ ‫‌شوند‬‫ی‬‫م‬ ‫گنجانده‬
‫اهداف‬ ‫و‬ ‫رویکرد‬ ‫این‬ ‫متعدد‬ ‫مزایای‬ ‫به‬ ‫توجه‬ ‫با‬
‫جمهوری‬ ‫نظام‬ ‫فرادستی‬ ‫اسناد‬ ‫در‬ ‫موردنظر‬
»‫اقتصادی‬ ‫«بودجه‬ ‫از‬ ‫استفاده‬ ،‫ایران‬ ‫اسالمی‬
‫ضروری‬ ‫کشور‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬ ‫نظام‬ ‫ارتقای‬ ‫درجهت‬
.‫بود‬ ‫خواهد‬
‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬ ‫در‬ ‫جهانی‬ ‫تجارب‬
‫کشورها‬ ‫سایر‬ ‫تجربه‬ .1
‫سایر‬ ‫تجربه‬ ‫از‬ ‫‌گیری‬‫ه‬‫بهر‬ ‫‌منظور‬‫ه‬‫ب‬ ‫بخش‬ ‫این‬ ‫در‬
‫نقش‬ ‫به‬ ‫توجه‬ ‫با‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬ ‫درفرایند‬ ‫کشورها‬
‫کشورها‬ ‫از‬ ‫برخی‬ ‫تجربه‬ ،‫زمینه‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫مقننه‬ ‫قوه‬
‫با‬ .‫است‬ ‫گرفته‬ ‫قرار‬ ‫بررسی‬ ‫مورد‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬ ‫در‬
‫حقوقی‬ ‫نظام‬ ‫از‬ ‫کشورها‬ ‫اساسا‬ ‫اینکه‬ ‫به‬ ‫عنایت‬
‫براساس‬ ‫هریک‬ ‫و‬ ‫نبوده‬ ‫برخوردار‬ ‫یکسانی‬
‫اجتماعی‬ ،‫سیاسی‬ ‫خاص‬ ‫احوال‬ ‫و‬ ‫اوضاع‬ ،‫شرایط‬
،‫هستند‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫ویژ‬ ‫نظام‬ ‫دارای‬ ،‫خویش‬ ‫اقتصادی‬ ‫و‬
‫اصالح‬ ‫در‬ ‫پارلمان‬ ‫اثرگذاری‬ ‫توان‬ ‫درخصوص‬ ‫لذا‬
‫نظام‬ ‫سه‬ ‫به‬ ‫را‬ ‫آن‬ ‫‌توان‬‫ی‬‫م‬ ‫بودجه‬ ‫الیحه‬ ‫تغییر‬ ‫و‬
:)1387 ،‫(عامری‬ ‫کرد‬ ‫تفکیک‬ ‫حقوقی‬
‫افریقای‬ ‫و‬ ‫انگلستان‬ ‫حقوقی‬ ‫نظام‬ :‫نخست‬
‫بودجه‬ ‫تغییر‬ ‫در‬ ‫مقننه‬ ‫قوه‬ ‫اختیار‬ ‫که‬ ‫جنوبی‬
.‫است‬ ‫اندک‬ ‫بسیار‬
‫و‬ ‫امریکا‬ ،‫فرانسه‬ ‫کشورهای‬ ‫حقوقی‬ ‫نظام‬ :‫دوم‬
‫تغییر‬ ‫جمله‬ ‫از‬ ‫وسیعی‬ ‫اختیارات‬ ‫که‬ ‫جنوبی‬ ‫کره‬
.‫است‬ ‫شده‬ ‫داده‬ ‫پارلمان‬ ‫به‬ ‫بودجه‬ ‫الیحه‬ ‫کلی‬
‫به‬ ‫مقننه‬ ‫قوه‬ ‫اختیار‬ ‫که‬ ‫سوئد‬ ‫حقوقی‬ ‫نظام‬ :‫سوم‬
‫شده‬ ‫محدود‬ ‫بودجه‬ ‫الیحه‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫حاشی‬ ‫اصالحات‬
.‫است‬ ‫ذکرشده‬ ‫نظام‬ ‫دو‬ ‫بین‬ ‫و‬
‫درخصوص‬‫گرفته‬‫صورت‬‫‌بندی‬‫م‬‫تقسی‬‫به‬‫توجه‬‫با‬
،‫کشورها‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬ ‫فرایند‬ ‫در‬ ‫مقننه‬ ‫قوه‬ ‫نقش‬
،‫فرانسه‬ ‫کشورهای‬ ‫در‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬ ‫چگونگی‬
‫و‬ ‫سوئد‬ ،‫ژاپن‬ ،‫‌جنوبی‬‫ه‬‫کر‬ ،‫امریکا‬ ،‫انگلستان‬
‫این‬ ‫‌های‬‫ه‬‫یافت‬ .‫‌اند‬‫ه‬‫شد‬ ‫مطالعه‬ ‫جنوبی‬ ‫افریقای‬
‫بین‬ ‫مالی‬ ‫قدرت‬ ‫موازنه‬ ‫که‬ ‫‌دهد‬‫ی‬‫م‬ ‫نشان‬ ‫مطالعه‬
‫گرفته‬ ‫شکل‬ ‫دولت‬ ‫سود‬ ‫به‬ ‫دولت‬ ‫و‬ ‫‌گذار‬‫ن‬‫قانو‬
‫نظام‬ ‫در‬ ‫‌شده‬‫م‬‫انجا‬ ‫اصالحات‬ ‫‌که‬‫ی‬‫‌طور‬‫ه‬‫ب‬ ،‫است‬
‫نهاد‬ ‫تا‬ ‫شده‬ ‫موجب‬ ‫عمال‬ ‫کشورها‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬
‫منابع‬ ‫اختصاص‬ ‫و‬ ‫مالیات‬ ‫وضع‬ ‫در‬ ‫‌گذاری‬‫ن‬‫قانو‬
‫امر‬ ‫این‬ ‫و‬ ‫گیرد‬ ‫قرار‬ ‫دولت‬ ‫نفوذ‬ ‫تحت‬ ‫‌شدت‬‫ه‬‫ب‬
‫عمومی‬ ‫عرف‬ ‫یک‬ ‫‌صورت‬‫ه‬‫ب‬ ‫پیشرفته‬ ‫کشورهای‬
.‫است‬ ‫درآمده‬
)IMF( ‫پول‬ ‫‌المللی‬‫ن‬‫بی‬ ‫صندوق‬ ‫‌های‬‫ش‬‫گزار‬ .2
،‫پول‬ ‫‌المللی‬‫ن‬‫بی‬ ‫صندوق‬ ،1990 ‫دهه‬ ‫در‬
‫شفافیت‬ ‫ضرورت‬ ،‫توسعه‬ ‫موانع‬ ‫رفع‬ ‫‌منظور‬‫ه‬‫ب‬
‫‌ها‬‫ت‬‫دول‬ »‫خوب‬ ‫«حکمرانی‬ ‫برای‬ ‫را‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫بودج‬
‫گزارش‬ ‫دو‬ ‫خصوص‬ ‫این‬ ‫در‬ .‫است‬ ‫کرده‬ ‫مطرح‬
‫صندوق‬ ‫مفید‬ ‫تجربیات‬ ‫«مجموعه‬ ،‫عناوین‬ ‫با‬
‫«دستورالعمل‬ ‫و‬ »‫‌ای‬‫ه‬‫بودج‬ ‫شفافیت‬ ‫باب‬ ‫در‬
‫شده‬ ‫منتشر‬ ‫صندوق‬ ‫سوی‬ ‫از‬ »‫بودجه‬ ‫شفافیت‬
.‫است‬
‫مورد‬ ‫زیر‬ ‫اساسی‬ ‫هدف‬ ‫چهار‬ ‫نخست‬ ‫گزارش‬ ‫در‬
:‫است‬ ‫گرفته‬ ‫قرار‬ ‫صندوق‬ ‫تاکید‬
‫دولت؛‬ ‫‌های‬‫ت‬‫مسئولی‬ ‫و‬ ‫‌ها‬‫ش‬‫نق‬ ‫کامل‬ ‫وضوح‬ .1
‫به‬ ‫مربوط‬ ‫اطالعات‬ ‫به‬ ‫عام‬ ‫دسترسی‬ .2
‫دولت؛‬ ‫‌های‬‫ت‬‫فعالی‬
‫‌رسانی؛‬‫ع‬‫اطال‬ ‫و‬ ‫اجرا‬ ،‫بودجه‬ ‫تهیه‬ ‫بودن‬ ‫آشکار‬ .3
‫شکل‬ ‫به‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫بودج‬ ‫اطالعات‬ ‫جامعیت‬ ‫تایید‬ .4
.‫مستقل‬
:‫است‬ ‫شده‬ ‫تصریح‬ ‫گزارش‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫همچنین‬
‫سایر‬ ‫از‬ ‫دولتی‬ ‫بخش‬ ‫بین‬ ‫مرز‬ ‫باید‬
‫وظایف‬ ‫و‬ ‫ترسیم‬ ‫‌وضوح‬‫ه‬‫ب‬ ‫اقتصادی‬ ‫‌های‬‫ش‬‫بخ‬
‫دولت‬ ‫درون‬ ‫در‬ ‫مدیریت‬ ‫و‬ ‫‌گذاری‬‫ت‬‫سیاس‬
.‫شود‬ ‫مشخص‬ ‫و‬ ‫تعریف‬ ‫‌خوبی‬‫ه‬‫ب‬
‫مدیریت‬ ‫برای‬ ‫حقوقی‬ ‫و‬ ‫اداری‬ ‫چارچوبی‬ ‫باید‬ •
.‫باشد‬ ‫داشته‬ ‫وجود‬ ‫مالی‬
‫و‬ ‫حال‬ ،‫گذشته‬ ‫به‬ ‫مربوط‬ ‫اطالعات‬ ‫تمامی‬ •
‫به‬ ‫باید‬ ‫دولت‬ ‫مالی‬ ‫‌های‬‫ت‬‫فعالی‬ ‫آینده‬ ‫‌بینی‬‫ش‬‫پی‬
.‫برسد‬ ‫عموم‬ ‫اطالع‬
‫اطالعات‬ ‫‌موقع‬‫ه‬‫ب‬ ‫انتشار‬ ‫به‬ ‫نسبت‬ ‫باید‬
.‫باشد‬ ‫داشته‬ ‫وجود‬ ‫همگانی‬ ‫تعهدی‬ ،‫‌ای‬‫ه‬‫بودج‬
‫که‬ ‫باشد‬ ‫نحوی‬ ‫به‬ ‫باید‬ ‫بودجه‬ ‫مستندسازی‬
،‫اقتصادی‬ ‫کالن‬ ‫چارچوب‬ ،‫مالی‬ ‫سیاست‬ ‫اهداف‬
‫مالی‬ ‫خطرهای‬ ،‫‌ای‬‫ه‬‫بودج‬ ‫‌های‬‫ت‬‫سیاس‬ ‫مبانی‬
.‫شود‬ ‫ذکر‬ ‫‌صراحت‬‫ه‬‫ب‬ ‫تشخیص‬ ‫قابل‬ ‫و‬ ‫مهم‬
‫و‬ ‫فعلی‬ ‫تعهدات‬ ‫بین‬ ‫ساالنه‬ ‫بودجه‬ ‫در‬ ‫باید‬
.‫شد‬ ‫قائل‬ ‫تمایز‬ ‫جدید‬ ‫‌های‬‫ت‬‫سیاس‬
‫‌بندی‬‫ه‬‫طبق‬ ‫‌نحوی‬‫ه‬‫ب‬ ‫باید‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫بودج‬ ‫‌های‬‫ه‬‫داد‬
‫رعایت‬ ‫نیز‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬ ‫جدید‬ ‫‌های‬‫ش‬‫رو‬ ‫در‬
،‫انحصار‬ ،‫وحدت‬ ،‫جامعیت‬ ‫همچون‬ ‫کالسیک‬ ‫اصول‬
‫وضوح‬ ،‫‌بینی‬‫ع‬‫واق‬ ،‫بودن‬ ‫سالیانه‬ ،‫خصوصیات‬
.‫است‬ ‫تاکید‬ ‫مورد‬ ‫همچنان‬ ،‫همگان‬ ‫دسترسی‬ ‫و‬
‫به‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬ ‫در‬ ،‫منابع‬ ‫اینکه‬ ‫به‬ ‫عنایت‬ ‫با‬
‫تخصیص‬ ‫بلندمدت‬ ‫اهداف‬ ‫جهت‬ ‫در‬ ‫سالیانه‬ ‫طور‬
‫کارایی‬ ‫بین‬ ‫مستقیم‬ ‫همبستگی‬ ‫نوعی‬ ‫لذا‬ ،‫‌یابند‬‫ی‬‫م‬
‫فرایند‬ ‫در‬ ‫منابع‬ ‫تخصیص‬ ‫بهینگی‬ ‫و‬ ‫بودجه‬
‫بود‬ ‫خواهد‬ ‫تعریف‬ ‫قابل‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬
26
www.irannsr.orgwww.irannsr.org
Information & Communication Technology Magazine
)‫(تكفا‬‫ارتباطات‬‫و‬‫اطالعات‬‫فناوري‬‫كاربري‬‫توسعه‬‫ماهنامه‬
1392‫بهمن‬‫و‬‫دي‬
‫مقاله‬

27. ‫مالی‬ ‫سیاست‬ ‫تحلیل‬ ‫و‬ ‫تجزیه‬ ‫که‬ ‫شوند‬ ‫ارائه‬ ‫و‬
.‫یابد‬ ‫افزایش‬ ‫پاسخگویی‬ ‫میزان‬ ‫و‬ ‫شود‬ ‫تسهیل‬
‫باید‬ ‫مصوب‬ ‫مخارج‬ ‫بر‬ ‫نظارت‬ ‫و‬ ‫اجرا‬ ‫‌های‬‫ش‬‫رو‬
.‫شود‬ ‫مشخص‬ ‫‌دقت‬‫ه‬‫ب‬
‫قابل‬ ‫و‬ ‫فراگیر‬ ،‫‌موقع‬‫ه‬‫ب‬ ‫باید‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫بودج‬ ‫گزارش‬
.‫دهد‬ ‫نشان‬ ‫را‬ ‫بودجه‬ ‫از‬ ‫انحرافات‬ ‫و‬ ‫باشد‬ ‫اعتماد‬
‫معرض‬ ‫در‬ ‫باید‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫بودج‬ ‫اطالعات‬ ‫یکپارچگی‬
.‫گیرد‬ ‫قرار‬ ‫همگانی‬ ‫و‬ ‫مستقل‬ ،‫دقیق‬ ‫بررسی‬
‫‌المللی‬‫ن‬‫بی‬ ‌‫ق‬‫صندو‬ ‫از‬ ‫دیگری‬ ‫گزارش‬ ‫در‬ ‫نیز‬ ‫و‬
‫به‬ »‫بودجه‬ ‫شفافیت‬ ‫«دستورالعمل‬ ‫‌عنوان‬‫ه‬‫ب‬ ‫پول‬
:‫است‬ ‫شده‬ ‫تاکید‬ ‫زیر‬ ‫موارد‬
‫قالب‬ ‫در‬ ‫باید‬ ‫دولت‬ ‫‌های‬‫ت‬‫مسئولی‬ ‫و‬ ‫وظایف‬
‫قالب‬ ‫در‬ ‫یا‬ )1993 ،SNA( ‫مالی‬ ‫‌های‬‫ب‬‫حسا‬
.‫شود‬ ‫تعریف‬ )1993 ،GFS( ‫دولتی‬ ‫مالی‬ ‫آمار‬
.‫باشد‬ ‫شده‬ ‫مشخص‬ ‫باید‬ ‫دولت‬ ‫‌های‬‫ی‬‫دارای‬
‫صادر‬ ‫قانون‬ ‫مطابق‬ ‫باید‬ ‫مالیات‬ ‫اخذ‬ ‫مجوز‬
‫از‬ ‫باید‬ ‫درعمل‬ ‫مالیاتی‬ ‫قوانین‬ ‫اجرای‬ ‫و‬ ‫شود‬
.‫کند‬ ‫تبعیت‬ ‫‌ها‬‫ه‬‫‌نام‬‫ن‬‫آیی‬
‫بودجه‬ ‫اسناد‬ ‫در‬ ‫باید‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫فرابودج‬ ‫‌های‬‫ت‬‫فعالی‬
.‫شوند‬ ‫منعکس‬ ‫حسابداری‬ ‫‌های‬‫ش‬‫گزار‬ ‫و‬
‫دو‬ ‫بودجه‬ ‫شده‬ ‫تجدیدنظر‬ ‫و‬ ‫اولیه‬ ‫‌های‬‫ن‬‫تخمی‬
‫اسناد‬ ‫در‬ ‫باید‬ ‫موردنظر‬ ‫سال‬ ‫از‬ ‫قبل‬ ‫متوالی‬ ‫سال‬
.‫شوند‬ ‫منعکس‬ ‫بودجه‬
‫طور‬ ‫به‬ ‫باید‬ ‫دولت‬ ‫بدهی‬ ‫ترکیب‬ ‫و‬ ‫سطح‬
‫گزارش‬ ‫‌ماهه‬‫ش‬‫ش‬ ‫حداکثر‬ ‫وقفه‬ ‫یک‬ ‫با‬ ‫ساالنه‬
.‫شود‬
‫دیدگاه‬ ‫با‬ ‫گزارشی‬ ‫باید‬ ،‫بودجه‬ ‫با‬ ‫همراه‬
‫شامل‬ ‫که‬ ‫شود‬ ‫ارائه‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫بودج‬ ‫و‬ ‫اقتصادی‬
‫سیاست‬ ‫اهداف‬ ‫و‬ ‫‌ها‬‫ت‬‫اولوی‬ ‫مورد‬ ‫در‬ ‫اطالعاتی‬
‫اقتصادی‬ ‫‌اندازهای‬‫م‬‫چش‬ ‫از‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫خالص‬ ،‫‌ای‬‫ه‬‫بودج‬
‫مستمر‬ ‫وضعیت‬ ‫مورد‬ ‫در‬ ‫کیفی‬ ‫گزارش‬ ‫یک‬ ‫و‬
.‫باشد‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫بودج‬
‫کالن‬ ‫اقتصادی‬ ‫چارچوب‬ ‫در‬ ‫گزارشی‬ ‫باید‬
‫شامل‬ ‫که‬ ‫شود‬ ‫تهیه‬ ‫بودجه‬ ‫برای‬ ‫‌مدت‬‫ن‬‫میا‬
‫آنها‬ ‫بر‬ ‫بودجه‬ ‫که‬ ‫اقتصادی‬ ‫کالن‬ ‫‌های‬‫ی‬‫‌بین‬‫ش‬‫پی‬
‫‌ها‬‫ی‬‫‌بین‬‫ش‬‫پی‬ ‫این‬ ‫اصلی‬ ‫فروض‬ .‫باشد‬ ‫است‬ ‫استوار‬
.‫شوند‬ ‫گزارش‬ ‫باید‬ ‫نیز‬
‫خطرات‬ ‫مورد‬ ‫در‬ ‫نیز‬ ‫گزارش‬ ‫یک‬ ‫باید‬
‫اثرتغییر‬ ‫که‬ ‫شود‬ ‫ارائه‬ ‫بودجه‬ ‫اسناد‬ ‫با‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫بودج‬
،‫مالی‬ ‫‌های‬‫ی‬‫‌بین‬‫ش‬‫پی‬ )‫(زیربنایی‬ ‫مفروضات‬ ‫در‬
‫‌های‬‫ت‬‫قطعی‬ ‫عدم‬ ‫سایر‬ ‫و‬ ‫احتمالی‬ ‫‌های‬‫ی‬‫بده‬
‫تحت‬ ‫را‬ ‫خاص‬ ‫‌های‬‫ه‬‫برنام‬ ‫هزینه‬ ‫بر‬ ‫مترتب‬ ‫اصلی‬
.‫دهد‬ ‫قرار‬ ‫پوشش‬
‫پوشش‬ ‫تحت‬ ‫باید‬ ‫دولت‬ ‫‌های‬‫ت‬‫فعالی‬ ‫کلیه‬
.‫گیرند‬ ‫قرار‬ ‫‌ها‬‫ب‬‫حسا‬ ‫و‬ ‫بودجه‬ ‫‌های‬‫ی‬‫‌بند‬‫ه‬‫طبق‬
‫مربوطه‬ ‫اجرایی‬ ‫وظایف‬ ‫باید‬ ‫‌بندی‬‫ه‬‫طبق‬ ‫نظام‬
‫را‬ ‫عمومی‬ ‫منابع‬ ‫از‬ ‫استفاده‬ ‫و‬ ‫تخصیص‬ ‫به‬
.‫کند‬ ‫مشخص‬
‫استانداردهای‬ ‫با‬ ‫باید‬ ‫حسابرسی‬ ‫استانداردهای‬
.‫باشد‬ ‫هماهنگ‬ ‫‌المللی‬‫ن‬‫بی‬
‫‌های‬‫ی‬‫‌بین‬‫ش‬‫پی‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫‌هایی‬‫ش‬‫رو‬ ‫و‬ ‫فرضیات‬
‫در‬ ‫همگان‬ ‫برای‬ ‫باید‬ ‫‌روند‬‫ی‬‫م‬ ‫‌کار‬‫ه‬‫ب‬ ‫کالن‬ ‫اقتصاد‬
.‫باشند‬ ‫دسترس‬
‫‌های‬‫ت‬‫فعالی‬ ‫به‬ ‫ورود‬ ‫از‬ ‫باید‬ ‫دولتی‬ ‫مقامات‬
‫اعتماد‬ ‫که‬ ‫خود‬ ‫حوزه‬ ‫مسئولیت‬ ‫از‬ ‫خارج‬ ‫سیاسی‬
‫‌دار‬‫ه‬‫خدش‬ ‫آنها‬ ‫‌طرفانه‬‫ی‬‫ب‬ ‫عملکرد‬ ‫مورد‬ ‫در‬ ‫را‬ ‫ملی‬
.‫کنند‬ ‫دوری‬ ،‫‌سازد‬‫ی‬‫م‬
‫‌کار‬‫ه‬‫ب‬ ‫جدیت‬ ‫با‬ ‫‌مدت‬‫ن‬‫میا‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫بودج‬ ‫چارچوب‬
‫هزینه‬ ‫از‬ ‫شفاف‬ ‫کامال‬ ‫گزارشی‬ ‫و‬ ‫شود‬ ‫گرفته‬
‫سازوکارهای‬ ‫و‬ ‫دولت‬ ‫جاری‬ ‫‌های‬‫ت‬‫سیاس‬ ‫تداوم‬
‫از‬ ‫حاصل‬ ‫نتایج‬ ‫و‬ ‫جدید‬ ‫‌های‬‫ت‬‫سیاس‬ ‫هدایت‬
.‫شود‬ ‫تهیه‬ ‫‌مدت‬‫ن‬‫میا‬ ‫در‬ ‫بودجه‬ ‫اجرای‬
‫کمی‬ ‫اهداف‬ ‫و‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫بودج‬ ‫سیاست‬ ‫اهداف‬ ‫باید‬
‫‌ترین‬‫ی‬‫عال‬ ‫و‬ ‫شوند‬ ‫بیان‬ ‫صراحت‬ ‫با‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫بودج‬
.‫کنند‬ ‫دفاع‬ ‫آن‬ ‫از‬ ‫دولتی‬ ‫مقامات‬
‫سیاست‬ ‫هدف‬ ‫که‬ ‫‌ها‬‫ه‬‫هزین‬ ‫از‬ ‫سطحی‬
‫‌مدت‬‫ن‬‫میا‬ ‫‌اندازهای‬‫م‬‫چش‬ ‫با‬ ‫باید‬ ‫است‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫بودج‬
.‫باشد‬ ‫داشته‬ ‫تنگاتنگ‬ ‫ارتباطی‬ ،‫کالن‬ ‫اقتصاد‬
)GFS(‫دولت‬‫مالی‬‫آمارهای‬‫نظام‬‫اهداف‬.3
‫آمارهای‬ ‫‌دهی‬‫ن‬‫ساما‬ ‫و‬ ‫تنظیم‬ ‫از‬ ‫اصلی‬ ‫اهداف‬
‫شده‬ ‫پیشنهاد‬ IMF ‫سوی‬ ‫از‬ ‫که‬ ‫دولت‬ ‫مالی‬
‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬ ‫در‬ ‫استانداردسازی‬ ‫‌منظور‬‫ه‬‫ب‬ ،‫است‬
‫مالی‬ ‫‌های‬‫ت‬‫سیاس‬ ‫اجرای‬ ‫به‬ ‫کمک‬ ‫و‬ ‫کشورها‬
‫حاصل‬ ‫اقتصادی‬ ‫کالن‬ ‫نتایج‬ ‫ارزیابی‬ ‫طریق‬ ‫از‬
‫‌های‬‫ت‬‫سیاس‬ ‫اینکه‬ ‫به‬ ‫توجه‬ ‫با‬ .‫هستند‬ ‫آن‬ ‫از‬
،‫‌پذیرد‬‫ی‬‫م‬ ‫انجام‬ ‫دولت‬ ‫عملیات‬ ‫طریق‬ ‫از‬ ‫مالی‬
‫عملیات‬ ‫این‬ ‫بررسی‬ ‫طریق‬ ‫از‬ ‫باید‬ ‫نیز‬ ‫آن‬ ‫ارزیابی‬
‫داخلی‬ ‫اقتصاد‬ ،‫آماری‬ ‫دیدگاه‬ ‫از‬ .‫گیرد‬ ‫صورت‬
‫از‬ ‫یک‬ ‫هر‬ ‫که‬ ‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫تقسیم‬ ‫‌هایی‬‫ش‬‫بخ‬ ‫به‬
‫‌های‬‫ی‬‫ویژگ‬ ‫برحسب‬ ‫آن‬ ‫در‬ ‫نهادی‬ ‫واحدهای‬
.‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫تشکیل‬ ‫مشابه‬ ‫رفتاری‬
‫متحد‬ ‫ملل‬ ‫سازمان‬ ‫مالی‬ ‫‌های‬‫ب‬‫حسا‬ ‫نظام‬ ‫در‬
‫اشاره‬ ‫مستقل‬ ‫نهادی‬ ‫بخش‬ ‫پنج‬ ‫به‬ )93 SNA(
:‫از‬ ‫عبارتند‬ ‫‌ها‬‫ش‬‫بخ‬ ‫این‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫شده‬
‫غیرمالی؛‬ ‫‌های‬‫ت‬‫شرک‬ ‫بخش‬
‫مالی؛‬ ‫‌های‬‫ت‬‫شرک‬ ‫بخش‬
‫دولت؛‬ ‫عمومی‬ ‫بخش‬
‫به‬ ‫خدمات‬ ‫‌کننده‬‫ه‬‫ارائ‬ ‫غیرانتفاعی‬ ‫نهادهای‬
.‫خانوار‬ ‫بخش‬
‫خانوار‬ ‫بخش‬
‫‌بندی‬‫م‬‫تقسی‬ )GFS( ‫دولت‬ ‫مالی‬ ‫آمارهای‬ ‫نظام‬
‫دولتی‬ ‫بخش‬ ‫اساس‬ ‫براین‬ ‫و‬ ‫داده‬ ‫قرار‬ ‫مبنا‬ ‫را‬ ‫فوق‬
‫کشور‬ ‫مقیم‬ ‫واحدهای‬ ‫از‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫مجموع‬ ‫‌صورت‬‫ه‬‫ب‬ ‫را‬
.‫‌کند‬‫ی‬‫م‬ ‫تعریف‬
‫اولیه‬ ‫فعالیت‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫واحدی‬ ،‫دولتی‬ ‫واحد‬ ‫یک‬
‫برای‬ ‫خدمات‬ ‫و‬ ‫کاال‬ ‫آوردن‬ ‫فراهم‬ ‫آن‬ ‫اصلی‬ ‫و‬
‫نظر‬ ‫از‬ ‫یا‬ ،‫رایگان‬ ‫‌صورت‬‫ه‬‫ب‬ ‫خانوارها‬ ‫یا‬ ‫جامعه‬
‫مجدد‬ ‫توزیع‬ ‫همچنین‬ ‫و‬ ،‫‌اهمیت‬‫ی‬‫ب‬ ‫اقتصادی‬
‫انتقالی‬ ‫‌های‬‫ت‬‫پرداخ‬ ‫طریق‬ ‫از‬ ‫ثروت‬ ‫و‬ ‫درآمد‬
.‫است‬
‫خود‬ ‫‌های‬‫ت‬‫فعالی‬ ‫انجام‬ ‫برای‬ ‫مزبور‬ ‫واحدهای‬
‫و‬ ‫مستقیم‬ ‫عوارض‬ ‫و‬ ‫مالیات‬ ‫برقراری‬ ‫اختیار‬
‫دولتی‬ ‫بخش‬ ‫تعریف‬ .‫دارند‬ ‫را‬ ‫غیرمستقیم‬
‫‌جای‬‫ه‬‫ب‬ »‫واحدها‬ ‫از‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫«مجموع‬ ‫‌صورت‬‫ه‬‫ب‬
‫مهمی‬ ‫مضامین‬ ‫دارای‬ »‫وظایف‬ ‫از‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫«مجموع‬
.‫است‬
‫‌توان‬‫ی‬‫م‬ ‫را‬ ‫دولت‬ ‫عمومی‬ ‫بخش‬ ،‫اینکه‬ ‫نخست‬
‫کامل‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫مجموع‬ ‫دارای‬ ‫که‬ ‫واحدهایی‬ ‫‌صورت‬‫ه‬‫ب‬
‫هر‬ ‫که‬ ،‫کرد‬ ‫تعریف‬ ‫هستند‬ ‫مالی‬ ‫‌های‬‫ب‬‫حسا‬ ‫از‬
‫دارایی‬ ‫جذب‬ ‫نظر‬ ‫از‬ ‫‌توانند‬‫ی‬‫م‬ ‫واحدها‬ ‫این‬ ‫از‬ ‫یک‬
.‫کنند‬ ‫عمل‬ ‫مستقل‬ ‫‌طور‬‫ه‬‫ب‬ ‫بدهی‬ ‫ایجاد‬ ‫و‬
‫یا‬ ‫‌ها‬‫ب‬‫حسا‬ ‫تلفیق‬ ‫برای‬ ‫موردنیاز‬ ‫اطالعات‬ ،‫دوم‬
.‫است‬ ‫دسترسی‬ ‫قابل‬ ‫اینکه‬ ‫یا‬ ‫دارد‬ ‫وجود‬
‫با‬ ‫دولت‬ ‫مورد‬ ‫در‬ ‫شده‬ ‫‌کاربرده‬‫ه‬‫ب‬ ‫مفهوم‬ ،‫سوم‬
‫مطابقت‬ ‫کشور‬ ‫قانونی‬ ‫تشکیالت‬ ‫مفاهیم‬ ‫سایر‬
‫آمارهای‬ ‌‫م‬‫نظا‬ ‫بین‬ ‫الزم‬ ‫هماهنگی‬ ،‫چهارم‬ .‫دارد‬
‫ایجاد‬ )93 SNA( ‫ملی‬ ‫‌های‬‫ب‬‫حسا‬ ‫نظام‬ ‫با‬ ‫مالی‬
.‫شود‬
‫از‬ ‫‌توانند‬‫ی‬‫م‬ ‫دولت‬ ‫عمومی‬ ‫بخش‬ ‫واحدهای‬
‫تمام‬ ‫بخواهند‬ ‫‌ها‬‫ش‬‫بخ‬ ‫سایر‬ ‫به‬ ‫مربوط‬ ‫واحدهای‬
‫نظام‬ ‫در‬ .‫کند‬ ‫اجرا‬ ‫را‬ ‫دولتی‬ ‫وظایف‬ ‫از‬ ‫بخشی‬ ‫یا‬
‫انجام‬ »‫‌دولتی‬‫ه‬‫شب‬ ‫«عملیات‬ ‫از‬ ‫منظور‬ GFS
‫بخش‬ ‫از‬ ‫خارج‬ ‫واحدهای‬ ‫توسط‬ ‫دولتی‬ ‫وظایف‬
‫عملیات‬ ‫هزینه‬ ‫انعکاس‬ ‫چگونگی‬ .‫است‬ ‫عمومی‬
‫حالت‬ ‫دو‬ ‫از‬ ‫یکی‬ ‫به‬ GFS ‫نظام‬ ‫در‬ ‫‌دولتی‬‫ه‬‫شب‬
:‫است‬ ‫زیر‬
‫یا‬ ‫تمام‬ ‫است‬ ‫ممکن‬ ‫دولتی‬ ‫واحد‬ :‫اول‬ ‫حالت‬
.‫کند‬ ‫جبران‬ ‫مستقیم‬ ‫‌طور‬‫ه‬‫ب‬ ‫را‬ ‫هزینه‬ ‫از‬ ‫بخشی‬
‫یا‬ ‫یارانه‬ ‫‌صورت‬‫ه‬‫ب‬ ‫جبران‬ ‫میزان‬ ‫حالت‬ ‫این‬ ‫در‬
‫منعکس‬ ‫‌ها‬‫ب‬‫حسا‬ ‫در‬ ‫کامل‬ ‫‌طور‬‫ه‬‫ب‬ ‫مشابه‬ ‫عناوین‬
.‫‌شود‬‫ی‬‫م‬
‫بخشی‬‫فقط‬‫است‬‫ممکن‬‫دولتی‬‫واحد‬:‫دوم‬‫حالت‬
‫‌گونه‬‫چ‬‫هی‬ ‫اصوال‬ ‫یا‬ ‫و‬ ‫کند‬ ‫جبران‬ ‫را‬ ‫‌ها‬‫ه‬‫هزین‬ ‫از‬
‫اینکه‬ ‫برحسب‬ ‫حالت‬ ‫دراین‬ .‫نپذیرد‬ ‫را‬ ‫جبرانی‬
‫یا‬ ،‫کامل‬ ‫‌طور‬‫ه‬‫ب‬ ‫مزبور‬ ‫‌دولتی‬‫ه‬‫شب‬ ‫واحدهای‬
‫آمارهای‬ ‫‌دهی‬‫ن‬‫ساما‬ ‫و‬ ‫تنظیم‬ ‫از‬ ‫اصلی‬ ‫اهداف‬
‫پیشنهاد‬ IMF ‫سوی‬ ‫از‬ ‫که‬ ‫دولت‬ ‫مالی‬
‫در‬ ‫استانداردسازی‬ ‫‌منظور‬‫ه‬‫ب‬ ،‫است‬ ‫شده‬
‫اجرای‬ ‫به‬ ‫کمک‬ ‫و‬ ‫کشورها‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬
‫کالن‬ ‫نتایج‬ ‫ارزیابی‬ ‫طریق‬ ‫از‬ ‫مالی‬ ‫‌های‬‫ت‬‫سیاس‬
‫اینکه‬ ‫به‬ ‫توجه‬ ‫با‬ .‫هستند‬ ‫آن‬ ‫از‬ ‫حاصل‬ ‫اقتصادی‬
‫انجام‬ ‫دولت‬ ‫عملیات‬ ‫طریق‬ ‫از‬ ‫مالی‬ ‫‌های‬‫ت‬‫سیاس‬
‫بررسی‬ ‫طریق‬ ‫از‬ ‫باید‬ ‫نیز‬ ‫آن‬ ‫ارزیابی‬ ،‫‌پذیرد‬‫ی‬‫م‬
‫گیرد‬ ‫صورت‬ ‫عملیات‬ ‫این‬
27
)‫(تكفا‬‫ارتباطات‬‫و‬‫اطالعات‬‫فناوري‬‫كاربري‬‫توسعه‬‫ماهنامه‬
www.irannsr.org
www.irannsr.org
Information & Communication Technology Magazine
1392‫بهمن‬‫و‬‫دي‬
‫مقاله‬

28. ‫بخش‬ ‫واحدهای‬ ‫تملک‬ ‫در‬ ‫آنها‬ ‫از‬ ‫قسمتی‬
‫‌های‬‫ه‬‫هزین‬ ‫از‬ ‫بخشی‬ ‫یا‬ ‫تمام‬ ،‫باشد‬ ‫عمومی‬
‫حتی‬ .‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫منعکس‬ ‫‌ها‬‫ب‬‫حسا‬ ‫در‬ ‫‌ربط‬‫ی‬‫ذ‬
‫به‬ ‫متعلق‬ ‫مزبور‬ ‫‌دولتی‬‫ه‬‫شب‬ ‫واحدهای‬ ‫چنانچه‬
‫هزینه‬ ‫از‬ ‫بخشی‬ ،‫نباشد‬ ‫دولت‬ ‫عمومی‬ ‫بخش‬
‫‌ها‬‫ب‬‫حسا‬ ‫در‬ ‫غیرمستقیم‬ ‫‌طور‬‫ه‬‫ب‬ ‫است‬ ‫ممکن‬
)1384 ،‫(کردبچه‬ ‫شود‬ ‫منظور‬
‫تجربی‬ ‫مطالعات‬
‫قرن‬ ‫یک‬ ‫به‬ ‫نزدیک‬ ‫سابقه‬ ‫‌رغم‬‫ی‬‫عل‬
‫در‬ ‫مکتوب‬ ‫فرهنگ‬ ،‫ایران‬ ‫در‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬
‫با‬ ‫سازگار‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬ ‫نظری‬ ‫مسایل‬ ‫زمینه‬
‫و‬ ‫اجتماعی‬ ،‫اقتصادی‬ ‫کارکردهای‬ ‫و‬ ‫شرایط‬
‫وجود‬ ‫با‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫اندک‬ ‫بسیار‬ ‫ایران‬ ‫فرهنگی‬
‫کشور‬ ‫‌های‬‫م‬‫نظا‬ ‫تمام‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫بنیادین‬ ‫تغییرات‬
‫تدوین‬ ‫علمی‬ ‫مبنای‬ ‫هنوز‬ ،‫است‬ ‫گرفته‬ ‫صورت‬
‫قانون‬ ‫کماکان‬ ‫کشور‬ ‫‌های‬‫ه‬‫بودج‬ ‫و‬ ‫‌ها‬‫ه‬‫برنام‬
.‫است‬ 1351 ‫سال‬ ‫مصوب‬ ‫بودجه‬ ‫و‬ ‫برنامه‬
‫شده‬ ‫تالش‬ ‫فراتحلیل‬ ‫روش‬ ‫به‬ ‫پژوهش‬ ‫این‬ ‫در‬
‫مطالعات‬ ‫از‬ ‫تعدادی‬ ‫‌های‬‫ه‬‫یافت‬ ‫و‬ ‫نتایج‬ ‫تا‬ ‫است‬
‫‌های‬‫ی‬‫کاست‬ ‫و‬ ‫اشکاالت‬ ‫خصوص‬ ‫در‬ ‫شده‬ ‫انجام‬
‫مطلوب‬ ‫نظام‬ ‫‌های‬‫ی‬‫ویژگ‬ ‫نیز‬ ‫و‬ ‫موجود‬ ‫نظام‬
.‫گیرند‬ ‫قرار‬ ‫استفاده‬ ‫مورد‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬
‫و‬ ‫اشکاالت‬ ،‫مطالعات‬ ‫این‬ ‫نتایج‬ ‫بر‬ ‫مبتنی‬
‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬ ‫نظام‬ ‫در‬ ‫موجود‬ ‫‌های‬‫ی‬‫کاست‬
:‫از‬ ‫عبارتند‬ ‫کشور‬
‫تصویب‬ ‫و‬ ‫تهیه‬ ‫در‬ ‫زمانی‬ ‫‌های‬‫ت‬‫محدودی‬
‫‌های‬‫ه‬‫تبصر‬ ‫وجود‬ ،‫شفافیت‬ ‫عدم‬ ،‫بودجه‬
‫‌ها‬‫ک‬‫بان‬ ‫تکلیفی‬ ‫تسهیالت‬ ‫و‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫غیربودج‬
)1381 ،‌‫د‬‫‌نژا‬‫ی‬‫(شبیر‬
‫و‬ ‫قوانین‬ ‫رعایت‬ ‫به‬ ‫‌ها‬‫ه‬‫دستگا‬ ‫التزام‬ ‫عدم‬
،‫بودجه‬ ‫و‬ ‫برنامه‬ ‫بین‬ ‫ارتباط‬ ‫عدم‬ ،‫مقررات‬
‫شروع‬ ،‫‌ها‬‫ح‬‫طر‬ ‫توجیهی‬ ‫مطالعات‬ ‫فقدان‬
‫عدم‬ ،‫اجرایی‬ ‫‌های‬‫ت‬‫ظرفی‬ ‫از‬ ‫بیش‬ ‫عملیات‬
‫تاثیر‬ ،‫‌ها‬‫ح‬‫طر‬ ‫‌های‬‫ه‬‫هزین‬ ‫صحیح‬ ‫برآورد‬
،‫‌ها‬‫ح‬‫طر‬ ‫انتخاب‬ ‫در‬ ‫غیرکارشناسی‬ ‫عوامل‬
‫نارسایی‬ ،‫نظارت‬ ‫مسئول‬ ‫سازمان‬ ‫ضعف‬
‫در‬ ‫که‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫برنام‬ ‫کار‬ ‫به‬ ‫باور‬ ‫فقدان‬ ،‫قوانین‬
‫عملیاتی‬ ‫نظارت‬ ‫موفقیت‬ ‫عدم‬ ‫دالیل‬ ‫نهایت‬
،‫(محسنی‬ ‫‌اند‬‫ه‬‫بود‬ ‫ایران‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬ ‫نظام‬ ‫در‬
)1382 ،‫اصالنی‬
،‫مکرر‬ ‫‌های‬‫ه‬‫اصالحی‬ ،‫مستمر‬ ‫کسری‬
‫‌های‬‫ه‬‫تبصر‬ ‫وجود‬ ،‫خالص‬ ‫مجوزهای‬
‫نظام‬ ‫ناکارآمدی‬ ‫عوامل‬ ‫از‬ ‫که‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫غیربودج‬
.)1381،‫(محمدپور‬ ‫است‬ ‫کشور‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬
‫و‬ ‫اجرا‬ ‫ضمانت‬ ،‫آمریت‬ ،‫خصیصه‬ ‫سه‬ ‫فقدان‬
‫‌جای‬‫ه‬‫ب‬ ‫را‬ ‫سند‬ ‫این‬ ‫بودجه‬ ‫سند‬ ‫در‬ ‫عمومیت‬
‫است‬ ‫کرده‬ ‫تبدیل‬ ‫مجوز‬ ‫یک‬ ‫به‬ ‫صرفا‬ ‫قانون‬
.)1381،‫(نصیری‬
‫اداری‬ ‫مقررات‬ ‫و‬ ‫قوانین‬ ‫عمده‬ ‫‌های‬‫ی‬‫نارسای‬
‫دالیل‬ ‫از‬ ‫یکی‬ ‫کشور‬ ‫استخدامی‬ ‫قانون‬ ‫و‬
،‫(بازیار‬ ‫است‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬ ‫نظام‬ ‫ناکارآمدی‬
.)1381
‫اعتبارات‬ ‫کاهش‬ ‫سبب‬ ‫بودجه‬ ‫‌های‬‫ی‬‫کسر‬
.)1387 ،‫(محمدپور‬ ‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫عمرانی‬
‫محاسبات‬ ‫دیوان‬ ،‫ساالنه‬ ‫‌های‬‫ش‬‫گزار‬
‫مدیریت‬ ‫سازمان‬ ،‫کشور‬ ‫کل‬ ‫بازرسی‬ ،‫عمومی‬
‫به‬ ‫منجر‬ ‫‌ها‬‫ش‬‫گزار‬ ‫سایر‬ ‫و‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫برنام‬ ‫و‬
‫ساالنه‬ ‫لوایح‬ ‫اصالح‬ ‫و‬ ‫گیری‬ ‫تصمیم‬ ‫اصالح‬
.)1387،‫(محسنی‬ ‫‌شود‬‫ی‬‫نم‬ ‫بودجه‬
‫در‬ ‫دولت‬ ‫به‬ ‫نسبت‬ ‫مقننه‬ ‫قوه‬ ‫که‬ ‫آنجا‬ ‫از‬
‫محدودیت‬ ‫با‬ ‫نیاز‬ ‫مورد‬ ‫اطالعات‬ ‫به‬ ‫دسترسی‬
‫‌های‬‫ب‬‫انتخا‬ ‫‌وتحلیل‬‫ه‬‫تجزی‬ ‫لذا‬ ،‫است‬ ‫مواجه‬
‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫روبرو‬ ‫مشکل‬ ‫با‬ ‫مجلس‬ ‫توسط‬ ‫دولت‬
.)1386،‫‌نژاد‬‫ی‬‫(شبیر‬
‫شده‬ ‫موجب‬ ‫نفتی‬ ‫درآمدهای‬ ‫به‬ ‫وابستگی‬
‫تاثیر‬ ‫تحت‬ ‫کشور‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬ ‫نظام‬ ‫که‬ ‫است‬
‫گیرد‬ ‫قرار‬ ‫جهانی‬ ‫اقتصادی‬ ‫و‬ ‫مالی‬ ‫نوسانات‬
.)1387 ،‫‌نژاد‬‫ی‬‫(شبیر‬
‫نظرسنجی‬ ‫از‬ ‫حاصل‬ ‫نتایج‬ ‫براساس‬ ‫نهایتا‬ ‫و‬
‫نظام‬ ‫مورد‬ ‫در‬ ‫‌ربط‬‫ی‬‫ذ‬ ‫‌نظران‬‫ب‬‫صاح‬ ‫از‬
‫ساختار‬ ‫مطلوبیت‬ ‫عدم‬ ،‫کشور‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬
‫‌بندی‬‫ه‬‫طبق‬ ‫بودن‬ ‫نامتناسب‬ ،‫بودجه‬ ‫کنونی‬
‫بودن‬ ‫ناکافی‬ ،‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬ ‫فرایند‬ ‫و‬ ‫اطالعات‬
‫‌ای‬‫ه‬‫هزین‬ ‫برآوردهای‬ ‫در‬ ‫مندرج‬ ‫اطالعات‬
‫‌های‬‫ه‬‫تبصر‬ ‫در‬ ‫‌گذاری‬‫ن‬‫قانو‬ ،‫درآمدی‬ ‫و‬
‫در‬ ‫تکلیفی‬ ‫تسهیالت‬ ‫وجود‬ ‫و‬ ،‫بودجه‬
‫در‬ ‫موجود‬ ‫اشکاالت‬ ‫و‬ ‫‌ها‬‫ی‬‫کاست‬ ‫از‬ ،‫بودجه‬
‫و‬ ‫(قاسمی‬ ‫‌اند‬‫ه‬‫شد‬ ‫اعالم‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬ ‫نظام‬
.)1387 ،‫همکاران‬
‫شده‬ ‫انجام‬ ‫مطالعات‬ ‫نتایج‬ ‫از‬ ‫برخی‬ ‫همچنین‬
‫‌توان‬‫ی‬‫م‬ ‫را‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬ ‫مطلوب‬ ‫نظام‬ ‫مورد‬ ‫در‬
:‫کرد‬ ‫خالصه‬ ‫زیر‬ ‫شرح‬ ‫به‬
‫که‬ ‫باشد‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫‌گون‬‫ه‬‫ب‬ ‫باید‬ ‫بودجه‬ ‫ساختار‬
‫اجتماعی‬ ‫مصالح‬ ،‫اطالعات‬ ‫شفافیت‬ ‫با‬ ‫همراه‬
.)1381 ،‫‌نژاد‬‫ی‬‫(شبیر‬ ‫کند‬ ‫تامین‬ ‫را‬
‫در‬ ‫باید‬ ‫دولت‬ ‫درآمد‬ ‫و‬ ‫هزینه‬ ‫بودجه‬
‫آثار‬ ‫و‬ ‫شود‬ ‫گنجانده‬ ‫ملی‬ ‫‌های‬‫ب‬‫حسا‬
‫واقعی‬ ‫اثر‬ ‫و‬ ‫عمومی‬ ‫بخش‬ ‫بودجه‬ ‫متغیرهای‬
‫در‬ ‫مردم‬ ‫وضع‬ ‫بر‬ ‫بودجه‬ ‫رفرم‬ ‫یا‬ ‫اصالح‬ ‫هرگونه‬
.)1382،‫(توفیق‬ ‫گیرد‬ ‫قرار‬ ‫بررسی‬ ‫مورد‬ ‫کشور‬
‫‌ای‬‫ه‬‫بودج‬ ‫منابع‬ ‫کنار‬ ‫در‬ ‫باید‬ ‫بودجه‬ ‫مصارف‬
‫برحسب‬ ‫و‬ ‫اقتصادی‬ ‫‌های‬‫ش‬‫بخ‬ ‫تفکیک‬ ‫به‬
.)1382 ،‫(خلعتبری‬ ‫شوند‬ ‫مشخص‬ ،‫مناطق‬
‫نظام‬ ‫فرادستی‬ ‫اسناد‬ ‫منظر‬ ‫از‬ ‫بودجه‬
‫اساسی‬ ‫قانون‬ ‫در‬ ‫بودجه‬ .1
‫که‬ ‫اساسی‬ ‫قانون‬ ‫دوم‬ ‫و‬ ‫پنجاه‬ ‫اصل‬ ‫در‬
‫محسوب‬ ‫نظام‬ ‫فرادستی‬ ‫سند‬ ‫‌ترین‬‫م‬‫مه‬
‫ساالنه‬ ‫بودجه‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫شده‬ ‫تصریح‬ ،‫‌شود‬‫ی‬‫م‬
‫مقرر‬ ‫قانون‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫ترکیبی‬ ‫به‬ ‫کشور‬ ‫کل‬
‫رسیدگی‬ ‫برای‬ ‫و‬ ‫تهیه‬ ‫دولت‬ ‫طرف‬ ‫از‬ ‫‌شود‬‫ی‬‫م‬
‫تسلیم‬ ‫اسالمی‬ ‫شورای‬ ‫مجلس‬ ‫به‬ ‫تصویب‬ ‫و‬
‫شده‬ ‫تاکید‬ ‫اصل‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫همچنین‬ ،‫‌شود‬‫ی‬‫م‬
‫نیز‬ ‫بودجه‬ ‫ارقام‬ ‫در‬ ‫تغییر‬ ‫هرگونه‬ ‫که‬ ‫است‬
.‫بود‬ ‫خواهد‬ ‫قانون‬ ‫در‬ ‫مقرر‬ ‫مراتب‬ ‫تابع‬
‫در‬ ‫بودجه‬ ‫تنظیم‬ ‫و‬ ‫تهیه‬ ‫چگونگی‬ ‫درخصوص‬
‫قانون‬ ‫‌وششم‬‫ت‬‫بیس‬ ‫و‬ ‫یکصد‬ ‫اصل‬ ،‫نیز‬ ‫دولت‬
‫‌جمهور‬‫س‬‫ریی‬ ‫مسئولیت‬ ‫تحت‬ ‫را‬ ‫آن‬ ‫اساسی‬
‫مذکور‬ ‫اصول‬ ‫به‬ ‫ابتنا‬ ‫با‬ ‫بنابراین‬ .‫‌کند‬‫ی‬‫م‬ ‫اعالم‬
:‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫مشخص‬ ‫اساسی‬ ‫قانون‬ ‫در‬
‫‌جمهور‬‫س‬‫ریی‬‫مسئولیت‬‫با‬‫و‬‫دولت‬‫توسط‬‫بودجه‬
‫تهیه‬ ‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫مقرر‬ ‫قانون‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫ترکیبی‬ ‫به‬ ‫و‬
‫در‬ ‫بودجه‬ ‫ارقام‬ ‫و‬ ‫رسیدگی‬ ،‫مجلس‬ ‫توسط‬ ‫و‬
.‫بود‬ ‫خواهد‬ ‫تغییر‬ ‫قابل‬ ‫قانون‬ ‫چارچوب‬
‫‌ترین‬‫م‬‫مه‬ ‫‌عنوان‬‫ه‬‫ب‬ ‫اساسی‬ ‫قانون‬ ‫در‬ ‫آنچه‬ ‫لذا‬
‫بودجه‬ ‫درخصوص‬ ،‫نظام‬ ‫فرادستی‬ ‫سند‬
‫بودجه‬ ‫تهیه‬ ‫لزوما‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫این‬ ،‫شده‬ ‫تصریح‬
‫و‬ ‫گرفته‬ ‫صورت‬ ‫دولت‬ ‫سوی‬ ‫از‬ ‫کشور‬ ‫کل‬
‫مقررات‬ ‫وضع‬ ‫همچنین‬ ‫و‬ ‫تصویب‬ ‫و‬ ‫رسیدگی‬
‫‌عبارت‬‫ه‬‫ب‬ .‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫انجام‬ ‫مجلس‬ ‫توسط‬ ‫مرتبط‬
‫در‬ ‫بودجه‬ ‫تهیه‬ ‫همچون‬ ‫الزاماتی‬ ‫برابر‬ ‫در‬ ‫دیگر‬
‫اساسی‬ ‫قانون‬ ،‫مجلس‬ ‫در‬ ‫آن‬ ‫تصویب‬ ‫و‬ ‫دولت‬
‫به‬ ‫احاله‬ ‫را‬ ‫رسیدگی‬ ‫نحوه‬ ‫و‬ ‫تهیه‬ ‫ترتیب‬
.‫‌نماید‬‫ی‬‫م‬ ‫مربوطه‬ ‫مقررات‬ ‫و‬ ‫قوانین‬
‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬ ‫قرن‬ ‫یک‬ ‫به‬ ‫نزدیک‬ ‫سابقه‬ ‫‌رغم‬‫ی‬‫عل‬
‫نظری‬ ‫مسایل‬ ‫زمینه‬ ‫در‬ ‫مکتوب‬ ‫فرهنگ‬ ،‫ایران‬ ‫در‬
‫کارکردهای‬ ‫و‬ ‫شرایط‬ ‫با‬ ‫سازگار‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬
‫اندک‬ ‫بسیار‬ ‫ایران‬ ‫فرهنگی‬ ‫و‬ ‫اجتماعی‬ ،‫اقتصادی‬
‫تمام‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫بنیادین‬ ‫تغییرات‬ ‫وجود‬ ‫با‬ ‫و‬ ‫است‬
‫مبنای‬ ‫هنوز‬ ،‫است‬ ‫گرفته‬ ‫صورت‬ ‫کشور‬ ‫‌های‬‫م‬‫نظا‬
‫کماکان‬ ‫کشور‬ ‫‌های‬‫ه‬‫بودج‬ ‫و‬ ‫‌ها‬‫ه‬‫برنام‬ ‫تدوین‬ ‫علمی‬
‫است‬ 1351 ‫سال‬ ‫مصوب‬ ‫بودجه‬ ‫و‬ ‫برنامه‬ ‫قانون‬
28
www.irannsr.orgwww.irannsr.org
Information & Communication Technology Magazine
)‫(تكفا‬‫ارتباطات‬‫و‬‫اطالعات‬‫فناوري‬‫كاربري‬‫توسعه‬‫ماهنامه‬
1392‫بهمن‬‫و‬‫دي‬
‫مقاله‬

29. ‫هرگونه‬ ‫که‬ ‫گرفت‬ ‫نتیجه‬ ‫‌توان‬‫ی‬‫م‬ ‫رو‬ ‫این‬ ‫از‬
‫و‬ ‫تهیه‬ ‫ترتیب‬ ‫و‬ ‫کشور‬ ‫کل‬ ‫بودجه‬ ‫از‬ ‫تعریف‬
‫نظر‬ ‫تابع‬ ،‫تغییر‬ ‫چگونگی‬ ‫و‬ ‫رسیدگی‬ ‫نحوه‬
.‫است‬ ‫اسالمی‬ ‫شورای‬ ‫مجلس‬
‫کنار‬ ‫در‬ ‫نیز‬ ‫مقننه‬ ‫قوه‬ ‫اینکه‬ ‫به‬ ‫عنایت‬ ‫با‬
‫طبق‬ ‫اسالمی‬ ‫جمهوری‬ ‫نظام‬ ‫در‬ ‫قوا‬ ‫سایر‬
‫بوده‬ ‫نظام‬ ‫رهبری‬ ‫زیرنظر‬ ‫‌هفتم‬‫و‬‌‫ه‬‫پنجا‬ ‫اصل‬
‫اقدام‬ ‫نظام‬ ‫کلی‬ ‫‌های‬‫ت‬‫سیاس‬ ‫چارچوب‬ ‫در‬ ‫و‬
‫ساختار‬ ‫چگونگی‬ ‫لذا‬ ،‫‌کند‬‫ی‬‫م‬ ‫قانون‬ ‫وضع‬ ‫به‬
‫از‬ ‫متاثر‬ ‫نیز‬ ‫آن‬ ‫تصویب‬ ‫و‬ ‫تهیه‬ ‫ضوابط‬ ،‫بودجه‬
.‫بود‬ ‫خواهد‬ ‫نظام‬ ‫کلی‬ ‫‌های‬‫ت‬‫سیاس‬
‫دهم‬ ‌‫و‬‫یکصد‬ ‫اصل‬ ‫به‬ ‫مستند‬ ‫اینکه‬ ‫به‬ ‫توجه‬ ‫با‬
‫نظام‬ ‫کلی‬ ‫‌های‬‫ت‬‫سیاس‬ ‫تعیین‬ ،‫اساسی‬ ‫قانون‬
‫مصلحت‬ ‫تشخیص‬ ‫مجمع‬ ‫با‬ ‫مشورت‬ ‫از‬ ‫پس‬
‫وظایف‬ ‫از‬ ‫آن‬ ‫اجرای‬ ‫حسن‬ ‫بر‬ ‫نظارت‬ ‫و‬ ‫نظام‬
‫بنابراین‬ .‫است‬ ‫نظام‬ ‫رهبری‬ ‫اختیارات‬ ‫و‬
‫انطباق‬ ‫در‬ ‫بودجه‬ ‫مطلوب‬ ‫ساختار‬ ‫‌های‬‫ی‬‫ویژگ‬
‫مقام‬ ‫ابالغی‬ ‫‌های‬‫ت‬‫سیاس‬ ،‫‌گیری‬‫ت‬‫جه‬ ‫با‬
.‫بود‬ ‫خواهد‬ ‫تبیین‬ ‫قابل‬ ‫رهبری‬ ‫معظم‬
‫‌انداز‬‫م‬‫چش‬ ‫سند‬ ‫در‬ ‫بودجه‬ .2
‫نظام‬ ‫کلی‬ ‫‌های‬‫ت‬‫سیاس‬ ‫مجموعه‬ ‫که‬ ‫آنجا‬ ‫از‬
‫در‬ ‫توسعه‬ ‫‌های‬‫ه‬‫برنام‬ ‫کلی‬ ‫‌های‬‫ت‬‫سیاس‬ ‫و‬
‫‌انداز‬‫م‬‫چش‬ ‫سند‬ ‫در‬ ‫ملی‬ ‫اهداف‬ ‫تحقق‬ ‫راستای‬
‫ساختار‬ ‫منظر‬ ‫این‬ ‫از‬ ،‫‌شوند‬‫ی‬‫م‬ ‫ابالغ‬ ‫و‬ ‫تعیین‬
‫رسیدگی‬ ‫و‬ ‫تهیه‬ ‫ضوابط‬ ‫و‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬ ‫مطلوب‬
‫تصریح‬ ‫‌های‬‫ی‬‫‌گیر‬‫ت‬‫جه‬ ‫با‬ ‫وثیقی‬ ‫رابطه‬ ،‫آن‬
.‫داشت‬ ‫خواهد‬ ،‫‌انداز‬‫م‬‫چش‬ ‫سند‬ ‫در‬ ‫شده‬
‫جمهوری‬ ‫‌ساله‬‫ت‬‫بیس‬ ‫‌انداز‬‫م‬‫چش‬ ‫سند‬ ‫در‬
‫ابالغ‬ ‫رهبری‬ ‫مقام‬ ‫سوی‬ ‫از‬ ‫که‬ ‫ایران‬ ‫اسالمی‬
:‫که‬ ‫بوده‬ ‫تاکید‬ ‫مورد‬ ‫مالحظه‬ ‫این‬ ،‫شده‬
‫توسعه‬ ‫‌های‬‫ه‬‫برنام‬ ‫تصویب‬ ‫و‬ ‫تدوین‬ ،‫تهیه‬ ‫«در‬
‫قرار‬ ‫توجه‬ ‫مورد‬ ‫نکته‬ ‫این‬ ،‫سالیانه‬ ‫‌های‬‫ه‬‫بودج‬ ‫و‬
‫از‬ ،‫آنها‬ ‫کالن‬ ‫کمی‬ ‫‌های‬‫ص‬‫شاخ‬ :‫که‬ ‫‌گیرد‬‫ی‬‫م‬
‫تولید‬ ،‫سرانه‬ ‫درآمد‬ ،‫‌گذاری‬‫ه‬‫سرمای‬ ‫نرخ‬ :‫قبیل‬
‫فاصله‬ ‫کاهش‬ ،‫تورم‬ ‫و‬ ‫اشتغال‬ ‫نرخ‬ ،‫ملی‬ ‫ناخالص‬
‫رشد‬ ،‫جامعه‬ ‫پایین‬ ‫و‬ ‫باال‬ ‫‌های‬‫ک‬‫ده‬ ‫میان‬ ‫درآمد‬
‫‌های‬‫ی‬‫توانای‬ ‫و‬ ‫پژوهش‬ ‫و‬ ‫آموزش‬ ‫و‬ ‫فرهنگ‬
‫‌های‬‫ت‬‫سیاس‬ ‫با‬ ‫متناسب‬ ‫باید‬ ،‫امنیتی‬ ‫و‬ ‫رفاهی‬
‫تنظیم‬ ،‫‌انداز‬‫م‬‫چش‬ ‫الزامات‬ ‫و‬ ‫اهداف‬ ‫و‬ ‫توسعه‬
‫به‬ ‫‌ها‬‫ف‬‫هد‬ ‫و‬ ‫‌ها‬‫ت‬‫سیاس‬ ‫این‬ ‫و‬ ‫شود‬ ‫تعیین‬ ‫و‬
.»‫شود‬ ‫مراعات‬ ‫کامل‬ ‫صورت‬
‫‌گیری‬‫ت‬‫جه‬ ،‫‌شده‬‫ح‬‫تصری‬ ‫مالحظه‬ ‫به‬ ‫ابتنا‬ ‫با‬
‫توسعه‬ ‫‌های‬‫ه‬‫برنام‬ ‫تنظیم‬ ‫و‬ ‫تهیه‬ ‫در‬ ‫مناسب‬
‫و‬ ‫تدوین‬ ‫و‬ ‫دولت‬ ‫در‬ ‫سالیانه‬ ‫‌های‬‫ه‬‫بودج‬ ‫و‬
‫باید‬ ‫اسالمی‬ ‫شورای‬ ‫مجلس‬ ‫به‬ ‫آنها‬ ‫تصویب‬
‫آنها‬ ‫اجرای‬ ‫از‬ ‫ناشی‬ ‫آثار‬ ‫به‬ ‫معطوف‬ ‫عمدتا‬
‫‌بخش‬‫ق‬‫تحق‬ ‫‌که‬‫ی‬‫‌طور‬‫ه‬‫ب‬ ،‫باشد‬ ‫جامعه‬ ‫در‬
‫سند‬ ‫‌شده‬‫ن‬‫تبیی‬ ‫الزامات‬ ‫و‬ ‫اهداف‬ ،‫‌ها‬‫ت‬‫سیاس‬
.‫باشند‬ ‫‌انداز‬‫م‬‫چش‬
‫کلی‬ ‫‌های‬‫ت‬‫سیاس‬ ‫در‬ ‫بودجه‬ .3
،‫توسعه‬ ‫چهارم‬ ‫برنامه‬ ‫کلی‬ ‫‌های‬‫ت‬‫سیاس‬
‫درجهت‬ ‫که‬ ‫هستند‬ ‫‌هایی‬‫ت‬‫سیاس‬ ‫نخستین‬
‫سند‬ ‫در‬ ‫‌شده‬‫ح‬‫مطر‬ ‫اهداف‬ ‫به‬ ‫دستیابی‬
.‫‌اند‬‫ه‬‫شد‬ ‫ابالغ‬ ‫‌ساله‬‫ت‬‫بیس‬ ‫‌انداز‬‫م‬‫چش‬
‫نظم‬ ‫به‬ ‫اهتمام‬ ‫موضوع‬ ،‫سند‬ ‫این‬ 50 ‫بند‬ ‫در‬
‫منابع‬ ‫بین‬ ‫تعادل‬ ‫و‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫بودج‬ ‫و‬ ‫مالی‬ ‫انضباط‬ ‫و‬
.‫است‬ ‫گرفته‬ ‫قرار‬ ‫تاکید‬ ‫مورد‬ ‫دولت‬ ‫مصارف‬ ‫و‬
‫‌های‬‫ت‬‫سیاس‬ ‫از‬ 33 ‫و‬ 32 ‫بندهای‬ ‫در‬ ‫همچنین‬
‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬ ‫نظام‬ ‫تبدیل‬ ،‫پنجم‬ ‫برنامه‬ ‫کلی‬
‫برقراری‬ ‫و‬ ‫عملیاتی‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬ ‫به‬ ‫کشور‬
‫ساله‬ ‫پنج‬ ‫برنامه‬ ‫میان‬ ‫کیفی‬ ‫و‬ ‫کمی‬ ‫ارتباط‬
‫مجددا‬ ‫‌انداز‬‫م‬‫چش‬ ‫سند‬ ‫با‬ ‫سالیانه‬ ‫‌های‬‫ه‬‫بودج‬ ‫و‬
‫قابلیت‬ ‫و‬ ‫شفافیت‬ ‫بر‬ ‫و‬ ‫گرفته‬ ‫قرار‬ ‫تاکید‬ ‫مورد‬
.‫است‬ ‫شده‬ ‫تصریح‬ ‫بودجه‬ ‫نظارت‬
،‫اساسی‬ ‫قانون‬ 44 ‫اصل‬ ‫کلی‬ ‫‌‌های‬‫سیاست‬ ‫در‬
،‫تصویب‬ ،‫تهیه‬ ،‫چگونگی‬ ‫به‬ ‫مستقیما‬ ‫هرچند‬
‫اما‬ ،‫است‬ ‫نشده‬ ‫اشاره‬ ‫بودجه‬ ‫نظارت‬ ‫و‬ ‫اجرا‬
‫‌ها‬‫ت‬‫سیاس‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫‌شده‬‫غ‬‫ابال‬ ‫‌های‬‫ی‬‫‌گیر‬‫ت‬‫جه‬
‫و‬ ‫اجرا‬ ‫نحوه‬ ‫و‬ ‫دولت‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬ ‫به‬ ‫نگاه‬ ‫نوع‬
.‫‌کند‬‫ی‬‫م‬ ‫مشخص‬ ‫را‬ ‫آن‬ ‫نظارت‬
:‫اینکه‬ ‫به‬ ‫عنایت‬ ‫با‬
‫اقتصاد‬ ‫رشد‬ ‫به‬ ‫بخشیدن‬ ‫شتاب‬ ‫کنار‬ ‫در‬
‫ملی؛‬
‫عمومی؛‬ ‫مالکیت‬ ‫گسترش‬
‫اقتصادی؛‬ ‫‌های‬‫ه‬‫بنگا‬ ‫کارایی‬ ‫ارتقای‬
‫اشتغال؛‬ ‫عمومی‬ ‫سطح‬ ‫افزایش‬
‫‌گذاری؛‬‫ه‬‫سرمای‬ ‫و‬ ‫‌انداز‬‫س‬‫پ‬ ‫به‬ ‫مردم‬ ‫تشویق‬
‫سهم‬ ‫افزایش‬ ‫همچون‬ ‫مهمی‬ ‫موضوعات‬
‫ملی؛‬ ‫اقتصاد‬ ‫در‬ ‫تعاونی‬ ‫و‬ ‫خصوصی‬ ‫‌های‬‫ش‬‫بخ‬
‫در‬ ‫دولت‬ ‫مدیریتی‬ ‫و‬ ‫مالی‬ ‫بار‬ ‫از‬ ‫کاستن‬
‫عمده‬ ‫اهداف‬ ‫از‬ ‫اقتصادی‬ ‫‌های‬‫ت‬‫فعالی‬ ‫تصدی‬
»‫«الف‬ ‫بند‬ ‫در‬ ‫است؛‬ ‫شده‬ ‫اعالم‬ ‫‌ها‬‫ت‬‫سیاس‬ ‫این‬
‫و‬ ‫غیردولتی‬ ‫‌های‬‫ش‬‫بخ‬ ‫توسعه‬ ‫راستای‬ ‫در‬ ‫آن‬
‫ضمن‬ ‫دولتی‬ ‫بخش‬ ‫شدن‬ ‫بزرگ‬ ‫از‬ ‫جلوگیری‬
‫اقتصادی‬ ‫فعالیت‬ ‫هرگونه‬ ‫ممنوعیت‬ ‫اعالم‬
‫بر‬ 44 ‫اصل‬ ‫صدر‬ ‫موارد‬ ‫از‬ ‫خارج‬ ‫دولت‬ ‫جدید‬
‫خصوصی‬ ‫و‬ ‫تعاونی‬ ‫‌های‬‫ش‬‫بخ‬ ‫به‬ ‫آنها‬ ‫واگذاری‬
‫پنجم‬ ‫برنامه‬ ‫پایان‬ ‫تا‬ ‫غیردولتی‬ ‫عمومی‬ ‫و‬
.‫است‬ ‫شده‬ ‫تاکید‬
‫اصل‬ ‫کلی‬ ‫‌های‬‫ت‬‫سیاس‬ »‫«ب‬ ‫بند‬ ‫در‬ ‫همچنین‬
‫تعاونی‬ ‫بخش‬ ‫سهم‬ ‫افزایش‬ ،‫اساسی‬ ‫قانون‬ 44
‫برنامه‬ ‫آخر‬ ‫تا‬ ‫درصد‬ 25 ‫به‬ ‫کشور‬ ‫اقتصاد‬ ‫در‬
‫توجه‬ ‫مورد‬ ‫کمی‬ ‫هدف‬ ‫یک‬ ‫قالب‬ ‫در‬ ‫پنجم‬
.‫است‬ ‫بوده‬
‫نقش‬ ‫«تغییر‬ ‫مذکور‬ ‫‌های‬‫ت‬‫سیاس‬ »‫«ج‬ ‫بند‬ ‫در‬
‫به‬ ‫بنگاه‬ ‫مستقیم‬ ‫مدیریت‬ ‫و‬ ‫مالکیت‬ ‫از‬ ‫دولت‬
‫‌توان‬‫ی‬‫م‬ ‫را‬ »‫نظارت‬ ‫و‬ ‫هدایت‬ ،‫‌گذاری‬‫ت‬‫سیاس‬
‫‌های‬‫ت‬‫فعالی‬ ‫برای‬ ‫راهبردی‬ ‫‌گیری‬‫ت‬‫جه‬ ‫یک‬
‫دولت‬ »‫«ج‬ ‫بند‬ ‫در‬ ‫‌رو‬‫ن‬‫ازای‬ ،‫دانست‬ ‫دولت‬
‫خود‬ ‫جدید‬ ‫نقش‬ ‫به‬ ‫توجه‬ ‫با‬ ‫تا‬ ‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫موظف‬
‫اقتصاد‬ ‫بر‬ ‫نظارت‬ ‫و‬ ‫هدایت‬ ،‫‌گذاری‬‫ت‬‫سیاس‬ ‫در‬
‫اجرا‬ ‫و‬ ‫تدوین‬ ‫را‬ ‫خود‬ ‫حاکمیتی‬ ‫وظایف‬ ،‫ملی‬
.‫نماید‬
‫را‬ ‫خود‬ ‫وظایف‬ ‫مهم‬ ‫بخش‬ ،‫دولت‬ ‫که‬ ‫آنجا‬ ‫از‬ ‫اما‬
،‫‌رساند‬‫ی‬‫م‬ ‫انجام‬ ‫به‬ ‫سالیانه‬ ‫‌های‬‫ه‬‫بودج‬ ‫قالب‬ ‫در‬
‫متناسب‬ ،‫کشور‬ ‫کل‬ ‫بودجه‬ ‫ساختار‬ ‫اصالح‬ ‫لذا‬
‫‌های‬‫ت‬‫سیاس‬ ‫در‬ ‫مصرح‬ ‫‌های‬‫ی‬‫‌گیر‬‫ت‬‫جه‬ ‫با‬
‫یک‬ ‫‌مثابه‬‫ه‬‫ب‬ ‫باید‬ ‫اساسی‬ ‫قانون‬ 44 ‫اصل‬ ‫کلی‬
.‫گیرد‬ ‫قرار‬ ‫اقدام‬ ‫و‬ ‫توجه‬ ‫مورد‬ ‫ضرورت‬
‫اطالعات‬ ‫تحلیل‬ ‫و‬ ‫تجزیه‬
‫گردآوری‬ ‫اطالعات‬ ‫از‬ ‫‌گیری‬‫ه‬‫بهر‬ ‫‌منظور‬‫ه‬‫ب‬
‫ساختار‬ ‫اصالح‬ ‫برای‬ ،‫نخست‬ ‫مرحله‬ ‫در‬ ،‫شده‬
‫فرادستی‬ ‫اسناد‬ ‫بر‬ ‫مبتنی‬ ‫کشور‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬
‫در‬ ،‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬ ‫مطلوب‬ ‫‌های‬‫ی‬‫ویژگ‬ ‫و‬ ‫نظام‬
‫‌ها‬‫ت‬‫سیاس‬ ‫از‬ ‫یک‬ ‫هر‬ ‫تحقق‬ ‫نحوه‬ ‫مرحله‬ ‫این‬
‫با‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫مقایس‬ ‫روش‬ ‫به‬ ‫مطلوب‬ ‫‌های‬‫ی‬‫ویژگ‬ ‫و‬
‫شماره‬ ‫جدول‬ ‫در‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬ ‫‌های‬‫ه‬‫شیو‬ ‫انواع‬
.‫‌شوند‬‫ی‬‫م‬ ‫تحلیل‬ )1(
‫‌های‬‫ت‬‫سیاس‬ ‫اهداف‬ ،‫جدول‬ ‫این‬ ‫اول‬ ‫ستون‬ ‫در‬
‫‌های‬‫ی‬‫ویژگ‬ ‫همچنین‬ ‫و‬ ‫بودجه‬ ‫با‬ ‫مرتبط‬ ‫کلی‬
‫دوم‬ ‫ستون‬ ‫در‬ ‫و‬ ‫منعکس‬ ،‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬ ‫مطلوب‬
‫از‬ ‫یک‬ ‫هر‬ ‫تحقق‬ ‫روش‬ ‫و‬ ‫مناسب‬ ‫بودجه‬ ‫نوع‬
‫با‬ ‫بودجه‬ ‫مطلوب‬ ‫ویژگی‬ ‫و‬ ‫‌ها‬‫ت‬‫سیاس‬ ‫اهداف‬
‫فراهم‬ ‫اول‬ ‫مرحله‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫اطالعاتی‬ ‫به‬ ‫توجه‬
.‫شد‬ ‫خواهد‬ ‫مشخص‬ ،‫است‬ ‫آمده‬
‫مبین‬ ،‫شده‬ ‫ارائه‬ ‫جداول‬ ‫‌بندی‬‫ع‬‫جم‬
‫«بودجه‬ ‫رویکرد‬ ‫با‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫واقعیت‬ ‫این‬
‫با‬ »‫عملیاتی‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫«بودج‬ ‫و‬ »‫اقتصادی‬
‫دولت‬ ‫مالی‬ ‫آمارهای‬ ‫دستورالعمل‬ ‫از‬ ‫استفاده‬
‫‌ای‬‫ه‬‫‌گون‬‫ه‬‫ب‬ ‫را‬ ‫کشور‬ ‫کل‬ ‫بودجه‬ ‫سند‬ ‫‌توان‬‫ی‬‫م‬
‫‌راستایی‬‫م‬‫ه‬ ‫ضمن‬ ‫که‬ ‫کرد‬ ‫تنظیم‬ ‫و‬ ‫تهیه‬
‫مالحظه‬ ‫‌ویژه‬‫ه‬‫ب‬ ‫نظام‬ ‫کلی‬ ‫‌های‬‫ت‬‫سیاس‬ ‫با‬
‫از‬ ‫‌ساله‬‫ت‬‫بیس‬ ‫‌انداز‬‫م‬‫چش‬ ‫سند‬ ‫در‬ ‫‌شده‬‫ح‬‫مطر‬
‫با‬ ‫هماهنگ‬ ‫و‬ ‫مطلوب‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬ ‫‌های‬‫ی‬‫ویژگ‬
.‫باشد‬ ‫برخوردار‬ ‫جهانی‬ ‫استانداردهای‬
‫قانون‬ 44 ‫اصل‬ ‫کلی‬ ‫‌‌های‬‫سیاست‬ ‫در‬
،‫چگونگی‬ ‫به‬ ‫مستقیما‬ ‫هرچند‬ ،‫اساسی‬
‫بودجه‬ ‫نظارت‬ ‫و‬ ‫اجرا‬ ،‫تصویب‬ ،‫تهیه‬
‫‌های‬‫ی‬‫‌گیر‬‫ت‬‫جه‬ ‫اما‬ ،‫است‬ ‫نشده‬ ‫اشاره‬
‫نگاه‬ ‫نوع‬ ‫‌ها‬‫ت‬‫سیاس‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫‌شده‬‫غ‬‫ابال‬
‫و‬ ‫اجرا‬ ‫نحوه‬ ‫و‬ ‫دولت‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬ ‫به‬
‫‌کند‬‫ی‬‫م‬ ‫مشخص‬ ‫را‬ ‫آن‬ ‫نظارت‬
29
)‫(تكفا‬‫ارتباطات‬‫و‬‫اطالعات‬‫فناوري‬‫كاربري‬‫توسعه‬‫ماهنامه‬
www.irannsr.org
www.irannsr.org
Information & Communication Technology Magazine
1392‫بهمن‬‫و‬‫دي‬
‫مقاله‬

