دوره آموزشی کنترل کیفیت

‫کیفیت‬ ‫تضمین‬ ‫و‬ ‫کنترل‬
Presented by : Keyhan Abbasian
QCS‫کند‬ ‫می‬ ‫برگزار‬ ‫ایران‬:
‫آبان‬ ‫هفتم‬1393
Quality control & Quality assurance

Quality control & Quality Assurance
ISO
9000
‫كيفيت‬ ‫مديريت‬
‫جامع‬
1900 1908 1927 1960 1980 ……..
‫سطوح‬
‫اپراتور‬
‫كارگر‬ ‫سر‬
‫بازرسي‬
‫آماري‬
‫جامع‬ ‫كيفيت‬
‫بر‬‫ي‬‫ر‬‫و‬‫مر‬‫ند‬‫و‬‫ر‬‫كيفيت‬‫كنترل‬

‫سيستم‬ ‫تعريف‬:
‫سيستم‬‫مجموعه‬‫اي‬‫از‬‫عناصر‬‫به‬‫هم‬‫وابسته‬‫است‬
‫كه‬‫بمنظور‬‫دستيافتن‬‫به‬‫هدف‬(‫اهداف‬)‫با‬‫يكديگر‬
‫درتعاملند‬.
‫حرکتی‬ ‫سيستم‬
‫گوارش‬ ‫سيستم‬
‫عصبی‬ ‫سيستم‬

‫سيستم‬ ‫تحليلگري‬ ‫اصول‬
‫زيرسيستم‬A
‫عملگر‬A
‫فرآيند‬A
‫زيرسيستم‬B
‫عملگر‬B
‫فرآيند‬B
‫زيرسيستم‬C
‫عملگر‬C
‫فرآيند‬C
‫سيستم‬

Process Owners( (‫فرآيند‬ ‫صاحبان‬
‫سيستم‬ ‫خود‬ ‫به‬ ‫مربوط‬ ‫فرايندهای‬ ‫اجرای‬ ‫با‬ ‫فرآيند‬ ‫صاحبان‬
‫ميگذارند‬ ‫اجرا‬ ‫به‬ ‫را‬.
A
B

‫فرآيند‬((PROCESS

‫وظيفه‬
‫به‬ ً‫ال‬‫معمو‬ ‫كه‬ ‫است‬ ‫فعاليتي‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫كار‬ ‫از‬ ‫واحدي‬
‫شود‬‫مي‬ ‫انجام‬ ‫نفر‬ ‫يك‬ ‫وسيله‬.
‫وظ‬ ‫نگرش‬‫ي‬‫مدار‬ ‫فه‬

‫ممکن‬ ‫که‬ ‫اشکاالتی‬ ‫های‬ ‫نمونه‬ ‫برخی‬
‫ای‬ ‫وظيفتتته‬ ‫نگتتترش‬ ‫داشتتتتن‬ ‫بتتتا‬ ‫استتتت‬
‫نمايد‬ ‫بروز‬.

‫دو‬ ‫فرآيند‬
‫يك‬ ‫فرآيند‬
.jkwaehlfkj
hlrkjhlskjfd
bg,sbdf,nb
g,sbdfbg,
.jkwaehlfkj
hlrkjhlskjfd
bg
.jkwaehlfkj
hlrkjhlskjfd
bg
.jkwaehlfkj
hlrkjhlskjfd
bg
.jkwaehlfkj
hlrkjhlskjfd
bg
.jkwaehlfkj
hlrkjhlskjfd
bg
.jk
wa
ehlf
kjhl .jkwaehlfkjhl
.jkwaehlfkjhl
‫ا‬ ‫نگرش‬‫جراي‬‫سازمان‬ ‫واحدهاي‬ ‫در‬ ‫فرآيندها‬
input output

‫ها‬ ‫درونداد‬ ‫ها‬ ‫برونداد‬1 2 24 3 1
‫فرآ‬ ‫دامنه‬‫ی‬‫ند‬
‫بازخور‬
‫نتيجه‬
‫فرآيند‬
‫یندی‬‫ا‬‫ر‬‫ف‬‫یکرد‬‫و‬‫ر‬

‫باشد‬ ‫زیر‬ ‫موارد‬ ‫دربردارنده‬ ‫باید‬ ‫فرآیندی‬ ‫نقشه‬ ‫یک‬:
Process Boundaries‫فرآیند‬ ‫مرزهای‬
Process Owner,‫صاحبان‬
Customers and Suppliers‫فرآیند‬ ‫کنندگان‬ ‫تامین‬ ‫و‬ ‫مشتریان‬
Sub-Processes‫فرآیندها‬ ‫زیر‬
Inputs/Outputs‫ها‬ ‫خروجی‬ ‫و‬ ‫ها‬ ‫ورودی‬
Data Collection Points‫ها‬ ‫داده‬ ‫آوری‬ ‫جمع‬ ‫نقاط‬
VA/NVA Activities‫افزوده‬ ‫ارزش‬ ‫بدون‬ ‫و‬ ‫افزوده‬ ‫ارزش‬ ‫با‬ ‫های‬ ‫فعالیت‬
Cycle Time‫فرآیند‬ ‫اجرای‬ ‫زمان‬

‫يك‬ ‫سطح‬ ‫فرآيند‬
‫سه‬ ‫سطح‬ ‫فرآيند‬
‫دو‬ ‫سطح‬ ‫فرآيند‬
‫مديريت‬ ‫و‬ ‫فرآيندي‬ ‫نقش‬ ‫تهيه‬

