1  Decamber 2010
 
แสง สี และการมองเห็น แสง   การแผ่รังสีแม่เหล็กไฟฟ้าในช่วงความยาวคลื่นที่สายตามนุษย์มองเห็น  รวมถึงการแผ่รังสีแม่เหล็กไฟฟ้าในช่วงความยาวคลื่นตั้งแต่  รังสีอัลตร้าไวโอเลต ,  รังสีเอ๊กซ์  ที่มีความยาวคลื่นสั้นกว่า  หรือ คลื่นวิทยุ , คลื่นโทรทัศน์และพลังงานไฟฟ้า  ที่มีช่วงความยาวคลื่นยาวกว่า  ความเร็วของแสงอยู่ที่  300,000  กิโลเมตรต่อวินาที
แสง สี และการมองเห็น สีและความยาวคลื่น ความยาวคลื่นที่แตกต่างกันนั้น จะถูกตรวจจับได้ด้วยดวงตาของมนุษย์ ซึ่งจะแปลผลด้วยสมองของมนุษย์ให้เป็นสีต่างๆ ในช่วง  สีแดง ซึ่งมีความยาวคลื่นยาวสุด  ( ความถี่ต่ำสุด )  ที่มนุษย์มองเห็นได้ ถึง สีม่วง  ซึ่งมีความยาวคลื่นสั้นสุด  ( ความถี่สูงสุด )  ที่มนุษย์มองเห็นได้ ความถี่ที่อยู่ในช่วงนี้ จะมี สีส้ม ,  สีเหลือง ,  สีเขียว ,  สีน้ำเงิน  และ  สีคราม
แสง สี และการมองเห็น แสงมีคุณสมบัติทวิภาวะ  1.  แสงเป็นคลื่น  :  แสงเป็นคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า 2.  แสงเป็นอนุภาค  :  แสงเป็นก้อนพลังงานเรียกอนุภาคแสงว่าโฟตอน
แสง สี และการมองเห็น พฤติกรรมต่าง ๆ ของแสง  1.  การสะท้อน  ( Reflection)  เป็นพฤติกรรมที่แสงตกกระทบบนตัวกลางและสะท้อนตัวออก ถ้าตัวกลางเป็นวัตถุผิวเรียบขัดมัน จะทำให้มุมของแสงที่ตกกระทบจะมีค่าเท่ากับมุมสะท้อน
แสง สี และการมองเห็น 3.  การกระจาย  ( Diffusion)  เป็นพฤติกรรมที่แสงจะกระจายตัวออกเมื่อกระทบถูกผิวของตัวกลาง เราใช้ประโยชน์จากการกระจายตัวของลำแสง เมื่อกระทบตัวกลางนี้ เช่น ใช้แผ่นพลาสติกใสปิดดวงโคม เพื่อลดความจ้าจากหลอดไฟ
แสง สี และการมองเห็น พฤติกรรมต่าง ๆ ของแสง  4.  การดูดกลืน  ( Absorbtion)  เป็นพฤติกรรมที่แสงถูกดูดกลืนหลายเข้าไปในตัวกลาง โดยทั่วไปเมื่อพลังงานแสงถูกดูดกลืนหายเข้าไปในวัตถุใด ๆ มันจะเปลี่ยนเป็นพลังงานความร้อน
แสง สี และการมองเห็น พฤติกรรมต่าง ๆ ของแสง  5.  การทะลุผ่าน  ( Transmission)  เป็นพฤติกรรมที่แสงพุ่งชนตัวกลางแล้วทะลุผ่านมันออกไปอีกด้านหนึ่ง  6
แสง สี และการมองเห็น พฤติกรรมต่าง ๆ ของแสง  6.  การส่องสว่าง  ( Illumination)  ปริมาณแห่งการส่องสว่างบนพื้นผิวใด ๆ จะแปรตามโดยตรงกับความเข้มแห่งการส่องสว่าง  ระหว่างพื้นผิวนั้นกับแหล่งกำเนิดแสง
แสง สี และการมองเห็น พฤติกรรมต่าง ๆ ของแสง  7.  ความจ้า  ( Brighten)  ความจ้าเป็นผลซึ่งเกิดจากการที่แสงถูกสะท้อนออกจากผิววัตถุ หรือพุ่งออกจากแหล่งกำเนิดแสงเข้าสู่ตา
แสง สี และการมองเห็น หน่วยที่ใช้ในการวัดแสง ปริมาณ หน่วย  ตัวย่อ หมายเหตุ พลังงานของการส่องสว่าง จูล  ( joule) J ฟลักซ์ส่องสว่าง  ( Luminous flux) ลูเมน  ( lumen)  หรือ แคนเดลา  ·  สเตอเรเดียน  ( candela · steradian) lm อาจเรียกว่า กำลังของความสว่าง  ( Luminous power) ความเข้มของการส่องสว่าง  ( Luminous intensity) แคนเดลา  ( candela) cd ความเข้มของความสว่าง  ( Luminance) แคนเดลา / ตารางเมตร  ( candela/square metre) cd/m 2 อาจเรียกว่า ความหนาแน่นของความเข้มการส่องสว่าง ความสว่าง  ( Illuminance) ลักซ์  ( lux)  หรือ ลูเมน / ตารางเมตร lx ประสิทธิภาพการส่องสว่าง  ( Luminous efficiency) ลูเมน ต่อ วัตต์  ( lumens per watt) lm/W