30. 473‫شماره‬
1392‫مهرماه‬
‫تحلیلی‬-‫خبری‬‫نشریه‬
9
‫يک‬‫شماره‬‫جدول‬
‫بودجه‬‫مطلوب‬‫های‬‫ویژگی‬‫و‬‫ها‬‫سیاست‬‫تحقق‬‫روش‬‫و‬‫بودجه‬‫نوع‬
‌‫نرخ‬‌،‫ناخالص‌ملی‬‌‫‌گذاری،‌درآمد‌سرانه،‌تولید‬‫ه‬‫نرخ‌سرمای‬‌:‫از‌قبیل‬‌‫‌های‌کمی‌کالن‬‫ص‬‫تناسب‌شاخ‬
‌‫باال‌و‌پایین‌جامعه،‌رشد‌فرهنگ‌و‌آموزش‌و‬‌‫‌های‬‫ك‬‫اشتغال‌و‌تورم،‌کاهش‌فاصله‌درآمد‌میان‌ده‬
‌‫الزامات‬‌‫اهداف‌و‬‌‫‌های‌توسعه‌و‬‫ت‬‫با‌سیاس‬‌‫بودجه‌سالیانه‬‌‫امنیتی‌در‬‌‫‌های‌دفاعی‌و‬‫ی‬‫پژوهش‌و‌توانای‬
‫‌انداز‬‫م‬‫چش‬
»‫‌انداز‬‫م‬‫«سند‌چش‬
‫اقتصادی‬‌‫بودجه‬
‫‌ریزی‌عملیاتی‬‫ه‬‫بودج‬‌‫به‬‌‫‌ریزی‌کشور‬‫ه‬‫بودج‬‌‫نظام‬‌‫تبدیل‬
»‫برنامه‌پنجم‌توسعه‬‌‫‌های‌کلی‬‫ت‬‫«بند‌23‌سیاس‬
‫‌ریزی‌عملیاتی‬‫ه‬‫بودج‬
‫‌انداز‬‫م‬‫با‌سند‌چش‬‌‌‫ه‬‫‌سالیان‬‫ی‬‫‌ها‬‫ه‬‫بودج‬‌‫‌ساله‌و‬‫ج‬‫‌برنامه‌پن‬‌‫‌‌کیفی‌میان‬‫و‬‌‌‫ی‬‫ارتباط‌کم‬
»‫برنامه‌پنجم‌توسعه‬‌‫‌های‌کلی‬‫ت‬‫«بند‌23‌سیاس‬
‫اقتصادی‬‌‫بودجه‬
‫نظارت‬‌‫شفافیت‌و‌قابلیت‬GFS‌‫از‌دستورالعمل‬‌‫استفاده‬
‫اقتصادی‬‌‫‌های‬‫ه‬‫بنگا‬‌‫ارتقای‌کارایی‬
»‫اساسی‬‌‫اصل‌44‌قانون‬‌‫‌های‌کلی‬‫ت‬‫اهداف‌سیاس‬‌‫از‬‌‫«یكی‬
‫‌ریزی‌عملیاتی‬‫ه‬‫بودج‬
‫بخش‌دولتی‬‌‫بزرگ‌شدن‬‌‫از‬‌‫‌های‌غیردولتی‌و‌جلوگیری‬‫ش‬‫بخ‬‌‫توسعه‬
»‫اساسی‬‌‫اصل‌44‌قانون‬‌‫‌های‌کلی‬‫ت‬‫الف‌سیاس‬‌‫«بند‬
GFS‌‫از‌دستورالعمل‬‌‫استفاده‬
‌‫نظارت‬‌‫‌گذاری،‌هدایت‌و‬‫ت‬‫به‌سیاس‬‌‫بنگاه‬‌‫از‌مالكیت‌و‌مدیریت‌مستقیم‬‌‫نقش‌دولت‬‌‫تغییر‬
»‫اساسی‬‌‫اصل‌44‌قانون‬‌‫‌های‌کلی‬‫ت‬‫«بند‌ج‌سیاس‬
GFS‌‫از‌دستورالعمل‬‌‫استفاده‬
‫برنامه‌پنج‌ساله‌پنجم‬‌‫به‌52‌درصد‌تا‌آخر‬‌‫اقتصادی‌کشور‬‌‫بخش‌تعاونی‌در‬‌‫افزایش‌سهم‬
»‫اساسی‬‌‫اصل‌44‌قانون‬‌‫‌های‌کلی‬‫ت‬‫«بند‌ب‌سیاس‬
GFS‌‫از‌دستورالعمل‬‌‫استفاده‬
.‫اجتماعی‌را‌تأمین‌کند‬‌‫اطالعات‌مصالح‬‌‫با‌شفافیت‬‌‫باشد‌که‌همراه‬‌‫‌ای‬‫ه‬‫به‌گون‬‌‫باید‬‌‫بودجه‬‌‫ساختار‬
)1381‌،‫(شیری‌نژاد‬
‫اقتصادی‬‌‫بودجه‬
‌‫بخش‬‌‫بودجه‬‌‫‌های‌ملی‌گنجانده‌شود‌و‌آثار‌متغیرهای‬‫ب‬‫باید‌در‌حسا‬‌‫بودجه‌هزینه‌و‌درآمد‌دولت‬
.‫اصالح‌یا‌رفرم‌بودجه‌بر‌وضع‌مردم‌در‌کشور‌مورد‌بررسی‌قرار‌گیرد‬‌‫اثر‌واقعی‌هرگونه‬‌‫عمومی‌و‬
)1381‌،‫(توفیق‬
‫اقتصادی‬‌‫بودجه‬
‌‫برحسب‌مناطق‬‌‫اقتصادی‌و‬‌‫‌های‬‫ش‬‫بخ‬‌‫به‌تفكیك‬‌‫‌ای‬‫ه‬‫بودج‬‌‫باید‌در‌کنار‌منابع‬‌‫بودجه‬‌‫مصارف‬
)1382‌،‫مشخص‌شوند‌(خلعتبری‬
GFS‌‫از‌دستورالعمل‬‌‫استفاده‬
‫‌ها‌و‌مسئولیت‌دولت‬‫ش‬‫نق‬‌‫وضوح‌کامل‬
‫‌های‌دولت‬‫ت‬‫به‌فعالی‬‌‫اطالعات‌مربوط‬‌‫به‬‌‫دسترسی‌عام‬
‫‌رسانی‌آن‬‫ع‬‫اطال‬‌‫اجرا‌و‬‌،‫بودجه‬‌‫بودن‌تهیه‬‌‫آشكار‬
‫نحوة‌مقتضی‬‌‫به‬‌‫‌ای‬‫ه‬‫بودج‬‌‫اطالعات‬‌‫تأیید‌جامعیت‬
)‫‌ای‬‫ه‬‫بودج‬‌‫‌المللی‌پول‌در‌شفافیت‬‫ن‬‫بی‬‌‫(گزارش‌مجموعه‌تجربیات‌مفید‌صندوق‬
GFS‌‫از‌دستورالعمل‬‌‫استفاده‬‌‫اقتصادی‌و‬‌‫بودجه‬
‌‫به‌وضوح‌ترسیم‌شود‌و‌وظایف‬‌‫باید‬‌‫اقتصادی‬‌‫‌های‬‫ش‬‫بخ‬‌‫از‌سایر‬‌‫بخش‌دولتی‬‌‫بین‬‌‫مرز‬
.‫به‌خوبی‌تعریف‌و‌مشخص‌گردد‬‌‫‌گذاری‌و‌مدیریت‌در‌درون‌دولت‬‫ت‬‫سیاس‬
)‫‌ای‬‫ه‬‫بودج‬‌‫باب‌شفافیت‬‌‫‌المللی‌پول‌در‬‫ن‬‫بی‬‌‫(توصیه‌صندوق‬
GFS‌‫از‌دستورالعمل‬‌‫استفاده‬
.‫باشد‬‌‫برای‌مدیریت‌مالی‌وجود‌داشته‬‌‫اداری‌و‌حقوقی‬‌‫باید‌چارچوبی‬
)‫‌ای‬‫ه‬‫بودج‬‌‫باب‌شفافیت‬‌‫‌المللی‌پول‌در‬‫ن‬‫بی‬‌‫(توصیه‌صندوق‬
GFS‌‫از‌دستورالعمل‬‌‫استفاده‬
‌‫اطالع‬‌‫به‬‌‫باید‬‌‫‌های‌مالی‌دولت‬‫ت‬‫‌بینی‌آینده‌فعالی‬‫ش‬‫به‌گذشته،‌حال‌و‌پی‬‌‫اطالعات‌مربوط‬‌‫کلیه‬
‌.‫برسد‬‌‫عموم‬
)‫‌ای‬‫ه‬‫بودج‬‌‫باب‌شفافیت‬‌‫‌المللی‌پول‌در‬‫ن‬‫بی‬‌‫(توصیه‌صندوق‬
GFS‌‫از‌دستورالعمل‬‌‫استفاده‬
‌‫اقتصادی،‌مبنای‬‌‫‌‌مالی،‌چارچوب‌کالن‬‫ت‬‫اهداف‌سیاس‬‌‫باشد‌که‬‌‫نحوی‬‌‫به‬‌‫باید‬‌‫بودجه‬‌‫مستندسازی‬
.‫به‌صراحت‌ذکر‌شود‬‌‫‌ای‌و‌خطرهای‌مالی‌مهم‌و‌قابل‌تشخیص‬‫ه‬‫بودج‬‌‫‌های‬‫ت‬‫سیاس‬
)‫‌ای‬‫ه‬‫بودج‬‌‫‌المللی‌پول‌درباره‌شفافیت‬‫ن‬‫بی‬‌‫(توصیه‌صندوق‬
‫اقتصادی‬‌‫بودجه‬
.‫‌های‌جدید‌تمایز‌قائل‌شد‬‫ت‬‫بین‌تعهدات‌فعلی‌و‌سیاس‬‌‫بودجه‌سالیانه‬‌‫باید‌در‬
)‫‌ای‬‫ه‬‫بودج‬‌‫‌المللی‌پول‌درباره‌شفافیت‬‫ن‬‫بی‬‌‫(توصیه‌صندوق‬
‫اقتصادی‬‌‫بودجه‬
‫تحقیقی‬‫مقاله‬
30
www.irannsr.orgwww.irannsr.org
Information & Communication Technology Magazine
)‫(تكفا‬‫ارتباطات‬‫و‬‫اطالعات‬‫فناوري‬‫كاربري‬‫توسعه‬‫ماهنامه‬
1392‫بهمن‬‫و‬‫دي‬
‫مقاله‬

31. 473‫شماره‬
1392‫مهرماه‬
‫تحلیلی‬-‫خبری‬‫نشریه‬
10
‫تحقیقی‬‫مقاله‬
‫يک‬‫شماره‬‫جدول‬
‌‫‌‌مالی‌تسهیل‬‫ت‬‫ارائه‌شوند‌که‌تجزیه‌و‌تحلیل‌سیاس‬‌‫‌بندی‌و‬‫ه‬‫نحوه‌طبق‬‌‫به‬‌‫باید‬‌‫‌ای‬‫ه‬‫بودج‬‌‫‌های‬‫ه‬‫داد‬
.‫افزایش‌یابد‬‌‫‌گویی‬‫خ‬‫شود‌و‌میزان‌پاس‬
)‫‌ای‬‫ه‬‫بودج‬‌‫‌المللی‌پول‌درباره‌شفافیت‬‫ن‬‫بی‬‌‫(توصیه‌صندوق‬
GFS‌‫از‌دستورالعمل‬‌‫استفاده‬
.‫به‌دقت‌مشخص‌شود‬‌‫بر‌مخارج‌مصوب‌باید‬‌‫نظارت‬‌‫اجرا‌و‬‌‫‌های‬‫ش‬‫رو‬
)‫‌ای‬‫ه‬‫بودج‬‌‫‌المللی‌پول‌درباره‌شفافیت‬‫ن‬‫بی‬‌‫(توصیه‌صندوق‬
GFS‌‫از‌دستورالعمل‬‌‫استفاده‬
.‫نشان‌دهد‬‌‫بودجه‌را‬‌‫از‬‌‫انحرافات‬‌‫باشد‌و‬‌‫اعتماد‬‌‫به‌موقع،‌فراگیر‌و‌قابل‬‌‫باید‬‌‫‌ای‬‫ه‬‫بودج‬‌‫گزارش‬
)‫‌ای‬‫ه‬‫بودج‬‌‫‌المللی‌پول‌درباره‌شفافیت‬‫ن‬‫بی‬‌‫(توصیه‌صندوق‬
GFS‌‫از‌دستورالعمل‬‌‫استفاده‬
.‫بررسی‌دقیق،‌مستقل‌و‌همگانی‌قرار‌گیرد‬‌‫باید‌در‌معرض‬‌‫‌ای‬‫ه‬‫بودج‬‌‫اطالعات‬‌‫یكپارچگی‬
)‫‌ای‬‫ه‬‫بودج‬‌‫‌المللی‌پول‌درباره‌شفافیت‬‫ن‬‫بی‬‌‫(توصیه‌صندوق‬
GFS‌‫از‌دستورالعمل‬‌‫استفاده‬
‌‫,‌3991)‌یا‌در‌قالب‌آمار‌مالی‬SNA(‌‫‌های‌مالی‬‫ب‬‫باید‌در‌قالب‌حسا‬‌‫‌های‌دولت‬‫ت‬‫وظایف‌و‌مسئولی‬
)1993,GFS(
)‫‌ای‬‫ه‬‫بودج‬‌‫(دستورالعمل‌1‌شفافیت‬
GFS‌‫از‌دستورالعمل‬‌‫استفاده‬
)‫‌ای‬‫ه‬‫بودج‬‌‫باید‌مشخص‌شود.‌(دستورالعمل‌1‌شفافیت‬‌‫‌های‌دولت‬‫ی‬‫دارای‬GFS‌‫از‌دستورالعمل‬‌‫استفاده‬
‌‫‌ها‬‫ه‬‫‌نام‬‫ن‬‫از‌آئی‬‌‫باید‬‌‫اجرای‌قوانین‌مالیاتی‌در‌عمل‬‌‫باید‌مطابق‌قانون‌صادر‌شود‌و‬‌‫اخذ‌مالیات‬‌‫مجوز‬
‌.‫تبعیت‌کند‬
)‫‌ای‬‫ه‬‫بودج‬‌‫(دستورالعمل‌1‌شفافیت‬
‫‌ریزی‌عملیاتی‬‫ه‬‫بودج‬
‌‫‌های‌حسابداری‌منعكس‌شوند.‌(دستورالعمل‬‫ش‬‫بودجه‌و‌گزار‬‌‫اسناد‬‌‫باید‌در‬‌‫‌ای‬‫ه‬‫‌های‌فرابودج‬‫ت‬‫فعالی‬
)‫‌ای‬‫ه‬‫بودج‬‌‫1‌شفافیت‬
‫تحلیلی‬‌‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬
‌‫بودجه‬‌‫اسناد‬‌‫باید‌در‬‌‫از‌سال‌جاری‬‌‫بودجه‌دو‌سال‌متوالی‌قبل‬‌‫اولیه‌و‌تجدیدنظر‌شده‬‌‫‌های‬‫ن‬‫تخمی‬
)‫‌ای‬‫ه‬‫بودج‬‌‫منعكس‌شوند.‌(دستورالعمل‌1‌شفافیت‬
GFS‌‫از‌دستورالعمل‬‌‫استفاده‬
‌.‫‌ماهه‌گزارش‌شود‬‫ش‬‫با‌یك‌وقفه‌حداکثر‌ش‬‌‫به‌طور‌سالیانه‬‌‫باید‬‌‫بدهی‌دولت‬‌‫سطح‌و‌ترکیب‬
)‫‌ای‬‫ه‬‫بودج‬‌‫(دستورالعمل‌1‌شفافیت‬
GFS‌‫از‌دستورالعمل‬‌‫استفاده‬
‌‫اطالعات‌در‌مورد‬‌‫ارائه‌شود‌که‌شامل‬‌‫‌ای‌باید‬‫ه‬‫بودج‬‌‫اقتصادی‌و‬‌‫همراه‌با‌بودجه،‌گزارش‌با‌دیدگاه‬
‌‫اقتصادی‌و‌یك‌گزارش‌کیفی‌در‬‌‫‌اندازهای‬‫م‬‫از‌چش‬‌‫‌ای،‌خالصه‬‫ه‬‫بودج‬‌‫اهداف‌سیاست‬‌‫‌ها‌و‬‫ت‬‫اولوی‬
)‫‌ای‬‫ه‬‫بودج‬‌‫باشد.‌(دستورالعمل‌1‌شفافیت‬‌‫‌ای‬‫ه‬‫بودج‬‌‫مورد‌وضعیت‌مستمر‬
‫اقتصادی‬‌‫بودجه‬
‌‫اثر‌تغییر‌در‌مفروضات‬‌‫ارائه‌شود‌که‬‌‫بودجه‬‌‫اسناد‬‌‫با‬‌‫باید‬‌‫نیز‬‌‫‌ای‬‫ه‬‫بودج‬‌‫یك‌گزارش‌در‌مورد‌خطرات‬
‌‫بر‌هزینه‬‌‫اصلی‌مترتب‬‌‫‌های‬‫ت‬‫احتمالی‌و‌سایر‌عدم‌قطعی‬‌‫‌های‬‫ی‬‫بده‬‌،‫‌های‌مالی‬‫ی‬‫‌بین‬‫ش‬‫(زیربنایی)،‌پی‬
‌.‫‌های‌خاص‌را‌تحت‌پوشش‌قرار‌دهد‬‫ه‬‫برنام‬
)‫‌ای‬‫ه‬‫بودج‬‌‫(دستورالعمل‌1‌شفافیت‬
‫اقتصادی‬‌‫بودجه‬
‌‫از‌منابع‌عمومی‌را‌مشخص‬‌‫استفاده‬‌‫به‌تخصیص‌و‬‌‫اجرایی‌مربوط‬‌‫‌باید‌وظایف‬‫ی‬‫‌بندی‌م‬‫ه‬‫نظام‌طبق‬
)‫‌ای‬‫ه‬‫بودج‬‌‫کند.‌(دستورالعمل‌1‌شفافیت‬
GFS‌‫از‌دستورالعمل‬‌‫استفاده‬
‌.‫باشد‬‌‫‌المللی‌هماهنگ‬‫ن‬‫بی‬‌‫استانداردهای‬‌‫با‬‌‫باید‬‌‫استانداردهای‌حسابرسی‬
)‫‌ای‬‫ه‬‫بودج‬‌‫(دستورالعمل‌1‌شفافیت‬
GFS‌‫از‌دستورالعمل‬‌‫استفاده‬
‌‫برای‌همگان‌در‬‌‫باید‬‌‫‌روند‬‫ی‬‫به‌کار‌م‬‌‫اقتصاد‌کالن‬‌‫‌های‬‫ی‬‫‌بین‬‫ش‬‫‌هایی‌که‌در‌پی‬‫ش‬‫فرضیات‌و‌رو‬
)‫‌ای‬‫ه‬‫بودج‬‌‫باشد.‌(دستورالعمل‌1‌شفافیت‬‌‫دسترسی‬
‫اقتصادی‬‌‫بودجه‬
‌‫از‌هزینه‌تداوم‬‌‫ً‌شفاف‬‫ال‬‫به‌کار‌گرفته‌شود‌و‌گزارشی‌کام‬‌‫با‌جدیت‬‌‫‌مدت‬‫ن‬‫‌ای‌میا‬‫ه‬‫بودج‬‌‫چارچوب‬
‌‫بودجه‬‌‫اجرای‬‌‫از‬‌‫نتایج‌حاصل‬‌‫‌های‌جدید‌و‬‫ت‬‫‌های‌جاری‌دولت‌و‌سازوکارهای‌هدایت،‌سیاس‬‫ت‬‫سیاس‬
)‫‌ای‬‫ه‬‫بودج‬‌‫در‌میان‌مدت‌تهیه‌گردد.‌(دستورالعمل‌1‌شفافیت‬
‫اقتصادی‬‌‫بودجه‬
‌‫‌ترین‌مقامات‬‫ی‬‫بیان‌شوند‌و‌عال‬‌‫با‌صراحت‬‌‫‌ای‬‫ه‬‫بودج‬‌‫اهداف‌کمی‬‌‫‌ای‌و‬‫ه‬‫بودج‬‌‫اهداف‌سیاست‬‌‫باید‬
)‫‌ای‬‫ه‬‫بودج‬‌‫از‌آن‌دفاع‌کند.‌(دستورالعمل‌1‌شفافیت‬‌‫دولتی‬
‫اقتصادی‬‌‫بودجه‬
‌‫اقتصاد‌کالن‬‌‫‌اندازهای‌میان‌مدت‬‫م‬‫با‌چش‬‌‫باید‬‌‫است‬‌‫‌ای‬‫ه‬‫بودج‬‌‫‌ها‌که‌هدف‌سیاست‬‫ه‬‫از‌هزین‬‌‫سطحی‬
.‫باشد‬‌‫ارتباط‌تنگاتنگ‌داشته‬
‫اقتصادی‬‌‫بودجه‬
‫بودجه‬‫مطلوب‬‫های‬‫ویژگی‬‫و‬‫ها‬‫سیاست‬‫تحقق‬‫روش‬‫و‬‫بودجه‬‫نوع‬
31
)‫(تكفا‬‫ارتباطات‬‫و‬‫اطالعات‬‫فناوري‬‫كاربري‬‫توسعه‬‫ماهنامه‬
www.irannsr.org
www.irannsr.org
Information & Communication Technology Magazine
1392‫بهمن‬‫و‬‫دي‬
‫مقاله‬

32. ‫نشریه‬ ‫جهانی‬‫استانداردهای‬‫و‬‫نظام‬‫فرادستی‬‫اسناد‬‫بر‬‫تكيه‬‫با‬‫کشور‬‫ريزی‬‫بودجه‬‫ساختار‬‫اصالح‬‫مفهومی‬‫مدل‬-4‫شماره‬‫نمايه‬
:‫انداز‬‫چشم‬‫سند‬
‌‫برای‬‌‫نظام،‌تعیین‌و‬‌‫با‌مشورت‌مجمع‌تشخیص‌مصلحت‬‌‫از‌سوی‌مقام‌معظم‌رهبری‌و‬‌،‫اساسی‬‌‫اصل‌011‌قانون‬‌‫بلندمدت‌که‌طبق‬‌‫اهداف‌راهبردی‌و‬‌:‫بر‬‌‫مشتمل‬
.‫‌شود‬‫ی‬‫ابالغ‌م‬‌‫اجرا‬
:‫برنامه‬‫کلی‬‫های‬‫سیاست‬‫سند‬
‌‫از‌سوی‬‌،‫اساسی‬‌‫اصل‌011‌قانون‬‌‫‌مدت،‌طبق‬‫ن‬‫برنامه‌میا‬‌‫برای‌دوره‌زمانی‬‌‫‌انداز‬‫م‬‫اهداف‌کلی‌در‌سند‌چش‬‌‫‌های‌الزم‌که‌در‌راستای‌تحقق‬‫ی‬‫‌گیر‬‫ت‬‫بر:‌جه‬‌‫مشتمل‬
.‫‌شود‬‫ی‬‫ابالغ‌م‬‌‫به‌رئیس‌جمهور‬‌‫‌مدت‬‫ن‬‫برنامه‌میا‬‌‫برای‌تهیه‬‌‫نظام،‌تعیین‌و‬‌‫با‌مشورت‌مجمع‌تشخیص‌مصلحت‬‌‫مقام‌معظم‌رهبری‌و‬
:»‫ساله‬‫«پنج‬‫مدت‬‫میان‬‫برنامه‬‫قانون‬
‌‫‌‌زمانی‬‫ه‬‫برای‌دور‬‌‫لزوم‬‌‫‌‌مورد‬‫ف‬‫‌موردنیاز‌و‌مصار‬‌‫‌‌منابع‬‫ه‬‫‌همرا‬‫ه‬‫ب‬‌‌‫ی‬‫‌ا‬‫ه‬‫بخشی‌و‌منطق‬‌،‫اجتماعی،‌علمی،‌فرهنگی،‌دفاعی‌در‌سطح‌کالن‬‌،‫اقتصادی‬‌‫اهداف‬‌:‫بر‬‌‫مشتمل‬
.‫‌رسد‬‫ی‬‫به‌تصویب‌م‬‌‫اسالمی‬‌‫‌دولت،‌تهیه‌و‌توسط‌مجلس‌شورای‬‌‫از‌سوی‬‌‫برنامه‬‌‌‫ی‬‫‌های‌کل‬‫ت‬‫‌‌در‌راستای‌سیاس‬‫ه‬‫برنامه،‌ک‬
:‫نظارتی‬‫های‬‫شاخص‬
‌‫به‬‌‫بودجه‌سالیانه‌که‬‌‫‌ساله‌و‌قانون‬‫ج‬‫برنامة‌پن‬‌‫نظام،‌قانون‬‌‫برنامه‌و‬‌‫‌های‌کلی‬‫ت‬‫‌انداز،‌سیاس‬‫م‬‫از‌سند‌چش‬‌‫اعم‬‌‫اسناد‌فرادستی‬‌‫از‬‌‫‌های‌کمی‌ملهم‬‫ص‬‫‌شاخ‬‌:‫بر‬‌‫مشتمل‬
‌)‫‌ربط‬‫ی‬‫‌جمهور‌و‌سازمان‌ذ‬‫س‬‫نظارت‌راهبردی‌رئی‬‌‫‌ریزی‌و‬‫ه‬‫برنام‬‌‫بودجه،‌توسط‌قوه‌مقننه‌(دیوان‌محاسبات)،‌قوه‌مجریه‌(معاونت‬‌‫اجرای‬‌‫نظارت‌حین‬‌‫اعمال‬‌‫منظور‬
.‫‌گیرد‬‫ی‬‫نظارت‌قرار‌م‬‌‫به‌تناسب‌تهیه‌و‌مبنای‬‌‫نظارت)‌و‬‌‫نظام‌(کمیسیون‬‌‫بازرسی‌کل‌کشور)‌و‌مجمع‌تشخیص‌مصلحت‬‌‫قوه‌قضائیه‌(سازمان‬
:‫نظارتی‬‫های‬‫گزارش‬
‌‫نظارت‌راهبردی‌رئیس‬‌‫‌ریزی‌و‬‫ه‬‫برنام‬‌‫بازرسی‌کل‌کشور‌3-‌معاونت‬‌‫:‌1-‌دیوان‌محاسبات‌2-‌سازمان‬‌‫از‌سوی‬‌‫نظارت‬‌‫اعمال‬‌‫نتایج‬‌‫از‬‌‫ارائه‌گزارش‌شفاف‬‌:‫بر‬‌‫مشتمل‬
:‌‫به‬‌‫ارائه‬‌‫به‌منظور‬‌‫نظام‬‌‫نظارت‌مجمع‌تشخیص‌مصلحت‬‌‫‌ربط‌4-‌کمیسیون‬‫ی‬‫جمهور‌و‌یا‌سازمان‌ذ‬
‫اسالمی‬‌‫1-‌مقام‌معظم‌رهبری‌2-‌مردم‌3-‌مجلس‌شورای‬
:‫کشور‬‫کل‬‫بودجه‬‫الیحه‬
:‫با‌ساختار‬‌‫بودجه‌عملیاتی‬‌‫اقتصادی‌3-‌سند‬‌‫بودجه‬‌‫:‌1-‌گزارش‌توجیهی‌2-‌سند‬‌‫بر‬‌‫مشتمل‬
‌‌‫و‬‌‌‫ی‬‫‌های‌کم‬‫ص‬‫به‌شاخ‬‌‫برنامه‌مستند‬‌‫از‌آخرین‌وضعیت‌کشور‌و‌عملكرد‌قانونی‬‌‫اطالعاتی‌شفاف‬‌‫:‌شامل‬‌‫گزارش‌توجیهی‬
.‫‌شود‬‫ی‬‫ارائه‌م‬‌‫اسالمی‬‌‫به‌مجلس‌شورای‬‌‫برنامه‌که‌توسط‌دولت‌تهیه‌و‬‌‫‌بینی‌شده‌در‬‫ش‬‫‌پی‬‌‫اهداف‬‌‫با‬‌‫مقایسه‌آن‬
:‫اقتصادی‬‫بودجه‬‫سند‬
‌،‫شامل‌چگونگی‌تحقق‌اهداف‌اقتصادی،‌اجتماعی‬
‌‫فرهنگ��ی،‌علمی،‌امنیتی‌و‌دفاعی‌و‌...،‌در‌س��ال‬
‌،‫‌های‌کم��ی‌کالن‬‫ص‬‫موردنظر‌مس��تند‌به‌ش��اخ‬
‌‫‌ای‌و‌آث��ار‌آن‌برای‌زندگی‌مردم‬‫ه‬‫بخش��ی‌و‌منطق‬
‌‫در‌دوره‌اجرایی‌بودجه‌و‌آینده‌که‌از‌س��وی‌دولت‬
‌‫تهیه‌و‌توس��ط‌مجلس‌ش��ورای‌اسالمی‌بررسی‌و‬
.‫‌شود‬‫ی‬‫تصویب‌م‬
:‫عملیاتی‬‫بودجه‬‫سند‬
‌‫لزوم‌که‌در‌جهت‌‌تحقق‬‌‫‌بینی‌منابع‌موردنیاز‌در‌مصارف‌مورد‬‫ش‬‫شامل:‌1-‌پی‬
‌‫‌ای‌و‬‫ه‬‫اقتصادی‌در‌سطح‌کالن،‌بخشی‌و‌منطق‬‌‫اهداف‌تعیین‌ش��ده‌در‌بودجه‬
‌‫،‌از‌سوی‌دولت‌تهیه‌و‌توسط‌مجلس‌شورای‬GFS‌‫با‌استفاده‌از‌دستورالعمل‬
.‫‌شود‬‫ی‬‫بررسی‌و‌تصویب‌م‬‌‫اسالمی‬
‌‫از‬‌‫استفاده‬‌‫با‬‌‫بخش‌عمومی‌که‬‌‫‌های‬‫ه‬‫بودجه‌دستگا‬‌‫از‬‌‫‌و‌شفاف‬‫ی‬‫2-‌گزارش‌تفصیل‬
‌‫از‌سوی‌دولت‌تهیه‌و‬‌‫بودجه‬‌‫اسناد‌پشتیبان‬‌‫به‌عنوان‬‌‫‌ریزی‌عملیاتی‬‫ه‬‫بودج‬‌‫روش‬
.‫‌گیرد‬‫ی‬‫اسالمی‌قرار‌م‬‌‫اختیار‌مجلس‌شورای‬‌‫بعدی‌در‬‌‫‌های‬‫ت‬‫نظار‬‌‫اعمال‬‌‫جهت‬





‌‫به‌منظور‌شفافیت‬‌‫نظام‌پیشنهادی،‌هر‌چند‌دولت‬‌‫در‬
‌‫‌المللی‬‫ن‬‫بی‬‌‫استانداردهای‬‌‫با‌رعایت‌کلیه‬‌‫بودجه‌آن‌را‬‌‫سند‬
‌‫‌ریزی‌عملیاتی،‌تهیه‌و‌گزارش‌آن‌را‌با‬‫ه‬‫و‌به‌روش‌بودج‬
‌‫از‌رعایت‌کارایی‬‌‫اطمینان‬‌‫نماین��دگان‌مردم‌با‌آگاهی‌و‬
‌‫در‌تأمین‌و‌تخصیص‌میزان‌منابع‌و‌مصارف‌و‌همچنین‬
‌‫نمایند.‌در‌چنین‌حالتی‌مجلس‬‌‫اقدام‬‌‫بودجه‬‌‫اهداف‌کمی‬
‌‫‌بینی‌منابع‌و‌مص��ارف‌و‌همچنین‬‫ش‬‫یعن��ی‌س��قف‌پی‬
‌‫اسناد‬‌‫اهداف‌محوری‌آن‌و‌نیز‌بر‌رابطه‌بودجه‌سالیانه‌با‬
‌‫فرادستی‌و‌در‌نهایت‌بر‌چگونگی‌آثار‌بودجه‌بر‌زندگی‬
32
www.irannsr.orgwww.irannsr.org
Information & Communication Technology Magazine
)‫(تكفا‬‫ارتباطات‬‫و‬‫اطالعات‬‫فناوري‬‫كاربري‬‫توسعه‬‫ماهنامه‬
1392‫بهمن‬‫و‬‫دي‬
‫مقاله‬

33. ‫‌گیری‬‫ه‬‫نتیج‬
‫سندی‬ ،‫بودجه‬ ،‫کلی‬ ‫‌گیری‬‫ه‬‫نتیج‬ ‫یک‬ ‫در‬
‫و‬ ‫تامین‬ ‫‌بینی‬‫ش‬‫پی‬ ‫‌کننده‬‫س‬‫منعک‬ ‫که‬ ‫است‬
‫درجهت‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫برنام‬ ‫‌مثابه‬‫ه‬‫ب‬ ‫و‬ ‫منابع‬ ‫تخصیص‬
‫‌شده‬‫ن‬‫تعیی‬ ‫‌های‬‫ت‬‫سیاس‬ ‫و‬ ‫اهداف‬ ‫به‬ ‫دستیابی‬
‫تصویب‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫پیشنهاد‬ ،‫دولت‬ ‫سوی‬ ‫از‬ ‫که‬ ‫است‬
.‫‌رسد‬‫ی‬‫م‬ ‫مجلس‬
،‫منابع‬ ‫تخصیص‬ ‫در‬ ‫کارایی‬ ‫رعایت‬ ‫‌منظور‬‫ه‬‫ب‬
‫و‬ ‫نظارت‬ ‫و‬ ‫تصویب‬ ‫در‬ ‫شفافیت‬ ‫ایجاد‬
‫بر‬ ‫بودجه‬ ‫تاثیر‬ ‫از‬ ‫‌گیرندگان‬‫م‬‫تصمی‬ ‫آگاهی‬
‫و‬ ‫فرهنگی‬ ،‫اجتماعی‬ ،‫اقتصادی‬ ‫متغیرهای‬
،‫مردم‬ ‫زندگی‬ ‫بر‬ ‫آن‬ ‫اجرای‬ ‫از‬ ‫حاصل‬ ‫آثار‬ ‫نیز‬
‫و‬ ‫اقتصادی‬ ‫بودجه‬ ‫رویکرد‬ ‫با‬ ‫باید‬ ‫سند‬ ‫این‬
‫با‬ ‫و‬ ‫عملکرد‬ ‫مبنای‬ ‫بر‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬ ‫روش‬ ‫به‬
.‫شود‬ ‫تهیه‬ ‫دولت‬ ‫مالی‬ ‫آمارهای‬ ‫از‬ ‫استفاده‬
‫و‬ ‫مجریه‬ ‫قوای‬ ‫توافق‬ ‫با‬ ‫بودجه‬ ‫سند‬ ‫هرچند‬
‫اختیارات‬ ‫میزان‬ ‫اما‬ ،‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫اجرایی‬ ‫مقننه‬
‫این‬ ‫‌گیری‬‫ل‬‫شک‬ ‫فرایند‬ ‫در‬ ‫قوا‬ ‫از‬ ‫یک‬ ‫هر‬
‫موردنظر‬ ‫کشور‬ ‫حقوقی‬ ‫نظام‬ ‫تابع‬ ،‫سند‬
‫جهانی‬ ‫تجارب‬ ‫خصوص‬ ‫این‬ ‫در‬ .‫بود‬ ‫خواهد‬
،‫اخیر‬ ‫‌های‬‫ل‬‫سا‬ ‫طی‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫حاکی‬
‫به‬ ‫نسبت‬ ،‫تغییرات‬ ‫در‬ ‫مجلس‬ ‫اختیارات‬
‫در‬ ‫انعطاف‬ ‫افزایش‬ ‫هدف‬ ‫با‬ ‫دولت‬ ‫پیشنهاد‬
.‫است‬ ‫یافته‬ ‫کاهش‬ ‫بودجه‬
‫جمهوری‬ ‫حقوقی‬ ‫نظام‬ ‫به‬ ‫عنایت‬ ‫با‬ ‫لذا‬
‫‌ودوم‬‫ه‬‫پنجا‬ ‫اصول‬ ‫اجرای‬ ‫در‬ ‫و‬ ‫ایران‬ ‫اسالمی‬
‫و‬ ‫اساسی‬ ‫قانون‬ ‫‌وششم‬‫ت‬‫یکصدوبیس‬ ‫و‬
‫‌وسه‬‫ی‬‫س‬ ‫و‬ ‫‌ودو‬‫ی‬‫س‬ ‫بندهای‬ ‫همچنین‬ ‫و‬
‫بر‬ ‫مبنی‬ ‫پنجم‬ ‫برنامه‬ ‫کلی‬ ‫‌های‬‫ت‬‫سیاس‬
‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬ ‫به‬ ‫کشور‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬ ‫نظام‬ ‫تبدیل‬
‫میان‬ ‫کیفی‬ ‫و‬ ‫کمی‬ ‫ارتباط‬ ‫برقراری‬ ‫و‬ ‫عملیاتی‬
‫ساله‬ ‫پنج‬ ‫برنامه‬ ‫اهداف‬ ‫با‬ ‫سالیانه‬ ‫‌های‬‫ه‬‫بودج‬
‫رعایت‬ ‫نیز‬ ‫و‬ ‫‌ساله‬‫ت‬‫بیس‬ ‫‌انداز‬‫م‬‫چش‬ ‫سند‬ ‫و‬
‫طریق‬ ‫از‬ ‫بودجه‬ ‫نظارت‬ ‫قابلیت‬ ‫و‬ ‫شفافیت‬
‫تجارب‬ ‫و‬ ‫علمی‬ ‫دستاوردهای‬ ‫از‬ ‫‌گیری‬‫ه‬‫بهر‬
‫و‬ ‫تهیه‬ ‫فرایند‬ ،‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫پیشنهاد‬ ،‫جهانی‬
‫نظارت‬ ‫و‬ ‫اجرا‬ ‫نیز‬ ‫و‬ ‫تصویب‬ ‫و‬ ‫تدوین‬ ،‫تنظیم‬
‫شرح‬ ‫به‬ ‫کشور‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬ ‫نظام‬ ‫ساختار‬ ‫در‬
:‫شود‬ ‫اصالح‬ ‫زیر‬
‫از‬ ،‫کشور‬ ‫کل‬ ‫بودجه‬ ‫الیحه‬ ‫تنظیم‬ ‫و‬ ‫تهیه‬ -1
:‫بر‬ ‫مشتمل‬ ‫دولت‬ ‫سوی‬
‫اطالعات‬ ‫شامل‬ ،‫توجیهی‬ ‫گزارش‬ -‫الف‬
‫عملکرد‬ ‫و‬ ‫کشور‬ ‫وضعیت‬ ‫آخرین‬ ‫از‬ ‫شفاهی‬
‫‌های‬‫ص‬‫شاخ‬ ‫به‬ ‫مستند‬ ،‫‌ساله‬‫ج‬‫پن‬ ‫برنامه‬ ‫قانون‬
‫در‬ ‫‌شده‬‫ن‬‫تعیی‬ ‫اهداف‬ ‫با‬ ‫آن‬ ‫مقایسه‬ ‫و‬ ‫کمی‬
.‫برنامه‬
:‫شامل‬ )‫اقتصادی‬ ‫(بودجه‬ ‫سندی‬ -‫ب‬
‫در‬ ‫برنامه‬ ‫اهداف‬ ‫تحقق‬ ‫چگونگی‬ -1-‫ب‬
‫اقتصادی‬ ‫‌های‬‫ص‬‫شاخ‬ ‫با‬ ‫موردنظر‬ ‫سال‬
‫رشد‬ ،‫داخلی‬ ‫ناخالص‬ ‫تولید‬ ‫رشد‬ ‫همچون‬
،‫غیرنفتی‬ ‫صادرات‬ ‫رشد‬ ،‫‌گذاری‬‫ه‬‫سرمای‬
‫تورم‬ ‫نرخ‬ ‫و‬ ‫نقدینگی‬ ‫رشد‬ ،‫‌وری‬‫ه‬‫بهر‬ ‫رشد‬
‫قبیل‬ ‫از‬ ‫اجتماعی‬ ‫‌های‬‫ص‬‫شاخ‬ ‫و‬ ‫بیکاری‬ ‫و‬
‫جمعیت‬ ‫درصد‬ ،‫جینی‬ ‫ضریب‬ ،‫‌ها‬‫ک‬‫ده‬ ‫فاصله‬
‫علمی‬ ‫و‬ ‫فرهنگی‬ ‫‌های‬‫ص‬‫شاخ‬ ‫و‬ ‫فقر‬ ‫خط‬ ‫زیر‬
‫تعداد‬ ،‫منتشره‬ ‫‌های‬‫ب‬‫کتا‬ ‫عناوین‬ ‫تعداد‬ ‫نظیر‬
‫‌های‬‫ص‬‫شاخ‬ ‫و‬ ‫توسعه‬ ‫و‬ ‫تحقیق‬ ‫امر‬ ‫در‬ ‫محققان‬
‫واگذار‬ ‫‌های‬‫ی‬‫تصد‬ ‫حجم‬ ‫جمله‬ ‫از‬ ‫مدیریتی‬
‫نسبت‬ ‫کاهش‬ ،‫غیردولتی‬ ‫بخش‬ ‫به‬ ‫شده‬
،‫داخلی‬ ‫ناخالص‬ ‫تولید‬ ‫به‬ ‫کشور‬ ‫کل‬ ‫بودجه‬
‫اهداف‬ ‫با‬ ‫مرتبط‬ ‫‌های‬‫ص‬‫شاخ‬ ‫ارائه‬ ‫با‬ ‫همراه‬
.‫امنیتی‬ ‫و‬ ‫دفاعی‬
‫کل‬ ‫بودجه‬ ‫اجرای‬ ‫آثار‬ ‫‌بینی‬‫ش‬‫پی‬ -2-‫ب‬
‫بودجه‬ ‫اجرای‬ ‫سال‬ ‫در‬ ‫مردم‬ ‫زندگی‬ ‫به‬ ‫کشور‬
.‫آینده‬ ‫و‬
:‫شامل‬ )‫عملیاتی‬ ‫(بودجه‬ ‫دیگری‬ ‫سند‬ -‫ج‬
‫مصارف‬ ‫و‬ ‫موردنیاز‬ ‫منابع‬ ‫‌بینی‬‫ش‬‫پی‬ -1-‫ج‬
‫و‬ ‫بودجه‬ ‫اهداف‬ ‫تحقق‬ ‫درجهت‬ ،‫الزم‬
‫و‬ ‫بخشی‬ ،‫کالن‬ ‫سطح‬ ‫در‬ ‫گذشته‬ ‫تصمیمات‬
.‫مجلس‬ ‫تصویب‬ ‫جهت‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫منطق‬
‫تمام‬ ‫از‬ ‫شفاف‬ ‫و‬ ‫تفصیلی‬ ‫گزارشی‬ -2-‫ج‬
‫کشور‬ ‫عمومی‬ ‫بخش‬ ‫‌های‬‫ت‬‫پرداخ‬ ‫و‬ ‫‌ها‬‫ت‬‫دریاف‬
‫و‬ ‫‌ها‬‫ت‬‫شرک‬ ،‫اجرایی‬ ‫‌های‬‫ه‬‫دستگا‬ ‫(شامل‬
‫حاکمیتی‬ ‫وظایف‬ ‫به‬ ‫توجه‬ ‫با‬ ،‫دولتی‬ ‫موسسات‬
‫نتایج‬ ‫براساس‬ ‫و‬ ‫دولت‬ ‫‌المللی‬‫ن‬‫بی‬ ‫تعهدات‬ ‫و‬
‫متناسب‬ ،‫عملیات‬ ‫و‬ ‫‌ها‬‫ت‬‫فعالی‬ ‫انتظار‬ ‫مورد‬
‫با‬ ‫ذیربط‬ ‫‌های‬‫ص‬‫شاخ‬ ‫و‬ ‫شده‬ ‫تمام‬ ‫قیمت‬ ‫با‬
‫از‬ ‫استفاده‬ ‫و‬ ‫‌نویسی‬‫ه‬‫بودج‬ ‫اصول‬ ‫تمام‬ ‫رعایت‬
‫آمارهای‬ ‫نظام‬ ‫جمله‬ ‫از‬ ‫جهانی‬ ‫استانداردهای‬
‫روش‬ ‫به‬ ‫مربوط‬ ‫‌های‬‫ی‬‫‌بند‬‫ه‬‫طبق‬ ‫و‬ ‫دولت‬ ‫مالی‬
‫همراه‬ ‫به‬ ،‫عملکرد‬ ‫مبنای‬ ‫بر‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬
‫عملکرد‬ ‫به‬ ‫مربوط‬ ‫عملیاتی‬ ‫و‬ ‫مالی‬ ‫اطالعات‬
‫بودجه‬ ‫پشتیبان‬ ‫اسناد‬ ‫عنوان‬ ‫به‬ ‫قبل‬ ‫سال‬ ‫دو‬
.‫مجلس‬ ‫اطالع‬ ‫جهت‬
‫سوی‬ ‫از‬ ‫کشور‬ ‫کل‬ ‫بودجه‬ ‫تصویب‬ ‫و‬ ‫تدوین‬ .2
:‫بر‬ ‫مشتمل‬ ‫اسالمی‬ ‫شورای‬ ‫مجلس‬
،‫اجتماعی‬ ،‫اقتصادی‬ ‫اهداف‬ ‫بررسی‬ -‫الف‬
‫بودجه‬ ‫امنیتی‬ ‫و‬ ‫دفاعی‬ ‫و‬ ‫علمی‬ ،‫فرهنگی‬
‫بخشی‬ ،‫کالن‬ ‫سطح‬ ‫در‬ ‫کمی‬ ‫‌های‬‫ص‬‫شاخ‬ ‫با‬
‫گرفتن‬ ‫نظر‬ ‫در‬ ‫با‬ ‫آن‬ ‫تصویب‬ ‫و‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫منطق‬ ‫و‬
‫آثار‬ ‫و‬ ‫برنامه‬ ‫اهداف‬ ،‫بودجه‬ ‫توجیهی‬ ‫گزارش‬
.‫مردم‬ ‫زندگی‬ ‫بر‬ ‫آن‬ ‫اجرایی‬
‫شده‬ ‫‌بینی‬‫ش‬‫پی‬ ‫مصارف‬ ‫و‬ ‫منابع‬ ‫ارزیابی‬ -‫ب‬
‫در‬ ‫آن‬ ‫تصویب‬ ‫و‬ )‫عملیاتی‬ ‫بودجه‬ ‫سند‬ ‫(در‬
‫به‬ ‫توجه‬ ‫با‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫منطق‬ ‫و‬ ‫بخشی‬ ،‫کالن‬ ‫سطوح‬
‫بخش‬ ‫‌های‬‫ه‬‫دستگا‬ ‫بودجه‬ ‫تفصیلی‬ ‫گزارش‬
.‫عمومی‬
‫در‬ ‫قوانین‬ ‫تصویب‬ ‫و‬ ‫اصالح‬ ‫از‬ ‫اجتناب‬ -‫ج‬
.‫بودجه‬ ‫سند‬ ‫قالب‬
‫سال‬ ‫آغاز‬ ‫از‬ ‫بودجه‬ ‫قانون‬ ‫دقیق‬ ‫اجرای‬ .3
‫با‬ ‫منطبق‬ ‫عمومی‬ ‫بخش‬ ‫توسط‬ ‫موردنظر‬
‫از‬ ‫قبل‬ ‫‌بایست‬‫ی‬‫م‬ ‫که‬ ‫اجرایی‬ ‫‌های‬‫ه‬‫‌نام‬‫ن‬‫آیی‬
‫هیات‬ ‫تصویب‬ ‫به‬ ‫مورد‬ ‫حسب‬ ‫مالی‬ ‫سال‬ ‫آغاز‬
.‫باشد‬ ‫رسیده‬ ‫دولت‬
‫اسناد‬ ‫بر‬ ‫مبنی‬ ‫نظارتی‬ ‫‌های‬‫ص‬‫شاخ‬ ‫تهیه‬ .4
‫قوه‬ ‫به‬ ‫وابسته‬ ‫نظارتی‬ ‫نهادهای‬ ‫توسط‬ ‫قانونی‬
‫(سازمان‬ ‫مجریه‬ ‫قوه‬ )‫محاسبات‬ ‫(دیوان‬ ‫مقننه‬
‫کل‬ ‫بازرسی‬ ‫(سازمان‬ ‫قضاییه‬ ‫قوه‬ ‫و‬ )‫‌ربط‬‫ی‬‫ذ‬
‫نظام‬ ‫مصلحت‬ ‫تشخیص‬ ‫مجمع‬ ‫و‬ )‫کشور‬
‫و‬ ‫دقیق‬ ‫نظارت‬ ‫اعمال‬ ،)‫نظارت‬ ‫(کمیسیون‬
‫به‬ ‫فصلی‬ ‫مستمر‬ ‫و‬ ‫‌هنگام‬‫ه‬‫ب‬ ‫‌های‬‫ش‬‫گزار‬ ‫ارائه‬
.‫اسالمی‬ ‫شورای‬ ‫مجلس‬ ‫و‬ ‫مردم‬ ،‫رهبری‬
‫‌های‬‫ت‬‫سیاس‬ ‫اجرای‬ ‫‌منظور‬‫ه‬‫ب‬ ‫همچنین‬
‫موردنیاز‬ ‫اصالحات‬ ‫تا‬ ‫است‬ ‫الزم‬ ،‫یادشده‬
‫انجام‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫‌گون‬‫ه‬‫ب‬ ‫مربوط‬ ‫‌های‬‫ه‬‫‌نام‬‫ن‬‫آیی‬ ‫و‬ ‫قوانین‬
‫تصویب‬ ‫و‬ ‫بررسی‬ ‫برای‬ ‫کافی‬ ‫زمان‬ ‫تا‬ ‫شود‬
‫اقدامات‬ ‫تمامی‬ ‫و‬ ‫مقننه‬ ‫قوه‬ ‫توسط‬ ‫بودجه‬
‫سال‬ ‫ابتدای‬ ‫از‬ ‫بودجه‬ ‫قانون‬ ‫اجرای‬ ‫برای‬ ‫الزم‬
.‫شود‬ ‫فراهم‬ ‫موردنظر‬
‫مفهومی‬ ‫مدل‬ )4( ‫نمایه‬ ‫در‬ ‫‌ترتیب‬‫ن‬‫بدی‬
‫اسناد‬ ‫با‬ ‫کشور‬ ‫بودجه‬ ‫ساختار‬ ‫تطبیق‬ ‫فرایند‬
‫جهانی‬ ‫استانداردهای‬ ‫و‬ ‫نظام‬ ‫فرادستی‬
‫رابطه‬ ‫تنها‬ ‫نه‬ ‫مدل‬ ‫این‬ ‫در‬ .‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫پیشنهاد‬
‫به‬ ‫‌ساله‬‫ک‬‫ی‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫برنام‬ ‫‌مثابه‬‫ه‬‫ب‬ ‫سالیانه‬ ‫بودجه‬
‫‌های‬‫ه‬‫برنام‬ ‫همچون‬ ‫نظام‬ ‫فرادستی‬ ‫اسناد‬
‫اهداف‬ ‫و‬ ‫کلی‬ ‫‌های‬‫ت‬‫سیاس‬ ،‫توسعه‬ ‫‌مدت‬‫ن‬‫میا‬
‫قرار‬ ‫توجه‬ ‫مورد‬ ‫‌انداز‬‫م‬‫چش‬ ‫سند‬ ‫راهبردی‬
،‫تصویب‬ ،‫تنظیم‬ ‫و‬ ‫تهیه‬ ‫بلکه‬ ،‫است‬ ‫گرفته‬
‫‌های‬‫ه‬‫یافت‬ ‫از‬ ‫ملهم‬ ‫نیز‬ ‫بودجه‬ ‫بر‬ ‫نظارت‬ ‫و‬ ‫اجرا‬
»‫اقتصادی‬ ‫«بودجه‬ ‫رویکر‬ ‫درخصوص‬ ‫تحقیق‬
‫از‬ ‫استفاده‬ ‫و‬ ‫عملیاتی‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬ ‫روش‬
)GFS( ‫دولت‬ ‫مالی‬ ‫آمارهای‬ ‫دستورالعمل‬
.‫بود‬ ‫خواهد‬
»‫«برنامه‬ ‫خبري-تحليلي‬ ‫نشريه‬ :‫منبع‬
،‫بودجه‬ ،‫کلی‬ ‫‌گیری‬‫ه‬‫نتیج‬ ‫یک‬ ‫در‬
‫‌کننده‬‫س‬‫منعک‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫سندی‬
‫و‬ ‫منابع‬ ‫تخصیص‬ ‫و‬ ‫تامین‬ ‫‌بینی‬‫ش‬‫پی‬
‫دستیابی‬ ‫درجهت‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫برنام‬ ‫‌مثابه‬‫ه‬‫ب‬
‫‌شده‬‫ن‬‫تعیی‬ ‫‌های‬‫ت‬‫سیاس‬ ‫و‬ ‫اهداف‬ ‫به‬
‫به‬ ‫و‬ ‫پیشنهاد‬ ،‫دولت‬ ‫سوی‬ ‫از‬ ‫که‬ ‫است‬
‫‌رسد‬‫ی‬‫م‬ ‫مجلس‬ ‫تصویب‬
33
)‫(تكفا‬‫ارتباطات‬‫و‬‫اطالعات‬‫فناوري‬‫كاربري‬‫توسعه‬‫ماهنامه‬
www.irannsr.org
www.irannsr.org
Information & Communication Technology Magazine
1392‫بهمن‬‫و‬‫دي‬
‫مقاله‬

34. ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫و‬ ‫ارتباطات‬ ‫وزارت‬ 93 ‫سال‬ ‫بودجه‬ ‫مالحظات‬
‫انضباطی؛‬‫ای‬‫بودجه‬
‫‌ای‬‫ه‬‫توسع‬‫‌های‬‫ح‬‫طر‬‫و‬‫تولید‬‫راهگشای‬‫اما‬
‫از‬ ،1393 ‫سال‬ ‫بودجه‬ ‫قانون‬ ‫الیحه‬ ‫تدوین‬ ‫در‬
‫مالحظات‬ ‫و‬ ‫‌ها‬‫ت‬‫اولوی‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫مشخص‬ ‫حاال‬
‫سال‬ ‫از‬ ‫بیش‬ ‫اجرایی‬ ‫‌های‬‫ه‬‫دستگا‬ ‫نظر‬ ‫مورد‬
‫مشکل‬ ‫سو‬ ‫یک‬ ‫از‬ .‫است‬ ‫مطرح‬ ‫گذشته‬
،‫نفت‬ ‫درآمد‬ ‫کاهش‬ ‫از‬ ‫حاصل‬ ‫درآمدها‬ ‫کمبود‬
،‫‌ها‬‫ه‬‫هزین‬ ‫رشد‬ ،‫بانکی‬ ‫و‬ ‫اقتصادی‬ ‫‌های‬‫م‬‫تحری‬
‫‌ها‬‫ت‬‫مالیا‬ ‫احتمالی‬ ‫کاهش‬ ،‫ارز‬ ‫نرخ‬ ‫‌افزایش‬
‫برای‬ ‫دولت‬ ‫بر‬ ‫فشار‬ ،‫اقتصادی‬ ‫رشد‬ ‫خاطر‬ ‫به‬
‫در‬ ‫بودجه‬ ‫‌رویه‬‫ی‬‫ب‬ ‫رشد‬ ،‫نقدی‬ ‫‌های‬‫ه‬‫یاران‬ ‫تامین‬
‫بودجه‬ ‫‌های‬‫ف‬‫ردی‬ ‫به‬ ‫‌توجهی‬‫ی‬‫ب‬ ،‫قبل‬ ‫‌های‬‫ل‬‫سا‬
‫این‬ ‫از‬ ‫مسائلی‬ ‫و‬ ‫‌نژاد‬‫ی‬‫احمد‬ ‫دکتر‬ ‫دولت‬ ‫در‬
‫را‬ ‫منابع‬ ‫بخش‬ ‫در‬ ‫فشار‬ ‫که‬ ‫شده‬ ‫موجب‬ ‫دست‬
.‫باشیم‬ ‫شاهد‬
‫کنترل‬ ‫را‬ ‫تورم‬ ‫‌خواهد‬‫ی‬‫م‬ ‫دولت‬ ،‫دیگر‬ ‫سوی‬ ‫از‬
‫برای‬ ‫پولی‬ ‫امسال‬ ‫که‬ ‫‌طور‬‫ن‬‫هما‬ ‫بنابراین‬ ‫و‬ ‫کند‬
‫‌های‬‫ح‬‫طر‬ ‫اکثر‬ ‫و‬ ‫نمانده‬ ‫باقی‬ ‫عمرانی‬ ‫‌های‬‫ح‬‫طر‬
‫سال‬ ‫در‬ ،‫هستند‬ ‫تعطیل‬ ‫نیمه‬ ‫و‬ ‫تعطیل‬ ‫عمرانی‬
‫که‬ ‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫باعث‬ ‫مالحظات‬ ‫همین‬ ‫نیز‬ ‫آینده‬
‫بگوییم‬ ‫بهتر‬ ‫یا‬ ‫مالی‬ ‫انضباط‬ ‫با‬ ‫بودجه‬ ‫نوعی‬
‫تا‬ ‫باشیم‬ ‫شاهد‬ ‫را‬ ‫انقباضی‬ ‫سیاست‬ ‫با‬ ‫همراه‬
‫و‬ ‫مثبت‬ ‫رشد‬ ‌،‫تنفس‬ ‫امکان‬ ‫اقتصاد‬ ‫‌تدریج‬‫ه‬‫ب‬
‫وکاهش‬ ‫نقدینگی‬ ‫انضباط‬ ‫و‬ ‫تولید‬ ‫از‬ ‫حمایت‬
.‫باشد‬ ‫شاهد‬ ‫را‬ ‫تورم‬
‫از‬ ‫بیش‬ ‫باید‬ ‫اجرایی‬ ‫‌های‬‫ه‬‫دستگا‬ ‌،‫اساس‬ ‫براین‬
‫مخارج‬ ‫و‬ ‫‌ها‬‫ه‬‫هزین‬ ‫‌بندی‬‫ت‬‫اولوی‬ ‫در‬ ‫هم‬ ‫گذشته‬
‫ذیحسابی‬ ‫هم‬ ‫و‬ ‫کنند‬ ‫دقت‬ ‫خود‬ ‫‌های‬‫ت‬‫فعالی‬ ‫و‬
‫هر‬ ‫و‬ ‫کنند‬ ‫اعمال‬ ‫را‬ ...‫و‬ ‫مخارج‬ ‫بر‬ ‫نظارت‬ ‫و‬
‫پس‬ ‫این‬ ‫از‬ ‫که‬ ‫دولتی‬ ‫تشکیالت‬ ‫و‬ ‫دستگاه‬
‫باید‬ ،‫داشت‬ ‫خواهد‬ ‫را‬ ‫خود‬ ‫اختصاصی‬ ‫بودجه‬
‫گرفتن‬ ‫برای‬ ‫‌زنی‬‫ه‬‫چان‬ ‫و‬ ‫بودجه‬ ‫تدوین‬ ‫روند‬ ‫بر‬
‫شمشیری‬ ‫محسن‬
‫‌خواهد‬‫ی‬‫م‬ ‫دولت‬ ،‫دیگر‬ ‫سوی‬ ‫از‬
‫بنابراین‬ ‫و‬ ‫کند‬ ‫کنترل‬ ‫را‬ ‫تورم‬
‫پولی‬ ‫امسال‬ ‫که‬ ‫‌طور‬‫ن‬‫هما‬
‫باقی‬ ‫عمرانی‬ ‫‌های‬‫ح‬‫طر‬ ‫برای‬
‫‌های‬‫ح‬‫طر‬ ‫اکثر‬ ‫و‬ ‫نمانده‬
‫تعطیل‬ ‫نیمه‬ ‫و‬ ‫تعطیل‬ ‫عمرانی‬
‫نیز‬ ‫آینده‬ ‫سال‬ ‫در‬ ،‫هستند‬
‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫باعث‬ ‫مالحظات‬ ‫همین‬
‫انضباط‬ ‫با‬ ‫بودجه‬ ‫نوعی‬ ‫که‬
‫همراه‬ ‫بگوییم‬ ‫بهتر‬ ‫یا‬ ‫مالی‬
‫شاهد‬ ‫را‬ ‫انقباضی‬ ‫سیاست‬ ‫با‬
‫باشیم‬
34
www.irannsr.orgwww.irannsr.org
Information & Communication Technology Magazine
)‫(تكفا‬‫ارتباطات‬‫و‬‫اطالعات‬‫فناوري‬‫كاربري‬‫توسعه‬‫ماهنامه‬
1392‫بهمن‬‫و‬‫دي‬
‫گزارش‬

35. ‫تا‬ ‫باشد‬ ‫داشته‬ ‫وسواس‬ ‫خود‬ ‫مخارج‬ ‫و‬ ‫بودجه‬
‫تنگنای‬ ‫از‬ ‫گذر‬ ‫سال‬ ‫یک‬ ‫عنوان‬ ‫به‬ ‫آينده‬ ‫سال‬
‫و‬ ‫کند‬ ‫عبور‬ ‫را‬ ‫روحانی‬ ‫دکتر‬ ‫دولت‬ ‫در‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫بودج‬
‫اقتصادی‬ ‫رشد‬ ‫و‬ ‫پایین‬ ‫تورم‬ ‫و‬ ‫انضباط‬ ‫‌تدریج‬‫ه‬‫ب‬
‫تالش‬ ‫احتماال‬ ‫و‬ ‫تدبیر‬ ‫و‬ ‫امید‬ ‫از‬ ‫حاصل‬ ‫مثبت‬
‫را‬ ‫فشارها‬ ‫و‬ ‫‌ها‬‫م‬‫تحری‬ ‫کاهش‬ ‫برای‬ ‫مذاکرات‬ ‫در‬
.‫باشیم‬ ‫شاهد‬
‫بودجه‬ ‫که‬ ‫باشیم‬ ‫داشته‬ ‫توجه‬ ‫باید‬ ‫جهت‬ ‫این‬ ‫از‬
‫خواهد‬ ‫بسته‬ ‫متفاوت‬ ‫شرایطی‬ ‫با‬ 1393 ‫سال‬
‫‌های‬‫ل‬‫سا‬ ‫مانند‬ ‫که‬ ‫داشت‬ ‫انتظار‬ ‫‌توان‬‫ی‬‫نم‬ ‫و‬ ‫شد‬
‫ضریب‬ ‫یک‬ ‫در‬ ‫را‬ ‫قبل‬ ‫سنوات‬ ‫بودجه‬ ،‫قبل‬
‫ارائه‬ ‫را‬ ‫رقم‬ ‫و‬ ‫کنند‬ ‫ضرب‬ ‫تورم‬ ‫نرخ‬ ‫به‬ ‫نزدیک‬
.‫کنند‬ ‫تامین‬ ‫را‬ ‫منابع‬ ‫نقدینگی‬ ‫رشد‬ ‫با‬ ‫و‬ ‫دهند‬
‫ردیف‬ 380 ‫از‬ ،‫‌نژاد‬‫ی‬‫احمد‬ ‫دکتر‬ ‫دولت‬ ‫در‬
‫که‬ ‫دولتی‬ ‫تشکیالت‬ ‫و‬ ‫‌ها‬‫ه‬‫دستگا‬ ‫تمام‬ ‫برای‬
‫ردیف‬ ‫باید‬ ‫همه‬ ‫و‬ ‫‌اند‬‫ه‬‫گرفت‬ ‫شکل‬ ‫قانون‬ ‫طبق‬
‫بودجه‬ ‫ردیف‬ 38 ‫حدود‬ ‫به‬ ،‫باشند‬ ‫داشته‬ ‫بودجه‬
‫‌ها‬‫ه‬‫وزارتخان‬ ‫مانند‬ ‫مادر‬ ‫‌های‬‫ه‬‫دستگا‬ ‫اختیار‬ ‫در‬
‫در‬ ‫آنها‬ ‫توسط‬ ‫بودجه‬ ‫توزیع‬ ‫و‬ ‫دادند‬ ‫کاهش‬
.‫‌شد‬‫ی‬‫م‬ ‫انجام‬ ‫‌ها‬‫ه‬‫زیرمجموع‬
‫دولت‬ ‫بودجه‬ ‫الیحه‬ ‫در‬ ‫باید‬ ،‫روند‬ ‫این‬ ‫اما‬
‫در‬ ‫و‬ ‫شود‬ ‫اصالح‬ ‫و‬ ‫کند‬ ‫تغییر‬ ‫روحانی‬ ‫دکتر‬
‫‌نویسی‬‫ه‬‫بودج‬ ‫کار‬ ‫که‬ ‫داشت‬ ‫انتظار‬ ‫باید‬ ‫نتیجه‬
‫و‬ ‫آبان‬ ‫‌های‬‫ه‬‫ما‬ ‫در‬ ‫و‬ ‫امسال‬ ‫بودجه‬ ‫فصل‬ ‫در‬
‫کاری‬ ‫و‬ ‫باشد‬ ‫قبل‬ ‫‌های‬‫ل‬‫سا‬ ‫از‬ ‫‌تر‬‫ت‬‫سخ‬ ‌،‫آذر‬
‫معاونت‬ ‫توضیح‬ ‫و‬ ‫‌زنی‬‫ه‬‫چان‬ ‫با‬ ‫همراه‬ ‫‌گیر‬‫س‬‫نف‬
.‫باشیم‬ ‫شاهد‬ ‫را‬ ...‫و‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫برنام‬
‫فناوری‬ ‫و‬ ‫ارتباطات‬ ‫وزارت‬ ‫در‬ ‫راستا‬ ‫این‬ ‫در‬
‫ارتباطات‬ ‫و‬ ‫فناوری‬ ‫رشد‬ ‫مسایل‬ ‫‌که‬،‫اطالعات‬
‫و‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫برنام‬ ‫را‬ ‫‌رشد‬‫ه‬‫روب‬ ‫بخش‬ ‫یک‬ ‫عنوان‬ ‫به‬
‫جدی‬ ‫‌ها‬‫ی‬‫‌بند‬‫ت‬‫اولوی‬ ‫باید‬ ‫اوال‬ ‌،‫‌کند‬‫ی‬‫م‬ ‫نظارت‬
‫این‬ ‫دوم‬ ‫و‬ ‫باشد‬ ‫وسواس‬ ‫و‬ ‫دقت‬ ‫با‬ ‫همراه‬ ‫و‬
‫از‬ ‫است‬ ‫ممکن‬ ‫که‬ ‫جا‬ ‫آن‬ ‫تا‬ ‫شود‬ ‫تالش‬ ‫که‬
‫امر‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫مردم‬ ‫و‬ ‫خصوصی‬ ‫بخش‬ ‫مشارکت‬
‫رشد‬ ‫مانع‬ ‫مالی‬ ‫منابع‬ ‫مشکل‬ ‫تا‬ ‫شود‬ ‫استفاده‬
‫قنبری‬ ‫برات‬ .‫نشود‬ ‫کشور‬ ‫ارتباطات‬ ‫و‬ ‫فناوری‬
‫در‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫و‬ ‫ارتباطات‬ ‫وزیر‬ ‫معاون‬
‫در‬ ‫برنامه‬ ‫اهداف‬ ‫از‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫گفته‬ ‫مورد‬ ‫این‬
80 ‫ظرفیت‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫ماندیم‬ ‫عقب‬ ‫ارتباطات‬ ‫فناوری‬
‫گزارش‬ .‫نرسیدیم‬ ‫هم‬ ‫باند‬ ‫پهنای‬ ‫گیگابایتی‬
‫وجود‬ ‫از‬ ‫کشور‬ ICT ‫وضعیت‬ ‫از‬ ‫موجود‬ ‫وضع‬
‫برنامه‬ ‫کیفی‬ ‫و‬ ‫کمی‬ ‫اهداف‬ ‫با‬ ‫فاحش‬ ‫اختالف‬
‫بودجه‬ ‫‌رو‬‫ن‬‫ای‬ ‫از‬ ‫و‬ ‫دارد‬ ‫حکایت‬ ‫توسعه‬ ‫پنجم‬
‫‌ماندگی‬‫ب‬‫عق‬ ‫جبران‬ ‫براساس‬ ‫را‬ 93 ‫سال‬
.‫‌کنیم‬‫ی‬‫م‬ ‫تعریف‬ ‫ارتباطات‬ ‫و‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬
‫تنگنای‬ ‫این‬ ‫که‬ ‫پیداست‬ ‫ناگفته‬ ‌،‫اساس‬ ‫براین‬
‫احتمال‬ ‫و‬ ‫دارد‬ ‫ادامه‬ ‫نیز‬ 93 ‫سال‬ ‫در‬ ‫مالی‬
‫باید‬ ‫لذا‬ .‫دارد‬ ‫وجود‬ ‫نیز‬ ‫تاخیرها‬ ‫و‬ ‫‌ماندگی‬‫ب‬‫عق‬
‫مشارکت‬ ‫از‬ ‫‌دهد‬‫ی‬‫م‬ ‫اجازه‬ ‫قانون‬ ‫که‬ ‫تاجایی‬
‫بخش‬ ‫و‬ ‫خارجی‬ ‫و‬ ‫داخلی‬ ‫‌گذاری‬‫ه‬‫سرمای‬
‫‌ها‬‫ی‬‫‌ماندگ‬‫ب‬‫عق‬ ‫تا‬ ‫شویم‬ ‫‌مند‬‫ه‬‫بهر‬ ‫خصوصی‬
.‫شود‬ ‫جبران‬
‫سال‬ 2 ‫از‬ ‫بیش‬ ‫گذشت‬ ‫به‬ ‫اشاره‬ ‫با‬ ‫قنبری‬ ‫برات‬
‫‌ماندگی‬‫ب‬‫عق‬ ‫و‬ ‫توسعه‬ ‫پنجم‬ ‫ساله‬ 5 ‫برنامه‬ ‫از‬
‫اهداف‬ ‫از‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫و‬ ‫ارتباطات‬ ‫بخش‬
‫اظهار‬ ،‫باالدستی‬ ‫سند‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫شده‬ ‫تعریف‬
‫و‬ ‫موجود‬ ‫وضع‬ ‫بررسی‬ ‫حال‬ ‫در‬ :‫است‬ ‫داشته‬
‫هستیم‬ ‫اجرایی‬ ‫‌های‬‫ه‬‫پروژ‬ ‫به‬ ‫‌ها‬‫ت‬‫سیاس‬ ‫تبدیل‬
،‫مشخص‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫برنام‬ ‫با‬ 93 ‫سال‬ ‫بودجه‬ ‫برای‬ ‫تا‬
.‫کنیم‬ ‫جبران‬ ‫را‬ ‫بخش‬ ‫این‬ ‫‌ماندگی‬‫ب‬‫عق‬ ‫بتوانیم‬
‫پنجم‬ ‫برنامه‬ ‫اسناد‬ ‫تبدیل‬ ‫حال‬ ‫در‬ ‫‌اکنون‬‫م‬‫ه‬
‫در‬ ‫اجرایی‬ ‫‌های‬‫ه‬‫پروژ‬ ‫و‬ ‫‌ها‬‫ت‬‫سیاس‬ ‫به‬ ‫توسعه‬
‫که‬ ‫هستیم‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫و‬ ‫ارتباطات‬ ‫بخش‬
‫بعد‬ ‫از‬ ‫موجود‬ ‫وضعیت‬ ‫گزارش‬ ‫زمینه‬ ‫این‬ ‫در‬
‫وزیر‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫تدوین‬ ‫‌گذاری‬‫ه‬‫سرمای‬ ‫و‬ ‫کیفی‬ ‫و‬ ‫کمی‬
.‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫ارائه‬ ‫ارتباطات‬
‫‌تواند‬‫ی‬‫م‬ ‫ارتباطات‬ ‫وزارت‬ ،‫گزارش‬ ‫این‬ ‫براساس‬
‫برای‬ ‫را‬ ‫خود‬ ‫درخواست‬ 93 ‫سال‬ ‫بودجه‬ ‫در‬
‫دولت‬ ‫به‬ ‫بخش‬ ‫این‬ ‫‌های‬‫ی‬‫‌ماندگ‬‫ب‬‫عق‬ ‫جبران‬
‫زیربناهای‬ ‫تقویت‬ ‫بر‬ ‫تاکید‬ ‫با‬ ‫قنبری‬ .‫کند‬ ‫اعالم‬
‫‌ای‬‫ه‬‫توسع‬ ‫اهداف‬ ‫به‬ ‫رسیدن‬ ‫برای‬ ‫ارتباطی‬
‫دوم‬ ‫سال‬ ‫پایان‬ ‫تا‬ ‫بود‬ ‫قرار‬ :‫داد‬ ‫ادامه‬ ‫کشور‬
‫اینترنت‬ ‫باند‬ ‫پهنای‬ ‫ظرفیت‬ ‫پنجم‬ ‫برنامه‬
‫برسد‬ ‫ثانیه‬ ‫در‬ ‫گیگابایت‬ 500 ‫به‬ ‫‌الملل‬‫ن‬‫بی‬
‫هم‬ ‫گیگابایت‬ 80 ‫به‬ ‫ظرفیت‬ ‫این‬ ‫‌اکنون‬‫م‬‫ه‬ ‫که‬
‫زیربناهای‬ ‫تقویت‬ ‫اساس‬ ‫براین‬ .‫است‬ ‫نرسیده‬
‫مخابراتی‬ ‫‌های‬‫ت‬‫شرک‬ ‫رابطه‬ ‫تقویت‬ ،‫ارتباطی‬
‫شرکت‬ ‫با‬ ‫تعامل‬ ‫و‬ ‫اینترنتی‬ ‫‌های‬‫ت‬‫شرک‬ ‫با‬
‫این‬ ‫آسیب‬ ‫از‬ ‫جلوگیری‬ ‫برای‬ ‫ایران‬ ‫مخابرات‬
.‫است‬ ‫گرفته‬ ‫قرار‬ ‫کار‬ ‫دستور‬ ‫در‬ ‫بخش‬
‫ارتباطات‬ ‫توسعه‬ ‫اعتبار‬ ‫درصد‬ ۷۶
‫نیافت‬ ‫اختصاص‬ ۹۱ ‫سال‬ ‫در‬ ‫روستا‬
‫ارتباطات‬ ‫وزیر‬ ‫معاون‬ ‫رضا‬ ‫غریب‬ ‫عبدالمجید‬
‫اپراتورهای‬ ‫درآمد‬ ‫درصد‬ ۳ ‫پیش‬ ‫سال‬ :‫گفت‬
‫توسعه‬ ‫برای‬ )‫تومان‬ ‫میلیارد‬ ۱۶۰( ‫موبایل‬
‫باید‬ ‫و‬ ‫شد‬ ‫واریز‬ ‫خزانه‬ ‫به‬ ‫روستاها‬ ‫در‬ ‫ارتباطات‬
،‫‌شد‬‫ی‬‫م‬ ‫بازگردانده‬ ‫ارتباطات‬ ‫وزارت‬ ‫به‬ ‫آن‬ ‫تمام‬
.‫بازگرداند‬ ‫را‬ ‫تومان‬ ‫میلیارد‬ ۳۷ ‫فقط‬ ‫دولت‬ ‫اما‬
‫بودجه‬ ‫قانون‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫‌دهد‬‫ی‬‫م‬ ‫نشان‬ ‫موضوع‬ ‫این‬
‫باید‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫و‬ ‫ارتباطات‬ ‫وزارت‬ ‌،‫امسال‬
‫دقت‬ ‫موضوع‬ ‫این‬ ‫قانونی‬ ‫ثبت‬ ‫و‬ ‫‌زنی‬‫ه‬‫چان‬ ‫در‬
‫خزانه‬ ‫از‬ ‫را‬ ‫الزم‬ ‫مبالغ‬ ‌،‫عمل‬ ‫در‬ ‫دولت‬ ‫تا‬ ‫کند‬
‫مخارج‬ ‫مسیر‬ ‫در‬ ‫دیگری‬ ‫واسطه‬ ‫حساب‬ ‫یا‬
‫کار‬ ‫به‬ ‫روستایی‬ ‫ارتباطات‬ ‫توسعه‬ ‫و‬ ‫وزارتخانه‬
.‫گیرد‬
‫توسعه‬ ‫اعتبارات‬ ‫تخصیص‬ ‫مکانیزم‬ ‫تغییر‬ ‫از‬ ‫وی‬
‫و‬ ‫داد‬ ‫خبر‬ ‫جاری‬ ‫سال‬ ‫در‬ ‫روستایی‬ ‫ارتباطات‬
‫که‬ ‫شد‬ ‫تصویب‬ ‫مجلس‬ ‫علنی‬ ‫صحن‬ ‫در‬ :‫گفت‬
‫نیاز‬ ‫مورد‬ ‫منابع‬ ،‫دولت‬ ‫مجوز‬ ‫با‬ 92 ‫سال‬ ‫در‬
‫با‬ ‫را‬ )‫مخابراتی‬ ‫اجباری‬ ‫(خدمات‬ USO ‫پروژه‬
‫تامین‬ ‫بیشتر‬ ‫عملکرد‬ ‫سرعت‬ ‫و‬ ‫جدید‬ ‫مکانیزم‬
‫و‬ ‫تاخیر‬ ‫با‬ ‫اعتبار‬ ،‫روند‬ ‫این‬ ‫نتیجه‬ ‫در‬ .‫کنیم‬
‫و‬ ‫‌رسید‬‫ی‬‫م‬ ‫مجریان‬ ‫دست‬ ‫به‬ ‫یافته‬ ‫کاهش‬
‫وجود‬ ‫به‬ ‫اشکال‬ USO ‫‌های‬‫ه‬‫پروژ‬ ‫اجرای‬ ‫در‬
USO ‫اعتبار‬ ‫محل‬ ‫از‬ 91 ‫سال‬ ‫در‬ .‫‌آمد‬‫ی‬‫م‬
‫خزانه‬ ‫حساب‬ ‫به‬ ‫تومان‬ ‫میلیارد‬ 160 ‫حدود‬
‫مبلغ‬ ‫این‬ ‫تمام‬ ‫باید‬ ‫‌که‬‫ی‬‫حال‬ ‫در‬ ‫و‬ ‫کردیم‬ ‫واریز‬
‫تومان‬ ‫میلیارد‬ 37 ‫تنها‬ ،‫‌گشت‬‫ی‬‫م‬ ‫باز‬ ‫دوباره‬
‫داده‬ ‫برگشت‬ USO ‫‌های‬‫ه‬‫پروژ‬ ‫اجرای‬ ‫برای‬
‫امسال‬ ‫اما‬ .‫بود‬ ‫ناچیزی‬ ‫بسیار‬ ‫رقم‬ ‫که‬ ‫شد‬
‫واریز‬ ‫بدون‬ ‫را‬ ‫اعتبار‬ ‫کل‬ ،‫جدید‬ ‫مصوبه‬ ‫براساس‬
‫برای‬ ‫و‬ ‫دریافت‬ ‫اپراتورها‬ ‫از‬ ‫مستقیم‬ ،‫خزانه‬ ‫به‬
‫‌کنیم‬‫ی‬‫م‬ ‫استفاده‬ ‫روستایی‬ ‫ارتباطات‬ ‫توسعه‬
‫میلیارد‬ 180 ‫حدود‬ ‫مبلغ‬ ‫این‬ 92 ‫سال‬ ‫در‬ ‫که‬
.‫است‬ ‫شده‬ ‫‌بینی‬‫ش‬‫پی‬ ‫تومان‬
‫درصد‬ 3 ،‫‌همراه‬‫ن‬‫تلف‬ ‫اپراتورهای‬ ‫پروانه‬ ‫طبق‬
‫یابد؛‬ ‫تخصیص‬ USO ‫برای‬ ‫باید‬ ‫آنها‬ ‫درآمد‬
‫واریز‬ ‫خزانه‬ ‫حساب‬ ‫به‬ ‫باید‬ ‫مبلغ‬ ‫این‬ ‫تاکنون‬
‫نظر‬ ‫به‬ ‫درنتیجه‬ .‫‌یافت‬‫ی‬‫م‬ ‫تخصیص‬ ‫سپس‬ ‫و‬
‫باید‬ ‫دهد‬ ‫اجازه‬ ‫قانون‬ ‫که‬ ‫صورتی‬ ‫در‬ ‫‌رسد‬‫ی‬‫م‬
‫در‬ ‫تا‬ ‫باشد‬ ‫دیگر‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫‌گون‬‫ه‬‫ب‬ ‫تخصیص‬ ‫نحوه‬
‫اختصاصی‬ ‫درآمد‬ ‫از‬ ‫دولت‬ ‫تخصیص‬ ‫زمان‬
‫کند‬ ‫هزینه‬ ‫وزارتخانه‬ ‫خود‬ ‫برای‬ ‫وزارتخانه‬
‫خصوص‬ ‫به‬ .‫نگیرد‬ ‫کار‬ ‫به‬ ‫دیگری‬ ‫جای‬ ‫در‬ ‫و‬
‫بیشتر‬ ‫مشارکت‬ ‫از‬ ‫‌تواند‬‫ی‬‫م‬ ‫وزارتخانه‬ ‫که‬ ‫آن‬
‫افزایش‬ ‫برای‬ ‫خصوصی‬ ‫‌های‬‫ت‬‫شرک‬ ‫و‬ ‫مردم‬
‫عمل‬ ‫نحو‬ ‫همین‬ ‫به‬ ‫اگر‬ ‫و‬ ‫کند‬ ‫استفاده‬ ‫درآمد‬
‫هزینه‬ ‫وزارتخانه‬ ‫از‬ ‫خارج‬ ‫درآمدها‬ ‫عمال‬ ،‫شود‬
‫اختصاصی‬ ‫درآمد‬ ‫که‬ ‫درحالی‬ .‫شد‬ ‫خواهد‬
‫مکانیزم‬ ‫با‬ .‫شود‬ ‫هزینه‬ ‫وزارتخانه‬ ‫خود‬ ‫در‬ ‫باید‬
‫اجباری‬ ‫خدمات‬ ‫‌ماندگی‬‫ب‬‫عق‬ ‫‌توانیم‬‫ی‬‫م‬ ،‫جدید‬
‫فاقد‬ ‫روستای‬ 93 ‫سال‬ ‫در‬ ‫و‬ ‫کنیم‬ ‫جبران‬ ‫را‬
.‫باشیم‬ ‫نداشته‬ ‫مخابراتی‬ ‫ارتباط‬
‫به‬ ‫واریز‬ ‫بدون‬ ‫اعتبارات‬ ‫این‬ ‫جاری‬ ‫سال‬ ‫در‬
‫حساب‬ ‫به‬ ‫مستقیم‬ ‫‌طور‬‫ه‬‫ب‬ ،‫خزانه‬ ‫حساب‬
‫مسایل‬ ‫‌که‬،‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫و‬ ‫ارتباطات‬ ‫وزارت‬ ‫در‬
‫بخش‬ ‫یک‬ ‫عنوان‬ ‫به‬ ‫ارتباطات‬ ‫و‬ ‫فناوری‬ ‫رشد‬
‫باید‬ ‫اوال‬ ‌،‫‌کند‬‫ی‬‫م‬ ‫نظارت‬ ‫و‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫برنام‬ ‫را‬ ‫‌رشد‬‫ه‬‫روب‬
‫وسواس‬ ‫و‬ ‫دقت‬ ‫با‬ ‫همراه‬ ‫و‬ ‫جدی‬ ‫‌ها‬‫ی‬‫‌بند‬‫ت‬‫اولوی‬
‫ممکن‬ ‫که‬ ‫جا‬ ‫آن‬ ‫تا‬ ‫شود‬ ‫تالش‬ ‫که‬ ‫این‬ ‫دوم‬ ‫و‬ ‫باشد‬
‫این‬ ‫در‬ ‫مردم‬ ‫و‬ ‫خصوصی‬ ‫بخش‬ ‫مشارکت‬ ‫از‬ ‫است‬
‫رشد‬ ‫مانع‬ ‫مالی‬ ‫منابع‬ ‫مشکل‬ ‫تا‬ ‫شود‬ ‫استفاده‬ ‫امر‬
‫نشود‬ ‫کشور‬ ‫ارتباطات‬ ‫و‬ ‫فناوری‬
35
)‫(تكفا‬‫ارتباطات‬‫و‬‫اطالعات‬‫فناوري‬‫كاربري‬‫توسعه‬‫ماهنامه‬
www.irannsr.org
www.irannsr.org
Information & Communication Technology Magazine
1392‫بهمن‬‫و‬‫دي‬
‫گزارش‬