‫فرآیند‬ ‫تعریف‬‫عام‬ ‫بطور‬
‫ها‬ ‫داده‬ ‫كه‬ ‫هم‬ ‫با‬ ‫مرتبت‬ ‫هاي‬ ‫فعالیت‬ ‫از‬ ‫اي‬ ‫مجموعه‬‫كند‬ ‫مي‬ ‫تبدیل‬ ‫ها‬ ‫ستانده‬ ‫به‬ ‫را‬
‫اطمينان‬ ‫حصول‬
‫مستمر‬ ‫بهبود‬ ‫از‬
‫را‬ ‫فرآیند‬
‫بشناسید‬
‫آید‬ ‫وجود‬ ‫به‬ ‫افزوده‬ ‫ارزش‬ ‫تا‬ ‫شود‬ ‫انجام‬ ‫ها‬ ‫فرآیند‬ ‫همه‬ ‫براي‬ ‫باید‬ ‫ترتیبات‬ ‫این‬.
‫معیارهاي‬
‫را‬ ‫ارزیابي‬
‫كنید‬ ‫تعیین‬
‫سایر‬ ‫با‬ ‫تعامل‬
‫را‬ ‫ها‬ ‫فرآیند‬
‫كنید‬ ‫مشخص‬
‫و‬ ‫ها‬ ‫داده‬
‫را‬ ‫ها‬ ‫ستانده‬
‫كنید‬ ‫تعیین‬

‫فرآیند‬ ‫رویكرد‬ ‫براي‬ ‫نمونه‬ ‫مدل‬ ‫یك‬
‫منابع‬ KPI’s ‫سوابق‬‫تعهد‬
‫ها‬ ‫ورودي‬
‫الزامات‬
‫كار‬ ‫و‬ ‫كسب‬
‫ها‬ ‫خروجي‬
‫كار‬ ‫و‬ ‫كسب‬ ‫الزامات‬
‫فرآیند‬ ‫مالك‬
‫آنالیز‬ ‫و‬ ‫گیري‬ ‫اندازه‬‫تغییر‬ ‫لزوم‬
Key Business Activities
‫فرآیند‬ ‫مالك‬

MACHINE
MEASURMENT
METHOD
MONEY
MOTHER
OF NATURE
MAN
POWER
MATERIAL
PROCESS 7M

PROCESSInputs Outputs
‫ات‬‫ز‬‫تجهي‬
‫انساني‬‫منابع‬
،‫ها‬ ‫روش‬
،‫ها‬ ‫العمل‬‫ر‬‫دستو‬...
‫قوانين‬
‫و‬‫ساختمانها‬
‫ي‬‫كار‬‫فضاهاي‬.

‫مارط‬ ‫فعاليتهااي‬ ‫سازمان‬ ‫یك‬ ‫اثربخش‬ ‫کارکرد‬ ‫براي‬
‫گردد‬ ‫مدیریت‬ ‫و‬ ‫شده‬ ‫شناسایی‬ ‫باید‬ ‫می‬ ‫متعددي‬ ‫بهم‬.
‫کاردن‬ ‫مدیریت‬ ‫با‬ ‫و‬ ‫منابع‬ ‫از‬ ‫استفاده‬ ‫طی‬ ‫که‬ ‫فعاليتی‬
‫ساازد‬ ‫می‬ ‫ميسر‬ ‫را‬ ‫بروندادها‬ ‫به‬ ‫دروندادها‬ ‫دیل‬ ‫ط‬ ‫آن‬
‫شود‬ ‫گرفته‬ ‫نظر‬ ‫در‬ ‫فرآیند‬ ‫یك‬ ‫عنوان‬ ‫به‬ ‫ميتواند‬.

‫ن‬ ‫ر‬ ‫ر‬ ‫ررآندتاها‬ ‫ز‬ ‫سيستتي‬ ‫بكارگيري‬
‫تعامت‬ ‫ن‬ ‫كر‬ ‫بامشخص‬ ‫هيرزه‬ ‫مان‬ ‫سا‬ ‫نك‬
‫آنها‬ ‫ن‬ ‫كر‬ ‫مانرنت‬ ‫ررآنداها‬ ‫زنن‬«‫نكتر‬ ‫ر‬
‫ررآنداي‬»‫ميشو‬ ‫نامياه‬.

‫ز‬ ‫عبارتدا‬ ‫ررآنداي‬ ‫نكر‬ ‫ر‬ ‫مززناي‬ ‫مدارع‬:
‫مدابع‬ ‫ز‬ ‫مؤثر‬ ‫ه‬ ‫زستفا‬ ‫با‬ ‫زهازف‬ ‫به‬ ‫ني‬ ‫مان‬ ‫ها‬ ‫هزنده‬ ‫كاهش‬
‫نظر‬ ‫مور‬ ‫نتانج‬ ‫به‬ ‫ستياب‬ ‫برزي‬ ‫م‬ ‫ال‬ ‫مدا‬ ‫نظام‬ ‫هاي‬ ‫رعاليت‬ ‫شان‬ ‫مشخص‬
‫كلياي‬ ‫هاي‬ ‫رعاليت‬ ‫مانرنت‬ ‫برزي‬ ‫زضح‬ ‫مسئوليت‬ ‫زعتيا‬ ‫قابليت‬ ‫زنجا‬
‫كلياي‬ ‫هاي‬ ‫رعاليت‬ ‫توزنان‬ ‫گيري‬ ‫ه‬ ‫زناز‬ ‫تحلي‬ ‫تجزنه‬
‫مان‬ ‫سا‬ ‫ظانف‬ ‫بين‬ ‫ر‬ ‫كلياي‬ ‫هاي‬ ‫رعاليت‬ ‫زشترزك‬ ‫جوه‬ ‫شان‬ ‫مشخص‬
‫هاي‬ ‫رعاليت‬ ‫پيشررت‬ ‫موجب‬ ‫كه‬ ‫ي‬ ‫موزر‬ ‫شها‬ ‫ر‬ ، ‫مدابع‬ ‫ماندا‬ ‫عوزمل‬ ‫بر‬ ‫تيركز‬
‫هستدا‬ ‫مان‬ ‫سا‬ ‫كلياي‬
‫سانر‬ ‫كدداگان‬ ‫تأمين‬ ، ‫مشترنان‬ ‫بر‬ ‫ها‬ ‫رعاليت‬ ‫آثار‬ ‫نتانج‬ ، ‫ها‬ ‫رنسك‬ ‫ناب‬ ‫زر‬
‫ذندفعان‬