แสง สี และการมองเห็น การมองเห็น เป็นระบบรับความรู้สึกที่ประกอบด้วย ลูกตา ประสาทตาและสมอง  ( ส่วน  Visual Cortex)  โดยแสงสะท้อนจากวัตถุผ่านตาดำ ไปยังแก้วตา จากนั้นจะหักเหไปตกกระทบบริเวณจอตา  ( Retina)   เซลล์ประสาทบริเวณจอตาจะปรับสัญญาณที่ได้รับส่งไปทางประสาทตา เพื่อให้สมองได้รับทราบและแปลสิ่งที่มองเห็น
แสง สี และการมองเห็น การมองเห็น กระบวนการทางเคมีเกิดขึ้นที่ใบและลำต้น คลอโรฟิลล์  ( chlorophyll)  ที่ใบและลำต้น จะดูดกลืนแสงสีแดงไว้ แสงที่เหลือส่วนใหญ่ คือ แสงสีเขียว ซึ่งจะถูกสะท้อนออกไป ทำให้เรามองเห็นใบเป็นสีเขียว
แสง สี และการมองเห็น สำหรับงานพิมพ์  จะมี  4  สี คือ  สี บานเย็น ( Magent a- สีออกไปทางแดง )  สีเหลือง  สีฟ้า ( Cyan)  และ สีดำ  และเพื่อให้ภาพพิมพ์เหมือนธรรมชาติซึ่งจะมีการไล่ระดับสีที่แตกต่างกัน จึงมีการพิมพ์สีในลักษณะเป็นจุดๆ
แสง สี และการมองเห็น แหล่งกำเนิดแสง 1 .  แสงธรรมชาติ  (Natural Light)   แสงที่ได้จากพลังงานตามธรรมชาติ เช่น ดวงอาทิตย์
แสง สี และการมองเห็น แหล่งกำเนิดแสง 1 .  แสงประดิษฐ์  (Artificial Light)   แสงที่ได้จากการที่มนุษย์ประดิษฐ์คิดค้นขึ้นโดยอาศัยธรรมชาติและเทคโนโลยี่ เช่น แสงจากดวงโคมต่างๆ
แสง สี และการมองเห็น การกำเนิดแสงสามารถแบ่งได้ออกเป็น  2  ลักษณะคือ  1.  แบบอินแคนเดสเซนต์  (  INCANDESCENCE)  การกำเนิดแสงที่เกิดจากการเผาหรือการให้พลังงานความร้อน เช่น การเผาแท่งเหล็กที่ความร้อนสูงมากๆ
แสง สี และการมองเห็น การกำเนิดแสงสามารถแบ่งได้ออกเป็น  2  ลักษณะคือ  2.  แบบลูมิเนสเซนต์  (  LUMINESCENCE )   แสงที่ไม่ได้เกิดจากการเปลี่ยนพลังงานความร้อนให้เป็นพลังงานแสง เช่น แสงจากตัวแมลง , แสงที่เกิดจากปฏิกิริยาเคมี ,  รวมไปถึงแสงที่เกิดจากการปล่อยประจุของก๊าซ
 
แสง สี และการมองเห็น ทฤษฎีสีแสง  ( Light Color) ทฤษฎีสีที่เกี่ยวข้องกับ งานออกแบบทัศนศิลป์ สามารถแบ่งได้เป็น  2  แบบคือ  ทฤษฎีสีแสง  ( Light Color)  การผสมของสีประเภทนี้ เป็นการผสมสีแสง  เรียกว่า การผสมแบบบวก  ( Additive Mixing)  ทฤษฎีสีวัตถุธาตุ ( Pigmentary Color)  การผสมของสีประเภทนี้เป็น การผสมของรงควัตถุ  ( Pigment)  เรียกว่า การผสมแบบลบ  ( Subtractive Mixing)  ซึ่งจะได้กล่าวถึงตามลำดับ ดังต่อไปนี้
แสง สี และการมองเห็น ทฤษฎีสีแสง  ( Light Color) แสงอาทิตย์มีสีต่าง ๆ รวมกันอยู่ เมื่อให้แสงอาทิตย์ส่องผ่านแท่งแก้ว รูปสามเหลี่ยม  ( Prism)  แสงที่ผ่านออกมาอีกด้านหนึ่งจะมี  7  สี คือ  ม่วง  คราม  น้ำเงิน  เขียว   เหลือง   แสด   แดง  และถ้านำสีทั้ง  7  รวมกันเป็นสีขาว แสงในธรรมชาตินั้นมีอยู่ถึง  7  สี แต่รวมกันอยู่ เรียกว่า   Spectrum
แสง สี และการมองเห็น ทฤษฎีสีแสง  ( Light Color) แม่สีบวก  ( Additive Color)  หรือแม่สีวิทยาศาสตร์ มี  3  สี คือ 1.  สีแดง  ( Red, R) 2.  สีเขียว  ( Green, G) 3.  น้ำเงิน  ( Blue, B)