36. )USO( ‫اجباری‬ ‫عمومی‬ ‫خدمات‬ ‫‌های‬‫ه‬‫پروژ‬
‫نیز‬ 93 ‫درسال‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫الزم‬ ‫و‬ ‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫واریز‬
‫‌های‬‫ش‬‫بخ‬ ‫در‬ ‫حتی‬ ‫و‬ ‫بخش‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫مهم‬ ‫این‬ ‫به‬
‫وزارت‬ ‫برای‬ ‫اختصاصی‬ ‫درآمد‬ ‫که‬ ‫دیگر‬
‫است‬ ‫‌پذیر‬‫ن‬‫امکا‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫و‬ ‫ارتباطات‬
.‫شود‬ ‫توجه‬
‫و‬ ‫ارتباطات‬ ‫وزارت‬ ‫به‬ ،92 ‫سال‬ ‫بودجه‬ 10 ‫بند‬ ‫در‬
‫دولت‬ ‫تصویب‬ ‫با‬ ‫شد‬ ‫داده‬ ‫اجازه‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬
‫را‬‫اپراتورها‬‫پروانه‬‫در‬‫مقرر‬‫تکالیف‬‫از‬‫حاصله‬‫درآمد‬
‫عمومی‬ ‫خدمات‬ ‫‌های‬‫ه‬‫برنام‬ ‫و‬ ‫اهداف‬ ‫تحقق‬ ‫جهت‬
‫روستایی‬ ‫اولویت‬ ‫با‬ )USO( ‫پایه‬ ‫و‬ ‫اجباری‬
‫دفاتر‬ ‫ایجاد‬ ‫و‬ ‫موجود‬ ‫دفاتر‬ ‫تقویت‬ ‫به‬ ‫کمک‬ ‫و‬
‫روستایی‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫و‬ ‫ارتباطات‬ ‫جدید‬
‫با‬ ‫و‬ ‫خرجی‬ - ‫جمعی‬ ‫صورت‬ ‫به‬ )‫روستایی‬ICT(
.‫برساند‬ ‫مصرف‬ ‫به‬ ‫اپراتورها‬ ‫مشارکت‬ ‫از‬ ‫استفاده‬
93 ‫سال‬ ‫در‬ ‫‌گذار‬‫ن‬‫قانو‬ ‫تاکید‬ ‫با‬ ‫باید‬ ‫موضوع‬ ‫این‬
‫بودجه‬ ‫تامین‬ ‫مشکالت‬ ‫تا‬ ‫باشد‬ ‫توجه‬ ‫مورد‬ ‫نیز‬
.‫یابد‬ ‫کاهش‬ ‫کشور‬ ‫ارتباطات‬
‫تولید‬ ‫از‬ ‫حمایت‬
‫تدبیر‬ ‫برنامه‬ ‫روحانی‬ ‫دولت‬ ‫که‬ ‫آنجایی‬ ‫از‬
‫قرار‬ ‫خود‬ ‫مشی‬ ‫را‬ ‫تولید‬ ‫از‬ ‫حمایت‬ ‫و‬ ‫امید‬ ‫و‬
‫و‬ ‫تولید‬ ‫از‬ ‫حمایت‬ ‫عنوان‬ ‫تحت‬ ،‫است‬ ‫داده‬
‫احکام‬ ‫و‬ ‫مواد‬ ‫بودجه‬ ‫در‬ ‫‌توان‬‫ی‬‫م‬ ‫نیز‬ ‫خدمات‬
‫توسعه‬ ‫و‬ ‫منابع‬ ‫رشد‬ ‫درجهت‬ ‫را‬ ‫مهمی‬
‫مصوب‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫و‬ ‫ارتباطی‬ ‫‌های‬‫ش‬‫بخ‬
‫مختلف‬ ‫‌های‬‫ل‬‫شک‬ ‫به‬ ‫دولت‬ ‫و‬ ‫مجلس‬ ‫تا‬ ‫کرد‬
‫متن‬ ‫در‬ ‫را‬ ‫کشور‬ ‫ارتباطات‬ ‫توسعه‬ ‫موضوع‬
‫موضوع‬ ‫به‬ ‫توجه‬ ‫با‬ ‫زیرا‬ .‫دهند‬ ‫قرار‬ ‫بودجه‬
‫در‬ ‫‌رسانی‬‫ع‬‫اطال‬ ‫عصر‬ ‫و‬ ‫ارتباطات‬ ‫گسترش‬
‫به‬ ‫ایران‬ ‌،‫یافته‬ ‫توسعه‬ ‫کشورهای‬ ‫و‬ ‫جهان‬
‫و‬ ‫‌اقتصادی‬،‫سیاسی‬ ‌،‫فناوری‬ ‫مالحظات‬ ‫دلیل‬
‫این‬ ‫در‬ ‫زیادی‬ ‫‌ماندگی‬‫ب‬‫عق‬ ‫نباید‬ ...‫و‬ ‫اجتماعی‬
.‫باشد‬ ‫داشته‬ ‫زمینه‬
‫مشترکان‬ ‫به‬ ‫خدمات‬ ‫برخی‬ ‫ارائه‬ ‫با‬ ‫همچنین‬
‫افزایش‬ ‫را‬ ‫فعلی‬ ‫درآمد‬ ‫‌توان‬‫ی‬‫م‬ ‫وزارتخانه‬ ‫این‬
‫کمک‬ ‫وزارتخانه‬ ‫و‬ ‫دولت‬ ‫بودجه‬ ‫منابع‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫داد‬
‫و‬ ‫امنیتی‬ ‫مالحظات‬ ‫برخی‬ ‫با‬ ‫بنابراین‬ ،‫کرد‬
‫را‬ ‫درآمدها‬ ‫رشد‬ ‫زمینه‬ ‫‌توان‬‫ی‬‫م‬ ‌،‫اجتماعی‬
‫باال‬ ‫سرعت‬ ‫و‬ ‫بهتر‬ ‫خدمات‬ ‫ارائه‬ ‫با‬ ‫و‬ ‫کرد‬ ‫ایجاد‬
‫درآمد‬ ‫و‬ ‫بودجه‬ ‫درآمد‬ ‫رشد‬ ،‫خوب‬ ‫کیفیت‬ ‫و‬
.‫برد‬ ‫باال‬ ‫را‬ ‫وزارتخانه‬ ‫اختصاصی‬
:‫است‬ ‫آمده‬ 92 ‫سال‬ ‫بودجه‬ ‫قانون‬ 9 ‫ماده‬ ‫در‬
‫داده‬ ‫اجازه‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫و‬ ‫ارتباطات‬ ‫وزارت‬ ‫به‬
‫زیرساخت‬ ‫ارتباطات‬ ‫شرکت‬ ‫طریق‬ ‫از‬ ‫‌شود‬‫ی‬‫م‬
‫‌های‬‫ه‬‫پروژ‬ ‫در‬ ‫‌گذاری‬‫ه‬‫سرمای‬ ‫و‬ ‫مشارکت‬ ‫به‬ ‫نسبت‬
‫از‬ ‫مناسب‬ ‫سهم‬ ‫کسب‬ ‫و‬ ‫‌المللی‬‫ن‬‫بی‬ ‫و‬ ‫فیبرنوری‬
.‫نماید‬ ‫اقدام‬ ‫منطقه‬ ‫باند‬ ‫پهنای‬ ‫بازار‬
‫‌تواند‬‫ی‬‫م‬ ‫جدید‬ ‫دولت‬ ‫در‬ ‫و‬ 93 ‫سال‬ ‫در‬ ‫مهم‬ ‫این‬
‫بخش‬ ‫‌المللی‬‫ن‬‫بی‬ ‫‌های‬‫ت‬‫مشارک‬ ‫طریق‬ ‫از‬
‫باید‬ ‫موضوع‬ ‫این‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫شود‬ ‫انجام‬ ‫بهتر‬ ‫خصوصی‬
‫مشکالت‬ ‫تا‬ ‫شود‬ ‫توجه‬ ‫آینده‬ ‫سال‬ ‫بودجه‬ ‫در‬
‫رضایت‬ ‫و‬ ‫ارتباطات‬ ‫بخش‬ ‫توسعه‬ ‫و‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫بودج‬
‫نصیب‬ ‫بیشتری‬ ‫درآمد‬ ‫و‬ ‫شود‬ ‫بیشتر‬ ‫مشتریان‬
.‫شود‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫و‬ ‫ارتباطات‬ ‫وزارتخانه‬
:‫است‬ ‫آمده‬ ‫نیز‬ 10 ‫ماده‬ ‫در‬
‫اجازه‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫و‬ ‫ارتباطات‬ ‫وزارت‬ ‫به‬
‫از‬ ‫حاصل‬ ‫درآمد‬ ،‫دولت‬ ‫تصویب‬ ‫با‬ ‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫داده‬
‫تحقق‬ ‫جهت‬ ‫را‬ ‫اپراتورها‬ ‫پروانه‬ ‫در‬ ‫مقرر‬ ‫تکالیف‬
‫اجباری‬ ‫عمومی‬ ‫خدمات‬ ‫‌های‬‫ه‬‫برنام‬ ‫و‬ ‫اهداف‬
‫تقویت‬ ‫به‬ ‫کمک‬ ‫و‬ ‫روستایی‬ ‫اولویت‬ ‫با‬ ‫پایه‬ ‫و‬
‫و‬ ‫ارتباطات‬ ‫جدید‬ ‫دفاتر‬ ‫ایجاد‬ ‫و‬ ‫موجود‬ ‫دفاتر‬
‫از‬ )‫روستایی‬ ICT( ‫روستایی‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬
‫جمعی‬ ‫‌صورت‬‫ه‬‫ب‬ 530000 ‫ـ‬ 35 ‫ردیف‬ ‫محل‬
‫اپراتورها‬ ‫مشارکت‬ ‫از‬ ‫استفاده‬ ‫با‬ ‫و‬ ‫خرجی‬ ‫ـ‬
.‫برساند‬ ‫‌مصرف‬‫ه‬‫ب‬
‫توسعه‬ ‫در‬ ‫‌تواند‬‫ی‬‫م‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫مبنایی‬ ‫نیز‬ ‫مهم‬ ‫این‬
.‫کند‬ ‫کمک‬ ‫وزارتخانه‬ ‫به‬ ‫‌ها‬‫ح‬‫طر‬ ‫تکمیل‬ ‫و‬
‫صکوک‬ ‫و‬ ‫مشارکت‬ ‫اوراق‬ ‫انتشار‬
‫به‬ ‫نقدینگی‬ ‫کمبود‬ ‫شرایط‬ ‫در‬ ‫مشارکت‬ ‫اوراق‬
‫اصل‬ ‫بتوان‬ ‫خدمات‬ ‫فروش‬ ‫محل‬ ‫از‬ ‫که‬ ‫آن‬ ‫شرط‬
،‫بازگرداند‬ ‫اطمینان‬ ‫با‬ ‫را‬ ‫مشارکت‬ ‫اوراق‬ ‫فرع‬ ‫و‬
‫امنیتی‬ ‫مالحظات‬ ‫برخی‬ ‫با‬
‫زمینه‬ ‫‌توان‬‫ی‬‫م‬ ‌،‫اجتماعی‬ ‫و‬
‫کرد‬ ‫ایجاد‬ ‫را‬ ‫درآمدها‬ ‫رشد‬
‫و‬ ‫بهتر‬ ‫خدمات‬ ‫ارائه‬ ‫با‬ ‫و‬
،‫خوب‬ ‫کیفیت‬ ‫و‬ ‫باال‬ ‫سرعت‬
‫درآمد‬ ‫و‬ ‫بودجه‬ ‫درآمد‬ ‫رشد‬
‫را‬ ‫وزارتخانه‬ ‫اختصاصی‬
‫برد‬ ‫باال‬
36
www.irannsr.orgwww.irannsr.org
Information & Communication Technology Magazine
)‫(تكفا‬‫ارتباطات‬‫و‬‫اطالعات‬‫فناوري‬‫كاربري‬‫توسعه‬‫ماهنامه‬
1392‫بهمن‬‫و‬‫دي‬
‫گزارش‬

37. ‫‌ها‬‫ه‬‫هزین‬ ‫تامین‬ ‫برای‬ ‫مناسبی‬ ‫ابزار‬ ‫‌تواند‬‫ی‬‫م‬
‫از‬ ‫حمایت‬ ‫و‬ ‫فناوری‬ ‫توسعه‬ ‫برنامه‬ ‫در‬ .‫باشد‬
:‫است‬ ‫آمده‬ ‫بودجه‬ ‫در‬ ‫تولید‬
‫‌های‬‫ه‬‫وزارتخان‬ ‫تابعه‬ ‫و‬ ‫وابسته‬ ‫‌های‬‫ت‬‫شرک‬ ‫به‬
‫پشتیبانی‬ ‫و‬ ‫دفاع‬ ،‫شهرسازی‬ ‫و‬ ‫راه‬ ،‫نفت‬ ،‫نیرو‬
،‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫و‬ ‫ارتباطات‬ ،‫مسلح‬ ‫نیروهای‬
‫جهادکشاورزی‬ ‫و‬ ‫تجارت‬ ‫و‬ ‫معدن‬ ،‫صنعت‬
‫میلیارد‬ ‫هزار‬ ‫یکصدوپنجاه‬ ‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫داده‬ ‫اجازه‬
‫دارای‬ ‫انتفاعی‬ ‫‌های‬‫ح‬‫طر‬ ‫اجرای‬ ‫برای‬ ‫ریال‬
‫اولویت‬ ‫با‬ ‫خود‬ ‫مالی‬ ‫و‬ ‫اقتصادی‬ ،‫فنی‬ ‫توجیه‬
‫گاز‬ ‫و‬ ‫نفت‬ ‫میادین‬ ‫‌های‬‫ح‬‫طر‬ ‫و‬ ‫‌ها‬‫ه‬‫پروژ‬ ‫اجرای‬
،‫مرزی‬ ‫آبهای‬ ‫مهار‬ ‫و‬ ‫همسایگان‬ ‫با‬ ‫مشترک‬
،‫‌کن‬‫ن‬‫‌شیری‬‫ب‬‫آ‬ ‫‌های‬‫ح‬‫طر‬ ‫تکمیل‬ ‫و‬ ‫احداث‬
‫و‬ ‫برق‬ ‫‌های‬‫ه‬‫نیروگا‬ ‫و‬ ‫فاضالب‬ ‫‌های‬‫ه‬‫‌خان‬‫ه‬‫تصفی‬
‫‌یافته‬‫ه‬‫توسع‬ ‫کمتر‬ ‫و‬ ‫محروم‬ ‫مناطق‬ ‫همچنین‬
‫رعایت‬ ‫با‬ ‫صکوک‬ ‫یا‬ ‫و‬ ‫ریالی‬ ‫مشارکت‬ ‫اوراق‬
‫مقررات‬ ‫از‬ ‫بخشی‬ ‫تنظیم‬ ‫قانون‬ )88( ‫ماده‬
‫‌تصویب‬‫به‬ ‫که‬ ‫‌هایی‬‫ح‬‫طر‬ ‫برای‬ ‫و‬ ‫دولت‬ ‫مالی‬
‫خود‬ ‫تضمین‬ ‫با‬ ،‫‌رسد‬‫ی‬‫م‬ ‫اقتصاد‬ ‫شورای‬
‫هر‬ ‫‌نرفته‬‫ش‬‫فرو‬ ‫مشارکت‬ ‫اوراق‬ .‫کنند‬ ‫منتشر‬
‫مشاوران‬ ،‫پیمانکاران‬ ‫به‬ ‫واگذاری‬ ‫قابل‬ ،‫طرح‬
‫در‬ ‫طرح‬ ‫همان‬ ‫تجهیزات‬ ‫‌کنندگان‬‫ن‬‫تأمی‬ ‫و‬
‫‌حساب‬‫ی‬‫ذ‬ ‫تأیید‬ ‫با‬ ‫طرح‬ ‫معوق‬ ‫مطالبات‬ ‫سقف‬
‫اوراق‬ .‫است‬ ‫‌ربط‬‫ی‬‫ذ‬ ‫اجرایی‬ ‫دستگاه‬ ‫رییس‬ ‫و‬
‫سررسید‬ ‫از‬ ‫قبل‬ ‫بازخرید‬ ‫قابل‬ ‫واگذارشده‬
.‫نیست‬ ‫عامل‬ ‫بانک‬ ‫توسط‬
‫موظف‬ ‫ایران‬ ‫اسالمی‬ ‫جمهوری‬ ‫مرکزی‬ ‫بانک‬
‫صکوک‬ ‫و‬ ‫مشارکت‬ ‫اوراق‬ ‫فروش‬ ‫‌محض‬‫ه‬‫ب‬ ‫است‬
‫اجرایی‬ ‫‌های‬‫ه‬‫دستگا‬ ‫سوی‬ ‫از‬ ‫ریالی‬ ‫و‬ ‫ارزی‬
‫معاونت‬ ‫به‬ ‫را‬ ‫آن‬ ‫گزارش‬ ،‫‌ها‬‫ی‬‫شهردار‬ ‫و‬
‫و‬ ‫‌جمهور‬‫س‬‫ریی‬ ‫راهبردی‬ ‫نظارت‬ ‫و‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫برنام‬
‫کل‬ ‫‌داری‬‫ه‬‫دارایی(خزان‬ ‫و‬ ‫اقتصادی‬ ‫امور‬ ‫وزارت‬
.‫کند‬ ‫اعالم‬ )‫کشور‬
‫و‬ ‫بازخرید‬ ،‫واگذاری‬ ‫نحوه‬ ‫اجرایی‬ ‫‌نامه‬‫ن‬‫آیی‬
‫موضوع‬ ‫مشارکت‬ ‫اوراق‬ ‫سود‬ ‫و‬ ‫اصل‬ ‫بازپرداخت‬
‫اسالمی‬ ‫جمهوری‬ ‫مرکزی‬ ‫بانک‬ ‫همکاری‬ ‫با‬ ‫بند‬ ‫این‬
‫راهبردی‬ ‫نظارت‬ ‫و‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫برنام‬ ‫معاونت‬ ،‫ایران‬
‫تهیه‬ ‫دارایی‬ ‫و‬ ‫اقتصادی‬ ‫امور‬ ‫وزارت‬ ‫و‬ ‫‌جمهور‬‫س‬‫رئی‬
.‫‌رسد‬‫ی‬‫م‬ ‫‌وزیران‬‫ت‬‫هیأ‬ ‫‌تصویب‬‫ه‬‫ب‬ ‫و‬ ‫‌شود‬‫ی‬‫م‬
‫منتشرشده‬ ‫صکوک‬ ‫و‬ ‫مشارکت‬ ‫اوراق‬ ‫ـ‬ ‫تبصره‬
‫معاف‬ ‫مالیات‬ ‫پرداخت‬ ‫از‬ ‫قانون‬ ‫این‬ ‫موضوع‬
.‫است‬
‫مشارکت‬ ‫اوراق‬ ‫فروش‬ ‫حل‬ ‫راه‬ ‫یک‬ ،‫اساس‬ ‫براین‬
‫با‬ ‫باید‬ ‫ارتباطات‬ ‫وزارت‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫آینده‬ ‫سال‬ ‫در‬
،‫مجموعه‬ ‫زیر‬ ‫خوب‬ ‫سودآوری‬ ‫و‬ ‫بازار‬ ‫بررسی‬
‫از‬ ‫تا‬ ‫دهد‬ ‫قرار‬ ‫کار‬ ‫دستور‬ ‫در‬ ‫را‬ ‫مشارکت‬ ‫اوراق‬
‫بیشتر‬ ‫درآمد‬ ‫و‬ ‫فروش‬ ‫و‬ ‫‌ها‬‫ح‬‫طر‬ ‫تکمیل‬ ‫طریق‬
‫فرع‬ ‫و‬ ‫اصل‬ ‫هم‬ ‫و‬ ‫کند‬ ‫تامین‬ ‫بیشتر‬ ‫منابع‬ ‫هم‬
‫از‬ ‫حداقل‬ ‫یا‬ ‫و‬ ‫کند‬ ‫پرداخت‬ ‫را‬ ‫مشارکت‬ ‫اوراق‬
‫منابع‬ ‫از‬ ‫بخشی‬ ‌،‫دولت‬ ‫پشتوانه‬ ‫با‬ ‫طریق‬ ‫این‬
‫‌های‬‫ل‬‫سا‬ ‫در‬ ‫و‬ ‫تامین‬ ‫مردم‬ ‫مشارکت‬ ‫از‬ ‫را‬ ‫خود‬
‫و‬ ‫منابع‬ ‫محل‬ ‫از‬ ‌،‫اقتصاد‬ ‫شرایط‬ ‫بهبود‬ ‫و‬ ‫بعد‬
.‫شود‬ ‫پرداخت‬ ،‫دولت‬ ‫‌های‬‫ت‬‫مالیا‬
‫‌های‬‫ت‬‫شرک‬ ‫و‬ ‫مخابرات‬ ‫سهام‬ ‫فروش‬
‫وزارتخانه‬ ‫دیگر‬
‫وزارت‬ ‫‌های‬‫ت‬‫شرک‬ ‫سایر‬ ‫و‬ ‫مخابرات‬ ‫سهام‬ ‫فروش‬
‫مورد‬ ‫همواره‬ ‌،‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫و‬ ‫ارتباطات‬
‫است‬ ‫بوده‬ ‫مالی‬ ‫و‬ ‫اقتصادی‬ ‫کارشناسان‬ ‫توجه‬
‫‌خوبی‬‫ه‬‫ب‬ ‫‌ها‬‫ت‬‫شرک‬ ‫این‬ ‫بازار‬ ،‫اخير‬ ‫‌های‬‫ل‬‫سا‬ ‫در‬ ‫و‬
،‫است‬ ‫بوده‬ ‫آنها‬ ‫سهام‬ ‫ارزش‬ ‫رشد‬ ‫‌دهنده‬‫ن‬‫نشا‬
‫‌تواند‬‫ی‬‫م‬ ‫‌ها‬‫ت‬‫شرک‬ ‫سرمایه‬ ‫افزایش‬ ‫طرح‬ ‫بنابراین‬
‫تا‬ ‫باشد‬ ‫کار‬ ‫دستور‬ ‫در‬ ‫وزارتخانه‬ ‫و‬ ‫دولت‬ ‫سوی‬ ‫از‬
‫جهت‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫بورس‬ ‫‌آمده‬‫ش‬‫پی‬ ‫خوب‬ ‫وضعیت‬ ‫از‬
.‫شود‬ ‫استفاده‬ ‫منابع‬ ‫و‬ ‫بودجه‬ ‫تامین‬ ‫و‬
‫نگران‬ ‫برخی‬ ‫که‬ ‫شرایطی‬ ‫در‬ ‫همچنین‬
‫افزایش‬ ،‫هستند‬ ‫بورس‬ ‫حبابی‬ ‫‌های‬‫ت‬‫قیم‬
‫و‬ ‫بنیه‬ ‫دارای‬ ‫و‬ ‫قدرتمند‬ ‫‌های‬‫ت‬‫شرک‬ ‫سرمایه‬
‫فناوری‬ ‫و‬ ‫ارتباطات‬ ‫وزارت‬ ‫به‬ ‫وابسته‬ ‫آینده‬
‫تثبیت‬ ‫جهت‬ ‫در‬ ‫مهمی‬ ‫گام‬ ‫‌تواند‬‫ی‬‫م‬ ‫اطالعات‬
‫و‬ ‫باشد‬ ‫بهادار‬ ‫اوراق‬ ‫بورس‬ ‫تقویت‬ ‫و‬ ‫بازار‬
‫به‬ ‫را‬ ‫جامعه‬ ‫در‬ ‫موجود‬ ‫سرگردان‬ ‫نقدینگی‬
‫وزارتخانه‬ ‫این‬ ‫‌های‬‫ت‬‫شرک‬ ‫و‬ ‫‌ها‬‫ح‬‫طر‬ ‫سمت‬
‫در‬ ‫مخابرات‬ ‫سهام‬ ‫که‬ ‫‌طور‬‫ن‬‫هما‬ .‫کند‬ ‫هدایت‬
‫‌داران‬‫م‬‫سها‬ ‫و‬ ‫مردم‬ ‫توجه‬ ‫مورد‬ ‫اخیر‬ ‫‌های‬‫ل‬‫سا‬
‫سایر‬ ‫و‬ ‫سهام‬ ‫این‬ ‫نیز‬ ‫آینده‬ ‫سال‬ ‫در‬ ،‫است‬ ‫بوده‬
‫راهکار‬ ‫‌تواند‬‫ی‬‫م‬ ‫پوشش‬ ‫تحت‬ ‫‌های‬‫ت‬‫شرک‬ ‫سهام‬
‫بودجه‬ ‫منابع‬ ‫تامین‬ ‫در‬ ‫‌ریسکی‬‫م‬‫ک‬ ‫و‬ ‫مطمئن‬
‫و‬ ‫تاخیرها‬ ‫و‬ ‫نسبی‬ ‫رکود‬ ‫از‬ ‫را‬ ‫بخش‬ ‫این‬ ‫و‬ ‫باشد‬
.‫دهد‬ ‫نجات‬ ‫‌ها‬‫ی‬‫‌ماندگ‬‫ب‬‫عق‬
‫شرایط‬ ‫در‬ ‫مشارکت‬ ‫اوراق‬
‫که‬ ‫آن‬ ‫شرط‬ ‫به‬ ‫نقدینگی‬ ‫کمبود‬
‫بتوان‬ ‫خدمات‬ ‫فروش‬ ‫محل‬ ‫از‬
‫را‬ ‫مشارکت‬ ‫اوراق‬ ‫فرع‬ ‫و‬ ‫اصل‬
‫‌تواند‬‫ی‬‫م‬ ،‫بازگرداند‬ ‫اطمینان‬ ‫با‬
‫تامین‬ ‫برای‬ ‫مناسبی‬ ‫ابزار‬
‫باشد‬ ‫‌ها‬‫ه‬‫هزین‬
37
)‫(تكفا‬‫ارتباطات‬‫و‬‫اطالعات‬‫فناوري‬‫كاربري‬‫توسعه‬‫ماهنامه‬
www.irannsr.org
www.irannsr.org
Information & Communication Technology Magazine
1392‫بهمن‬‫و‬‫دي‬
‫گزارش‬

38. ‫شد‬ ‫پيشنهاد‬ ‫مجلس‬ ‫‌های‬‫ش‬‫پژوه‬ ‫مرکز‬ ‫سوي‬ ‫از‬ 93 ‫بودجه‬ ‫الیحه‬ ‫بررسی‬ ‫در‬
ICT‫‌ای‬‫ه‬‫بودج‬‫‌های‬‫ف‬‫ردی‬‫اعتبارات‬‫تجمیع‬
‫متمرکز‬‫ردیف‬‫یک‬‫در‬
‫یک‬ ‫اینکه‬ ‫‌بر‬‫ه‬‫عالو‬ ‫ارتباطات‬ ‫و‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬
‫توسعه‬ ‫برای‬ ‫زیرساختی‬ ،‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫تلقی‬ ‫صنعت‬
‫‌گیری‬‫ه‬‫بهر‬ .‫‌رود‬‫ی‬‫م‬ ‫شمار‬ ‫به‬ ‫دیگر‬ ‫‌های‬‫ش‬‫بخ‬
‫ارتباطات‬ ‫و‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫از‬ ‫اثربخش‬ ‫و‬ ‫کارا‬
‫‌های‬‫ت‬‫سیاس‬ ‫و‬ ‫‌ها‬‫ه‬‫برنام‬ ‫تدوین‬ ‫به‬ ‫اینکه‬ ‫‌بر‬‫ه‬‫عالو‬
‫‌ها‬‫ی‬‫‌ریز‬‫ه‬‫برنام‬ ‫به‬ ‫است‬ ‫نیازمند‬ ‫بلندمدت‬
‫دارد‬ ‫نیاز‬ ‫نیز‬ ‫‌مدت‬‫ه‬‫کوتا‬ ‫اجرایی‬ ‫اقدامات‬ ‫و‬
‫‌های‬‫ی‬‫‌ریز‬‫ه‬‫برنام‬ ‫از‬ ‫یکی‬ ‫سالیانه‬ ‫بودجه‬ ‫که‬
.‫‌رود‬‫ی‬‫م‬ ‫‌شمار‬‫ه‬‫ب‬ ‫‌مدت‬‫ه‬‫کوتا‬
‫اما‬ ،‫‌ترین‬‫ه‬‫کوتا‬ ‫عنوان‬ ‫به‬ ‫بودجه‬ ‫قانون‬
‫مجال‬ ،‫کشورها‬ ‫اقتصادی‬ ‫برنامه‬ ‫‌ترین‬‫ش‬‫اثربخ‬
‫اهتمام‬ ‫آزمون‬ ‫برای‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫‌کنند‬‫ن‬‫تعیی‬ ‫و‬ ‫حساس‬
‫توسعه‬ ‫اهداف‬ ‫به‬ ‫پایبندی‬ ‫در‬ ‫دولتمردان‬
‫ارتباطات‬ ‫و‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫بستر‬ ‫در‬ ‫اقتصادی‬
‫تخصیص‬ ‫از‬ ‫پیشرو‬ ‫اقتصادهای‬ ‫که‬ ‫آنجا‬ ‫تا‬ ،‫است‬
‫ملی‬ ‫بودجه‬ ‫بیشتر‬ ‫چه‬ ‫هر‬ ‫تامین‬ ‫همچنین‬ ‫و‬
‫دستاوردهای‬ ‫از‬ ‫یکی‬ ‫عنوان‬ ‫به‬ ‫محل‬ ‫این‬ ‫از‬ ‫خود‬
،‫بنابراین‬ .‫‌کنند‬‫ی‬‫م‬ ‫یاد‬ ‫خویش‬ ‫راهبردی‬ ‫و‬ ‫کالن‬
‫‌ها‬‫ت‬‫سیاس‬ ‫با‬ ‫بخش‬ ‫این‬ ‫بودجه‬ ‫که‬ ‫‌رود‬‫ی‬‫م‬ ‫انتظار‬
‫مناسبی‬ ‫و‬ ‫منطقی‬ ‫ارتباط‬ ‫بلندمدت‬ ‫‌های‬‫ه‬‫برنام‬ ‫و‬
93‫سال‬‫بودجه‬‫الیحه‬‫گزارش‬‫دراین‬.‫باشد‬‫داشته‬
‫ارتباطات‬ ‫و‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫بخش‬ ‫در‬ ‫کشور‬ ‫کل‬
‫که‬ ‫‌دهد‬‫ی‬‫م‬ ‫نشان‬ ‫‌ها‬‫ی‬‫بررس‬ .‫است‬ ‫شده‬ ‫بررسی‬
‫گرفتن‬ ‫نادیده‬ ،‫بخش‬ ‫مهم‬ ‫‌های‬‫ش‬‫چال‬ ‫از‬ ‫یکی‬
‫خدمات‬ ،‫‌ها‬‫ت‬‫زیرساخ‬ ‫توسعه‬ ‫در‬ ‫خصوصی‬ ‫بخش‬
.‫است‬ ‫ارتباطات‬ ‫و‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫کاربردهای‬ ‫و‬
‫دولت‬ ‫مشارکت‬ ‫که‬ ‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫پیشنهاد‬ ‫بنابراین‬
‫توسعه‬ ‫راهکار‬ ‫‌عنوان‬‫ه‬‫ب‬ ‫خصوصی‬ ‫بخش‬ ‫با‬
‫فناوری‬ ‫کاربردهای‬ ‫و‬ ‫خدمات‬ ،‫‌ها‬‫ت‬‫زیرساخ‬
‫بخش‬ ‫به‬ ‫مربوط‬ ‫‌های‬‫ف‬‫ردی‬ ‫و‬ ‫احکام‬ ‫در‬ ‫اطالعات‬
‫الیحه‬ ‫در‬ .‫شود‬ ‫درج‬ ‫ارتباطات‬ ‫و‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬
‫رشد‬ ‫از‬ ‫بخش‬ ‫این‬ ‫اعتبارات‬ ،93 ‫سال‬ ‫بودجه‬
‫سال‬ ‫الیحه‬ ‫به‬ ‫نسبت‬ ‫درصدی‬ 95 ‫توجه‬ ‫قابل‬
‫اعتبار‬ ‫اختصاص‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫بوده‬ ‫برخوردار‬ 92
‫فناوری‬ ‫بخش‬ ‫به‬ ‫تومان‬ ‫میلیارد‬ 3300 ‫از‬ ‫بیش‬
‫میلیارد‬ 2400 ‫از‬ ‫بیش‬ ‫که‬ ‫ارتباطات‬ ‫و‬ ‫اطالعات‬
‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫و‬ ‫ارتباطات‬ ‫وزارت‬ ‫به‬ ‫آن‬ ‫تومان‬
‫به‬ ‫دولت‬ ‫توجه‬ ‫از‬ ‫حاکی‬ ،‫است‬ ‫یافته‬ ‫اختصاص‬
‫بخش‬ ‫درآمد‬ .‫است‬ ‫پربازده‬ ‫و‬ ‫مهم‬ ‫عرصه‬ ‫این‬
‫بودجه‬ ‫الیحه‬ ‫در‬ ‫ارتباطات‬ ‫و‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬
‫رسیده‬ ‫تومان‬ ‫میلیارد‬ 4800 ‫از‬ ‫بیش‬ ‫به‬ ‫امسال‬
‫درصدی‬ 18‫رشد‬ ‫از‬ 92‫سال‬ ‫الیحه‬ ‫به‬ ‫نسبت‬ ‫که‬
‫شده‬ ‫‌بینی‬‫ش‬‫پی‬ ‫درآمد‬ .‫است‬ ‫بوده‬ ‫برخوردار‬
‫بیش‬ ‫به‬ ‫نیز‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫و‬ ‫ارتباطات‬ ‫وزارت‬
‫اختصاص‬ .‫است‬ ‫رسیده‬ ‫تومان‬ ‫میلیارد‬ 4200 ‫از‬
،‫زیرساخت‬ ‫توسعه‬ ‫به‬ ‫تومان‬ ‫میلیارد‬ 1230 ‫مبلغ‬
‫و‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫کاربردهای‬ ‫و‬ ‫خدمات‬
‫‌های‬‫ف‬‫ردی‬ ‫در‬ ‫اطالعات‬ ‫ملی‬ ‫شبکه‬ ‫و‬ ‫ارتباطات‬
‫تخصیص‬ ‫صورت‬ ‫در‬ ‫مبلغ‬ ‫این‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫متفرقه‬
‫که‬ ‫اطالعات‬ ‫ملی‬ ‫شبکه‬ ‫توسعه‬ ‫در‬ ‫مهمی‬ ‫نقش‬
‫فناوری‬ ‫بخش‬ ‫در‬ ‫پنجم‬ ‫برنامه‬ ‫تکلیف‬ ‫‌ترین‬‫م‬‫مه‬
.‫‌کند‬‫ی‬‫م‬ ‫ایفا‬ ‫را‬ ‫است‬ ‫ارتباطات‬ ‫و‬ ‫اطالعات‬
‫بخش‬ ‫در‬ ‫عظیم‬ ‫مبلغ‬ ‫این‬ ‫گرفتن‬ ‫نظر‬ ‫در‬ ‫البته‬
‫از‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫برنام‬ ‫اعتبارات‬ ‫در‬ ‫آن‬ ‫لحاظ‬ ‫عدم‬ ‫و‬ ‫متفرقه‬
‫با‬ ‫اینکه‬ ‫ضمن‬ ،‫است‬ ‫دور‬ ‫به‬ ‫‌نویسی‬‫ه‬‫بودج‬ ‫اصول‬
‫تفکیک‬ ‫بود‬ ‫الزم‬ ‫مبلغ‬ ‫این‬ ‫بودن‬ ‫بزرگ‬ ‫به‬ ‫توجه‬
‫این‬ ‫در‬ ‫بیشتری‬ ‫جزییات‬ ‫و‬ ‫‌شد‬‫ی‬‫م‬ ‫انجام‬ ‫بیشتری‬
.‫‌شد‬‫ی‬‫م‬ ‫ذکر‬ ‫ردیف‬
‫‌های‬‫ش‬‫بخ‬ ‫از‬ ‫یک‬ ‫هر‬ ‫که‬ ‫نیست‬ ‫مشخص‬
‫این‬ ‫از‬ ‫سهمی‬ ‫چه‬ ‫کاربردها‬ ‫و‬ ‫خدمات‬ ،‫زیرساخت‬
‫خدمات‬ ‫و‬ ‫کاربردها‬ ،‫محتوا‬ ‫بخش‬ .‫دارند‬ ‫مبلغ‬
‫نبوده‬ ‫برخوردار‬ ‫الزم‬ ‫اعتبار‬ ‫از‬ ‫اخیر‬ ‫‌های‬‫ل‬‫سا‬ ‫در‬
‫از‬ ‫بهینه‬ ‫استفاده‬ ‫عدم‬ ‫موجب‬ ‫موضوع‬ ‫این‬ ‫و‬ ‫است‬
‫نکته‬ .‫است‬ ‫شده‬ ‫کشور‬ ‫ارتباطی‬ ‫‌های‬‫ت‬‫زیرساخ‬
‫‌االمتیاز‬‫ق‬‫ح‬‫وصول‬‫و‬‫تعیین‬‫قانون‬‫لحاظ‬‫عدم‬‫دیگر‬
‫زمینه‬ ‫در‬ ‫غیردولتی‬ ‫بخش‬ ‫فعالیت‬ ‫‌السهم‬‫ق‬‫ح‬ ‫و‬
100 ‫قانون‬ ‫این‬ ‫اساس‬ ‫بر‬ .‫است‬ ‫مخابرات‬ ‫و‬ ‫پست‬
‫فناوری‬ ‫و‬ ‫ارتباطات‬ ‫وزارت‬ ‫درآمدهای‬ ‫درصد‬
‫باید‬ ‫جرایم‬ ‫و‬ ‫‌السهم‬‫ق‬‫ح‬ ،‫‌االمتیاز‬‫ق‬‫ح‬ ‫از‬ ‫اطالعات‬
‫اختصاص‬ ‫ارتباطات‬ ‫و‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫بخش‬ ‫به‬
‫میلیارد‬ 3800 ‫از‬ ‫بیش‬ ‫درآمد‬ ‫وجود‬ ‫با‬ ‫که‬ ‫یابد‬
‫تنها‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫و‬ ‫ارتباطات‬ ‫وزارت‬ ‫تومانی‬
‫اختصاص‬ ‫بخش‬ ‫به‬ ‫تومان‬ ‫میلیارد‬ 2400 ‫حدود‬
‫تمرکز‬ ‫فقدان‬ ،‫مسایل‬ ‫این‬ ‫‌بر‬‫ه‬‫عالو‬ .‫است‬ ‫یافته‬
‫فناوری‬ ‫بخش‬ ‫اعتبارات‬ ‫‌کرد‬‫ه‬‫هزین‬ ‫بر‬ ‫نظارت‬
‫است‬ ‫‌هایی‬‫ش‬‫چال‬ ‫از‬ ‫یکی‬ ‫ارتباطات‬ ‫و‬ ‫اطالعات‬
‫روبرو‬ ‫آن‬ ‫با‬ ‫بخش‬ ‫این‬ ‫گذشته‬ ‫‌های‬‫ل‬‫سا‬ ‫در‬ ‫که‬
‫با‬ ‫که‬ ‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫پیشنهاد‬ ‫پایان‬ ‫در‬ .‫است‬ ‫بوده‬
‫مربوط‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫بودج‬ ‫‌های‬‫ف‬‫ردی‬ ‫اعتبارات‬ ‫تجمیع‬
‫ردیف‬ ‫یک‬ ‫در‬ ‫ارتباطات‬ ‫و‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫به‬
‫مدیریت‬ ‫و‬ ‫نظارت‬ ‫با‬ ‫بخش‬ ‫اعتبارات‬ ،‫متمرکز‬
‫فضای‬ ‫عالی‬ ‫شورای‬ ‫نظیر‬ ‫نهاد‬ ‫یک‬ ‫متمرکز‬
‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫و‬ ‫ارتباطات‬ ‫وزارت‬ ‫یا‬ ‫مجازی‬
.‫یابد‬ ‫تخصیص‬ ‫اجرایی‬ ‫‌های‬‫ه‬‫دستگا‬ ‫به‬
‫بودجه‬ ‫الیحه‬ ‫بر‬ ‫حاکم‬ ‫کلیات‬
‫سازوکار‬ ‫و‬ ‫مجلس‬ ‫جایگاه‬ ،‫بودجه‬ ‫سند‬ ،‫ابتدا‬ ‫در‬
‫تجربه‬ ،‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬ ‫فرآیند‬ ‫در‬ ‫دولت‬ ‫با‬ ‫آن‬ ‫تعامل‬
‫مرحله‬ ‫در‬ ‫مجلس‬ ‫حضور‬ ‫اخیر‬ ‫سال‬ ‫چند‬ ‫عملی‬
‫برای‬ ‫پیشنهادی‬ ‫راهبردهای‬ ‫و‬ ‫بودجه‬ ‫تصویب‬
‫نظام‬ ‫کارایی‬ ‫بهبود‬ ‫پرتو‬ ‫در‬ ‫بودجه‬ ‫الیحه‬ ‫بررسی‬
.‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫بیان‬ ‫اختصار‬ ‫به‬ ‫ملی‬ ‫حاکمیت‬
‫بودجه‬ ‫چیستی‬ .1
‫‌خرج‬‫و‬‌‫ل‬‫دخ‬ ‫‌بینی‬‫ش‬‫پی‬ ‫سند‬ ‫را‬ ‫بودجه‬ ‫گذشته‬ ‫در‬
‫دلیل‬ ‫به‬ ‫اکنون‬ ‫اما‬ .‫‌دانستند‬‫ی‬‫م‬ ‫دولت‬ ‫‌ساله‬‫ک‬‫ی‬
‫راهبرد‬ ‫و‬ ‫کارکرد‬ ،‫نقش‬ ‫در‬ ‫گسترده‬ ‫تغییرات‬
‫به‬ ‫بودجه‬ ،‫زمان‬ ‫گذر‬ ‫در‬ ‫‌ها‬‫ت‬‫دول‬ ‫وظایف‬ ‫انجام‬
‫کشورها‬ ‫اداره‬ ‫در‬ ‫سالیانه‬ ‫‌گذاری‬‫ت‬‫سیاس‬ ‫سند‬
‫قوای‬ ‫توجه‬ ‫مورد‬ ‫منظر‬ ‫این‬ ‫از‬ ‫و‬ ‫شده‬ ‫تبدیل‬
‫دولت‬ ‫سند‬ ‫این‬ ‫در‬ .‫‌گیرد‬‫ی‬‫م‬ ‫قرار‬ ‫مجریه‬ ‫و‬ ‫مقننه‬
‫(تامین‬ ‫خود‬ ‫وظایف‬ ‫است‬ ‫قرار‬ ‫که‬ ‫‌دهد‬‫ی‬‫م‬ ‫نشان‬
،‫آموزش‬ ،‫سالمت‬ ،‫امنیت‬ ،‫عدالت‬ ‫ارتقای‬ ‫و‬
‫و‬ ‫صیانت‬ ،‫مالی‬ ‫و‬ ‫پولی‬ ‫‌های‬‫ت‬‫سیاس‬ ‫تنظیم‬
‫کیفیتی‬ ‫و‬ ‫هزینه‬ ‫چه‬ ‫با‬ ‫را‬ )...‫و‬ ‫فرهنگ‬ ‫ارتقای‬
،‫(مالیات‬ ‫منابعی‬ ‫چه‬ ‫از‬ ‫را‬ ‫هزینه‬ ‫این‬ ‫و‬ ‫دهد‬ ‫انجام‬
‫عملیات‬ ‫مجموعه‬ ‫این‬ ‫و‬ ‫‌کند‬‫ی‬‫م‬ ‫تامین‬ )...‫و‬ ‫نفت‬
38
www.irannsr.orgwww.irannsr.org
Information & Communication Technology Magazine
)‫(تكفا‬‫ارتباطات‬‫و‬‫اطالعات‬‫فناوري‬‫كاربري‬‫توسعه‬‫ماهنامه‬
1392‫بهمن‬‫و‬‫دي‬
‫گزارش‬

39. ‫اجتماعی‬ ،‫اقتصادی‬ ‫‌های‬‫ص‬‫شاخ‬ ‫بر‬ ‫تاثیری‬ ‫چه‬
.‫دارد‬ ...‫و‬
‫بودجه‬ ‫در‬ ‫مجلس‬ ‫جایگاه‬ .2
‫تصویبی‬ ‫صالحیت‬ ‫مجلس‬ ،‫حقوقی‬ ‫دیدگاه‬ ‫از‬
:‫دارد‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬ ‫فرآیند‬ ‫در‬ ‫نظارتی‬
‫تصویبی‬ ‫صالحیت‬ )‫الف‬
‫را‬ ‫زیر‬ ‫موارد‬ ،‫تصویبی‬ ‫صالحیت‬ ‫پرتو‬ ‫در‬ ،‫مجلس‬
:‫‌کند‬‫ی‬‫م‬ ‫بررسی‬
‫بودجه‬ ‫در‬ ‫دولت‬ ‫راهبردهای‬
‫خود‬ ‫وظایف‬ ‫انجام‬ ‫برای‬ ‫دولت‬ ‫راهبردهای‬ -
،‫اجتماعی‬ ،‫اقتصادی‬ ‫کالن‬ ‫ابعاد‬ ‫از‬ ‫یک‬ ‫هر‬ ‫در‬
‫چیست؟‬ ‫سیاسی‬ ‫و‬ ‫فرهنگی‬
‫در‬ ‫خود‬ ‫وظایف‬ ‫انجام‬ ‫برای‬ ‫دولت‬ ‫راهبردهای‬ -
،‫سالمت‬ ،‫امنیت‬ ‫(مانند‬ ‫بخشی‬ ‫ابعاد‬ ‫از‬ ‫یک‬ ‫هر‬
)...‫و‬ ‫کشاورزی‬ ‫و‬ ‫صنعت‬ ،‫پرورش‬ ‫و‬ ‫آموزش‬
‫چیست؟‬
‫با‬ ‫بودجه‬ ‫راهبردهای‬ ‫انطباق‬ ‫میزان‬
‫کشور‬ ‫کالن‬ ‫شرایط‬
‫‌های‬‫ه‬‫حوز‬ ‫در‬ ‫شده‬ ‫اتخاذ‬ ‫راهبردهای‬ ‫حد‬ ‫چه‬ ‫تا‬ -
/‫عمومی‬ ‫‌های‬‫ت‬‫اولوی‬ ‫با‬ ،‫مذکور‬ ‫بخشی‬ ‫و‬ ‫کالن‬
‫و‬ ‫همسو‬ ‫یکدیگر‬ ‫با‬ ‫محلی‬ ‫و‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫منطق‬ ،‫ملی‬
‫است؟‬ ‫سازگار‬ ‫همچنین‬
‫قانونی‬ ‫مبانی‬
‫قانونی‬ ‫مبانی‬ ‫بودجه‬ ‫منابع‬ ‫‌بینی‬‫ش‬‫پی‬ ‫در‬ ‫آیا‬ -
‫است؟‬ ‫شده‬ ‫رعایت‬
‫قانونی‬ ‫مبانی‬ ،‫بودجه‬ ‫مصارف‬ ‫‌بینی‬‫ش‬‫پی‬ ‫در‬ ‫آیا‬ -
‫با‬ ‫دولت‬ ‫قانونی‬ ‫وظایف‬ ‫انجام‬ ‫و‬ ‫شده‬ ‫رعایت‬
‫است؟‬ ‫‌پذیر‬‫ن‬‫امکا‬ ‫‌یافته‬‫ص‬‫اختصا‬ ‫اعتبارات‬
‫بودجه‬ ‫راهبردهای‬ ‫کالن‬ ‫آثار‬
‫و‬ ‫منابع‬ ‫و‬ ‫شده‬ ‫اتخاذ‬ ‫راهبردهای‬ ‫کالن‬ ‫آثار‬ -
‫یک‬ ‫هر‬ ‫در‬ ‫بودجه‬ ‫در‬ ‫شده‬ ‫‌بینی‬‫ش‬‫پی‬ ‫مصارف‬
‫اجتماعی‬ ،‫سیاسی‬ ،‫اقتصادی‬ ‫فرابخشی‬ ‫ابعاد‬ ‫از‬
‫چیست؟‬ ‫فرهنگی‬ ‫و‬
‫اتخاذ‬ ‫راهبردهای‬ ‫مجموعه‬ ‫خرد‬ ‫و‬ ‫بخشی‬ ‫آثار‬ -
‫هر‬ ‫در‬ ‫شده‬ ‫‌بینی‬‫ش‬‫پی‬ ‫مصارف‬ ‫و‬ ‫منابع‬ ‫و‬ ‫شده‬
‫‌نقل‬‫و‬‌‫ل‬‫حم‬ ،‫مسکن‬ ‫(مانند‬ ‫بخشی‬ ‫امور‬ ‫از‬ ‫یک‬
‫با‬ ‫عملکردی‬ ‫‌های‬‫ص‬‫شاخ‬ ‫و‬ ‫چیست؟‬ )...‫و‬
‫چه‬ ‫گذشته‬ ‫به‬ ‫نسبت‬ ،‫عمومی‬ ‫منابع‬ ‫‌کرد‬‫ه‬‫هزین‬
‫کرد؟‬ ‫خواهد‬ ‫تغییراتی‬
‫نظارتی‬ ‫صالحیت‬ )‫ب‬
‫مرحله‬ ‫دو‬ ‫در‬ ‫را‬ ‫خود‬ ‫نظارتی‬ ‫وظیفه‬ ‫مجلس‬
‫دستاوردهای‬ ‫بر‬ )‫بودجه‬ ‫اجرای‬ ‫از‬ ‫پس‬ ‫و‬ ‫(حین‬
‫نظارت‬ ‫این‬ ‫اعمال‬ ‫از‬ ‫هدف‬ .‫‌کند‬‫ی‬‫م‬ ‫اعمال‬ ‫آن‬
‫چه‬ ‫با‬ ‫را‬ ‫کشور‬ ‫دولت‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫امر‬ ‫این‬ ‫احراز‬
.‫‌کند‬‫ی‬‫م‬ ‫اداره‬ ‫کیفیتی‬ ‫چه‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫هزین‬
‫سند‬ ‫در‬ ‫مجریه‬ ‫و‬ ‫مقننه‬ ‫قوای‬ ‫تعامل‬ .3
‫بودجه‬
‫جهانی‬ ‫تجربه‬ )‫الف‬
‫تعامل‬ ‫سازوکار‬ ‫برای‬ ‫الگو‬ ‫سه‬ ،‫جهانی‬ ‫تجربه‬ ‫در‬
‫وجود‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬ ‫فرآیند‬ ‫در‬ ‫مجریه‬ ‫و‬ ‫مقننه‬ ‫قوه‬
‫کشورها‬ ‫سیاسی‬ ‫ساختار‬ ‫به‬ ‫الگوها‬ ‫این‬ ‫و‬ ‫دارد‬
‫حق‬ ‫پارلمان‬ ،‫کشورها‬ ‫برخی‬ ‫در‬ .‫است‬ ‫وابسته‬
‫‌گونه‬‫چ‬‫هی‬ ‫بدون‬ ‫را‬ ‫پیشنهادی‬ ‫بودجه‬ ‫تغییر‬
،‫دیگر‬ ‫برخی‬ ‫در‬ .)‫آمریکا‬ ‫(مانند‬ ‫دارد‬ ‫محدودیتی‬
‫بدون‬ ‫پیشنهادی‬ ‫بودجه‬ ‫در‬ ‫پارلمان‬ ‫تغییرات‬
‫(مانند‬ ‫ندارد‬ ‫اجرایی‬ ‫آثار‬ ‫گونه‬ ‫هیچ‬ ‫دولت‬ ‫رضایت‬
‫بینابین‬ ‫رویکرد‬ ‫‌ها‬‫ن‬‫پارلما‬ ‫بیشتر‬ ‫اما‬ .)‫انگلستان‬
‫در‬ ‫یا‬ ‫منابع‬ ‫در‬ ‫‌توانند‬‫ی‬‫م‬ ‫و‬ ‫‌اند‬‫ه‬‫گرفت‬ ‫پیش‬ ‫در‬ ‫را‬
‫تراز‬ ‫حفظ‬ ‫شرط‬ ‫به‬ ‫آنها‬ ‫دو‬ ‫هر‬ ‫یا‬ ‫بودجه‬ ‫مصارف‬
.‫کنند‬ ‫اعمال‬ ‫را‬ ‫تغییراتی‬ ‫بودجه‬
‫حقوق‬ ‫اعمال‬ ‫‌ناپذیری‬‫ن‬‫امکا‬ ‫و‬ ‫ایران‬ ‫تجربه‬ )‫ب‬
‫بودجه‬ ‫کنونی‬ ‫ساخت‬ ‫در‬ ‫مقننه‬ ‫قوه‬
‫اصول‬ ‫به‬ ‫اتکا‬ ‫با‬ ‫کارشناسی‬ ‫‌های‬‫ی‬‫بررس‬ ‫اگرچه‬
‫متضمن‬ ‫ایران‬ ‫اسالمی‬ ‫جمهوری‬ ‫اساسی‬ ‫قانون‬
‫دولت‬ ‫بر‬ ‫‌گذاری‬‫ن‬‫قانو‬ ‫مرجع‬ ‫و‬ ‫مقننه‬ ‫قوه‬ ‫اشراف‬
‫مجلس‬ ‫حضور‬ ‫چگونگی‬ ‫و‬ ‫است‬ )‫مجریه‬ ‫(قوه‬
‫نظارتی‬ ‫و‬ ‫تصویبی‬ ‫حقوق‬ ‫و‬ ‫بودجه‬ ‫فرآیند‬ ‫در‬
،‫‌ها‬‫ه‬‫روی‬ ‫عمل‬ ‫در‬ ‫اما‬ ،‫نیست‬ ‫محدود‬ ‫نهاد‬ ‫این‬
‫بودجه‬ ‫سند‬ ‫ساختار‬ ‫و‬ ‫مقررات‬ ‫و‬ ‫قوانین‬ ،‫فرآیندها‬
‫حقوق‬ ‫که‬ ‫‌اند‬‫ه‬‫نشد‬ ‫‌بینی‬‫ش‬‫پی‬ ‫و‬ ‫تعریف‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫‌گون‬‫ه‬‫ب‬
‫مجلس‬ ‫نظارتی‬ ‫و‬ ‫تصویبی‬ ‫‌های‬‫ت‬‫صالحی‬ ‫و‬
‫تامین‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫‌گون‬‫ه‬‫ب‬ ‫را‬ ‫بودجه‬ ‫درباره‬ ‫اسالمی‬ ‫شورای‬
‫اجرایی‬ ‫مدیریت‬ ‫در‬ ‫مجریه‬ ‫قوه‬ ‫اقتدار‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫کند‬
.‫ندهد‬ ‫رخ‬ ‫چالشی‬ ‫کشور‬
‫بودجه‬ ‫تصویب‬ ‫در‬ ‫مجلس‬ ‫تجربه‬ .4
‫اخیر‬ ‫‌های‬‫ل‬‫سا‬
‫اسالمی‬ ‫شورای‬ ‫مجلس‬ ،‫گذشته‬ ‫‌های‬‫ل‬‫سا‬ ‫در‬
‫کار‬ ‫دو‬ ،‫بودجه‬ ‫تصویب‬ ‫و‬ ‫رسیدگی‬ ‫مرحله‬ ‫در‬
‫و‬ ‫احکام‬ ‫بررسی‬ :‫است‬ ‫داده‬ ‫انجام‬ ‫را‬ ‫مشخص‬
.‫بودجه‬ ‫‌های‬‫ف‬‫ردی‬ ‫برخی‬
‫بودجه‬ ‫احکام‬ ‫بررسی‬ )‫الف‬
‫واحده‬ ‫ماده‬ ‫ذیل‬ ‫معمول‬ ‫طور‬ ‫به‬ ‫که‬ ‫احکامی‬
‫لغو‬ ‫قبیل‬ ‫از‬ ‫‌هایی‬‫ی‬‫ویژگ‬ ‫عمدتا‬ ،‫‌شوند‬‫ی‬‫م‬ ‫درج‬
‫‌گذاری‬‫ن‬‫قانو‬ ‫و‬ ‫کشور‬ ‫دایمی‬ ‫قوانین‬ ‫اصالح‬ ‫یا‬
‫ارتباط‬ ‫و‬ ‫دارند‬ ‫را‬ ‫گوناگون‬ ‫‌های‬‫ه‬‫حوز‬ ‫در‬ ‫جدید‬
‫شده‬ ‫درج‬ ‫مصارف‬ ‫یا‬ ‫منابع‬ ‫با‬ ‫مستقیمی‬
‫وقت‬ ‫عمده‬ .‫ندارند‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫بودج‬ ‫‌های‬‫ف‬‫ردی‬ ‫در‬
‫و‬ ‫تلفیق‬ ‫کمیسیون‬ ‫و‬ ‫تخصصی‬ ‫‌های‬‫ن‬‫کمیسیو‬
‫هنگام‬ ‫به‬ ‫مجلس‬ ‫علنی‬ ‫صحن‬ ‫وقت‬ ‌‫م‬‫تما‬ ‫تقریبا‬
‫‌یابد‬‫ی‬‫م‬ ‫اختصاص‬ ‫بخش‬ ‫این‬ ‫به‬ ،‫بودجه‬ ‫بررسی‬
.‫ندارد‬ ‫را‬ ‫الزم‬ ‫کارایی‬ ‫گوناگون‬ ‫دالیل‬ ‫به‬ ‫که‬
‫بودجه‬ ‫‌های‬‫ف‬‫ردی‬ ‫بررسی‬ )‫ب‬
‫عبارتند‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫طرح‬ ‫قابل‬ ‫موضوع‬ ‫سه‬ ‫اینجا‬ ‫در‬
‫تفکیک‬ ،‫مجلس‬ ‫و‬ ‫دولت‬ ‫اطالعات‬ ‫تقارن‬ ‫عدم‬ :‫از‬
‫پایبندی‬ ‫میزان‬ ‫و‬ ‫مجلس‬ ‫نظارتی‬ ‫صالحیت‬ ،‫قوا‬
.‫‌ها‬‫ف‬‫ردی‬ ‫تغییر‬ ‫در‬ ‫آن‬ ‫مصوبات‬ ‫به‬ ‫دولت‬
‫دولت‬ ‫و‬ ‫مجلس‬ ‫اطالعات‬ ‫تقارن‬ ‫عدم‬
‫‌ها‬‫ف‬‫ردی‬ ‫درباره‬ ‫مجلس‬ ‫دسترس‬ ‫در‬ ‫اطالعات‬
‫اندک‬ ‫دولت‬ ‫دسترس‬ ‫در‬ ‫اطالعات‬ ‫به‬ ‫نسبت‬
‫الزم‬ ‫اطالعات‬ ‫و‬ ‫امکانات‬ ‫تمام‬ ‫عمل‬ ‫در‬ .‫است‬
.‫است‬ ‫مجریه‬ ‫قوه‬ ‫اختیار‬ ‫در‬ ‫بودجه‬ ‫تنظیم‬ ‫برای‬
‫ستادی‬ ‫اجرایی‬ ‫دستگاه‬ ‫چند‬ ،‫مثال‬ ‫عنوان‬ ‫به‬
‫بانک‬ ‫قبیل‬ ‫از‬ ،‫دارند‬ ‫دخالت‬ ‫بودجه‬ ‫تنظیم‬ ‫در‬
‫مالیاتی‬ ‫امور‬ ‫سازمان‬ ،‫نفت‬ ‫ملی‬ ‫شرکت‬ ،‫مرکزی‬
‫و‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫برنام‬ ‫معاونت‬ ،‫گمرک‬ ‫سازمان‬ ،‫کشور‬
‫‌های‬‫ی‬‫‌گیر‬‫م‬‫تصمی‬ ‫از‬ ‫بسیاری‬ ‫و‬ ‫راهبردی‬ ‫نظارت‬
‫اخذ‬ ‫‌ها‬‫ه‬‫دستگا‬ ‫این‬ ‫اطالعات‬ ‫برمبنای‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫بودج‬
‫ورود‬ ‫امکان‬ ‫اطالعات‬ ‫تقارن‬ ‫عدم‬ ‫این‬ .‫‌شود‬‫ی‬‫م‬
‫را‬ ‫آنها‬ ‫درباره‬ ‫تصمیم‬ ‫اتخاذ‬ ‫و‬ ‫‌ها‬‫ف‬‫ردی‬ ‫در‬ ‫مجلس‬
.‫‌کند‬‫ی‬‫م‬ ‫محدود‬ ‫‌شدت‬‫ه‬‫ب‬
‫قوا‬ ‫تفکیک‬ ‫و‬ ‫مجلس‬ ‫نظارتی‬ ‫صالحیت‬
،‫مذکور‬ ‫اطالعات‬ ‫تقارن‬ ‫عدم‬ ‫مالحظه‬ ‫با‬
‫در‬ ‫تغییراتی‬ ‫باشد‬ ‫داشته‬ ‫قصد‬ ‫مجلس‬ ‫اگر‬
‫آنکه‬ ‫ضمن‬ ،‫کند‬ ‫اعمال‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫بودج‬ ‫‌های‬‫ف‬‫ردی‬
‫جهت‬ ‫اطالعات‬ ‫کسب‬ ‫برای‬ ‫الزم‬ ‫ابزارهای‬
‫تهیه‬ ‫شریک‬ ‫عمل‬ ‫در‬ ،‫ندارد‬ ‫را‬ ‫‌گیری‬‫م‬‫تصمی‬
‫را‬ ‫خود‬ ‫نظارتی‬ ‫صالحیت‬ ‫و‬ ‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫بودجه‬
.‫‌کند‬‫ی‬‫م‬ ‫مخدوش‬
‫ارتباطات‬ ‫و‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوري‬ ‫بودجه‬
‫است‬ ‫قواعدی‬ ‫و‬ ‫اصول‬ ‫دارای‬ ‫‌نویسی‬‫ه‬‫بودج‬
‫که‬ ‫داشت‬ ‫انتظار‬ ‫‌توان‬‫ی‬‫م‬ ‫آنها‬ ‫رعایت‬ ‫با‬ ‫که‬
‫و‬ ‫اهداف‬ ‫تحقق‬ ‫در‬ ‫بتواند‬ ‫دولت‬ ‫اینکه‬ ‫‌بر‬‫ه‬‫عالو‬
‫بتواند‬ ‫نیز‬ ‫مجلس‬ ‫شود‬ ‫موفق‬ ‫‌هایش‬‫ت‬‫ماموری‬
‫در‬ ‫متاسفانه‬ .‫باشد‬ ‫داشته‬ ‫را‬ ‫الزم‬ ‫نظارت‬ ‫آن‬ ‫بر‬
‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬ ‫قواعد‬ ‫و‬ ‫اصول‬ ‫گذشته‬ ‫‌های‬‫ل‬‫سا‬
‫بخش‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫نشده‬ ‫رعایت‬ ‫چندان‬ ‫کشور‬ ‫در‬
‫به‬ ‫نیز‬ ‫کشور‬ ‫ارتباطات‬ ‫و‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬
‫از‬ ‫کشور‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬ ‫نظام‬ ‫از‬ ‫بخشی‬ ‫عنوان‬
‫احکام‬ ‫و‬ ‫اهداف‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫نبوده‬ ‫مستثنا‬ ‫اصل‬ ‫این‬
‫گذشته‬ ‫‌های‬‫ل‬‫سا‬ ‫‌های‬‫ه‬‫بودج‬ ‫با‬ ‫پنجم‬ ‫برنامه‬
‫گزارش‬ ‫این‬ ‫در‬ .‫است‬ ‫نداشته‬ ‫تحقق‬ ‫قابلیت‬
‫و‬ ‫اعتبارات‬ ‫وضعیت‬ ‫بررسی‬ ‫با‬ ‫است‬ ‫شده‬ ‫سعی‬
‫ارتباطات‬ ‫و‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫حوزه‬ ‫درآمدهای‬
‫بخش‬ ‫این‬ ‫آینده‬ ‫مالی‬ ‫وضعیت‬ ‫به‬ ‫نگاهی‬
‫فناوری‬ ‫حوزه‬ ‫اعتبارات‬ ‫همگرایی‬ ‫و‬ ‫داشته‬
‫و‬ ‫اصول‬ ‫گذشته‬ ‫‌های‬‫ل‬‫سا‬ ‫در‬ ‫متاسفانه‬
‫رعایت‬ ‫چندان‬ ‫کشور‬ ‫در‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬ ‫قواعد‬
‫و‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫بخش‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫نشده‬
‫از‬ ‫بخشی‬ ‫عنوان‬ ‫به‬ ‫نیز‬ ‫کشور‬ ‫ارتباطات‬
‫مستثنا‬ ‫اصل‬ ‫این‬ ‫از‬ ‫کشور‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬ ‫نظام‬
‫پنجم‬ ‫برنامه‬ ‫احکام‬ ‫و‬ ‫اهداف‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫نبوده‬
‫تحقق‬ ‫قابلیت‬ ‫گذشته‬ ‫‌های‬‫ل‬‫سا‬ ‫‌های‬‫ه‬‫بودج‬ ‫با‬
‫است‬ ‫نداشته‬
39
)‫(تكفا‬‫ارتباطات‬‫و‬‫اطالعات‬‫فناوري‬‫كاربري‬‫توسعه‬‫ماهنامه‬
www.irannsr.org
www.irannsr.org
Information & Communication Technology Magazine
1392‫بهمن‬‫و‬‫دي‬
‫گزارش‬

40. .‫شود‬ ‫مقایسه‬ ‫اهداف‬ ‫با‬ ‫ارتباطات‬ ‫و‬ ‫اطالعات‬
‫ارتباطات‬ ‫و‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫اعتبارات‬ .1
93 ‫سال‬ ‫بودجه‬ ‫الیحه‬ ‫در‬
‫بخش‬ ‫اعتبارات‬ ‫به‬ ‫گزارش‬ ‫از‬ ‫بخش‬ ‫این‬ ‫در‬
‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫اشاره‬ ‫ارتباطات‬ ‫و‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬
‫کلی‬ ‫نمای‬ :‫است‬ ‫قسمت‬ ‫سه‬ ‫دربرگیرنده‬ ‫که‬
،‫ارتباطات‬ ‫و‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫بخش‬ ‫اعتبارات‬
.‫بخش‬ ‫این‬ ‫متفرقه‬ ‫اعتبارات‬ ‫و‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫برنام‬ ‫اعتبارات‬
)1 ‫(جدول‬ ‫اعتبارات‬ ‫کلی‬ ‫نمای‬ ‫جدول‬ ‫در‬
‫ارتباطات‬ ‫و‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫بخش‬ ‫اعتبارات‬
‫متفرقه‬ ،‫متمرکز‬ ‫تفکیک‬ ‫به‬ 93 ‫تا‬ 85 ‫سال‬ ‫از‬
‫سهم‬ ‫و‬ ‫شده‬ ‫درج‬ ‫سال‬ ‫هر‬ ‫در‬ ‫آنها‬ ‫سرجمع‬ ‫و‬
‫به‬ ‫نسبت‬ ‫طرح‬ ‫هر‬ ‫به‬ ‫یافته‬ ‫تخصیص‬ ‫بودجه‬
.‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫محاسبه‬ ‫عمومی‬ ‫بودجه‬ ‫اعتبارات‬ ‫کل‬
‫سایر‬ ‫برخالف‬ ‫جدول‬ ‫این‬ ‫‌های‬‫ح‬‫طر‬ ‫ریالی‬ ‫مقدار‬
‫شده‬ ‫ذکر‬ ‫ریال‬ ‫میلیارد‬ ‫به‬ ‫گزارش‬ ‫این‬ ‫جداول‬
‫ریال‬ ‫میلیون‬ ‫به‬ ‫موارد‬ ‫سایر‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫(درحالی‬ ‫است‬
.)‫است‬ ‫آمده‬
‫اعتبارات‬ ‫کلی‬ ‫(نمای‬ 1 ‫جدول‬ ‫از‬ ‫که‬ ‫همانطور‬
‫سهم‬ :‫است‬ ‫مشهود‬ )93 ‫تا‬ 85 ‫سال‬ ‫از‬ ‫فاوا‬ ‫بخش‬
‫از‬ ،‫بخش‬ ‫این‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫برنام‬ ‫و‬ ‫متمرکز‬ ‫اعتبارات‬ ‫جمع‬
1/55 ،93 ‫سال‬ ‫در‬ ‫کشور‬ ‫عمومی‬ ‫بودجه‬ ‫کل‬
،91 ‫و‬ 92 ‫‌های‬‫ل‬‫سا‬ ‫به‬ ‫نسبت‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫درصد‬
‫سه‬ ‫حدود‬ 90 ‫سال‬ ‫به‬ ‫نسبت‬ ‫و‬ ‫برابر‬ ‫دو‬ ‫حدود‬
.‫است‬ ‫شده‬ ‫برابر‬
‫در‬ ‫بودجه‬ ‫الیحه‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫برنام‬ ‫اعتبارات‬ )‫الف‬
‫ارتباطات‬ ‫و‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬
‫به‬ ‫ردیف‬ 37 ،93 ‫سال‬ ‫بودجه‬ ‫الیحه‬ ‫در‬
‫ارتباطات‬ ‫و‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫برنام‬ ‫اعتبارات‬
‫که‬ ‫است‬ ‫این‬ ‫توجه‬ ‫قابل‬ ‫نکته‬ .‫دارد‬ ‫اختصاص‬
‫به‬ ‫نسبت‬ 93 ‫سال‬ ‫الیحه‬ ‫در‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫برنام‬ ‫اعتبارات‬
.‫است‬ ‫داشته‬ ‫کاهش‬ ‫درصد‬ 22 ،92 ‫سال‬ ‫الیحه‬
‫ریال‬ ‫میلیارد‬ 9042 ‫از‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫برنام‬ ‫اعتبارات‬ ‫یعنی‬
‫ریال‬ ‫میلیارد‬ 7015 ‫به‬ 92 ‫سال‬ ‫در‬ )1‫(جدول‬
‫مقایسه‬ ‫اطالعات‬ .‫است‬ ‫یافته‬ ‫تقلیل‬ 93 ‫سال‬ ‫در‬
‫با‬ ‫مرتبط‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫برنام‬ ‫اعتبارات‬ ‫سرجمع‬ ‫تطبیقی‬
‫سال‬ ‫بودجه‬ ‫الیحه‬ ‫ارتباطات‬ ‫و‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬
‫قابل‬ ،2 ‫جدول‬ ‫در‬ 92 ‫سال‬ ‫بودجه‬ ‫الیحه‬ ‫و‬ 93
.‫است‬ ‫مشاهده‬
‫برخی‬ ،‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫دیده‬ ‫جدول‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫همانطور‬
‫توجهی‬ ‫قابل‬ ‫افزایش‬ ‫از‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫برنام‬ ‫اعتبارات‬ ‫از‬
:‫از‬ ‫عبارتند‬ ‫‌ها‬‫ه‬‫برنام‬ ‫این‬ .‫‌اند‬‫ه‬‫شد‬ ‫‌مند‬‫ه‬‫بهر‬
،‫درصد‬ 607 ‫با‬ ‫الکترونیک‬ ‫دولت‬ ‫هدایت‬ ‫برنامه‬ -
‫و‬ ‫ضوابط‬ ،‫استاندارد‬ ‫ارتقای‬ ‫و‬ ‫تدوین‬ ‫برنامه‬ -
‫با‬ )‫‌رسانی‬‫ع‬‫اطال‬ ‫عالی‬ ‫شورای‬ ‫(دبیرخانه‬ ‫مقررات‬
،‫درصد‬ 521
،‫درصد‬ 325 ‫با‬ ‫فناوری‬ ‫امنیت‬ ‫برنامه‬ -
‫فناوری‬ ‫و‬ ‫علم‬ ‫راهبری‬ ‫و‬ ‫مدیریت‬ ‫برنامه‬ -
76 ‫با‬ )‫‌رسانی‬‫ع‬‫اطال‬ ‫عالی‬ ‫شورای‬ ‫(دبیرخانه‬
،‫درصد‬
‫و‬ ‫‌ها‬‫ه‬‫رسان‬ ‫توسعه‬ ‫و‬ ‫ساماندهی‬ ‫برنامه‬ -
،‫درصد‬ 56 ‫با‬ ‫دیجیتالی‬ ‫فرهنگی‬ ‫‌های‬‫ت‬‫فعالی‬
،‫درصد‬ 47 ‫با‬ ‫مالیاتی‬ ‫اطالعات‬ ‫مدیریت‬ ‫برنامه‬ -
،‫درصد‬ 33 ‫با‬ ‫اطالعات‬ ‫و‬ ‫حفاظت‬ ‫برنامه‬ -
‫مکانی‬ ‫اطالعات‬ ‫و‬ ‫‌برداری‬‫ه‬‫نقش‬ ‫خدمات‬ ‫برنامه‬ -
،‫درصد‬ 22 ‫با‬
‫کاداستر‬ ‫و‬ ‫امالک‬ ‫اطالعات‬ ‫جامع‬ ‫بانک‬ ‫برنامه‬ -
.‫درصد‬ 15 ‫با‬
607 ‫رشد‬ ‫الکترونیک‬ ‫دولت‬ ‫هدایت‬ ‫برنامه‬
‫این‬ ،‫است‬ ‫داشته‬ 93 ‫سال‬ ‫الیحه‬ ‫در‬ ‫درصدی‬
‫سرمایه‬ ‫و‬ ‫مدیریت‬ ‫توسعه‬ ‫معاونت‬ ‫به‬ ‫اعتبار‬
‫تولید‬ ‫بر‬ ‫نظارت‬ ‫جهت‬ ‫جمهوری‬ ‫ریاست‬ ‫انسانی‬
‫اجرایی‬ ‫‌های‬‫ه‬‫دستگا‬ ‫الکترونیکی‬ ‫خدمات‬ ‫ارائه‬ ‫و‬
‫گذشته‬ ‫‌های‬‫ل‬‫سا‬ ‫در‬ .‫است‬ ‫کرده‬ ‫پیدا‬ ‫تخصیص‬
‫برنامه‬ ،‫مناسب‬ ‫بودجه‬ ‫تخصیص‬ ‫عدم‬ ‫دلیل‬ ‫به‬
‫در‬ ‫‌ها‬‫ه‬‫دستگا‬ ‫الکترونیکی‬ ‫دولت‬ ‫خدمات‬ ‫ارائه‬
__________________________________________________ 
1.         13851393
) (


 

 




 




 




  
  
 
)(
  
   
   
139327,0667,01534,0812,187,998*
55/195
13926,293042,915,3351,920,690**
80/01-
13914,995235,8230,131,641,14681/050
13905,2743,5678,8411,697,22552/05-
13896,1923,1349,3261,198,37078/018
13884,5003,4367,936893,41189/08
13873,4863,8467,332863,48585/015
13864,5181,8426,359587,83808/1110
13851,1091,9273,035587,59752/0-
:   45   1393 1392    .
 1      1392.
 1      1392.
    1)      13851393(  :
40
www.irannsr.orgwww.irannsr.org
Information & Communication Technology Magazine
)‫(تكفا‬‫ارتباطات‬‫و‬‫اطالعات‬‫فناوري‬‫كاربري‬‫توسعه‬‫ماهنامه‬
1392‫بهمن‬‫و‬‫دي‬
‫گزارش‬

41. _________________________________________________________________________________________________________
2.        1393
)  (





   

1392-1393

1392

1393

1392

1393

1392

1393
110317
   )  
 (
150,000200,00000150,000200,00033
210327
     
)      (
276,681317,34300276,681317,34315
310418
   )  
  (
147,171216,00000147,171216,00047
410426
     
)     
         (
240,527279,9916,28321,732246,810301,72322
510438
   )  
     (
1,3009,187001,3009,187607
610440
    ) 
   (
17,64017,0000017,64017,0004-
710502
      
)      
  (
170,000168,00000170,000168,0001-
810508
      
)    (
3,46221,500003,46221,500521
________________________________________________________________________________________________ 





   

1392-1393

1392

1393

1392

1393

1392

1393
910513
       
 )   (
_0_3,120_3,120_
1010517
       
 
175,894338,2831,042,956641,7621,218,850980,04520-
1110518
      )
   (
5,1249,000005,1249,00076
1210521
      )
  (
0080042480042447-
1310530
         
)   (
_52,463_0_52,463_
1410531
        
)   (
_4,800_0_4,800_
1510540
     )
    (
60,00060,0000060,00060,0000
1610545
       
)     (
40,00045,0000040,00045,00013
1710555
      
)     (
10,00010,0000010,00010,0000
1820128
     
40,05845,0580040,05845,05812
_________________________________________________________________________________________________________





   

1392-1393

1392

1393

1392

1393

1392

1393
1920140
      )
 (
3,5503,500003,5503,500-1
2020141
     
)   (
3,5503,500003,5503,5001-
2120210
      
)     (
750,576872,700218,305124,305968,881997,0053
2220229
      
)   (
3,0282,740003,0282,74010-
2320234  ) (42,073178,8000042,073178,800325
2430283
       
 )   
     
     (
203,897318,80800203,897318,80856
41
)‫(تكفا‬‫ارتباطات‬‫و‬‫اطالعات‬‫فناوري‬‫كاربري‬‫توسعه‬‫ماهنامه‬
www.irannsr.org
www.irannsr.org
Information & Communication Technology Magazine
1392‫بهمن‬‫و‬‫دي‬
‫گزارش‬

42. 




   

1392-1393

1392

1393

1392

1393

1392

1393
1920140
      )
 (
3,5503,500003,5503,500-1
2020141
     
)   (
3,5503,500003,5503,5001-
2120210
      
)     (
750,576872,700218,305124,305968,881997,0053
2220229
      
)   (
3,0282,740003,0282,74010-
2320234  ) (42,073178,8000042,073178,800325
2430283
       
 )   
     
     (
203,897318,80800203,897318,80856
2530479
      
)    
       
   (
_25,847_0_25,847_
2640510
  )  
       
    (
31,50432,741171,50076,912203,004109,65346-
________________________________________________________________________________________________ 





   

1392-1393

1392

1393

1392

1393

1392

1393
2740807
  ) 
    (
00155,000111,293155,000111,29328-
2840810
    )  
     
(
72,61881,448300,000225,000372,618306,44818-
2940811
    )  
       
(
65,48871,866200,000209,866265,488281,7326
3040812
     )
   (
77,96586,2392,245,1461,477,0092,323,1111,563,24833-
3140813
    )
    (3,1463,300003,1463,3005
3240814
   )  
  (
90,481132,960319,000328,866409,481461,82613
3340815
     
)     (
1,3681,500001,3681,50010
3440817
   ) 
      
  (
0065,93460,39765,93460,3978-
_________________________________________________________________________________________________________





   

1392-1393

1392

1393

1392

1393

1392

1393
3540819
  ) 
       
 (
0021,72621,64221,72621,6420
3640820
  ) 
    (
104,24088,64000104,24088,64015-
3740914
      
  )    
(
14,90015,2620014,90015,2622
 3,713,4763,302,3287,015,804
                                  
                                  
                                     .
       