‫فرآیندی‬ ‫نقشه‬ ‫تهیه‬ ‫گامهای‬
‫اهداف‬ ‫تعیین‬
‫فرآیند‬
‫کلیه‬ ‫تعیین‬
‫فرآیند‬ ‫گامهای‬
‫گامهای‬ ‫تعیین‬
‫ارزش‬ ‫با‬
‫ارزش‬ ‫بدون‬ ‫و‬ ‫افزوده‬
‫افزوده‬
‫نمودن‬ ‫لیست‬
‫ها‬ ‫ورودی‬
‫فرآیند‬ ‫خروجیهای‬ ‫و‬
‫بندی‬ ‫دسته‬
‫های‬ ‫ورودی‬
‫فرآیند‬X‫ها‬
‫گیری‬ ‫اندازه‬
‫فرآیند‬
‫فرآیند‬ ‫بهبود‬
‫نقشه‬ ‫بازنگری‬
‫فرآیند‬
1 2 3
4
567

‫محصول‬
1 2 3 4 1000
‫تولید‬ ‫فاز‬
‫آماري‬ ‫فرآیند‬ ‫كنترل‬‫جهت‬
‫معیوب‬ ‫تولید‬ ‫از‬ ‫جلوگیري‬
‫تولید‬ ‫پایان‬ ‫فاز‬
‫جهت‬ ‫بازرسي‬
‫معیوب‬ ‫جداسازي‬
‫ورودي‬
‫فرآوري‬
‫خروجي‬

Suppliers
Inputs
Process
Customers
Outputs
SIPOC Model
Outcome
input

Are We Doing The Right Things?
(What?)
Are We Doing Things Right?
(How?)
OutputInput
SIPOC Model
Process
1
Process
2
Process
3
Process
4

Input: Resources, including cost and workforce
Process: Activities, efforts, workflow
Output: Products and services produced
Outcome: Results, accomplishments, impacts
Are We Doing The Right Things?
(What?)
Are We Doing Things Right?
(How?)
OutputInput Process Outcome
Performance
Measures
SIPOC Model

SIPOC Model

5M
• Man
• Machine
• Material
• Method
• Money
Create
value to
customer
s
• Quality
• Cost
• Delivery
• Safety
• Morale
• Environment
• Ethics
• New products
• New services
• New market
• New business
• New
processes
• New technology
Inputs Process Outputs
SIPOC Model

1-‫کنید‬ ‫تعیین‬ ‫را‬ ‫فرآیند‬ ‫اهداف‬
‫درازمدت‬ ‫و‬ ‫کوتاه‬ ‫اهداف‬
‫پایان‬ ‫و‬ ‫شروع‬ ‫شامل‬ ‫فرآیند‬ ‫مرزهای‬ ‫تعیین‬
‫مشکل‬ ‫بیان‬
‫فرآیند‬ ‫های‬ ‫سنجه‬ ‫تعیین‬
•‫جریان‬ ‫زمان‬,‫بازکاری‬,‫شده‬ ‫پیموده‬ ‫فاصله‬,
‫نقائص‬/‫خطاها‬
‫کلیدی‬ ‫نیازمندیهای‬ ‫تعیین‬
‫آن‬ ‫فرآیندهای‬ ‫زیر‬ ‫و‬ ‫اصلی‬ ‫های‬ ‫فرایند‬
‫اول‬ ‫گام‬

-‫فرآیند‬ ‫های‬ ‫گام‬ ‫کلیه‬ ‫تعیین‬
‫بگیرید‬ ‫نظر‬ ‫در‬ ‫موجود‬ ‫وضعیت‬ ‫در‬ ‫را‬ ‫خود‬ ‫نظر‬ ‫مورد‬ ‫فرایند‬
‫فرآیند‬ ‫به‬ ‫ط‬ ‫مربو‬ ‫اطالعات‬ ‫آوری‬ ‫جمع‬
‫نمائید‬ ‫استفاده‬ ‫آن‬ ‫برای‬ ‫فرمتی‬ ‫یکچنین‬ ‫از‬ ‫است‬ ‫بهتر‬ ‫و‬ ‫نمائید‬ ‫مکتوب‬ ‫را‬ ‫خود‬ ‫مشاهدات‬.
‫دوم‬ ‫گام‬
Step
#
"As Is"
Process Steps
Process
Transport
Delay/Wait
Inspect
Rework
Store Time Distance Quantity VA NVA Comments
1
2
3
4
5
R
R
R
R
R