แสง สี และการมองเห็น การผสมสีแบบบวก  ( Additive Color Mixing) การผสมของแสงสีขาวด้วยลำแสงที่มีสีต่าง ๆ ตามความยาวคลื่นแสง ความยาวคลื่นแสงพื้นฐานได้แก่  สีแดง  เขียว  และ น้ำเงิน  เมื่อมีการซ้อนทับกัน ก็จะก่อให้เกิดการบวก และรวมตัวกันของความยาวคลื่นแสง”แสงหรือแม่สีทั้งสามนี้ เป็นสีขั้นต้น เมื่อผสมเข้าด้วยกันเป็นคู่ จะได้สีขั้นที่สอง
 
ชนิดของหลอดไฟ  1.  หลอดไส้  ราคาถูก สีของแสงดี ติดตั้งง่าย ให้แสงสว่างทันทีเมื่อเปิด ประสิทธิภาพต่ำมาก อายุ การใช้งานสั้น ไฟฟ้าที่ป้อนให้หลอดจะถูกเปลี่ยนเป็นความร้อนกว่าร้อยละ  90  จึงไม่ประหยัด พลังงาน แต่เหมาะสมกับงานประเภทที่ต้องการหรี่แสง เช่น ห้องจัดเลี้ยงตามโรงแรม หรือใช้ กับโคมระย้าที่ประกอบด้วยผลึกแก้วเพื่อเน้นความสวยงาม
ชนิดของหลอดไฟ  2.  หลอดฟลูออเรสเซนต์  เป็นหลอดที่มีประสิทธิภาพแสงและอายุการใช้งานมากกว่าหลอดไส้ หลอดฟลูออเรสเซนต์แท่งยาวที่ใช้แพร่หลายมีขนาด  36  วัตต์ แต่ก็ยังมีหลอดไฟประสิทธิภาพ สูง  ( หลอดซุปเปอร์ลักซ์ )  ซึ่งมีราคาต่อหลอดแพงกว่าหลอดไฟ  36  วัตต์ธรรมดา แต่ให้ปริมาณ แสงมากกว่าร้อยละ  20  ในขนาดการใช้ไฟฟ้าที่เท่ากัน
ชนิดของหลอดไฟ  3.  หลอดคอมแพคฟลูออเรสเซนต์  ( CFL)  หลอดตะเกียบชนิดที่ให้สีของแสงออกมาเทียบ เท่าร้อยละ  85  ของหลอดไส้  ( ให้สีของแสงดีที่สุด )  สำหรับใช้แทนหลอดไส้เพื่อช่วยประหยัด ไฟ และอายุการใช้งานนานกว่า  8  เท่าของหลอดไส้ มี  2  ประเภท คือ แบบขั้วเกลียวและแบบ ขั้วเสียบ
ชนิดของหลอดไฟ  4.  หลอดแสงจันทร์  ประสิทธิภาพแสงต่ำกว่าหลอดฟลูออเรสเซนต์เล็กน้อยแต่อายุการใช้งาน นานกว่าเหมาะสมเป็นไฟสนามตามสวนสาธารณะ แต่เมื่อใช้ไปนานๆคุณภาพ แสงจะลดลง
ชนิดของหลอดไฟ  5.  หลอดเมทัลฮาไลด์  ประสิทธิภาพสูง คุณภาพแสงดีแต่ต้องใช้เวลาอุ่นหลอดเมื่อเปิด เหมาะ สำหรับการใช้ส่องสินค้าในห้างสรรพสินค้า
ชนิดของหลอดไฟ  6.  หลอดโซเดียมความดันสูง  ประสิทธิภาพสูง แต่คุณภาพแสงไม่ดี มักใช้กับไฟถนน คลัง สินค้า ไฟส่องบริเวณที่เปลี่ยนหลอดยาก พื้นที่นอกอาคาร
 
พ . ร . บ . พื้นที่สำนักงาน ,  โรงแรม ,  สถานศึกษา และ โรงพยาบาล / สถานพักฟื้น ค่ากำลังไฟฟ้าแสงสว่างสูงสุด  ( วัตต์ต่อตารางเมตรของพื้นที่ใช้งาน )  ไม่เกิน  16  W/M2   หรือกรณีพื้นที่ร้านขายของ ,  ซูเปอร์มาร์เก็ต และศูนย์การค้า ไม่เกิน  23  W/M2   ทั้งนี้ให้สามารถคิดคำนวณพื้นที่ทั้งอาคารเฉลี่ยได้ โดยไม่รวมพื้นที่จอดรถ แต่รวมถึงไฟฟ้าแสงสว่างทั่วไปที่ใช้ในการโฆษณาเผยแพร่สินค้า ยกเว้น แสงสว่างที่ใช้ในตู้กระจกแสดงสินค้าหน้าร้าน
ประเภทของโคมไฟ   1.  โคมไฟส่องสว่างทั่วไป  (  AMBIENT LIGHT )  นิยมใช้เป็นโคมไฟดาวน์ไลท์เป็นส่วนใหญ่ โดยทั่วไปจะใช้ในห้องรับแขกหรือห้องนั่งเล่น จะติดตั้งโคมไฟในระยะห่างกันประมาณไม่เกิน  2.40   เมตร และต้องเป็นชนิดที่ให้แสงสว่างสม่ำเสมอ
ประเภทของโคมไฟ 2.  โคมไฟชนิดตั้งพื้น ( TORCHIERE)  เป็นโคมไฟที่ให้แสงนุ่มนวลสม่ำเสมอ เหมาะสมกับพื้นที่ที่จะให้ความสว่างไม่เกิน  35  ตารางเมตร
ประเภทของโคมไฟ 3.  โคมตั้งโต๊ะชนิดตกแต่ง  (  DECORATIVE TABLE LAMP )  โดยส่วนใหญ่มักจะนำมาตกแต่ง มากกว่าที่จะใช้งานให้แสงสว่างจึงค่อนข้างมีรูปแบบหลากหลาย