   .
: 4   1393.
_________________________________________________________________________________________________________





   

1392-1393

1392

1393

1392

1393

1392

1393
1920140
      )
 (
3,5503,500003,5503,500-1
2020141
     
)   (
3,5503,500003,5503,5001-
2120210
      
)     (
750,576872,700218,305124,305968,881997,0053
2220229
      
)   (
3,0282,740003,0282,74010-
2320234  ) (42,073178,8000042,073178,800325
2430283
       
 )   
     
     (
203,897318,80800203,897318,80856
2530479
      
)    
       
   (
_25,847_0_25,847_
2640510
  )  
       
    (
31,50432,741171,50076,912203,004109,65346-
42
www.irannsr.orgwww.irannsr.org
Information & Communication Technology Magazine
)‫(تكفا‬‫ارتباطات‬‫و‬‫اطالعات‬‫فناوري‬‫كاربري‬‫توسعه‬‫ماهنامه‬
1392‫بهمن‬‫و‬‫دي‬
‫گزارش‬

43. ‫که‬ ‫است‬ ‫امید‬ ،‫است‬ ‫نشده‬ ‫تدوین‬ ‫معاونت‬ ‫این‬
‫راهبری‬ ،‫معاونت‬ ‫این‬ ‫به‬ ‫اعتبار‬ ‫این‬ ‫اختصاص‬ ‫با‬
‫‌ها‬‫ه‬‫دستگا‬ ‫الکترونیکی‬ ‫خدمات‬ ‫ارائه‬ ‫بر‬ ‫نظارت‬ ‫و‬
‫مهم‬ ‫این‬ ‫تحقق‬ ‫البته‬ .‫یابد‬ ‫بیشتری‬ ‫انسجام‬
‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫سازمان‬ ‫همکاری‬ ‫نیازمند‬
‫دولت‬ ‫حوزه‬ ‫در‬ ‫مجری‬ ‫‌ترین‬‫م‬‫مه‬ ‫‌عنوان‬‫ه‬‫ب‬ ‫ایران‬
.‫است‬ ‫الکترونیک‬
‫استاندارد‬ ‫ارتقای‬ ‫و‬ ‫تدوین‬ ‫برنامه‬ ‫به‬ ‫مربوط‬ ‫اعتبار‬
‫شورای‬ ‫دبیرخانه‬ ‫به‬ ‫مربوط‬ ‫که‬ ‫مقررات‬ ‫و‬ ‫ضوابط‬
500 ‫از‬ ‫بیش‬ ‫رشد‬ ‫از‬ ،‫است‬ ‫‌رسانی‬‫ع‬‫اطال‬ ‫عالی‬
‫اینجاست‬ ‫سوال‬ .‫است‬ ‫شده‬ ‫برخوردار‬ ‫برابری‬
‫مجازی‬ ‫فضای‬ ‫عالی‬ ‫شورای‬ ‫تشکیل‬ ‫با‬ ‫آیا‬ ‫که‬
‫همگرایی‬ ‫جهت‬ ‫در‬ ‫رهبری‬ ‫معظم‬ ‫مقام‬ ‫ابالغ‬ ‫با‬
،‫ارتباطات‬ ‫و‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫‌گذاری‬‫ت‬‫سیاس‬
،‫‌رسانی‬‫ع‬‫اطال‬ ‫عالی‬ ‫شورای‬ ‫مستقل‬ ‫فعالیت‬
‫انفورماتیک‬ ‫شورای‬ ‫و‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫شورای‬
‫یابد؟‬ ‫ادامه‬ ‫باید‬
‫کاهش‬ ‫از‬ ‫نیز‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫برنام‬ ‫اعتبارات‬ ‫برخی‬ ،‫مقابل‬ ‫در‬
:‫از‬ ‫عبارتند‬ ‫که‬ ‫‌اند‬‫ه‬‫شد‬ ‫روبرو‬ ‫درصدی‬ 10‫از‬ ‫بیش‬
‫فناوری‬ ‫و‬ ‫علمی‬ ‫فضاهای‬ ‫توسعه‬ ‫برنامه‬ -
-47 ‫با‬ )‫‌رسانی‬‫ع‬‫اطال‬ ‫عالی‬ ‫شورای‬ ‫(دبیرخانه‬
،‫درصد‬
،‫درصد‬ -46 ‫با‬ ‫الکترونیکی‬ ‫تجارت‬ ‫برنامه‬ -
-33 ‫با‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫امور‬ ‫راهبری‬ ‫برنامه‬ -
،‫درصد‬
‫تنظیم‬ ‫(سازمان‬ ‫کاربردی‬ ‫‌های‬‫ش‬‫‌ه‬‫و‬‫پژ‬ ‫برنامه‬ -
،‫درصد‬ -28 ‫با‬ )‫رادیویی‬ ‫ارتباطات‬ ‫و‬ ‫مقررات‬
‫‌های‬‫ی‬‫فناور‬ ‫و‬ ‫علوم‬ ‫توسعه‬ ‫از‬ ‫حمایت‬ ‫برنامه‬ -
،‫درصد‬ -20 ‫با‬ ‫نوین‬
،‫درصد‬ -18 ‫با‬ ‫مخابرات‬ ‫امور‬ ‫راهبری‬ ‫برنامه‬ -
،‫درصد‬ -15 ‫با‬ ‫ارتباطات‬ ‫مقررات‬ ‫تنظیم‬ ‫برنامه‬ -
‫و‬ ‫امنیتی‬ ‫مدیریت‬ ‫و‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫برنامه‬ -
.‫درصد‬ -10 ‫انتظامی‬
‫از‬ ‫بخش‬ ‫این‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫برنام‬ ‫اعتبارات‬ ‫روند‬ 1 ‫نمودار‬
‫به‬ ‫توجه‬ ‫با‬ .‫‌دهد‬‫ی‬‫م‬ ‫نشان‬ ‫را‬ 93 ‫تا‬ 87 ‫سال‬
‫‌ای‬‫ه‬‫برنام‬ ‫اعتبارات‬ ‫که‬ ‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫دیده‬ ،‫نمودار‬ ‫این‬
‫قانون‬ ‫استثنای‬ ‫به‬ ‫ارتباطات‬ ‫و‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬
‫در‬ ‫را‬ ‫خود‬ ‫‌های‬‫ف‬‫ردی‬ ‫بیشتر‬ ‫که‬ 89 ‫سال‬ ‫بودجه‬
‫سال‬ ‫تا‬ ،‫بود‬ ‫گنجانیده‬ ‫متفرقه‬ ‫اعتبارات‬ ‫بخش‬
‫در‬ ‫اما‬ ،‫‌دهد‬‫ی‬‫م‬ ‫ادامه‬ ‫را‬ ‫خود‬ ‫افزایشی‬ ‫روند‬ 92
.‫است‬ ‫شده‬ ‫روبرو‬ ‫کاهش‬ ‫با‬ 93 ‫سال‬
‫فناوری‬ ‫در‬ ‫بودجه‬ ‫الیحه‬ ‫متفرقه‬ ‫اعتبارات‬ )‫ب‬
‫ارتباطات‬ ‫و‬ ‫اطالعات‬
‫سال‬ ‫بودجه‬ ‫الیحه‬ ‫در‬ ‫متفرقه‬ ‫‌های‬‫ف‬‫ردی‬ ‫اعتبار‬
‫افزایش‬ 92 ‫سال‬ ‫بودجه‬ ‫الیحه‬ ‫به‬ ‫نسبت‬ 93
‫ریال‬ ‫میلیارد‬ 6293 ‫رقم‬ ‫از‬ ‫و‬ ‫داشته‬ ‫چشمگیری‬
‫که‬ ‫است‬ ‫رسیده‬ ‫ریال‬ ‫میلیارد‬ 27066 ‫رقم‬ ‫به‬
‫سال‬ ‫الیحه‬ ‫به‬ ‫نسبت‬ ‫را‬ ‫درصدی‬ 317 ‫رشد‬
،‫راستا‬ ‫این‬ ‫در‬ .‫‌گذارد‬‫ی‬‫م‬ ‫نمایش‬ ‫به‬ ‫پیشین‬
‫فناوری‬ ‫با‬ ‫مرتبط‬ ‫اعتبارات‬ ‫میزان‬ ‫که‬ 2 ‫نمودار‬
‫متفرقه‬ ‫‌های‬‫ف‬‫ردی‬ ‫در‬ ‫را‬ ‫ارتباطات‬ ‫و‬ ‫اطالعات‬
،‫‌گذارد‬‫ی‬‫م‬ ‫نمایش‬ ‫به‬ 93 ‫تا‬ 90 ‫سال‬ ‫از‬ ‫بودجه‬
.‫مدعاست‬ ‫این‬ ‫بر‬ ‫گواهی‬
‫بودجه‬ ‫الیحه‬ ‫در‬ ‫متفرقه‬ ‫‌های‬‫ف‬‫ردی‬ ،‫این‬ ‫بر‬ ‫افزون‬
‫در‬ 92 ‫سال‬ ‫بودجه‬ ‫الیحه‬ ‫به‬ ‫نسبت‬ 93 ‫سال‬
‫مورد‬ 15 ‫از‬ ‫ارتباطات‬ ‫و‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫حوزه‬
.‫است‬ ‫یافته‬ ‫افزایش‬ ‫مورد‬ 18 ‫به‬
‫متفرقه‬ ‫اعتبارات‬ ،3 ‫جدول‬ ‫در‬ ‫و‬ ‫ادامه‬ ‫در‬
‫تفکیک‬ ‫به‬ ‫مرتبط‬ ‫نهادهای‬ ‫به‬ ‫‌یافته‬‫ص‬‫تخصی‬
‫به‬ ‫و‬ ،‫‌ای‬‫ه‬‫سرمای‬ ‫‌های‬‫ی‬‫دارای‬ ‫تملک‬ ‫و‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫هزین‬
‫گذارده‬ ‫نمایش‬ ‫به‬ 92 ‫سال‬ ‫با‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫مقایس‬ ‫صورت‬
‫اعتبارات‬ ،‫جدول‬ ‫این‬ ‫از‬ 4 ‫ردیف‬ ‫در‬ .‫است‬ ‫شده‬
‫و‬ ‫خدمات‬ ،‫‌ها‬‫ت‬‫زیرساخ‬ ‫توسعه‬ ‫به‬ ‫مربوط‬
‫شبکه‬ ‫و‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫و‬ ‫ارتباطات‬ ‫کاربردهای‬
‫اختصاص‬ ‫است‬ ‫شده‬ ‫‌بینی‬‫ش‬‫پی‬ ‫اطالعات‬ ‫ملی‬
،‫زیرساخت‬ ‫توسعه‬ ‫به‬ ‫تومان‬ ‫میلیارد‬ 1230 ‫رقم‬
‫و‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫کاربردهای‬ ‫و‬ ‫خدمات‬
‫به‬ ‫دولت‬ ‫تعهد‬ ‫اطالعات‬ ‫ملی‬ ‫شبکه‬ ‫و‬ ‫ارتباطات‬
‫حق‬ ‫وصول‬ ‫و‬ ‫تعیین‬ ‫اجازه‬ ‫قانون‬ ‫از‬ ‫بخشی‬ ‫اجرای‬
‫پست‬ ‫زمینه‬ ‫در‬ ‫غیردولتی‬ ‫بخش‬ ‫فعالیت‬ ‫امتیاز‬
‫مجلس‬ ‫تصویب‬ ‫به‬ ‫تازگی‬ ‫به‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫مخابرات‬ ‫و‬
‫قانون‬ ‫این‬ ‫براساس‬ ،‫است‬ ‫رسیده‬ ‫اسالمی‬ ‫شورای‬
‫‌های‬‫ت‬‫فعالی‬ ‫بابت‬ ‫دریافتی‬ ‫مبالغ‬ ‫درصد‬ 100
‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ،‫مخابراتی‬ ،‫پستی‬ ‫خدمات‬ ‫ارائه‬
‫ارتباطات‬ ‫‌های‬‫ه‬‫شبک‬ ‫ایجاد‬ ‫مجوز‬ ‫صدور‬ ‫و‬
_____________________________________________________________
-  )      (28-
-           20-
-     18-
-    15-
-        10-.
       13871393  .  
                
1389              1392
       1393    .
1.       
) (
:   1393   4      .
(        
       1393     1392
    6293   27066     
317         .    2 
              1390
1393       .
.
.
.
.
.
.
.











      
__________________________________________________ 
2.           1390
 1393) (
: 9     1393     .
        1393    1392
       15  18    .
,



,
,
,
,
,
,

43
)‫(تكفا‬‫ارتباطات‬‫و‬‫اطالعات‬‫فناوري‬‫كاربري‬‫توسعه‬‫ماهنامه‬
www.irannsr.org
www.irannsr.org
Information & Communication Technology Magazine
1392‫بهمن‬‫و‬‫دي‬
‫گزارش‬

44. _________________________________________________________________________________________________________

  
 
1393-1392

1392

1393

1392

1393

1392

1393
8
    
         
        
      
250,000250,00000250,000250,0000
9
       
         
0330,0000150,0000480,000-
10
     -   
     ) (
      
      

130,000365,200100,000284,800230,000650,000182
11
     
          
       

330,000435,60000330,000435,60089
12
      
          

0002,000,00002,000,000___
13
        
  
0150,00000150,000___
________________________________________________________________________________________________ 

  
 
1393-1392

1392

1393

1392

1393

1392

1393
14
      
   
00200,000100,000200,000100,000-50
15
        
      

00015,000015,000___
16
     
     
60,00071,40010,00011,90070,00083,30019
17
          
        
    
280,000380,000110,000250,000390,000630,00062
18
        
 
120,000142,8000.120,000142,80019
19
          
  
0450,000000450,000___
________________________________________________________________________________________________ 
3.          1392   1393
)  (

  
 
1393-1392

1392

1393

1392

1393

1392

1393
1
     
  
170,000500,000230,000850,000400,0001,350,000238
2
    - 
     
    
0150,000280,0001,000,000280,0001,150,000311
3
    -  
       
  
001,850,0002,400,0001,850,0002,400,00030
4
     
      
    
0500,000011,800,000012,300,000-
5
    - 
         
 
0200,00003,300,000.3,500,000-
6 -    500,434560,00000500,434560,00012
7
     -  
  0300,0000120,0000420,000-
44
www.irannsr.orgwww.irannsr.org
Information & Communication Technology Magazine
)‫(تكفا‬‫ارتباطات‬‫و‬‫اطالعات‬‫فناوري‬‫كاربري‬‫توسعه‬‫ماهنامه‬
1392‫بهمن‬‫و‬‫دي‬
‫گزارش‬

45. ‫و‬ ‫‌االمتیاز‬‫ق‬‫ح‬ ‫عنوان‬ ‫به‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫و‬
‫عدم‬ ‫جبران‬ ‫قانونی‬ ‫جریمه‬ ‫و‬ ‫دولت‬ ‫‌السهم‬‫ق‬‫ح‬
‫صرف‬ ‫وزیران‬ ‫هیات‬ ‫تصویب‬ ‫با‬ ‫تعهدات‬ ‫انجام‬
‫‌های‬‫ه‬‫بودج‬ ‫در‬ ‫مصوب‬ ‫‌های‬‫ف‬‫ردی‬ ‫‌های‬‫ه‬‫هزین‬
‫و‬ ‫ارتباطات‬ ‫زیربنایی‬ ‫خدمات‬ ‫امور‬ ‫در‬ ‫سالیانه‬
.‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ...‫و‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬
92 ‫سال‬ ‫بودجه‬ ‫الیحه‬ ‫در‬ ‫آنکه‬ ‫دوم‬
‫توسعه‬ ‫به‬ ‫مربوط‬ ‫اعتبارات‬ ‫متصدی‬ ‫‌های‬‫ه‬‫دستگا‬
‫‌های‬‫ت‬‫فعالی‬ ‫نیز‬ ‫و‬ ‫پستی‬ ‫شبکه‬ ‫‌های‬‫ت‬‫زیرساخ‬
‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫و‬ ‫ارتباطات‬ ‫بخش‬ ‫تحقیقاتی‬
‫اسالمی‬ ‫جمهوری‬ ‫پست‬ ‫شرکت‬ ‫ترتیب‬ ‫به‬
‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫و‬ ‫ارتباطات‬ ‫پژوهشگاه‬ ‫و‬ ‫ایران‬
‫این‬ ‫کنونی‬ ‫الیحه‬ ‫در‬ ‫آنکه‬ ‫حال‬ ،‫است‬ ‫بوده‬
‫فناوری‬ ‫و‬ ‫ارتباطات‬ ‫وزارت‬ ‫اختیار‬ ‫در‬ ‫اعتبارات‬
‫رهگذر‬ ‫این‬ ‫از‬ ‫تا‬ ‫است‬ ‫گرفته‬ ‫قرار‬ ‫اطالعات‬
‫وزارت‬ ‫طرف‬ ‫از‬ ‫مذکور‬ ‫‌های‬‫ه‬‫اختیاردستگا‬ ‫در‬
.‫است‬ ‫بوده‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫و‬ ‫ارتباطات‬
‫‌های‬‫ت‬‫فعالی‬‫از‬‫شده‬‫‌بینی‬‫ش‬‫پی‬‫درآمدهای‬.2
‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫و‬ ‫ارتباطی‬
‫از‬ ‫حاصل‬ ‫درآمد‬ ،93 ‫سال‬ ‫بودجه‬ ‫الیحه‬ ‫در‬
48603 ‫با‬ ‫برابر‬ ،ICT ‫با‬ ‫مرتبط‬ ‫‌های‬‫ت‬‫فعالی‬
‫رقم‬ ‫این‬ .‫است‬ ‫شده‬ ‫‌بینی‬‫ش‬‫پی‬ ‫ریال‬ ‫میلیارد‬
‫را‬ ‫درصدی‬ 18 ‫رشد‬ 92 ‫سال‬ ‫الیحه‬ ‫به‬ ‫نسبت‬
.‫‌دهد‬‫ی‬‫م‬ ‫نشان‬
‫رادیویی‬ ‫ارتباطات‬ ‫و‬ ‫مقررات‬ ‫تنظیم‬ ‫سازمان‬
‫را‬ ‫درآمد‬ ‫بیشترین‬ ‫ریال‬ ‫میلیارد‬ 40650 ‫با‬
‫خواهد‬ ‫ارتباطات‬ ‫و‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫حوزه‬ ‫در‬
‫در‬ ‫دولت‬ ‫«مالکیت‬ ‫بابت‬ ‫سازمان‬ ‫این‬ .‫داشت‬
‫امتیاز‬ ‫حق‬ ‫و‬ ‫ارتباطات‬ ‫و‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫بخش‬
‫درآمد‬ ،»‫تعهدات‬ ‫انجام‬ ‫عدم‬ ‫جریمه‬ ‫و‬ ‫شبکه‬
‫نسبت‬ ‫که‬ ‫داشت‬ ‫خواهد‬ ‫ریالی‬ ‫میلیارد‬ 30530
.‫‌دهد‬‫ی‬‫م‬ ‫نشان‬ ‫را‬ ‫درصدی‬ 7 ‫رشد‬ 92 ‫سال‬ ‫به‬
‫سال‬ ‫الیحه‬ ‫در‬ ‫جدید‬ ‫اپراتورهای‬ ‫فعالیت‬ ‫برای‬
‫گرفته‬ ‫نظر‬ ‫در‬ ‫ریال‬ ‫میلیارد‬ 500 ‫درآمد‬ ،93
‫چنین‬ 92 ‫سال‬ ‫بودجه‬ ‫الیحه‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫شده‬
.‫بود‬ ‫نشده‬ ‫‌بینی‬‫ش‬‫پی‬ ‫ردیفی‬
2392‫با‬ ‫ایران‬ ‫اسالمی‬ ‫جمهوری‬ ‫انتظامی‬ ‫نیروی‬
‫حوزه‬ ‫در‬ ‫درآمد‬ ‫کسب‬ ‫دوم‬ ‫مقام‬ ‫ریال‬ ‫میلیارد‬
.‫داشت‬ ‫خواهد‬ ‫را‬ ‫ارتباطات‬ ‫و‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬
‫مربوط‬ ‫درآمد‬ ‫این‬ ‫از‬ ‫ریال‬ ‫میلیارد‬ 800 ‫مبلغ‬
‫رانندگی‬ ‫گواهینامه‬ ‫تبدیل‬ ‫و‬ ‫تعویض‬ ،‫صدور‬ ‫به‬
‫ریال‬ ‫میلیارد‬ 792 ،‫است‬ ‫هوشمند‬ ‫به‬ ‫عادی‬
‫خدمت‬ ‫پایان‬ ‫کارت‬ ‫تبدیل‬ ‫و‬ ‫تعویض‬ ‫به‬ ‫مربوط‬
‫سال‬ ‫به‬ ‫نسبت‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫هوشمند‬ ‫به‬ ‫معمولی‬
800 ‫و‬ ‫‌دهد‬‫ی‬‫م‬ ‫نشان‬ ‫را‬ ‫درصدی‬ 20 ‫رشد‬ 92
‫هوشمندسازی‬ ‫از‬ ‫حاصل‬ ‫درآمد‬ ‫ریال‬ ‫میلیارد‬
‫الیحه‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫خودرو‬ ‫مشخصات‬ ‫کارت‬
‫نشده‬ ‫‌بینی‬‫ش‬‫پی‬ ‫ردیفی‬ ‫چنین‬ 92 ‫سال‬ ‫بودجه‬
‫در‬ ‫دولت‬ ‫مالکیت‬ ‫حق‬ ‫از‬ ‫حاصل‬ ‫درآمد‬ .‫بود‬
‫مجوزهای‬ -‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫و‬ ‫ارتباطات‬ ‫بخش‬
‫مجازی‬ ‫فضای‬ ‫عالی‬ ‫شورای‬ ‫توسط‬ ‫شده‬ ‫صادر‬
‫درآمد‬ ‫کسب‬ ‫سوم‬ ‫مقام‬ ‫ریال‬ ‫میلیارد‬ 2000 ‫با‬
‫خواهد‬ ‫را‬ ‫ارتباطات‬ ‫و‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫حوزه‬ ‫در‬
‫چنین‬ 92 ‫سال‬ ‫بودجه‬ ‫الیحه‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫داشت‬
‫اصلی‬ ‫سوال‬ .‫بود‬ ‫نشده‬ ‫‌بینی‬‫ش‬‫پی‬ ‫ردیفی‬
‫حوزه‬ ‫مجوزهای‬ ‫صدور‬ ‫روند‬ ‫باید‬ ‫آیا‬ ‫که‬ ‫اینجاست‬
‫مرجع‬ ‫دو‬ ‫از‬ ‫کشور‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫و‬ ‫ارتباطات‬
‫و‬ ‫ارتباطات‬ ‫مقررات‬ ‫تنظیم‬ ‫کمیسیون‬ ‫یعنی‬
‫‌گذار‬‫ت‬‫سیاس‬ ‫شان‬ ‫با‬ ‫مجازی‬ ‫فضای‬ ‫عالی‬ ‫شورای‬
.‫گیرد‬ ‫صورت‬
‫میلیارد‬ 1403 ‫با‬ ‫زیرساخت‬ ‫ارتباطات‬ ‫شرکت‬
‫فناوری‬ ‫حوزه‬ ‫در‬ ‫درآمد‬ ‫کسب‬ ‫چهارم‬ ‫مقام‬ ‫ریال‬
‫درآمد‬ ‫این‬ .‫داشت‬ ‫خواهد‬ ‫را‬ ‫ارتباطات‬ ‫و‬ ‫اطالعات‬
‫سود‬ ‫درصد‬ 50 ،‫ابرازی‬ ‫سهام‬ ‫سود‬ ‫به‬ ‫مربوط‬
‫نسبت‬ ‫رقم‬ ‫این‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫دولت‬ ‫سهم‬ ‫سود‬ ‫و‬ ‫ویژه‬
‫نشان‬ ‫را‬ ‫درصدی‬ 33 ‫رشد‬ 92 ‫سال‬ ‫الیحه‬ ‫به‬
.‫‌دهد‬‫ی‬‫م‬
‫درآمد‬ ‫رشد‬ ‫بیشترین‬ ،4 ‫جدول‬ ‫‌های‬‫ه‬‫داد‬ ‫پایه‬ ‫بر‬
‫و‬ ‫‌نام‬‫ت‬‫ثب‬ ‫از‬ ‫حاصل‬ ‫«درآمد‬ ‫ردیف‬ ‫به‬ ‫مربوط‬
‫احوال‬ ‫ثبت‬ ‫سازمان‬ »‫ملی‬ ‫هوشمند‬ ‫کارت‬ ‫صدور‬
‫به‬ ‫نسبت‬ ‫را‬ ‫درصدی‬ 300 ‫رشد‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫کشور‬
‫درآمد‬ ‫رشد‬ ‫کمترین‬ ‫و‬ ‫‌دهد‬‫ی‬‫م‬ ‫نشان‬ ‫قبل‬ ‫سال‬
________________________________________________________________________________________________ 

  
 
1393-1392

1392

1393

1392

1393

1392

1393
14
      
   
00200,000100,000200,000100,000-50
15
        
      

00015,000015,000___
16
     
     
60,00071,40010,00011,90070,00083,30019
17
          
        
    
280,000380,000110,000250,000390,000630,00062
18
        
 
120,000142,8000.120,000142,80019
19
          
  
0450,000000450,000___
 27,066,700
: 9    1393.
________________________________________________________________________________________________ 
4.          1393  1392
)  (


13921393
 
)1392-1393(
      
130404          -       28,449,50030,530,0007
130411   0500,000___
130412       )-(11,850,0002,400,00030
130413   ) (1400,000400,0000
130414    250,000320,00028
130417     4,700,0005,000,0006
140106    -     1,350,0001,500,00011
150120      5005000
    
140151              800,000800,0000
140163        0800,000___
140209               660,000792,00020
139213931392139313921393
14
      
   
00200,000100,000200,000100,000-50
15
        
      

00015,000015,000___
16
     
     
60,00071,40010,00011,90070,00083,30019
17
          
        
    
280,000380,000110,000250,000390,000630,00062
18
        
 
120,000142,8000.120,000142,80019
19
          
  
0450,000000450,000___
 27,066,700
: 9    1393.
45
)‫(تكفا‬‫ارتباطات‬‫و‬‫اطالعات‬‫فناوري‬‫كاربري‬‫توسعه‬‫ماهنامه‬
www.irannsr.org
www.irannsr.org
Information & Communication Technology Magazine
1392‫بهمن‬‫و‬‫دي‬
‫گزارش‬

46. ________________________________________________________________________________________________ 


13921393
 
)1392-1393(
130101   50        -  (  9,7365,11447-
           
130101   50        -  (  5,2094,07222-
  
130101  50        -  (  2,8622,9152
    
130101   50        -  (  2,8492,47213-
    
130101   50        -  (  2,5301,55938-
   
130101   50        - (  2,0292,27212
    
140124     1,0001,0000
        
130101   50        -   (  1,6682,20032
       -
130101   50        -   (  5000100-
    
_________________________________________________________________________________________________________


13921393
 
)1392-1393(
130101   50       –  (  1,052,7001,403,76533
     
140116     )           (500,000650,00030
140149        150,000600,000300
      
160137           )(1377,000377,0000
      
160137          )(1273,000273,0000
  
130101   50        -   (  150,000150,0000
    )  (
140107      60,00060,0000
    
130101   50        -   (  19,3662,77786-
   
140142      15,00017,00013
140162     05,000___
    
130404          -       28,449,50030,530,0007
130411   0500,000___
130412       )-(11,850,0002,400,00030
130413   ) (1400,000400,0000
130414    250,000320,00028
130417     4,700,0005,000,0006
140106    -     1,350,0001,500,00011
150120      5005000
    
140151              800,000800,0000
140163        0800,000___
140209               660,000792,00020
  )          (
130420           02,000,000___
   
________________________________________________________________________________________________ 
4.          1393  1392
)  (


13921393
 
)1392-1393(
      
130404          -       28,449,50030,530,0007
130411   0500,000___
130412       )-(11,850,0002,400,00030
130413   ) (1400,000400,0000
130414    250,000320,00028
130417     4,700,0005,000,0006
140106    -     1,350,0001,500,00011
150120      5005000
    
140151              800,000800,0000
140163        0800,000___
140209               660,000792,00020
  )          (
130420           02,000,000___
   
46
www.irannsr.orgwww.irannsr.org
Information & Communication Technology Magazine
)‫(تكفا‬‫ارتباطات‬‫و‬‫اطالعات‬‫فناوري‬‫كاربري‬‫توسعه‬‫ماهنامه‬
1392‫بهمن‬‫و‬‫دي‬
‫گزارش‬

47. ‫درصد‬ 50 ‫ابرازی‬ ‫سهام‬ ‫«سود‬ ‫ردیف‬ ‫به‬ ‫مربوط‬
‫سال‬ ‫‌الحساب‬‫ی‬‫عل‬ -‫دولت‬ ‫سهم‬ ‫سود‬ ‫و‬ ‫ویژه‬ ‫سود‬
‫سهامی‬ ‫شرکت‬ »‫دولتی‬ ‫‌های‬‫ت‬‫شرک‬ ‫کلیه‬ ‫جاری‬
86 ‫میزان‬ ‫به‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫صاایران‬ ‫مخابرات‬ ‫صنایع‬
777 ‫و‬ ‫میلیارد‬ 2 ‫به‬ ‫و‬ ‫کرده‬ ‫پیدا‬ ‫کاهش‬ ‫درصد‬
.‫است‬ ‫رسیده‬ ‫ریال‬ ‫میلیون‬
‫ارتباطات‬ ‫و‬ ‫مقررات‬ ‫تنظیم‬ ‫سازمان‬ ‫درآمد‬
‫خدمات‬ ‫از‬ ‫حاصل‬ ‫«درآمد‬ ‫ردیف‬ ‫در‬ ‫رادیویی‬
‫درصد‬ 30 ‫میزان‬ ‫به‬ »‫روستایی‬ ‫اجباری‬ ‫عمومی‬
‫رسیده‬ ‫ریال‬ ‫میلیارد‬ 2400 ‫به‬ ‫و‬ ‫یافته‬ ‫افزایش‬
‫این‬ ‫در‬ ‫درآمد‬ ‫رشد‬ ‫درصد‬ ‫بیشترین‬ ‫که‬ ‫است‬
‫البته‬ ،‫است‬ ‫داده‬ ‫اختصاص‬ ‫خود‬ ‫به‬ ‫را‬ ‫سازمان‬
‫تبصره‬ »‫«الف‬ ‫بخش‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫حکمی‬ ‫براساس‬
‫ارتباطات‬ ‫وزارت‬ ،‫است‬ ‫آمده‬ ‫واحده‬ ‫ماده‬ »12«
‫دولت‬ ‫تصویب‬ ‫با‬ ‫دارد‬ ‫اجازه‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫و‬
‫‌های‬‫ه‬‫برنام‬ ‫و‬ ‫اهداف‬ ‫تحقق‬ ‫جهت‬ ‫را‬ ‫درآمد‬ ‫این‬
‫اولویت‬ ‫با‬ ‫پایه‬ ‫و‬ ‫اجباری‬ ‫عمومی‬ ‫خدمات‬
‫و‬ ‫موجود‬ ‫دفاتر‬ ‫تقویت‬ ‫به‬ ‫کمک‬ ‫و‬ ‫روستایی‬
‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫و‬ ‫ارتباطات‬ ‫جدید‬ ‫دفاتر‬ ‫ایجاد‬
‫مشارکت‬ ‫با‬ ‫خروجی‬ -‫جمعی‬ ‫صورت‬ ‫به‬ ‫روستایی‬
.‫برساند‬ ‫مصرف‬ ‫به‬ ‫اپراتورها‬
‫«سود‬‫ردیف‬‫در‬‫نیز‬‫ایزایران‬‫سهامی‬‫شرکت‬‫درآمد‬
‫سهم‬ ‫سود‬ ‫و‬ ‫ویژه‬ ‫سود‬ ‫درصد‬ 50 ‫ابرازی‬ ‫سهام‬
‫به‬ ‫و‬ ‫کرده‬ ‫پیدا‬ ‫افزایش‬ ‫درصد‬ 2 ‫میزان‬ ‫به‬ »‫دولت‬
.‫است‬ ‫رسیده‬ ‫ریال‬ ‫میلیون‬ 915‫و‬ ‫ریال‬ ‫میلیارد‬ 2
‫شرکت‬ ‫درصد‬ 50 ‫ابرازی‬ ‫سهام‬ ‫سود‬ ‫همچنین‬
13 ‫میزان‬ ‫به‬ ‫الکترونیک‬ ‫قطعات‬ ‫صنایع‬ ‫سهامی‬
‫توسعه‬ ‫و‬ ‫تحقیقات‬ ‫از‬ ‫حمایت‬ ‫صندوق‬ ‫و‬ ‫درصد‬
‫به‬ ‫مادرتخصصی‬ ‫شرکت‬ ،‫الکترونیک‬ ‫صنایع‬
.‫است‬ ‫یافته‬ ‫کاهش‬ ‫درصد‬ 22 ‫میزان‬
‫‌ای‬‫ه‬‫سرمای‬ ‫‌های‬‫ی‬‫دارای‬ ‫تملک‬ ‫‌های‬‫ح‬‫طر‬ .3
‫ارتباطات‬ ‫و‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫در‬
‫ملی‬ ‫شبکه‬ ‫‌های‬‫ت‬‫زیرساخ‬ ‫توسعه‬ ‫و‬ ‫ایجاد‬
‫ارتباطات‬ ‫توسعه‬ ‫و‬ ‫مالیاتی‬ ‫جامع‬ ‫طرح‬ ،‫اطالعات‬
329 ‫و‬ 1200 ،1400 ‫با‬ ‫ترتیب‬ ‫به‬ ‫رادیویی‬
‫‌ای‬‫ه‬‫برنام‬ ‫اعتبارات‬ ‫‌ترین‬‫گ‬‫بزر‬ ،‫ریال‬ ‫میلیارد‬
‫حوزه‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫سرمای‬ ‫دارایی‬ ‫تملک‬ ‫‌های‬‫ح‬‫طر‬ ‫در‬ ‫را‬
‫خود‬ ‫به‬ 93 ‫سال‬ ‫بودجه‬ ‫الیحه‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬
‫سال‬ ‫این‬ ‫بودجه‬ ‫الیحه‬ ‫در‬ .‫‌اند‬‫ه‬‫داد‬ ‫اختصاص‬
‫‌ای‬‫ه‬‫سرمای‬ ‫دارایی‬ ‫تملک‬ ‫برنامه‬ ‫هیچ‬ ‫تنها‬ ‫نه‬
‫ارتباطات‬ ‫و‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫حوزه‬ ‫در‬ ‫جدیدی‬
‫به‬ ‫برنامه‬ 18 ‫بلکه‬ ،‫است‬ ‫نشده‬ ‫تعریف‬ ‫کشور‬
‫همانطور‬ .‫رسید‬ ‫خواهد‬ ‫شده‬ ‫تعیین‬ ‫دوره‬ ‫پایان‬
‫طرح‬ ‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫مشاهده‬ 5 ‫شماره‬ ‫جدول‬ ‫در‬ ‫که‬
‫گسترش‬ ،‫مالیاتی‬ ‫امور‬ ‫سازمان‬ ‫مالیاتی‬ ‫جامع‬
،‫دادگستری‬ ‫در‬ ‫اطالعات‬ ‫و‬ ‫ارتباطات‬ ‫فناوری‬
‫و‬ ‫انتظامی‬ ‫نیروی‬ ‫باسیم‬ ‫مخابراتی‬ ‫شبکه‬ ‫بهبود‬
‫مکانی‬ ‫‌های‬‫ه‬‫داد‬ ‫و‬ ‫‌ها‬‫ه‬‫شبک‬ ‫ساماندهی‬ ‫و‬ ‫توسعه‬
‫ترتیب‬ ‫به‬ ‫‌برداری‬‫ه‬‫نقش‬ ‫سازمان‬ ‫کشور‬ ‫سطح‬ ‫در‬
‫‌ای‬‫ه‬‫سرمای‬ ‫دارایی‬ ‫تملک‬ ‫‌های‬‫ح‬‫طر‬ ‫‌ترین‬‫گ‬‫بزر‬
‫سال‬ ‫این‬ ‫در‬ .‫یافت‬ ‫خواهند‬ ‫پایان‬ ‫که‬ ‫هستند‬
‫با‬ ‫مرتبط‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫سرمای‬ ‫دارایی‬ ‫تملک‬ ‫طرح‬ 6 ‫همه‬
‫خواهد‬ ‫پایان‬ ‫به‬ ‫انتظامی‬ ‫نیروی‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬
.‫رسید‬
_________________________________________________________________________________________________________


13921393
 
)1392-1393(
140125           1501500
    
140203           5005000
 41,086,09948,603,29618
:  1393 2 4.
________________________________________________________________________________________________ 
5.        )  (
   

1392

1393
10517007            138113938,8679,000
10422034          1391139314,80015,000
20210001          1387139369,30569,305
10411001       137913931,287,0001,200,000
10237001
       
 
    
 
138513931,048880
40812001          1380139324,69614,818
10517002
         

     138313935,0002,700
20218001
       

     1385139315,0008,000
10422017             1388139359,88031,700
10517026          1385139358,12130,000
10517013          13811393392,396200,000
40203012      137313933,0001,500
10303008            1390139353,00025,000
20210003
        
     
     1381139374,00030,000
47
)‫(تكفا‬‫ارتباطات‬‫و‬‫اطالعات‬‫فناوري‬‫كاربري‬‫توسعه‬‫ماهنامه‬
www.irannsr.org
www.irannsr.org
Information & Communication Technology Magazine
1392‫بهمن‬‫و‬‫دي‬
‫گزارش‬

48. ‫از‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫امور‬ ‫راهبری‬ ‫برنامه‬
‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫‌های‬‫ه‬‫برنام‬ ‫‌ترین‬‫م‬‫مه‬
‫اعتبارات‬ ،5 ‫جدول‬ .‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫محسوب‬ ‫کشور‬
.‫‌دهد‬‫ی‬‫م‬ ‫نشان‬ ‫را‬ ‫برنامه‬ ‫این‬ ‫مختلف‬ ‫‌های‬‫ح‬‫طر‬
‫‌های‬‫ل‬‫سا‬ ‫در‬ ‫طرح‬ 14 ،‫تاکنون‬ 1380 ‫سال‬ ‫از‬
9 ‫که‬ ‫شده‬ ‫تعریف‬ ‫عنوان‬ ‫همین‬ ‫تحت‬ ‫مختلف‬
5 ‫و‬ ‫رسیده‬ ‫پایان‬ ‫به‬ ‫گذشته‬ ‫‌های‬‫ل‬‫سا‬ ‫در‬ ‫طرح‬
94 ‫سال‬ ‫پایان‬ ‫تا‬ ‫و‬ ‫اجراست‬ ‫حال‬ ‫در‬ ‫آن‬ ‫طرح‬
.‫رسید‬ ‫خواهند‬ ‫پایان‬ ‫به‬ ‫آنها‬ ‫همگی‬
‫امور‬ ‫راهبری‬ ‫برنامه‬ ‫‌های‬‫ح‬‫طر‬ ‫اعتبارات‬
‫به‬ ‫رو‬ ‫گذشته‬ ‫سال‬ ‫همانند‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬
‫در‬ ‫شده‬ ‫‌بینی‬‫ش‬‫پی‬ ‫اعتبارات‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫کاهش‬
‫به‬ ،92 ‫مصوب‬ ‫اعتبارات‬ ‫به‬ ‫نسبت‬ 93 ‫سال‬
.‫‌دهد‬‫ی‬‫م‬ ‫نشان‬ ‫کاهش‬ ‫درصد‬ 30 ‫میزان‬
‫به‬ ‫تومان‬ ‫میلیارد‬ 1230 ‫مبلغ‬ ‫اختصاص‬ ‫البته‬
‫فناوری‬ ‫کاربردهای‬ ‫و‬ ‫خدمات‬ ،‫‌ها‬‫ت‬‫زیرساخ‬
‫اطالعات‬ ‫ملی‬ ‫شبکه‬ ‫و‬ ‫ارتباطات‬ ‫و‬ ‫اطالعات‬
‫و‬ ‫ارتباطات‬ ‫وزارت‬ ‫به‬ ‫متفرقه‬ ‫‌های‬‫ف‬‫ردی‬ ‫در‬
،‫کاهش‬ ‫این‬ ‫جبران‬ ‫‌بر‬‫ه‬‫عالو‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬
‫فناوری‬ ‫بخش‬ ‫توسعه‬ ‫جهت‬ ‫مناسبی‬ ‫اعتبار‬
،‫‌کند‬‫ی‬‫م‬ ‫فراهم‬ ‫را‬ ‫کشور‬ ‫ارتباطات‬ ‫و‬ ‫اطالعات‬
،‫شد‬ ‫اشاره‬ ‫آن‬ ‫به‬ ‫هم‬ ‫پیشتر‬ ‫که‬ ‫همانطور‬ ‫البته‬
‫‌های‬‫ف‬‫ردی‬ ‫در‬ ‫درج‬ ‫جای‬ ‫به‬ ‫اعتبار‬ ‫این‬ ‫بود‬ ‫بهتر‬
.‫‌شد‬‫ی‬‫م‬ ‫درج‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫برنام‬ ‫‌های‬‫ف‬‫ردی‬ ‫در‬ ‫متفرقه‬
‫ارتباطات‬ ‫وزارت‬ ‫اعتبارات‬ ‫و‬ ‫درآمدها‬ .4
‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫و‬
‫وزارت‬ ‫درآمدهای‬ ،‫ابتدا‬ ‫بخش‬ ‫این‬ ‫در‬
‫‌های‬‫ن‬‫سازما‬ ‫و‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫و‬ ‫ارتباطات‬
‫وزارت‬ ‫اعتبارات‬ ‫سپس‬ .‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫ذکر‬ ‫آن‬ ‫تابعه‬
‫و‬ ‫‌ها‬‫ت‬‫شرک‬ ‫و‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫و‬ ‫ارتباطات‬
‫‌ای‬‫ه‬‫برنام‬ ‫‌های‬‫ف‬‫ردی‬ ‫در‬ ‫آن‬ ‫تابعه‬ ‫‌های‬‫ن‬‫سازما‬
.‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫ارائه‬ ‫بودجه‬ ‫الیحه‬ ‫متفرقه‬ ‫و‬
‫فناوری‬ ‫و‬ ‫ارتباطات‬ ‫وزارت‬ ‫درآمدهای‬ )‫الف‬
‫اطالعات‬
،‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫مشاهده‬ 6 ‫جدول‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫همانطور‬
‫مقررات‬ ‫تنظیم‬ ‫سازمان‬ ،‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫‌بینی‬‫ش‬‫پی‬
‫از‬ ‫درصد‬ 96 ‫از‬ ‫بیش‬ ‫رادیویی‬ ‫ارتباطات‬
‫فناوری‬ ‫و‬ ‫ارتباطات‬ ‫وزارت‬ ‫درآمدهای‬ ‫کل‬
.‫سازد‬ ‫خواهد‬ ‫محقق‬ ‫را‬ ‫اطالعات‬
‫ارتباطات‬ ‫وزارت‬ ‫به‬ ‫مربوط‬ ‫درآمدهای‬ ‫مجموع‬
‫میلیارد‬ ‫هزار‬ 4/2 ‫از‬ ‫بیش‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫و‬
‫میلیارد‬ ‫هزار‬ 3/8 ‫از‬ ‫بیش‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫تومان‬
‫حق‬ ‫از‬ ‫حاصل‬ ‫درآمدهای‬ ‫به‬ ‫مربوط‬ ‫آن‬ ‫تومان‬
‫اپراتورها‬ ‫معوقه‬ ‫بدهی‬ ‫و‬ ‫جرایم‬ ،‫شبکه‬ ‫امتیاز‬
.‫است‬
‫فناوری‬ ‫و‬ ‫ارتباطات‬ ‫وزارت‬ ‫اعتبارات‬ )‫ب‬
‫اطالعات‬
‫ارتباطات‬ ‫وزارت‬ ‫به‬ ‫مربوط‬ ‫اعتبارات‬ ‫مجموع‬
‫میلیارد‬ ‫هزار‬ 2/4 ‫از‬ ‫بیش‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫و‬
‫کمتر‬ 93 ‫سال‬ ‫بودجه‬ ‫الیحه‬ ‫در‬ .‫است‬ ‫تومان‬
‫براساس‬ ‫وزارتخانه‬ ‫اعتبارات‬ ‫از‬ ‫درصد‬ 13 ‫از‬
‫و‬ ‫است‬ ‫یافته‬ ‫تخصیص‬ ‫وزارتخانه‬ ‫این‬ ‫به‬ ‫برنامه‬
‫تخصیصی‬ ‫اعتبارات‬ ‫کل‬ ‫از‬ ‫درصد‬ 87 ‫از‬ ‫بیشتر‬
‫از‬ .‫‌اند‬‫ه‬‫شد‬ ‫گنجانده‬ ‫متفرقه‬ ‫‌های‬‫ف‬‫ردی‬ ‫در‬
_________________________________________________________________________________________________________
   

1392

1393
10517006            1381139328,00010,000
20218002
        
   
     1385139386,00030,000
20210002         1379139375,00025,000
10303009           1390139318,0005,000
: 1  1393.
_________________________________________________________________________________________________________
6.      )  (
    




13921393
 
1392-1393
40812001
  
 
 
  ---153,776
1380139324,69614,81840-
  
 
603,062,683
   
  
      
 
1152,018
    
  
25200
40812003
)(
 
   132,373138713943,0001,80040-
40812012
 
 
   32,410,685139113941,977,1151,400,00029-
40812013
 
  
 1221,661,4171391139465,21742,26135-
40812014
 
 
  443,253,5001391139430,21718,13040-
2,100,2451,477,00930-
: 4   1393.
48
www.irannsr.orgwww.irannsr.org
Information & Communication Technology Magazine
)‫(تكفا‬‫ارتباطات‬‫و‬‫اطالعات‬‫فناوري‬‫كاربري‬‫توسعه‬‫ماهنامه‬
1392‫بهمن‬‫و‬‫دي‬
‫گزارش‬

49. (     
    8            
 96            .
8. 
1393)  (



149000




)
  
(
1500150
) 
50  -
)(
1,403,76501,403,765
) 50
  -
) ((
150,0000150,000
149001
)
(
060,00060,000
149100




 

-

30,530,000030,530,000
 500,0000500,000
 
)-(
2,400,00002,400,000
)(1400,0000400,000
320,0000320,000
  5,000,00005,000,000
-
 
1,500,00001,500,000
5000500
42,204,41560,00042,264,415
:  3    1393.
_____________________________________________________________
    8          
   2/4       8/3    
               .
(     
            4/2   
.   1393 13       
      87      
  .    91    
   9      .
9.1393




149000
1250,0001,513,4281,763,428
2 3,30003,300
3 1,50001,500
4 0231,366231,366
50225,000225,000
149001168,0000168,000
149100 222,000464,279686,279
.7
.8
49
)‫(تكفا‬‫ارتباطات‬‫و‬‫اطالعات‬‫فناوري‬‫كاربري‬‫توسعه‬‫ماهنامه‬
www.irannsr.org
www.irannsr.org
Information & Communication Technology Magazine
1392‫بهمن‬‫و‬‫دي‬
‫گزارش‬

50. __________________________________________________ 




44
- 


500,00011,800,00012,300,000
60
-
   

200,0003,300,0003,500,000
87
 -  

142,8000142,800
2,209,00021,795,97324,004,973
                
            8/3 
          .  
4/1       .
9.1393




149000
1250,0001,513,4281,763,428
2 3,30003,300
3 1,50001,500
4 0231,366231,366
50225,000225,000
149001168,0000168,000
149100 222,000464,279686,279
530000 
28
- 

500,000850,0001,350,000
29
-

 
150,0001,000,0001,150,000
31
-
 
71,40011,90083,300
34
-

 
02,400,0002,400,000
‫درصد‬ 91 ‫به‬ ‫نزدیک‬ ‫اعتبارات‬ ‫کل‬ ‫میان‬
‫‌ای‬‫ه‬‫سرمای‬ ‫دارایی‬ ‫تملک‬ ‫‌های‬‫ح‬‫طر‬ ‫اعتبارات‬
‫اعتبارات‬ ‫از‬ ‫درصد‬ 9 ‫از‬ ‫بیش‬ ‫و‬ ‫هستند‬
.‫هستند‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫هزین‬ ‫اعتبارات‬ ‫تخصیص‬
‫وصول‬ ‫و‬ ‫تعیین‬ ‫قانون‬ ‫تصویب‬ ‫به‬ ‫توجه‬ ‫با‬
‫بخش‬ ‫فعالیت‬ ‫‌السهم‬‫ق‬‫ح‬ ‫و‬ ‫‌االمتیاز‬‫ق‬‫ح‬
‫انتظار‬ ‫مخابرات‬ ‫و‬ ‫پست‬ ‫زمینه‬ ‫در‬ ‫غیردولتی‬
‫هزار‬ 3/8 ‫از‬ ‫بیش‬ ‫درآمد‬ ‫به‬ ‫توجه‬ ‫با‬ ‫‌رفت‬‫ی‬‫م‬
‫به‬ ‫میزان‬ ‫همین‬ ‫معادل‬ ‫رقمی‬ ‫تومانی‬ ‫میلیارد‬
‫تخصیص‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫و‬ ‫ارتباطات‬ ‫وزارت‬
‫هزار‬ 1/4 ‫حدود‬ ‫یافته‬ ‫تخصیص‬ ‫مبلغ‬ .‫‌یافت‬‫ی‬‫م‬
.‫است‬ ‫قانونی‬ ‫تعهد‬ ‫از‬ ‫‌تر‬‫ن‬‫پایی‬ ‫تومان‬ ‫میلیارد‬
‫درباره‬ ‫الیحه‬ ‫واحده‬ ‫ماده‬ ‫احکام‬ .5
‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫و‬ ‫ارتباطات‬
20 ‫شامل‬ ،93 ‫سال‬ ‫بودجه‬ ‫الیحه‬ ‫واحده‬ ‫ماده‬
‫مصارف‬ ‫حیث‬ ‫از‬ ‫مجموع‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫تبصره‬
.‫است‬ ‫ریال‬ ‫میلیون‬ 7,832,398,522 ‫از‬ ‫بیش‬
‫بخش‬ ‫به‬ ‫مربوط‬ ‫واحده‬ ‫ماده‬ ‫از‬ ‫تبصره‬ ‫سه‬
  .    91    
   9      .
9.1393




149000
1250,0001,513,4281,763,428
2 3,30003,300
3 1,50001,500
4 0231,366231,366
50225,000225,000
149001168,0000168,000
149100 222,000464,279686,279
530000 
28
- 

500,000850,0001,350,000
29
-

 
150,0001,000,0001,150,000
31
-
 
71,40011,90083,300
34
-

 
02,400,0002,400,000
50
www.irannsr.orgwww.irannsr.org
Information & Communication Technology Magazine
)‫(تكفا‬‫ارتباطات‬‫و‬‫اطالعات‬‫فناوري‬‫كاربري‬‫توسعه‬‫ماهنامه‬
1392‫بهمن‬‫و‬‫دي‬
‫گزارش‬

51. ___________________________________________________________________________________________________________
10.      1393   1392    
  1393
    1392

6
(     
       
    
     
     
)150,000,000,000,000(   
         
         
      
       
    
      
        
    )88(    
          
        
.
1-38-         
       
        
    )150.000.000.000.000(
            
           
        
       
             
  )88(        
           
 .       
        
           
.         
 .
          
            
         
         )
  ( .
       
       
      
      
      
        . 
      
        
 .
________________________________________________________________________________________________ 
  1393    1392
           
            
         
           
 .
-            
   .
12
(      
         
        
         
            
      
)   (  
5300034 9     
-        
 .
10.          
            
           
               
    )ICT( 
35-530000  -     
  .
       
       
  ICT  
      .
12
(      
       
      
         
    .
9.           
        
           
   .
          
      
  .    
      
       
.9
51
)‫(تكفا‬‫ارتباطات‬‫و‬‫اطالعات‬‫فناوري‬‫كاربري‬‫توسعه‬‫ماهنامه‬
www.irannsr.org
www.irannsr.org
Information & Communication Technology Magazine
1392‫بهمن‬‫و‬‫دي‬
‫گزارش‬

52. ________________________________________________________________________________________________ 
  1393    1392
     
        
        
    .
15
(       
         
         
    )   
»«»16«    1389  (
          
)(     
         
    .  
         
        
»64«    1391    
        
)  (    
      
          
.
86.        
              
       )  
»«»16«    1389    
24/12/1388(          
)(         
          .  
    )2,400,000,000,000(
   74-5500009     .
        
            
»64«    1391     
      )  ( 
         
           .
          
         
 ICT  .
       
      
         
        
        
  74-550000  
   .
:     1393.
___________________________________________________________________________________________________________
  1393    1392
   .    
        
       
          
      
.      
      .
12
(        
        
       
       
       
     
       
      
)900,000,000,000(   
     
        
        
        
         
       
      
      
        
     . 
     
 .     
   .
     
 2    
  1393 .
52
www.irannsr.orgwww.irannsr.org
Information & Communication Technology Magazine
)‫(تكفا‬‫ارتباطات‬‫و‬‫اطالعات‬‫فناوري‬‫كاربري‬‫توسعه‬‫ماهنامه‬
1392‫بهمن‬‫و‬‫دي‬
‫گزارش‬

53. ‫جدول‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫و‬ ‫ارتباطات‬
‫سال‬ ‫بودجه‬ ‫قانون‬ ‫با‬ ‫و‬ ‫شده‬ ‫ذکر‬ ‫آن‬ ‫جزییات‬ 9
.‫است‬ ‫شده‬ ‫تحلیل‬ ‫و‬ ‫مقایسه‬ 92
‫برنامه‬ ‫با‬ 93 ‫سال‬ ‫بودجه‬ ‫الیحه‬ ‫تطبیق‬ .6
‫توسعه‬ ‫پنجم‬
،‫‌گذاری‬‫ت‬‫سیاس‬ ‫میان‬ ‫ارتباط‬ ‫ایجاد‬ ‫در‬ ‫ناتوانی‬
‫‌های‬‫ف‬‫ضع‬ ‫از‬ ‫یکی‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬ ‫و‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫برنام‬
‫در‬ ‫‌خصوص‬‫ه‬‫ب‬ ‫عمومی‬ ‫مالیه‬ ‫در‬ ‫اساسی‬
‫فقدان‬ .‫است‬ ‫توسعه‬ ‫حال‬ ‫در‬ ‫کشورهای‬
،‫‌گذاری‬‫ت‬‫سیاس‬ ‫‌دهنده‬‫ط‬‫ارتبا‬ ‫سازوکار‬ ‫یک‬
‫عوامل‬ ‫در‬ ‫ریشه‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬ ‫و‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫برنام‬
‫مالی‬ ‫منابع‬ ‫‌بینی‬‫ش‬‫پی‬ ‫در‬ ‫ناتوانی‬ .‫دارد‬ ‫متعددی‬
‫ناتوانی‬ ،‫‌مدت‬‫ه‬‫کوتا‬ ‫زمانی‬ ‫‌های‬‫ه‬‫دور‬ ‫برای‬ ‫حتی‬
‫ناتوانی‬ ،‫سیاستی‬ ‫‌های‬‫ت‬‫اولوی‬ ‫به‬ ‫منابع‬ ‫هدایت‬ ‫در‬
‫مبنای‬ ‫بر‬ ‫سیاستی‬ ‫‌های‬‫ت‬‫اولوی‬ ‫طراحی‬ ‫در‬
‫‌ریزی‬‫ه‬‫برنام‬ ‫کردن‬ ‫محدود‬ ‫در‬ ‫ناتوانی‬ ،‫برنامه‬
،‫امکانات‬ ‫محدوده‬ ‫در‬ ‫سیاستی‬ ‫‌های‬‫ت‬‫اولوی‬ ‫و‬
‫نظام‬ ‫در‬ ‫پاسخگویی‬ ‫و‬ ‫‌پذیری‬‫ت‬‫مسئولی‬ ‫فقدان‬
‫فرایند‬ ‫که‬ ‫هستند‬ ‫عواملی‬ ‫مجموعه‬ ‫‌گیری‬‫م‬‫تصمی‬
‫آنها‬ ‫نتیجه‬ ‫و‬ ‫‌کنند‬‫ی‬‫م‬ ‫مختل‬ ‫را‬ ‫‌گیری‬‫م‬‫تصمی‬
‫‌های‬‫ب‬‫انتخا‬ ‫برای‬ ‫مخرب‬ ‫و‬ ‫ضعیف‬ ‫کارکردهای‬
.‫است‬ ‫دولت‬ ‫مالی‬
‫آن‬ ‫موانع‬ ‫و‬ ‫بودجه‬ ‫و‬ ‫برنامه‬ ‫ارتباط‬
‫و‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫برنام‬ ‫ارتباط‬ ‫موضوع‬ ‫نیز‬ ‫ایران‬ ‫در‬
‫بخش‬ ‫مدیریت‬ ‫در‬ ‫ابزار‬ ‫دو‬ ‫‌عنوان‬‫ه‬‫(ب‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬
‫و‬ ‫‌ریزان‬‫ه‬‫برنام‬ ‫ذهنی‬ ‫دغدغه‬ ‫دیرباز‬ ‫از‬ )‫عمومی‬
‫‌های‬‫ه‬‫برنام‬ ‫اصوال‬ .‫است‬ ‫بوده‬ ‫کشور‬ ‫‌گیران‬‫م‬‫تصمی‬
‫تنظیم‬ ‫ساله‬ 5 ‫زمانی‬ ‫بازه‬ ‫یک‬ ‫برای‬ ‫توسعه‬
‫دولت‬ ‫مالی‬ ‫برنامه‬ ‫بودجه‬ ‫که‬ ‫درحالی‬ ،‫‌شوند‬‫ی‬‫م‬
‫زمانی‬ ‫تشابه‬ ‫وجه‬ ‫این‬ .‫است‬ ‫سال‬ ‫یک‬ ‫برای‬
‫که‬ ‫است‬ ‫شده‬ ‫برداشت‬ ‫و‬ ‫تصور‬ ‫این‬ ‫موجب‬
‫‌ای‬‫ه‬‫بودج‬ ‫برنامه‬ 5 ‫بر‬ ‫مشتمل‬ ‫توسعه‬ ‫‌های‬‫ه‬‫برنام‬
‫بودجه‬ ‫برنامه‬ 5 ‫تدوین‬ ‫راه‬ ‫از‬ ‫باید‬ ‫قاعدتا‬ ‫و‬ ‫است‬
.‫شود‬ ‫محقق‬ ‫توسعه‬ ‫‌های‬‫ه‬‫برنام‬ ‫اهداف‬ ‫سنواتی‬
‫و‬ ‫رفته‬ ‫آن‬ ‫پی‬ ‫در‬ ‫کشور‬ ‫‌گیران‬‫م‬‫تصمی‬ ،‫بنابراین‬
‫یکدیگر‬ ‫راستای‬ ‫در‬ ‫دو‬ ‫این‬ ‫که‬ ‫‌اند‬‫ه‬‫داشت‬ ‫انتظار‬
‫در‬ ‫اما‬ .‫کنند‬ ‫دنبال‬ ‫را‬ ‫واحدی‬ ‫هدف‬ ‫و‬ ‫باشند‬
‫سنواتی‬ ‫‌های‬‫ه‬‫بودج‬ ‫و‬ ‫توسعه‬ ‫‌های‬‫ه‬‫برنام‬ ‫عمل‬
‫را‬ ‫همدیگر‬ ‫تنها‬ ‫نه‬ ‫و‬ ‫‌اند‬‫ه‬‫رفت‬ ‫را‬ ‫خود‬ ‫راه‬ ‫یک‬ ‫هر‬
‫با‬ ‫تعارض‬ ‫در‬ ‫اوقات‬ ‫گاهی‬ ‫بلکه‬ ،‫‌اند‬‫ه‬‫نکرد‬ ‫تقویت‬
‫منطقی‬ ‫پیوند‬ ،‫درواقع‬ .‫‌اند‬‫ه‬‫گرفت‬ ‫قرار‬ ‫نیز‬ ‫همدیگر‬
‫وجود‬ ‫کشور‬ ‫در‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬ ‫و‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫برنام‬ ‫بین‬
‫ملی‬ ‫منابع‬ ‫اتالف‬ ‫به‬ ‫بعضا‬ ‫کاستی‬ ‫این‬ ‫و‬ ‫نداشته‬
‫عوامل‬ ‫در‬ ‫ریشه‬ ‫نارسایی‬ ‫این‬ .‫است‬ ‫شده‬ ‫منجر‬
:‫از‬ ‫عبارتند‬ ‫آنها‬ ‫از‬ ‫برخی‬ ‫که‬ ‫دارند‬ ‫مختلفی‬
‫و‬ ‫سنواتی‬ ‫‌های‬‫ه‬‫بودج‬ ‫متفاوت‬ ‫اهداف‬ )‫الف‬
‫عمومی‬ ‫بخش‬ ‫در‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬ :‫توسعه‬ ‫‌های‬‫ه‬‫برنام‬
‫انجام‬‫برای‬‫مالی‬‫مصارف‬‫و‬‫منابع‬‫‌بینی‬‫ش‬‫پی‬‫بر‬‫ناظر‬
‫و‬ ‫وظایف‬ ‫این‬ .‫است‬ ‫دولت‬ ‫وظایف‬ ‫و‬ ‫‌ها‬‫ت‬‫ماموری‬
‫قوانین‬ ‫براساس‬ ‫تاریخی‬ ‫دوره‬ ‫یک‬ ‫در‬ ‫‌ها‬‫ت‬‫ماموری‬
‫شده‬ ‫گذاشته‬ ‫دولت‬ ‫برعهده‬ ‫مختلف‬ ‫مقررات‬ ‫و‬
‫نیز‬ ‫آنها‬ ‫عمده‬ ‫و‬ ‫دارند‬ ‫قانونی‬ ‫چارچوب‬ ‫و‬ ‫است‬
‫‌ها‬‫ت‬‫دول‬ ‫که‬ ‫درحالی‬ .‫دارند‬ ‫تداوم‬ ‫زمان‬ ‫طول‬ ‫در‬
‫‌بندی‬‫ت‬‫اولوی‬ ‫درصدد‬ ‫توسعه‬ ‫‌های‬‫ه‬‫برنام‬ ‫راه‬ ‫از‬
‫نیازهای‬ ‫براساس‬ ‫خود‬ ‫‌های‬‫ت‬‫ماموری‬ ‫و‬ ‫وظایف‬
‫از‬ ‫بودجه‬ ‫کارکرد‬ ‫درواقع‬ .‫‌اند‬‫ه‬‫بود‬ ‫کشور‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫توسع‬
‫‌های‬‫ه‬‫برنام‬ .‫است‬ ‫بوده‬ ‫متفاوت‬ ‫توسعه‬ ‫‌های‬‫ه‬‫برنام‬
‫و‬ ‫‌ها‬‫ت‬‫اولوی‬ ‫‌برد‬‫ش‬‫پی‬ ‫برای‬ ‫ابزاری‬ ‫‌مثابه‬‫ه‬‫ب‬ ‫توسعه‬
‫شکل‬ ،‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫ایجاد‬ ‫زمان‬ ‫گذر‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫نیازهایی‬
‫برای‬ ‫سندی‬ ،‫بودجه‬ ‫که‬ ‫درحالی‬ .‫‌اند‬‫ه‬‫گرفت‬
‫آثار‬ ‫و‬ ‫دولت‬ ‫ثابت‬ ‫تقریبا‬ ‫‌های‬‫ت‬‫ماموری‬ ‫نمایش‬
.‫آنهاست‬ ‫مالی‬
‫محدودیت‬ ‫از‬ ‫‌ها‬‫ت‬‫سیاس‬ ‫تبعیت‬ ‫عدم‬ )‫ب‬
‫به‬ ‫برنامه‬ ‫سند‬ ‫(تبدیل‬ ‫مزبور‬ ‫پدیده‬ :‫منابع‬
‫برای‬ ‫جدید‬ ‫تکالیف‬ ‫و‬ ‫وظایف‬ ‫از‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫مجموع‬
‫که‬ ‫واقعیت‬ ‫این‬ ‫کنار‬ ‫در‬ )‫اجرایی‬ ‫‌های‬‫ه‬‫دستگا‬
‫منابع‬ ‫محدودیت‬ ‫به‬ ‫توجه‬ ‫با‬ ‫‌ها‬‫ه‬‫برنام‬ ‫تصمیمات‬
‫اعتبار‬ ‫درعمل‬ ،‫‌شوند‬‫ی‬‫نم‬ ‫اتخاذ‬ ‫آنان‬ ‫‌های‬‫ه‬‫هزین‬ ‫و‬
‫‌های‬‫ش‬‫رو‬ ‫به‬ .‫‌برد‬‫ی‬‫م‬ ‫سوال‬ ‫زیر‬ ‫را‬ ‫برنامه‬ ‫احکام‬
‫‌گونه‬‫چ‬‫هی‬ ‫بدون‬ ‫که‬ ‫داد‬ ‫نشان‬ ‫‌توان‬‫ی‬‫م‬ ‫مختلفی‬
‫مجموعه‬ ،‫دولت‬ ‫برای‬ ‫جدید‬ ‫وظایف‬ ‫تعیین‬
‫را‬ ‫دولت‬ ‫که‬ ‫نیست‬ ‫حدی‬ ‫در‬ ‫کشور‬ ‫مالی‬ ‫امکانات‬
.‫کند‬ ‫عمل‬ ‫فعلی‬ ‫تکالیف‬ ‫و‬ ‫وظایف‬ ‫به‬ ‫سازد‬ ‫قادر‬
‫آنچه‬ ‫بین‬ ‫فاحش‬ ‫اختالف‬ ‫به‬ ‫منجر‬ ‫موضوع‬ ‫این‬
‫و‬ ‫‌گردد‬‫ی‬‫م‬ ،‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫عمل‬ ‫آنچه‬ ‫و‬ ‫داده‬ ‫قول‬ ‫که‬
‫‌گذاری‬‫ت‬‫سیاس‬‫‌اعتباری‬‫ی‬‫ب‬‫نیز‬‫آن‬‫نتیجه‬‫کمترین‬
‫‌های‬‫ه‬‫برنام‬ ‫‌های‬‫ت‬‫سیاس‬ ‫ضعیف‬ ‫ارتباط‬ .‫است‬
‫آگاهانه‬ ‫نقض‬ ‫به‬ ‫منجر‬ ‫منابع‬ ‫محدودیت‬ ‫و‬ ‫توسعه‬
‫قوانین‬ ‫از‬ ‫بسیاری‬ ‫بلکه‬ ،‫برنامه‬ ‫احکام‬ ‫تنها‬ ‫نه‬
.‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫دیگر‬
‫به‬ :‫‌ریزی‬‫ه‬‫برنام‬ ‫بر‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬ ‫دیدگاه‬ ‫غلبه‬ )‫ج‬
‫برنامه‬ ‫احکام‬ ‫از‬ ‫بسیاری‬ ‫که‬ ‫گفت‬ ‫‌توان‬‫ی‬‫م‬ ‫جرات‬
‫بودجه‬ ‫‌های‬‫ه‬‫تبصر‬ ‫و‬ ‫احکام‬ ‫از‬ ‫برتر‬ ‫ماهیتی‬ ‫پنجم‬
‫تکالیفی‬ ‫و‬ ‫وظایف‬ ‫آن‬ ‫طبق‬ ‫که‬ ‫ندارند‬ ‫سنواتی‬
‫روشن‬ ‫مالی‬ ‫منابع‬ ‫بدون‬ ‫و‬ ‫‌بندی‬‫ت‬‫اولوی‬ ‫بدون‬
.‫‌گذارد‬‫ی‬‫م‬ ‫دولت‬ ‫برعهده‬
)213( ‫ماده‬ ‫در‬ :‫برنامه‬ ‫نامطلوب‬ ‫عملکرد‬ )‫د‬
‫حسن‬ ‫منظور‬ ‫«به‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫آمده‬ ‫برنامه‬ ‫قانون‬
‫پیشرفت‬ ‫میزان‬ ‫ارزیابی‬ ‫و‬ ‫برنامه‬ ‫قانون‬ ‫اجرای‬
،‫برنامه‬ ‫کلی‬ ‫‌های‬‫ت‬‫سیاس‬ ‫چارچوب‬ ‫در‬ ‫کشور‬
‫شهریور‬ ‫پایان‬ ‫تا‬ ‫مکلفند‬ ‫اجرایی‬ ‫‌های‬‫ه‬‫دستگا‬
‫مواد‬ ‫از‬ ‫یک‬ ‫هر‬ ‫عملکرد‬ ‫از‬ ‫گزارشی‬ ‫سال‬ ‫هر‬ ‫ماه‬
.‫نماید‬ ‫تسلیم‬ ‫معاونت‬ ‫به‬ ‫را‬ ‫قبل‬ ‫سال‬ ‫‌ربط‬‫ی‬‫ذ‬
‫مذکور‬ ‫عملکرد‬ ‫گزارش‬ ‫است‬ ‫موظف‬ ‫معاونت‬
‫و‬ ‫برنامه‬ ‫مواد‬ ‫بررسی‬ ‫و‬ ‫خود‬ ‫نظرات‬ ‫با‬ ‫همراه‬ ‫را‬
‫‌جمهور‬‫س‬‫ریی‬ ‫به‬ ‫مربوطه‬ ‫متغیرهای‬ ‫و‬ ‫‌ها‬‫ص‬‫شاخ‬
‫گزارش‬ ‫است‬ ‫مکلف‬ ‫‌جمهور‬‫س‬‫ریی‬ .‫کند‬ ‫ارائه‬
‫تا‬ ‫سالیانه‬ ‫بودجه‬ ‫الیحه‬ ‫با‬ ‫همزمان‬ ‫را‬ ‫مذکور‬
‫شورای‬ ‫مجلس‬ ‫به‬ ‫سال‬ ‫هر‬ ‫آذرماه‬ ‫پانزدهم‬
‫به‬ ‫علنی‬ ‫جلسه‬ ‫در‬ ‫را‬ ‫آن‬ ‫خالصه‬ ‫و‬ ‫ارائه‬ ‫اسالمی‬
.»‫برساند‬ ‫نمایندگان‬ ‫اطالع‬
‫گزارش‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫سالی‬ ‫اولین‬ 1392 ‫سال‬
‫ارائه‬ ‫تاخیر‬ ‫سال‬ ‫سه‬ ‫با‬ ‫پنجم‬ ‫برنامه‬ ‫عملکرد‬
‫‌های‬‫ل‬‫سا‬ ‫در‬ ‫برنامه‬ ‫عملکرد‬ ‫اینکه‬ ‫با‬ ‫و‬ ‫‌شود‬‫ی‬‫م‬
‫به‬ 1393 ‫بودجه‬ ‫الیحه‬ ‫همراه‬ 1391 ‫و‬ 1390
‫‌دهد‬‫ی‬‫م‬ ‫نشان‬ ‫نتایج‬ ‫اما‬ ،‫است‬ ‫شده‬ ‫ارائه‬ ‫مجلس‬
‫سال‬ ‫دو‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫توسعه‬ ‫پنجم‬ ‫برنامه‬ ‫عملکرد‬ ‫که‬
.‫است‬ ‫نبوده‬ ‫‌آمیز‬‫ت‬‫موفقی‬
‫ناموفق‬ ‫عملکرد‬ ‫عمده‬ ‫دالیل‬ ‫از‬ ‫یکی‬ ‫که‬ ‫هرچند‬
‫‌ها‬‫ت‬‫محدودی‬ ،‫سال‬ ‫دو‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫پنجم‬ ‫برنامه‬
‫کاهش‬ ‫از‬ ‫(ناشی‬ ‫مالی‬ ‫منابع‬ ‫کمبودهای‬ ‫و‬
‫مشکالت‬ ،‫‌براین‬‫ه‬‫عالو‬ ‫اما‬ ،‫است‬ )‫نفتی‬ ‫درآمدهای‬
‫الگوی‬ ‫فقدان‬ ،‫پنجم‬ ‫برنامه‬ ‫ساختاری‬ ‫نواقص‬ ‫و‬
‫و‬ ‫پایبندی‬ ،‫برنامه‬ ‫عملکرد‬ ‫ارزیابی‬ ‫مشخص‬
‫و‬ ‫مالی‬ ‫بار‬ ،‫بودجه‬ ‫به‬ ‫برنامه‬ ‫ساختار‬ ‫وابستگی‬
‫در‬ ‫شده‬ ‫‌بینی‬‫ش‬‫پی‬ ‫جدید‬ ‫تکالیف‬ ‫وسیع‬ ‫حجم‬
‫عدم‬ ،‫برنامه‬ ‫پشتیبان‬ ‫اسناد‬ ‫ارائه‬ ‫عدم‬ ،‫برنامه‬
‫ضمانت‬ ‫و‬ ‫برنامه‬ ‫در‬ ‫کمی‬ ‫‌های‬‫ص‬‫شاخ‬ ‫ارائه‬
‫در‬ ‫موثر‬ ‫عوامل‬ ‫جمله‬ ‫از‬ ‫نیز‬ ‫برنامه‬ ‫ضعیف‬ ‫اجرایی‬
.‫‌آید‬‫ی‬‫م‬ ‫‌شمار‬‫ه‬‫ب‬ ‫برنامه‬ ‫نامطلوب‬ ‫عملکرد‬
‫پیوند‬‫بودجه‬‫و‬‫برنامه‬‫بین‬‫‌توان‬‫ی‬‫م‬‫چگونه‬
‫کرد؟‬ ‫برقرار‬
‫‌ریزی‬‫ه‬‫برنام‬ ‫زدن‬ ‫پیوند‬ ‫برای‬ ‫مختلف‬ ‫کشورهای‬
‫«چارچوب‬ ‫‌نام‬‫ه‬‫ب‬ ‫سازوکاری‬ ‫از‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬ ‫و‬
‫این‬ .‫‌کنند‬‫ی‬‫م‬ ‫استفاده‬ »‫مخارج‬ ‫‌مدت‬‫ن‬‫میا‬
‫‌گذاری‬‫ت‬‫سیاس‬ ،‫‌ریزی‬‫ه‬‫برنام‬ ‫وظیفه‬ ‫سه‬ ‫سازوکار‬
‫پیوسته‬ ‫چارچوب‬ ‫یک‬ ‫در‬ ‫را‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬ ‫و‬
‫ناشی‬ ‫مشکالت‬ ‫و‬ ‫‌سازد‬‫ی‬‫م‬ ‫مرتبط‬ ‫یکدیگر‬ ‫با‬
.‫‌دهد‬‫ی‬‫م‬ ‫تقلیل‬ ‫را‬ ‫دولت‬ ‫وظایف‬ ‫گسترش‬ ‫از‬
‫چارچوب‬ ‫در‬ ‫را‬ ‫سیاستی‬ ‫‌های‬‫ب‬‫انتخا‬ ‫همچنین‬
‫این‬ ‫در‬ .‫‌دهد‬‫ی‬‫م‬ ‫قرار‬ ‫دسترس‬ ‫در‬ ‫امکانات‬
‫مبنای‬ ‫بر‬ ‫سیاستی‬ ‫‌های‬‫ت‬‫اولوی‬ ،‫سازوکار‬
‫در‬ ‫منابع‬ ‫توسط‬ ‫که‬ ‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫تعیین‬ ‫برنامه‬
‫چارچوب‬ ‫‌براین‬‫ه‬‫عالو‬ .‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫محدود‬ ‫دسترس‬
)‫کابینه‬ ‫(معموال‬ ‫سطح‬ ‫باالترین‬ ‫در‬ ‫‌گیری‬‫م‬‫تصمی‬
‫میان‬ ‫ارتباط‬ ‫ایجاد‬ ‫در‬ ‫ناتوانی‬
‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬ ‫و‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫برنام‬ ،‫‌گذاری‬‫ت‬‫سیاس‬
‫عمومی‬ ‫مالیه‬ ‫در‬ ‫اساسی‬ ‫‌های‬‫ف‬‫ضع‬ ‫از‬ ‫یکی‬
‫توسعه‬ ‫حال‬ ‫در‬ ‫کشورهای‬ ‫در‬ ‫‌خصوص‬‫ه‬‫ب‬
‫‌دهنده‬‫ط‬‫ارتبا‬ ‫سازوکار‬ ‫یک‬ ‫فقدان‬ .‫است‬
‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬ ‫و‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫برنام‬ ،‫‌گذاری‬‫ت‬‫سیاس‬
‫دارد‬ ‫متعددی‬ ‫عوامل‬ ‫در‬ ‫ریشه‬
53
)‫(تكفا‬‫ارتباطات‬‫و‬‫اطالعات‬‫فناوري‬‫كاربري‬‫توسعه‬‫ماهنامه‬
www.irannsr.org
www.irannsr.org
Information & Communication Technology Magazine
1392‫بهمن‬‫و‬‫دي‬
‫گزارش‬