‫رابرروی‬ ‫اطالعات‬POSTIT‫بنویسید‬:
‫همه‬POSTIT‫نصب‬ ‫دریوار‬ ‫یا‬ ‫و‬ ‫تابلو‬ ‫برروی‬ ‫مرتب‬ ‫شکل‬ ‫به‬ ‫افقی‬ ‫بصورت‬ ‫را‬ ‫شده‬ ‫تهیه‬ ‫های‬
‫نمائید‬.
‫مشخص‬ ‫دهند‬ ‫تغییر‬ ‫را‬ ‫محصول‬ ‫مشخصات‬ ‫میتوانند‬ ‫مرحله‬ ‫هر‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫را‬ ‫پارامترهائی‬ ‫کلیه‬
‫نمائید‬.
‫دوم‬ ‫گام‬-‫ادامه‬
Step
#
Part
#
Set up
time
Run
Time
Process
Name
Step
1
Step
2
Step
3
Start Finish

3-‫نمائید‬ ‫تعیین‬ ‫را‬ ‫افزوده‬ ‫ارزش‬ ‫بدون‬ ‫و‬ ‫افزوده‬ ‫ارزش‬ ‫با‬ ‫های‬ ‫گام‬.
‫هستند‬ ‫ذیل‬ ‫مشخصات‬ ‫دارای‬ ‫افزوده‬ ‫ارزش‬ ‫با‬ ‫های‬ ‫گام‬.
•‫شود‬ ‫پول‬ ‫پرداخت‬ ‫به‬ ‫حاضر‬ ‫آن‬ ‫برای‬ ‫مشتری‬ ‫که‬ ‫چیزی‬ ‫هر‬.
•‫،تغییر‬ ‫شکل‬ ‫،تغییر‬ ‫رنگ‬ ‫تغییر‬ ‫مثل‬ ‫خدمات‬ ‫یا‬ ‫و‬ ‫محصول‬ ‫شکل‬ ‫تغییر‬
‫و‬ ‫فیزیکی‬ ‫مشخصات‬.........
•‫میگردد‬ ‫انجام‬ ‫صحیح‬ ‫طور‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫بار‬ ‫اولین‬ ‫برای‬.
‫بندی‬ ‫دسته‬ ‫زیر‬ ‫های‬ ‫دسته‬ ‫به‬ ‫افزوده‬ ‫ارزش‬ ‫بدون‬ ‫های‬ ‫گام‬
‫میشوند‬.
•‫الزم‬ ‫افزوده‬ ‫ارزش‬ ‫بدون‬ ‫های‬ ‫فعالیت‬(‫و‬ ‫ها‬ ‫فرم‬ ‫تکمیل‬)...
•‫الزم‬ ‫غیر‬ ‫افزوده‬ ‫ارزش‬ ‫بدون‬ ‫های‬ ‫فعالیت‬(‫و‬ ‫کاری‬ ‫،دوباره‬ ‫ضایعات‬ ‫تولید‬)....
‫سوم‬ ‫گام‬

Conventional Model
Time
Improvement

Push

Customer Pull

‫بدون‬ ‫هاي‬ ‫فعاليت‬
‫افزوده‬ ‫ارزش‬

Typically 95% of All Lead Time is Non-Value Added
Value Added
Waste

Transportation
‫ننماید‬ ‫ایجاد‬ ‫ای‬ ‫افزوده‬ ‫ارزش‬ ‫که‬ ‫جابجائی‬ ‫و‬ ‫نقل‬ ‫و‬ ‫حمل‬ ‫هرگونه‬

Overproduction

Order IN
SEA OF INVENTORY
‫پائین‬ ‫کیفیت‬
‫عمل‬ ‫سرعت‬
‫پائین‬
‫مولد‬ ‫غیر‬ ‫های‬ ‫فعالیت‬
‫کارائی‬
‫پائین‬
SERVICE
OUT
BAD
HOUSEKEEPING
INVENTORY HIDES WASTE

Processing
‫محصول‬ ‫روی‬ ‫بر‬ ‫الزم‬ ‫ميزان‬ ‫از‬ ‫بيش‬ ‫اضافی‬ ‫کار‬ ‫انجام‬

Waiting
‫بعدی‬ ‫مرحله‬ ‫به‬ ‫رفتن‬ ‫برای‬ ‫خدمت‬ ‫یا‬ ‫و‬ ‫محصول‬ ‫انتظار‬

Correction
‫خدمات‬ ‫يا‬ ‫و‬ ‫محصول‬ ‫روی‬ ‫اصالحات‬ ‫انجام‬

Motion
‫فرآيند‬ ‫مسير‬ ‫در‬ ‫اضافی‬ ‫حرکت‬ ‫هرگونه‬

‫چهارم‬ ‫گام‬
4-‫نمائید‬ ‫لیست‬ ‫را‬ ‫فرآیند‬ ‫خروجی‬ ‫و‬ ‫ورودی‬.Y=f(x)
‫ورودی‬:‫را‬ ‫فرآیند‬ ‫در‬ ‫گام‬ ‫یک‬ ‫تکمیل‬ ‫برای‬ ‫نیاز‬ ‫مورد‬ ‫پارامترهای‬ ‫کلیه‬Input‫ورودی‬ ‫یا‬ ‫و‬
‫نامیم‬ ‫می‬.
‫از‬ ‫عبارتند‬ ‫فرآیند‬ ‫هر‬ ‫مهم‬ ‫ورودی‬ ‫شش‬:
•6M’s: Man, Machine, Measurement, Method, Material and Mother
Nature
‫خروجی‬:‫باشند‬ ‫گیری‬ ‫اندازه‬ ‫یا‬ ‫و‬ ‫ارزیابی‬ ‫قابل‬ ‫که‬ ‫نهائی‬ ‫محصول‬ ‫های‬ ‫پارامتر‬
‫یا‬ ‫و‬ ‫خروجی‬ ‫را‬output‫نامیم‬ ‫می‬.
‫زیر‬ ‫های‬ ‫روش‬ ‫از‬ ‫استفاده‬ ‫با‬ ‫میتوان‬ ‫را‬ ‫فرایند‬ ‫هر‬ ‫های‬ ‫خروجی‬ ‫و‬ ‫های‬ ‫ورودی‬
‫نمود‬ ‫تعیین‬.
-‫مغزی‬ ‫طوفان‬-‫کار‬ ‫های‬ ‫دستورالعمل‬
-‫مربوطه‬ ‫کارکنان‬ ‫تجربه‬-‫صنعت‬ ‫استانداردهای‬
-‫مهندسی‬ ‫دانش‬-‫علمی‬ ‫های‬ ‫تئوری‬
ProcessInput Output
X’s Y’s