ประเภทของโคมไฟ 4.  โคมไฟห้อย  (  CHANDELIER )  ใช้ส่องเฉพาะเจาะจงบนพื้นที่เพื่อสร้างให้เกิดความรู้สึกเป็นที่รวมกลุ่ม
ประเภทของโคมไฟ 5.  โคมไฟโต๊ะทำงาน (  TASK LIGTH  )   เป็นโคมไฟที่ถูกออกแบบมาเพื่อการใช้งานบนโต๊ะทำงาน จึงต้องสามารถปรับมุมหรือทิศทางได้ง่าย และสามารถเคลื่อนย้ายได้ง่ายช่วยลดแสงสะท้อนจากโคมไฟชนิดอื่น ๆ ภายในห้องได้อีกด้วย
·  ระบบการให้แสงสว่างหลัก  ระบบแสงสว่างหลักที่มีความส่องสว่าง เพียงพอต่อการใช้งานในแต่ละพื้นที่นั้น ๆ  ·  ระบบการให้แสงสว่างรอง  ระบบมีแสงสว่างให้เกิดความสวยงาม หรือเน้นเพื่อให้เกิดความสนใจ สบายตา และ อารมณ์  ·  การให้แสงสว่างที่ดี  มีทั้งระบบการแสงสว่างหลักและแสงสว่างรอง
การส่องสว่างภายในบ้านอยู่อาศัย อพารต์เมนต์ และ โรงแรม ·  หลอดที่ให้แสงสีเหลืองดูน่าอบอุ่น มีค่าความส่องสว่างพื้นที่ทั่วไป  100 - 200  ลักซ์
การส่องสว่างภายในบ้านอยู่อาศัย อพารต์เมนต์ และ โรงแรม ·  ไม่ควรใช้ไฟเกินกว่า  80 %  ของอัตราสวิตช์หรี่ไฟ  ·  มีโคมไฟชนิดอื่นช่วยให้แสงหลัก  เพื่อลดเงาที่เกิดเนื่องจากโคมหลัก  ·  โคมระย้าใช้  20 -25  วัตต์ / ตารางเมตร / 100  ลักซ์ และควรติดตั้งสวิตช์ไฟหรี่ด้วย
การส่องสว่างภายในบ้านอยู่อาศัย อพารต์เมนต์ และ โรงแรม ·  โคมระย้าใช้ขนาดประมาณ  1/12  ของเส้นทะแยงมุมห้อง  ·  ช่องเปิดไฟหรืบควรมีขนาดอย่างน้อย  1/10  ของขนาดเบ้า  ·  การให้แสงสว่างจากหรืบเพื่อส่องสว่างพืนที่ควรมีเพดานสีขาวหรือสีอ่อน
การส่องสว่างในสำนักงาน ·  สำนักงานทั่วไปมักใช้โคมไฟตัวสะท้อนแสงอะลูมิเนียม ห้องหรือบริเวณสำคัญที่ไม่ต้องการแสงบาดตาก็ควรใช้โคมแบบมีตัวกรองแสงขาวขุ่นหรือแบบเกล็ดแก้ว (  Prismatic Diffuser)
ความส่องสว่าง ·  การใช้หลอดปรอทความดันสูงอาจมีปัญหาในเรื่องแสงสีน้ำเงินที่ ออกมามากในช่วงติดตั้งเริ่มแรก แต่จะจางลงเมื่อติดตั้งไปหลายเดือนแล้ว  ·  การใช้หลอดโซเดียมในโรงงานอุตสาหกรรมใช้ในกรณีไม่พิถีพิถันเรื่องสี
ความส่องสว่างในโรงพยาบาล ·  หลอดที่เหมาะสมสำหรับการตรวจรักษาโรคทั่วไปคือ  หลอดคูลไวท์ ·  ควรใช้หลอดเหมือนกันทั้งหมด  เพื่อไม่ให้หลอกตา
ความส่องสว่างในโรงพยาบาล ·  โคมที่เหมาะสำหรับงานโรงพยาบาลในบริเวณที่มีคนไข้ คือโคมที่มีแผ่นกรองแสงขาวขุ่นหรือเกล็ดแก้ว แต่มีปัญหาเรื่องประสิทธิภาพของโคมที่ใช้ไฟฟ้ามาก  ·  แสงสว่างในห้องผ่าตัดควรสว่างมากเพื่อไม่ให้ต่างมากจากไฟแสงสว่างผ่าตัด
ความส่องสว่างในพิพิธภัณฑ์ ·  วัตถุที่ไวต่อ  UV  ไม่ควรให้แสงมากกว่า  120000  ลักซ์ - ชม ./ ปี  ·  วัตถุที่ไม่ไวต่อ  UV  ไม่ควรให้แสงมากกว่า  180000  ลักซ์ - ชม ./ ปี
ความส่องสว่างในร้านค้า และ ศูนย์การค้า ·  หลอดให้แสงทั่วไปที่เหมาะกับศูนย์การค้าควรให้แสงที่ส่องทุกสีเด่น  ·  บริเวณที่ต้องการให้เห็นวัสดุสีขาว เช่น เครื่องเขียนควรใช้หลอดแสงสีขาว  ·  การส่องเน้นสินค้าไม่ควรใช้แสงสว่างสมำเสมอ
 
 
แสงอูลตร้าไวโอเล็ต
Optical  Illusion
Stereo  picture
Stereo  picture
Stereo  picture
Stereo  picture
1  December 2010

System lighting

  • 1.
  • 2.
  • 3.