54. ‫را‬ ‫‌گذاری‬‫ت‬‫سیاس‬ ‫چارچوب‬ ‫این‬ .‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫تعیین‬
‫طراحی‬ ‫البته‬ .‫‌سازد‬‫ی‬‫م‬ ‫محدود‬ ‫امکانات‬ ‫حیطه‬ ‫در‬
‫وجود‬ ،‫فنی‬ ‫‌های‬‫ی‬‫پشتیبان‬ ‫مستلزم‬ ‫چارچوب‬ ‫این‬
‫مجموعه‬ ‫اجرای‬ ‫و‬ ‫نهادن‬ ‫بنا‬ ‫و‬ ‫موردنیاز‬ ‫اطالعات‬
.‫است‬ ‫‌گیری‬‫م‬‫تصمی‬ ‫نظام‬ ‫تقویت‬ ‫برای‬ ‫فرآیندهایی‬
‫چارچوب‬،‫ابتدا‬‫در‬‫مخارج‬‫‌مدت‬‫ن‬‫میا‬‫چارچوب‬‫در‬
‫درآمدها‬ ‫‌های‬‫ی‬‫‌بین‬‫ش‬‫پی‬ ‫‌منظور‬‫ه‬‫ب‬ ‫کالن‬ ‫اقتصاد‬
‫قرار‬ ‫استفاده‬ ‫مورد‬ ‫آینده‬ ‫سال‬ ‫سه‬ ‫مخارج‬ ‫و‬
‫انضباط‬ ‫به‬ ‫دستیابی‬ ‫برای‬ ‫مرحله‬ ‫این‬ .‫‌گیرد‬‫ی‬‫م‬
‫بر‬ ‫مشتمل‬ ‫دوم‬ ‫مرحله‬ .‫است‬ ‫حیاتی‬ ‫کالن‬ ‫مالی‬
‫و‬ ‫‌ها‬‫ت‬‫فعالی‬ ،‫اهداف‬ ،‫اول‬ ‫گام‬ ‫در‬ .‫است‬ ‫گام‬ ‫سه‬
.‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫مرور‬ ‫‌ها‬‫ه‬‫وزارتخان‬ ‫و‬ ‫‌ها‬‫ش‬‫بخ‬ ‫دستاورهای‬
‫‌های‬‫ه‬‫زیربرنام‬ ‫و‬ ‫‌ها‬‫ه‬‫برنام‬ ‫سر‬ ‫بر‬ ،‫دوم‬ ‫گام‬ ‫در‬
.‫‌گیرد‬‫ی‬‫م‬ ‫صورت‬ ‫توافق‬ ‫‌ها‬‫ش‬‫بخ‬ ‫و‬ ‫‌ها‬‫ه‬‫وزارتخان‬
‫‌ای‬‫ه‬‫سرمای‬ ‫و‬ ‫جاری‬ ‫‌های‬‫ه‬‫هزین‬ ،‫سوم‬ ‫گام‬ ‫در‬
‫سال‬ ‫سه‬ ‫برای‬ ‫توافق‬ ‫مورد‬ ‫‌های‬‫ح‬‫طر‬ ‫و‬ ‫‌ها‬‫ه‬‫برنام‬
‫مورد‬ ‫در‬ ،‫سوم‬ ‫مرحله‬ ‫در‬ .‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫تعیین‬ ‫آتی‬
‫در‬ .‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫توافق‬ ‫‌دار‬‫ت‬‫اولوی‬ ‫‌های‬‫ه‬‫برنام‬ ‫و‬ ‫اهداف‬
‫و‬ ‫‌ها‬‫ه‬‫وزارتخان‬ ‫هزینه‬ ‫‌های‬‫ف‬‫سق‬ ،‫چهارم‬ ‫مرحله‬
‫چارچوب‬ ‫کلی‬ ‫‌طور‬‫ه‬‫ب‬ ‫و‬ ‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫تعیین‬ ‫‌ها‬‫ش‬‫بخ‬
.‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫مشخص‬ ‫تفصیلی‬ ‫صورت‬ ‫به‬ ‫مخارج‬
‫کابینه‬ ‫توسط‬ ‫‌ها‬‫ه‬‫هزین‬ ‫سقف‬ ،‫پنجم‬ ‫مرحله‬ ‫در‬
‫‌ها‬‫ه‬‫وزارتخان‬ ،‫بعد‬ ‫مرحله‬ ‫در‬ .‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫تعیین‬
‫به‬ ‫اقدام‬ ‫کابینه‬ ‫مصوب‬ ‫‌های‬‫ف‬‫سق‬ ‫داخل‬ ‫در‬
،‫هفتم‬ ‫مرحله‬ ‫در‬ .‫‌کنند‬‫ی‬‫م‬ ‫ساله‬ ‫سه‬ ‫‌های‬‫ن‬‫تخمی‬
‫به‬ ‫و‬ ‫بازنگری‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫برنام‬ ‫نهاد‬ ‫در‬ ‫‌ها‬‫ن‬‫تخمی‬ ‫نیز‬
.‫‌شوند‬‫ی‬‫م‬ ‫ارائه‬ ‫مجلس‬ ‫و‬ ‫کابینه‬
‫و‬ ‫توسعه‬ ‫‌های‬‫ه‬‫برنام‬ ‫بین‬ ‫اخیر‬ ‫‌های‬‫ه‬‫ده‬ ‫طی‬
‫منطقی‬ ‫پیوند‬ ‫کشور‬ ‫در‬ ‫سنواتی‬ ‫‌های‬‫ه‬‫بودج‬
‫مورد‬ ‫منابع‬ ‫به‬ ‫توجه‬ ‫عدم‬ .‫است‬ ‫نداشته‬ ‫وجود‬
‫برای‬ ‫انعطاف‬ ‫فقدان‬ ‫و‬ ‫برنامه‬ ‫احکام‬ ‫برای‬ ‫نیاز‬
‫مشکل‬ ‫است‬ ‫شده‬ ‫موجب‬ ‫محتمل‬ ‫سناریوهای‬
‫میان‬ ‫گسست‬ ‫در‬ ،‫پیش‬ ‫از‬ ‫بیش‬ ‫فوق‬ ‫مزمن‬
92 ‫‌های‬‫ل‬‫سا‬ ‫بودجه‬ ‫قوانین‬ ‫و‬ ‫پنجم‬ ‫برنامه‬ ‫قانون‬
‫میزان‬ ‫سنجش‬ ‫امکان‬ ‫اساسا‬ ‫و‬ ‫شود‬ ‫آشکار‬ 93 ‫و‬
.‫باشد‬ ‫نداشته‬ ‫وجود‬ ‫انطباق‬
‫و‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫حوزه‬ ‫در‬ ‫توسعه‬ ‫پنجم‬ ‫برنامه‬
‫‌تواند‬‫ی‬‫م‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫احکامی‬ ‫دارای‬ ‫هم‬ ‫ارتباطات‬
‫سند‬ ‫نظیر‬ ‫باالدستی‬ ‫اسناد‬ ‫اهداف‬ ‫تحقق‬ ‫زمینه‬
‫اجرای‬ ‫قانون‬ ‫نظیر‬ ‫بسترسازی‬ ‫قوانین‬ ،‫‌انداز‬‫م‬‫چش‬
‫قانون‬ ،‫اساسی‬ ‫قانون‬ 44 ‫اصل‬ ‫‌های‬‫ت‬‫سیاس‬
‫خدمات‬ ‫مدیریت‬ ‫قانون‬ ‫و‬ ‫‌ها‬‫ه‬‫یاران‬ ‫هدفمندسازی‬
‫احکام‬ ‫تحقق‬ .‫کند‬ ‫تسهیل‬ ‫و‬ ‫تضمین‬ ‫را‬ ‫کشوری‬
‫در‬ ‫آنها‬ ‫اعتبار‬ ‫تامین‬ ‫طریق‬ ‫از‬ ‫پنجم‬ ‫برنامه‬
‫بنابراین‬ .‫است‬ ‫‌پذیر‬‫ن‬‫امکا‬ ‫سالیانه‬ ‫‌های‬‫ه‬‫بودج‬
‫و‬ ‫سالیانه‬ ‫بودجه‬ ‫اعتبارات‬ ‫بین‬ ‫منطقی‬ ‫ارتباط‬
‫به‬ ‫دستیابی‬ ‫اصلی‬ ‫الزامات‬ ‫از‬ ‫پنجم‬ ‫برنامه‬ ‫احکام‬
‫برخی‬ ‫ادامه‬ ‫در‬ .‫است‬ ‫توسعه‬ ‫پنجم‬ ‫برنامه‬ ‫اهداف‬
‫ارتباطات‬ ‫و‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫بخش‬ ‫احکام‬ ‫از‬
‫(مواد‬ ‫توسعه‬ ‫پنجم‬ ‫برنامه‬ ‫قانون‬ ‫در‬ ‫مندرج‬
93 ‫سال‬ ‫بودجه‬ ‫الیحه‬ ‫با‬ )»23« ‫و‬ »35« ،»46«
.‫‌شوند‬‫ی‬‫م‬ ‫تحلیل‬ ‫کشور‬
)46( ‫ماده‬
‫سال‬ ‫بودجه‬ ‫الیحه‬ ‫در‬ ‫اینکه‬ ‫وجود‬ ‫با‬ -»‫«الف‬ ‫بند‬
،‫‌ها‬‫ت‬‫زیرساخ‬ ‫توسعه‬ ‫بخش‬ ‫به‬ ‫مناسبی‬ ‫اعتبار‬ 93
‫و‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫کاربردهای‬ ‫و‬ ‫خدمات‬
‫یافته‬ ‫اختصاص‬ ‫اطالعات‬ ‫ملی‬ ‫شبکه‬ ‫و‬ ‫ارتباطات‬
‫یک‬ ‫هر‬ ‫به‬ ‫مربوط‬ ‫اعتبار‬ ‫جزییات‬ ‫و‬ ‫تفکیک‬ ،‫است‬
‫و‬ ‫کاربردی‬ ،‫خدماتی‬ ‫و‬ ‫زیرساختی‬ ‫‌های‬‫ش‬‫بخ‬ ‫از‬
‫‌ها‬‫ت‬‫زیرساخ‬ ‫توسعه‬ .‫نیست‬ ‫مشخص‬ ‫محتوایی‬
‫و‬ ‫کارآمد‬ ‫‌گیری‬‫ه‬‫بهر‬ ‫امکان‬ ،‫محتوا‬ ‫به‬ ‫توجه‬ ‫بدون‬
‫میسر‬ ‫را‬ ‫ارتباطات‬ ‫و‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫از‬ ‫اثربخش‬
‫این‬ ‫به‬ ‫اختصاصی‬ ‫بودجه‬ ‫بنابراین‬ .‫‌سازد‬‫ی‬‫نم‬
‫‌های‬‫ت‬‫زیرساخ‬ ‫توسعه‬ ‫با‬ ‫مناسب‬ ‫بایستی‬ ‫بخش‬
‫در‬ ‫شفافیت‬ ‫عدم‬ ‫دلیل‬ ‫به‬ ‫که‬ ‫باشد‬ ‫ارتباطی‬
‫ارتباطات‬ ‫وزارت‬ ‫صرف‬ ‫تاکید‬ ‫و‬ ‫بخش‬ ‫این‬ ‫بودجه‬
‫‌ای‬‫ه‬‫بودج‬ ‫‌رسد‬‫ی‬‫م‬ ‫نظر‬ ‫به‬ ،‫‌ها‬‫ت‬‫زیرساخ‬ ‫توسعه‬ ‫بر‬
‫کاربردها‬ ‫و‬ ‫خدمات‬ ‫و‬ ‫محتوا‬ ‫بخش‬ ‫به‬ ‫مناسب‬
‫به‬ ‫مربوط‬ ‫بودجه‬ ‫تخصیص‬ .‫نیابد‬ ‫اختصاص‬
‫‌ای‬‫ه‬‫بودج‬ ‫بیشتر‬ ‫شفافیت‬ ‫نیازمند‬ ‫کاربرد‬ ‫و‬ ‫محتوا‬
‫وزارت‬ ‫طرف‬ ‫از‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫بودج‬ ‫گزارشات‬ ‫ارائه‬ ‫و‬
‫مستمر‬ ‫نظارت‬ ‫و‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫و‬ ‫ارتباطات‬
‫بودجه‬ ‫‌کرد‬‫ه‬‫هزین‬ ‫بر‬ ‫اسالمی‬ ‫شورای‬ ‫مجلس‬
.‫است‬
‫‌گذاری‬‫ک‬‫اشترا‬‫و‬‫اتصال‬‫با‬‫مرتبط‬‫اعتبار‬-»‫«ب‬‫بند‬
‫بند‬ ‫موضوع‬ ‫اطالعات‬ ‫ملی‬ ‫شبکه‬ ‫در‬ ‫اطالعات‬
‫‌های‬‫ه‬‫دستگا‬ ‫بین‬ ‫پنجم‬ ‫برنامه‬ )46( ‫ماده‬ »‫«ب‬
‫در‬ ‫متاسفانه‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫شده‬ ‫توزیع‬ ‫مختلف‬
‫یک‬ ‫وجود‬ ‫عدم‬ ‫دلیل‬ ‫به‬ ‫گذشته‬ ‫‌های‬‫ل‬‫سا‬
‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫حوزه‬ ‫در‬ ‫واحد‬ ‫متولی‬ ‫و‬ ‫ناظر‬
‫در‬ ‫هدفمند‬ ‫صورت‬ ‫به‬ ‫اعتبار‬ ‫این‬ ‫ارتباطات‬ ‫و‬
‫و‬ ‫اتصال‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫نشده‬ ‫هزینه‬ ‫حکم‬ ‫این‬ ‫اجرای‬
‫مختلف‬ ‫‌های‬‫ه‬‌‫ا‬‫دستگ‬ ‫اطالعات‬ ‫‌گذاری‬‫ک‬‫اشترا‬
‫است‬ ‫الزم‬ .‫است‬ ‫نشده‬ ‫محقق‬ ‫موثر‬ ‫صورت‬ ‫به‬
‫مرجعی‬ ‫طرف‬ ‫از‬ ‫اعتبار‬ ‫این‬ ‫تایید‬ ‫و‬ ‫تخصیص‬
‫یا‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫و‬ ‫ارتباطات‬ ‫وزارت‬ ‫همچون‬
‫هم‬ ‫این‬ .‫شود‬ ‫نظارت‬ ‫مجازی‬ ‫فضای‬ ‫عالی‬ ‫شورای‬
.‫است‬ ‫تحقق‬ ‫قابل‬ ‫واحده‬ ‫ماده‬ ‫در‬ ‫بند‬ ‫یک‬ ‫درج‬ ‫با‬
‫‌های‬‫ه‬‫داد‬ ‫ملی‬ ‫زیرساخت‬ ‫اجرای‬ -»‫«هـ‬ ‫بند‬
‫و‬ ‫توسعه‬ ‫‌های‬‫ه‬‫برنام‬ ‫بین‬ ‫اخیر‬ ‫‌های‬‫ه‬‫ده‬ ‫طی‬
‫وجود‬ ‫منطقی‬ ‫پیوند‬ ‫کشور‬ ‫در‬ ‫سنواتی‬ ‫‌های‬‫ه‬‫بودج‬
‫برای‬ ‫نیاز‬ ‫مورد‬ ‫منابع‬ ‫به‬ ‫توجه‬ ‫عدم‬ .‫است‬ ‫نداشته‬
‫سناریوهای‬ ‫برای‬ ‫انعطاف‬ ‫فقدان‬ ‫و‬ ‫برنامه‬ ‫احکام‬
‫از‬ ‫بیش‬ ‫فوق‬ ‫مزمن‬ ‫مشکل‬ ‫است‬ ‫شده‬ ‫موجب‬ ‫محتمل‬
‫قوانین‬ ‫و‬ ‫پنجم‬ ‫برنامه‬ ‫قانون‬ ‫میان‬ ‫گسست‬ ‫در‬ ،‫پیش‬
‫امکان‬ ‫اساسا‬ ‫و‬ ‫شود‬ ‫آشکار‬ 93 ‫و‬ 92 ‫‌های‬‫ل‬‫سا‬ ‫بودجه‬
‫باشد‬ ‫نداشته‬ ‫وجود‬ ‫انطباق‬ ‫میزان‬ ‫سنجش‬
54
www.irannsr.orgwww.irannsr.org
Information & Communication Technology Magazine
)‫(تكفا‬‫ارتباطات‬‫و‬‫اطالعات‬‫فناوري‬‫كاربري‬‫توسعه‬‫ماهنامه‬
1392‫بهمن‬‫و‬‫دي‬
‫گزارش‬

55. ‫فناوری‬ ‫حوزه‬ ‫در‬ ‫کشور‬ ‫‌های‬‫ت‬‫اولوی‬ ‫از‬ ‫مکانی‬
‫اخیر‬ ‫‌های‬‫ل‬‫سا‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫ارتباطات‬ ‫و‬ ‫اطالعات‬
‫پیشرفت‬ ‫مناسب‬ ‫بودجه‬ ‫اختصاص‬ ‫عدم‬ ‫دلیل‬ ‫به‬
‫نیز‬ ‫کاداستر‬ ‫پروژه‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫نداشته‬ ‫چشمگیری‬
‫کافی‬ ‫بودجه‬ ‫اختصاص‬ .‫‌رود‬‫ی‬‫م‬ ‫پیش‬ ‫کندی‬ ‫به‬
)46( ‫ماده‬ »‫«هـ‬ ‫بند‬ ‫موضوع‬ ‫حکم‬ ‫تحقق‬ ‫جهت‬
.‫است‬ ‫الزامی‬ ‫پنجم‬ ‫برنامه‬ ‫قانون‬
‫برنامه‬ ‫قانون‬ )46( ‫ماده‬ ‫از‬ »‫«ح‬ ‫بند‬ -»‫«ح‬ ‫بند‬
‫فناوری‬ ‫و‬ ‫ارتباطات‬ ‫وزارت‬ ،‫کشور‬ ‫توسعه‬ ‫پنجم‬
‫کشور‬ ‫علمی‬ ‫شبکه‬ ‫ایجاد‬ ‫به‬ ‫مکلف‬ ‫را‬ ‫اطالعات‬
‫نخست‬ ‫فاز‬ ‫صرفا‬ ‫تاکنون‬ ‫همه‬ ‫این‬ ‫با‬ .‫است‬ ‫کرده‬
‫شایان‬ ‫راستا‬ ‫این‬ ‫در‬ .‫است‬ ‫یافته‬ ‫تحقق‬ ‫شبکه‬ ‫این‬
‫صورت‬ ‫به‬ ‫کالن‬ ‫طرح‬ ‫این‬ ‫بودجه‬ ‫است‬ ‫ذکر‬
‫به‬ ‫مربوط‬ ‫اعتبارات‬ ‫محل‬ ‫از‬ ‫صرفا‬ ‫و‬ ‫غیرمستقیم‬
‫و‬ ‫زیرساخت‬ ‫‌رسانی‬‫ع‬‫اطال‬ ‫‌های‬‫ه‬‫شبک‬ ‫ایجاد‬ ‫طرح‬
‫پژوهشی‬ ‫و‬ ‫علمی‬ ‫مراکز‬ ‫در‬ ‫اطالعاتی‬ ‫‌های‬‫ه‬‫شاهرا‬
‫شده‬ ‫تامین‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫رایان‬ ‫محیط‬ ‫در‬ ‫آموزش‬ ‫توسعه‬ ‫و‬
‫این‬ ‫اعتبارات‬ ‫اتمام‬ ‫سبب‬ ‫به‬ ‫اینکه‬ ‫بر‬ ‫مضافا‬ .‫بود‬
‫آتی‬ ‫فازهای‬ ‫تحقق‬ ،92 ‫سال‬ ‫پایان‬ ‫در‬ ‫ردیف‬
‫و‬ ‫اختصاصی‬ ‫سنواتی‬ ‫بودجه‬ ‫تعیین‬ ‫مستلزم‬ ‫آن‬
.‫است‬ 93 ‫بودجه‬ ‫الیحه‬ ‫در‬ ‫مستقل‬
)35( ‫ماده‬
‫الکترونیکی‬ ‫پرونده‬ ‫استقرار‬ ‫اینکه‬ ‫به‬ ‫توجه‬ ‫با‬
‫مراکز‬ ‫اطالعاتی‬ ‫‌های‬‫ه‬‫سامان‬ ‫و‬ ‫ایرانیان‬ ‫سالمت‬
‫و‬ ‫درمان‬ ،‫بهداشت‬ ‫وزارت‬ ‫وظایف‬ ‫از‬ ‫سالمت‬
‫برنامه‬ ‫قانون‬ )35( ‫ماده‬ ‫موضوع‬ ‫پزشکی‬ ‫آموزش‬
‫‌های‬‫ل‬‫سا‬ ‫همچون‬ ‫امسال‬ ،‫است‬ ‫توسعه‬ ‫پنجم‬
‫حکم‬ ‫این‬ ‫تحقق‬ ‫برای‬ ‫مناسب‬ ‫بودجه‬ ‫گذشته‬
‫تلفیق‬ ‫اینکه‬ ‫ضمن‬ ،‫است‬ ‫نشده‬ ‫گرفته‬ ‫نظر‬ ‫در‬
‫و‬ ‫ارجاع‬ ‫نظام‬ ‫با‬ ‫سالمت‬ ‫الکترونیکی‬ ‫پرونده‬
‫سمت‬ ‫به‬ ‫را‬ ‫بخش‬ ‫این‬ ‫اعتبارات‬ ،‫خانواده‬ ‫پزشک‬
‫سوق‬ ‫خانواده‬ ‫پزشک‬ ‫و‬ ‫ارجاع‬ ‫نظام‬ ‫اجرای‬
.‫‌دهد‬‫ی‬‫م‬
)231( ‫ماده‬
)231( ‫ماده‬ ‫به‬ ‫مربوط‬ ‫اعتبارات‬ ‫‌رسد‬‫ی‬‫م‬ ‫نظر‬ ‫به‬
،‫نباشد‬ ‫کافی‬ ‫حکم‬ ‫این‬ ‫تحقق‬ ‫برای‬ ‫پنجم‬ ‫برنامه‬
‫تومان‬ ‫میلیارد‬ 216 ‫حدود‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫بودج‬ ‫با‬ ‫زیرا‬
‫حکم‬ ‫این‬ ‫مهم‬ ‫اهداف‬ ‫از‬ ‫یکی‬ ‫به‬ ‫‌توان‬‫ی‬‫نم‬
‫از‬ ‫درصدی‬ 50 ‫حداقل‬ ‫سهم‬ ‫به‬ ‫«رسیدن‬ ‫یا‬
.‫یافت‬ ‫دست‬ »‫افتا‬ ‫‌افزارهای‬‫م‬‫نر‬ ‫و‬ ‫تجهیزات‬
‫مذکور‬ ‫حکم‬ ‫تحقق‬ ‫برای‬ ‫پنجم‬ ‫برنامه‬ ‫براساس‬
‫وزارت‬ ‫و‬ ‫اطالعات‬ ‫وزارت‬ ‫به‬ ‫بایستی‬ ‫بودجه‬ ‫این‬
.‫یابد‬ ‫اختصاص‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫و‬ ‫ارتباطات‬
‫‌گیری‬‫ه‬‫نتیج‬
‫ارتباطات‬ ‫و‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫بخش‬ ‫اعتبارات‬
‫‌های‬‫ل‬‫سا‬ ‫به‬ ‫نسبت‬ 93 ‫سال‬ ‫بودجه‬ ‫الیحه‬ ‫در‬
‫بوده‬ ‫برخوردار‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫مالحظ‬ ‫قابل‬ ‫رشد‬ ‫از‬ ‫گذشته‬
‫از‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫و‬ ‫ارتباطات‬ ‫سهم‬ ‫و‬ ‫است‬
‫رسیده‬ ‫درصد‬ 1/55 ‫به‬ ‫دولت‬ ‫عمومی‬ ‫اعتبارات‬
‫توجه‬ ‫از‬ ‫حاکی‬ ‫مالحظه‬ ‫قابل‬ ‫رشد‬ ‫این‬ ‫که‬ ‫است‬
‫ارتباطات‬ ‫و‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫حوزه‬ ‫به‬ ‫دولت‬ ‫ویژه‬
‫ملی‬ ‫شبکه‬ ‫به‬ ‫مناسب‬ ‫اعتبار‬ ‫تخصیص‬ ،‫است‬
‫در‬ ‫دولت‬ ‫تکالیف‬ ‫‌ترین‬‫م‬‫مه‬ ‫از‬ ‫که‬ ‫اطالعات‬
‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫حوزه‬ ‫در‬ ‫توسعه‬ ‫پنجم‬ ‫برنامه‬
‫دولت‬ ‫در‬ ‫گذشته‬ ‫‌های‬‫ل‬‫سا‬ ‫در‬ ‫است‬ ‫ارتباطات‬ ‫و‬
93‫سال‬‫بودجه‬‫الیحه‬،‫‌گرفت‬‫ی‬‫نم‬‫قرار‬‫توجه‬‫مورد‬
‫شبکه‬ ‫اجرای‬ ‫و‬ ‫توسعه‬ ‫به‬ ‫دولت‬ ‫اهتمام‬ ‫از‬ ‫نشان‬
‫‌های‬‫ت‬‫زیرساخ‬ ‫از‬ ‫یکی‬ ‫عنوان‬ ‫به‬ ‫اطالعات‬ ‫ملی‬
‫افزایش‬ ‫وجود‬ ‫با‬ .‫دارد‬ ‫کشور‬ ‫توسعه‬ ‫اساسی‬
‫و‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫بخش‬ ‫اعتبارات‬ ‫توجه‬ ‫قابل‬
‫‌االمتیاز‬‫ق‬‫ح‬ ‫وصول‬ ‫تغییر‬ ‫اجازه‬ ‫قانون‬ ،‫ارتباطات‬
‫و‬ ‫پست‬ ‫زمینه‬ ‫در‬ ‫غیردولتی‬ ‫بخش‬ ‫‌السهم‬‫ق‬‫ح‬ ‫و‬
،‫بود‬ ‫شده‬ ‫تصویب‬ ‫مجلس‬ ‫در‬ ‫اخیرا‬ ‫که‬ ‫مخابرات‬
‫درآمد‬ ‫وجود‬ ‫با‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫نیامده‬ ‫در‬ ‫اجرا‬ ‫به‬ ‫کامل‬
‫تنها‬ ‫ارتباطات‬ ‫وزارت‬ ‫میلیاردی‬ 3800 ‫از‬ ‫بیش‬
‫و‬ ‫ارتباطات‬ ‫وزارت‬ ‫به‬ ‫آن‬ ‫میلیارد‬ 2400 ‫حدود‬
...‫و‬ ‫‌ها‬‫ت‬‫زیرساخ‬ ‫توسعه‬ ‫جهت‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬
‫الیحه‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫دیگری‬ ‫نکته‬ .‫است‬ ‫یافته‬ ‫اختصاص‬
‫ارتباطات‬‫و‬‫اطالعات‬‫فناوری‬‫بخش‬‫در‬ 93‫بودجه‬
‫قابل‬ ‫ارقام‬ ‫اختصاص‬ ،‫کرد‬ ‫اشاره‬ ‫آن‬ ‫به‬ ‫‌توان‬‫ی‬‫م‬
‫اصول‬ ‫با‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫متفرقه‬ ‫اعتبارات‬ ‫در‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫مالحظ‬
‫این‬ ‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫پیشنهاد‬ .‫دارد‬ ‫منافات‬ ‫‌نویسی‬‫ه‬‫بودج‬
‫مساله‬ .‫شود‬ ‫منتقل‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫برنام‬ ‫‌های‬‫ف‬‫ردی‬ ‫به‬ ‫موارد‬
‫نبودن‬ ‫شفاف‬ ،‫کرد‬ ‫اشاره‬ ‫‌توان‬‫ی‬‫م‬ ‫که‬ ‫دیگری‬
‫اعتبارات‬ ‫ویژه‬ ‫به‬ ‫اعتبارات‬ ‫عناوین‬ ‫از‬ ‫برخی‬
‫نظارت‬ ‫تحقق‬ ‫برای‬ ‫است‬ ‫الزم‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫متفرقه‬
‫در‬ ‫بیشتری‬ ‫شفافیت‬ ،‫آنها‬ ‫‌کرد‬‫ه‬‫هزین‬ ‫بر‬ ‫بیشتر‬
‫دیگر‬ ‫یکی‬ .‫شود‬ ‫لحاظ‬ ‫اعتبارات‬ ‫این‬ ‫عناوین‬
‫دیدن‬ ‫کمرنگ‬ ،‫بودجه‬ ‫در‬ ‫توجه‬ ‫قابل‬ ‫نکات‬ ‫از‬
‫و‬ ‫‌ها‬‫ت‬‫زیرساخ‬ ‫توسعه‬ ‫در‬ ‫خصوصی‬ ‫بخش‬ ‫نقش‬
‫که‬ ‫است‬ ‫ارتباطات‬ ‫و‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫صنعت‬
‫در‬ ‫خصوصی‬ ‫بخش‬ ‫مهم‬ ‫نقش‬ ‫به‬ ‫اشاره‬ ‫علیرغم‬
‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫صنعت‬ ‫و‬ ‫‌ها‬‫ت‬‫زیرساخ‬ ‫توسعه‬
‫در‬ ‫عبارتی‬ ‫توسعه‬ ‫پنجم‬ ‫برنامه‬ ‫در‬ ‫ارتباطات‬ ‫و‬
‫که‬ ‫یافت‬ ‫‌توان‬‫ی‬‫نم‬ ‫متفرقه‬ ‫و‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫برنام‬ ‫اعتبارات‬
‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫پیشنهاد‬ .‫باشد‬ ‫داشته‬ ‫تاکید‬ ‫مهم‬ ‫این‬ ‫بر‬
-‫عمومی‬ ‫مشارکت‬ ‫همچون‬ ‫‌هایی‬‫م‬‫مکانیس‬ ‫که‬
‫و‬ ‫واحده‬ ‫ماده‬ ‫احکام‬ ‫برخی‬ ‫در‬ )PPP( ‫خصوصی‬
.‫شود‬ ‫لحاظ‬ ‫‌ها‬‫ف‬‫ردی‬ ‫عناوین‬
‫ارتباطات‬ ‫و‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫بخش‬ ‫اعتبارات‬
‫‌های‬‫ل‬‫سا‬ ‫به‬ ‫نسبت‬ 93 ‫سال‬ ‫بودجه‬ ‫الیحه‬ ‫در‬
‫بوده‬ ‫برخوردار‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫مالحظ‬ ‫قابل‬ ‫رشد‬ ‫از‬ ‫گذشته‬
‫از‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫و‬ ‫ارتباطات‬ ‫سهم‬ ‫و‬ ‫است‬
‫رسیده‬ ‫درصد‬ 1/55 ‫به‬ ‫دولت‬ ‫عمومی‬ ‫اعتبارات‬
‫توجه‬ ‫از‬ ‫حاکی‬ ‫مالحظه‬ ‫قابل‬ ‫رشد‬ ‫این‬ ‫که‬ ‫است‬
‫و‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫حوزه‬ ‫به‬ ‫دولت‬ ‫ویژه‬
‫است‬ ‫ارتباطات‬
55
)‫(تكفا‬‫ارتباطات‬‫و‬‫اطالعات‬‫فناوري‬‫كاربري‬‫توسعه‬‫ماهنامه‬
www.irannsr.org
www.irannsr.org
Information & Communication Technology Magazine
1392‫بهمن‬‫و‬‫دي‬
‫گزارش‬

56. ‫مقدمه‬
)ICT( ‫ارتباطات‬ ‫و‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬
‫توسعه‬ ‫راهبردی‬ ‫ارکان‬ ‫از‬ ‫یکی‬ ‫‌عنوان‬‫ه‬‫ب‬
‫کارآفرینی‬ ‫سطح‬ ‫ارتقای‬ ‫و‬ )SD( ‫پایدار‬
‫جهانی‬ ‫دهکده‬ ‫در‬ ‫‌بنیان‬‫ش‬‫دان‬ ‫پیشرفت‬ ‫و‬
‫جایگاه‬ ‫از‬ ‫درک‬ ‫این‬ ‫و‬ ‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫تلقی‬ ‫امروز‬
‫به‬ ‫کشورهای‬ ‫نگاه‬ ‫تا‬ ‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫سبب‬ ‫فاوا‬
‫روند‬ ‫خود‬ ‫دیجیتالی‬ ‫‌های‬‫ت‬‫زیرساخ‬ ‫توسعه‬
‫پیداست‬ ‫ناگفته‬ .‫بگیرد‬ ‫خود‬ ‫به‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫فزایند‬
‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫نفوذ‬ ‫سطح‬ ‫اندازه‬ ‫هر‬ ‫که‬
‫‌های‬‫ی‬‫‌گذار‬‫ه‬‫سرمای‬ ‫سطح‬ ‫و‬ ‫مردم‬ ‫میان‬ ‫در‬
‫قابل‬ ‫عرصه‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫باالدستی‬ ‫و‬ ‫‌دستی‬‫ن‬‫پایی‬
)empowerment( ‫‌افزایی‬‫ن‬‫توا‬ ،‫باشد‬ ‫توجه‬
‫‌واسطه‬‫ه‬‫ب‬ ‫گوناگون‬ ‫‌های‬‫ه‬‫عرص‬ ‫در‬ ‫کشور‬ ‫یک‬
‫توسعه‬ .‫یافت‬ ‫خواهد‬ ‫چشمگیر‬ ‫افزایش‬ ‫فاوا‬
‫و‬ ‫اجتماعی‬ ‫تامین‬ ‫و‬ ‫رفاه‬ ،‫بهداشت‬ ،‫آموزش‬
،‫مدیریتی‬ ‫و‬ ‫‌گیری‬‫م‬‫تصمی‬ ‫نهادهای‬ ‫تقویت‬
‫دهه‬ ‫سه‬ ‫در‬ ‫فاوا‬ ‫‌های‬‫ل‬‫پتانسی‬ ‫‌ترین‬‫م‬‫مه‬ ‫از‬
‫‌های‬‫ه‬‫نگا‬ ‫تمرکز‬ ‫به‬ ‫موجب‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫بوده‬ ‫اخیر‬
.‫است‬ ‫شده‬ ‫عرصه‬ ‫این‬ ‫به‬ ‫‌المللی‬‫ن‬‫بی‬ ‫جدی‬
‫حال‬ ‫در‬ ‫و‬ ‫اول‬ ‫جهان‬ ‫به‬ ‫موسوم‬ ‫کشورهای‬
‫پر‬ ‫بازار‬ ‫در‬ ‫را‬ ‫خود‬ ‫‌آفرینی‬‫ش‬‫ارز‬ ،‫توسعه‬
‫گسترده‬ ‫‌گذاری‬‫ه‬‫سرمای‬ ‫بر‬ ،‫امروزی‬ ‫تکاپوی‬
‫‌رسد‬‫ی‬‫م‬ ‫نظر‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫‌اند‬‫ه‬‫داد‬ ‫اختصاص‬ ‫فاوا‬ ‫روی‬
‫آموزش‬ ‫مانند‬ ‫‌ها‬‫ه‬‫حوز‬ ‫از‬ ‫برخی‬ ‫در‬ ‫آنها‬ ‫برد‬
،‫‌مدار‬‫ی‬‫‌ت‬‫ی‬‫آ‬ ‫تجارت‬ ‫و‬ ‫الکترونیک‬ ‫دولت‬ ،‫عالی‬
.‫است‬ ‫بوده‬ ‫فاوا‬ ‫‌های‬‫ت‬‫زیرساخ‬ ‫توسعه‬ ‫مدیون‬
‫از‬ ،‫‌جنوبی‬‫ه‬‫کر‬ ‫و‬ ‫مالزی‬ ،‫هندوستان‬ ‫کشور‬ ‫سه‬
‫در‬ ‫که‬ ‫‌روند‬‫ی‬‫م‬ ‫‌شمار‬‫ه‬‫ب‬ ‫آسیا‬ ‫فاوای‬ ‫‌های‬‫ب‬‫قط‬
‫صنعت‬ ‫این‬ ‫تحرک‬ ‫در‬ ،‫سنگاپور‬ ‫و‬ ‫چین‬ ‫کنار‬
.‫دارند‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫مالحظ‬ ‫قابل‬ ‫نقش‬ ،‫جهان‬ ‫در‬ ‫نوپا‬
‫استراتژیک‬ ‫جایگاه‬ ‫دلیل‬ ‫به‬ ‫که‬ ‫نیز‬ ‫انگلستان‬
‫مجازی‬ ‫فضای‬ ‫توسعه‬ ‫در‬ ‫همواره‬ ،‫اروپا‬ ‫در‬ ‫خود‬
‫دلیل‬ ‫به‬ ،‫نهایت‬ ‫در‬ .‫است‬ ‫بوده‬ ‫پیشگام‬ ‫و‬ ‫موثر‬
‫آن‬ ‫تاثیر‬ ‫و‬ ‫فاوا‬ ‫عرصه‬ ‫بودن‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫رشت‬ ‫میان‬
‫در‬ ‫حضورش‬ ‫احتمال‬ ‫و‬ ‫گوناگون‬ ‫صنایع‬ ‫بر‬
،‫اقتصادی‬ ،‫اجتماعی‬ ‫مختلف‬ ‫‌های‬‫ه‬‫عرص‬
‫‌توان‬‫ی‬‫نم‬ ،‫جامعه‬ ‫یک‬ ‫در‬ ‫بهداشتی‬ ‫و‬ ‫سیاسی‬
‫و‬ ‫اقتصادی‬ ‫‌های‬‫ه‬‫برنام‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫داشت‬ ‫انتظار‬
‫توسعه‬ ‫برای‬ ‫واحدی‬ ‫بودجه‬ ،‫کشورها‬ ‫ملی‬
‫‌ای‬‫ه‬‫حوز‬ ‫هر‬ ،‫‌شک‬‫ی‬‫ب‬ .‫شود‬ ‫گرفته‬ ‫نظر‬ ‫در‬ ‫فاوا‬
‫‌بینی‬‫ش‬‫پی‬ ‫که‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫آیند‬ ‫و‬ ‫توانمندی‬ ‫براساس‬
‫انجام‬ ‫فاوا‬ ‫عرصه‬ ‫در‬ ‫‌گذاری‬‫ه‬‫سرمای‬ ،‫‌کند‬‫ی‬‫م‬
‫با‬ ‫فرآیند‬ ‫و‬ ‫یابد‬ ‫افزایش‬ ‫کار‬ ‫بازدهی‬ ‫تا‬ ‫‌دهد‬‫ی‬‫م‬
‫عرصه‬ ‫در‬ ‫بنابراین‬ .‫شود‬ ‫هدایت‬ ‫‌تر‬‫ن‬‫آسا‬ ‫روشی‬
‫‌های‬‫ص‬‫شاخ‬ ‫با‬ ‫ما‬ ،‫کشورها‬ ‫در‬ ‫فاوا‬ ‫بررسی‬
‫با‬ ‫تنها‬ ‫نه‬ ‫و‬ ‫داریم‬ ‫سروکار‬ ‫فاوا‬ ‫عرصه‬ ‫با‬ ‫مرتبط‬
‫قضیه‬ ‫این‬ .GNP ‫مانند‬ ‫شاخصی‬ ‫یا‬ ‫عدد‬ ‫یک‬
‫گرفته‬ ‫قرار‬ ‫اشاره‬ ‫مورد‬ ‫‌روی‬‫ش‬‫پی‬ ‫مقاله‬ ‫در‬
‫عرصه‬ ‫مختلف‬ ‫‌های‬‫ص‬‫شاخ‬ ‫بررسی‬ ‫با‬ ‫و‬ ‫است‬
‫توجه‬ ‫و‬ ‫جدیت‬ ‫و‬ ‫‌گذاری‬‫ه‬‫سرمای‬ ‫میزان‬ ، ‫فاوا‬
،‫اقتصادی‬ ،‫آموزشی‬ ‫فرآیندهای‬ ‫در‬ ‫عرصه‬ ‫این‬
‫مورد‬ ‫کشور‬ 4 ‫این‬ ‫اجتماعی‬ ‫و‬ ‫زیرساخت‬
.‫است‬ ‫گرفته‬ ‫قرار‬ ‫بررسی‬
‫دیجیتالی‬ ‫کارآفرینی‬ ‫و‬ ‫‌آفرینی‬‫ش‬‫ارز‬
‫بانک‬ ‫‌المللی‬‫ن‬‫بی‬ ‫توسعه‬ ‫گزارش‬ ‫مقدمه‬ ‫در‬
‫منتشر‬ ‫میالدی‬ 2012 ‫سال‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫جهانی‬
‫که‬ ‫است‬ ‫شده‬ ‫اشاره‬ ‫موضوع‬ ‫این‬ ‫به‬ ،‫شد‬
‫این‬ ‫در‬ ‫‌گذاری‬‫ه‬‫سرمای‬ ‫توسعه‬ ‫و‬ ‫فاوا‬ ‫انقالب‬
،‫جهان‬ ‫کشور‬ 200 ‫از‬ ‫بیش‬ ‫میان‬ ‫در‬ ‫بخش‬
‫انگلستان‬ ‫و‬ ‫‌جنوبی‬‫ه‬‫کر‬ ،‫مالزی‬ ،‫هندوستان‬ ‫کشورهای‬ ‫در‬ ‫دیجیتالی‬ ‫‌آفرینی‬‫ش‬‫ارز‬
‫ارتباطات‬‫و‬‫اطالعات‬‫فناوری‬‫بودجه‬‫بر‬‫تاملی‬
‫جهان‬‫کشورهای‬‫در‬‫آقازمانی‬ ‫محمد‬ ‫علی‬
56
www.irannsr.orgwww.irannsr.org
Information & Communication Technology Magazine
)‫(تكفا‬‫ارتباطات‬‫و‬‫اطالعات‬‫فناوري‬‫كاربري‬‫توسعه‬‫ماهنامه‬
1392‫بهمن‬‫و‬‫دي‬
‫مقاله‬

57. ‫برقرار‬ ‫ارتباط‬ ،‫‌گیرد‬‫ی‬‫م‬ ‫یاد‬ ‫دنیا‬ ‫که‬ ‫را‬ ‫راهی‬
‫تهدید‬ ‫و‬ ‫جنگ‬ ‫با‬ ‫و‬ ‫‌کند‬‫ی‬‫م‬ ‫تجارت‬ ،‫‌کند‬‫ی‬‫م‬
‫گزارش‬ ‫این‬ .‫است‬ ‫داده‬ ‫تغییر‬ ‫را‬ ‫‌کند‬‫ی‬‫م‬ ‫مقابله‬
‫‌گذاری‬‫ه‬‫سرمای‬ ‫رشد‬ ‫که‬ ‫‌کند‬‫ی‬‫م‬ ‫اشاره‬ ‫صریحا‬
‫بهداشت‬ ،‫آموزش‬ ‫تقویت‬ ،‫فاوا‬ ‫عرصه‬ ‫در‬
‫نفود‬ ‫ضریب‬ ‫توسعه‬ ‫و‬ ‫اطالعاتی‬ ‫سواد‬ ‫و‬ ‫جهانی‬
‫حتی‬ ‫و‬ ‫توسعه‬ ‫حال‬ ‫در‬ ‫کشورهای‬ ‫در‬ ‫را‬ ‫علم‬
.‫است‬ ‫شده‬ ‫سبب‬ ‫سوم‬ ‫جهان‬
‫چند‬ ‫‌های‬‫ت‬‫پیشرف‬ ‫و‬ ‫بودجه‬ ‫ساختار‬ ‫بر‬ ‫نگاهی‬
‫بر‬ ‫را‬ ‫ما‬ ،‫مقاله‬ ‫این‬ ‫هدف‬ ‫کشورهای‬ ‫اخیر‬ ‫دهه‬
،‫اصلی‬ ‫بحث‬ ‫به‬ ‫ورود‬ ‫از‬ ‫پیش‬ ‫که‬ ‫‌دارد‬‫ی‬‫م‬ ‫این‬
‫‌های‬‫ی‬‫‌گذار‬‫ه‬‫سرمای‬ ‫بازدهی‬ ‫درباره‬ ‫کمی‬
‫تامل‬ ‫فاوا‬ ‫مختلف‬ ‫‌های‬‫ه‬‫عرص‬ ‫در‬ ‫گسترده‬
‫این‬ ‫در‬ ‫اشاره‬ ‫مورد‬ ‫کشور‬ ‫چهار‬ ‫هر‬ .‫کنیم‬
،‫میالدی‬ ‫بیستم‬ ‫قرن‬ ‫پایانی‬ ‫‌های‬‫ه‬‫ده‬ ‫در‬ ،‫مقاله‬
‫و‬ ‫علمی‬ ‫‌های‬‫ه‬‫عرص‬ ‫در‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫فزایند‬ ‫رشد‬ ‫با‬
‫زیادی‬ ‫حد‬ ‫تا‬ ،‫رشد‬ ‫این‬ .‫شدند‬ ‫مواجه‬ ‫صنعتی‬
‫‌های‬‫ت‬‫زیرساخ‬ ‫بر‬ ‫مبتنی‬ ،‫ما‬ ‫امروز‬ ‫روزگار‬ ‫در‬
‫که‬ ‫پذیرفت‬ ‫‌توان‬‫ی‬‫نم‬ .‫است‬ ‫بوده‬ ‫محور‬ ‫فاوا‬
‫به‬ ‫آن‬ ‫از‬ ‫آمریکایی‬ ‫تافلر‬ ‫که‬ ‫ارتباطاتی‬ ‫انقالب‬
‫در‬ ‫راهبردی‬ ‫عامل‬ ،‫کرد‬ ‫یاد‬ ‫سوم‬ ‫موج‬ ‫عنوان‬
‫‌ویژه‬‫ه‬‫ب‬ ‫و‬ ‫‌جنوبی‬‫ه‬‫کر‬ ،‫هندوستان‬ ‫کشور‬ ‫توسعه‬
،‫محمد‬ ‫ماهاتیر‬ ‫انقالب‬ .‫است‬ ‫نبوده‬ ‫مالزی‬
)2003 ‫تا‬ 1981( ‫مالزی‬ ‫سابق‬ ‫وزیر‬ ‫نخست‬
‫توسعه‬ ‫و‬ ‫فاوا‬ ‫‌های‬‫ه‬‫مولف‬ ‫بدون‬ ،‫کشور‬ ‫این‬ ‫در‬
‫کشور‬ ‫در‬ ‫وضعیت‬ ‫همین‬ .‫نبود‬ ‫ممکن‬ ‫آن‬
‫هفتاد‬ ‫و‬ ‫شصت‬ ‫دهه‬ ‫در‬ ‫‌جنوبی‬‫ه‬‫کر‬ ‫ضعیف‬
‫کنونی‬ ‫جایگاه‬ .‫است‬ ‫مالحظه‬ ‫قابل‬ ‫میالدی‬
،‫علمی‬ ‫و‬ ‫صنعتی‬ ‫‌های‬‫ه‬‫عرص‬ ‫در‬ ‫‌جنوبی‬‫ه‬‫کر‬
‫در‬ ‫کشور‬ ‫این‬ ‫ممتاز‬ ‫‌های‬‫ت‬‫ظرفی‬ ‫مدیون‬
‫الکترونیکی‬ ‫‌های‬‫ل‬‫پتانسی‬ ‫توسعه‬ ‫و‬ ‫فاوا‬ ‫عرصه‬
‫تبدیل‬ ‫را‬ ‫کره‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫گوناگون‬ ‫‌های‬‫ه‬‫عرص‬ ‫در‬
‫برخی‬ ‫در‬ ‫جهان‬ ‫صنعتی‬ ‫‌های‬‫ب‬‫قط‬ ‫از‬ ‫یکی‬ ‫به‬
‫در‬ ‫اینترنت‬ ‫سرعت‬ .‫است‬ ‫نموده‬ ‫‌ها‬‫ه‬‫حوز‬
‫است‬ ‫دنیا‬ ‫اول‬ ‫کشور‬ ‫سه‬ ‫ردیف‬ ‫در‬ ،‫‌جنوبی‬‫ه‬‫کر‬
.‫است‬ ‫زیادی‬ ‫‌های‬‫ت‬‫موفقی‬ ‫بیانگر‬ ‫خود‬ ‫این‬ ‫و‬
‫حدودی‬ ‫تا‬ ‫نیز‬ ‫انگلستان‬ ‫و‬ ‫هندوستان‬ ‫در‬ ‫قضیه‬
‫فقط‬ ‫امروز‬ ‫هندوستان‬ .‫است‬ ‫منوال‬ ‫همین‬ ‫بر‬
‫این‬ ‫‌افزار‬‫م‬‫نر‬ ‫صادرات‬ ،‫نیست‬ ‫چای‬ ‫صادرکننده‬
‫در‬ ‫آموزش‬ ‫و‬ ‫الکترونیک‬ ‫دولت‬ ‫توسعه‬ ‫و‬ ‫کشور‬
‫بسیاری‬ ،‫نفری‬ ‫میلیارد‬ ‫یک‬ ‫فقیر‬ ‫کشور‬ ‫این‬
.‫است‬ ‫داده‬ ‫قرار‬ ‫خود‬ ‫‌تاثیر‬‫ت‬‫تح‬ ‫را‬ ‫‌ها‬‫ه‬‫حوز‬ ‫از‬
‫محصوالت‬ ‫امروزه‬ ،‫غربی‬ ‫کشورهای‬ ‫از‬ ‫خیلی‬
‫‌سپاری‬‫ن‬‫برو‬ ‫کشور‬ ‫این‬ ‫به‬ ‫را‬ ‫خود‬ ‫فاوای‬
‫را‬ ‫هندوستان‬ ‫ممتاز‬ ‫قابلیت‬ ‫این‬ ‫و‬ ‫‌کنند‬‫ی‬‫م‬
‫مسائل‬ ‫این‬ ‫همه‬ .‫‌دهد‬‫ی‬‫م‬ ‫نشان‬ ‫فاوا‬ ‫عرصه‬ ‫در‬
‫‌گذاری‬‫ه‬‫سرمای‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫واقعیت‬ ‫یک‬ ‫نشانگر‬
‫راهبردی‬ ‫‌گذاری‬‫ه‬‫سرمای‬ ‫یک‬ ،‫فاوا‬ ‫حوزه‬ ‫در‬
‫اقتصادی‬ ‫‌پذیری‬‫ت‬‫بازگش‬ ‫سطح‬ ‫باالترین‬ ‫با‬ ‫و‬
‫بر‬ ‫زیادی‬ ‫تاثیر‬ ‫عرصه‬ ‫این‬ ،‫طرفی‬ ‫از‬ .‫است‬
‫‌گذاری‬‫ه‬‫سرمای‬ ‫واقع‬ ‫در‬ .‫دارد‬ ‫دیگر‬ ‫‌های‬‫ه‬‫حوز‬
‫افزوده‬ ‫ارزش‬ ‫ارتقای‬ ‫موجب‬ ،‫عرصه‬ ‫این‬ ‫در‬
‫دیگر‬ ‫‌های‬‫ه‬‫عرص‬ ‫در‬ )value added(
‫را‬ ‫مضاعف‬ ‫‌آفرینی‬‫ش‬‫ارز‬ ‫یک‬ ‫این‬ ‫و‬ ‫‌شود‬‫ی‬‫م‬
‫‌کند‬‫ی‬‫م‬ ‫ایجاد‬ ‫خدمات‬ ‫و‬ ‫تولید‬ ‫‌های‬‫ه‬‫نهاد‬ ‫در‬
‫‌های‬‫ص‬‫شاخ‬ ‫تقویت‬ ‫موجب‬ ‫نهایت‬ ‫در‬ ‫که‬
)GDP( ‫داخلی‬ ‫ناخالص‬ ‫رشد‬ ‫مانند‬ ‫اقتصادی‬
‫که‬ ‫معناست‬ ‫این‬ ‫به‬ ‫‌آفرینی‬‫ش‬‫ارز‬ .‫‌شود‬‫ی‬‫م‬
‫یک‬ ‫در‬ ‫آموزش‬ ‫بدنه‬ ‫کردن‬ ‫الکترونیکی‬
‫کیفیت‬ ،‫فاوا‬ ‫‌های‬‫ه‬‫مولف‬ ‫مبنای‬ ‫بر‬ ‫کشور‬
‫به‬ ‫اتکا‬ ‫کاهش‬ ،‫‌دهد‬‫ی‬‫م‬ ‫ارتقا‬ ‫را‬ ‫آموزش‬
‫مخرب‬ ‫که‬ ‫جوهر‬ ‫و‬ ‫کاغذ‬ ‫مانند‬ ‫مصرفی‬ ‫لوازم‬
،‫‌کند‬‫ی‬‫م‬ ‫تقویت‬ ‫را‬ ‫هستند‬ ‫‌زیست‬‫ط‬‫محی‬
‫‌های‬‫ه‬‫هزین‬ ،‫‌بخشد‬‫ی‬‫م‬ ‫ارتقا‬ ‫را‬ ‫پایدار‬ ‫توسعه‬
‫و‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫برنام‬ ‫و‬ ‫مدیریت‬ ‫مانند‬ ‫باالدستی‬
‫‌دهد‬‫ی‬‫م‬ ‫کاهش‬ ‫را‬ ‫عرصه‬ ‫این‬ ‫فعاالن‬ ‫هدایت‬
‫این‬ ‫در‬ ‫فعال‬ ‫‌های‬‫ش‬‫بخ‬ ،‫‌تر‬‫م‬‫مه‬ ‫همه‬ ‫از‬ ‫و‬
‫تجهیزات‬ ‫تولیدکنندگان‬ ‫مانند‬ ‫عرصه‬
.‫‌کند‬‫ی‬‫م‬ ‫مولد‬ ‫را‬ ‫‌افزاری‬‫م‬‫نر‬ ‫و‬ ‫‌افزاری‬‫ت‬‫سخ‬
digital( ‫دیجیتالی‬ ‫کارآفرینی‬ ‫همان‬ ‫این‬
‫از‬ ‫یکی‬ ‫که‬ ‫است‬ )entrepreneurship
‫فاوا‬ ‫‌گذاری‬‫ه‬‫سرمای‬ ‫‌های‬‫ی‬‫بازده‬ ‫‌ترین‬‫ل‬‫متداو‬
‫کشور‬ ‫یک‬ ‫اجتماعی‬ ‫و‬ ‫اقتصادی‬ ‫بدنه‬ ‫در‬
‫با‬ ‫گسترده‬ ‫‌گذاری‬‫ه‬‫سرمای‬ .‫‌آید‬‫ی‬‫م‬ ‫‌شمار‬‫ه‬‫ب‬
‫کشور‬ 4 ‫این‬ ‫در‬ ‫فاوا‬ ‫بخش‬ ‫در‬ ‫بلندمدت‬ ‫نگاه‬
‫کل‬ ‫درصد‬ 20 ‫از‬ ‫بیش‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫شده‬ ‫سبب‬
‫در‬ ‫کشورها‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫خدمات‬ ‫و‬ ‫کاال‬ ‫صادرات‬
‫این‬ ‫و‬ ‫باشد‬ ‫ارتباطات‬ ‫و‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫حوزه‬
‫خبر‬ ‫بلندمدت‬ ‫موفقیت‬ ‫و‬ ‫پتانسیل‬ ‫یک‬ ‫از‬ ‫امر‬
.‫‌دهد‬‫ی‬‫م‬
‫جهانی‬ ‫آمارهای‬
‫الکترونیک‬ ‫تجارت‬ ‫مالی‬ ‫گردش‬ ‫فزاینده‬ ‫رشد‬
‫دالر‬ ‫تریلیون‬ 1 ‫از‬ ‫بیش‬ ‫امروزه‬ ‫که‬ ‫جهان‬
‫ممتاز‬ ‫‌انداز‬‫م‬‫چش‬ ‫و‬ ‫آینده‬ ‫از‬ ‫حاکی‬ ‫است‬
‫کشورهای‬ ‫در‬ ‫فاوا‬ ‫حوزه‬ ‫در‬ ‫‌گذاری‬‫ه‬‫سرمای‬
.‫است‬‫توسعه‬‫حال‬‫در‬‫کشورهای‬‫‌ویژه‬‫ه‬‫ب‬‫مختلف‬
‫‌تواند‬‫ی‬‫م‬ ‫فاوا‬ ‫بخش‬ ‫در‬ ‫‌گذاری‬‫ه‬‫سرمای‬ ،‫بنابراین‬
‫بازدهی‬ ،‫کند‬ ‫ارزش‬ ‫تولید‬ ‫کشور‬ ‫یک‬ ‫برای‬
‫و‬ ‫بخشد‬ ‫ارتقا‬ ‫را‬ ‫خدمات‬ ‫و‬ ‫تولید‬ ‫‌های‬‫ه‬‫مولف‬
‫‌های‬‫ی‬‫کارآفرین‬ ‫ارتقای‬ ‫و‬ ‫پایدار‬ ‫توسعه‬ ‫زمینه‬
‫سبب‬ ‫کشور‬ ‫یک‬ ‫در‬ ‫را‬ ‫فاوا‬ ‫بر‬ ‫مبتنی‬ ‫مولد‬
‫این‬ ‫اشاره‬ ‫مورد‬ ‫کشور‬ 4 ‫در‬ ‫که‬ ‫امری‬ .‫شود‬
‫شده‬ ‫منتشر‬ ‫آمارهای‬ ‫براساس‬ ‫‌خوبی‬‫ه‬‫ب‬ ‫مقاله‬
‫اساس‬ ‫بر‬ .‫است‬ ‫رصد‬ ‫قابل‬ ‫‌المللی‬‫ن‬‫بی‬ ‫و‬ ‫داخلی‬
، )IDI(‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫توسعه‬ ‫شاخص‬
‫قرار‬ ‫جهان‬ ‫کشورهای‬ ‫صدر‬ ‫در‬ ‫‌جنوبی‬‫ه‬‫کر‬
‫شده‬ ‫منتشر‬ ‫شاخص‬ ‫یک‬ ،‫شاخص‬ ‫این‬ .‫دارد‬
‫‌المللی‬‫ن‬‫بی‬ ‫اتحادیه‬ ‫و‬ ‫متحد‬ ‫ملل‬ ‫سازمان‬ ‫توسط‬
‫‌های‬‫ص‬‫شاخ‬ ‫براساس‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫مخابرات‬
‫و‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫‌المللی‬‫ن‬‫بی‬ ‫توافق‬ ‫مورد‬
‫معیار‬ ‫تعیین‬ ‫باعث‬ ‫امر‬ ‫این‬ .‫است‬ ‫ارتباطات‬
‫اطالعات‬ ‫‌گیری‬‫ه‬‫انداز‬ ‫برای‬ ‫مهم‬ ‫‌های‬‫ص‬‫شاخ‬
‫است‬ ‫استاندارد‬ ‫ابزار‬ ‫یک‬ DOI ‫‌شود‬‫ی‬‫م‬
،‫توسعه‬ ‫‌های‬‫س‬‫آژان‬ ،‫اپراتورها‬ ،‫‌ها‬‫ت‬‫دول‬ ‫که‬
‫از‬ ‫استفاده‬ ‫با‬ ‫‌توانند‬‫ی‬‫م‬ ‫دیگران‬ ‫و‬ ‫محققان‬
‫مقایسه‬ ‫و‬ ‫‌گیری‬‫ه‬‫انداز‬ ‫برای‬ ‫دیجیتال‬ ‫شکاف‬
‫در‬ ‫ارتباطات‬ ‫و‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫عملکرد‬
‫این‬ ‫براساس‬ .‫کنند‬ ‫استفاده‬ ‫کشور‬ ‫سراسر‬
‫کشور‬ 155 ‫میان‬ ‫در‬ ‫ساله‬ ‫هر‬ ‫که‬ ‫‌بندی‬‫ه‬‫رتب‬
‫درصد‬ ‫باالترین‬ ‫‌جنوبی‬‫ه‬‫کر‬ ،‫‌گیرد‬‫ی‬‫م‬ ‫صورت‬
‫ارتباطات‬ ‫و‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫حوزه‬ ‫در‬ ‫رشد‬
‫گزارش‬ ‫بنابر‬ ‫که‬ ‫دارد‬ ‫اختیار‬ ‫در‬ ‫را‬ ‫جهان‬ ‫در‬
‫این‬ ‫راهبردی‬ ‫سیاست‬ ‫دلیل‬ ‫به‬ ، ITU‫ساالنه‬
‫هدایت‬ ‫و‬ ‫فاوا‬ ‫‌های‬‫ت‬‫زیرساخ‬ ‫توسعه‬ ‫در‬ ‫کشور‬
‫بیش‬ .‫است‬ ‫پذیرفته‬ ‫صورت‬ ‫آن‬ ‫هوشمندانه‬
‫به‬ ‫‌جنوبی‬‫ه‬‫کر‬ ‫مردم‬ ‫‌های‬‫ه‬‫خان‬ ‫درصد‬ 97 ‫از‬
‫چنین‬ ‫که‬ ‫دارند‬ ‫دسترسی‬ ‫پرسرعت‬ ‫اینترنت‬
‫کمیسیون‬ .‫است‬ ‫‌نظیر‬‫ی‬‫ب‬ ‫دنیا‬ ‫در‬ ‫وضعیتی‬
‫‌ترین‬‫ل‬‫فعا‬ ‫از‬ )KCC( ‫‌جنوبی‬‫ه‬‫کر‬ ‫ارتباطات‬
‫سوی‬ ‫و‬ ‫سمت‬ ‫به‬ ‫کشور‬ ‫این‬ ‫هدایت‬ ‫در‬ ‫مراکز‬
‫دانمارک‬ ‫و‬ ‫سوئد‬ ‫کشور‬ ‫دو‬ .‫است‬ ‫رتبه‬ ‫این‬
‫‌شمار‬‫ه‬‫ب‬ ‫اسکاندیناوی‬ ‫حوزه‬ ‫کشورهای‬ ‫از‬ ‫که‬
‫این‬ ‫در‬ ‫سوم‬ ‫و‬ ‫دوم‬ ‫‌های‬‫ه‬‫رد‬ ‫در‬ ،‫‌آیند‬‫ی‬‫م‬
‫نشانگر‬ ‫که‬ ‫دارند‬ ‫قرار‬ ‫‌المللی‬‫ن‬‫بی‬ ‫شاخص‬
‫اروپا‬ ‫از‬ ‫خطه‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫فاوا‬ ‫توسعه‬ ‫اهمیت‬
‫سال‬ ‫در‬ ‫شده‬ ‫منتشر‬ ‫گزارشات‬ ‫براساس‬ .‫است‬
‫بازار‬ ‫برتر‬ ‫قدرت‬ 20 ‫میان‬ ‫در‬ ،‫میالدی‬ 2010
‫دالر‬ ‫میلیارد‬ 62 ‫با‬ ‫انگلستان‬ ،‫جهان‬ ‫ارتباطات‬
،‫درآمد‬ ‫دالر‬ ‫میلیارد‬ 46 ‫با‬ ‫‌جنوبی‬‫ه‬‫کر‬ ‫و‬ ‫درآمد‬
‫بزرگ‬ ‫بازار‬ ‫نهمین‬ ‫و‬ ‫هفتمین‬ ‫ترتیب‬ ‫به‬
‫‌اند‬‫ه‬‫داد‬ ‫اختصاص‬ ‫خود‬ ‫به‬ ‫را‬ ‫جهان‬ ‫ارتباطات‬
‫به‬ .‫است‬ ‫چهارده‬ ‫هندوستان‬ ‫برای‬ ‫رتبه‬ ‫این‬ ‫که‬
‫و‬ ‫وسعت‬ ،‫جمعیت‬ ‫نظر‬ ‫از‬ ‫که‬ ‫هندوستان‬ ‫جز‬
‫کشور‬ ‫سه‬ ،‫دارد‬ ‫جهان‬ ‫در‬ ‫خاصی‬ ‫وضعیت‬ ،‫فقر‬
،‫نیست‬ ‫چای‬ ‫صادرکننده‬ ‫فقط‬ ‫امروز‬ ‫هندوستان‬
‫دولت‬ ‫توسعه‬ ‫و‬ ‫کشور‬ ‫این‬ ‫‌افزار‬‫م‬‫نر‬ ‫صادرات‬
‫یک‬ ‫فقیر‬ ‫کشور‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫آموزش‬ ‫و‬ ‫الکترونیک‬
‫‌تاثیر‬‫ت‬‫تح‬ ‫را‬ ‫‌ها‬‫ه‬‫حوز‬ ‫از‬ ‫بسیاری‬ ،‫نفری‬ ‫میلیارد‬
،‫غربی‬ ‫کشورهای‬ ‫از‬ ‫خیلی‬ .‫است‬ ‫داده‬ ‫قرار‬ ‫خود‬
‫کشور‬ ‫این‬ ‫به‬ ‫را‬ ‫خود‬ ‫فاوای‬ ‫محصوالت‬ ‫امروزه‬
‫ممتاز‬ ‫قابلیت‬ ‫این‬ ‫و‬ ‫‌کنند‬‫ی‬‫م‬ ‫‌سپاری‬‫ن‬‫برو‬
‫‌دهد‬‫ی‬‫م‬ ‫نشان‬ ‫فاوا‬ ‫عرصه‬ ‫در‬ ‫را‬ ‫هندوستان‬
57
)‫(تكفا‬‫ارتباطات‬‫و‬‫اطالعات‬‫فناوري‬‫كاربري‬‫توسعه‬‫ماهنامه‬
www.irannsr.org
www.irannsr.org
Information & Communication Technology Magazine
1392‫بهمن‬‫و‬‫دي‬
‫مقاله‬

58. ‫توسعه‬ ‫و‬ ‫ارتباطات‬ ‫نفوذ‬ ‫ضریب‬ ‫حوزه‬ ‫در‬ ‫دیگر‬
‫ممتازی‬ ‫وضعیت‬ ‫از‬ ،‫فاوا‬ ‫حوزه‬ ‫ساختارهای‬
‫کشورهای‬ ‫برترین‬ ‫زمره‬ ‫در‬ ‫و‬ ‫برخوردارند‬
.‫هستند‬ ‫فاوا‬ ‫‌گذاری‬‫ه‬‫سرمای‬ ‫عرصه‬ ‫در‬ ‫جهان‬
‫‌گانه‬‫ه‬‫یازد‬ ‫‌های‬‫ص‬‫شاخ‬ ‫نشانگر‬ ‫زير‬ ‫جدول‬
‫شمار‬ ‫از‬ ‫مواردی‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫فاوا‬ ‫عرصه‬ ‫در‬
‫تا‬ ‫اینترنت‬ ‫باند‬ ‫پهنای‬ ،‫همراه‬ ‫و‬ ‫ثابت‬ ‫تلفن‬
‫عرصه‬ ‫در‬ ‫خدمات‬ ‫و‬ ‫کاال‬ ‫صادرات‬ ‫حجم‬
‫مالحظه‬ ‫که‬ ‫همانطور‬ .‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫شامل‬ ‫را‬ ‫فاوا‬
‫یک‬ ‫حداقل‬ ،‫‌جنوبی‬‫ه‬‫کر‬ ‫و‬ ‫مالزی‬ ،‫‌شود‬‫ی‬‫م‬
‫محصوالت‬ ‫عرضه‬ ‫به‬ ‫را‬ ‫خود‬ ‫صادرات‬ ‫پنجم‬
‫نیمی‬ ‫اختصاص‬ ‫و‬ ‫‌اند‬‫ه‬‫داد‬ ‫اختصاص‬ ‫فاوایی‬
‫به‬ ‫هندوستان‬ ‫کشور‬ ‫خدمات‬ ‫صادرات‬ ‫کل‬ ‫از‬
‫نشانگر‬ ،‫ارتباطی‬ ‫فناوری‬ ‫عرصه‬ ‫در‬ ‫خدمات‬
‫حال‬ ‫اقتصاد‬ ‫در‬ ‫عرصه‬ ‫این‬ ‫‌العاده‬‫ق‬‫فو‬ ‫اهمیت‬
‫ارزان‬ ‫‌رسد‬‫ی‬‫م‬ ‫نظر‬ ‫به‬ .‫است‬ ‫کشور‬ ‫این‬ ‫آینده‬ ‫و‬
‫فاوا‬ ‫عرصه‬ ‫در‬ ‫متخصص‬ ‫انسانی‬ ‫نیروی‬ ‫بودن‬
،‫هندوستان‬ ‫و‬ ‫مالزی‬ ‫مانند‬ ‫کشورهایی‬ ‫در‬
‫‌دستی‬‫ن‬‫پایی‬ ‫‌های‬‫ه‬‫پروژ‬ ‫ارجاع‬ ‫در‬ ‫زیادی‬ ‫تاثیر‬
‫به‬ ‫فاوا‬ ‫عرصه‬ ‫در‬ ‫غربی‬ ‫کشورهای‬ ‫باالدستی‬ ‫و‬
‫رونق‬ ،‫امر‬ ‫این‬ ‫که‬ ‫باشد‬ ‫داشته‬ ‫کشورها‬ ‫این‬
‫خطه‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫را‬ ‫‌گذاری‬‫ه‬‫سرمای‬ ‫و‬ ‫‌وکار‬‫ب‬‫کس‬
‫از‬ ‫یکی‬ ،‫‌جنوبی‬‫ه‬‫کر‬ .‫است‬ ‫شده‬ ‫سبب‬ ‫آسیا‬ ‫از‬
‫اختیار‬ ‫در‬ ‫را‬ ‫جهان‬ ‫‌های‬‫ت‬‫اینترن‬ ‫‌ترین‬‫ت‬‫پرسرع‬
‫در‬ ‫کشور‬ ‫این‬ ‫گسترده‬ ‫‌گذاری‬‫ه‬‫سرمای‬ ‫و‬ ‫دارد‬
‫‌های‬‫ت‬‫ظرفی‬ ‫کردن‬ ‫فراهم‬ ‫و‬ ‫خطوط‬ ‫تقویت‬
‫سطح‬ ‫در‬ ‫مربوطه‬ ‫‌افزاری‬‫م‬‫نر‬ ‫و‬ ‫‌افزاری‬‫ت‬‫سخ‬
)e-government(‫الکترونیک‬‫دولت‬،‫کشور‬
‫حضور‬ .‫است‬ ‫کرده‬ ‫تقویت‬ ‫بسیار‬ ‫سئول‬ ‫در‬ ‫را‬
‫خود‬ ،‫جهان‬ ‫فاوای‬ ‫بازار‬ ‫در‬ ‫‌جنوبی‬‫ه‬‫کر‬ ‫فعاالنه‬
‫برای‬ ‫عرصه‬ ‫این‬ ‫استراتژیک‬ ‫اهمیت‬ ‫نشانگر‬
‫پنجم‬ ‫یک‬ ‫حداقل‬ ،‫‌جنوبی‬‫ه‬‫کر‬ ‫و‬ ‫مالزی‬
‫محصوالت‬ ‫عرضه‬ ‫به‬ ‫را‬ ‫خود‬ ‫صادرات‬
‫اختصاص‬ ‫و‬ ‫‌اند‬‫ه‬‫داد‬ ‫اختصاص‬ ‫فاوایی‬
‫کشور‬ ‫خدمات‬ ‫صادرات‬ ‫کل‬ ‫از‬ ‫نیمی‬
‫فناوری‬ ‫عرصه‬ ‫در‬ ‫خدمات‬ ‫به‬ ‫هندوستان‬
‫‌العاده‬‫ق‬‫فو‬ ‫اهمیت‬ ‫نشانگر‬ ،‫ارتباطی‬
‫این‬ ‫آینده‬ ‫و‬ ‫حال‬ ‫اقتصاد‬ ‫در‬ ‫عرصه‬ ‫این‬
‫است‬ ‫کشور‬
،‫ﺟﻬﺎن‬‫اﻧﮕﻠﺴﺘﺎن‬‫ﺑﺎ‬62‫ﻣﻴﻠﻴﺎرد‬‫دﻻر‬‫درآﻣﺪ‬‫و‬‫ﻛﺮه‬‫ﺟﻨﻮﺑﻲ‬‫ﺑﺎ‬46‫ﻣﻴﻠﻴﺎرد‬‫دﻻر‬‫درآ‬،‫ﻣﺪ‬‫ﺑﻪ‬‫ﺗﺮﺗﻴﺐ‬‫ﻫﻔﺘﻤﻴﻦ‬‫و‬‫ﻧﻬﻤﻴﻦ‬
‫ﺑﺎزار‬‫ﺑﺰرگ‬‫ارﺗﺒﺎﻃﺎت‬‫ﺟﻬﺎن‬‫را‬‫ﺑﻪ‬‫ﺧﻮد‬‫اﺧﺘﺼﺎص‬‫داده‬‫اﻧﺪ‬‫ﻛﻪ‬‫اﻳﻦ‬‫رﺗﺒﻪ‬‫ﺑﺮاي‬‫ﻫﻨﺪوﺳﺘﺎن‬‫ﭼﻬﺎرده‬‫اﺳﺖ‬.‫ﺑﻪ‬‫ﺟﺰ‬
‫ﻫﻨﺪوﺳﺘﺎن‬‫ﻛﻪ‬‫از‬‫ﻧﻈﺮ‬،‫ﺟﻤﻌﻴﺖ‬‫وﺳﻌﺖ‬‫و‬،‫ﻓﻘﺮ‬‫وﺿﻌﻴﺖ‬‫ﺧﺎﺻﻲ‬‫در‬‫ﺟﻬﺎن‬،‫دارد‬‫ﺳﻪ‬‫ﻛﺸﻮر‬‫دﻳﮕﺮ‬‫در‬‫ﺣﻮزه‬‫ﺿﺮﻳﺐ‬‫ﻧﻔﻮذ‬
‫ارﺗﺒﺎﻃﺎت‬‫و‬‫ﺗﻮﺳﻌﻪ‬‫ﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎي‬‫ﺣﻮزه‬،‫ﻓﺎوا‬‫از‬‫وﺿﻌﻴﺖ‬‫ﻣﻤﺘﺎزي‬‫ﺑﺮﺧﻮردارﻧﺪ‬‫و‬‫در‬‫زﻣﺮه‬‫ﺑﺮﺗﺮﻳﻦ‬‫ﻛﺸﻮرﻫﺎي‬‫ﺟﻬﺎن‬‫در‬
‫ﻋﺮﺻﻪ‬‫ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ‬‫ﮔﺬاري‬‫ﻓﺎوا‬‫ﻫﺴﺘﻨﺪ‬.
‫ﻛﺸﻮر‬ ‫ﻧﺎم‬
‫اﻃﻼﻋﺎت‬ ‫ﻓﻨﺎوري‬ ‫در‬ ‫ﺷﺎﺧﺺ‬
‫ﻫﻨﺪوﺳﺘﺎن‬‫ﻣﺎﻟﺰي‬‫ﻛﺮه‬‫ﺟﻨﻮﺑﻲ‬‫اﻧﮕﻠﺴﺘﺎن‬
‫ﺛﺎﺑﺖ‬ ‫ﺗﻠﻔﻦ‬ ‫ﺷﻤﺎر‬)‫ﻫﺮ‬ ‫ازاي‬ ‫ﺑﻪ‬100‫ﻧﻔﺮ‬(3165854
‫ﻫﻤﺮاه‬ ‫ﺗﻠﻔﻦ‬ ‫ﺷﻤﺎر‬)‫ﻫﺮ‬ ‫ازاي‬ ‫ﺑﻪ‬100‫ﻧﻔﺮ‬(61119104130
‫ﻫﻤﺮاه‬ ‫ﺗﻠﻔﻦ‬ ‫ﺧﺪﻣﺎت‬ ‫ﺑﻪ‬ ‫دﺳﺘﺮﺳﻲ‬ ‫اﻣﻜﺎن‬83%95%100%100%
‫ﺟﻤﻌﻴﺖ‬ ‫ﺑﻪ‬ ‫ﺷﺨﺼﻲ‬ ‫راﻳﺎﻧﻪ‬ ‫ﮔﺎن‬ ‫دارﻧﺪه‬ ‫درﺻﺪ‬‫ﻧﺎﻣﺸﺨﺺ‬‫ﻧﺎﻣﺸﺨﺺ‬82%86%
‫ﺑﻪ‬ ‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬ ‫ﻛﺎرﺑﺮان‬ ‫درﺻﺪ‬‫ﺟﻤﻌﻴﺖ‬8%57%82%84%
‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬ ‫ﺑﺎﻧﺪ‬ ‫ﭘﻬﻨﺎي‬ ‫ﻣﻴﺰان‬)‫ﺛﺎﻧﻴﻪ‬ ‫ﺑﺮ‬ ‫ﺑﻴﺖ‬(43764439802112482
‫ﺳﺮﻋﺖ‬ ‫ﭘﺮ‬ ‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ‬ ‫ﻣﺎﻫﺎﻧﻪ‬ ‫ﺗﺮاﻓﻴﻚ‬ ‫ﻫﺰﻳﻨﻪ‬)‫دﻻر‬(5202425
‫ﻛﺎﻻ‬ ‫ﺻﺎدرات‬ ‫ﻛﻞ‬ ‫ﻧﺴﺒﺖ‬ ‫ﺑﻪ‬ ‫ﻓﺎوا‬ ‫ﺻﺎدرات‬ ‫ﺣﺠﻢ‬2%34%21%6%
‫ﺧﺪﻣﺎت‬ ‫ﺻﺎدرات‬ ‫ﻛﻞ‬ ‫ﻧﺴﺒﺖ‬ ‫ﺑﻪ‬ ‫ﻓﺎوا‬ ‫ﺻﺎدرات‬ ‫ﺣﺠﻢ‬47%7%2%9%
‫ﻓﺎوا‬ ‫ﺗﻮﺳﻌﻪ‬ ‫ﺷﺎﺧﺺ‬ ‫در‬ ‫رﺗﺒﻪ‬1191219
‫ﻣﻴﺎن‬ ‫در‬ ‫رﺗﺒﻪ‬20‫ارﺗﺒﺎﻃﺎت‬ ‫ﺑﺎزار‬ ‫در‬ ‫ﺑﺮﺗﺮ‬ ‫ﻛﺸﻮر‬
14---97
‫ﻣﻴﺎن‬ ‫در‬ ‫رﺗﺒﻪ‬142‫ﻓﺎوا‬ ‫ﺳﺎﺧﺖ‬ ‫زﻳﺮ‬ ‫در‬ ‫ﻛﺸﻮر‬100291811
)‫ﻇﺮﻓﻴﺖ‬ ‫ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ‬ ‫ﺟﺪول‬‫ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ‬ ‫ﻫﺎي‬‫در‬ ‫ﻛﺸﻮرﻫﺎ‬ ‫ﮔﺬاري‬11‫ﻓﺎوا‬ ‫ﺣﻮزه‬ ‫ﺷﺎﺧﺺ‬(
‫ﺟﺪول‬‫ﻧﺸﺎﻧﮕﺮ‬‫ﺷﺎﺧﺺ‬‫ﻫﺎي‬‫ﻳﺎزده‬‫ﮔﺎﻧﻪ‬‫در‬‫ﻋﺮﺻﻪ‬‫ﻓﺎوا‬‫اﺳﺖ‬‫ﻛﻪ‬‫ﻣﻮاردي‬‫از‬‫ﺷﻤﺎر‬‫ﺗﻠﻔﻦ‬‫ﺛﺎﺑﺖ‬‫و‬‫ﻫﻤﺮاه‬،‫ﭘﻬﻨﺎي‬‫ﺑﺎﻧﺪ‬
58
www.irannsr.orgwww.irannsr.org
Information & Communication Technology Magazine
)‫(تكفا‬‫ارتباطات‬‫و‬‫اطالعات‬‫فناوري‬‫كاربري‬‫توسعه‬‫ماهنامه‬
1392‫بهمن‬‫و‬‫دي‬
‫مقاله‬