5-‫فرایند‬ ‫های‬ ‫ورودی‬ ‫بندی‬ ‫دسته‬
‫نمود‬ ‫تقسیم‬ ‫زیر‬ ‫های‬ ‫دسته‬ ‫به‬ ‫میتوان‬ ‫را‬ ‫فرآیند‬ ‫های‬ ‫ورودی‬:
N=‫اختالل‬ ‫عوامل‬= Noise Factors =‫در‬ ‫که‬ ‫هستند‬ ‫فرآیند‬ ‫در‬ ‫پارامترهائی‬
‫نمیباشند‬ ‫ما‬ ‫اختیار‬
C=‫کنترل‬ ‫قابل‬ ‫عوامل‬= Controllable Factors =‫در‬ ‫هستند‬ ‫پارامترهائی‬
‫داد‬ ‫تغییر‬ ‫را‬ ‫محصول‬ ‫های‬ ‫ویژگی‬ ‫و‬ ‫مشخصات‬ ‫میتوان‬ ‫آنها‬ ‫تغییر‬ ‫با‬ ‫که‬ ‫فرآیند‬.
S= Standard Operating Procedures –‫استاندارد‬ ‫های‬ ‫دستورالعمل‬
=‫میگردد‬ ‫استفاده‬ ‫مشخصات‬ ‫برخی‬ ‫ایجاد‬ ‫و‬ ‫تعیین‬ ‫برای‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫دستورالعملی‬.
Cr= Critical Factors –‫بحرانی‬ ‫عوامل‬‫خروجی‬ ‫پارامترهای‬ ‫که‬ ‫مهمی‬ ‫عواملی‬
‫نماید‬ ‫می‬ ‫تعیین‬ ‫را‬ ‫فرآیند‬.Important factors
‫پنجم‬ ‫گام‬
ProcessInput Output
X’s Y’s
Process Parameters Product Parameters

6-‫فرآیند‬ ‫گیری‬ ‫اندازه‬
‫صرف‬ ‫زمان‬ ‫این‬ ‫از‬ ‫درصد‬ ‫چند‬ ‫که‬ ‫نمائید‬ ‫تعیین‬ ‫و‬ ‫گرفته‬ ‫نظر‬ ‫در‬ ‫را‬ ‫فرآیند‬ ‫کلی‬ ‫زمان‬NVA‫و‬
‫صرف‬ ‫درصد‬ ‫چند‬VA‫میشود‬.
NVA‫زمان‬ ‫و‬ ‫کنید‬ ‫گیری‬ ‫اندازه‬ ‫را‬ ‫فرآیند‬ ‫در‬ ‫شده‬ ‫طی‬ ‫فاصله‬ ‫و‬ ‫نمائید‬ ‫تحلیل‬ ‫و‬ ‫راتجزیه‬ ‫ها‬
‫نمائید‬ ‫ثبت‬ ‫و‬ ‫نموده‬ ‫مشخص‬ ‫را‬ ‫شده‬ ‫صرف‬(‫از‬ ‫کارکنان‬ ‫،خروج‬ ‫توقف‬ ‫های‬ ‫زمان‬ ‫مثال‬ ‫بطور‬
‫محصول‬ ‫انتظار‬ ‫زمان‬ ‫و‬ ‫کار‬ ‫محل‬‫بعدی‬ ‫محل‬ ‫برای‬)
‫ششم‬ ‫گام‬
VA
16%
NVA
84%
‫جوئی‬ ‫صرفه‬ ‫هدف‬$$

‫فرآیند‬ ‫گیری‬ ‫اندازه‬
Calculate Plant Rate (Takt time)‫تولید‬ ‫برای‬ ‫که‬ ‫نمائیم‬ ‫محاسبه‬ ‫یعنی‬
‫است‬ ‫الزم‬ ‫زمان‬ ‫میزان‬ ‫چه‬ ‫مربوطه‬ ‫متعلقات‬ ‫و‬ ‫محصول‬ ‫یک‬.
‫شیفت‬ ‫دریک‬ ‫مشتری‬ ‫تقاضای‬ ‫مورد‬ ‫تعداد‬/‫شیفت‬ ‫یک‬ ‫مفیددر‬ ‫عملیات‬ ‫زمان‬Plant rate =
‫مثال‬(8hr/shift)  480 min – 60 min = 420 min
Example:
minutes/part70=minutes420Plant Rate =
6 parts
‫ششم‬ ‫گام‬-‫ادامه‬

Calculate Cycle Time
‫یک‬ ‫تکمیل‬ ‫به‬ ‫مربوط‬ ‫مراحل‬ ‫کلیه‬ ‫تا‬ ‫میگردد‬ ‫صرف‬ ‫که‬ ‫زمانی‬ ‫مجموع‬
‫درآید‬ ‫اجرا‬ ‫به‬ ‫محصول‬ ‫یک‬ ‫یا‬ ‫و‬ ‫قطعه‬.
Step
1
Step
2
Step
3
Start Finish Part 1
Step
1
Step
2
Step
3
Start Finish Part 2
Cycle time = 70 min Cycle time = 70 min
Flow time = 140 min