    แสง สี และการมองเห็นแสง การแผ่รังสีแม่เหล็กไฟฟ้าในช่วงความยาวคลื่นที่สายตามนุษย์มองเห็น รวมถึงการแผ่รังสีแม่เหล็กไฟฟ้าในช่วงความยาวคลื่นตั้งแต่ รังสีอัลตร้าไวโอเลต , รังสีเอ๊กซ์ ที่มีความยาวคลื่นสั้นกว่า หรือ คลื่นวิทยุ , คลื่นโทรทัศน์และพลังงานไฟฟ้า ที่มีช่วงความยาวคลื่นยาวกว่า ความเร็วของแสงอยู่ที่ 300,000 กิโลเมตรต่อวินาที
  • 4.
    แสง สี และการมองเห็นสีและความยาวคลื่น ความยาวคลื่นที่แตกต่างกันนั้น จะถูกตรวจจับได้ด้วยดวงตาของมนุษย์ ซึ่งจะแปลผลด้วยสมองของมนุษย์ให้เป็นสีต่างๆ ในช่วง สีแดง ซึ่งมีความยาวคลื่นยาวสุด ( ความถี่ต่ำสุด ) ที่มนุษย์มองเห็นได้ ถึง สีม่วง ซึ่งมีความยาวคลื่นสั้นสุด ( ความถี่สูงสุด ) ที่มนุษย์มองเห็นได้ ความถี่ที่อยู่ในช่วงนี้ จะมี สีส้ม , สีเหลือง , สีเขียว , สีน้ำเงิน และ สีคราม
  • 5.
    แสง สี และการมองเห็นแสงมีคุณสมบัติทวิภาวะ 1. แสงเป็นคลื่น : แสงเป็นคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า 2. แสงเป็นอนุภาค : แสงเป็นก้อนพลังงานเรียกอนุภาคแสงว่าโฟตอน
  • 6.
    แสง สี และการมองเห็นพฤติกรรมต่าง ๆ ของแสง 1. การสะท้อน ( Reflection) เป็นพฤติกรรมที่แสงตกกระทบบนตัวกลางและสะท้อนตัวออก ถ้าตัวกลางเป็นวัตถุผิวเรียบขัดมัน จะทำให้มุมของแสงที่ตกกระทบจะมีค่าเท่ากับมุมสะท้อน
  • 7.
    แสง สี และการมองเห็น3. การกระจาย ( Diffusion) เป็นพฤติกรรมที่แสงจะกระจายตัวออกเมื่อกระทบถูกผิวของตัวกลาง เราใช้ประโยชน์จากการกระจายตัวของลำแสง เมื่อกระทบตัวกลางนี้ เช่น ใช้แผ่นพลาสติกใสปิดดวงโคม เพื่อลดความจ้าจากหลอดไฟ
  • 8.
    แสง สี และการมองเห็นพฤติกรรมต่าง ๆ ของแสง 4. การดูดกลืน ( Absorbtion) เป็นพฤติกรรมที่แสงถูกดูดกลืนหลายเข้าไปในตัวกลาง โดยทั่วไปเมื่อพลังงานแสงถูกดูดกลืนหายเข้าไปในวัตถุใด ๆ มันจะเปลี่ยนเป็นพลังงานความร้อน
  • 9.
    แสง สี และการมองเห็นพฤติกรรมต่าง ๆ ของแสง 5. การทะลุผ่าน ( Transmission) เป็นพฤติกรรมที่แสงพุ่งชนตัวกลางแล้วทะลุผ่านมันออกไปอีกด้านหนึ่ง 6
  • 10.
    แสง สี และการมองเห็นพฤติกรรมต่าง ๆ ของแสง 6. การส่องสว่าง ( Illumination) ปริมาณแห่งการส่องสว่างบนพื้นผิวใด ๆ จะแปรตามโดยตรงกับความเข้มแห่งการส่องสว่าง ระหว่างพื้นผิวนั้นกับแหล่งกำเนิดแสง
  • 11.
    แสง สี และการมองเห็นพฤติกรรมต่าง ๆ ของแสง 7. ความจ้า ( Brighten) ความจ้าเป็นผลซึ่งเกิดจากการที่แสงถูกสะท้อนออกจากผิววัตถุ หรือพุ่งออกจากแหล่งกำเนิดแสงเข้าสู่ตา
  • 12.
    แสง สี และการมองเห็นหน่วยที่ใช้ในการวัดแสง ปริมาณ หน่วย ตัวย่อ หมายเหตุ พลังงานของการส่องสว่าง จูล ( joule) J ฟลักซ์ส่องสว่าง ( Luminous flux) ลูเมน ( lumen) หรือ แคนเดลา · สเตอเรเดียน ( candela · steradian) lm อาจเรียกว่า กำลังของความสว่าง ( Luminous power) ความเข้มของการส่องสว่าง ( Luminous intensity) แคนเดลา ( candela) cd ความเข้มของความสว่าง ( Luminance) แคนเดลา / ตารางเมตร ( candela/square metre) cd/m 2 อาจเรียกว่า ความหนาแน่นของความเข้มการส่องสว่าง ความสว่าง ( Illuminance) ลักซ์ ( lux) หรือ ลูเมน / ตารางเมตร lx ประสิทธิภาพการส่องสว่าง ( Luminous efficiency) ลูเมน ต่อ วัตต์ ( lumens per watt) lm/W
  • 13.