59. ‫‌تواند‬‫ی‬‫م‬ ‫که‬ ‫دارد‬ ‫آسیایی‬ ‫کوچک‬ ‫کشور‬ ‫این‬
‫‌های‬‫ه‬‫ده‬ ‫در‬ ‫سنگاپور‬ ‫و‬ ‫ژاپن‬ ‫برای‬ ‫رقیبی‬
،‫فاوا‬ ‫عرصه‬ ‫در‬ ‫انگلستان‬ ‫البته‬ .‫باشد‬ ‫آینده‬
‫و‬ ‫بانکداری‬ ‫مانند‬ ‫آن‬ ‫‌های‬‫ه‬‫حوز‬ ‫از‬ ‫برخی‬ ‫در‬
،‫جهانی‬ ‫‌های‬‫ل‬‫پرتا‬ ‫میزبانی‬ ‫و‬ ‫اینترنتی‬ ‫تجارت‬
‫بخش‬ ‫در‬ .‫است‬ ‫جهان‬ ‫برتر‬ ‫کشور‬ 10 ‫جز‬
‫دیجیتالی‬ ‫محتوای‬ ‫و‬ ‫فاوا‬ ‫‌های‬‫ت‬‫زیرساخ‬
‫مجمع‬ ‫آنچه‬ ‫براساس‬ )digital content(
‫کرد‬ ‫اعالم‬ 2012 ‫سال‬ ‫در‬ ‫اقتصاد‬ ‫جهانی‬
‫ردیف‬ ‫در‬ ،‫است‬ ‫شده‬ ‫ارائه‬ ‫هم‬ ‫جدول‬ ‫در‬ ‫و‬
‫اختیار‬ ‫در‬ ‫اول‬ ‫ردیف‬ ‫که‬ ‫دارد‬ ‫قرار‬ ‫دنیا‬ ‫یازدهم‬
‫شاخص‬ ‫براساس‬ ‫انگلستان‬ .‫است‬ ‫سوئد‬ ‫کشور‬
‫فاوا‬ ‫وضعیت‬ ‫وجهی‬ ‫سه‬ ‫تحلیل‬ ‫به‬ ‫که‬ )NRI(
‫عرصه‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫گرفته‬ ‫صورت‬ ‫‌گذاری‬‫ه‬‫سرمای‬ ‫و‬
‫همواره‬ ،‫‌پردازد‬‫ی‬‫م‬ ‫جهان‬ ‫کشور‬ 142 ‫میان‬ ‫در‬
‫است‬ ‫داشته‬ ‫قرار‬ ‫جهان‬ ‫اول‬ ‫کشور‬ 10 ‫زمره‬ ‫در‬
‫آینده‬ ‫و‬ ‫است‬ 99 ‫ایران‬ ‫برای‬ ‫رتبه‬ ‫این‬ ‫که‬
‫نظر‬ ‫به‬ ‫اما‬ .‫‌دهد‬‫ی‬‫م‬ ‫نوید‬ ‫عرصه‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫را‬ ‫خوبی‬
‫انگلستان‬ ‫در‬ ‫فاوا‬ ‫‌گذاری‬‫ه‬‫سرمای‬ ‫رشد‬ ‫‌رسد‬‫ی‬‫نم‬
‫و‬ ‫آسیا‬ ‫شرق‬ ‫جنوب‬ ‫کشورهای‬ ‫با‬ ‫مقایسه‬ ‫در‬
‫دومین‬ ‫در‬ ‫اسکاندیناوی‬ ‫کشورهای‬ ‫حتی‬
‫گسترده‬ ‫و‬ ‫پرشتاب‬ ،‫میالدی‬ ‫سوم‬ ‫هزاره‬ ‫دهه‬
‫‌های‬‫ی‬‫نوآور‬ ‫و‬ ‫انگلستان‬ ،‫‌هرحال‬‫ه‬‫ب‬ ‫اما‬ .‫باشد‬
‫ترغیب‬ ‫و‬ ‫توجه‬ ‫مورد‬ ‫همواره‬ ،‫آن‬ ‫فاوایی‬
‫بوده‬ ‫جهان‬ ‫در‬ ‫عرصه‬ ‫این‬ ‫‌وکار‬‫ب‬‫کس‬ ‫فعاالن‬
‫که‬ ‫است‬ ‫حقیقت‬ ‫این‬ ‫بیانگر‬ ‫آمارها‬ .‫هست‬ ‫و‬
25 ‫رشد‬ ‫موجب‬ ،‫فاوا‬ ‫عرصه‬ ‫در‬ ‫‌گذاری‬‫ه‬‫سرمای‬
‫کشورهای‬ ‫داخلی‬ ‫ناخالص‬ ‫رشد‬ ‫در‬ ‫درصدی‬
‫درصدی‬ 50 ‫رشد‬ ‫چنین‬ ‫هم‬ ‫و‬ ‫اروپا‬ ‫اتحادیه‬
productivity( ‫‌وری‬‫ه‬‫بهر‬ ‫ارتقای‬ ‫در‬
‫شده‬ ‫سبز‬ ‫قاره‬ ‫کشورهای‬ ‫میان‬ ‫در‬ )grow
‫میزان‬ ‫که‬ ‫‌دهد‬‫ی‬‫م‬ ‫نشان‬ ‫برآوردها‬ .‫است‬
‫عرصه‬ ‫در‬ ‫اروپا‬ ‫اتحادیه‬ ‫‌گذاری‬‫ه‬‫سرمای‬ ‫حجم‬
‫تا‬ )Cloud Computing( ‫ابری‬ ‫فناوری‬
‫تریلیون‬ ‫یک‬ ‫از‬ ‫بیش‬ ‫میالدی‬ 2020 ‫سال‬
‫در‬ ‫را‬ ‫انقالبی‬ ،‫امر‬ ‫این‬ ‫که‬ ‫شد‬ ‫خواهد‬ ‫دالر‬
‫ایجاد‬ ‫جهان‬ ‫در‬ ‫جدید‬ ‫فناوری‬ ‫این‬ ‫توسعه‬
‫دسترسی‬ ‫سطح‬ ‫‌رسد‬‫ی‬‫م‬ ‫نظر‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫کرد‬ ‫خواهد‬
‫جامعه‬ ‫کاربران‬ ‫ارتباطات‬ ‫و‬ ‫اطالعات‬ ‫تبادل‬ ‫و‬
‫افزایش‬ ‫چشمگیری‬ ‫‌طرز‬‫ه‬‫ب‬ ‫امروز‬ ‫اطالعاتی‬
‫به‬ ،‫گزارش‬ ‫این‬ ‫بررسی‬ ‫براساس‬ ‫مالزی‬ .‫یابد‬
‫که‬ ‫بلندمدتی‬ ‫و‬ ‫باالدستی‬ ‫‌های‬‫ه‬‫برنام‬ ‫دلیل‬
‫مختلف‬ ‫‌های‬‫ه‬‫عرص‬ ‫در‬ ‫فاوا‬ ‫پیشرفت‬ ‫برای‬
‫تا‬ ،‫است‬ ‫شده‬ ‫قائل‬ ‫اقتصادی‬ ‫و‬ ‫اجتماعی‬
‫برترین‬ ‫از‬ ‫یکی‬ ،‫سوم‬ ‫هزاره‬ ‫دهه‬ ‫دومین‬ ‫پایان‬
‫انتظار‬ ‫و‬ ‫شد‬ ‫خواهد‬ ‫آسیا‬ ‫در‬ ‫فاوا‬ ‫‌های‬‫ب‬‫قط‬
‫‌های‬‫ه‬‫رتب‬ ‫سمت‬ ‫به‬ ‫را‬ ‫خود‬ 29 ‫رتبه‬ ‫‌رود‬‫ی‬‫م‬
2012 ‫گزارش‬ ‫براساس‬ .‫کند‬ ‫تعدیل‬ ‫‌رقمی‬‫ک‬‫ت‬
‫میزان‬ ‫به‬ ‫مربوط‬ ‫رتبه‬ ،‫اقتصاد‬ ‫جهانی‬ ‫مجمع‬
‫میان‬ ‫در‬ ‫هندوستان‬ ‫دولت‬ ‫برای‬ ‫فاوا‬ ‫اهمیت‬
‫این‬ ‫که‬ ‫شده‬ ‫برآورد‬ 35 ،‫جهان‬ ‫کشور‬ 142
‫و‬ ‫انگلستان‬ ،‫مالزی‬ ‫کشورهای‬ ‫برای‬ ‫رقم‬
‫است‬ ‫بوده‬ 15 ‫و‬ 3 ،9 ،‫ترتیب‬ ‫به‬ ‫‌جنوبی‬‫ه‬‫کر‬
‫کشورهای‬ ‫در‬ ‫را‬ ‫الکترونیک‬ ‫دولت‬ ‫جایگاه‬ ‫که‬
.‫‌دهد‬‫ی‬‫م‬ ‫نشان‬ ‫اشاره‬ ‫مورد‬
‫انگلستان‬ ‫در‬ ‫فاوا‬
‫بسیار‬ ‫اروپایی‬ ‫جزیره‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫فاوا‬ ‫جایگاه‬
‫فعاالن‬ ‫تالش‬ ‫تمام‬ .‫است‬ ‫حیاتی‬ ‫و‬ ‫پررنگ‬
‫دارد‬ ‫تمرکز‬ ‫حوزه‬ ‫این‬ ‫بر‬ ‫کشور‬ ‫این‬ ‫فاوای‬
‫در‬ ‫را‬ ‫پرسرعت‬ ‫اینترنت‬ ‫باند‬ ‫پهنای‬ ‫که‬
‫فراهم‬ ‫کشور‬ ‫این‬ ‫‌های‬‫ه‬‫خان‬ ‫درصد‬ 100
‫گزارشات‬ ‫در‬ ‫موضوع‬ ‫این‬ ‫همواره‬ ‫و‬ ‫کنند‬
‫این‬ ‫مسئوالن‬ ‫بلندمدت‬ ‫‌های‬‫ه‬‫برنام‬ ‫و‬ ‫ساالنه‬
‫که‬ ‫‌هایی‬‫ص‬‫شاخ‬ .‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫مشاهده‬ ‫عرصه‬
‫‌خوبی‬‫ه‬‫ب‬ ،‫شد‬ ‫اشاره‬ ‫آن‬ ‫به‬ ‫قبلی‬ ‫صفحات‬ ‫در‬
‫خصوصی‬ ‫و‬ ‫ملی‬ ‫‌گذاری‬‫ه‬‫سرمای‬ ‫ارزنده‬ ‫جایگاه‬
‫در‬ ‫را‬ ‫فاوا‬ ‫‌های‬‫ت‬‫زیرساخ‬ ‫توسعه‬ ‫عرصه‬ ‫در‬
‫‌توجهی‬‫ل‬‫قاب‬ ‫حجم‬ .‫‌دهد‬‫ی‬‫م‬ ‫نشان‬ ‫انگلستان‬
‫زبان‬ ‫به‬ ‫اینترنت‬ ‫در‬ ‫محتوا‬ ‫تولید‬ ‫میزان‬ ‫از‬
‫‌های‬‫ل‬‫پرتا‬ ‫از‬ ‫زیادی‬ ‫شمار‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫انگلیسی‬
)host( ‫میزبانی‬ ‫کشور‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫جهانی‬
‫توسعه‬ ‫در‬ ‫انگلستان‬ ‫‌گذاری‬‫ه‬‫سرمای‬ .‫‌اند‬‫ه‬‫شد‬
‫ابری‬ ‫رایانش‬ ‫به‬ ‫توجه‬ ‫و‬ ‫میزبانی‬ ‫‌های‬‫ت‬‫ظرفی‬
‫خود‬ ،‫است‬ ‫بوده‬ ‫نیز‬ WEF ‫توجه‬ ‫مورد‬ ‫که‬
‫‌های‬‫ه‬‫رتب‬ ‫در‬ ‫انگلستان‬ ‫برتری‬ ‫حفظ‬ ‫بر‬ ‫داللت‬
‫و‬ ‫‌دستی‬‫ن‬‫پایی‬ ‫‌های‬‫ص‬‫شاخ‬ ‫به‬ ‫مربوط‬ ‫باالی‬
‫دولت‬ .‫دارد‬ ‫ارتباطات‬ ‫فناوری‬ ‫عرصه‬ ‫باالدستی‬
‫را‬ ‫خود‬ ‫استراتژی‬ ،‌2011 ‫مارچ‬ ‫از‬ ‫انگلستان‬
‫استراتژی‬ ‫اجرای‬ ‫برنامه‬ ‫قالب‬ ‫در‬ ‫فاوا‬ ‫حوزه‬ ‫در‬
،‫شد‬ ‫منتشر‬ 2011 ‫اکتبر‬ ‫در‬ ‫که‬ )SIP( ‫فاوا‬
‫راهبرد‬ ‫در‬ ‫تغییر‬ ،‫برنامه‬ ‫این‬ ‫هدف‬ .‫کرد‬ ‫ارائه‬
‫‌های‬‫ه‬‫بدن‬ ‫تقویت‬ ‫و‬ ‫فاوا‬ ‫عرصه‬ ‫در‬ ‫دولت‬
‫این‬ ‫در‬ ‫نهفته‬ ‫‌ها‬‫ل‬‫پتانسی‬ ‫از‬ ‫استفاده‬ ‫با‬ ‫مختلف‬
‫توسط‬ ‫شده‬ ‫منتشر‬ ‫گزارش‬ ‫در‬ .‫است‬ ‫عرصه‬
‫موضوع‬ ‫این‬ ‫بر‬ ،‫انگلیس‬ ‫دولت‬ ‫هیات‬ ‫دفتر‬
‫‌های‬‫ت‬‫سیاس‬ ‫اجرای‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫شده‬ ‫تاکید‬
‫سود‬ ،‫کشور‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫فاوا‬ ‫توسعه‬ ‫راهبردی‬
‫به‬ ‫کشور‬ ‫این‬ ‫برای‬ ‫را‬ ‫پوندی‬ ‫میلیارد‬ 3/5
‫بازدهی‬ ‫ارتقای‬ ‫حاصل‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫آورده‬ ‫ارمغان‬
،‫کشور‬ ‫در‬ ‫مختلف‬ ‫فرآیندهای‬ ‫و‬ ‫‌ها‬‫ت‬‫فعالی‬
‫با‬ ‫فرآیندها‬ ‫‌سازی‬‫ه‬‫بهین‬ ‫و‬ ‫‌ها‬‫ش‬‫رو‬ ‫بازآوری‬
‫‌گذاری‬‫ه‬‫سرمای‬ .‫است‬ ‫فاوا‬ ‫عرصه‬ ‫از‬ ‫استفاده‬
‫آموزش‬ ‫بخش‬ ‫در‬ ‫فاوا‬ ‫حوزه‬ ‫در‬ ‫شده‬ ‫انجام‬
‫پوند‬ ‫میلیون‬ 60 ‫از‬ ‫بیش‬ ‫انگلستان‬ ‫مدارس‬ ‫در‬
‫‌ها‬‫ی‬‫بررس‬ .‫است‬ ‫شده‬ ‫گزارش‬ 2012 ‫سال‬ ‫در‬
‫فاوا‬ ‫‌گذاری‬‫ه‬‫سرمای‬ ‫میزان‬ ‫که‬ ‫‌دهد‬‫ی‬‫م‬ ‫نشان‬
‫مدارس‬ ‫در‬ ‫غیردانشگاهی‬ ‫آموزش‬ ‫عرصه‬ ‫در‬
‫کرده‬ ‫تجربه‬ ‫را‬ ‫خوبی‬ ‫رشد‬ ‫ساالنه‬ ‫کشور‬ ‫این‬
،‫انگلستان‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوري‬ ‫صنعت‬ .‫است‬
‫در‬ ‫پوند‬ ‫میلیارد‬ 30 ‫ارزش‬ ‫به‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫افزود‬ ‫ارزش‬
‫که‬ ‫‌آورد‬‫ی‬‫م‬ ‫ارمغان‬ ‫به‬ ‫کشور‬ ‫این‬ ‫برای‬ ‫سال‬
‫تشکیل‬ ‫را‬ ‫کشور‬ ‫این‬ ‫اقتصاد‬ ‫کل‬ ‫از‬ ‫درصد‬ 3
‫این‬ ‫فاوای‬ ‫بخش‬ ‫در‬ ‫‌گذاری‬‫ه‬‫سرمای‬ .‫‌دهد‬‫ی‬‫م‬
1/2 ‫به‬ ‫نزدیک‬ ‫امروزه‬ ‫که‬ ‫شده‬ ‫سبب‬ ‫کشور‬
‫کار‬ ‫به‬ ‫مشغول‬ ‫فاوا‬ ‫بخش‬ ‫در‬ ‫نفر‬ ‫میلیون‬
‫از‬ ‫روزانه‬ ،‫کارمند‬ ‫میلیون‬ 22 ‫از‬ ‫بیش‬ ‫و‬ ‫باشند‬
‫استفاده‬ ‫مستقیم‬ ‫طور‬ ‫به‬ ‫فاوا‬ ‫بخش‬ ‫خدمات‬
‫رقم‬ ،‫کشور‬ ‫این‬ ‫جمعیت‬ ‫نسبت‬ ‫به‬ ‫که‬ ‫کنند‬
‫دفتر‬ ‫از‬ ‫منتشره‬ ‫آمارهای‬ .‫است‬ ‫‌توجهی‬‫ل‬‫قاب‬
‫نشان‬ ‫فاوا‬ ‫عرصه‬ ‫در‬ ‫انگلستان‬ ‫ملی‬ ‫آمار‬
‫درآمد‬ ‫کل‬ ‫از‬ ‫درصد‬ 17 ‫از‬ ‫بیش‬ ‫که‬ ‫‌دهد‬‫ی‬‫م‬
‫و‬ ‫الکترونیک‬ ‫تجارت‬ ‫طریق‬ ‫از‬ ‫کشور‬ ‫این‬
‫فاوا‬ ‫‌های‬‫ت‬‫زیرساخ‬ ‫بر‬ ‫مبتنی‬ ‫‌های‬‫ت‬‫تجار‬
‫است‬ ‫شده‬ ‫حاصل‬ ‫میالدی‬ 2010 ‫سال‬ ‫در‬
‫بوده‬ ‫درصد‬ 4 ‫تنها‬ ،‫ایتالیا‬ ‫برای‬ ‫رقم‬ ‫این‬ ‫که‬
‫‌های‬‫ت‬‫تجار‬ ‫کل‬ ‫درصد‬ 17 ‫همچنین‬ .‫است‬
،2011 ‫سال‬ ‫در‬ ‫کشور‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫گرفته‬ ‫صورت‬
‫که‬ ‫است‬ ‫گرفته‬ ‫صورت‬ ‫مجازی‬ ‫محیط‬ ‫در‬
‫برآورد‬ ‫پوند‬ ‫میلیارد‬ 129 ‫از‬ ‫بیش‬ ‫رقمی‬
‫جایگاه‬ ‫و‬ ‫ارزش‬ ‫‌دهنده‬‫ن‬‫نشا‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫شده‬
‫کشور‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫اینترنتی‬ ‫‌وکار‬‫ب‬‫کس‬ ‫راهبردی‬
‫در‬ ‫سرمایه‬ ‫از‬ ‫عظیمی‬ ‫حجم‬ ‫چنین‬ .‫است‬
‫سبب‬ ،‫انگلستان‬ ‫دیجیتالی‬ ‫کارآفرینی‬ ‫صنعت‬
‫از‬ ،‫‌الین‬‫ن‬‫آ‬ ‫فروش‬ ‫در‬ ‫کشور‬ ‫این‬ ‫تا‬ ‫است‬ ‫شده‬
.‫شود‬ ‫محسوب‬ ‫امروز‬ ‫دنیای‬ ‫برتر‬ ‫‌های‬‫ب‬‫قط‬
‫دولت‬ ‫پوندی‬ ‫میلیارد‬ ‫صدها‬ ‫‌گذاری‬‫ه‬‫سرمای‬
،‫‌الین‬‫ن‬‫آ‬ ‫خدمات‬ ‫عرصه‬ ‫در‬ ‫بریتانیا‬ ‫مردم‬ ‫و‬
‫فاوا‬ ‫بر‬ ‫مبتنی‬ ‫‌وکارهای‬‫ب‬‫کس‬ ‫توسعه‬ ‫زمینه‬
‫برنامه‬ ‫در‬ ‫که‬ )ICT-enabled business(
‫شده‬ ‫تبیین‬ ‫کشور‬ ‫این‬ ‫فاوا‬ ‫توسعه‬ ‫راهبردی‬
‫که‬ ‫موضوعی‬ .‫است‬ ‫کرده‬ ‫همواره‬ ‫را‬ ‫است‬
‫رده‬ ‫در‬ ‫همواره‬ ‫بریتانیا‬ ‫تا‬ ‫است‬ ‫شده‬ ‫سبب‬
‫و‬ ‫اروپا‬ ‫در‬ ‫فاوا‬ ‫توسعه‬ ‫‌های‬‫ص‬‫شاخ‬ ‫در‬ ‫باالیی‬
.‫باشد‬ ‫داشته‬ ‫قرار‬ ‫دنیا‬
‫گرفته‬ ‫صورت‬ ‫‌های‬‫ت‬‫تجار‬ ‫کل‬ ‫درصد‬ 17
‫محیط‬ ‫در‬ ،2011 ‫سال‬ ‫در‬ ‫انگلستان‬ ‫در‬
‫بیش‬ ‫رقمی‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫گرفته‬ ‫صورت‬ ‫مجازی‬
‫است‬ ‫شده‬ ‫برآورد‬ ‫پوند‬ ‫میلیارد‬ 129 ‫از‬
‫راهبردی‬ ‫جایگاه‬ ‫و‬ ‫ارزش‬ ‫‌دهنده‬‫ن‬‫نشا‬ ‫و‬
‫است‬ ‫کشور‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫اینترنتی‬ ‫‌وکار‬‫ب‬‫کس‬
59
)‫(تكفا‬‫ارتباطات‬‫و‬‫اطالعات‬‫فناوري‬‫كاربري‬‫توسعه‬‫ماهنامه‬
www.irannsr.org
www.irannsr.org
Information & Communication Technology Magazine
1392‫بهمن‬‫و‬‫دي‬
‫مقاله‬

60. ‫هندوستان‬ ‫در‬ ‫فاوا‬
‫‌های‬‫ب‬‫قط‬ ‫از‬ ‫یکی‬ ،‫اخیر‬ ‫دهه‬ ‫دو‬ ‫در‬ ‫هندوستان‬
‫‌ای‬‫ه‬‫‌گون‬‫ه‬‫ب‬ ‫است‬ ‫بوده‬ ‫آسیا‬ ‫‌افزار‬‫م‬‫نر‬ ‫صنعت‬ ‫برتر‬
‫پایانی‬ ‫‌های‬‫ل‬‫سا‬ ‫در‬ ‫کشور‬ ‫این‬ ‫‌های‬‫ت‬‫دول‬ ‫که‬
‫عظیمی‬ ‫‌گذاری‬‫ه‬‫سرمای‬ ،‫میالدی‬ ‫دوم‬ ‫هزاره‬
‫در‬ ‫تخصصی‬ ‫انسانی‬ ‫منابع‬ ‫توسعه‬ ‫روی‬
‫‌های‬‫ه‬‫پروژ‬ ‫دریافت‬ ‫همچنین‬ ‫و‬ ‫فاوا‬ ‫عرصه‬
‫ویژه‬ ‫به‬ ‫غربی‬ ‫کشورهای‬ ‫از‬ ‫‌تی‬‫ی‬‫آ‬ ‫‌المللی‬‫ن‬‫بی‬
.‫دادند‬ ‫قرار‬ ‫کار‬ ‫دستور‬ ‫در‬ ‫کانادا‬ ‫و‬ ‫آمریکا‬
‫توسعه‬ ‫بخش‬ ‫در‬ ‫‌گذاری‬‫ه‬‫سرمای‬ ‫حاصل‬
‫در‬ ‫ارتباطی‬ ‫و‬ ‫‌رسانی‬‫ع‬‫اطال‬ ‫‌های‬‫ت‬‫زیرساخ‬
‫سبب‬ ‫هند‬ ‫توسعه‬ ‫حال‬ ‫در‬ ‫و‬ ‫فقیر‬ ‫کشور‬
10 ‫از‬ ‫بیش‬ ‫ساالنه‬ ‫کشور‬ ‫این‬ ‫امروزه‬ ‫تا‬ ‫شد‬
‫داشته‬ ‫دنیا‬ ‫به‬ ‫‌افزار‬‫م‬‫نر‬ ‫صادرات‬ ‫دالر‬ ‫میلیارد‬
‫متخصص‬ ‫و‬ ‫‌قیمت‬‫ن‬‫ارزا‬ ‫انسانی‬ ‫منابع‬ .‫باشد‬
‫تکنو‬ ‫برای‬ ‫را‬ ‫خوبی‬ ‫زمینه‬ ‫فاوا‬ ‫عرصه‬ ‫در‬ ‫هند‬
‫بستر‬ ‫این‬ ‫از‬ ‫تا‬ ‫است‬ ‫کرده‬ ‫ایجاد‬ ‫کارآفرینان‬
‫و‬ ‫محور‬ ‫فناوری‬ ‫‌وکارهای‬‫ب‬‫کس‬ ‫توسعه‬ ‫برای‬
‫عرصه‬ ‫در‬ ‫‌بنیان‬‫ش‬‫دان‬ ‫‌های‬‫ت‬‫شرک‬ ‫تاسیس‬
‫حمایت‬ ‫با‬ ‫قضیه‬ ‫این‬ ‫که‬ ‫کنند‬ ‫استفاده‬ ‫‌تی‬‫ی‬‫آ‬
‫همراه‬ ‫نیز‬ ‫هند‬ ‫دولتی‬ ‫بخش‬ ‫‌گذاری‬‫ه‬‫سرمای‬
‫فاوای‬ ‫توسعه‬ ‫ملی‬ ‫انجمن‬ ‫آمارهای‬ .‫است‬ ‫شده‬
‫یعنی‬ ‫میالدی‬ 2000 ‫سال‬ ‫در‬ ‫هندوستان‬
‫‌گذاری‬‫ه‬‫سرمای‬ ‫که‬ ‫داد‬ ‫نشان‬ ‫سوم‬ ‫هزاره‬ ‫اوایل‬
‫کشور‬ ‫این‬ ‫‌افزار‬‫م‬‫نر‬ ‫و‬ ‫‌افزار‬‫ت‬‫سخ‬ ‫بازار‬ ‫روی‬
‫است‬ ‫بوده‬ ‫روپیه‬ ‫میلیون‬ ‫هزار‬ 164 ‫از‬ ‫بیش‬
‫از‬ ‫بیش‬ ‫کشور‬ ‫این‬ ،‫میالدی‬ ‫نو‬ ‫دهه‬ ‫در‬ ‫و‬
‫خارج‬ ‫به‬ ‫‌افزار‬‫م‬‫نر‬ ‫صادرات‬ ‫روپیه‬ ‫میلیارد‬ 171
‫فقیر‬ ‫کشور‬ ‫برای‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫داشته‬ ‫کشور‬ ‫از‬
‫رقمی‬ ‫هندوستان‬ ‫مانند‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫توسع‬ ‫درحال‬ ‫و‬
‫‌های‬‫ه‬‫جنب‬ ‫از‬ ‫یکی‬ .‫است‬ ‫تامل‬ ‫و‬ ‫‌توجه‬‫ل‬‫قاب‬
،‫فاوا‬ ‫توسعه‬ ‫در‬ ‫هند‬ ‫دولت‬ ‫‌گذاری‬‫ه‬‫سرمای‬
‫‌المللی‬‫ن‬‫بی‬ ‫مشترک‬ ‫همکاری‬ ‫بسترهای‬ ‫ایجاد‬
‫جهان‬ ‫‌افزار‬‫م‬‫نر‬ ‫غول‬ ‫موسسات‬ ‫و‬ ‫‌ها‬‫ت‬‫شرک‬ ‫با‬
‫و‬ ‫تولید‬ ‫برای‬ IBM ‫و‬ ‫اپل‬ ،‫مایکروسافت‬ ‫مانند‬
‫این‬ ‫از‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫آسیا‬ ‫منطقه‬ ‫در‬ ‫‌افزار‬‫م‬‫نر‬ ‫توسعه‬
‫فاوا‬ ‫عرصه‬ ‫در‬ ‫هند‬ ‫فناوری‬ ‫‌های‬‫ک‬‫پار‬ ،‫رهگذر‬
‫دست‬ ‫اخیر‬ ‫دهه‬ ‫دو‬ ‫در‬ ‫سرشاری‬ ‫سودهای‬ ‫به‬
‫‌گذاران‬‫ه‬‫سرمای‬ ‫برای‬ ‫خوبی‬ ‫بازدهی‬ ‫و‬ ‫‌اند‬‫ه‬‫یافت‬
‫نود‬ ‫دهه‬ ‫در‬ .‫است‬ ‫آورده‬ ‫همراه‬ ‫به‬ ‫‌المللی‬‫ن‬‫بی‬
‫صادرات‬ ‫دالر‬ ‫میلیار‬ 4 ‫تنها‬ ‫هند‬ ،‫میالدی‬
‫دهه‬ ‫پایان‬ ‫در‬ ‫رقم‬ ‫این‬ ‫که‬ ‫داشت‬ ‫‌افزار‬‫م‬‫نر‬
‫میلیارد‬ 50 ‫از‬ ‫بیش‬ ‫به‬ ،‫سوم‬ ‫هزاره‬ ‫نخست‬
‫به‬ ‫نزدیک‬ ،‫میزان‬ ‫این‬ ‫و‬ ‫یافت‬ ‫افزایش‬ ‫دالر‬
‫را‬ ‫هند‬ ‫داخلی‬ ‫ناخالص‬ ‫رشد‬ ‫کل‬ ‫درصد‬ 8
‫است‬ ‫‌توجهی‬‫ل‬‫قاب‬ ‫رقمی‬ ‫که‬ ‫‌دهد‬‫ی‬‫م‬ ‫تشکیل‬
‫مستقیم‬ ‫‌طور‬‫ه‬‫ب‬ ‫را‬ ‫نفر‬ ‫میلیون‬ 2 ‫از‬ ‫بیش‬ ‫و‬
‫میزان‬ .‫کرد‬ ‫‌کار‬‫ه‬‫ب‬ ‫مشغول‬ ‫عرصه‬ ‫این‬ ‫در‬
‫هندوستان‬ ‫فاوای‬ ‫بخش‬ ‫در‬ ‫‌گذاری‬‫ه‬‫سرمای‬
71.9 ‫از‬ ‫بیش‬ ‫میالدی‬ 2011 ‫سال‬ ‫در‬ ‫تنها‬
‫سال‬ ‫به‬ ‫نسبت‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫بوده‬ ‫دالر‬ ‫میلیارد‬
.‫است‬ ‫داشته‬ ‫رشد‬ ‫درصد‬ 10/3 ‫از‬ ‫بیش‬ 2010
‫‌توجهی‬‫ل‬‫قاب‬ ‫رشد‬ ‫هندوستان‬ ‫ارتباطات‬ ‫صنعت‬
‫تجربه‬ ‫میالدی‬ ‫سوم‬ ‫هزاره‬ ‫دوم‬ ‫دهه‬ ‫در‬ ‫را‬
‫سوم‬ ‫نسل‬ ‫مانند‬ ‫‌هایی‬‫ه‬‫حوز‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫کرده‬
‫قدرتمند‬ ‫باند‬ ‫پهنای‬ ‫خدمات‬ ،‫همراه‬ ‫تلفن‬
‫افزوده‬ ‫ارزش‬ ‫‌های‬‫س‬‫سروی‬ ‫و‬ ‫کشور‬ ‫این‬ ‫در‬
‫سال‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫شامل‬ ‫را‬ ‫فاوا‬ ‫بر‬ ‫مبتنی‬
‫این‬ ‫در‬ ‫‌گذاری‬‫ه‬‫سرمای‬ ‫حجم‬ ،‫میالدی‬ 2011
.‫است‬ ‫بوده‬ ‫روپیه‬ ‫میلیارد‬ 550 ‫از‬ ‫بیش‬ ‫بخش‬
‫کلکته‬ ‫و‬ ‫بمبئی‬ ،‫دهلی‬ ،‫بنگلور‬ ‫مانند‬ ‫شهرهایی‬
‫‌آورند‬‫ی‬‫م‬ ‫‌شمار‬‫ه‬‫ب‬ ‫کشور‬ ‫این‬ ‫فاوای‬ ‫‌های‬‫ب‬‫قل‬ ‫را‬
Sillicon( ‫ولی‬ ‫سیلیکون‬ ‫‌عنوان‬‫ه‬‫ب‬ ‫که‬
‫که‬ ‫‌شوند‬‫ی‬‫م‬ ‫شناخته‬ ‫کشور‬ ‫این‬ )Valley
‫فاوای‬ ‫‌گذاری‬‫ه‬‫سرمای‬ ‫از‬ ‫‌توجهی‬‫ل‬‫قاب‬ ‫حجم‬
‫شرکت‬ .‫‌گیرد‬‫ی‬‫م‬ ‫صورت‬ ‫شهرها‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫هند‬
‫که‬ Tata Consultancy Services
‫محسوب‬ ‫هند‬ ‫فاوای‬ ‫شرکت‬ ‫‌ترین‬‫گ‬‫بزر‬
‫با‬ ‫توانست‬ ‫میالدی‬ 2012 ‫سال‬ ‫در‬ ،‫‌شود‬‫ی‬‫م‬
‫میلیارد‬ 11 ‫حدود‬ ،‫خود‬ ‫کارمند‬ ‫هزار‬ 254
‫در‬ ‫خود‬ ‫‌های‬‫ی‬‫‌گذار‬‫ه‬‫سرمای‬ ‫کل‬ ‫از‬ ‫درآمد‬ ‫دالر‬
2 ‫که‬ ‫آورد‬ ‫‌دست‬‫ه‬‫ب‬ ‫کشور‬ ‫این‬ ‫ارتباطات‬ ‫عرصه‬
‫شرکت‬ ‫‌گذاری‬‫ه‬‫سرمای‬ ‫بازدهی‬ ‫از‬ ‫بیشتر‬ ‫برابر‬
‫بنگلور‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫هند‬ Inforsys ‫مشهور‬
‫و‬ ‫دولتی‬ ‫بخش‬ ‫‌گذاری‬‫ه‬‫سرمای‬ .‫دارد‬ ‫فعالیت‬
2012 ‫سال‬ ‫در‬ ‫هند‬ ‫فاوای‬ ‫حوزه‬ ‫در‬ ‫خصوصی‬
‫مستقیم‬ ‫‌طور‬‫ه‬‫ب‬ ‫نفر‬ ‫میلیون‬ 2/8 ‫تا‬ ‫شد‬ ‫سبب‬
‫غیرمستقیم‬ ‫‌طور‬‫ه‬‫ب‬ ‫نفر‬ ‫میلیون‬ 8/9 ‫حدود‬ ‫و‬
‫محور‬ ‫‌تی‬‫ی‬‫آ‬ ‫‌کارهای‬‫و‬‌‫ب‬‫کس‬ ‫به‬ ‫کشور‬ ‫این‬ ‫در‬
‫‌های‬‫ب‬‫قط‬ ‫از‬ ‫یکی‬ ‫به‬ ‫را‬ ‫هند‬ ‫و‬ ‫شوند‬ ‫مشغول‬
‫تبدیل‬ ‫فاوا‬ ‫عرصه‬ ‫در‬ ‫جهان‬ outsourcing
‫فیلیپین‬ ‫و‬ ‫چین‬ ‫برای‬ ‫سختی‬ ‫رقیب‬ ‫و‬ ‫کند‬
‫هندوستان‬ ،‫میالدی‬ 2012 ‫سال‬ ‫در‬ ‫تنها‬ .‫شود‬
‫خدمات‬ ‫دالر‬ ‫میلیارد‬ 33 ‫از‬ ‫بیش‬ ‫توانست‬
‫نشان‬ ‫آمارها‬ .‫بفروشد‬ ‫آمریکا‬ ‫و‬ ‫کانادا‬ ‫به‬ ‫فاوا‬
‫با‬ ‫دولت‬ ‫‌گذاری‬‫ه‬‫سرمای‬ ‫حجم‬ ‫که‬ ‫‌دهد‬‫ی‬‫م‬
‫از‬ ‫حمایتی‬ ‫و‬ ‫تشویقی‬ ‫‌های‬‫ت‬‫سیاس‬ ‫و‬ ‫‌ها‬‫ه‬‫بست‬
‫و‬ ‫است‬ ‫‌افزایش‬‫ه‬‫روب‬ ‫هند‬ ‫در‬ ‫فاوا‬ ‫عرصه‬ ‫فعاالن‬
‫هند‬ ‫حمعیت‬ ‫درصد‬ 74 ‫از‬ ‫بیش‬ ‫آنکه‬ ‫دلیل‬ ‫به‬
‫توسعه‬ ،‫‌کنند‬‫ی‬‫م‬ ‫زندگی‬ ‫روستایی‬ ‫مناطق‬ ‫در‬
‫از‬ ‫کشور‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫ارتباطی‬ ‫‌های‬‫ت‬‫زیرساخ‬
‫مختلف‬ ‫ادوار‬ ‫در‬ ‫هند‬ ‫دولت‬ ‫‌های‬‫م‬‫گا‬ ‫‌ترین‬‫م‬‫مه‬
‫ارتباطات‬ ‫توسعه‬ ‫سیاست‬ .‫‌رود‬‫ی‬‫م‬ ‫‌شمار‬‫ه‬‫ب‬
‫میالدی‬ 1994 ‫سال‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫هندوستان‬ ‫ملی‬
‫ارتباطی‬ ‫انقالب‬ ‫نخستین‬ ،‫رسید‬ ‫تصویب‬ ‫به‬
‫شکاف‬ ‫تا‬ ‫کرد‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫پای‬ ‫را‬ ‫کشور‬ ‫این‬ ‫در‬
‫به‬ ‫که‬ ‫یابد‬ ‫کاهش‬ ‫کشور‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫دیجیتالی‬
‫حاصل‬ ‫زمینه‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫توفیقاتی‬ ‫‌رسد‬‫ی‬‫م‬ ‫نظر‬
‫‌های‬‫ه‬‫نهاد‬ ‫‌گذاری‬‫ه‬‫سرمای‬ ‫رشد‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫شده‬
‫تا‬ ،‫کشور‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫محور‬ ‫‌تی‬‫ی‬‫آ‬ ‫خدمات‬ ‫و‬ ‫تولید‬
‫دولت‬ ‫ترغیبی‬ ‫و‬ ‫سیاستی‬ ‫‌های‬‫ه‬‫بست‬ ‫به‬ ‫حدی‬
.‫است‬ ‫مرتبط‬ ‫کشور‬ ‫این‬
‫‌جنوبی‬‫ه‬‫کر‬ ‫در‬ ‫فاوا‬
‫اقتصادهای‬ ‫از‬ ‫یکی‬ ‫‌عنوان‬‫ه‬‫ب‬ ‫‌جنوبی‬‫ه‬‫کر‬
‫برتر‬ ‫اقتصاد‬ ‫بیست‬ ‫زمره‬ ‫در‬ ،‫جهان‬ ‫نوظهور‬
‫ببر‬ ‫‌عنوان‬‫ه‬‫ب‬ ‫و‬ ‫است‬ 20-G ‫عضو‬ ‫و‬ ‫جهان‬
‫شرکت‬ ‫دو‬ .‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫محسوب‬ ‫آسیا‬ ‫اقتصادی‬
‫‌تنهایی‬‫ه‬‫ب‬ ‫‌جنوبی‬‫ه‬‫کر‬ SAMSUNG ‫و‬ LG
‫‌آیند‬‫ی‬‫م‬ ‫‌شمار‬‫ه‬‫ب‬ ‫جهان‬ ‫فاوای‬ ‫‌های‬‫ب‬‫قط‬ ‫از‬
‫‌گذاری‬‫ه‬‫سرمای‬ ‫توسعه‬ ‫در‬ ‫زیادی‬ ‫نقش‬ ‫که‬
‫از‬ ‫کشور‬ ‫این‬ ‫ملی‬ ‫ناخالص‬ ‫رشد‬ ‫ارتقای‬ ‫و‬
.‫‌اند‬‫ه‬‫کرد‬ ‫ایفا‬ ‫سو‬ ‫این‬ ‫به‬ ‫میالدی‬ 1960 ‫سال‬
‫‌ای‬‫ه‬‫ویژ‬ ‫تمرکز‬ ،‫اخیر‬ ‫دهه‬ ‫سه‬ ‫در‬ ‫‌جنوبی‬‫ه‬‫کر‬
‫تاثیر‬ ‫امر‬ ‫این‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫داشته‬ ‫فاوا‬ ‫صنعت‬ ‫روی‬
‫‌های‬‫ش‬‫بخ‬ ‫سایر‬ ‫پیشرفت‬ ‫و‬ ‫توسعه‬ ‫بر‬ ‫زیادی‬
‫کرده‬ ‫ایفا‬ ‫کره‬ ‫آموزشی‬ ‫و‬ ‫صنعتی‬ ‫و‬ ‫اقتصادی‬
‫‌های‬‫ی‬‫‌گذار‬‫ه‬‫سرمای‬ ‫از‬ ‫‌توجهی‬‫ل‬‫قاب‬ ‫حجم‬ .‫است‬
‫‌هایی‬‫ش‬‫بخ‬ ‫به‬ ‫مربوط‬ ‫فاوا‬ ‫عرصه‬ ‫در‬ ‫‌جنوبی‬‫ه‬‫کر‬
‫و‬ ‫موبایل‬ ‫‌های‬‫ه‬‫دستگا‬ ،‫باند‬ ‫پهنای‬ :‫چون‬
‫باال‬ ‫تکنولوژی‬ ‫با‬ ‫کامپیوتری‬ ‫قطعات‬ ‫تولید‬
‫کشور‬ ‫این‬ ‫صادرات‬ ‫کل‬ ‫درصد‬ 33 ‫که‬ ‫است‬
‫همه‬ ‫و‬ ‫‌ها‬‫ه‬‫خان‬ ‫همه‬ ‫تقریبا‬ .‫‌دهد‬‫ی‬‫م‬ ‫تشکیل‬ ‫را‬
‫و‬ ‫اینترنت‬ ‫خدمات‬ ‫از‬ ،‫‌جنوبی‬‫ه‬‫کر‬ ‫شهروندان‬
‫را‬ TFT-LCD .‫هستند‬ ‫‌مند‬‫ه‬‫بهر‬ ‫موبایل‬
‫کشور‬ ‫این‬ ‫ممتاز‬ ‫‌های‬‫ی‬‫فناور‬ ‫از‬ ‫یکی‬ ‫باید‬
‫که‬ ‫دانست‬ ‫خانگی‬ ‫‌های‬‫ن‬‫تلویزیو‬ ‫عرصه‬ ‫در‬
‫این‬ ‫فاوای‬ ‫فعاالن‬ ‫اختیار‬ ‫در‬ ‫را‬ ‫‌بدیلی‬‫ی‬‫ب‬ ‫بازار‬
‫‌گذاری‬‫ه‬‫سرمای‬ ‫حجم‬ .‫است‬ ‫داده‬ ‫قرار‬ ‫کشور‬
‫از‬ ‫‌جنوبی‬‫ه‬‫کر‬ ‫الکترونیک‬ ‫تجارت‬ ‫بخش‬ ‫در‬
‫رقمی‬ ‫به‬ 2011 ‫سال‬ ‫در‬ ‫دالر‬ ‫میلیارد‬ 84
2010 ‫سال‬ ‫در‬ ‫دالر‬ ‫میلیارد‬ 646 ‫حدود‬ ‫در‬
‫نشان‬ ‫را‬ ‫‌کننده‬‫ه‬‫خیر‬ ‫رقمی‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫رسیده‬
‫انرژی‬ ‫و‬ ‫صنایع‬ ،‫بازرگانی‬ ‫وزارت‬ .‫‌دهد‬‫ی‬‫م‬
‫ماه‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫کرد‬ ‫اعالم‬ ‫اخیرا‬ ‫‌جنوبی‬‫ه‬‫کر‬
‫فناوری‬ ‫صادرات‬ ‫میالدی‬ ‫جاری‬ ‫سال‬ ‫اکتبر‬
‫روی‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫ویژ‬ ‫تمرکز‬ ،‫اخیر‬ ‫دهه‬ ‫سه‬ ‫در‬ ‫‌جنوبی‬‫ه‬‫کر‬
‫زیادی‬ ‫تاثیر‬ ‫امر‬ ‫این‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫داشته‬ ‫فاوا‬ ‫صنعت‬
‫اقتصادی‬ ‫‌های‬‫ش‬‫بخ‬ ‫سایر‬ ‫پیشرفت‬ ‫و‬ ‫توسعه‬ ‫بر‬
‫حجم‬ .‫است‬ ‫کرده‬ ‫ایفا‬ ‫کره‬ ‫آموزشی‬ ‫و‬ ‫صنعتی‬ ‫و‬
‫در‬ ‫‌جنوبی‬‫ه‬‫کر‬ ‫‌های‬‫ی‬‫‌گذار‬‫ه‬‫سرمای‬ ‫از‬ ‫‌توجهی‬‫ل‬‫قاب‬
،‫باند‬ ‫پهنای‬ :‫چون‬ ‫‌هایی‬‫ش‬‫بخ‬ ‫به‬ ‫مربوط‬ ‫فاوا‬ ‫عرصه‬
‫با‬ ‫کامپیوتری‬ ‫قطعات‬ ‫تولید‬ ‫و‬ ‫موبایل‬ ‫‌های‬‫ه‬‫دستگا‬
‫این‬ ‫صادرات‬ ‫کل‬ ‫درصد‬ 33 ‫که‬ ‫است‬ ‫باال‬ ‫تکنولوژی‬
‫‌دهد‬‫ی‬‫م‬ ‫تشکیل‬ ‫را‬ ‫کشور‬
60
www.irannsr.orgwww.irannsr.org
Information & Communication Technology Magazine
)‫(تكفا‬‫ارتباطات‬‫و‬‫اطالعات‬‫فناوري‬‫كاربري‬‫توسعه‬‫ماهنامه‬
1392‫بهمن‬‫و‬‫دي‬
‫مقاله‬

61. ‫‌دلیل‬‫ه‬‫ب‬ ‫کشور‬ ‫این‬ ‫ارتباطات‬ ‫و‬ ‫اطالعات‬
‫تولید‬ ‫‌های‬‫ه‬‫تراش‬ ‫برای‬ ‫تقاضا‬ ‫خوب‬ ‫افزایش‬
‫هوشمند‬ ‫همراه‬ ‫‌های‬‫ن‬‫تلف‬ ‫همچنین‬ ‫و‬ ‫داخل‬
‫جدیدی‬ ‫رکورد‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫داشته‬ ‫باالیی‬ ‫رشد‬
‫سال‬ ‫اکتبر‬ ‫ماه‬ ‫در‬ ‫اساس‬ ‫براین‬ .‫یافت‬ ‫دست‬
‫و‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫صادرات‬ ‫میالدی‬ ‫جاری‬
‫درصدی‬ ۱۱.۶ ‫رشد‬ ‫با‬ ‫‌جنوبی‬‫ه‬‫کر‬ ‫ارتباطات‬
۱۶ ‫به‬ ‫گذشته‬ ‫سال‬ ‫مشابه‬ ‫مدت‬ ‫به‬ ‫نسبت‬
‫رکورد‬ .‫رسید‬ ‫دالر‬ ‫میلیون‬ ۲۳۰ ‫و‬ ‫میلیارد‬
‫ارتباطات‬ ‫و‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫صادرات‬ ‫قبلی‬
‫جاری‬ ‫سال‬ ‫می‬ ‫ماه‬ ‫به‬ ‫متعلق‬ ‫کشور‬ ‫این‬
‫دالر‬ ‫میلیون‬ ۱۵۰ ‫و‬ ‫میلیارد‬ ۱۵ ‫با‬ ‫برابر‬ ‫و‬
‫و‬ ‫‌افزار‬‫م‬‫نر‬ ‫تولید‬ ‫در‬ ‫‌جنوبی‬‫ه‬‫کر‬ ‫فعالیت‬ .‫بود‬
‫تلفن‬ ‫بخش‬ ‫در‬ ‫‌خصوص‬‫ه‬‫ب‬ ‫فاوا‬ ‫حوزه‬ ‫تجهیزات‬
‫حوزه‬ ‫در‬ ‫آن‬ ‫جدید‬ ‫‌های‬‫ی‬‫تکنولوژ‬ ‫و‬ ‫همراه‬
،‫آن‬ ‫جدید‬ ‫نسل‬ ‫و‬ ‫موبایل‬ ‫بر‬ ‫مبتنی‬ ‫ارتباطات‬
‫‌های‬‫ی‬‫‌گذار‬‫ه‬‫سرمای‬ ‫و‬ ‫همکاری‬ ‫برای‬ ‫را‬ ‫زمینه‬
‫مانند‬ ‫معتبر‬ ‫‌المللی‬‫ن‬‫بی‬ ‫‌های‬‫ت‬‫شرک‬ ‫مشترک‬
‫کرده‬ ‫فراهم‬ ‫کشور‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫اریکسون‬ ‫و‬ ‫نوکیا‬
‫میلیون‬ 48 ‫جمعیت‬ ‫با‬ ‫کشوری‬ ‫در‬ .‫است‬
‫تلفن‬ ‫گوشی‬ ‫میلیون‬ 50 ‫از‬ ‫بیش‬ ،‫نفری‬
‫که‬ ‫‌گیرد‬‫ی‬‫م‬ ‫قرار‬ ‫استفاده‬ ‫مورد‬ ‫همراه‬
.‫است‬ ‫دنیا‬ ‫در‬ ‫همراه‬ ‫تلفن‬ ‫دنیای‬ ‫در‬ ‫رکوردی‬
‫یکی‬ ،‫‌جنوبی‬‫ه‬‫کر‬ ‫در‬ ‫اینترنت‬ ‫ممتاز‬ ‫سرعت‬
‫‌گذاران‬‫ه‬‫سرمای‬ ‫ترغیب‬ ‫دالیل‬ ‫‌ترین‬‫م‬‫مه‬ ‫از‬
‫دیجیتالی‬ ‫‌های‬‫ی‬‫نوآور‬ ‫و‬ ‫‌ها‬‫ت‬‫خالقی‬ ‫ارائه‬ ‫به‬
‫محسوب‬ ‫کشور‬ ‫این‬ ‫فاوای‬ ‫‌وکار‬‫ب‬‫کس‬ ‫در‬
‫براساس‬ .‫شد‬ ‫غافل‬ ‫آن‬ ‫از‬ ‫نباید‬ ‫که‬ ‫‌شود‬‫ی‬‫م‬
2009 ‫سال‬ ‫در‬ ،‫کره‬ ‫جونانگ‬ ‫روزنامه‬ ‫گزارش‬
‫در‬ ‫‌جنوبی‬‫ه‬‫کر‬ ‫‌گذاری‬‫ه‬‫سرمای‬ ‫حجم‬ ،‫میالدی‬
‫کمتر‬ ‫یا‬ ‫درصد‬ 2 ‫زیر‬ ،‫جهان‬ ‫فاوای‬ ‫عرصه‬
‫رقم‬ ‫این‬ ‫که‬ ‫شد‬ ‫برآورد‬ ‫دالر‬ ‫میلیارد‬ 18 ‫از‬
‫همراه‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫‌مالحظ‬‫ل‬‫قاب‬ ‫رشد‬ ‫با‬ 2012 ‫سال‬ ‫در‬
‫نیمه‬ ‫تولید‬ ‫در‬ ‫‌جنوبی‬‫ه‬‫کر‬ ‫‌گذاری‬‫ه‬‫سرمای‬ .‫شد‬
‫لوازم‬ ‫از‬ ‫که‬ )semiconductors( ‫هادی‬
،‫است‬ ‫مختلف‬ ‫‌افزارهای‬‫ت‬‫سخ‬ ‫تولید‬ ‫در‬ ‫مهم‬
‫این‬ ‫درآمد‬ ‫سطح‬ ‫ارتقای‬ ‫در‬ ‫را‬ ‫مهمی‬ ‫نقش‬
.‫است‬ ‫داشته‬ ‫فاوا‬ ‫طریق‬ ‫از‬ ‫کشور‬
‫مالزی‬ ‫در‬ ‫فاوا‬
‫‌توان‬‫ی‬‫م‬ ‫عنوان‬ ‫دو‬ ‫با‬ ،‫اخیر‬ ‫دهه‬ ‫سه‬ ‫در‬ ‫را‬ ‫مالزی‬
‫ماهاتیر‬ ‫دکتر‬ ‫نام‬ ‫با‬ ‫یکی‬ .‫شناخت‬ ‫‌خوبی‬‫ه‬‫ب‬
‫عنوان‬ ‫با‬ ‫دیگری‬ ‫و‬ ‫مالزی‬ ‫نوین‬ ‫معمار‬ ،‫محمد‬
‫و‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫توسعه‬ .‫دیجیتالی‬ ‫کشور‬
‫و‬ ‫مسلمان‬ ‫کشوری‬ ‫‌عنوان‬‫ه‬‫ب‬ ‫مالزی‬ ‫در‬ ‫ارتباطات‬
‫بوده‬ ‫‌انکار‬‫ل‬‫غیرقاب‬ ‫و‬ ‫سریع‬ ‫بسیار‬ ،‫توسعه‬ ‫حال‬ ‫در‬
‫زمره‬ ‫در‬ ‫کشور‬ ‫این‬ ،‫اینک‬ ‫هم‬ ‫که‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫‌گون‬‫ه‬‫ب‬ ‫است؛‬
‫خدمات‬ ‫عرصه‬ ‫در‬ ‫آسیا‬ ‫برتر‬ ‫اقتصادهای‬ ‫از‬ ‫یکی‬
‫دولتی‬ ‫‌گذاری‬‫ه‬‫سرمای‬ .‫است‬ ‫فناوری‬ ‫محصوالت‬ ‫و‬
‫‌های‬‫ش‬‫بخ‬ ‫در‬ ‫خارجی‬ ‫‌های‬‫ه‬‫سرمای‬ ‫جذب‬ ‫در‬
‫احداث‬ ‫و‬ ‫فناوری‬ ‫‌های‬‫ک‬‫پار‬ ‫در‬ ‫‌خصوص‬‫ه‬‫ب‬ ‫فاوا‬
‫در‬ ‫آمریکایی‬ ‫و‬ ‫انگلیسی‬ ‫‌تی‬‫ی‬‫آ‬ ‫‌های‬‫ه‬‫دانشگا‬
‫دولت‬ ‫رویکردهای‬ ‫‌ترین‬‫م‬‫مه‬ ‫از‬ ‫یکی‬ ،‫کشور‬ ‫این‬
‫و‬ ‫انسانی‬ ‫‌های‬‫ت‬‫زیرساخ‬ ‫توسعه‬ ‫در‬ ‫مالزی‬
‫در‬ ‫که‬ ‫جدولی‬ ‫در‬ .‫است‬ ‫فاوا‬ ‫عرصه‬ ‫‌افزاری‬‫ت‬‫سخ‬
‫مالزی‬ ‫پررنگ‬ ‫حضور‬ ،‫شد‬ ‫اشاره‬ ‫آن‬ ‫به‬ ‫مقاله‬ ‫این‬
‫نشان‬ ،‫شده‬ ‫بررسی‬ ‫گانه‬ 11 ‫‌های‬‫ص‬‫شاخ‬ ‫در‬
‫با‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫‌مالحظ‬‫ل‬‫قاب‬ ‫فاصله‬ ‫کشور‬ ‫این‬ ‫که‬ ‫‌دهد‬‫ی‬‫م‬
.‫دارد‬ ‫آسیا‬ ‫توسعه‬ ‫حال‬ ‫در‬ ‫کشورهای‬ ‫از‬ ‫بسیاری‬
‫‌گیری‬‫ه‬‫نتیج‬
‫‌گذاری‬‫ه‬‫سرمای‬ ‫و‬ ‫نقدینگی‬ ‫حجم‬ ‫افزایش‬
‫فاوا‬ ‫عرصه‬ ‫در‬ ‫مستقیم‬ ‫‌المللی‬‫ن‬‫بی‬ ‫و‬ ‫ملی‬
‫اهمیت‬ ‫نشانگر‬ ‫اشاره‬ ‫مورد‬ ‫کشورهای‬ ‫در‬
‫و‬ ‫اقتصادی‬ ‫توسعه‬ ‫در‬ ‫فاوا‬ ‫روزافزون‬
‫عرصه‬ ‫در‬ ‫‌گذاری‬‫ه‬‫سرمای‬ .‫است‬ ‫صنعتی‬
‫داللت‬ ‫را‬ ‫‌آوری‬‫م‬‫سرسا‬ ‫‌های‬‫م‬‫رق‬ ‫امروزه‬ ‫فاوا‬
‫دهکده‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫‌دهد‬‫ی‬‫م‬ ‫نشان‬ ‫این‬ ‫و‬ ‫‌کند‬‫ی‬‫م‬
،‫رقابتی‬ ‫امتیاز‬ ‫ارکان‬ ‫از‬ ‫یکی‬ ،‫امروز‬ ‫جهانی‬
‫فاوا‬ .‫است‬ ‫فاوا‬ ‫بنیادین‬ ‫‌های‬‫ه‬‫مولف‬ ‫به‬ ‫توجه‬
‫نیروی‬ ‫نقش‬ ‫اشاره‬ ‫مورد‬ ‫کشورهای‬ ‫در‬
‫عرصه‬ ‫در‬ ‫را‬ )driving force( ‫محرک‬
‫و‬ ‫آموزش‬ ‫و‬ ‫‌وکار‬‫ب‬‫کس‬ ،‫الکترونیک‬ ‫دولت‬
‫بازی‬ ‫پایدار‬ ‫توسعه‬ ‫و‬ ‫انسانی‬ ‫منابع‬ ‫توسعه‬
‫ناخالص‬ ‫توسعه‬ ‫در‬ ‫مهمی‬ ‫نقش‬ ‫و‬ ‫‌کند‬‫ی‬‫م‬
‫مدل‬ .‫داشت‬ ‫اشاره‬ ‫مورد‬ ‫کشورهای‬ ‫داخلی‬
‫که‬ ‫‌دهد‬‫ی‬‫م‬ ‫نشان‬ ‫مالزی‬ ‫و‬ ‫هندوستان‬
‫موضوعات‬ ‫از‬ ‫یکی‬ ،‫خارجی‬ ‫‌یابی‬‫ع‬‫منب‬ ‫موضوع‬
‫مشترک‬ ‫‌های‬‫ی‬‫‌گذار‬‫ه‬‫سرمای‬ ‫عرصه‬ ‫در‬ ‫مهم‬
‫در‬ ‫باید‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫فاوا‬ ‫عرصه‬ ‫در‬ ‫‌المللی‬‫ن‬‫بی‬
‫قرار‬ ‫توجه‬ ‫مورد‬ ‫ایران‬ ‫فناوری‬ ‫‌های‬‫ک‬‫پار‬
‫از‬ ‫حاصل‬ ‫دیجیتالی‬ ‫‌آفرینی‬‫ش‬‫ارز‬ .‫گیرد‬
‫نمیتوان‬ ‫را‬ ‫فاوا‬ ‫بخش‬ ‫در‬ ‫‌گذاری‬‫ه‬‫سرمای‬
‫بحش‬ ‫در‬ ‫حتی‬ ‫بخشی‬ ‫هیچ‬ ‫در‬ ‫بازدهی‬ ‫با‬
‫فاوا‬ ‫ممتاز‬ ‫قابلیت‬ ‫این‬ ‫و‬ ‫کرد‬ ‫مقایسه‬ ‫انرژی‬
‫حال‬ ‫در‬ ‫کشورهای‬ ‫‌ویژه‬‫ه‬‫ب‬ ‫کشورها‬ ‫توسعه‬ ‫در‬
.‫است‬ ‫توسعه‬
‫در‬ ‫ارتباطات‬ ‫و‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫توسعه‬
‫در‬ ‫و‬ ‫مسلمان‬ ‫کشوری‬ ‫‌عنوان‬‫ه‬‫ب‬ ‫مالزی‬
‫‌انکار‬‫ل‬‫غیرقاب‬ ‫و‬ ‫سریع‬ ‫بسیار‬ ،‫توسعه‬ ‫حال‬
‫این‬ ،‫اینک‬ ‫هم‬ ‫که‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫‌گون‬‫ه‬‫ب‬ ‫است؛‬ ‫بوده‬
‫برتر‬ ‫اقتصادهای‬ ‫از‬ ‫یکی‬ ‫زمره‬ ‫در‬ ‫کشور‬
‫محصوالت‬ ‫و‬ ‫خدمات‬ ‫عرصه‬ ‫در‬ ‫آسیا‬
‫است‬ ‫فناوری‬
61
)‫(تكفا‬‫ارتباطات‬‫و‬‫اطالعات‬‫فناوري‬‫كاربري‬‫توسعه‬‫ماهنامه‬
www.irannsr.org
www.irannsr.org
Information & Communication Technology Magazine
1392‫بهمن‬‫و‬‫دي‬
‫مقاله‬

62. ‫‌جمهور‬‫س‬‫ریي‬ ‫راهبردي‬ ‫نظارت‬ ‫و‬ ‫‌ريزي‬‫ه‬‫برنام‬ ‫معاون‬
:‫گفت‬ ‫آينده‬ ‫سال‬ ‫در‬ ‫‌ريزي‬‫ه‬‫بودج‬ ‫مبناي‬ ‫به‬ ‫اشاره‬ ‫با‬
‫از‬ ‫و‬ ‫نظام‬ ‫فرادستي‬ ‫اسناد‬ ‫از‬ ‫ملهم‬ ‫مبنا‬ ‫اين‬ ‫يکسو‬ ‫از‬
‫در‬ ‫ملي‬ ‫و‬ ‫‌المللي‬‫ن‬‫بي‬ ‫تجارب‬ ‫از‬ ‫گرفته‬ ‫بهره‬ ‫ديگر‬ ‫سوي‬
.‫است‬ ‫‌ريزي‬‫ه‬‫بودج‬
‫‌انداز‬‫م‬‫چش‬ ‫سند‬ ‫در‬ ‫‌که‬‫ن‬‫اي‬ ‫به‬ ‫اشاره‬ ‫با‬ ‫نوبخت‬ ‫دكتر‬
‫رهبري‬ ‫معظم‬ ‫مقام‬ ‫سوي‬ ‫از‬ ‫مالحظه‬ ‫يک‬ ‫ساله‬ ۲۰
‫در‬ ‫که‬ ‫شده‬ ‫عنوان‬ ‫سند‬ ‫در‬ :‫گفت‬ ،‫است‬ ‫تأکيد‬ ‫مورد‬
‫کالن‬ ‫‌هاي‬‫ص‬‫شاخ‬ ‫بايد‬ ‫بودجه‬ ‫تصويب‬ ‫و‬ ‫تدوين‬ ،‫تهيه‬
‫ناخالص‬ ‫توليد‬ ،‫‌گذاري‬‫ه‬‫سرماي‬ ‫نرخ‬ ‫نظير‬ ‫اقتصادي‬
‫و‬ ‫‌ها‬‫ک‬‫ده‬ ‫فاصله‬ ‫کاهش‬ ،‫درآمد‬ ،‫اشتغال‬ ‫نرخ‬ ،‫ملي‬
‫اهداف‬ ‫و‬ ‫توسعه‬ ‫با‬ ‫متناسب‬ ‫امنيتي‬ ‫دفاعي‬ ‫توانايي‬
‫شود؛‬ ‫مراعات‬ ‫کامال‬ ‫‌ها‬‫ت‬‫سياس‬ ‫و‬ ‫تهيه‬ ‫‌انداز‬‫م‬‫چش‬
‫بودجه‬ ‫تهيه‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫اين‬ ‫ما‬ ‫قانوني‬ ‫وظيفه‬ ‫‌رو‬‫ن‬‫ازاي‬
.‫کنيم‬ ‫حرکت‬ ‫‌انداز‬‫م‬‫چش‬ ‫سند‬ ‫با‬ ‫مطابق‬ ‫و‬ ‫همگام‬
‫منطقه‬ ‫نخست‬ ‫جايگاه‬ ‫در‬ ‫ايران‬ ‫گرفتن‬ ‫قرار‬ ‫نوبخت‬
،‫اقتصادي‬ ‫لحاظ‬ ‫از‬ ‫يافته‬ ‫توسعه‬ ‫کشوري‬ ‫عنوان‬ ‫به‬
‫را‬ ‫جهان‬ ‫با‬ ‫سازنده‬ ‫تعامل‬ ‫همچنين‬ ‫فناوري‬ ‫و‬ ‫علمي‬
‫تاكيد‬ ‫و‬ ‫ذكر‬ ‫‌انداز‬‫م‬‫چش‬ ‫سند‬ ‫در‬ ‫تاکيدات‬ ‫‌ترين‬‫م‬‫مه‬ ‫از‬
‫با‬ ‫که‬ ‫‌داند‬‫ي‬‫م‬ ‫خود‬ ‫وظيفه‬ ‫اميد‬ ‫و‬ ‫تدبير‬ ‫دولت‬ :‫كرد‬
‫‌اي‬‫ه‬‫سازند‬ ‫تعامل‬ ‫بتواند‬ ‫اسالمي‬ ‫و‬ ‫انقالبي‬ ‫اصول‬ ‫حفظ‬
.‫باشد‬ ‫داشته‬ ‫جهان‬ ‫کشورهاي‬ ‫ساير‬ ‫با‬
‫دست‬ ‫براي‬ ‫قدم‬ ‫‌ترين‬‫م‬‫مه‬ ‫عنوان‬ ‫به‬ ‫بودجه‬ ‫از‬ ‫وی‬
‫كرد‬ ‫ياد‬ ‫فناوري‬ ‫و‬ ‫اقتصادي‬ ‫مناسب‬ ‫جايگاه‬ ‫به‬ ‫يافتن‬
‫با‬ ‫متناسب‬ ‫و‬ ‫ساالنه‬ ‫بودجه‬ ‫تهيه‬ ‫اساس‬ ‫براين‬ :‫افزود‬ ‫و‬
‫بودجه‬ ‫دادن‬ ‫قرار‬ ‫توجه‬ ‫مورد‬ ‫و‬ ‫کشور‬ ‫اقتصادي‬ ‫شرايط‬
‫برنامه‬ ‫چهارم‬ ‫سال‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫اين‬ ‫به‬ ‫توجه‬ ‫با‬ ‫اقتصادي‬
.‫گرفت‬ ‫قرار‬ ‫دولت‬ ‫کار‬ ‫دستور‬ ‫در‬ ‫هستيم‬ ‫پنجم‬
‫که‬ ‫بوديم‬ ‫معتقد‬ ‫پنجم‬ ‫برنامه‬ ‫در‬ ‫ما‬ :‫افزود‬ ‫نوبخت‬
‫‌گذاري‬‫ه‬‫سرماي‬‫رشد‬‫و‬‫درصد‬‫هشت‬‫به‬‫اقتصادي‬‫رشد‬
۲/۵ ‫بتواند‬ ‫‌وري‬‫ه‬‫بهر‬ ‫و‬ ‫يابد‬ ‫افزايش‬ ‫درصد‬ ۱۲/۲ ‫به‬
‫را‬ ‫درصدي‬ ‫هشت‬ ‫اقتصادي‬ ‫رشد‬ ‫سهم‬ ‫از‬ ‫درصد‬
‫که‬ ‫اکنون‬ ‫که‬ ‫اينجاست‬ ‫سوال‬ ‫اما‬ ،‫بگيرد‬ ‫عهده‬ ‫بر‬
.‫گذشت‬ ‫چه‬ ‫هستيم‬ ‫پنجم‬ ‫برنامه‬ ‫سوم‬ ‫سال‬ ‫در‬ ‫ما‬
‫به‬ ‫‌انداز‬‫م‬‫چش‬ ‫سند‬ ‫هيچگاه‬ ‫گفت‬ ‫بايد‬ ‫که‬ ‫چند‬ ‫هر‬
‫مدنظر‬ ‫‌هاي‬‫ن‬‫آرما‬ ‫و‬ ‫نداد‬ ‫جهت‬ ‫تغيير‬ ‫آن‬ ‫اهداف‬
.‫نشد‬ ‫محقق‬
‫كه‬ ‫پنجم‬ ‫برنامه‬ ‫قانون‬ ۲۱۳ ‫ماده‬ ‫به‬ ‫اشاره‬ ‫با‬ ‫وی‬
‫عملكرد‬ ‫بودجه‬ ‫اليحه‬ ‫همراه‬ ‫كرده‬ ‫موظف‬ ‫را‬ ‫دولت‬
‫آنچه‬ :‫افزود‬ ،‫كند‬ ‫ارائه‬ ‫مجلس‬ ‫به‬ ‫را‬ ‫سال‬ ‫هر‬ ‫قانوني‬
‫کرد‬ ‫عنوان‬ ‫عملکرد‬ ‫گزارش‬ ‫‌عنوان‬‫ه‬‫ب‬ ‫‌جمهور‬‫س‬‫ریي‬ ‫که‬
‫نبود‬ ،‫بود‬ ‫افتاده‬ ‫اتفاق‬ ‫گذشته‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫آنچه‬ ‫واشکافي‬
.‫بود‬ ‫قانوني‬ ‫تكليف‬ ‫يك‬ ‫انجام‬ ‫و‬ ‫دولت‬ ‫عملکرد‬ ‫ارايه‬ ‫بلکه‬
‫‌جمهور‬‫س‬‫ریي‬ ‫راهبردي‬ ‫نظارت‬ ‫و‬ ‫‌ريزي‬‫ه‬‫برنام‬ ‫معاون‬
‫در‬ ۱۳۹۱ ‫و‬ ۱۳۹۰ ‫‌هاي‬‫ل‬‫سا‬ ‫عملكرد‬ ‫گزارش‬ ‫ارايه‬ ‫به‬
‫تأكيد‬ ‫و‬ ‫اشاره‬ ‫مجلس‬ ‫به‬ ‫جلدي‬ ‫سه‬ ‫مجموعه‬ ‫دو‬ ‫قالب‬
‫هزار‬ ‫چند‬ ‫در‬ ‫که‬ ۱۳۹۰ ‫سال‬ ‫عملکرد‬ ‫گزارش‬ :‫كرد‬
،‫نبود‬ ‫گذشته‬ ‫اطالعات‬ ‫كردن‬ ‫‌روز‬‫ه‬‫ب‬ ‫شد‬ ‫تهيه‬ ‫صفحه‬
.‫بود‬ ‫يازدهم‬ ‫دولت‬ ‫ماهه‬ ۳ ‫از‬ ‫بيش‬ ‫تالش‬ ‫حاصل‬ ‫بلكه‬
‫‌هاي‬‫ي‬‫‌بين‬‫ش‬‫پي‬ ‫براي‬ ‫ما‬ ‫اينکه‬ ‫بيان‬ ‫با‬ ‫نوبخت‬ ‫دكتر‬
‫براي‬ ‫بايد‬ ‫آينده‬ ‫سال‬ ‫در‬ ‫اقتصادي‬ ‫کالن‬ ‫شاخص‬
‫آن‬ ‫طبق‬ ‫و‬ ‫نوشته‬ ‫‌اي‬‫ه‬‫بودج‬ ‫پنجم‬ ‫برنامه‬ ‫چهارم‬ ‫سال‬
‫مشخص‬ ‫برنامه‬ ‫بايد‬ ‫‌رو‬‫ن‬‫ازاي‬ :‫افزود‬ ،‫کنيم‬ ‫‌ريزي‬‫ه‬‫برنام‬
‫بتوان‬ ‫تا‬ ‫شود‬ ‫‌بندي‬‫ت‬‫اولوي‬ ‫و‬ ‫تهيه‬ ‫بودجه‬ ‫منابع‬ ‫و‬ ‫شده‬
.‫کرد‬ ‫حرکت‬ ‫آن‬ ‫با‬ ‫همسو‬
‫به‬ ‫آن‬ ‫ابالغ‬ ‫و‬ ‫بخشنامه‬ ‫تهيه‬ ‫‌جمهور‬‫س‬‫ریي‬ ‫معاون‬
‫بودجه‬ ‫تهيه‬ ‫براي‬ ‫دولت‬ ‫اقدامات‬ ‫ديگر‬ ‫از‬ ‫را‬ ‫‌ها‬‫ه‬‫دستگا‬
‫تجارب‬ ‫از‬ ‫استفاده‬ ‫با‬ ‫ما‬ :‫افزود‬ ‫و‬ ‫برشمرد‬ ‫آينده‬ ‫سال‬
‫سال‬ ‫براي‬ ‫را‬ ‫عملکرد‬ ‫مبناي‬ ‫بر‬ ‫‌ريزي‬‫ه‬‫بودج‬ ‫جهاني‬
‫به‬ ‫‌ريزي‬‫ه‬‫بودج‬ ‫تا‬ ‫داديم‬ ‫قرار‬ ‫کار‬ ‫دستور‬ ‫در‬ ۱۳۹۳
‫شفاف‬ ‫و‬ ‫داشته‬ ‫توجه‬ ‫نهايي‬ ‫اهداف‬ ‫بر‬ ‫فرآيندها‬ ‫جاي‬
.‫شود‬
‫چهار‬ ۱۳۹۳ ‫سال‬ ‫‌ريزي‬‫ه‬‫بودج‬ ‫در‬ :‫افزود‬ ‫نوبخت‬
‫مبناي‬ ‫بر‬ ‫‌ريزي‬‫ه‬‫بودج‬ ‫روش‬ ‫به‬ ‫شدند‬ ‫مكلف‬ ‫دستگاه‬
‫براي‬ ‫و‬ ‫دهند‬ ‫ارايه‬ ‫را‬ ‫خود‬ ‫آينده‬ ‫سال‬ ‫بودجه‬ ‫عملكرد‬
‫مبناي‬ ‫بر‬ ‫‌ريزي‬‫ه‬‫بودج‬ ‫روش‬ ‫از‬ ‫نيز‬ ‫‌ها‬‫ه‬‫دستگا‬ ‫ساير‬
.‫شد‬ ‫استفاده‬ ‫صفر‬
۵ ‫در‬ ‫آينده‬ ‫سال‬ ‫مصارف‬ ‫و‬ ‫منابع‬ ‫اينكه‬ ‫بيان‬ ‫با‬ ‫وي‬
‫سعي‬ ‫جلد‬ ‫پنج‬ ‫اين‬ ‫در‬ :‫افزود‬ ،‫است‬ ‫شده‬ ‫تهيه‬ ‫جلد‬
‫توجه‬ ‫با‬ ۹۳ ‫سال‬ ‫بودجه‬ ‫آيا‬ ‫شود‬ ‫اعالم‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫شده‬
‫توسعه‬ ‫پنجم‬ ‫قانون‬ ‫مانند‬ ‫نظام‬ ‫باالدستي‬ ‫سندهاي‬ ‫به‬
.‫خير‬ ‫يا‬ ‫است‬ ‫شده‬ ‫تنظيم‬ ‫ساله‬ ۲۰ ‫‌انداز‬‫م‬‫چش‬ ‫سند‬ ‫و‬
‫مورد‬ ‫منابع‬ ‫دهيم‬ ‫توضيح‬ ‫کرديم‬ ‫تالش‬ ‫آن‬ ‫کنار‬ ‫در‬
‫آيا‬ ‫و‬ ‫‌آيد‬‫ي‬‫م‬ ‫دست‬ ‫به‬ ‫کجا‬ ‫از‬ ‫بودجه‬ ‫اليحه‬ ‫اين‬ ‫نظر‬
.‫خير‬ ‫يا‬ ‫است‬ ‫‌تر‬‫ه‬‫‌بينان‬‫ع‬‫واق‬
‫را‬ ۹۱۳۹۳ ‫سال‬ ‫در‬ ‫کشور‬ ‫بودجه‬ ‫کل‬ ‫ميزان‬ ‫وی‬
7/5 ‫رشد‬ :‫افزود‬ ‫كرد‬ ‫اعالم‬ ‫تومان‬ ‫ميليارد‬ ‫هزار‬ ۷۸۲
‫معني‬ ‫به‬ ‫امسال‬ ‫به‬ ‫نسبت‬ ‫آينده‬ ‫سال‬ ‫بودجه‬ ‫درصدي‬
‫ارايه‬ ‫اليحه‬ ‫در‬ ‫چراکه‬ ،‫نيست‬ ‫دولت‬ ‫‌هاي‬‫ج‬‫خر‬ ‫افزايش‬
‫دراين‬ ‫وي‬ .‫است‬ ‫‌يافته‬‫ش‬‫کاه‬ ‫عمومي‬ ‫بودجه‬ ‫شده‬
‫بودجه‬ ۱۳۹۳ ‫سال‬ ‫بودجه‬ ‫اليحه‬ ‫در‬ :‫داد‬ ‫توضيح‬ ‫باره‬
‫که‬ ‫شده‬ ‫اعالم‬ ‫تومان‬ ‫ميليارد‬ ‫هزار‬ ۱۹۴ ‫عمومي‬
‫نشان‬ ‫را‬ ‫درصدي‬ ۷/۳ ‫کاهش‬ ‫گذشته‬ ‫سال‬ ‫به‬ ‫نسبت‬
‫محاسبه‬ ‫واقعي‬ ‫نرخ‬ ‫به‬ ‫را‬ ‫تورم‬ ‫نرخ‬ ‫اگر‬ ‫که‬ ‫‌دهد‬‫ي‬‫م‬
.‫‌يابد‬‫ي‬‫م‬ ‫نيز‬ ‫بيشتري‬ ‫کاهش‬ ‫درصد‬ ‫اين‬ ‫کنيم‬
‫‌هاي‬‫ت‬‫شرک‬ ‫بودجه‬ ‫افزايش‬ ‫به‬ ‫اشاره‬ ‫با‬ ‫نوبخت‬ ‫دكتر‬
‫به‬ ‫شده‬ ‫ارايه‬ ‫اليحه‬ ‫در‬ :‫گفت‬ ۱۳۹۳ ‫سال‬ ‫در‬ ‫دولتي‬
‫ميليارد‬ ‫هزار‬ ۵۸۷ ‫دولتي‬ ‫‌هاي‬‫ه‬‫دستگا‬ ‫بودجه‬ ‫مجلس‬
‫گذشته‬ ‫سال‬ ‫به‬ ‫نسبت‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫شده‬ ‫اعالم‬ ‫تومان‬
.‫‌دهد‬‫ي‬‫م‬ ‫نشان‬ ‫را‬ ‫درصدي‬ ۹/۶ ‫رشدي‬
‫چند‬ ‫هر‬ ‫که‬ ‫‌بينيم‬‫ي‬‫م‬ ‫ترتيب‬ ‫اين‬ ‫به‬ :‫داد‬ ‫ادامه‬ ‫وي‬
‫‌يافته‬‫ش‬‫افزاي‬ ‫قبل‬ ‫سال‬ ‫به‬ ‫نسبت‬ ‫کشور‬ ‫کل‬ ‫بودجه‬
‫عمومي‬ ‫بودجه‬ ‫کاهش‬ ‫با‬ ‫کرده‬ ‫سعي‬ ‫دولت‬ ‫اما‬ ،‫است‬
‫فعاليت‬ ‫دولتي‬ ‫‌هاي‬‫ت‬‫شرک‬ ‫به‬ ‫دولتي‬ ‫‌هاي‬‫ه‬‫دستگا‬
.‫ببخشد‬ ‫بيشتري‬
‫پيام‬ ‫حاوي‬ ‫را‬ ‫دولتي‬ ‫‌هاي‬‫ت‬‫شرک‬ ‫بودجه‬ ‫افزايش‬ ‫وی‬
:‫گفت‬ ‫و‬ ‫دانست‬ ‫غيردولتي‬ ‫‌هاي‬‫ت‬‫شرک‬ ‫به‬ ‫اقتصادي‬
‫با‬ ‫خصوصي‬ ‫‌هاي‬‫ت‬‫شرک‬ ‫‌شود‬‫ي‬‫م‬ ‫باعث‬ ‫مساله‬ ‫اين‬
‫خود‬ ‫کارآيي‬ ‫دولتي‬ ‫بخش‬ ‫در‬ ‫بيشتر‬ ‫فعاليت‬ ‫مشاهده‬
‫اقتصاد‬ ‫شدن‬ ‫خارج‬ ‫به‬ ‫ترتيب‬ ‫اين‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫ببرند‬ ‫باال‬ ‫را‬
.‫شود‬ ‫کمک‬ ‫رکود‬ ‫از‬ ‫ايران‬
‫بسياري‬ ‫گذشته‬ ‫سال‬ ‫در‬ ‫اينکه‬ ‫باوجود‬ :‫داد‬ ‫ادامه‬ ‫وی‬
‫درسال‬ ‫روند‬ ‫اين‬ ‫و‬ ‫کرديم‬ ‫واگذار‬ ‫را‬ ‫‌ها‬‫ت‬‫شرک‬ ‫از‬
‫در‬ ‫شده‬ ‫تالش‬ ‫اما‬ ،‫يافت‬ ‫خواهد‬ ‫ادامه‬ ‫نيز‬ ۱۳۹۳
‫افزايش‬ ‫دولتي‬ ‫‌هاي‬‫ت‬‫شرک‬ ‫سهم‬ ‫آينده‬ ‫سال‬ ‫بودجه‬
‫جمله‬ ‫از‬ ‫اقتصاد‬ ‫مهم‬ ‫‌هاي‬‫ش‬‫بخ‬ ‫در‬ ‫‌ها‬‫ت‬‫شرک‬ ‫اين‬ .‫يابد‬
‫ما‬ ‫به‬ ‫آينده‬ ‫سال‬ ‫از‬ ‫داريم‬ ‫انتظار‬ ‫که‬ ‫فعالند‬ ‫پتروشيمي‬
.‫کنند‬ ‫بيشتري‬ ‫کمک‬
‫پرداخت‬‫بودجه‬‫‌گانه‬‫ه‬‫س‬‫درآمدي‬‫منابع‬‫به‬‫ادامه‬‫در‬‫وي‬
‫از‬ ً‫ا‬‫عمدت‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫درآمدها‬ ‫اول‬ ‫بخش‬ :‫کرد‬ ‫عنوان‬ ‫و‬
‫دوم‬ ‫بخش‬ ،‫‌شود‬‫ي‬‫م‬ ‫تأمين‬ ‫گمرکي‬ ‫حقوق‬ ‫و‬ ‫ماليات‬
‫که‬ ‫‌هايي‬‫ي‬‫داراي‬ ،‫است‬ ‫‌اي‬‫ه‬‫سرماي‬ ‫‌هاي‬‫ي‬‫داراي‬ ‫واگذاري‬
‫بخش‬ .‫‌شود‬‫ي‬‫م‬ ‫شامل‬ ‫را‬ ‫آن‬ ‫به‬ ‫شبيه‬ ‫مشتقاتي‬ ‫و‬ ‫نفت‬
‫مالي‬ ‫‌هاي‬‫ي‬‫داراي‬ ‫واگذاري‬ ‫طريق‬ ‫از‬ ‫نيز‬ ‫منابع‬ ‫سوم‬
‫سهام‬ ‫فروش‬ ‫و‬ ‫مشارکت‬ ‫اوراق‬ ،‫معتبر‬ ‫اسناد‬ ‫نظير‬
.‫است‬ ‫کارخانجات‬
‫گمركي‬ ‫حقوق‬ ‫و‬ ‫مالياتي‬ ‫درآمدهاي‬ ‫اينكه‬ ‫بيان‬ ‫با‬ ‫وي‬
‫اين‬ ‫سهم‬ :‫افزود‬ ،‫دارند‬ ‫را‬ ‫درآمدها‬ ‫سهم‬ ‫‌ترين‬‫ه‬‫عمد‬
‫دولت‬ ‫مالي‬ ‫منابع‬ ‫تامين‬ ‫در‬ ‫درآمدها‬ ‫ساير‬ ‫و‬ ‫درآمدها‬
‫رقم‬ ‫اين‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫تومان‬ ‫ميليارد‬ ‫هزار‬ ۹۲ ‫آينده‬ ‫سال‬ ‫در‬
‫که‬ ‫بود‬ ‫تومان‬ ‫ميليارد‬ ‫هزار‬ 90/6 ،۱۳۹۲ ‫سال‬ ‫در‬
.‫داشت‬ ‫خواهد‬ ‫را‬ ‫درصدي‬ ۲/۳ ‫رشدي‬ ‫آينده‬ ‫سال‬ ‫در‬
‫‌جمهور‬‫س‬‫ریي‬ ‫راهبردي‬ ‫نظارت‬ ‫و‬ ‫‌ريزي‬‫ه‬‫برنام‬ ‫معاون‬
‫نسبت‬ ‫دولت‬ ‫درآمدهاي‬ ‫از‬ ‫ماليات‬ ‫سهم‬ ‫اينكه‬ ‫بيان‬ ‫با‬
‫در‬ :‫كرد‬ ‫تاكيد‬ ،‫است‬ ‫داشته‬ ‫رشد‬ ۱/۴ ‫قبل‬ ‫سال‬ ‫به‬
‫از‬ ‫تنها‬ ‫و‬ ‫مالياتي‬ ‫ضرايب‬ ‫افزايش‬ ‫بدون‬ ۱۳۹۳ ‫سال‬
:‫نوبخت‬ ‫دكتر‬
‫است‬‫منقبض‬‫و‬‫منضبط‬۹۳‫سال‬‫پيشنهادي‬‫بودجه‬‫اليحه‬
62
www.irannsr.orgwww.irannsr.org
Information & Communication Technology Magazine
)‫(تكفا‬‫ارتباطات‬‫و‬‫اطالعات‬‫فناوري‬‫كاربري‬‫توسعه‬‫ماهنامه‬
1392‫بهمن‬‫و‬‫دي‬
‫خبر‬