Calculate Flow Time
‫گوئیم‬ ‫می‬ ‫را‬ ‫قطعه‬ ‫یا‬ ‫و‬ ‫محصول‬ ‫یک‬ ‫تکوین‬ ‫برای‬ ‫الزم‬ ‫زمان‬ ‫مجموع‬.
Step
1
Step
2
Step
3
Start Finish Part 1
Step
1
Step
2
Step
3
Start Finish Part 2
Flow time = 93 min
‫شود؟‬ ‫نمی‬ ‫تولید‬ ‫بیشتری‬ ‫محصول‬ ‫گونه‬ ‫بدین‬ ‫آیا‬

7-‫فرایند‬ ‫بهبود‬
1-‫ها‬ ‫اتالف‬ ‫حذف‬ ‫منظور‬ ‫به‬ ‫تمرکز‬
‫ضروری‬ ‫غیر‬ ‫اقدامات‬ ‫و‬ ‫ها‬ ‫گام‬
‫محصول‬ ‫و‬ ‫کاال‬ ‫موجودی‬ ‫زیاد‬ ‫حجم‬
‫اضافی‬ ‫تولید‬
‫مورد‬ ‫بی‬ ‫نقل‬ ‫و‬ ‫حمل‬
‫انتظار‬ ‫و‬ ‫،بیکاری‬ ‫بندی‬ ‫صف‬
‫نقائص‬ ‫و‬ ‫قراضه‬
‫امکانات‬ ‫سایر‬ ‫و‬ ‫کارکنان‬ ، ‫تجهیزات‬ ‫بودن‬ ‫بالاستفاده‬
2-‫قراردادن‬ ‫هدف‬NVA‫آنها‬ ‫حذف‬ ‫منظور‬ ‫به‬ ‫ها‬
‫هفتم‬ ‫گام‬

‫قابل‬ ‫فرآیند‬ ‫رفتار‬
‫است‬ ‫بیني‬‫پیش‬
‫كنترل‬ ‫تحت‬ ‫و‬
‫رفتار‬‫گذارد‬‫مي‬ ‫اثر‬ ‫آن‬ ‫بر‬ ‫عام‬ ‫علل‬ ‫فقط‬ ‫كه‬ ‫شرایطي‬ ‫در‬ ‫فرآیند‬

?‫غیر‬ ‫فرآیند‬ ‫رفتار‬
‫است‬ ‫بیني‬‫پیش‬ ‫قابل‬
‫كنترل‬ ‫از‬ ‫خارج‬ ‫و‬
‫گذارد‬‫مي‬ ‫اثر‬ ‫آن‬ ‫بر‬ ‫خاص‬ ‫علل‬ ‫فقط‬ ‫كه‬ ‫شرایطي‬ ‫در‬ ‫فرآیند‬ ‫رفتار‬

‫فرآیند‬ ‫روي‬ ‫بر‬ ‫اصالحي‬ ‫اقدامات‬ ‫انجام‬
‫موضعي‬ ‫اقدامات‬
‫روي‬ ‫بر‬ ‫كلي‬ ‫اقدامات‬
‫سیستم‬

•‫موضعي‬ ‫اقدامات‬
•‫سیستم‬ ‫روي‬ ‫بر‬ ‫كلي‬ ‫اقدامات‬
%85
%15
‫خاص‬ ‫علل‬ ‫كردن‬ ‫برطرف‬
‫فرآیند‬ ‫به‬ ‫نزدیك‬ ‫افراد‬ ‫توسط‬
‫به‬ ‫نزدیك‬15%‫فرآیند‬ ‫مشكالت‬
‫عام‬ ‫علل‬ ‫كردن‬ ‫برطرف‬
‫عالي‬ ‫مدیریت‬ ‫توسط‬
‫به‬ ‫نزدیك‬85%‫فرآیند‬ ‫مشكالت‬
‫مشكالت‬

‫يدك‬ ‫یعيعدک‬ ‫حالدت‬ ‫فرايندد‬ ‫بودن‬ ‫كنترل‬ ‫تحت‬ ‫حالت‬
‫نيست‬ ‫توليد‬ ‫فرايند‬.‫بدا‬ ‫بايد‬ ‫كه‬ ‫است‬ ‫دستاورد‬ ‫يك‬ ‫بلکه‬
‫تك‬ ‫تك‬ ‫بردن‬ ‫بين‬ ‫از‬ ‫یريق‬ ‫واز‬ ‫مداوم‬ ‫كوشش‬ ‫و‬ ‫تالش‬
‫يافت‬ ‫دست‬ ‫آن‬ ‫به‬ ‫فرايند‬ ‫متغيرهاي‬ ‫علل‬.
‫دمينگ‬ ‫ادواردز‬