    แสง สี และการมองเห็นการมองเห็น เป็นระบบรับความรู้สึกที่ประกอบด้วย ลูกตา ประสาทตาและสมอง ( ส่วน Visual Cortex) โดยแสงสะท้อนจากวัตถุผ่านตาดำ ไปยังแก้วตา จากนั้นจะหักเหไปตกกระทบบริเวณจอตา ( Retina) เซลล์ประสาทบริเวณจอตาจะปรับสัญญาณที่ได้รับส่งไปทางประสาทตา เพื่อให้สมองได้รับทราบและแปลสิ่งที่มองเห็น
  • 14.
    แสง สี และการมองเห็นการมองเห็น กระบวนการทางเคมีเกิดขึ้นที่ใบและลำต้น คลอโรฟิลล์ ( chlorophyll) ที่ใบและลำต้น จะดูดกลืนแสงสีแดงไว้ แสงที่เหลือส่วนใหญ่ คือ แสงสีเขียว ซึ่งจะถูกสะท้อนออกไป ทำให้เรามองเห็นใบเป็นสีเขียว
  • 15.
    แสง สี และการมองเห็นสำหรับงานพิมพ์ จะมี 4 สี คือ สี บานเย็น ( Magent a- สีออกไปทางแดง ) สีเหลือง สีฟ้า ( Cyan) และ สีดำ และเพื่อให้ภาพพิมพ์เหมือนธรรมชาติซึ่งจะมีการไล่ระดับสีที่แตกต่างกัน จึงมีการพิมพ์สีในลักษณะเป็นจุดๆ
  • 16.
    แสง สี และการมองเห็นแหล่งกำเนิดแสง 1 . แสงธรรมชาติ (Natural Light) แสงที่ได้จากพลังงานตามธรรมชาติ เช่น ดวงอาทิตย์
  • 17.
    แสง สี และการมองเห็นแหล่งกำเนิดแสง 1 . แสงประดิษฐ์ (Artificial Light) แสงที่ได้จากการที่มนุษย์ประดิษฐ์คิดค้นขึ้นโดยอาศัยธรรมชาติและเทคโนโลยี่ เช่น แสงจากดวงโคมต่างๆ
  • 18.
    แสง สี และการมองเห็นการกำเนิดแสงสามารถแบ่งได้ออกเป็น 2 ลักษณะคือ 1. แบบอินแคนเดสเซนต์ ( INCANDESCENCE) การกำเนิดแสงที่เกิดจากการเผาหรือการให้พลังงานความร้อน เช่น การเผาแท่งเหล็กที่ความร้อนสูงมากๆ
  • 19.
    แสง สี และการมองเห็นการกำเนิดแสงสามารถแบ่งได้ออกเป็น 2 ลักษณะคือ 2. แบบลูมิเนสเซนต์ ( LUMINESCENCE ) แสงที่ไม่ได้เกิดจากการเปลี่ยนพลังงานความร้อนให้เป็นพลังงานแสง เช่น แสงจากตัวแมลง , แสงที่เกิดจากปฏิกิริยาเคมี , รวมไปถึงแสงที่เกิดจากการปล่อยประจุของก๊าซ
  • 20.
  • 21.
    แสง สี และการมองเห็นทฤษฎีสีแสง ( Light Color) ทฤษฎีสีที่เกี่ยวข้องกับ งานออกแบบทัศนศิลป์ สามารถแบ่งได้เป็น 2 แบบคือ ทฤษฎีสีแสง ( Light Color) การผสมของสีประเภทนี้ เป็นการผสมสีแสง เรียกว่า การผสมแบบบวก ( Additive Mixing) ทฤษฎีสีวัตถุธาตุ ( Pigmentary Color) การผสมของสีประเภทนี้เป็น การผสมของรงควัตถุ ( Pigment) เรียกว่า การผสมแบบลบ ( Subtractive Mixing) ซึ่งจะได้กล่าวถึงตามลำดับ ดังต่อไปนี้
  • 22.
    แสง สี และการมองเห็นทฤษฎีสีแสง ( Light Color) แสงอาทิตย์มีสีต่าง ๆ รวมกันอยู่ เมื่อให้แสงอาทิตย์ส่องผ่านแท่งแก้ว รูปสามเหลี่ยม ( Prism) แสงที่ผ่านออกมาอีกด้านหนึ่งจะมี 7 สี คือ ม่วง คราม น้ำเงิน เขียว เหลือง แสด แดง และถ้านำสีทั้ง 7 รวมกันเป็นสีขาว แสงในธรรมชาตินั้นมีอยู่ถึง 7 สี แต่รวมกันอยู่ เรียกว่า Spectrum
  • 23.
    แสง สี และการมองเห็นทฤษฎีสีแสง ( Light Color) แม่สีบวก ( Additive Color) หรือแม่สีวิทยาศาสตร์ มี 3 สี คือ 1. สีแดง ( Red, R) 2. สีเขียว ( Green, G) 3. น้ำเงิน ( Blue, B)
  • 24.
    แสง สี และการมองเห็นการผสมสีแบบบวก ( Additive Color Mixing) การผสมของแสงสีขาวด้วยลำแสงที่มีสีต่าง ๆ ตามความยาวคลื่นแสง ความยาวคลื่นแสงพื้นฐานได้แก่ สีแดง เขียว และ น้ำเงิน เมื่อมีการซ้อนทับกัน ก็จะก่อให้เกิดการบวก และรวมตัวกันของความยาวคลื่นแสง”แสงหรือแม่สีทั้งสามนี้ เป็นสีขั้นต้น เมื่อผสมเข้าด้วยกันเป็นคู่ จะได้สีขั้นที่สอง
  • 25.