63. ‫برخي‬ ‫همكاري‬ ‫و‬ ‫روز‬ ‫‌هاي‬‫ي‬‫فناور‬ ‫‌كارگيري‬‫ه‬‫ب‬ ‫طريق‬
‫مالياتي‬ ‫امور‬ ‫سازمان‬ ‫دسترسي‬ ‫خارجي‬ ‫‌هاي‬‫ت‬‫شرك‬
‫بدون‬ ‫و‬ ‫يافت‬ ‫خواهد‬ ‫افزايش‬ ‫مؤديان‬ ‫اطالعات‬ ‫به‬
‫مالياتي‬ ‫درآمدهاي‬ ،‫فعلي‬ ‫مؤديان‬ ‫بر‬ ‫فشار‬ ‫افزايش‬
‫درآمدهاي‬ ‫افزايش‬ ‫درباره‬ ‫نوبخت‬ .‫‌يابد‬‫ي‬‫م‬ ‫افزايش‬
‫واردات‬ ‫ميزان‬ ‫اينكه‬ ‫بيان‬ ‫با‬ ‫نيز‬ ‫آينده‬ ‫سال‬ ‫در‬ ‫گمرکي‬
‫محسوسي‬ ‫كاهش‬ ‫گذشته‬ ‫‌هاي‬‫ل‬‫سا‬ ‫در‬ ‫كشور‬ ‫در‬
‫‌هاي‬‫ل‬‫سا‬ ‫که‬ ‫افتاد‬ ‫اتفاق‬ ‫حالي‬ ‫در‬ ‫امر‬ ‫اين‬ :‫افزود‬ ‫داشته‬
‫به‬ ‫توجه‬ ‫با‬ ‫اما‬ .‫بود‬ ‫باال‬ ‫بسيار‬ ‫واردات‬ ‫ميزان‬ ‫آن‬ ‫از‬ ‫قبل‬
‫افتاده‬ ‫اتفاق‬ ‫کشور‬ ‫رابطه‬ ‫فضاي‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫‌هايي‬‫ش‬‫گشاي‬
‫‌رو‬‫ن‬‫ازاي‬ ‫و‬ ‫يافت‬ ‫خواهد‬ ‫افزايش‬ ‫واردات‬ ‫ميزان‬ ‫احتماال‬
‫کشور‬ ‫براي‬ ‫شده‬ ‫گرفته‬ ‫نظر‬ ‫در‬ ‫گمرکي‬ ‫حقوق‬ ‫ميزان‬
.‫رفت‬ ‫خواهد‬ ‫باال‬ ‫نيز‬
‫شده‬ ‫‌بيني‬‫ش‬‫پي‬ ‫درآمدهاي‬ ‫ميزان‬ ‫اينكه‬ ‫بيان‬ ‫با‬ ‫وي‬
۱۳/۶ ‫رشد‬ ‫‌اي‬‫ه‬‫سرماي‬ ‫‌هاي‬‫ي‬‫داراي‬ ‫واگذاري‬ ‫حوزه‬ ‫در‬
‫واگذاري‬ ‫سهم‬ :‫کرد‬ ‫عنوان‬ ‫است‬ ‫داشته‬ ‫درصدي‬
‫سال‬ ‫درآمد‬ ‫در‬ ‫نفت‬ ‫جمله‬ ‫از‬ ‫‌اي‬‫ه‬‫سرماي‬ ‫‌هاي‬‫ي‬‫داراي‬
.‫بود‬ ‫خواهد‬ ‫تومان‬ ‫ميليارد‬ ‫هزار‬ ۷۹ ،۱۳۹۳
‫‌جمهور‬‫س‬‫ریي‬ ‫راهبردي‬ ‫نظارت‬ ‫و‬ ‫ريزي‬ ‫برنامه‬ ‫معاون‬
‫عنوان‬ ‫تومان‬ ۲۶۵۰ ‫را‬ ‫آينده‬ ‫سال‬ ‫بودجه‬ ‫در‬ ‫دالر‬ ‫نرخ‬
‫‌سازي‬‫ن‬‫يکسا‬ ‫دنبال‬ ‫به‬ ‫آينده‬ ‫سال‬ ‫در‬ ‫ما‬ ‌:‫افزود‬ ‫و‬ ‫کرد‬
‫بازار‬ ‫نرخ‬ ‫بين‬ ‫زياد‬ ‫فاصله‬ ‫معتقديم‬ ‫چراکه‬ ،‫هستيم‬ ‫نرخ‬
.‫است‬ ‫فسادآور‬ ‫مبادله‬ ‫و‬ ‫آزاد‬
‫تقاضاهاي‬ ‫به‬ ‫پاسخ‬ ‫آماده‬ ‫دولت‬ ‫‌که‬‫ن‬‫اي‬ ‫بيان‬ ‫با‬ ‫وي‬
‫ايجاد‬ ‫تعامالت‬ ‫به‬ ‫توجه‬ ‫با‬ :‫كرد‬ ‫تاكيد‬ ،‫است‬ ‫ارزي‬
‫منابع‬ ‫به‬ ‫ما‬ ‫دسترسي‬ ،‫‌المللي‬‫ن‬‫بي‬ ‫عرصه‬ ‫در‬ ‫شده‬
‫سال‬ ‫در‬ ‫يقين‬ ‫طور‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫يافت‬ ‫خواهد‬ ‫افزايش‬ ‫ارزي‬
‫سال‬ ‫به‬ ‫نسبت‬ ‫مركزي‬ ‫بانك‬ ‫ارزي‬ ‫منابع‬ ۱۳۹۳
‫‌جمهور‬‫س‬‫ريي‬ ‫معاون‬ .‫بود‬ ‫خواهد‬ ‫بيشتر‬ ۱۳۹۲
‫در‬ ‫دخالت‬ ‫به‬ ‫اعتقادي‬ ‫دولت‬ ‫كه‬ ‫نكته‬ ‫اين‬ ‫ذكر‬ ‫با‬
‫براي‬ ‫را‬ ‫ارز‬ ‫نرخ‬ ‫بايد‬ ‫اما‬ :‫كرد‬ ‫تصريح‬ ،‫ندارد‬ ‫ارز‬ ‫بازار‬
‫بايد‬ ‫بنابراين‬ ‫و‬ ‫كنيم‬ ‫كنترل‬ ‫بازار‬ ‫در‬ ‫مردم‬ ‫از‬ ‫حمايت‬
‫كسري‬ ‫رد‬ ‫با‬ ‫وي‬ .‫شود‬ ‫تثبيت‬ ‫بازار‬ ‫در‬ ‫ارز‬ ‫واقعي‬ ‫نرخ‬
‫تراز‬ ‫كسري‬ :‫کرد‬ ‫تاکيد‬ ‫ميلياردي‬ ‫هزار‬ ۵۰ ‫بودجه‬
‫اين‬ ‫كه‬ ‫دارد‬ ‫وجود‬ ‫درآمد‬ ‫و‬ ‫هزينه‬ ‫بين‬ ‫عملياتي‬
‫‌اي‬‫ه‬‫سرماي‬ ‫‌هاي‬‫ي‬‫داراي‬ ‫مثبت‬ ‫تراز‬ ‫محل‬ ‫از‬ ‫کسري‬
‫از‬ ‫بخشي‬ ‫که‬ ‫درحالي‬ ،‫است‬ ‫شده‬ ‫تامين‬ ‫مالي‬ ‫و‬
‫کل‬ ‫بودجه‬ ‫و‬ ‫بوده‬ ‫سهام‬ ‫و‬ ‫نفت‬ ‫طريق‬ ‫از‬ ‫درآمدها‬
‫به‬ ‫کسري‬ ‫بدون‬ ۹۳ ‫بودجه‬ ‫و‬ ‫ندارد‬ ‫کسري‬ ‫کشور‬
‫نفت‬ ‫منابع‬ ‫گرفتن‬ ‫نظر‬ ‫در‬ ‫با‬ ‫که‬ ‫شده‬ ‫ارائه‬ ‫مجلس‬
.‫داشت‬ ‫نخواهد‬ ‫وجود‬ ‫کسري‬ ‫هيچ‬
‫آينده‬ ‫سال‬ ‫بودجه‬ ‫اليحه‬ ‫خواندن‬ ‫شفاف‬ ‫با‬ ‫نوبخت‬
‫بودجه‬ ‫اليحه‬ ‫در‬ ‫پنهاني‬ ‫و‬ ‫مبهم‬ ‫نکته‬ ‫هيچ‬ :‫افزود‬
‫كاهش‬ ‫به‬ ‫اشاره‬ ‫با‬ ‫‌جمهور‬‫س‬‫ريي‬ ‫معاون‬ .‫ندارد‬ ‫وجود‬
‫منابع‬ ‫از‬ ‫يکي‬ ‫عنوان‬ ‫به‬ ‫مالي‬ ‫‌هاي‬‫ي‬‫داراي‬ ‫واگذاري‬ ‫سهم‬
۹۲ ‫سال‬ ‫در‬ ‫تومان‬ ‫ميليارد‬ ‫هزار‬ ۴۹ ‫از‬ ‫دولت‬ ‫درآمدي‬
‫ما‬ :‫گفت‬ ‫آينده‬ ‫سال‬ ‫در‬ ‫تومان‬ ‫ميليارد‬ ‫هزار‬ ۲۲ ‫به‬
‫‌ها‬‫ه‬‫کارخان‬ ‫سهام‬ ‫و‬ ‫مشارکت‬ ‫اوراق‬ ‫فروش‬ ‫كه‬ ‫معتقديم‬
‫بازپرداخت‬ ‫آينده‬ ‫در‬ ‫بايد‬ ‫كه‬ ‫است‬ ‫استقراض‬ ‫نوعي‬
‫كاهش‬ ‫بودجه‬ ‫در‬ ‫را‬ ‫آن‬ ‫سهم‬ ‫دليل‬ ‫همين‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫شود‬
‫و‬ ‫مشاركت‬ ‫اوراق‬ ‫انتشار‬ ‫عدم‬ ‫اينكه‬ ‫بيان‬ ‫با‬ ‫وي‬ .‫داديم‬
‫حضور‬ ‫از‬ ‫جلوگيري‬ ‫معناي‬ ‫به‬ ‫‌ها‬‫ه‬‫كارخان‬ ‫سهام‬ ‫فروش‬
‫تبديل‬ ‫ما‬ :‫كرد‬ ‫تصريح‬ ،‫نيست‬ ‫اقتصاد‬ ‫در‬ ‫مردم‬ ‫فعال‬
‫عنوان‬ ‫هيچ‬ ‫به‬ ‫را‬ ‫دولتي‬ ‫شبه‬ ‫به‬ ‫دولتي‬ ‫‌هاي‬‫ت‬‫شرك‬
‫‌ها‬‫ي‬‫واگذار‬ ‫به‬ ‫خود‬ ‫وابستگي‬ ‫دولت‬ ‫و‬ ‫‌کنيم‬‫ي‬‫نم‬ ‫تاييد‬
‫و‬ ‫اجرا‬ ‫را‬ ‫واقعي‬ ‫‌سازي‬‫ي‬‫خصوص‬ ‫بتواند‬ ‫تا‬ ‫کرده‬ ‫کم‬ ‫را‬
‫رشد‬ ‫که‬ ‫خصوصي‬ ‫دربخش‬ ‫آن‬ ‫اصلي‬ ‫اهداف‬ ‫سمت‬ ‫به‬
‫هر‬ ‫‌ها‬‫ي‬‫‌دولت‬‫ه‬‫شب‬ ‫اينکه‬ ‫نه‬ ‫کند‬ ‫حرکت‬ ‫است‬ ‫اقتصادي‬
‫واگذاري‬ ‫اگر‬ ‫‌که‬‫ن‬‫اي‬ ‫بيان‬ ‫با‬ ‫نوبخت‬ .‫شوند‬ ‫‌تر‬‫ه‬‫فرب‬ ‫روزه‬
‫از‬ ‫‌ها‬‫ت‬‫ماليا‬ ‫و‬ ‫نفت‬ ‫سهم‬ ‫يابد‬ ‫افزايش‬ ‫مالي‬ ‫‌هاي‬‫ي‬‫داراي‬
‫واگذاري‬ :‫کرد‬ ‫تصريح‬ ،‫يافت‬ ‫خواهد‬ ‫كاهش‬ ‫منابع‬ ‫کل‬
‫نفتي‬ ‫درآمدهاي‬ ‫و‬ ‫‌ها‬‫ه‬‫کارخان‬ ‫سهام‬ ‫و‬ ‫مشارکت‬ ‫اوراق‬
‫به‬ ‫را‬ ‫نفتي‬ ‫منابع‬ ‫از‬ ‫بخشي‬ ‫که‬ ‫هستند‬ ‫گروهي‬ ‫سه‬
‫که‬ ‫است‬ ‫طبيعي‬ ‫‌رو‬‫ن‬‫ازاي‬ ،‫‌دهند‬‫ي‬‫م‬ ‫اختصاص‬ ‫خود‬
‫در‬ ‫نفتي‬ ‫درآمدهاي‬ ‫سهم‬ ‫‌ها‬‫ي‬‫واگذار‬ ‫اين‬ ‫کاهش‬ ‫با‬
.‫است‬ ‫‌يافته‬‫ش‬‫افزاي‬ ‫آينده‬ ‫سال‬ ‫بودجه‬
‫‌جمهور‬‫س‬‫ريي‬ ‫راهبردي‬ ‫نظارت‬ ‫و‬ ‫‌ريزي‬‫ه‬‫برنام‬ ‫معاون‬
‫‌اي‬‫ه‬‫سرماي‬ ‫‌هاي‬‫ي‬‫‌داراي‬‫ک‬‫تمل‬ ‫سهم‬ ‫مورد‬ ‫در‬ ‫ادامه‬ ‫در‬
‫‌هاي‬‫ي‬‫داراي‬ ‫تملک‬ ‫سهم‬ ۹۲ ‫سال‬ ‫در‬ :‫گفت‬ ‫نيز‬
‫ميليارد‬ ‫هزار‬ ۵۶ ‫دولت‬ ‫درآمدهاي‬ ‫در‬ ‫‌اي‬‫ه‬‫سرماي‬
‫تومان‬ ‫ميليارد‬ ‫هزار‬ ۳۷ ‫به‬ ۹۳ ‫سال‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫بود‬ ‫تومان‬
.‫است‬ ‫‌يافته‬‫ش‬‫کاه‬ ‫درصد‬ ۳۳‫يعني‬
‫سال‬ ‫در‬ ‫اگرچه‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫اين‬ ‫واقعيت‬ :‫داد‬ ‫ادامه‬ ‫نوبخت‬
‫عمراني‬ ‫‌هاي‬‫ه‬‫پروژ‬ ‫به‬ ‫تومان‬ ‫ميليارد‬ ‫هزار‬ ۵۶ ‫گذشته‬
‫منابع‬ ‫درست‬ ‫عملکرد‬ ‫به‬ ‫توجه‬ ‫با‬ ‫اما‬ ،‫يافت‬ ‫اختصاص‬
‫براي‬ ‫آن‬ ‫ميليارد‬ ‫هزار‬ ۵۰ ‫از‬ ‫بيش‬ ‫که‬ ‫شد‬ ‫مشخص‬
‫و‬ ‫حقوق‬ ‫آن‬ ‫عمده‬ ‫که‬ ‫جاري‬ ‫‌هاي‬‫ه‬‫هزين‬ ‫در‬ ‫پرداخت‬
.‫است‬ ‫شده‬ ‫صرف‬ ‫است‬ ‫دستمزد‬
‫در‬ ۹۳ ‫بودجه‬ ‫اليحه‬ ‫اقتصادي‬ ‫آثار‬ ‫به‬ ‫اشاره‬ ‫با‬ ‫وی‬
‫رشد‬ ‫‌شود‬‫ي‬‫م‬ ‫‌بيني‬‫ش‬‫پي‬ :‫گفت‬ ،‫کشور‬ ‫وضعيت‬
‫رشد‬ ‫و‬ ‫درصد‬ ۳ ‫به‬ ‫آينده‬ ‫سال‬ ‫پايان‬ ‫در‬ ‫اقتصادي‬
.‫برسد‬ ‫درصد‬ ۲۰ ‫تا‬ ۱۸ ‫به‬ ‫نقدينگي‬
‫مالي‬ ‫منابع‬ ‫‌بندي‬‫م‬‫تقسي‬ ‫به‬ ‫اشاره‬ ‫با‬ ‫ادامه‬ ‫در‬ ‫نوبخت‬
،‫امنيتي‬ ‫دفاعي‬ ،‫عمومي‬ ‫امور‬ ‫بخش‬ ۴ ‫به‬ ‫بودجه‬
‫سهم‬ ‫عمده‬ :‫گفت‬ ،‫اقتصادي‬ ‫و‬ ‫فرهنگي‬ ‫اجتماعي‬
‫اجتماعي‬ ‫بخش‬ ‫به‬ ‫مربوط‬ ‫‌اي‬‫ه‬‫هزين‬ ‫اعتبارات‬ ‫از‬
۶۰ ‫به‬ ‫درصد‬ ۵۶ ‫از‬ ‫رقم‬ ‫اين‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫فرهنگي‬ ‫و‬
‫بودجه‬ ‫آثار‬ ‫خصوص‬ ‫در‬ ‫وي‬ .‫است‬ ‫رسيده‬ ‫درصد‬
‫اقتصادي‬ ‫رشد‬ ‫زمينه‬ ‫در‬ :‫گفت‬ ‫کشور‬ ‫اقتصاد‬ ‫بر‬
‫سال‬ ‫پايان‬ ‫در‬ ‫اقتصادي‬ ‫رشد‬ ‫که‬ ‫‌شود‬‫ي‬‫م‬ ‫‌بيني‬‫ش‬‫پي‬
.‫باشد‬ ‫درصد‬ ۳ +‫آينده‬ ‫سال‬ ‫در‬ ‫و‬ ‫درصد‬ -۰/۸ ‫به‬ ۹۲
‫رشد‬ ‫همچنين‬ :‫كرد‬ ‫اضافه‬ ‫‌جمهور‬‫س‬‫ریي‬ ‫معاون‬
‫درصد‬ 21/9 ‫منفي‬ ‫گذشته‬ ‫سال‬ ‫که‬ ‫‌گذاري‬‫ه‬‫سرماي‬
‫‌بيني‬‫ش‬‫پي‬ ‫درصد‬ 1/7 ‫منفي‬ ۹۲ ‫سال‬ ‫پايان‬ ‫در‬ ‫بوده‬
.‫برسد‬ ‫درصد‬ 1/9 ‫تا‬ 1/7 ‫رقم‬ ‫به‬ ۹۳ ‫پايان‬ ‫در‬ ،‫‌شود‬‫ي‬‫م‬
‫در‬ ‫درصدي‬ ۳۶ ‫تورم‬ ‫‌بيني‬‫ش‬‫پي‬ ‫به‬ ‫اشاره‬ ‫با‬ ‫نوبخت‬
‫نرخ‬ ‫اين‬ ،‫‌شود‬‫ي‬‫م‬ ‫‌بيني‬‫ش‬‫پي‬ :‫گفت‬ ،‫جاري‬ ‫سال‬ ‫پايان‬
‫برسد‬ ‫درصد‬ ۲۴ ‫تا‬ ۲۱ ‫حدود‬ ‫رقمي‬ ‫به‬ ۹۳ ‫پايان‬ ‫در‬
‫‌ها‬‫ت‬‫قيم‬ ‫افزايش‬ ‫رشد‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫اين‬ ‫معني‬ ‫به‬ ‫اين‬ ‫و‬
‫‌بيني‬‫ش‬‫پي‬ ‫به‬ ‫اشاره‬ ‫با‬ ‫وی‬ .‫‌کند‬‫ي‬‫م‬ ‫پيدا‬ ‫کاهش‬
:‫گفت‬ ،‫امسال‬ ‫پايان‬ ‫در‬ ‫نقدينگي‬ ‫درصدي‬ ۱۹ ‫رشد‬
‫آينده‬ ‫سال‬ ‫پايان‬ ‫در‬ ‫نرخ‬ ‫اين‬ ‫‌شود‬‫ي‬‫م‬ ‫‌بيني‬‫ش‬‫پي‬
.‫باشد‬ ‫درصد‬ ۲۰ ‫تا‬ ۱۸ ‫حدود‬
‫با‬ ‫را‬ ۹۲ ‫بودجه‬ ‫اينکه‬ ‫بيان‬ ‫با‬ ‫جمهور‬ ‫رئيس‬ ‫معاون‬
‫براي‬‫اكنون‬:‫گفت‬،‫‌کنيم‬‫ي‬‫م‬‫مديريت‬‫تخفيفي‬‫مکانيزم‬
‫تومان‬ ‫ميليارد‬ ‫هزار‬ ‫‌ها‬‫ه‬‫ياران‬ ‫هدفمندي‬ ‫بودجه‬ ‫کسري‬
.‫‌دهيم‬‫ي‬‫م‬ ‫اختصاص‬ ‫کار‬ ‫اين‬ ‫به‬ ‫عمومي‬ ‫بودجه‬ ‫از‬
‫اليحه‬ ‫در‬ ‫آينده‬ ‫سال‬ ‫اينکه‬ ‫به‬ ‫اشاره‬ ‫با‬ ‫نوبخت‬ ‫دكتر‬
،‫کرد‬ ‫نخواهد‬ ‫پيدا‬ ‫افزايش‬ ‫مالياتي‬ ‫جرايم‬ ۹۳ ‫بودجه‬
‫همچنين‬ ‫و‬ ‫بوده‬ ‫جاري‬ ‫سال‬ ‫مانند‬ ‫ضرايب‬ ‫اين‬ :‫گفت‬
.‫داشت‬ ‫نخواهد‬ ‫افزايشي‬ ۹۳ ‫سال‬
63
)‫(تكفا‬‫ارتباطات‬‫و‬‫اطالعات‬‫فناوري‬‫كاربري‬‫توسعه‬‫ماهنامه‬
www.irannsr.org
www.irannsr.org
Information & Communication Technology Magazine
1392‫بهمن‬‫و‬‫دي‬
‫خبر‬

64. ‫دی‬ ‫روز‬ ‫چهارمین‬ ‫در‬ ‫اتوکام‬ ‫نمایشگاه‬ ‫نوزدهمین‬
‫استقبال‬ ‫با‬ ‫که‬ ‫نمایشگاه‬ ‫این‬ ‫در‬ .‫شد‬ ‫افتتاح‬ ‫ماه‬
‫مختلف‬ ‫‌های‬‫ه‬‫شاخ‬ ‫در‬ ‫فعال‬ ‫‌های‬‫ت‬‫شرک‬ ‫چشمگیر‬
‫شرکت‬ 120 ‫از‬ ‫بیش‬ ،‫بود‬ ‫همراه‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوري‬
‫حضور‬ ‫کشور‬ ‫‌های‬‫ن‬‫استا‬ ‫دیگر‬ ‫و‬ ‫اصفهان‬ ‫از‬ ‫معتبر‬
‫به‬ ‫را‬ ‫خود‬ ‫نوین‬ ‫و‬ ‫جدید‬ ‫دستاوردهای‬ ‫و‬ ‫داشتند‬
.‫گذاشتند‬ ‫نمایش‬ ‫معرض‬
،‫محققیان‬ ‫ابتدا‬ ‫نمایشگاه‬ ‫این‬ ‫افتتاح‬ ‫مراسم‬ ‫در‬
‫‌المللی‬‫ن‬‫بی‬ ‫‌های‬‫ه‬‫نمایشگا‬ ‫شرکت‬ ‫عامل‬ ‫مدیر‬
‫وی‬ .‫پرداخت‬ ‫سخنرانی‬ ‫ایراد‬ ‫به‬ ‫اصفهان‬ ‫استان‬
‫استقرار‬ ‫و‬ ‫‌ها‬‫ی‬‫ممیز‬ ‫کردن‬ ‫‌تر‬‫ی‬‫تخصص‬ :‫گفت‬
‫تجربه‬ ‫براساس‬ ‫‌افزار‬‫م‬‫نر‬ ‫تولیدکنندگان‬ ‫پاویون‬
‫از‬ ‫شرکت‬ 12 ‫حضور‬ ‫با‬ ‫و‬ ‫قبل‬ ‫سال‬ ‫موفق‬
‫‌های‬‫ی‬‫ویژگ‬ ‫از‬ IT ‫معتبر‬ ‫بسیار‬ ‫‌های‬‫ه‬‫مجموع‬
.‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫قلمداد‬ ‫اتوکام‬ ‫نمایشگاه‬ ‫از‬ ‫دوره‬ ‫این‬
‫اصفهان‬ ‫استان‬ ‫‌المللی‬‫ن‬‫بی‬ ‫‌های‬‫ه‬‫نمایشگا‬ ‫شرکت‬
‫از‬ ‫خارج‬ ‫‌های‬‫ه‬‫نمایشگا‬ ‫در‬ ‫خود‬ ‫تجربیات‬ ‫براساس‬
‫طی‬ ،‫جهانی‬ ‫استانداردهای‬ ‫به‬ ‫توجه‬ ‫با‬ ‫و‬ ‫کشور‬
‫از‬ ‫را‬ ‫دیجیتال‬ ‫فروش‬ ‫جشنواره‬ ‫گذشته‬ ‫سال‬ ‫دو‬
‫نمایشگاه‬ ‫این‬ ‫تا‬ ‫ساخت‬ ‫منفک‬ ‫اتوکام‬ ‫نمایشگاه‬
‫الگویی‬ ،‫الگو‬ ‫این‬ .‫شود‬ ‫برگزار‬ ‫‌تر‬‫ی‬‫تخصص‬ ‫هرچه‬
‫در‬ ‫مستحضرید‬ ‫که‬ ‫گونه‬ ‫همان‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫جهانی‬
‫نوزدهمین‬
‫اتوکام‬‫نمایشگاه‬
‫شد‬‫برگزار‬
‫در‬ ‫فروش‬ ‫جشنواره‬ ،‫نیز‬ ‫جیتکس‬ ‫نمایشگاه‬
‫بخش‬ ‫از‬ ‫و‬ ‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫برگزار‬ ‫شو‬ ‫جیتکس‬ ‫قالب‬
‫اینکه‬ ‫به‬ ‫اشاره‬ ‫با‬ ‫وی‬ .‫جداست‬ ‫آن‬ ‫تخصصی‬
‫و‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫بر‬ ‫تکیه‬ ‫با‬ ‫عدالت‬ ‫و‬ ‫پیشرفت‬
‫شرکت‬ :‫داشت‬ ‫اظهار‬ ،‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫محقق‬ ‫ارتباطات‬
‫طی‬ ‫اصفهان‬ ‫استان‬ ‫‌المللی‬‫ن‬‫بی‬ ‫‌های‬‫ه‬‫نمایشگا‬
‫نمایشگاه‬ ‫دوره‬ 18 ‫برگزاری‬ ‫با‬ ‫گذشته‬ ‫‌های‬‫ل‬‫سا‬
‫برای‬ ‫را‬ ‫فضایی‬ ،‫اداری‬ ‫اتوماسیون‬ ‫و‬ ‫کامپیوتر‬
‫نوآوران‬ ‫‌های‬‫ی‬‫توانمند‬ ‫بروز‬ ‫و‬ ‫عرصه‬ ‫این‬ ‫مشتاقان‬
‫‌ترین‬‫ه‬‫تاز‬ ‫تا‬ ‫کرد‬ ‫فراهم‬ ‫بخش‬ ‫این‬ ‫فعاالن‬ ‫و‬
‫معرض‬ ‫در‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫عرصه‬ ‫‌های‬‫ت‬‫پیشرف‬
‫رقابتی‬ ‫به‬ ‫ورود‬ ‫بر‬ ‫عالوه‬ ‫و‬ ‫گیرد‬ ‫قرار‬ ‫مخاطبان‬ ‫دید‬
‫نقاط‬ ‫همچنین‬ ‫و‬ ‫کمبودها‬ ‫و‬ ‫‌ها‬‫ن‬‫نقصا‬ ،‫‌ای‬‫ه‬‫حرف‬
‫منظری‬ ‫از‬ ‫و‬ ‫ساخته‬ ‫‌گر‬‫ه‬‫جلو‬ ‫را‬ ‫یافته‬ ‫بروز‬ ‫قوت‬
‫در‬ ‫جدیدتری‬ ‫رویکردهای‬ ‫به‬ ‫کارشناسانه‬ ‫و‬ ‫علمی‬
‫مسیر‬ ‫با‬ ‫شدن‬ ‫همگام‬ ‫و‬ ‫یابند‬ ‫دست‬ ‫بخش‬ ‫این‬
.‫کنند‬ ‫تجربه‬ ‫را‬ ‫جهانی‬ ‫حرکتی‬
‫در‬ ،‫اصفهان‬ ‫اتوکام‬ ‫نمایشگاه‬ :‫کرد‬ ‫اضافه‬ ‫محققیان‬
‫کرده‬ ‫تالش‬ ‫نیز‬ ‫امسال‬ ‫خود‬ ‫سالگی‬ 20 ‫آستانه‬
‫را‬ ‫عرصه‬ ‫این‬ ‫انتظارات‬ ‫و‬ ‫نیازها‬ ‫از‬ ‫بخشی‬ ‫است‬
‫از‬‫وسیعی‬‫طیف‬‫امسال‬‫نمایشگاه‬‫در‬.‫سازد‬‫برآورده‬
‫ارتباطات‬‫و‬‫اطالعات‬‫فناوری‬‫حوزه‬‫‌اندرکاران‬‫ت‬‫دس‬
‫و‬ ‫خصوصی‬ ‫نهاد‬ ،‫مؤسسه‬ ،‫شرکت‬ 120 ‫از‬ ‫بیش‬ ‫و‬
،‫‌افزار‬‫م‬‫نر‬ ،‫شبکه‬ ،‫‌افزار‬‫ت‬‫سخ‬ ‫‌های‬‫ه‬‫زمین‬ ‫در‬ ‫دولتی‬
‫تجارت‬ ،‫الکترونیک‬ ‫دولت‬ ،‫دیجیتال‬ ‫‌های‬‫ه‬‫رسان‬
،‫علمی‬ ‫مراکز‬ ‫و‬ ‫امنیت‬ ،‫وب‬ ،‫اینترنت‬ ،‫الکترونیک‬
‫مختلف‬ ‫‌های‬‫ن‬‫استا‬ ‫از‬ ‫آموزشی‬ ‫و‬ ‫تحقیقاتی‬
‫و‬ ‫‌ها‬‫ش‬‫تال‬ ‫آخرین‬ ‫عصاره‬ ‫تا‬ ‫آمدند‬ ‫هم‬ ‫گرد‬ ‫کشور‬
‫‌گاه‬‫ه‬‫جلو‬ ‫در‬ ‫را‬ ‫خود‬ ‫‌های‬‫ش‬‫کوش‬ ‫آخرین‬ ‫دستاورد‬
.‫دهند‬ ‫قرار‬ ‫امر‬ ‫مخاطبان‬ ‫و‬ ‫متخصصین‬ ‫قضاوت‬
‫در‬ ‫اتوکام‬ ‫نمایشگاه‬ ‫موفق‬ ‫برپایی‬ :‫داد‬ ‫ادامه‬ ‫وي‬
‫بدان‬ ‫نیز‬ ‫کشوری‬ ‫‌های‬‫ه‬‫رسان‬ ‫که‬ ‫قبل‬ ‫‌های‬‫ه‬‫دور‬
‫‌ای‬‫ه‬‫رسان‬ ‫حامیان‬ ‫شدن‬ ‫‌تر‬‫ه‬‫گسترد‬ ،‫داشتند‬ ‫اذعان‬
‫‌های‬‫ه‬‫‌نام‬‫ه‬‫ویژ‬ ‫چاپ‬ ‫و‬ ‫دوره‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫نمایشگاه‬
‫توسط‬ ‫نمایشگاه‬ ‫طول‬ ‫در‬ ‫تخصصی‬ ‫متعدد‬
‫به‬ ‫را‬ ‫کشوری‬ ‫معتبر‬ ‫نشریه‬ ‫و‬ ‫روزنامه‬ ‫چندین‬
،‫انقالب‬ ‫چهارم‬ ‫دهه‬ :‫کرد‬ ‫تأکید‬ ‫وی‬ .‫داشت‬ ‫همراه‬
.‫است‬ ‫شده‬ ‫نامگذاری‬ ‫پیشرفت‬ ‫و‬ ‫عدالت‬ ‫دهه‬
‫مختلف‬ ‫‌های‬‫ت‬‫پیشرف‬ ‫باید‬ ،‫شعار‬ ‫این‬ ‫تحقق‬ ‫برای‬
‫و‬ ‫تجاری‬ ،‫تکنولوژی‬ ،‫فنی‬ ،‫علمی‬ ‫‌های‬‫ه‬‫زمین‬ ‫در‬
‫‌جانبه‬‫ه‬‫هم‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫توسع‬ ‫تا‬ ‫ساخت‬ ‫میسر‬ ‫را‬ ‫فرهنگی‬
‫معنای‬ ‫به‬ ‫عدالت‬ ‫همچنین‬ .‫آید‬ ‫بار‬ ‫به‬ ‫کشور‬ ‫برای‬
‫کردن‬ ‫فراگیر‬ ‫و‬ ‫برابر‬ ‫‌های‬‫ت‬‫فرص‬ ‫واگذاری‬ ‫امکان‬
‫دیگری‬ ‫مهم‬ ‫بخش‬ ،‫همگان‬ ‫برای‬ ‫‌ها‬‫ت‬‫فرص‬ ‫این‬
‫آن‬ ‫تحقق‬ ‫عدم‬ ‫صورت‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫شعار‬ ‫این‬ ‫از‬
‫‌شود‬‫ی‬‫نم‬ ‫عملی‬ ‫نیز‬ ‫پیشرفت‬ ‫یعنی‬ ‫دیگر‬ ‫نیمه‬
‫جامعه‬ ‫در‬ ‫‌جانبه‬‫ک‬‫ی‬ ‫و‬ ‫‌بعدی‬‫ک‬‫ت‬ ‫صورت‬ ‫به‬ ‫یا‬ ‫و‬
‫به‬ ‫اتکا‬ ‫با‬ :‫کرد‬ ‫تصریح‬ ‫وی‬ .‫شد‬ ‫خواهد‬ ‫‌سازی‬‫ه‬‫پیاد‬
‫‌های‬‫ت‬‫فرص‬ ‫‌توان‬‫ی‬‫م‬ ‫ارتباطات‬ ‫و‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬
‫همگان‬ ‫برای‬ ‫وسیع‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫گستر‬ ‫در‬ ‫را‬ ‫پیشرفت‬ ‫برابر‬
.‫ساخت‬ ‫مهیا‬
‫نظام‬ ‫سازمان‬ ‫رییس‬ ‫‌اللهی‬‫ت‬‫آی‬ ‫كاظم‬ ‫سپس‬
‫را‬ ‫اتوکام‬ ‫نمایشگاه‬ ،‫کشور‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫رایان‬ ‫صنفی‬
‫این‬ ‫باالی‬ ‫بسیار‬ ‫‌های‬‫ت‬‫ظرفی‬ ‫‌دهنده‬‫ن‬‫نشا‬
‫ارتباطات‬ ‫و‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫زمینه‬ ‫در‬ ‫استان‬
‫الکامپ‬ ‫نمایشگاه‬ :‫داشت‬ ‫بیان‬ ‫و‬ ‫كرد‬ ‫قلمداد‬
‫کرد‬ ‫طی‬ ‫را‬ ‫خود‬ ‫دوره‬ ‫نوزدهمین‬ ‫امسال‬ ‫تهران‬
‫نوزدهمین‬ ‫وارد‬ ‫نیز‬ ‫اصفهان‬ ‫اتوکام‬ ‫نمایشگاه‬ ‫و‬
‫این‬ ‫قدمت‬ ‫‌دهنده‬‫ن‬‫نشا‬ ‫این‬ ‫و‬ ‫شد‬ ‫خود‬ ‫سال‬
‫وی‬ .‫است‬ ‫تهران‬ ‫با‬ ‫همگام‬ ‫اصفهان‬ ‫در‬ ‫نمایشگاه‬
64
www.irannsr.orgwww.irannsr.org
Information & Communication Technology Magazine
)‫(تكفا‬‫ارتباطات‬‫و‬‫اطالعات‬‫فناوري‬‫كاربري‬‫توسعه‬‫ماهنامه‬
1392‫بهمن‬‫و‬‫دي‬
‫خبر‬

65. ‫فیزیکی‬ ‫فضای‬ ‫محدودیت‬ ‫که‬ ‫این‬ ‫به‬ ‫اشاره‬ ‫با‬
‫‌های‬‫ه‬‫نمایشگا‬ ‫پیشتازی‬ ‫از‬ ‫مانع‬ ‫اصفهان‬ ‫در‬
‫نمایشگاه‬ :‫داشت‬ ‫بیان‬ ،‫است‬ ‫نشده‬ ‫استان‬ ‫این‬
‫این‬ ‫باالی‬ ‫بسیار‬ ‫‌های‬‫ت‬‫ظرفی‬ ‫‌دهنده‬‫ن‬‫نشا‬ ‫اتوکام‬
‫از‬ ‫پس‬ ‫خوشبختانه‬ :‫داد‬ ‫ادامه‬ ‫وی‬ .‫است‬ ‫استان‬
‫و‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫از‬ ‫که‬ ‫هستیم‬ ‫شاهد‬ ‫‌ها‬‫ل‬‫سا‬
‫توسعه‬ ‫محور‬ ‫‌عنوان‬‫ه‬‫ب‬ ‫بیان‬ ‫در‬ ‫حداقل‬ ‫ارتباطات‬
‫‌خواهی‬‫م‬‫سه‬ ‫در‬ ‫ارتباطات‬ ‫وزارت‬ ‫و‬ ‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫یاد‬
‫داشته‬ ‫بخش‬ ‫این‬ ‫به‬ ‫را‬ ‫الزم‬ ‫توجه‬ ‫بودجه‬ ‫از‬
‫دستگاه‬ 19 ‫این‬ ‫از‬ ‫پیش‬ ‫اینکه‬ ‫اعالم‬ ‫با‬ ‫وي‬ .‫است‬
‫فناوری‬ ‫با‬ ‫و‬ ‫بودند‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوري‬ ‫بحث‬ ‫متولی‬
،‫‌شد‬‫ی‬‫م‬ ‫برخورد‬ ‫قربانی‬ ‫گوشت‬ ‫مانند‬ ‫اطالعات‬
‫را‬ ‫‌گیری‬‫م‬‫تصمی‬ ‫حوزه‬ ‫در‬ ‫شده‬ ‫ایجاد‬ ‫تمرکز‬
‫در‬ :‫داد‬ ‫ادامه‬ ‫و‬ ‫دانست‬ ‫فرخنده‬ ‫بسیار‬ ‫اتفاقی‬
‫بیشتر‬ ‫بودجه‬ ‫میلیارد‬ 1200 ‫حدود‬ ‫در‬ 93 ‫بودجه‬
‫گرفته‬ ‫نظر‬ ‫در‬ ‫ارتباطات‬ ‫و‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوري‬ ‫برای‬
‫بودجه‬ ‫این‬ ‫تا‬ ‫کرد‬ ‫پیگیری‬ ‫و‬ ‫نظارت‬ ‫باید‬ ‫و‬ ‫شده‬
.‫عرضه‬ ‫بخش‬ ‫در‬ ‫نه‬ ‫شود‬ ‫صرف‬ ‫تقاضا‬ ‫بخش‬ ‫در‬
‫‌های‬‫ه‬‫پروژ‬ ‫صرف‬ ‫به‬ ‫را‬ ‫بودجه‬ ‫این‬ ‫که‬ ‫معنا‬ ‫بدین‬
‫خاطرنشان‬ ‫‌اللهی‬‫ت‬‫آی‬ .‫دهیم‬ ‫اختصاص‬ ‫ملی‬ ‫کالن‬
‫فناوری‬ ‫دانشجویان‬ ‫تعداد‬ ‫بیشترین‬ ‫وجود‬ :‫ساخت‬
‫تعداد‬ ‫بیشترین‬ ‫وجود‬ ،‫اصفهان‬ ‫استان‬ ‫در‬ ‫اطالعات‬
‫و‬ ‫استان‬ ‫در‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫فعال‬ ‫‌های‬‫ت‬‫شرک‬
‫فیبرنوری‬ ‫و‬ ‫‌ها‬‫ی‬‫دسترس‬ ،‫‌ها‬‫ت‬‫زیرساخ‬ ‫همچنین‬
‫که‬ ‫دارد‬ ‫موضوع‬ ‫این‬ ‫بر‬ ‫داللت‬ ‫استان‬ ‫در‬ ‫موجود‬
‫شروع‬ ‫اصفهان‬ ‫استان‬ ‫از‬ ‫باید‬ ‫کشور‬ ‫ملی‬ ‫‌های‬‫ه‬‫پروژ‬
.‫شود‬
‫و‬ ‫مدیریت‬ ‫توسعه‬ ‫معاون‬ ،‫سیستاني‬ ‫سپس‬
‫افتتاحیه‬ ‫در‬ ‫اصفهان‬ ‫استانداری‬ ‫انسانی‬ ‫منابع‬
‫اداری‬ ‫اتوماسیون‬ ‫و‬ ‫کامپیوتر‬ ‫نمایشگاه‬ ‫نوزدهمین‬
‫و‬ ‫استاندار‬ ‫شخص‬ ‫که‬ ‫این‬ ‫به‬ ‫اشاره‬ ‫با‬ ‫اصفهان‬
‫که‬ ‫‌هایی‬‫ه‬‫مجموع‬ ‫دارند‬ ‫آمادگی‬ ‫وی‬ ‫معاونان‬
‫خالقیت‬ ‫یا‬ ‫و‬ ‫داده‬ ‫انجام‬ ‫‌فردی‬‫ه‬‫‌ب‬‫ر‬‫منحص‬ ‫اقدام‬
‫مورد‬ ‫‌ها‬‫ه‬‫نمایشگا‬ ‫از‬ ‫پس‬ ‫را‬ ‫‌اند‬‫ه‬‫داشت‬ ‫ابداعی‬ ‫و‬
‫چه‬ ‫چنان‬ :‫داشت‬ ‫اذعان‬ ،‫دهند‬ ‫قرار‬ ‫حمایت‬
‫کرده‬ ‫پیدا‬ ‫حضور‬ ‫‌ها‬‫ه‬‫نمایشگا‬ ‫در‬ ‫‌هایی‬‫ت‬‫شرک‬
‫کنند‬ ‫ارایه‬ ‫را‬ ‫خود‬ ‫دستاوردهای‬ ‫‌ترین‬‫ه‬‫تاز‬ ‫و‬
‫موثر‬ ‫حضور‬ ‫این‬ ،‫نگیرند‬ ‫قرار‬ ‫حمایت‬ ‫مورد‬ ‫اما‬
‫رهگیری‬ ‫و‬ ‫کدگذاری‬ ‫‌ها‬‫ه‬‫غرف‬ ‫باید‬ .‫بود‬ ‫نخواهد‬
‫نمایشگاه‬ ‫از‬ ‫پس‬ ‫فرآیندهای‬ ‫بررسی‬ ‫در‬ ‫و‬ ‫شوند‬
‫اشاره‬ ‫با‬ ‫وی‬ .‫گیرند‬ ‫قرار‬ ‫حمایت‬ ‫و‬ ‫ارزیابی‬ ‫مورد‬
،‫اصفهان‬ ‫در‬ ‫کشور‬ ‫جمعیت‬ ‫درصد‬ 6 ‫که‬ ‫این‬ ‫به‬
،‫‌کند‬‫ی‬‫م‬ ‫تأمین‬ ‫را‬ IT ‫‌التحصیالن‬‫غ‬‫فار‬ ‫درصد‬ 11
‫زمینه‬ ‫در‬ ‫زمانی‬ ‫مقطع‬ ‫یک‬ ‫در‬ ‫هند‬ ‫کشور‬ :‫افزود‬
‫و‬ ‫داد‬ ‫افزایش‬ ‫را‬ ‫خود‬ ‫‌های‬‫ت‬‫فعالی‬ ‫‌افزار‬‫م‬‫نر‬ ‫تولید‬
‫تولید‬ ‫از‬ ‫خود‬ ‫درآمد‬ ‫توانست‬ ‫زمانی‬ ‫بازه‬ ‫آن‬ ‫در‬
‫معاون‬ .‫ببرد‬ ‫باالتر‬ ‫ایران‬ ‫نفت‬ ‫درآمد‬ ‫از‬ ‫را‬ ‫‌افزار‬‫م‬‫نر‬
‫استان‬ ‫‌های‬‫ت‬‫ظرفی‬ :‫کرد‬ ‫تصریح‬ ‫اصفهان‬ ‫استاندار‬
‫نسیان‬ ‫باعث‬ ‫نباید‬ ‫مختلف‬ ‫‌های‬‫ش‬‫بخ‬ ‫در‬ ‫اصفهان‬
‫کشور‬ ‫بودجه‬ ‫افزایش‬ ‫وی‬ .‫شود‬ ‫ما‬ ‫فراموشی‬ ‫و‬
‫انقباضی‬ ‫وجود‬ ‫با‬ ‫اطالعات‬ ‫و‬ ‫ارتباطات‬ ‫بخش‬ ‫در‬
‫توجه‬ ‫حایز‬ ‫بسیار‬ ‫امری‬ ‫را‬ 93 ‫سال‬ ‫بودجه‬ ‫بودن‬
‫نظر‬ ‫از‬ ‫اصفهان‬ ‫مانند‬ ‫‌هایی‬‫ن‬‫استا‬ :‫گفت‬ ‫و‬ ‫خواند‬
‫گسترش‬ ‫به‬ ‫باید‬ ‫و‬ ‫شده‬ ‫اشباع‬ ‫سنگین‬ ‫صنایع‬
‫ارتباطات‬ ‫فناوری‬ ‫و‬ ‫گردشگری‬ ‫مانند‬ ‫صنایعی‬
‫دولت‬ ‫اینکه‬ ‫بر‬ ‫تأکید‬ ‫با‬ ‫سیستانی‬ .‫آورند‬ ‫روی‬
‫جامعه‬ ‫در‬ ‫را‬ ‫خود‬ ‫جایگاه‬ ‫الکترونیک‬ ‫تجارت‬ ‫و‬
‫‌های‬‫ت‬‫ظرفی‬ ‫هنوز‬ :‫شد‬ ‫یادآور‬ ،‫است‬ ‫کرده‬ ‫باز‬
‫با‬ ‫باید‬ ‫که‬ ‫دارد‬ ‫وجود‬ ‫کشور‬ ‫و‬ ‫استان‬ ‫در‬ ‫بسیاری‬
.‫داد‬ ‫قرار‬ ‫استفاده‬ ‫مورد‬ ‫را‬ ‫آنها‬ ‫سازوکارهایی‬
‫نظام‬ ‫سازمان‬ ‫کل‬ ‫دبیر‬ ،‫قمي‬ ‫حميدرضا‬ ‫پايان‬ ‫در‬
‫درحالی‬ :‫داشت‬ ‫بیان‬ ،‫کشور‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫رایان‬ ‫صنفی‬
‫فناوری‬ ‫زمینه‬ ‫در‬ ‫ایران‬ ‫در‬ ‫نفر‬ ‫میلیون‬ ‫نیم‬ ‫که‬
،‫دارند‬ ‫عالیه‬ ‫تحصیالت‬ ‫ارتباطات‬ ‫و‬ ‫اطالعات‬
‫میان‬ ‫در‬ ‫صدم‬ ‫جایگاه‬ ‫زمینه‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫ایران‬ ‫جایگاه‬
‫خوشبختانه‬ :‫افزود‬ ‫وی‬ .‫است‬ ‫دنیا‬ ‫کشور‬ 190
،‫شده‬ ‫ایجاد‬ ‫شنوایی‬ ‫حس‬ ‫دولت‬ ‫در‬ ‫اکنون‬
‫حتی‬ ‫و‬ ‫‌شنود‬‫ی‬‫م‬ ‫را‬ ‫‌ها‬‫ن‬‫انجم‬ ‫و‬ ‫‌ها‬‫ل‬‫تشک‬ ‫حرف‬
‫محقق‬ ‫مدت‬ ‫همین‬ ‫طی‬ ‫‌ها‬‫ه‬‫خواست‬ ‫از‬ ‫بخشی‬
10 ‫طی‬ ‫ایران‬ ‫اینکه‬ ‫به‬ ‫اشاره‬ ‫با‬ ‫وي‬ .‫است‬ ‫شده‬
‫کاالی‬ ‫‌کننده‬‫ف‬‫مصر‬ ‫‌ترین‬‫گ‬‫بزر‬ ‫گذشته‬ ‫سال‬
‫آنجا‬ ‫از‬ :‫کرد‬ ‫اعالم‬ ،‫است‬ ‫بوده‬ ‫خاورمیانه‬ ‫در‬ IT
‫انتظارات‬ ‫تمامی‬ ‫نتوانست‬ ‫الکامپ‬ ‫نمایشگاه‬ ‫که‬
‫کردن‬ ‫بارور‬ ،‫کند‬ ‫تأمین‬ ‫را‬ ‫خصوصی‬ ‫بخش‬
‫آذربایجان‬ ،‫اصفهان‬ ‫استان‬ ‫سه‬ ‫در‬ ‫‌ها‬‫ه‬‫نمایشگا‬
‫قرار‬ ‫کار‬ ‫دستور‬ ‫در‬ ‫رضوی‬ ‫خراسان‬ ‫و‬ ‫شرقی‬
‫به‬ ‫را‬ ‫الکامپ‬ ‫نکشیده‬ ‫بار‬ ‫‌ها‬‫ن‬‫استا‬ ‫این‬ ‫تا‬ ‫گرفت‬
‫استفاده‬ ‫تهران‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫ظرفیتی‬ ‫از‬ ‫و‬ ‫برسانند‬ ‫منزل‬
‫تصریح‬ ‫وی‬ .‫شود‬ ‫استفاده‬ ‫‌ها‬‫ن‬‫استا‬ ‫دیگر‬ ‫در‬ ،‫نشد‬
‫این‬ ‫مشهد‬ ‫و‬ ‫تبریز‬ ،‫اصفهان‬ ‫اساس‬ ‫براین‬ :‫کرد‬
‫بازار‬ ‫‌های‬‫ت‬‫ظرفی‬ ‫که‬ ‫دارند‬ ‫را‬ ‫استثنایی‬ ‫فرصت‬
‫مانند‬ ‫استانی‬ ‫هیچ‬ ‫و‬ ‫بکشانند‬ ‫خود‬ ‫سمت‬ ‫به‬ ‫را‬
‫و‬ ‫کند‬ ‫محقق‬ ‫را‬ ‫هدف‬ ‫این‬ ‫‌تواند‬‫ی‬‫نم‬ ‫اصفهان‬
‫ادامه‬ ‫وی‬ .‫است‬ ‫اصفهان‬ ‫شایستگی‬ ‫این‬ ‫حق‬ ‫به‬
‫را‬ ‫گردشگری‬ ‫توسعه‬ ‫‌توانند‬‫ی‬‫م‬ ‫‌ها‬‫ه‬‫نمایشگا‬ :‫داد‬
‫جیتکس‬ ‫نمایشگاه‬ ‫که‬ ‫همانطور‬ .‫آورند‬ ‫دنبال‬ ‫به‬
‫در‬ ‫بلکه‬ ،‫نیست‬ ‫درآمدزا‬ ‫کافی‬ ‫اندازه‬ ‫به‬ ‫‌تنهایی‬‫ه‬‫ب‬
‫حضور‬ ‫با‬ ‫که‬ ‫بازرگانی‬ ‫و‬ ‫گردشگری‬ ‫خدمات‬ ‫کنار‬
‫درآمد‬ ،‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫محقق‬ ‫خارجی‬ ‫بازدیدکنندگان‬
‫این‬ ‫که‬ ‫‌آورد‬‫ی‬‫م‬ ‫همراه‬ ‫به‬ ‫کشور‬ ‫برای‬ ‫را‬ ‫کافی‬
.‫است‬ ‫برابر‬ ‫صدها‬ ‫اصفهان‬ ‫در‬ ‫گردشگری‬ ‫ظرفیت‬
»‫«تکفا‬‫جدید‬‫نسخه‬
‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫تدوین‬ ‫یازدهم‬ ‫دولت‬ ‫در‬
‫کاربرد‬ ‫توسعه‬ ‫برای‬ ‫جامع‬ ‫برنامه‬ :‫گفت‬ ‫کشور‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫سازمان‬ ‫رییس‬ ‫و‬ ‫ارتباطات‬ ‫وزیر‬ ‫معاون‬
‫تدوین‬ ‫حال‬ ‫در‬ ‫سازمان‬ ‫این‬ ‫سوی‬ ‫از‬ ،‫است‬ »‫«تکفا‬ ‫برای‬ ‫جایگزینی‬ ‫و‬ ‫جدید‬ ‫نسخه‬ ‫که‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬
‫اصفهان‬ ‫در‬ ‫اداری‬ ‫اتوماسیون‬ ‫و‬ ‫رایانه‬ ‫نمایشگاه‬ ‫نوزدهمین‬ ‫از‬ ‫دیدار‬ ‫در‬ ‫جهانگرد‬ ‫نصراهلل‬ ،‫ایرنا‬ ‫گزارش‬ ‫است.به‬
‫‌کننده‬‫ت‬‫مشارک‬ ‫نهادهای‬ ‫اطالع‬ ‫به‬ ‫سپس‬ ‫و‬ ‫تهیه‬ ‫آینده‬ ‫هفته‬ ‫چند‬ ‫تا‬ ‫جامع‬ ‫برنامه‬ ‫این‬ ‫اولیه‬ ‫نسخه‬ :‫گفت‬
.‫رسید‬ ‫خواهد‬ ‫مردم‬ ‫عموم‬ ‫اطالع‬ ‫به‬ ‫دولت‬ ‫هیات‬ ‫تصویب‬ ‫از‬ ‫پس‬ ‫برنامه‬ ‫این‬ :‫اظهارکرد‬ ‫وی‬ .‫رسید‬ ‫خواهد‬
‫کرد‬ ‫بیان‬ ‫اقتصادی‬ ‫و‬ ‫اجرایی‬ ‫قلمروهای‬ ‫همه‬ ‫در‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫کاربرد‬ ‫شامل‬ ‫را‬ ‫برنامه‬ ‫این‬ ‫جهانگرد‬
‫‌های‬‫ت‬‫ظرفی‬ ‫ایجاد‬ ‫و‬ ‫موجود‬ ‫‌های‬‫ت‬‫ظرفی‬ ‫و‬ ‫نهادها‬ ‫همه‬ ‫کارایی‬ ‫بهبود‬ ‫برنامه‬ ‫این‬ ‫تدوین‬ ‫از‬ ‫هدف‬ :‫گفت‬ ‫و‬
.‫است‬ ‫متخصص‬ ‫نیروهای‬ ‫برای‬ ‫کارامد‬ ‫اشتغال‬ ‫و‬ ‫مردم‬ ‫به‬ ‫‌رسانی‬‫ت‬‫خدم‬ ‫جدید‬ ‫‌های‬‫ت‬‫فرص‬ ،‫کاری‬
‫ارتقای‬ ‫به‬ ‫منجر‬ ‫نهایت‬ ‫در‬ ‫برنامه‬ ‫این‬ ‫اجرای‬ :‫کرد‬ ‫تاکید‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫و‬ ‫ارتباطات‬ ‫وزیر‬ ‫معاون‬
.‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫کشور‬ ‫‌های‬‫ی‬‫توانمند‬
65
)‫(تكفا‬‫ارتباطات‬‫و‬‫اطالعات‬‫فناوري‬‫كاربري‬‫توسعه‬‫ماهنامه‬
www.irannsr.org
www.irannsr.org
Information & Communication Technology Magazine
1392‫بهمن‬‫و‬‫دي‬
‫خبر‬

66. ‫خبـــر‬‫خبـــر‬‫خبـــر‬
‫راهبردی‬‫سند‬
‫‌شود‬‫ی‬‫م‬‫تدوین‬‫رگوالتوری‬
‫تنظیم‬ ‫سازمان‬ ‫رییس‬
‫ارتباطات‬ ‫و‬ ‫مقررات‬
‫سند‬ ‫تدوین‬ ‫از‬ ‫رادیویی‬
‫راه‬ ‫نقشه‬ ‫و‬ ‫راهبردی‬
‫در‬ ‫رگوالتوری‬ ‫عملیاتی‬
،‫حاکمیتی‬ ‫مختلف‬ ‫ابعاد‬
،‫اجتماعی‬ ،‫حقوقی‬
‫اشاره‬ ‫با‬ ‫عمیدیان‬ ‫‌اصغر‬‫ی‬‫عل‬ .‫داد‬ ‫خبر‬ ‫فنی‬ ‫و‬ ‫اقتصادی‬
‫درصدی‬ 2 ‫سهم‬ ‫و‬ ‫اقتصادی‬ ‫حوزه‬ ‫در‬ ICT‫نقش‬ ‫به‬
‫نهادهای‬ :‫گفت‬ )GDP( ‫ملی‬ ‫ناخالص‬ ‫تولید‬ ‫در‬
‫فناوری‬ ‫و‬ ‫ارتباطات‬ ‫بخش‬ ‫در‬ ‫مقررات‬ ‫‌کننده‬‫م‬‫تنظی‬
‫و‬ ‫تکنولوژی‬ ‫سریع‬ ‫تحوالت‬ ‫چون‬ ‫مسایلی‬ ‫با‬ ‫اطالعات‬
‫خدمات‬ ‫کیفیت‬ ‫بهبود‬ ،‫جدید‬ ‫نسل‬ ‫‌های‬‫ه‬‫شبک‬ ‫به‬ ‫گذار‬
‫ایجاد‬ ،web ‫بر‬ ‫مبتنی‬ ‫جدید‬ ‫‌های‬‫س‬‫سروی‬ ‫توسعه‬ ‫و‬
،‫‌ها‬‫س‬‫سروی‬ ‫‌بندی‬‫ه‬‫تعرف‬ ‫و‬ ‫‌گذاری‬‫ت‬‫قیم‬ ‫جدید‬ ‫نظام‬
‫بیشتر‬ ‫مشارکت‬ ‫جهت‬ ‫مناسب‬ ‫‌های‬‫م‬‫مکانیس‬ ‫تعیین‬
‫مربوط‬ ‫مسایل‬ ‫در‬ ‫توازن‬ ‫برقراری‬ ،‫خصوصی‬ ‫بخش‬
‫که‬ ‫هستند‬ ‫مواجه‬ ‫امنیت‬ ‫و‬ ‫خصوصی‬ ‫حریم‬ ‫حفظ‬ ‫به‬
.‫‌کند‬‫ی‬‫م‬ ‫دوچندان‬ ‫را‬ ‫راهبردی‬ ‫سند‬ ‫داشتن‬ ‫ضرورت‬
:‫افزود‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫و‬ ‫ارتباطات‬ ‫وزیر‬ ‫معاون‬
‫و‬ ‫وظایف‬ ،‫باالدستی‬ ‫اسناد‬ ‫به‬ ‫توجه‬ ‫با‬ ‫سند‬ ‫این‬
‫رگوالتوری‬‫اساسنامه‬‫در‬‫شده‬‫‌بینی‬‫ش‬‫پی‬‫‌های‬‫ت‬‫ماموری‬
‫حوزه‬ ‫بر‬ ‫حاکم‬ ‫دینامیک‬ ‫فضای‬ ‫به‬ ‫پاسخگویی‬ ‫برای‬ ‫و‬
.‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫تدوین‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫و‬ ‫ارتباطات‬
‫ارتباطات‬‫وزارت‬‫بودجه‬‫قانون‬
‫شد‬‫ابالغ‬
‫بخش‬ ‫فعالیت‬ ‫امتیاز‬ ‫حق‬ ‫وصول‬ ‫و‬ ‫تعیین‬ ‫اجازه‬ ‫قانون‬
‫مجلس‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫مخابرات‬ ‫و‬ ‫پست‬ ‫زمینه‬ ‫در‬ ‫غیردولتی‬
‫نگهبان‬ ‫شورای‬ ‫تایید‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫تصویب‬ ‫اسالمی‬ ‫شورای‬
‫ابالغ‬ ‫اجرا‬ ‫برای‬ ‫جمهور‬ ‫رییس‬ ‫سوی‬ ‫از‬ ،‫است‬ ‫رسیده‬
‫اساس‬ ‫بر‬ ،‫دولت‬ ‫‌رسانی‬‫ع‬‫اطال‬ ‫پایگاه‬ ‫گزارش‬ ‫به‬ .‫شد‬
)3( ‫ماده‬ )‫(ز‬ ‫بند‬ ‫اجرای‬ ‫در‬ ،‫قانون‬ ‫این‬ ‫واحده‬ ‫ماده‬
‫فناوری‬ ‫و‬ ‫ارتباطات‬ ‫وزارت‬ ‫اختیارات‬ ‫و‬ ‫وظایف‬ ‫قانون‬
‫مکلف‬ ‫مذکور‬ ‫وزارتخانه‬ 1382/9/19‫مصوب‬ ‫اطالعات‬
،‫مخابراتی‬ ،‫پستی‬ ‫خدمات‬ ‫ارائه‬ ‫‌های‬‫ت‬‫فعالی‬ ‫بابت‬ ‫است‬
‫‌های‬‫ه‬‫شبک‬ ‫ایجاد‬ ‫مجوز‬ ‫صدور‬ ‫و‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬
،‫وزیران‬ ‫هیات‬ ‫تصویب‬ ‫با‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫و‬ ‫ارتباطات‬
‫و‬ ‫دولت‬ ‫‌السهم‬‫ق‬‫ح‬ ‫و‬ ‫‌االمتیاز‬‫ق‬‫ح‬ ‫عنوان‬ ‫به‬ ‫مبالغی‬
‫و‬ ‫وصول‬ ‫تعهدات‬ ‫انجام‬ ‫عدم‬ ‫جبران‬ ‫قانونی‬ ‫جریمه‬
‫همچنین‬ .‫کند‬ ‫واریز‬ ‫کشور‬ ‫کل‬ ‫‌داری‬‫ه‬‫خزان‬ ‫حساب‬ ‫به‬
‫لوایح‬ ‫در‬ ‫مذکور‬ ‫مبالغ‬ ‫صددرصد‬ ،‫قانون‬ ‫این‬ ‫اساس‬ ‫بر‬
‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫منظور‬ ‫یادشده‬ ‫وزارتخانه‬ ‫برای‬ ‫ساالنه‬ ‫بودجه‬
‫و‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫برنام‬ ‫معاونت‬ ‫با‬ ‫موافقتنامه‬ ‫مبادله‬ ‫از‬ ‫پس‬ ‫تا‬
‫از‬ ‫استفاده‬ ‫اولویت‬ ‫با‬ ‫جمهور‬ ‫رییس‬ ‫راهبردی‬ ‫نظارت‬
‫‌های‬‫ه‬‫هزین‬ ‫صرف‬ ‫ملی‬ ‫تولیدات‬ ‫و‬ ‫‌داخلی‬‫ی‬‫ها‬ ‫فناوری‬
‫امور‬ ‫در‬ ‫ساالنه‬ ‫‌های‬‫ه‬‫بودج‬ ‫در‬ ‫مصوب‬ ‫‌های‬‫ف‬‫ردی‬
‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫و‬ ‫ارتباطات‬ ‫زیربنایی‬ ‫خدمات‬
‫‌کنندگان‬‫ه‬‫ارائ‬ ‫و‬ ‫روستایی‬ ‫و‬ ‫محروم‬ ‫مناطق‬ ‫در‬
‫و‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫و‬ ‫مخابراتی‬ ،‫پستی‬ ‫خدمات‬
‫و‬ ‫‌سازی‬‫ی‬‫خصوص‬ ‫و‬ ‫آزادسازی‬ ‫‌های‬‫ه‬‫هزین‬ ‫تامین‬
،‫شود‬ ‫مذکور‬ ‫وزارتخانه‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫سرمای‬ ‫‌های‬‫ی‬‫دارای‬ ‫تملک‬
‫در‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫و‬ ‫ارتباطات‬ ‫وزارت‬ ‫که‬ ‫‌نحوی‬‫ه‬‫ب‬
‫کلی‬ ‫‌های‬‫ت‬‫سیاس‬ )‫(الف‬ ‫بند‬ )2 ‫ـ‬ 6( ‫جزء‬ ‫چهارچوب‬
)2( ‫مواد‬ ‫و‬ ‫اساسی‬ ‫قانون‬ )44( ‫چهارم‬ ‫و‬ ‫چهل‬ ‫اصل‬
‫و‬ ‫‌گری‬‫ی‬‫تصد‬ ‫امور‬ ‫‌دار‬‫ه‬‫عهد‬ ‫خود‬ ،‫مربوط‬ ‫قانون‬ )3( ‫و‬
.‫نشود‬ ‫غیرحاکمیتی‬
:‫داد‬ ‫خبر‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫و‬ ‫ارتباطات‬ ‫وزیر‬
‫ملي‬‫شبكه‬‫مفهومي‬‫چارچوب‬‫تهيه‬
‫عالي‬‫شوراي‬‫به‬‫ارائه‬‫جهت‬‫اطالعات‬
‫مجازي‬‫فضاي‬
‫فضای‬ ‫عالی‬ ‫شورای‬
‫نخستین‬ ‫در‬ ‫مجازی‬
‫وزارت‬ ‫خود‬ ‫جلسه‬
‫مسئول‬ ‫را‬ ‫ارتباطات‬
‫چارچوب‬ ‫طراحی‬
‫ملی‬ ‫شبکه‬ ‫مفهومی‬
‫حال‬ ‫در‬ ‫و‬ ‫کرد‬ ‫اطالعات‬
.‫است‬ ‫شده‬ ‫تنظیم‬ ‫شبکه‬ ‫این‬ ‫اولیه‬ ‫چارچوب‬ ،‫حاضر‬
‫فناوری‬ ‫خبرگان‬ ‫نشست‬ ‫در‬ ‫واعظی‬ ‫محمود‬ ‫دکتر‬
‫نظر‬ ‫تبادل‬ ‫و‬ ‫بررسی‬ ‫موضوع‬ ‫با‬ ‫کشور‬ ‫اطالعات‬
‫نقشه‬ ‫و‬ ‫اطالعات‬ ‫ملی‬ ‫شبکه‬ ‫مفهومی‬ ‫مدل‬ ‫پیرامون‬
‫اظهار‬ ،‫مطلب‬ ‫این‬ ‫بیان‬ ‫ضمن‬ ‫الکترونیک‬ ‫دولت‬ ‫جامع‬
‫نظرات‬ ‫با‬ ‫اطالعات‬ ‫ملی‬ ‫شبکه‬ ‫مفهومی‬ ‫طرح‬ :‫داشت‬
‫به‬ ‫و‬ ‫نهایی‬ ،‫بخش‬ ‫این‬ ‫خبرگان‬ ‫و‬ ‫خصوصی‬ ‫بخش‬
.‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫ارائه‬ ‫مجازی‬ ‫فضای‬ ‫عالی‬ ‫شورای‬
‫مواجه‬ ‫مردمی‬ ‫‌های‬‫ت‬‫درخواس‬ ‫با‬ ‫سو‬ ‫یک‬ ‫از‬ :‫افزود‬ ‫وی‬
‫روستاییان‬ ‫دغدغه‬ ‫این‬ ‫از‬ ‫پیش‬ ‫تا‬ ‫اگر‬ ‫که‬ ‫هستیم‬
‫دسترسی‬ ‫خواستار‬ ‫روستاییان‬ ‫امروز‬ ،‫بود‬ ‫ثابت‬ ‫تلفن‬
‫مطلب‬ ‫این‬ ‫بیان‬ ‫با‬ ‫وی‬ .‫هستند‬ ‫سرعت‬ ‫پر‬ ‫اینترنت‬ ‫به‬
‫زیرساخت‬ ‫و‬ ‫توسعه‬ ‫پیشران‬ ‫عنوان‬ ‫به‬ ICT‫نقش‬ ‫که‬
‫این‬ ‫در‬ ‫توجه‬ ‫مورد‬ ‫موضوعات‬ ‫دیگر‬ ‫از‬ ‫کشور‬ ‫توسعه‬
‫خانواده‬ ‫از‬ ‫مردم‬ ‫و‬ ‫نظام‬ ‫انتظار‬ :‫گفت‬ ،‫است‬ ‫حوزه‬
‫که‬ ‫است‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫‌گون‬‫ه‬‫ب‬ ‫‌ها‬‫ت‬‫زیرساخ‬ ‫طراحی‬ ‫ارتباطات‬
‫خاطرنشان‬ ‫وی‬ .‫دهد‬ ‫عبور‬ ‫‌ها‬‫م‬‫تحری‬ ‫از‬ ‫را‬ ‫ما‬ ‫کشور‬
‫بلکه‬ ‫نداشته‬ ‫‌گری‬‫ی‬‫تصد‬ ‫قصد‬ ‫ارتباطات‬ ‫وزارت‬ :‫کرد‬
‫بخش‬ ‫و‬ ‫دولت‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫زیرساخت‬ ‫ساخت‬ ‫ما‬ ‫وظیفه‬
‫موفق‬ ‫هم‬ ‫بدون‬ ‫و‬ ‫هستند‬ ‫یکدیگر‬ ‫مکمل‬ ‫خصوصی‬
‫موفق‬ ‫کشورهایی‬ ‫داده‬ ‫نشان‬ ‫تجربه‬ ‫و‬ ‫شد‬ ‫نخواهند‬
.‫کردند‬ ‫پژوهش‬ ‫صرف‬ ‫را‬ ‫بودجه‬ ‫از‬ ‫بخشی‬ ‫که‬ ‫بودند‬
‫جهت‬ ‫بودجه‬ ‫تامین‬ ‫بر‬ ‫مبنی‬ ‫تصمیمی‬ :‫کرد‬ ‫تاکید‬ ‫وی‬
‫خارجی‬ ‫شرکت‬ ‫چند‬ ‫با‬ ‫‌ها‬‫ه‬‫پروژ‬ ‫اجرای‬ ‫قرارداد‬ ‫عقد‬
‫پنجم‬ ‫برنامه‬ ‫در‬ ‫‌شده‬‫ن‬‫تعیی‬ ‫تکالیف‬ ‫انجام‬ ‫منظور‬ ‫به‬
‫که‬ ‫است‬ ‫این‬ ‫دولت‬ ‫سیاست‬ ‫بلکه‬ ،‫ندارد‬ ‫وجود‬ ‫توسعه‬
‫برای‬ ‫صادرات‬ ‫و‬ ‫خدمات‬ ،‫تولید‬ ،‫پژوهش‬ ‫تا‬ ‫ایده‬ ‫از‬
.‫کند‬ ‫حمایت‬ ،‫شدن‬ ‫بومی‬
‫خانوارها‬‫استفاده‬‫آمارگيري‬‫طرح‬‫آغاز‬
ICT‫از‬‫افراد‬‫و‬
‫جايگاه‬ ‫ارتقاي‬ ‫منظور‬ ‫به‬
‫اسالمي‬ ‫جمهوري‬
‫‌هاي‬‫ي‬‫ارزياب‬ ‫در‬ ‫ايران‬
‫حوزه‬ ‫‌المللي‬‫ن‬‫بي‬ ‫مجامع‬
‫آمارگیری‬ ‫طرح‬ ،‫فاوا‬
‫استفاده‬ ‫تخصصی‬
‫از‬ ‫افراد‬ ‫و‬ ‫خانوارها‬
‫جاري‬ ‫سال‬ ‫‌ماه‬‫ي‬‫د‬ 21‫از‬ ‫ارتباطات‬ ‫و‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوري‬
.‫‌شود‬‫ي‬‫م‬ ‫آغاز‬
‫مركز‬ ‫ریيس‬ ‫علي‬ ‫محب‬ ‫حسين‬ ‫امير‬ ‫مهندس‬
‫و‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوري‬ ‫راهبردي‬ ‫نظارت‬ ‫و‬ ‫‌ريزي‬‫ه‬‫برنام‬
‫و‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوري‬ ‫‌هاي‬‫ص‬‫شاخ‬ ‫پايش‬ ‫نظام‬ ‫مجري‬
:‫داشت‬ ‫اظهار‬ ‫مطلب‬ ‫اين‬ ‫بيان‬ ‫ضمن‬ ‫كشور‬ ‫ارتباطات‬
‫به‬ ‫ايران‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوري‬ ‫سازمان‬ ‫توسط‬ ‫طرح‬ ‫اين‬
‫آمار‬ ‫مركز‬ ‫همكاري‬ ‫با‬ ،‫ارتباطات‬ ‫وزارت‬ ‫نمايندگي‬
‫مخابرات‬ ‫جهاني‬ ‫اتحاديه‬ ‫اطالعات‬ ‫و‬ ‫آمار‬ ‫اداره‬ ‫و‬ ‫ايران‬
‫نتايج‬ ‫و‬ ‫آغاز‬ ‫كشور‬ ‫سراسر‬ ‫در‬ ‫روز‬ 20‫‌مدت‬‫ه‬‫ب‬ )ITU(
‫سال‬ ‫ارديبهشت‬ ‫در‬ ‫كشوري‬ ‫و‬ ‫استاني‬ ‫بخش‬ ‫دو‬ ‫در‬ ‫آن‬
.‫‌شود‬‫ي‬‫م‬ ‫اعالم‬ 93
‫پايش‬ ‫نظام‬ ‫اجراي‬ ‫چارچوب‬ ‫در‬ ‫طرح‬ ‫اين‬ :‫افزود‬ ‫وي‬
‫و‬ ‫كشور‬ ‫ارتباطات‬ ‫و‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوري‬ ‫‌هاي‬‫ص‬‫شاخ‬
‫ايران‬ ‫جايگاه‬ ‫ارتقاي‬ ‫خصوص‬ ‫در‬ ‫فني‬ ‫‌سازي‬‫ت‬‫ظرفي‬
‫عملياتي‬ ‫فاوا‬ ‫حوزه‬ ‫‌المللي‬‫ن‬‫بي‬ ‫مجامع‬ ‫‌هاي‬‫ي‬‫ارزياب‬ ‫در‬
.‫‌شود‬‫ي‬‫م‬
‫و‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوري‬ ‫‌هاي‬‫ص‬‫شاخ‬ ‫پايش‬ ‫نظام‬ ‫مجري‬
‫اين‬ ‫اجراي‬ ‫براي‬ ‫كه‬ ‫مطلب‬ ‫اين‬ ‫بيان‬ ‫با‬ ‫كشور‬ ‫ارتباطات‬
،‫طراحي‬ :‫گفت‬ ،‫شده‬ ‫تعريف‬ ‫عملياتي‬ ‫فاز‬ ‫هفت‬ ‫طرح‬
‫داده‬ ‫و‬ ‫اجرا‬ ‫و‬ ‫ميداني‬ ‫عمليات‬ ،‫آمارگيران‬ ‫آموزش‬
‫(بي‬ ‫اوليه‬ ‫جداول‬ ‫استخراج‬ ،‫موضوعي‬ ‫ويرايش‬ ،‫آماري‬
‫تاييديه‬ ‫اخذ‬ ،)‫وزن‬ ‫(با‬ ‫نهايي‬ ‫جداول‬ ‫استخراج‬ ،)‫وزن‬
‫شده‬ ‫تعريف‬ ‫فازهاي‬ ‫جمله‬ ‫از‬ ITU ‫نظير‬ ‫راهبري‬ ‫تيم‬
.‫است‬ ‫حوزه‬ ‫اين‬ ‫در‬
‫خاطرنشان‬ ‫طرح‬ ‫اين‬ ‫اجراي‬ ‫قانوني‬ ‫مباني‬ ‫اشاره‬ ‫با‬ ‫وي‬
ICT‫از‬ ‫افراد‬ ‫و‬ ‫خانوارها‬ ‫استفاده‬ ‫آمارگيري‬ ‫طرح‬ :‫كرد‬
،‫توسعه‬ ‫پنجم‬ ‫برنامه‬ ‫قانون‬ 46‫ماده‬ 3‫تبصره‬ ‫اساس‬ ‫بر‬
66
www.irannsr.orgwww.irannsr.org
Information & Communication Technology Magazine
)‫(تكفا‬‫ارتباطات‬‫و‬‫اطالعات‬‫فناوري‬‫كاربري‬‫توسعه‬‫ماهنامه‬
1392‫بهمن‬‫و‬‫دي‬
‫خبر‬