‫بهبود‬‫کيفيت‬ ‫مداوم‬
‫تعاریف‬:
‫خارجک‬ ‫مشتري‬(‫دستگاه‬ ‫از‬ ‫خارج‬:)‫از‬ ‫خارج‬ ‫كه‬ ‫ایالعات‬ ‫كاربر‬ ‫يا‬ ‫مشتري‬
‫مک‬ ‫سازمان‬‫باشد‬.
‫داخلک‬ ‫مشتري‬:‫دريافت‬ ‫را‬ ‫ایالعات‬ ‫كه‬ ‫سازمان‬ ‫همان‬ ‫از‬ ‫ديگر‬ ‫بخش‬ ‫يا‬ ‫و‬ ‫شخص‬
‫كند‬ ‫مک‬ ‫استفاده‬ ‫و‬.
‫اندازه‬ ‫توانايک‬‫گيري‬:‫اندازه‬ ‫فرآيند‬ ‫خطاي‬ ‫دوم‬ ‫توان‬ ‫ميانگين‬‫خطاي‬ ‫به‬ ‫نسعت‬ ‫گيري‬
‫است‬ ‫كوچك‬ ‫نظر‬ ‫مورد‬ ‫كل‬.
‫فرآيند‬ ‫پايداري‬:‫مؤلفه‬ ‫شامل‬ ‫كل‬ ‫یور‬ ‫به‬ ‫فرآيند‬ ‫تغييرات‬ ‫كه‬ ‫وضعيتک‬‫تصادفک‬ ‫هاي‬
‫است‬.
‫فرآيند‬ ‫توانايک‬:‫پارامتر‬ ‫و‬ ‫مقتضيات‬ ‫از‬ ‫كه‬ ‫پايدار‬ ‫فرآيند‬ ‫يك‬ ‫تصادفک‬ ‫تغييرات‬
‫كوچکتر‬ ‫تغييرات‬ ‫ان‬ ‫حدود‬ ‫از‬ ‫و‬ ‫مشتري‬ ‫نظر‬ ‫مورد‬ ‫هاي‬‫است‬ ‫كمتر‬ ‫و‬.

‫فرايند‬ ‫آماري‬ ‫كنترل‬
‫چرخه‬‫دمينگ‬
‫ريزي‬ ‫برنامه‬
1-‫ياخدمت‬ ‫محصول‬ ‫تعيين‬
2-‫آنها‬ ‫هاي‬ ‫نياز‬ ‫و‬ ‫مشتريان‬ ‫تعيين‬
3–‫و‬ ‫ها‬ ‫معلول‬ ‫و‬ ‫ها‬ ‫علت‬ ‫فرايند‬ ‫تعيين‬
‫آنها‬ ‫بررسک‬
4-‫اندازه‬ ‫و‬ ‫فرايند‬ ‫بازنگري‬‫گيري‬
‫آزمايشک‬ ‫اجراي‬
5-‫در‬ ‫شده‬ ‫بازنگري‬ ‫فرايند‬ ‫اجراي‬
‫كوچك‬ ‫مقياس‬
‫نهايک‬ ‫اجراي‬
7-‫يافته‬ ‫بهعود‬ ‫فرايند‬ ‫اجراي‬
8-‫مندي‬ ‫رضايت‬ ‫ميزان‬ ‫سنجش‬
‫ن‬ ‫مشتريا‬
9-‫كنندگان‬ ‫ايجاد‬ ‫تشويق‬
‫بهعود‬ ‫براي‬ ‫بهعودوامادگک‬
‫كنترل‬
6-‫آزمايشک‬ ‫اجراي‬ ‫نتايج‬ ‫بررسک‬
‫به‬ ‫كاربران‬ ‫نيازهاي‬ ‫تامين‬ ‫صورت‬ ‫در‬
‫غير‬ ‫برويددر‬ ‫نهايک‬ ‫ي‬ ‫اجرا‬ ‫مرحله‬
‫ريزي‬ ‫برنامه‬ ‫مرحله‬ ‫به‬ ‫اينصورت‬
‫برگرديد‬.

‫تعاریف‬ ‫برخی‬:
‫عملکرد‬:‫دهد؟‬ ‫انجام‬ ‫را‬ ‫نظر‬ ‫مورد‬ ‫وظیفه‬ ‫میتواند‬ ‫محصول‬ ‫آیا‬
‫اطمینان‬ ‫قابلیت‬:‫میشود؟‬ ‫خراب‬ ‫محصول‬ ‫یکبار‬ ‫وقت‬ ‫هرچند‬
‫دوام‬ ‫قابلیت‬:‫آورد؟‬ ‫می‬ ‫دوام‬ ‫محصول‬ ‫مدت‬ ‫چه‬
‫پذیری‬ ‫تغییر‬ ‫قابلیت‬:‫است؟‬ ‫چگونه‬ ‫درآن‬ ‫تغییرات‬ ‫ایجاد‬ ‫و‬ ‫محصول‬ ‫تفسیر‬ ‫سادگی‬
‫زیبائی‬:‫میرسد؟‬ ‫نظر‬ ‫به‬ ‫چگونه‬ ‫محصول‬
‫ها‬ ‫ویژگی‬:‫میدهد؟‬ ‫انجام‬ ‫کارهائی‬ ‫چه‬ ‫محصول‬
‫تعمیرپذیری‬ ‫قابلیت‬:‫است؟‬ ‫چگونه‬ ‫محصول‬ ‫تعمیر‬ ‫سادگی‬
‫استانداردها‬ ‫با‬ ‫انطباق‬:‫شده؟‬ ‫ساخته‬ ‫است‬ ‫طراح‬ ‫نظر‬ ‫آنچه‬ ‫با‬ ‫مطابق‬ ‫محصول‬ ‫آیا‬
‫شده‬ ‫درک‬ ‫کیفیت‬:‫است؟‬ ‫برخوردار‬ ‫شهرتی‬ ‫چه‬ ‫از‬ ‫شرکت‬ ‫یا‬ ‫محصول‬

‫کیفیت‬ ‫کنترل‬
On line
‫تولید‬ ‫از‬ ‫قبل‬
Off line
‫تولید‬ ‫حین‬

‫کیفیت‬ ‫کنترل‬ ‫ابزار‬ ‫هفت‬
‫پارتو‬ ‫دیاگرام‬
‫معلول‬ ‫و‬ ‫علت‬ ‫نمودار‬
‫فراوانی‬ ‫ثبت‬ ‫های‬ ‫برگه‬
‫ها‬ ‫نقص‬ ‫تمرکز‬ ‫نمودار‬
‫هیستوگرام‬
‫نم‬‫پراکندگی‬ ‫ودار‬
‫کنترل‬ ‫نمودارهای‬‫ی‬