  • 26.
    ชนิดของหลอดไฟ 1. หลอดไส้ ราคาถูก สีของแสงดี ติดตั้งง่าย ให้แสงสว่างทันทีเมื่อเปิด ประสิทธิภาพต่ำมาก อายุ การใช้งานสั้น ไฟฟ้าที่ป้อนให้หลอดจะถูกเปลี่ยนเป็นความร้อนกว่าร้อยละ 90 จึงไม่ประหยัด พลังงาน แต่เหมาะสมกับงานประเภทที่ต้องการหรี่แสง เช่น ห้องจัดเลี้ยงตามโรงแรม หรือใช้ กับโคมระย้าที่ประกอบด้วยผลึกแก้วเพื่อเน้นความสวยงาม
  • 27.
    ชนิดของหลอดไฟ 2. หลอดฟลูออเรสเซนต์ เป็นหลอดที่มีประสิทธิภาพแสงและอายุการใช้งานมากกว่าหลอดไส้ หลอดฟลูออเรสเซนต์แท่งยาวที่ใช้แพร่หลายมีขนาด 36 วัตต์ แต่ก็ยังมีหลอดไฟประสิทธิภาพ สูง ( หลอดซุปเปอร์ลักซ์ ) ซึ่งมีราคาต่อหลอดแพงกว่าหลอดไฟ 36 วัตต์ธรรมดา แต่ให้ปริมาณ แสงมากกว่าร้อยละ 20 ในขนาดการใช้ไฟฟ้าที่เท่ากัน
  • 28.
    ชนิดของหลอดไฟ 3. หลอดคอมแพคฟลูออเรสเซนต์ ( CFL) หลอดตะเกียบชนิดที่ให้สีของแสงออกมาเทียบ เท่าร้อยละ 85 ของหลอดไส้ ( ให้สีของแสงดีที่สุด ) สำหรับใช้แทนหลอดไส้เพื่อช่วยประหยัด ไฟ และอายุการใช้งานนานกว่า 8 เท่าของหลอดไส้ มี 2 ประเภท คือ แบบขั้วเกลียวและแบบ ขั้วเสียบ
  • 29.
    ชนิดของหลอดไฟ 4. หลอดแสงจันทร์ ประสิทธิภาพแสงต่ำกว่าหลอดฟลูออเรสเซนต์เล็กน้อยแต่อายุการใช้งาน นานกว่าเหมาะสมเป็นไฟสนามตามสวนสาธารณะ แต่เมื่อใช้ไปนานๆคุณภาพ แสงจะลดลง
  • 30.
    ชนิดของหลอดไฟ 5. หลอดเมทัลฮาไลด์ ประสิทธิภาพสูง คุณภาพแสงดีแต่ต้องใช้เวลาอุ่นหลอดเมื่อเปิด เหมาะ สำหรับการใช้ส่องสินค้าในห้างสรรพสินค้า
  • 31.
    ชนิดของหลอดไฟ 6. หลอดโซเดียมความดันสูง ประสิทธิภาพสูง แต่คุณภาพแสงไม่ดี มักใช้กับไฟถนน คลัง สินค้า ไฟส่องบริเวณที่เปลี่ยนหลอดยาก พื้นที่นอกอาคาร
  • 32.
  • 33.
    พ . ร. บ . พื้นที่สำนักงาน , โรงแรม , สถานศึกษา และ โรงพยาบาล / สถานพักฟื้น ค่ากำลังไฟฟ้าแสงสว่างสูงสุด ( วัตต์ต่อตารางเมตรของพื้นที่ใช้งาน ) ไม่เกิน 16 W/M2 หรือกรณีพื้นที่ร้านขายของ , ซูเปอร์มาร์เก็ต และศูนย์การค้า ไม่เกิน 23 W/M2 ทั้งนี้ให้สามารถคิดคำนวณพื้นที่ทั้งอาคารเฉลี่ยได้ โดยไม่รวมพื้นที่จอดรถ แต่รวมถึงไฟฟ้าแสงสว่างทั่วไปที่ใช้ในการโฆษณาเผยแพร่สินค้า ยกเว้น แสงสว่างที่ใช้ในตู้กระจกแสดงสินค้าหน้าร้าน
  • 34.
    ประเภทของโคมไฟ 1. โคมไฟส่องสว่างทั่วไป ( AMBIENT LIGHT ) นิยมใช้เป็นโคมไฟดาวน์ไลท์เป็นส่วนใหญ่ โดยทั่วไปจะใช้ในห้องรับแขกหรือห้องนั่งเล่น จะติดตั้งโคมไฟในระยะห่างกันประมาณไม่เกิน 2.40 เมตร และต้องเป็นชนิดที่ให้แสงสว่างสม่ำเสมอ
  • 35.
    ประเภทของโคมไฟ 2. โคมไฟชนิดตั้งพื้น ( TORCHIERE) เป็นโคมไฟที่ให้แสงนุ่มนวลสม่ำเสมอ เหมาะสมกับพื้นที่ที่จะให้ความสว่างไม่เกิน 35 ตารางเมตร
  • 36.
    ประเภทของโคมไฟ 3. โคมตั้งโต๊ะชนิดตกแต่ง ( DECORATIVE TABLE LAMP ) โดยส่วนใหญ่มักจะนำมาตกแต่ง มากกว่าที่จะใช้งานให้แสงสว่างจึงค่อนข้างมีรูปแบบหลากหลาย
  • 37.