67. ‫خبـــر‬‫خبـــر‬‫خبـــر‬
‫‌عنوان‬‫ه‬‫ب‬ ‫ايران‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوري‬ ‫سازمان‬ ‫مديريت‬ ‫با‬
،‫كشور‬ ‫در‬ ‫فاوا‬ ‫‌هاي‬‫ص‬‫شاخ‬ ‫حوزه‬ ‫ملي‬ ‫‌كننده‬‫گ‬‫هماهن‬
.‫‌شود‬‫ي‬‫م‬ ‫اجرا‬ ‫ايران‬ ‫آمار‬ ‫مركز‬ ‫توسط‬ ‫قراردادي‬ ‫طي‬
‫اين‬ ‫اجراي‬ ‫اهداف‬ ‫خصوص‬ ‫در‬ ‫علي‬ ‫محب‬ ‫حسين‬ ‫امير‬
‫نسبت‬ ‫كشور‬ ،‫مذكور‬ ‫طرح‬ ‫اجراي‬ ‫با‬ :‫كرد‬ ‫تصريح‬ ‫طرح‬
‫اين‬ ‫در‬ ‫‌المللي‬‫ن‬‫بي‬ ‫نهادهاي‬ ‫‌هاي‬‫ش‬‫پرس‬ ‫پاسخ‬ ‫تهيه‬ ‫به‬
‫‌هايي‬‫ن‬‫تخمي‬ ‫و‬ ‫بوده‬ ‫پاسخگو‬ ‫جامع‬ ‫و‬ ‫‌موقع‬‫ه‬‫ب‬ ‫زمينه‬
‫ايران‬ ‫عملكردي‬ ‫وضعيت‬ ‫براي‬ ‫‌المللي‬‫ن‬‫بي‬ ‫نهادهاي‬ ‫كه‬
‫‌اند‬‫ه‬‫‌كرد‬‫ي‬‫م‬ ‫برآورد‬ ‫اطالعات‬ ‫ارسال‬ ‫عدم‬ ‫جهت‬ ‫به‬
‫در‬ ‫كشور‬ ‫جايگاه‬ ‫افت‬ ‫و‬ ‫تضييع‬ ‫از‬ ‫تا‬ ‫تصحيح‬ ‫را‬
.‫شود‬ ‫جلوگيري‬ ‫فاوا‬ ‫‌المللي‬‫ن‬‫بي‬ ‫‌هاي‬‫ي‬‫‌بند‬‫ه‬‫رتب‬
‫دستيابي‬‫حوزه‬‫در‬‫آمارها‬‫اين‬‫دقيق‬‫نتايج‬ ‌:‫داد‬‫ادامه‬‫وي‬
‫به‬ ‫منجر‬ ،‫‌كار‬‫و‬‌‫ب‬‫كس‬ ‫در‬ ‫فاوا‬ ‫از‬ ‫افراد‬ ‫خانوارها‬ ‫استفاده‬ ‫و‬
‫‌گذاري‬‫ت‬‫سياس‬ ‫و‬ ‫‌گيري‬‫م‬‫تصمي‬ ‫كيفيت‬ ‫بهبود‬ ‫و‬ ‫دقت‬
.‫شد‬ ‫خواهد‬ ‫كشور‬ ‫در‬ ‫فاوا‬ ‫حوزه‬
‫فضای‬‫عالی‬‌‫ی‬‫شورا‬‫درآمدی‬‫بخش‬
‫شد‬‫حذف‬‫ارتباطات‬‫کمیته‬‫در‬‫مجازی‬
‫و‬‫ارتباطات‬‫کمیته‬‫رییس‬
‫مجلس‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬
‫اینکه‬ ‫به‬ ‫توجه‬ ‫با‬ :‫گفت‬
‫مجازی‬ ‫عالی‬ ‌‫ی‬‫شورا‬
‫وظیفه‬ ‫فاقد‬ ‫کشور‬
‫تنها‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫اجرایی‬
‫‌گذاری‬‫ت‬‫سیاس‬ ‫نقش‬
‫شورای‬ ‫درآمدی‬ ‫بخش‬ ‫حذف‬ ‫به‬ ‫تصمیم‬ ،‫دارد‬
.‫شد‬ ‫گرفته‬ ‫یادشده‬
‫جلسه‬ ‫جزییات‬ ‫درباره‬ ،‫‌فر‬‫ی‬‫سبحان‬ ‫رمضانعلی‬
‫مجلس‬ ‫معادن‬ ‫و‬ ‫صنایع‬ ‫کمیسیون‬ ‫ارتباطات‬ ‫کمیته‬
‫شورای‬ ‫اعتبارات‬ ‫و‬ ‫بودجه‬ ‫جلسه‬ ‫در‬ :‫کرد‬ ‫تصریح‬
‫فناوری‬ ‫و‬ ‫ارتباطات‬ ‫وزارت‬ ‫و‬ ‫مجازی‬ ‫فضای‬ ‫عالی‬
‫دبیر‬ ‫انتظاری‬ ‫حسن‬ ‫محمد‬ ‫حضور‬ ‫با‬ ‫اطالعات‬
‫وزیر‬ ‫معاونان‬ ‫از‬ ‫دونفر‬ ‫و‬ ‫مجازی‬ ‫فضای‬ ‫عالی‬ ‫شورای‬
‫معاونت‬ ‫کارشناسان‬ ،‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫و‬ ‫ارتباطات‬
‫مورد‬ ‫جمهور‬ ‫رییس‬ ‫راهبردی‬ ‫نظارت‬ ‫و‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫برنام‬
.‫گرفت‬ ‫قرار‬ ‫بررسی‬
‫در‬ ‫مجازی‬ ‫فضای‬ ‫عالی‬ ‫شورای‬ ‫برای‬ :‫افزود‬ ‫وی‬
‫اما‬ ،‫بود‬ ‫شده‬ ‫گرفته‬ ‫نظر‬ ‫در‬ ‫درآمد‬ 93 ‫بودجه‬ ‫الیحه‬
‫ندارد‬ ‫اجرایی‬ ‫فعالیت‬ ‫شده‬ ‫یاد‬ ‫شورای‬ ‫که‬ ‫آنجایی‬ ‫از‬
‫حذف‬ ‫به‬ ‫تصمیم‬ ،‫دارد‬ ‫‌گذاری‬‫ت‬‫سیاس‬ ‫وظیفه‬ ‫و‬
.‫شد‬ ‫گرفته‬ ‫شورای‬ ‫این‬ ‫درآمدی‬ ‫بخش‬
‫مجازی‬ ‫فضای‬ ‫عالی‬ ‫شورای‬ ‫برای‬ ‫اینکه‬ ‫بیان‬ ‫با‬ ‫وی‬
:‫گفت‬ ،‫شود‬ ‫گرفته‬ ‫نظر‬ ‫در‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫هزین‬ ‫بخش‬ ‫باید‬ ‫تنها‬
‫درآمد‬ ‫شورا‬ ‫این‬ ‫برای‬ ‫بودجه‬ ‫الیحه‬ ‫در‬ ‫اینکه‬ ‫باوجود‬
‫شود؛‬ ‫بخش‬ ‫مشمول‬ ‫نباید‬ ‫اما‬ ،‫شده‬ ‫گرفته‬ ‫نظر‬ ‫در‬
‫به‬ ‫آن‬ ‫گزارش‬ ‫که‬ ‫گرفت‬ ‫صورت‬ ‫الزم‬ ‫اصالحات‬ ‫لذا‬
.‫شد‬ ‫ارسال‬ ‫معادن‬ ‫و‬ ‫صنایع‬ ‫کمیسیون‬
‫شورای‬ :‫داد‬ ‫ادامه‬ ‫نهم‬ ‫مجلس‬ ‫در‬ ‫مردم‬ ‫نماینده‬ ‫این‬
‫مخابرات‬ ‫درآمدهای‬ ‫محل‬ ‫از‬ ‫مجازی‬ ‫فضای‬ ‫عالی‬
.‫کند‬ ‫تامین‬ ‫را‬ ‫خود‬ ‫جاری‬ ‫‌های‬‫ه‬‫هزین‬ ‫‌تواند‬‫ی‬‫م‬
‫الجزایر‬‫و‬‫ایران‬‫روابط‬‫گسترش‬‫‌های‬‫ه‬‫را‬‌‫ی‬‫بررس‬
‫و‬‫اطالعات‬‫فناوری‬‫عرصه‬‫در‬
‫ارتباطات‬
‫سفیر‬ ‫با‬ ‫دیدار‬ ‫در‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫و‬ ‫ارتباطات‬ ‫وزیر‬
‫منظور‬ ‫به‬ :‫گفت‬ ‫الجزایر‬ ‫خلق‬ ‫دموکراتیک‬ ‫جمهوری‬
‫و‬ ‫ایران‬ ‫کشور‬ ‫دو‬ ‫روابط‬ ‫بیشتر‬ ‫چه‬ ‫هر‬ ‫گسترش‬
،‫ارتباطات‬ ‫و‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫عرصه‬ ‫در‬ ‫الجزایر‬
‫گسترش‬ ‫‌های‬‫ه‬‫را‬ ‫حوزه‬ ‫این‬ ‫فعاالن‬ ‫و‬ ‫‌ها‬‫ه‬‫نمایند‬
‫خود‬ ‫تالش‬ ‫زمینه‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫و‬ ‫کرده‬ ‫بررسی‬ ‫را‬ ‫روابط‬
.‫‌کنند‬‫ی‬‫م‬ ‫‌تر‬‫گ‬‫پررن‬ ‫را‬
‫رسفیان‬ ‫با‬ ‫خود‬ ‫دیدار‬ ‫در‬ ‫واعظی‬ ‫محمود‬ ‫دکتر‬
‫الجرایز‬ ‫خلق‬ ‫دموکراتیک‬ ‫جمهوری‬ ‫سفیر‬ ،‫میموفی‬
‫چند‬ ‫برگزاری‬ ‫به‬ ‫توجه‬ ‫با‬ :‫داشت‬ ‫اظهار‬ ‫ایران‬ ‫در‬
‫حوزه‬ ‫در‬ ‫‌المللی‬‫ن‬‫بی‬ ‫مجامع‬ ‫و‬ ‫جهانی‬ ‫کنفرانس‬
،‫آینده‬ ‫سال‬ ‫در‬ ‫ارتباطات‬ ‫و‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬
‫حضور‬ ‫به‬ ‫‌تواند‬‫ی‬‫م‬ ‫طرف‬ ‫دو‬ ‫‌های‬‫ی‬‫همکار‬ ‫گسترش‬
.‫کند‬ ‫کمک‬ ‫مجامع‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫کشور‬ ‫دو‬ ‫چشمگیر‬
‫که‬ ‫این‬ ‫بیان‬ ‫با‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫و‬ ‫ارتباطات‬ ‫وزیر‬
‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫عرصه‬ ‫در‬ ‫فعال‬ ‫ایرانی‬ ‫‌های‬‫ت‬‫شرک‬
‫با‬ ‫همکاری‬ ‫برای‬ ‫باالیی‬ ‫‌های‬‫ل‬‫پتانسی‬ ‫ارتباطات‬ ‫و‬
‫مبادالت‬ ‫گسترش‬ :‫کرد‬ ‫تصریح‬ ‫دارند؛‬ ‫الجزایر‬ ‫کشور‬
‫ارتباطات‬ ‫و‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫عرصه‬ ‫در‬ ‫تجاری‬
‫که‬ ‫بوده‬ ‫کشور‬ ‫دو‬ ‫‌های‬‫ل‬‫پتانسی‬ ‫شناسایی‬ ‫نیازمند‬
‫فراهم‬ ‫باید‬ ‫‌ها‬‫ل‬‫پتانسی‬ ‫این‬ ‫شناسایی‬ ‫امکان‬ ‫‌های‬‫ه‬‫را‬
.‫شود‬
‫حوزه‬ ‫در‬ ‫روابط‬ ‫این‬ ‫زودی‬ ‫به‬ :‫گفت‬ ‫همچنین‬ ‫وی‬
‫شد‬ ‫خواهد‬ ‫‌تر‬‫ه‬‫گسترد‬ ‫ارتباطات‬ ‫و‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬
‫کشور‬ ‫دو‬ ‫ارتباطی‬ ‫مسیرهای‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫مشکالتی‬ ‫و‬
‫برطرف‬ ‫کشور‬ ‫دو‬ ‫تعامل‬ ‫و‬ ‫همفکری‬ ‫با‬ ،‫دارد‬ ‫وجود‬
.‫‌شود‬‫ی‬‫م‬
‫بررسی‬ ‫همچنین‬ ‫و‬ ‫کشور‬ ‫دو‬ ‫رومینگ‬ ‫برقراری‬
‫جمله‬ ‫از‬ ‫ارتباطاتی‬ ‫مسیر‬ ‫بهبود‬ ‫برای‬ ‫‌ها‬‫ت‬‫زیرساخ‬
‫دکتر‬ ‫که‬ ‫بود‬ ‫جلسه‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫شده‬ ‫مطرح‬ ‫موضوعات‬
.‫کرد‬ ‫تاکید‬ ‫مشکالت‬ ‫این‬ ‫حل‬ ‫بر‬ ‫واعظی‬
‫الجزایر‬ ‫و‬ ‫ایران‬ ‫اینکه‬ ‫بیان‬ ‫با‬ ‫نیز‬ ‫الجزایر‬ ‫سفیر‬
‫این‬ ‫امروز‬ ‫و‬ ‫‌اند‬‫ه‬‫داشت‬ ‫هم‬ ‫با‬ ‫خوبی‬ ‫روابط‬ ‫همواره‬
‫کشور‬ :‫کرد‬ ‫تصریح‬ ،‫شود‬ ‫‌تر‬‫ه‬‫گسترد‬ ‫باید‬ ‫روابط‬
‫با‬ ‫را‬ ‫خود‬ ‫روابط‬ ‫گذشته‬ ‫سال‬ ‫چند‬ ‫طی‬ ‫الجزایر‬
‫اقتصادی‬ ‫رشد‬ ‫با‬ ‫به‬ ‫توجه‬ ‫با‬ ‫و‬ ‫کرده‬ ‫بیشتر‬ ‫ایران‬
‫‌ها‬‫ی‬‫همکار‬ ‫این‬ ‫امیدواریم‬ ‫کشور‬ ‫این‬ ‫‌توجه‬‫ل‬‫قاب‬
.‫یابد‬ ‫گسترش‬
‫اعتبارات‬‫تطبیق‬‫‌الین‬‫ن‬‫آ‬‫‌افزار‬‫م‬‫نر‬
1393‫الیحه‬‫در‬‫‌ها‬‫ه‬‫دستگا‬
1392‫قانون‬‫‌نویس‬‫ش‬‫پی‬‫و‬
‫تطبیق‬ ‫‌الین‬‫ن‬‫آ‬ ‫‌افزار‬‫م‬‫نر‬ ‫مجلس‬ ‫‌های‬‫ش‬‫پژوه‬ ‫مرکز‬
1392 ‫قانون‬ ‫‌نویس‬‫ش‬‫پی‬ ‫و‬ 1393 ‫الیحه‬ ‫اعتبارات‬
‫به‬ ‫‌مندان‬‫ه‬‫عالق‬ ‫و‬ ‫پژوهشگران‬ ‫نیازهای‬ ‫رفع‬ ‫جهت‬ ‫را‬
.‫کرد‬ ‫تهیه‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫بودج‬ ‫تحقیقات‬
‫‌های‬‫ش‬‫پژوه‬ ‫مرکز‬ ‫‌عمومی‬‫ط‬‫رواب‬ ‫گزارش‬ ‫به‬
‫‌افزار‬‫م‬‫نر‬ ‫مرکز‬ ‫این‬ ،‫اسالمی‬ ‫شورای‬ ‫مجلس‬
‫بودجه‬ ‫اعتبارات‬ ‫مقایسه‬ ‫جهت‬ ‫جدیدی‬ ‫‌الین‬‫ن‬‫آ‬
‫تهیه‬ 92 ‫سال‬ ‫قانون‬ ‫‌نویس‬‫ش‬‫پی‬ ‫و‬ 93 ‫سال‬
‫مخاطبان‬ ‫اختیار‬ ‫در‬ ‫‌الین‬‫ن‬‫آ‬ ‫صورت‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫کرده‬
‫‌افزار‬‫م‬‫نر‬ ‫این‬ .‫است‬ ‫داده‬ ‫قرار‬ ‫پژوهشگران‬ ‫و‬
‫بودجه‬ ‫دفتر‬ ‫مشترک‬ ‫همکاری‬ ‫با‬ ‫‌الین‬‫ن‬‫آ‬
‫فناوری‬ ‫دفتر‬ ‫و‬ ‫بودجه‬ – ‫اقتصادی‬ ‫معاونت‬
‫رفع‬ ‫برای‬ ‫مجلس‬ ‫‌های‬‫ش‬‫پژوه‬ ‫مرکز‬ ‫اطالعات‬
‫تحقیقات‬ ‫به‬ ‫‌مندان‬‫ه‬‫عالق‬ ‫و‬ ‫پژوهشگران‬ ‫نیازهای‬
‫این‬ ‫از‬ ‫استفاده‬ ‫برای‬ .‫است‬ ‫شده‬ ‫تهیه‬ ،‫‌ای‬‫ه‬‫بودج‬
http://rc.majlis.ir/ ‫آدرس‬ ‫به‬ ‫‌الین‬‫ن‬‫آ‬ ‫‌افزار‬‫م‬‫نر‬
.‫کنید‬ ‫مراجعه‬ fa/budget
93‫بودجه‬‫الیحه‬‫در‬‫ارز‬‫نرخ‬‫تعیین‬
‫است‬‫واقعیت‬‫با‬‫متناسب‬
‫کمیسیون‬ ‫عضو‬
‫مجلس‬ ‫بودجه‬ ‫تلفیق‬
‫نقاط‬ ‫از‬ ‫یکی‬ :‫گفت‬
‫الیحه‬ ‫مثبت‬ ‫و‬ ‫قوت‬
،93 ‫بودجه‬ ‫پیشنهادی‬
‫متناسب‬ ‫ارز‬ ‫نرخ‬ ‫تعیین‬
.‫است‬ ‫واقعیت‬ ‫با‬
‫سیاهکل‬ ‫و‬ ‫الهیجان‬ ‫مردم‬ ‫نماینده‬ ،‫ندیمی‬ ‫ایرج‬
،93 ‫بودجه‬ ‫الیحه‬ ‫رویکرد‬ ‫تشریح‬ ‫در‬ ،‫مجلس‬ ‫در‬
‫اعضای‬ ‫از‬ ‫عضوی‬ ‫‌عنوان‬‫ه‬‫ب‬ ‫بنده‬ :‫داشت‬ ‫اظهار‬
‫نهایی‬ ‫بررسی‬ ‫که‬ 93 ‫بودجه‬ ‫تلفیق‬ ‫کمیسیون‬
‫الیحه‬ ‫که‬ ‫بگویم‬ ‫باید‬ ،‫‌دهد‬‫ی‬‫م‬ ‫انجام‬ ‫را‬ ‫بودجه‬
‫بر‬ ‫عالوه‬ ‫الیحه‬ ‫این‬ ،‫دولت‬ ‫بودجه‬ ‫پیشنهادی‬
.‫دارد‬ ‫نیز‬ ‫ابهاماتی‬ ،‫مثبت‬ ‫نقاط‬
،‫الیحه‬ ‫این‬ ‫قوت‬ ‫نقاط‬ ‫ازجمله‬ :‫افزود‬ ‫ادامه‬ ‫در‬ ‫وی‬
‌‫خ‬‫نر‬ ‫تعیین‬ ‫و‬ ‫رکودی‬ ‫ضد‬ ‫و‬ ‫تورمی‬ ‫ضد‬ ‫سیاست‬
.‫است‬ ‫واقعیت‬ ‫با‬ ‫متناسب‬ ‫ارز‬
‫بودجه‬ ‫الیحه‬ ‫در‬ ‫متاسفانه‬ ‫اما‬ :‫کرد‬ ‫تصریح‬ ‫ندیمی‬
‫عدالت‬ ‫و‬ ‫توازن‬ ‫عدم‬ ‫همچون‬ ‫ابهاماتی‬ ‫شاهد‬ 93
.‫هستیم‬ ‫‌ها‬‫د‬‫دستمز‬ ‫و‬ ‫‌ها‬‫ن‬‫شهرستا‬ ،‫‌ها‬‫ن‬‫استا‬ ‫سهم‬
67
)‫(تكفا‬‫ارتباطات‬‫و‬‫اطالعات‬‫فناوري‬‫كاربري‬‫توسعه‬‫ماهنامه‬
www.irannsr.org
www.irannsr.org
Information & Communication Technology Magazine
1392‫بهمن‬‫و‬‫دي‬
‫خبر‬

68. ‫خبـــر‬‫خبـــر‬‫خبـــر‬
‫خاطر‬ ‫پایان‬ ‫در‬ 93 ‫بودجه‬ ‫تلفیق‬ ‫کمیسیون‬ ‫عضو‬
‫به‬ ‫جمهور‬ ‫رییس‬ ‫که‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫الیح‬ ‫در‬ :‫کرد‬ ‫نشان‬
‫بودجه‬ ‫حداقلی‬ ‫افزایش‬ ‫شاهد‬ ‫کرد‬ ‫تقدیم‬ ‫مجلس‬
‫‌قبول‬‫ل‬‫قاب‬ ‫افزایش‬ ‫و‬ ‫برنامه‬ ‫قانون‬ ‫طبق‬ ‫جاری‬
.‫بودیم‬ ‫قبل‬ ‫سال‬ ‫به‬ ‫نسبت‬ ‫عمرانی‬ ‫بودجه‬
‫واریز‬‫برای‬‫مجزا‬‫بند‬‫تعریف‬‫لزوم‬
93‫بودجه‬‫در‬‫ارز‬‫‌التفاوت‬‫ه‬‫ماب‬
‫عضو‬ ،‫اسداللهی‬ ‫غالمرضا‬
‫اصولگرایان‬ ‫فراکسیون‬
‫در‬ ‫والیت‬ ‫رهروان‬
‫ارز‬ ‫نرخ‬ :‫گفت‬ ،‫مجلس‬
‫شده‬ ‫مدیریت‬ ‫شناور‬ ‫ما‬
‫نیازمندیم‬ ‫اما‬ ،‫است‬
‫برای‬ ‫محاسباتی‬ ‫عدد‬
‫باشیم‬ ‫داشته‬ ‫بودجه‬ ‫در‬ ‫ارزی‬ ‫درآمدهای‬ ‫محاسبه‬
.‫است‬ ‫شده‬ ‫گرفته‬ ‫نظر‬ ‫در‬ 2600 ‫رقم‬ ‫این‬ ‫که‬
‫مجلس‬ ‫در‬ ‫جام‬ ‫تربت‬ ‫و‬ ‫تایباد‬ ‫مردم‬ ‫نماینده‬
‫برخی‬ ‫است‬ ‫ممکن‬ :‫افزود‬ ‫اسالمی‬ ‫شورای‬
‫توجه‬ ‫با‬ ‫که‬ ‫باب‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫شود‬ ‫مطرح‬ ‫انتقادها‬
‫دیگری‬ ‫رقم‬ ‫را‬ ‫ارز‬ ‫مبنی‬ ‫باید‬ ‫ژنو‬ ‫‌نامه‬‫م‬‫تفاه‬ ‫به‬
‫صحیح‬ ‫چندان‬ ‫انتقاد‬ ‫این‬ ‫اما‬ ،‫‌کردیم‬‫ی‬‫م‬ ‫تعریف‬
‫زمانی‬ ‫دوره‬ ‫دارای‬ ‫ژنو‬ ‫نامه‬ ‫تفاهم‬ ‫چراکه‬ ،‫نیست‬
‫‌سال‬‫ک‬‫ی‬ ‫برای‬ ‫بودجه‬ ‫در‬ ‫اما‬ ،‫است‬ ‫‌ماهه‬‫ش‬‫ش‬
.‫‌کنیم‬‫ی‬‫م‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫برنام‬ ‫مالی‬
‫اقتصادی‬ ‫شرایط‬ ‫اگر‬ :‫کرد‬ ‫تصریح‬ ‫اسداللهی‬
‫دولت‬ ‫ارز‬ ‫قیمت‬ ‫تغییر‬ ‫اثر‬ ‫در‬ ‫و‬ ‫کند‬ ‫تغییر‬
‫بودجه‬ ‫در‬ ‫را‬ ‫بندی‬ ‫باید‬ ،‫باشد‬ ‫داشته‬ ‫‌التفاوت‬‫ه‬‫ماب‬
‫باالتر‬ ‫رقمی‬ ‫دالر‬ ‫دلیلی‬ ‫هر‬ ‫به‬ ‫اگر‬ ‫که‬ ‫بیاوریم‬
‫از‬ ‫دولت‬ ‫درآمدهای‬ ،‫کرد‬ ‫پیدا‬ ‫شده‬ ‫قید‬ ‫رقم‬ ‫از‬
‫کشور‬ ‫خزانه‬ ‫حساب‬ ‫به‬ ‫ارز‬ ‫نرخ‬ ‫‌التفاوت‬‫ه‬‫ماب‬ ‫محل‬
.‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫واریز‬
‫بودجه‬ ‫در‬ ‫الزامات‬ ‫این‬ ‫قید‬ ‫که‬ ‫این‬ ‫بیان‬ ‫با‬ ‫وی‬
‫شرایط‬ ‫است‬ ‫ممکن‬ :‫گفت‬ ،‫است‬ ‫ضروری‬
‫برای‬ ‫و‬ ‫باشد‬ ‫نوسان‬ ‫دچار‬ ‫و‬ ‫کند‬ ‫تغییر‬ ‫اقتصادی‬
‫درآمد‬ ‫یک‬ ‫صورت‬ ‫به‬ ‫که‬ ‫را‬ ‫ارز‬ ‫‌التفاوت‬‫ه‬‫ماب‬ ‫که‬ ‫این‬
‫در‬ ‫را‬ ‫بند‬ ‫این‬ ‫باید‬ ،‫کنیم‬ ‫تکلیف‬ ‫تعیین‬ ‫‌آید‬‫ی‬‫م‬ ‫در‬
.‫کنیم‬ ‫قید‬ ‫بودجه‬
‫در‬ ‫دولت‬ ‫نگاه‬ ‫به‬ ‫اشاره‬ ‫با‬ ‫چنین‬ ‫هم‬ ‫اسداللهی‬
‫در‬ ‫دالر‬ 100 ‫نفت‬ ‫بشکه‬ ‫هر‬ ‫تعیین‬ ‫خصوص‬
‫متوسط‬ ‫مبنای‬ ‫بر‬ ‫را‬ ‫نفت‬ ‫قیمت‬ :‫گفت‬ ‫بودجه‬
‫عدد‬ ‫و‬ ‫‌اند‬‫ه‬‫گرفت‬ ‫گذشته‬ ‫‌ماه‬‫ش‬‫ش‬ ‫در‬ ‫نفت‬ ‫فروش‬
.‫‌رسد‬‫ی‬‫م‬ ‫مناسب‬ ‫‌نظر‬‫ه‬‫ب‬ ‫مناسب‬ ‫دالر‬ 100
‫که‬ ‫است‬ ‫بوده‬ ‫این‬ ‫بر‬ ‫دولت‬ ‫سعی‬ :‫داد‬ ‫ادامه‬ ‫وی‬
‫توضیحات‬ ‫و‬ ‫باشد‬ ‫تحقق‬ ‫قابل‬ 93 ‫بودجه‬ ‫منابع‬
‫که‬ ‫است‬ ‫این‬ ‫از‬ ‫حاکی‬ ‫نوبخت‬ ‫و‬ ‫روحانی‬ ‫آقایان‬
‫بودجه‬ ‫کسری‬ ‫و‬ ‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫محقق‬ ‫‌ها‬‫ی‬‫‌بین‬‫ش‬‫پی‬
.‫نداریم‬ 93 ‫سال‬ ‫در‬ ‫جدی‬
‫و‬ ‫بودجه‬ ‫و‬ ‫برنامه‬ ‫کمیسیون‬ ‫رییسه‬ ‫هیات‬ ‫عضو‬
‫این‬ :‫کرد‬ ‫تاکید‬ ‫اسالمی‬ ‫شورای‬ ‫مجلس‬ ‫محاسبات‬
‫در‬ ‫نویی‬ ‫گام‬ ‫شفاف‬ ‫‌نویسی‬‫ه‬‫بودج‬ ‫در‬ ‫دولت‬ ‫اقدام‬
‫‌های‬‫ه‬‫حوز‬ ‫در‬ ‫را‬ ‫جهشی‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫‌نویسی‬‫ه‬‫بودج‬
.‫داشت‬ ‫خواهد‬ ‫پی‬ ‫در‬ ‫عمرانی‬
‫‌تر‬‫ی‬‫واقع‬‫مصارف‬‫و‬‫منابع‬93‫بودجه‬
‫است‬‫کرده‬‫‌بینی‬‫ش‬‫پی‬‫را‬
‫با‬ ‫اسالمی‬ ‫شورای‬ ‫مجلس‬ ‫انرژی‬ ‫کمیسیون‬ ‫عضو‬
‫بودجه‬ ‫در‬ ‫اینکه‬ ‫بیان‬
‫مصارف‬ ‫و‬ ‫منابع‬ 93
‫شده‬ ‫دیده‬ ‫‌تر‬‫ی‬‫واقع‬
‫در‬ :‫گفت‬ ،‫است‬
‫‌های‬‫ه‬‫پروژ‬ ‫خصوص‬
‫حرکت‬ ‫نیز‬ ‫عمرانی‬
‫که‬ ‫است‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫‌گون‬‫ه‬‫ب‬
‫کنترل‬ ‫را‬ ‫مصرف‬ ‫سویی‬ ‫از‬ ‫و‬ ‫تقویت‬ ‫را‬ ‫تولید‬
.‫‌کند‬‫ی‬‫م‬
‫الیحه‬ ‫که‬ ‫این‬ ‫بیان‬ ‫با‬ ‫خامکانی‬ ‫امیری‬ ‫حسین‬
‫‌تر‬‫ی‬‫عملیات‬ ‫گذشته‬ ‫سال‬ ‫به‬ ‫نسبت‬ 93 ‫سال‬ ‫بودجه‬
‫منابع‬ ‫قبل‬ ‫‌های‬‫ل‬‫سا‬ ‫در‬ :‫گفت‬ ،‫است‬ ‫شده‬ ‫تدوین‬
‫‌بینی‬‫ش‬‫پی‬ ‫که‬ ‫هم‬ ‫مشارکت‬ ‫اوراق‬ ‫و‬ ‫نبود‬ ‫واقعی‬
‫همچنین‬ .‫نداشت‬ ‫شدن‬ ‫محقق‬ ‫امکان‬ ،‫‌شد‬‫ی‬‫م‬
‫‌بینی‬‫ش‬‫پی‬ ‫بودجه‬ ‫در‬ ‫کالنی‬ ‫عدد‬ ‫‌ها‬‫ی‬‫واگذار‬ ‫در‬
‫به‬ ‫بودجه‬ ‫تاخیر‬ ‫با‬ ‫چون‬ ‫متاسفانه‬ ‫که‬ ‫‌شد‬‫ی‬‫م‬
‫دیرتر‬ ‫نیز‬ ‫آن‬ ‫اجرایی‬ ‫‌نامه‬‫ن‬‫آیی‬ ،‫‌رسید‬‫ی‬‫م‬ ‫تصویب‬
‫بودجه‬ ‫کسری‬ ‫با‬ ‫ابتدا‬ ‫همان‬ ‫از‬ ،‫‌شد‬‫ی‬‫م‬ ‫نوشته‬
.‫بودیم‬ ‫مواجه‬
‫از‬ :‫کرد‬ ‫تاکید‬ ‫مجلس‬ ‫در‬ ‫زرند‬ ‫مردم‬ ‫‌ی‬‫ه‬‌‫د‬‫نماین‬
،‫نداشت‬ ‫شدن‬ ‫محقق‬ ‫امکان‬ ‫منابع‬ ‫که‬ ‫آنجایی‬
‫لذا‬ ،‫‌آمد‬‫ی‬‫م‬ ‫کاغذ‬ ‫روی‬ ‫بر‬ ‫تنها‬ ‫هم‬ ‫مصارف‬
‫در‬ ‫عمرانی‬ ‫‌های‬‫ه‬‫پروژ‬ ‫اتمام‬ ‫از‬ ‫که‬ ‫انتظاراتی‬
‫واقع‬ ‫در‬ ،‫‌شد‬‫ی‬‫نم‬ ‫برآورده‬ ‫داشت‬ ‫وجود‬ ‫‌ها‬‫ن‬‫استا‬
‫همان‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫‌شدند‬‫ی‬‫م‬ ‫زده‬ ‫کلنگ‬ ‫‌ها‬‫ه‬‫پروژ‬ ‫این‬ ‫تنها‬
.‫‌ماندند‬‫ی‬‫م‬ ‫باقی‬ ‫شکل‬
‫یادآور‬ ‫همچنین‬ ‫مجلس‬ ‫در‬ ‫زرند‬ ‫مردم‬ ‫نماینده‬
‫از‬ ‫درصد‬ ‫نیم‬ ‫و‬ 14 ،91 ‫سال‬ ‫در‬ ‫این‬ ‫از‬ ‫پیش‬ :‫شد‬
‫خوراک‬ ‫شامل‬ ‫که‬ ‫بود‬ ‫نفت‬ ‫وزارت‬ ‫سهم‬ ‫صادرات‬
‫گذشته‬ ‫سال‬ .‫نبود‬ ‫‌ها‬‫ی‬‫پتروشیم‬ ‫و‬ ‫‌ها‬‫ه‬‫پاالیشگا‬
‫درصد‬ ‫نیم‬ ‫و‬ 14 ‫که‬ ‫کرد‬ ‫تالش‬ ‫تلفیق‬ ‫کمیسیون‬
‫نیز‬ 93 ‫سال‬ ‫در‬ .‫یابد‬ ‫تحقق‬ ‫نفت‬ ‫وزارت‬ ‫سهم‬
‫به‬ ‫تولید‬ ‫از‬ ‫درصد‬ ‫نیم‬ ‫و‬ 14 ‫که‬ ‫شده‬ ‫‌بینی‬‫ش‬‫پی‬
‫درصد‬ ‫نیم‬ ‫41و‬ ‫قبال‬ ‫که‬ ‫حالی‬ ‫در‬ ،‫برسد‬ ‫وزارتخانه‬
.‫بود‬ ‫وزارتخانه‬ ‫به‬ ‫مربوط‬ ‫صادرات‬ ‫از‬
‫نسبت‬‫به‬93‫بودجه‬‫تحقق‬‫میزان‬
‫‌یابد‬‫ی‬‫م‬‫افزایش‬‫گذشته‬‫‌های‬‫ل‬‫سا‬
‫مجلس‬ ‫معادن‬ ‫و‬ ‫صنایع‬ ‫کمیسیون‬ ‫عضو‬
،‫دالر‬ 100 ،‫نفت‬ ‫بشکه‬ ‫هر‬ ‫اینکه‬ ‫بیان‬ ‫با‬
‫توجه‬ ‫با‬ :‫است،گفت‬ ‫‌بینانه‬‫ع‬‫واق‬ ‫‌گذاری‬‫ت‬‫قیم‬
‫که‬ ‫‌هایی‬‫ی‬‫‌ریز‬‫ه‬‫برنام‬ ‫و‬ ‫‌المللی‬‫ن‬‫بی‬ ‫شرایط‬ ‫به‬
‫بودجه‬ ‫در‬ ‫‌رسد‬‫ی‬‫نم‬ ‫نظر‬ ‫به‬ ،‫است‬ ‫داخل‬ ‫در‬
‫‌تر‬‫ن‬‫پایی‬ ‫اعتبارات‬ ‫تخصیص‬ ‫میزان‬ 93 ‫سال‬
‫سقف‬ ‫که‬ ‫تفاوت‬ ‫این‬ ‫با‬ ‫باشد؛‬ ‫گذشته‬ ‫سال‬ ‫از‬
‫شک‬ ‫بدون‬ ‫بنابراین‬ ،‫شده‬ ‫‌تر‬‫ه‬‫‌بینان‬‫ع‬‫واق‬ ‫بودجه‬
‫‌رو‬‫ه‬‫روب‬ ‫کمتری‬ ‫بودجه‬ ‫کسری‬ ‫با‬ 93 ‫سال‬ ‫در‬
.‫‌شویم‬‫ی‬‫م‬
‫بودجه‬ ‫خصوص‬ ‫در‬ ،‫فر‬ ‫سبحانی‬ ‫رمضانعلی‬
‫قیاس‬ ‫در‬ ‫بودجه‬ ‫یک‬ ‫کیفیت‬ :‫گفت‬ 93 ‫سال‬
‫سنجیده‬ ‫آن‬ ‫اعتبارات‬ ‫تخصیص‬ ‫و‬ ‫عملکرد‬ ‫با‬
‫که‬ ‫دلیل‬ ‫این‬ ‫به‬ ‫گفت‬ ‫‌توان‬‫ی‬‫نم‬ ‫و‬ ‫‌شود‬‫ی‬‫م‬
‫انتخابیه‬ ‫‌های‬‫ه‬‫حوز‬ ‫‌های‬‫ه‬‫پروژ‬ ‫برخی‬ ‫اعتبارات‬
‫بودجه‬ ‫این‬ ‫بنابراین‬ ،‫یافته‬ ‫کاهش‬ ‫نمایندگان‬
‫‌تر‬‫ف‬‫ضعی‬ ‫قبل‬ ‫دولت‬ ‫‌های‬‫ه‬‫بودج‬ ‫با‬ ‫قیاس‬ ‫در‬
‫بودجه‬ ‫‌کنم‬‫ی‬‫م‬ ‫تصور‬ ‫من‬ :‫افزود‬ ‫وی‬ .‫است‬
‫از‬ ‫‌تر‬‫ی‬‫واقع‬ ‫امید‬ ‫و‬ ‫تدبیر‬ ‫دولت‬ ‫نخست‬
‫وجود‬ ‫با‬ ‫چراکه‬ ‫باشد؛‬ ‫قبل‬ ‫دولت‬ ‫‌های‬‫ه‬‫بودج‬
‫کاهش‬ ‫‌ها‬‫ت‬‫قسم‬ ‫از‬ ‫برخی‬ ‫در‬ ‫ارقام‬ ‫که‬ ‫این‬
‫اما‬ ،‫شده‬ ‫انتقاد‬ ‫باعث‬ ‫مساله‬ ‫این‬ ‫و‬ ‫یافته‬
‫کرده‬ ‫تدوین‬ ‫را‬ ‫بودجه‬ ‫‌بینی‬‫ع‬‫واق‬ ‫با‬ ‫دولت‬
:‫کرد‬ ‫تصریح‬ ‫همچنین‬ ‫‌فر‬‫ی‬‫سبحان‬ .‫است‬
92 ‫سال‬ ‫بودجه‬ ‫‌های‬‫ش‬‫بخ‬ ‫از‬ ‫یک‬ ‫هیچ‬ ‫در‬
‫در‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫نشده‬ ‫محقق‬ ‫درصد‬ 50 ‫از‬ ‫بیش‬
130 ‫گفت‬ ‫باید‬ ‫ممکن‬ ‫حالت‬ ‫‌ترین‬‫ه‬‫خوشبینان‬
‫محقق‬ ‫گذشته‬ ‫سال‬ ‫بودجه‬ ‫از‬ ‫میلیارد‬ ‫هزار‬
.‫است‬ ‫شده‬
‫جدی‬‫مقابله‬‫عرصه‬93‫بودجه‬
‫است‬‫رکود‬‫و‬‫تورم‬‫با‬‫دولت‬
‫معاون‬ ‫تقنینی‬ ‫معاون‬
‫‌جمهوری‬‫س‬‫ریی‬‫لمانی‬‫ر‬‫پا‬
‫معضل‬ ‫‌ترین‬‫م‬‫مه‬
‫را‬ ‫دولت‬ ‫اقتصادی‬
‫ذکر‬ »‫تورمی‬ ‫«رکود‬
‫الیحه‬ :‫گفت‬ ‫و‬ ‫کرد‬
1393 ‫سال‬ ‫بودجه‬
‫تزریق‬ ‫هم‬ ‫که‬ ‫شده‬ ‫تنظیم‬ ‫نوعی‬ ‫به‬ ‫کشور‬ ‫کل‬
68
www.irannsr.orgwww.irannsr.org
Information & Communication Technology Magazine
)‫(تكفا‬‫ارتباطات‬‫و‬‫اطالعات‬‫فناوري‬‫كاربري‬‫توسعه‬‫ماهنامه‬
1392‫بهمن‬‫و‬‫دي‬
‫خبر‬

69. ‫خبـــر‬‫خبـــر‬‫خبـــر‬
‫طرف‬ ‫از‬ ‫هم‬ ‫و‬ ‫نباشد‬ ‫مالی‬ ‫ازمنابع‬ ‫جدیدی‬
.‫کند‬ ‫تبدیل‬ ‫پویایی‬ ‫به‬ ‫را‬ ‫رکود‬ ،‫دیگر‬
‫‌های‬‫ش‬‫پژوه‬ ‫مرکز‬ ‫‌عمومی‬‫ط‬‫رواب‬ ‫گزارش‬ ‫به‬
،‫خباز‬ ‫رضا‬ ‫محمد‬ ‫اسالمی؛‬ ‫شورای‬ ‫مجلس‬
‫آن‬ ‫با‬ ‫دولت‬ ‫که‬ ‫مهمی‬ ‫معضل‬ :‫کرد‬ ‫اضافه‬
‫رکود‬ ‫با‬ ‫هم‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫اقتصادی‬ ،‫شده‬ ‫‌رو‬‫ه‬‫روب‬
.‫است‬ ‫‌رو‬‫ه‬‫روب‬ ‫تورم‬ ‫با‬ ‫هم‬ ‫و‬
‫از‬ ‫یکی‬ ‫تورم‬ ‫از‬ ‫خروج‬ ‫برای‬ :‫داد‬ ‫ادامه‬ ‫وی‬
‫بسته‬ ‫انقباضی‬ ‫بودجه‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫این‬ ‫‌ها‬‫ه‬‫را‬
‫جامعه‬ ‫به‬ ‫کمتری‬ ‫نقدینگی‬ ‫یعنی‬ ،‫شود‬
‫‌خواهد‬‫ی‬‫م‬ ‫دولت‬ ‫دیگر‬ ‫طرف‬ ‫از‬ ‫و‬ ‫شود‬ ‫تزریق‬
‫رکود‬ ‫با‬ ‫مبارزه‬ ‫برای‬ ‫که‬ ‫کند‬ ‫مبارزه‬ ‫رکود‬ ‫با‬
‫یعنی‬ ‫شود؛‬ ‫تزریق‬ ‫کشور‬ ‫اقتصاد‬ ‫به‬ ‫ریال‬ ‫باید‬
‫رفتار‬ ‫دو‬ ‫همزمان‬ ‫طور‬ ‫به‬ ‫است‬ ‫مجبور‬ ‫دولت‬
‫قرار‬ ‫خود‬ ‫‌های‬‫ه‬‫برنام‬ ‫در‬ ‫را‬ ‫یکدیگر‬ ‫با‬ ‫مقابل‬
.‫دهد‬
‫‌جمهوری‬‫س‬‫ریی‬ ‫پارلمانی‬ ‫معاون‬ ‫تقنینی‬ ‫معاون‬
‫نخواهد‬ ‫‌آسیب‬‫ی‬‫ب‬ ‫امر‬ ‫این‬ ‫چند‬ ‫هر‬ :‫کرد‬ ‫تصریح‬
‫که‬ ‫گرفته‬ ‫قرار‬ ‫شرایطی‬ ‫در‬ ‫دولت‬ ‫اما‬ ،‫بود‬
‫انتخاب‬ ‫را‬ ‫بد‬ ،‫بدتر‬ ‫و‬ ‫بد‬ ‫بین‬ ‫است‬ ‫مجبور‬
‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫تورم‬ ‫موجب‬ ‫نقدینگی‬ ‫تزریق‬ ‫کند؛‬
‫و‬ ‫کند‬ ‫متوقف‬ ‫را‬ ‫تورم‬ ‫‌خواهد‬‫ی‬‫م‬ ‫دولت‬ ‫ولی‬
‫هدف‬ ‫با‬ ‫که‬ ‫انقباضی‬ ‫بودجه‬ ‫دیگر‬ ‫طرف‬ ‫از‬
،‫‌گیرد‬‫ی‬‫م‬ ‫قرار‬ ‫توجه‬ ‫مورد‬ ‫رکود‬ ‫کردن‬ ‫برطرف‬
.‫‌انجامد‬‫ی‬‫م‬ ‫تورم‬ ‫به‬
‫شود‬ ‫انجام‬ ‫صورتی‬ ‫به‬ ‫باید‬ ‫امر‬ ‫این‬ :‫افزود‬ ‫وی‬
‫و‬ ‫نباشد‬ ‫مالی‬ ‫منابع‬ ‫از‬ ‫جدیدی‬ ‫تزریق‬ ‫هم‬ ‫که‬
‫تبدیل‬ ‫پویایی‬ ‫به‬ ‫را‬ ‫رکود‬ ،‫دیگر‬ ‫طرف‬ ‫از‬ ‫هم‬
‫که‬ ‫است‬ ‫این‬ ‫دولت‬ ‫این‬ ‫کار‬ ‫سختی‬ ‫کند؛‬
‫تورمی‬ ‫رکود‬ ‫با‬ ‫که‬ ‫اقتصادی‬ ‫با‬ ‫‌خواهد‬‫ی‬‫م‬
.‫کند‬ ‫مبارزه‬ ‫است‬ ‫شده‬ ‫عجین‬
‫دولت‬ ‫موردتوجه‬ ‫‌های‬‫ص‬‫شاخ‬ ‫به‬ ‫اشاره‬ ‫با‬ ‫خباز‬
:‫گفت‬ ،‫کشور‬ ‫کل‬ 1393 ‫بودجه‬ ‫الیحه‬ ‫در‬
‫درصد‬ 42 ‫به‬ ‫کشور‬ ‫اقتصاد‬ ‫در‬ ‫تورم‬ ‫بیماری‬
‫سال‬ ‫بودجه‬ ‫الیحه‬ ‫براساس‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫رسیده‬
‫سال‬ ‫پایان‬ ‫تا‬ ‫تورم‬ ‫نرخ‬ ،‫کشور‬ ‫کل‬ 1393
.‫برسد‬ ‫درصد‬ 25 ‫به‬ ‫باید‬ ‫آینده‬
‫بررسی‬ ‫را‬ ‫‌ها‬‫ص‬‫شاخ‬ ‫دولت‬ :‫کرد‬ ‫تصریح‬ ‫وی‬
‫و‬ ‫‌انداز‬‫م‬‫چش‬ ‫سند‬ ‫طبق‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫کرده‬
‫باید‬ ‫اقتصادی‬ ‫رشد‬ ‫پنجم‬ ‫‌ساله‬‫ج‬‫پن‬ ‫برنامه‬
‫اقتصادی‬ ‫که‬ ‫درحالی‬ ‫باشد؛‬ ‫درصد‬ ‫هشت‬
‫به‬ ‫نزدیک‬ ‫آن‬ ‫رشد‬ ‫که‬ ‫شده‬ ‫گرفته‬ ‫تحویل‬
‫دیگر‬ ‫طرف‬ ‫از‬ ‫است؛‬ ‫بوده‬ ‫منفی‬ ‫درصد‬ 6
‫آینده‬ ‫سال‬ ‫پایان‬ ‫تا‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫شده‬ ‫تعریف‬
‫که‬ ‫برسد‬ ‫درصد‬ 3 ‫به‬ ‫اقتصادی‬ ‫رشد‬ ‫باید‬
‫پایان‬ ‫تا‬ ‫باید‬ ‫اقتصادی‬ ‫رشد‬ ‫تفاصیل‬ ‫این‬ ‫با‬
9 ‫حدود‬ ‫به‬ ‫درصد‬ 6 ‫منفی‬ ‫از‬ ‫آینده‬ ‫سال‬
.‫برسد‬ ‫درصد‬
‫چالش‬‫واقعی‬‫ارقام‬‫با‬‫بودجه‬‫ارائه‬
‫کرد‬‫خواهد‬‫کمتر‬‫را‬‫کشور‬
‫آموزش‬ ‫کمیسیون‬ ‫عضو‬
‫مجلس‬ ‫تحقیقات‬ ‫و‬
‫ارائه‬ ‫اینکه‬ ‫به‬ ‫اشاره‬ ‫با‬
‫واقعی‬ ‫ارقام‬ ‫با‬ ‫بودجه‬
‫کمتر‬ ‫را‬ ‫کشور‬ ‫چالش‬
:‫گفت‬ ،‫کرد‬ ‫خواهد‬
‫برنامه‬ ‫اجرای‬ ‫چگونگی‬
‫علیرضا‬ .‫است‬ ‫نشده‬ ‫مشخص‬ ‫بودجه‬ ‫در‬ ‫توسعه‬ ‫پنجم‬
‫مجلس‬ ‫تحقیقات‬ ‫و‬ ‫آموزش‬ ‫کمیسیون‬ ‫عضو‬ ‫سلیمی‬
‫هر‬ :‫داشت‬ ‫اظهار‬ ‫محالت‬ ‫و‬ ‫دلیجان‬ ‫مردم‬ ‫نماینده‬ ‫و‬
‫اما‬ ،‫دارد‬ ‫را‬ ‫خود‬ ‫خاص‬ ‫‌فرودهای‬‫و‬ ‫فراز‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫بودج‬
‫دارد‬ ‫آن‬ ‫از‬ ‫نشان‬ ‫داشتم‬ ‫بودجه‬ ‫از‬ ‫من‬ ‫که‬ ‫مطالعاتی‬
‫به‬ ‫مجلس‬ ‫در‬ ‫گذشته‬ ‫سال‬ ‫که‬ ‫احکامی‬ ‫از‬ ‫برخی‬ ‫که‬
‫اقدام‬ ‫این‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫شده‬ ‫لحاظ‬ ‫بودجه‬ ‫در‬ ،‫رسید‬ ‫تصویب‬
.‫است‬ ‫بوده‬ ‫بودجه‬ ‫تدوین‬ ‫در‬ ‫دولت‬ ‫مثبت‬
‫آن‬ ‫از‬ ‫حاکی‬ ‫دولت‬ ‫اقدام‬ ‫این‬ ‫اینکه‬ ‫به‬ ‫اشاره‬ ‫با‬ ‫وی‬
‫مجلس‬ ‫مصوبات‬ ‫و‬ ‫نظرات‬ ‫به‬ ‫احترام‬ ‫بنای‬ ‫که‬ ‫است‬
100 ‫قیمت‬ ‫همچون‬ ‫مواردی‬ ‫اگر‬ :‫افزود‬ ،‫دارد‬ ‫را‬
‫صادرات‬ ،‫شده‬ ‫گرفته‬ ‫نظر‬ ‫در‬ ‫نفت‬ ‫برای‬ ‫که‬ ‫دالری‬
40 ‫افزایش‬ ‫‌بینی‬‫ش‬‫پی‬ ‫و‬ ‫نفت‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫بشک‬ ‫میلیون‬ ‫یک‬
‫با‬ ‫کشور‬ ‫قطعا‬ ،‫نشود‬ ‫عملیاتی‬ ‫مالیاتی‬ ‫درآمد‬ ‫درصدی‬
‫با‬ ‫آتی‬ ‫سال‬ ‫دوم‬ ‫نیمه‬ ‫و‬ ‫شد‬ ‫خواهد‬ ‫مواجه‬ ‫‌هایی‬‫ش‬‫چال‬
‫البته‬ ‫که‬ ‫‌شویم‬‫ی‬‫م‬ ‫روبرو‬ ‫توجه‬ ‫قابل‬ ‫بودجه‬ ‫کسری‬ ‫یک‬
.‫شود‬ ‫محقق‬ ‫‌ها‬‫ی‬‫‌بین‬‫ش‬‫پی‬ ‫و‬ ‫‌ها‬‫ه‬‫برنام‬ ‫این‬ ‫است‬ ‫امید‬
‫این‬ ،‫جاری‬ ‫‌های‬‫ه‬‫هزین‬ ‫حوزه‬ ‫در‬ :‫کرد‬ ‫تصریح‬ ‫سلیمی‬
‫عمرانی‬ ‫و‬ ‫دارایی‬ ‫تملک‬ ‫‌های‬‫ه‬‫هزین‬ ‫به‬ ‫نسبت‬ ‫‌ها‬‫ه‬‫هزین‬
‫محسوب‬ ‫‌ریزی‬‫ه‬‫بودج‬ ‫در‬ ‫نقص‬ ‫امر‬ ‫این‬ ‫و‬ ‫باالست‬
‫بودجه‬ :‫افزود‬ ‫وی‬ .‫هستیم‬ ‫آن‬ ‫شاهد‬ ‫هرساله‬ ‫که‬ ‫‌شود‬‫ی‬‫م‬
‫داشته‬ ‫افزایش‬ ‫جاری‬ ‫سال‬ ‫عملکرد‬ ‫نسبت‬ ‫به‬ ‫عمرانی‬
‫نداشته‬ ‫وجود‬ ‫افزایشی‬ ‫مصوبات‬ ‫به‬ ‫نسبت‬ ‫اما‬ ،‫است‬
‫در‬ ‫حاضر‬ ‫حال‬ ‫در‬ ‫آمده‬ ‫بودجه‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫ارقامی‬ ‫البته‬ ،‫است‬
.‫دارد‬ ‫بسیار‬ ‫فاصله‬ ‫شدن‬ ‫اجرایی‬ ‫تا‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫پیشنهاد‬ ‫حد‬
‫هنوز‬ ‫دولت‬ ‫‌ها‬‫ه‬‫یاران‬ ‫هدفمندی‬ ‫بخش‬ ‫در‬ :‫کرد‬ ‫اظهار‬ ‫وی‬
‫که‬ ‫بود‬ ‫الزم‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫نداده‬ ‫ارائه‬ ‫را‬ ‫خود‬ ‫پیشنهادی‬ ‫بسته‬
‫امیدواریم‬ .‫‌کرد‬‫ی‬‫م‬ ‫پیوست‬ ‫بودجه‬ ‫به‬ ‫را‬ ‫خود‬ ‫پیشنهاد‬
‫اقدامات‬ ‫نیز‬ ‫خصوص‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫باقیمانده‬ ‫فرصت‬ ‫در‬ ‫که‬
‫کند‬ ‫ارائه‬ ‫را‬ ‫خود‬ ‫‌بندی‬‫ع‬‫جم‬ ‫و‬ ‫گرفته‬ ‫درنظر‬ ‫را‬ ‫الزم‬
‫شرایط‬ ‫در‬ ‫چراکه‬ ،‫شود‬ ‫خارج‬ ‫حالت‬ ‫این‬ ‫از‬ ‫کشور‬ ‫تا‬
‫مقدار‬ ‫چه‬ ‫هدفمندی‬ ‫درآمد‬ ‫که‬ ‫نیست‬ ‫مشخص‬ ‫کنونی‬
‫این‬ ‫کسری‬ ‫و‬ ،‫انجامید‬ ‫خواهد‬ ‫کجا‬ ‫به‬ ‫یارانه‬ ‫توزیع‬ ،‫است‬
‫کسری‬ ‫این‬ ‫قطعا‬ .‫کرد‬ ‫خواهیم‬ ‫جبران‬ ‫چگونه‬ ‫را‬ ‫حوزه‬
‫نقص‬ ‫این‬ ‫و‬ ‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫تأمین‬ ‫عمرانی‬ ‫‌های‬‫ه‬‫بودج‬ ‫محل‬ ‫از‬
.‫شود‬ ‫تکلیف‬ ‫تعیین‬ ‫و‬ ‫برطرف‬ ‫‌تر‬‫ع‬‫سری‬ ‫هرچه‬ ‫باید‬
‫مشارکت‬‫برای‬‫‌ها‬‫ی‬‫چین‬‫از‬‫دعوت‬
‫اطالعات‬‫ملی‬‫شبکه‬‫در‬
‫از‬ ‫اینکه‬ ‫بیان‬ ‫با‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫سازمان‬ ‫رییس‬
‫خصوص‬ ‫در‬ ‫چینی‬ ‫توانمند‬ ‫‌های‬‫ت‬‫شرک‬ ‫همکاری‬
‫استقبال‬ ‫اطالعات‬ ‫ملی‬ ‫شبکه‬ ‫اجرای‬ ‫و‬ ‫‌سازی‬‫ه‬‫پیاد‬
‫چینی‬ ‫‌های‬‫ت‬‫شرک‬ ‫‌رود‬‫ی‬‫م‬ ‫انتظار‬ :‫گفت‬ ،‫‌کنیم‬‫ی‬‫م‬
‫ارتقای‬ ‫به‬ ‫کمک‬ ‫و‬ ‫مشترک‬ ‫‌های‬‫ی‬‫همکار‬ ‫توسعه‬ ‫با‬
‫را‬ ‫خود‬ ‫حضور‬ ‌،‫کشور‬ ‫در‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫صنعت‬
.‫کنند‬ ‫تقویت‬
‫شورای‬ ‫مسووالن‬ ‫با‬ ‫دیدار‬ ‫در‬ ‫جهانگرد‬ ‫‌نصراهلل‬
‫وجود‬ ‫‌رغم‬‫ی‬‫‌عل‬‫ایران‬ :‫داشت‬ ‫اظهار‬ ‫چین‬ ‫اطالعات‬
‫حوزه‬ ‫در‬ ‫بسیاری‬ ‫دستاوردهای‬ ،‫‌ها‬‫ت‬‫محدودی‬ ‫برخی‬
‫بخش‬ ‫و‬ ‫دانشگاهیان‬ ،‫متخصصان‬ ‫تالش‬ ‫با‬ ICT
:‫کرد‬ ‫خاطرنشان‬ ‫وی‬ .‫است‬ ‫کرده‬ ‫محقق‬ ‫خصوصی‬
‫اینترنت‬ ‫توسعه‬ ‫‌های‬‫ه‬‫حوز‬ ‫در‬ ‫آمده‬ ‫‌دست‬‫ه‬‫ب‬ ‫‌های‬‫ه‬‫تجرب‬
‫پهناوری‬ ‫به‬ ‫توجه‬ ‫با‬ ‫ارتباطات‬ ‫و‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫و‬
‫‌تواند‬‫ی‬‫م‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫موضوعاتی‬ ‫جمله‬ ‫از‬ ،‫چین‬ ‫کشور‬
.‫گیرد‬ ‫قرار‬ ‫تبادل‬ ‫مورد‬
‫امکانات‬ ‫اینترنت‬ ‫امروزه‬ ‫که‬ ‫موضوع‬ ‫این‬ ‫بر‬ ‫تاکید‬ ‫با‬ ‫وی‬
‫کشوری‬ ‫هر‬ ‫که‬ ‫کرده‬ ‫فراهم‬ ‫مردم‬ ‫برای‬ ‫را‬ ‫خوبی‬ ‫بسیار‬
‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫‌مند‬‫ه‬‫بهر‬ ‫آن‬ ‫از‬ ‫خود‬ ‫‌های‬‫ت‬‫سیاس‬ ‫به‬ ‫بنا‬
‫که‬ ‫اینترنت‬ ‫بازار‬ ‫مدیریت‬ ‫اساس‬ ‫همین‬ ‫بر‬ :‫داد‬ ‫ادامه‬
‫است‬ ‫موضوعاتی‬ ‫از‬ ‫دیگر‬ ‫‌یکی‬،‫شده‬ ‫گسترده‬ ‫بسیار‬
‫از‬ ‫استفاده‬ ‫و‬ ‫نظر‬ ‫تبادل‬ ‫کشور‬ ‫دو‬ ‫میان‬ ‫‌تواند‬‫ی‬‫م‬ ‫که‬
‫که‬ ‫مطلب‬ ‫این‬ ‫بیان‬ ‫با‬ ‫وی‬ .‫گیرد‬ ‫صورت‬ ‌،‫تجربیات‬
‫و‬ ‫همکاری‬ ‫با‬ ‫‌ها‬‫ه‬‫پروژ‬ ‫از‬ ‫بسیاری‬ ‫اجرای‬ ‫ایران‬ ‫در‬
‫تصریح‬ ‫شده‬ ‫سازی‬ ‫پیاده‬ ‫خصوصی‬ ‫بخش‬ ‫مشارکت‬
‫چینی‬ ‫‌های‬‫ت‬‫شرک‬ ‫همکاری‬ ‫از‬ ،‫اساس‬ ‫همین‬ ‫بر‬ :‫کرد‬
‫منافع‬ ‫و‬ ‫‌ها‬‫ت‬‫سیاس‬ ‫چارچوب‬ ‫در‬ ‫ایرانی‬ ‫‌های‬‫ت‬‫شرک‬ ‫با‬
.‫‌کنیم‬‫ی‬‫م‬ ‫استقبال‬ ‫ملی‬
‫از‬ ‫مختلف‬ ‫خدمات‬ ‫ارائه‬ ‫موافق‬ ‌،‫ایران‬ :‫داد‬ ‫ادامه‬ ‫وی‬
‫قوانین‬ ‫رعایت‬ ‫با‬ ‫چینی‬ ‫اینترنتی‬ ‫‌های‬‫ت‬‫شرک‬ ‫سوی‬
‫گزارش‬ ‫این‬ ‫اساس‬ ‫است.بر‬ ‫کشورمان‬ ‫مقررات‬ ‫و‬
‫اینترت‬ ‫اطالعات‬ ‫دفتر‬ ‫مقام‬ ‫قائم‬ ،‫بو‬ ‫پنگ‬ ‫همچنین‬
‫اظهار‬ ‫دیدار‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫نیز‬ ‫چین‬ ‫اطالعات‬ ‫شورای‬
،‫ایران‬ ‫از‬ ‫خود‬ ‫روزه‬ ‫دو‬ ‫بازدید‬ ‫از‬ ‫روز‬ ‫اولین‬ ‫در‬ :‫داشت‬
‫کشور‬ ‫این‬ ‫گسترده‬ ‫‌های‬‫ه‬‫برنام‬ ‫و‬ ‫‌ها‬‫ش‬‫تال‬ ‫شاهد‬
.‫بودم‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫و‬ ‫ارتباطات‬ ‫گسترش‬ ‫برای‬
‫کنون‬ ‫تا‬ 1997 ‫سال‬ ‫از‬ ‫چین‬ ‫کشور‬ ‫در‬ :‫افزود‬ ‫وی‬
‫گرفته‬ ‫صورت‬ ‫حوزه‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫بزرگی‬ ‫‌گذاری‬‫ه‬‫سرمای‬
‫اختیار‬ ‫در‬ ‫چین‬ ‫اقتصاد‬ ‫درصد‬ 16 ‫حاضر‬ ‫حال‬ ‫در‬ ‫و‬
‌،‫حاضر‬ ‫حال‬ ‫در‬ :‫کرد‬ ‫خاطرنشان‬ ‫وی‬ .‫است‬ ‫بخش‬ ‫این‬
‫خدمات‬ ‫و‬ ‫‌ها‬‫ت‬‫فعالی‬ ‫حوزه‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫بسیاری‬ ‫‌های‬‫ت‬‫شرک‬
‫مالی‬ ‫تراکنش‬ ‫که‬ ‫‌کنند‬‫ی‬‫م‬ ‫ارائه‬ ‫جهان‬ ‫مردم‬ ‫به‬ ‫را‬ ‫خود‬
‫میلیارد‬ 110 ‫حدود‬ ‫ساالنه‬ ‫به‬ ‫‌ها‬‫ت‬‫شرک‬ ‫این‬ ‫از‬ ‫برخی‬
.‫‌رسد‬‫ی‬‫م‬ ‫دالر‬
69
)‫(تكفا‬‫ارتباطات‬‫و‬‫اطالعات‬‫فناوري‬‫كاربري‬‫توسعه‬‫ماهنامه‬
www.irannsr.org
www.irannsr.org
Information & Communication Technology Magazine
1392‫بهمن‬‫و‬‫دي‬
‫خبر‬

70. ‫خبـــر‬‫خبـــر‬‫خبـــر‬
‫و‬‫پژوهش‬‫بخش‬‫بودجه‬‫بررسی‬
‫آینده‬‫سال‬‫بودجه‬‫الیحه‬‫در‬‫فناوری‬
‫الیحه‬ ،‫اسالمی‬ ‫شورای‬ ‫مجلس‬ ‫‌های‬‫ش‬‫پژوه‬ ‫مرکز‬
‫پژوهش‬ ‫بخش‬ ‫در‬ ‫را‬ ‫کشور‬ ‫کل‬ 1393 ‫سال‬ ‫بودجه‬
.‫داد‬ ‫قرار‬ ‫بررسی‬ ‫مورد‬ ‫فناوری‬ ‫و‬
‫‌های‬‫ش‬‫پژوه‬ ‫مرکز‬ ‫‌عمومی‬‫ط‬‫رواب‬ ‫گزارش‬ ‫به‬
‫ارتباطات‬ ‫مطالعات‬ ‫دفتر‬ ،‫اسالمی‬ ‫شورای‬ ‫مجلس‬
‫الیحه‬ ‫در‬ :‫کرد‬ ‫اعالم‬ ‫مرکز‬ ‫این‬ ‫نوین‬ ‫‌های‬‫ی‬‫فناور‬ ‫و‬
‫و‬ ‫تحقیق‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫برنام‬ ‫اعتبارات‬ ‫آینده‬ ‫سال‬ ‫بودجه‬
30,986,305 ‫از‬ ‫افزایش‬ ‫درصد‬ 20 ‫با‬ ‫توسعه‬
37,211,279 ‫به‬ 1392 ‫سال‬ ‫در‬ ‫ریال‬ ‫میلیون‬
.‫است‬ ‫رسیده‬ 1393 ‫سال‬ ‫در‬ ‫ریال‬ ‫میلیون‬
‫توسعه‬ ‫و‬ ‫تحقیق‬ ‫اعتبارات‬ ‫کل‬ ‫نسبت‬ ‫همچنین‬
‫اعتبارات‬ + ‫ای‬ ‫برنامه‬ ‫اعتبارات‬ ‫(یعنی‬ ‫دولتی‬
‫دولت‬ ‫‌های‬‫ت‬‫شرک‬ ‫و‬ ‫‌ها‬‫ک‬‫بان‬ ،‫موسسات‬ ‫پژوهشی‬
‫کشور‬ ‫کل‬ ‫بودجه‬ )‫متفرقه‬ ‫‌های‬‫ف‬‫ردی‬ ‫اعتبارات‬ +
‫درصد‬ 0/58 ‫به‬ 1392 ‫سال‬ ‫در‬ ‫درصد‬ 0/60 ‫از‬
‫این‬ ‫نسبت‬ .‫است‬ ‫یافته‬ ‫کاهش‬ 1393 ‫سال‬ ‫در‬
‫نیز‬ )GDP(‫داخلی‬ ‫ناخالص‬ ‫رشد‬ ‫به‬ ‫اعتبارات‬
‫در‬ ‫24/0درصد‬ ‫به‬ 1392 ‫سال‬ ‫در‬ ‫درصد‬ 0/6 ‫از‬
،‫ترتیب‬ ‫بدین‬ .‫است‬ ‫یافته‬ ‫کاهش‬ 1393 ‫سال‬
‫سالیانه‬ ‫افزایش‬ ‫بر‬ ‫مبنی‬ ‫توسعه‬ ‫پنجم‬ ‫برنامه‬ ‫حکم‬
GDP ‫به‬ ‫توسعه‬ ‫و‬ ‫تحقیق‬ ‫نسبت‬ ‫درصدی‬ 0/5
‫تحقق‬ ‫قابل‬ ‫برنامه‬ ‫پایان‬ ‫تا‬ ‫درصد‬ 3 ‫به‬ ‫رسیدن‬ ‫و‬
.‫نیست‬
‫توسعه‬ ‫و‬ ‫تحقیق‬ ‫نسبت‬ ‫در‬ ‫دولت‬ ‫سهم‬ ‫کاهش‬
‫بخش‬ ‫سهم‬ ‫افزایش‬ ‫دلیل‬ ‫به‬ ‫اگر‬ GDP ‫به‬
‫توسعه‬ ‫و‬ ‫تحقیق‬ ‫‌های‬‫ه‬‫هزین‬ ‫تامین‬ ‫در‬ ‫خصوصی‬
‫کنونی‬ ‫شرایط‬ ‫در‬ ‫اما‬ ،‫است‬ ‫‌پذیرش‬‫ل‬‫قاب‬ ‫باشد‬
‫سهم‬ ‫افزایش‬ ‫بر‬ ‫که‬ ‫اعتنایی‬ ‫قابل‬ ‫شاهد‬ ‫هیچ‬
‫‌رو‬‫ن‬‫ازای‬ .‫ندارد‬ ‫وجود‬ ‫کند‬ ‫داللت‬ ‫خصوصی‬ ‫بخش‬
‫برای‬ ‫خصوصی‬ ‫بخش‬ ‫تحریک‬ ‫‌بر‬‫ه‬‫عالو‬ ‫باید‬ ‫دولت‬
،‫توسعه‬ ‫و‬ ‫تحقیق‬ ‫بخش‬ ‫در‬ ‫‌گذاری‬‫ه‬‫سرمای‬ ‫افزایش‬
.‫دهد‬ ‫افزایش‬ ‫نیز‬ ‫را‬ ‫خود‬ ‫‌گذاری‬‫ه‬‫سرمای‬ ‫میزان‬
‫تحقیق‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫برنام‬ ‫اعتبارات‬ ‫دستگاهی‬ ‫توزیع‬
‫نشان‬ 1393 ‫سال‬ ‫بودجه‬ ‫الیحه‬ ‫در‬ ‫توسعه‬ ‫و‬
‫و‬ ‫بهداشت‬ ‫وزارت‬ ،‫علوم‬ ‫وزارت‬ ‫که‬ ‫‌دهد‬‫ی‬‫م‬
‫با‬ ‫ترتیب‬ ‫به‬ ‫آن‬ ‫‌های‬‫ت‬‫معاون‬ ‫و‬ ‫جمهوری‬ ‫ریاست‬
‫دریافت‬ ‫در‬ ‫را‬ ‫سهم‬ ‫بیشترین‬ ‫درصد‬ 14 ‫و‬ 17,37
‫پژوهشی‬ ‫امور‬ ‫هزینه‬ ‫بررسی‬ .‫دارند‬ ‫اعتبارات‬ ‫این‬
‫وابسته‬ ‫انتفاعی‬ ‫موسسات‬ ‫و‬ ‫‌ها‬‫ک‬‫بان‬ ، ‫‌ها‬‫ت‬‫شرک‬
‫کاهش‬ ‫‌بر‬‫ه‬‫عالو‬ ‫که‬ ‫‌دهد‬‫ی‬‫م‬ ‫نشان‬ ‫نیز‬ ‫دولت‬ ‫به‬
‫اصلی‬ ‫‌های‬‫ت‬‫شرک‬ ، ‫‌ها‬‫ت‬‫شرک‬ ‫پژوهشی‬ ‫امور‬ ‫هزینه‬
‫‌های‬‫ت‬‫شرک‬ ‫جمله‬ ‫از‬ ‫کشور‬ ‫بودجه‬ ‫‌کننده‬‫ن‬‫تامی‬
‫‌گذاری‬‫ه‬‫سرمای‬ ،‫نفت‬ ‫وزارت‬ ‫زیرمجموعه‬ ‫اصلی‬
.‫‌کنند‬‫ی‬‫نم‬ ‫پژوهش‬ ‫امر‬ ‫در‬ ‫کافی‬
‫اعتبارات‬ ‫وضعیت‬ ،‫حاضر‬ ‫گزارش‬ ‫در‬ ‫همچنین‬
‫و‬ ‫فناوری‬ ‫زیست‬ ‫حوزه‬ ‫دو‬ ‫اختصاصی‬ ‫پژوهشی‬
‫که‬ ‫است‬ ‫شده‬ ‫بررسی‬ ‫خاص‬ ‫‌طور‬‫ه‬‫ب‬ ‫نانوفناوری‬
،‫کنونی‬ ‫مقطع‬ ‫در‬ ‫کشور‬ ‫خاص‬ ‫شرایط‬ ‫وجود‬ ‫با‬
‫این‬ ‫با‬ ،‫است‬ ‫یافته‬ ‫افزایش‬ ‫حوزه‬ ‫دو‬ ‫هر‬ ‫اعتبارات‬
‫‌ها‬‫ی‬‫فناور‬ ‫این‬ ‫توسعه‬ ‫برای‬ ‫بیشتری‬ ‫اعتبار‬ ‫حال‬
.‫است‬ ‫الزم‬
‫‌عنوان‬‫ه‬‫ب‬‫خصوصی‬‫بخش‬‫با‬‫دولت‬
‫‌ها‬‫ت‬‫زیرساخ‬‫توسعه‬‫راهکار‬
‫کند‬‫مشارکت‬
،‫اسالمی‬ ‫شورای‬ ‫مجلس‬ ‫‌های‬‫ش‬‫پژوه‬ ‫مرکز‬
‫منظر‬ ‫از‬ ‫را‬ ‫کشور‬ ‫کل‬ 1393 ‫سال‬ ‫بودجه‬ ‫الیحه‬
‫بررسی‬ ‫ارتباطات‬ ‫و‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫بخش‬ ‫بودجه‬
‫‌های‬‫ی‬‫فناور‬ ‫و‬ ‫ارتباطات‬ ‫مطالعات‬ ‫دفتر‬ .‫کرد‬
‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ :‫داشت‬ ‫اعالم‬ ‫مرکز‬ ‫این‬ ‫نوین‬
‫تلقی‬ ‫صنعت‬ ‫یک‬ ‫اینکه‬ ‫‌بر‬‫ه‬‫عالو‬ ‫ارتباطات‬ ‫و‬
‫‌های‬‫ش‬‫بخ‬ ‫توسعه‬ ‫برای‬ ‫زیرساختی‬ ،‫‌شود‬‫ی‬‫م‬
‫اثربخش‬ ‫و‬ ‫کارا‬ ‫‌گیری‬‫ه‬‫بهر‬ .‫‌رود‬‫ی‬‫م‬ ‫‌شمار‬‫ه‬‫ب‬ ‫دیگر‬
‫اینکه‬ ‫‌بر‬‫ه‬‫عالو‬ ،‫ارتباطات‬ ‫و‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫از‬
‫بلندمدت‬ ‫‌های‬‫ت‬‫سیاس‬ ‫و‬ ‫‌‌ها‬‫برنامه‬ ‫تدوین‬ ‫به‬
‫اجرایی‬ ‫اقدامات‬ ‫و‬ ‫‌ها‬‫ی‬‫‌ریز‬‫ه‬‫برنام‬ ‫به‬ ‫است‬ ‫نیازمند‬
‫یکی‬ ‫سالیانه‬ ‫بودجه‬ ‫و‬ ‫دارد‬ ‫نیاز‬ ‫نیز‬ ‫‌مدت‬‫ه‬‫کوتا‬
.‫‌رود‬‫ی‬‫م‬ ‫‌شمار‬‫ه‬‫ب‬ ‫‌مدت‬‫ه‬‫کوتا‬ ‫‌های‬‫ی‬‫‌ریز‬‫ه‬‫برنام‬ ‫از‬
‫بخش‬ ‫این‬ ‫بودجه‬ ‫که‬ ‫‌رود‬‫ی‬‫م‬ ‫انتظار‬ ،‫بنابراین‬
‫ارتباط‬ ‫بلندمدت‬ ‫‌های‬‫ه‬‫برنام‬ ‫و‬ ‫‌ها‬‫ت‬‫سیاس‬ ‫با‬
‫گزارش‬ ‫این‬ ‫در‬ .‫باشد‬ ‫داشته‬ ‫مناسبی‬ ‫و‬ ‫منطقی‬
‫بخش‬ ‫در‬ ‫کشور‬ ‫کل‬ 1393 ‫سال‬ ‫بودجه‬ ‫الیحه‬
.‫است‬ ‫شده‬ ‫بررسی‬ ‫ارتباطات‬ ‫و‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬
‫‌های‬‫ش‬‫چال‬ ‫از‬ ‫یکی‬ ‫که‬ ‫‌دهند‬‫ی‬‫م‬ ‫نشان‬ ‫‌ها‬‫ی‬‫بررس‬
‫خصوصی‬ ‫بخش‬ ‫گرفتن‬ ‫نادیده‬ ،‫بخش‬ ‫این‬ ‫مهم‬
‫کاربردهای‬ ‫و‬ ‫خدمات‬ ،‫‌ها‬‫ت‬‫زیرساخ‬ ‫توسعه‬ ‫در‬
‫بنابراین‬ .‫است‬ ‫ارتباطات‬ ‫و‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬
‫بخش‬ ‫با‬ ‫دولت‬ ‫مشارکت‬ ‫که‬ ‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫پیشنهاد‬
،‫‌ها‬‫ت‬‫زیرساخ‬ ‫توسعه‬ ‫راهکار‬ ‫‌عنوان‬‫ه‬‫ب‬ ‫خصوصی‬
‫احکام‬ ‫در‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫کاربردهای‬ ‫و‬ ‫خدمات‬
‫و‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫بخش‬ ‫به‬ ‫مربوط‬ ‫‌های‬‫ف‬‫ردی‬ ‫و‬
،1393 ‫سال‬ ‫بودجه‬ ‫الیحه‬ ‫در‬ .‫شود‬ ‫درج‬ ‫ارتباطات‬
‫درصدی‬ 95 ‫‌توجه‬‫ل‬‫قاب‬ ‫رشد‬ ‫از‬ ‫بخش‬ ‫این‬ ‫اعتبارات‬
.‫است‬ ‫بوده‬ ‫برخوردار‬ 1392 ‫سال‬ ‫الیحه‬ ‫به‬ ‫نسبت‬
‫تومان‬ ‫میلیارد‬ 3300 ‫از‬ ‫بیش‬ ‫اعتبار‬ ‫اختصاص‬
‫بیش‬ ‫که‬ ‫ارتباطات‬ ‫و‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫بخش‬ ‫به‬
‫ارتباطات‬ ‫وزارت‬ ‫به‬ ‫آن‬ ‫تومان‬ ‫میلیارد‬ 2400 ‫از‬
‫از‬ ‫حاکی‬ ‫یافته‬ ‫اختصاص‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫و‬
.‫است‬ ‫پربازده‬ ‫و‬ ‫مهم‬ ‫عرصه‬ ‫این‬ ‫به‬ ‫دولت‬ ‫توجه‬
‫در‬ ‫ارتباطات‬ ‫و‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫بخش‬ ‫درآمد‬
4800 ‫از‬ ‫بیش‬ ‫به‬ ‫جاری‬ ‫سال‬ ‫بودجه‬ ‫الیحه‬
‫سال‬ ‫الیحه‬ ‫به‬ ‫نسبت‬ ‫که‬ ‫رسیده‬ ‫تومان‬ ‫میلیارد‬
‫بوده‬ ‫برخوردار‬ ‫درصدی‬ 18 ‫رشد‬ ‫از‬ 1392
‫و‬ ‫ارتباطات‬ ‫وزارت‬ ‫‌شده‬‫ی‬‫‌بین‬‫ش‬‫پی‬ ‫درآمد‬ .‫است‬
‫میلیارد‬ 4200 ‫از‬ ‫بیش‬ ‫به‬ ‫نیز‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬
1230 ‫مبلغ‬ ‫اختصاص‬ .‫است‬ ‫رسیده‬ ‫تومان‬
‫خدمات‬ ،‫زیرساخت‬ ‫توسعه‬ ‫به‬ ‫تومان‬ ‫میلیارد‬
‫و‬ ‫ارتباطات‬ ‫و‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫کاربردهای‬ ‫و‬
‫متفرقه‬ ‫‌های‬‫ف‬‫ردی‬ ‫در‬ ‫اطالعات‬ ‫ملی‬ ‫شبکه‬
‫نقش‬ ،‫تخصیص‬ ‫صورت‬ ‫در‬ ‫مبلغ‬ ‫این‬ ‫که‬ ‫است‬
‫که‬ ‫اطالعات‬ ‫ملی‬ ‫شبکه‬ ‫توسعه‬ ‫در‬ ‫را‬ ‫مهمی‬
‫بخش‬ ‫در‬ ‫پنجم‬ ‫برنامه‬ ‫تکلیف‬ ‫‌ترین‬‫م‬‫مه‬
.‫‌کند‬‫ی‬‫م‬ ‫ایفا‬ ‫است‬ ‫ارتباطات‬ ‫و‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬
‫بخش‬ ‫در‬ ‫عظیم‬ ‫مبلغ‬ ‫این‬ ‫گرفتن‬ ‫نظر‬ ‫در‬ ‫البته‬
‫‌ای‬‫ه‬‫برنام‬ ‫اعتبارات‬ ‫در‬ ‫آن‬ ‫لحاظ‬ ‫عدم‬ ‫و‬ ‫متفرقه‬
‫ضمن‬ ،‫است‬ ‫دور‬ ‫به‬ ‫‌نویسی‬‫ه‬‫بودج‬ ‫اصول‬ ‫از‬
‫بود‬ ‫الزم‬ ‫مبلغ‬ ‫این‬ ‫بودن‬ ‫زیاد‬ ‫به‬ ‫توجه‬ ‫با‬ ‫اینکه‬
‫جزییات‬ ‫و‬ ‫‌گرفت‬‫ی‬‫م‬ ‫صورت‬ ‫بیشتری‬ ‫تفکیک‬
.‫‌شدند‬‫ی‬‫م‬ ‫ذکر‬ ‫ردیف‬ ‫این‬ ‫در‬ ‫‌تری‬‫ن‬‫افزو‬
‫‌های‬‫ش‬‫بخ‬ ‫از‬ ‫هریک‬ ‫که‬ ‫نیست‬ ‫مشخص‬
‫سهمی‬ ‫چه‬ ‫کاربردها‬ ‫و‬ ‫خدمات‬ ،‫زیرساخت‬
‫کاربردها‬ ،‫محتوا‬ ‫بخش‬ .‫دارند‬ ‫مبلغ‬ ‫این‬ ‫از‬
‫الزم‬ ‫اعتبار‬ ‫از‬ ‫اخیر‬ ‫‌های‬‫ل‬‫سا‬ ‫در‬ ‫خدمات‬ ‫و‬
‫عدم‬ ‫موجب‬ ‫موضوع‬ ‫این‬ ‫و‬ ‫‌اند‬‫ه‬‫نبود‬ ‫برخوردار‬
‫ارتباطی‬ ‫‌های‬‫ت‬‫زیرساخ‬ ‫از‬ ‫بهینه‬ ‫استفاده‬
‫قانون‬ ‫لحاظ‬ ‫عدم‬ ‫دیگر‬ ‫نکته‬ .‫است‬ ‫شده‬ ‫کشور‬
‫‌السهم‬‫ق‬‫ح‬ ‫و‬ ‫‌االمتیاز‬‫ق‬‫ح‬ ‫وصول‬ ‫و‬ ‫تعیین‬
‫و‬ ‫پست‬ ‫زمینه‬ ‫در‬ ‫غیردولتی‬ ‫بخش‬ ‫فعالیت‬
‫درصد‬ 100 ‫قانون‬ ‫این‬ ‫براساس‬ .‫است‬ ‫مخابرات‬
‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫و‬ ‫ارتباطات‬ ‫وزارت‬ ‫درآمدهای‬
‫بخش‬ ‫به‬ ‫باید‬ ‫جرائم‬ ‫و‬ ‫‌السهم‬‫ق‬‫ح‬ ،‫‌االمتیاز‬‫ق‬‫ح‬ ‫از‬
‫که‬ ‫یابد‬ ‫اختصاص‬ ‫ارتباطات‬ ‫و‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬
‫تومانی‬ ‫میلیارد‬ 3800 ‫از‬ ‫بیش‬ ‫درآمد‬ ‫وجود‬ ‫با‬
‫حدود‬ ‫تنها‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫و‬ ‫ارتباطات‬ ‫وزارت‬
‫اختصاص‬ ‫بخش‬ ‫این‬ ‫به‬ ‫تومان‬ ‫میلیارد‬ 2400
‫تمرکز‬ ‫فقدان‬ ،‫مسایل‬ ‫این‬ ‫بر‬ ‫عالوه‬ .‫است‬ ‫یافته‬
‫فناوری‬ ‫بخش‬ ‫اعتبارات‬ ‫‌کرد‬‫ه‬‫هزین‬ ‫بر‬ ‫نظارت‬
‫است‬ ‫‌هایی‬‫ش‬‫چال‬ ‫از‬ ‫یکی‬ ‫ارتباطات‬ ‫و‬ ‫اطالعات‬
‫روبرو‬ ‫آن‬ ‫با‬ ‫بخش‬ ‫این‬ ‫گذشته‬ ‫‌های‬‫ل‬‫سا‬ ‫در‬ ‫که‬
‫با‬ ‫که‬ ‫‌شود‬‫ی‬‫م‬ ‫پیشنهاد‬ ‫پایان‬ ‫در‬ .‫است‬ ‫بوده‬
‫مربوط‬ ‫‌ای‬‫ه‬‫بودج‬ ‫‌های‬‫ف‬‫ردی‬ ‫اعتبارات‬ ‫تجمیع‬
‫ردیف‬ ‫یک‬ ‫در‬ ‫ارتباطات‬ ‫و‬ ‫اطالعات‬ ‫فناوری‬ ‫به‬
‫و‬ ‫نظارت‬ ‫با‬ ‫مذکور‬ ‫بخش‬ ‫اعتبارات‬ ،‫متمرکز‬
‫شورایعالی‬ ‫نظیر‬ ‫نهاد‬ ‫یک‬ ‫متمرکز‬ ‫مدیریت‬
‫فناوری‬ ‫و‬ ‫ارتباطات‬ ‫وزارت‬ ‫یا‬ ‫مجازی‬ ‫فضای‬
.‫یابد‬ ‫تخصیص‬ ‫اجرایی‬ ‫‌های‬‫ه‬‫دستگا‬ ‫به‬ ‫اطالعات‬
70
www.irannsr.orgwww.irannsr.org
Information & Communication Technology Magazine
)‫(تكفا‬‫ارتباطات‬‫و‬‫اطالعات‬‫فناوري‬‫كاربري‬‫توسعه‬‫ماهنامه‬
1392‫بهمن‬‫و‬‫دي‬
‫خبر‬

71. 71
)‫(تكفا‬‫ارتباطات‬‫و‬‫اطالعات‬‫فناوري‬‫كاربري‬‫توسعه‬‫ماهنامه‬
www.irannsr.org
www.irannsr.org
Information & Communication Technology Magazine
1392‫بهمن‬‫و‬‫دي‬
‫عکاسی‬ ‫نامه‬ ‫ویژه‬
96
www.irannsr.orgwww.irannsr.org1392‫مرداد‬‫و‬‫تير‬
Information & Communication Technology Magazine
)‫(تكفا‬‫ارتباطات‬‫و‬‫اطالعات‬‫فناوري‬‫كاربري‬‫توسعه‬‫ماهنامه‬
‫اک‬‫ر‬‫اشت‬‫فرم‬
‫ارجمند‬‫ه‬‫خوانند‬
.‫کنيد‬‫ارسال‬‫ما‬‫برای‬،‫ه‬‫کرد‬‫تکميل‬‫را‬‫زیر‬‫اطالعات‬،‫هستيد‬‫تکفا‬‫ماهنامه‬‫ریافت‬‫د‬‫به‬‫مند‬‫عالقه‬‫چنانچه‬
:‫رخواستی‬‫د‬‫شماره‬ ‫شماره‬‫تک‬)3 ‫ماهه‬6)2 ‫ساله‬‫یک‬)1:‫اشتراک‬‫نوع‬
‫ولتی‬‫د‬‫بخش‬‫سازمان‬)6 ‫خصوصی‬‫بخش‬‫سازمان‬)5 ‫شخص‬)4 :‫برای‬‫اشتراک‬
:‫شماره‬‫هر‬‫از‬‫رخواستی‬‫د‬‫اد‬‫تعد‬
:‫سازمان‬‫نام‬/‫گی‬‫خانواد‬‫نام‬‫و‬‫نام‬
:‫فعاليت‬‫زمينه‬
‫کشور‬‫از‬‫خارج‬)9 ‫شهرستان‬)8 ‫تهران‬ )7:‫حوزه‬
:‫پستی‬‫قيق‬‫د‬‫رس‬‫آد‬
:‫الکترونيکی‬‫پست‬ :‫ورنگار‬‫د‬ :‫تماس‬‫تلفن‬ :‫پستی‬‫وق‬‫صند‬ :‫پستی‬‫کد‬
‫حضوری‬)11 ‫پست‬)10 :‫ارسال‬‫روش‬
......................................................................... ‫شماره‬‫به‬‫ریال‬.................................‫مبلغ‬‫به‬‫بانکی‬‫فيش‬‫اصل‬
.‫است‬‫فرم‬‫این‬‫پيوست‬......................‫شعبه‬................‫بانک‬‫از‬‫ره‬‫صاد‬.......................:‫مورخ‬
‫مهر‬‫و‬‫امضا‬
‫اشتراک‬‫تعرفه‬
‫یف‬‫رد‬‫شماره‬‫اد‬‫تعد‬‫پستی‬‫هزینه‬
1‫شماره‬‫یک‬
2‫شماره‬‫شش‬
3‫شماره‬‫ه‬‫وازد‬‫د‬
‫ای‬‫رایانه‬‫صنفی‬‫نظام‬‫سازمان‬‫نام‬‫به‬ ‫انا‬‫آپاد‬‫شعبه‬ ‫پاسارگاد‬‫بانک‬‫نزد‬3208100101007392‫جاری‬‫حساب‬‫شماره‬‫به‬‫را‬‫واریزی‬‫مبلغ‬‫لطفا‬
.‫کنيد‬‫فکس‬‫یا‬‫پست‬‫مجله‬‫نشانی‬‫به‬‫اشتراک‬‫فرم‬‫با‬‫همراه‬‫را‬‫آن‬‫بانکی‬‫فيش‬‫اصل‬‫و‬‫واریز‬ ‫کشور‬
13‫شماره‬،‫نهم‬‫کوچه‬،)‫(نوبخت‬‫عربعلی‬‫خيابان‬،)‫انا‬‫(آپاد‬‫خرمشهر‬‫خيابان‬،‫شمالی‬‫ی‬‫سهرورد‬‫خيابان‬،‫تهران‬:‫نشانی‬
‫تکفا‬‫کشور-ماهنامه‬‫ای‬‫رایانه‬‫صنفی‬‫نظام‬‫سازمان‬‫بيرخانه‬‫د‬
88741149-88741151-88734034-88734035:‫تلفن‬
‫تومان‬10000
‫تومان‬60000
‫تومان‬120000
‫؟؟؟‬