    ประเภทของโคมไฟ 4. โคมไฟห้อย ( CHANDELIER ) ใช้ส่องเฉพาะเจาะจงบนพื้นที่เพื่อสร้างให้เกิดความรู้สึกเป็นที่รวมกลุ่ม
  • 38.
    ประเภทของโคมไฟ 5. โคมไฟโต๊ะทำงาน ( TASK LIGTH ) เป็นโคมไฟที่ถูกออกแบบมาเพื่อการใช้งานบนโต๊ะทำงาน จึงต้องสามารถปรับมุมหรือทิศทางได้ง่าย และสามารถเคลื่อนย้ายได้ง่ายช่วยลดแสงสะท้อนจากโคมไฟชนิดอื่น ๆ ภายในห้องได้อีกด้วย
  • 39.
    · ระบบการให้แสงสว่างหลัก ระบบแสงสว่างหลักที่มีความส่องสว่าง เพียงพอต่อการใช้งานในแต่ละพื้นที่นั้น ๆ · ระบบการให้แสงสว่างรอง ระบบมีแสงสว่างให้เกิดความสวยงาม หรือเน้นเพื่อให้เกิดความสนใจ สบายตา และ อารมณ์ · การให้แสงสว่างที่ดี มีทั้งระบบการแสงสว่างหลักและแสงสว่างรอง
  • 40.
    การส่องสว่างภายในบ้านอยู่อาศัย อพารต์เมนต์ และโรงแรม · หลอดที่ให้แสงสีเหลืองดูน่าอบอุ่น มีค่าความส่องสว่างพื้นที่ทั่วไป 100 - 200 ลักซ์
  • 41.
    การส่องสว่างภายในบ้านอยู่อาศัย อพารต์เมนต์ และโรงแรม · ไม่ควรใช้ไฟเกินกว่า 80 % ของอัตราสวิตช์หรี่ไฟ · มีโคมไฟชนิดอื่นช่วยให้แสงหลัก เพื่อลดเงาที่เกิดเนื่องจากโคมหลัก · โคมระย้าใช้ 20 -25 วัตต์ / ตารางเมตร / 100 ลักซ์ และควรติดตั้งสวิตช์ไฟหรี่ด้วย
  • 42.
    การส่องสว่างภายในบ้านอยู่อาศัย อพารต์เมนต์ และโรงแรม · โคมระย้าใช้ขนาดประมาณ 1/12 ของเส้นทะแยงมุมห้อง · ช่องเปิดไฟหรืบควรมีขนาดอย่างน้อย 1/10 ของขนาดเบ้า · การให้แสงสว่างจากหรืบเพื่อส่องสว่างพืนที่ควรมีเพดานสีขาวหรือสีอ่อน
  • 43.
    การส่องสว่างในสำนักงาน · สำนักงานทั่วไปมักใช้โคมไฟตัวสะท้อนแสงอะลูมิเนียม ห้องหรือบริเวณสำคัญที่ไม่ต้องการแสงบาดตาก็ควรใช้โคมแบบมีตัวกรองแสงขาวขุ่นหรือแบบเกล็ดแก้ว ( Prismatic Diffuser)
  • 44.
    ความส่องสว่าง · การใช้หลอดปรอทความดันสูงอาจมีปัญหาในเรื่องแสงสีน้ำเงินที่ ออกมามากในช่วงติดตั้งเริ่มแรก แต่จะจางลงเมื่อติดตั้งไปหลายเดือนแล้ว · การใช้หลอดโซเดียมในโรงงานอุตสาหกรรมใช้ในกรณีไม่พิถีพิถันเรื่องสี
  • 45.
    ความส่องสว่างในโรงพยาบาล · หลอดที่เหมาะสมสำหรับการตรวจรักษาโรคทั่วไปคือ หลอดคูลไวท์ · ควรใช้หลอดเหมือนกันทั้งหมด เพื่อไม่ให้หลอกตา
  • 46.
    ความส่องสว่างในโรงพยาบาล · โคมที่เหมาะสำหรับงานโรงพยาบาลในบริเวณที่มีคนไข้ คือโคมที่มีแผ่นกรองแสงขาวขุ่นหรือเกล็ดแก้ว แต่มีปัญหาเรื่องประสิทธิภาพของโคมที่ใช้ไฟฟ้ามาก · แสงสว่างในห้องผ่าตัดควรสว่างมากเพื่อไม่ให้ต่างมากจากไฟแสงสว่างผ่าตัด
  • 47.
    ความส่องสว่างในพิพิธภัณฑ์ · วัตถุที่ไวต่อ UV ไม่ควรให้แสงมากกว่า 120000 ลักซ์ - ชม ./ ปี · วัตถุที่ไม่ไวต่อ UV ไม่ควรให้แสงมากกว่า 180000 ลักซ์ - ชม ./ ปี
  • 48.
    ความส่องสว่างในร้านค้า และ ศูนย์การค้า· หลอดให้แสงทั่วไปที่เหมาะกับศูนย์การค้าควรให้แสงที่ส่องทุกสีเด่น · บริเวณที่ต้องการให้เห็นวัสดุสีขาว เช่น เครื่องเขียนควรใช้หลอดแสงสีขาว · การส่องเน้นสินค้าไม่ควรใช้แสงสว่างสมำเสมอ
  • 49.
  • 50.
  • 51.
  • 52.
  • 53.
  • 54.
  • 55.
  • 56.
  • 57.