‫كدترل‬ ‫زبززر‬ ‫هفت‬
‫كيف‬
1-‫ماه‬ ‫زستخوزن‬ ‫زر‬ ‫نيو‬(‫معلول‬ ‫علت‬)
4-‫هيستوگرزم‬ 3-‫توليا‬ ‫جرنان‬ ‫زر‬ ‫نيو‬(‫رلوچارت‬) 2-‫پارتو‬ ‫زر‬ ‫نيو‬
5-‫نا‬ ‫ر‬ ‫زر‬ ‫نيو‬6-‫كدترل‬ ‫زر‬ ‫نيو‬7-‫هيبستگ‬ ‫زر‬ ‫نيو‬

‫چیست؟‬ ‫آماری‬ ‫کیفیت‬ ‫کنترل‬
‫آماري‬ ‫فنون‬ ‫و‬ ‫ها‬‫روش‬ ‫كارگيري‬‫به‬
‫كيفي‬ ‫مسايل‬ ‫حل‬ ‫در‬.

‫کیفیت‬‫کنترل‬‫تاریخچه‬
‫ا‬‫و‬‫ر‬ ‫عنعت‬‫ع‬ ‫ع‬‫ع‬ ‫ان‬ ‫عا‬‫ع‬‫ب‬ ‫اب‬‫ر‬‫ع‬‫ع‬‫م‬‫ه‬ ‫عوب‬‫ع‬ ‫ان‬ ‫عد‬‫ع‬‫ی‬‫تول‬ ‫عای‬‫ع‬‫ه‬ ‫عیوب‬‫ع‬‫ی‬ ‫عه‬‫ع‬‫ی‬‫ا‬‫ر‬‫ا‬ ‫عا‬‫ع‬‫ب‬ ‫عائ‬‫ع‬‫م‬‫همز‬ ‫عت‬‫ع‬‫ی‬‫کیف‬ ‫عرل‬‫ع‬‫ت‬‫کن‬ ‫ععه‬‫ع‬‫س‬‫تو‬
‫ید‬ ‫غاز‬‫ا‬ ‫یافت‬
‫سال‬ ‫در‬ ‫اولیه‬ ‫های‬ ‫قدم‬1920‫سال‬ ‫در‬ ‫ید‬ ‫بردایته‬1924‫ع‬‫س‬‫تو‬ ‫کیفیت‬ ‫کنترل‬ ‫نمودارهای‬
‫عال‬‫ع‬‫ع‬‫ع‬‫ع‬‫ع‬‫ع‬‫ع‬‫ع‬‫ع‬‫س‬ ‫در‬ ‫عد‬‫ع‬‫ع‬‫ع‬‫ع‬‫ع‬‫ع‬‫ع‬‫ع‬‫ع‬‫م‬‫ا‬ ‫عود‬‫ع‬‫ع‬‫ع‬‫ع‬‫ع‬‫ع‬‫ع‬‫ع‬‫ع‬‫ر‬‫بو‬ ‫عوارت‬‫ع‬‫ع‬‫ع‬‫ع‬‫ع‬‫ع‬‫ع‬‫ع‬‫ع‬‫ی‬1929‫ع‬‫ع‬‫ع‬‫ع‬‫ع‬‫ع‬‫ع‬‫ع‬‫ع‬‫ع‬‫س‬‫تو‬ ‫ی‬‫عر‬‫ع‬‫ع‬‫ع‬‫ع‬‫ع‬‫ع‬‫ع‬‫ع‬‫ع‬‫ی‬ ‫عه‬‫ع‬‫ع‬‫ع‬‫ع‬‫ع‬‫ع‬‫ع‬‫ع‬‫ع‬‫ن‬‫نمو‬ ‫ع‬‫ع‬‫ع‬‫ع‬‫ع‬‫ع‬‫ع‬‫ع‬‫ع‬‫ع‬‫س‬‫ر‬‫باز‬ ‫عای‬‫ع‬‫ع‬‫ع‬‫ع‬‫ع‬‫ع‬‫ع‬‫ع‬‫ع‬‫ه‬ ‫ش‬‫و‬‫ر‬
dodge&rosing‫ید‬ ‫ایه‬‫ر‬‫ا‬.

‫كيفيت‬ ‫كدترل‬ ‫تارنخچه‬
‫و‬ ‫ائ‬‫ر‬‫عو‬‫ع‬‫ر‬ ‫عر‬‫ع‬‫ت‬‫ع‬‫ک‬‫د‬ ‫عت‬‫ع‬‫ی‬‫کیف‬ ‫عرل‬‫ع‬‫ت‬‫کن‬ ‫ععه‬‫ع‬‫س‬‫تو‬ ‫عال‬‫ع‬ ‫دن‬ ‫عه‬‫ع‬‫ب‬
‫عن‬ ‫ا‬‫ن‬‫در‬‫عاوا‬‫ک‬ ‫ع‬‫ی‬‫ای‬ ‫عر‬‫ت‬‫ع‬‫ک‬‫د‬‫عت‬‫ی‬‫کیف‬‫علهه‬‫س‬‫م‬‫ع‬‫ع‬‫ی‬‫ز‬‫ار‬ ،
‫کرد‬ ‫یدا‬ ‫ی‬‫بییتر‬.

‫اطالعات‬ ‫آوري‬ ‫جمع‬
‫یود‬ ‫ری‬‫و‬‫ا‬ ‫رمع‬ ‫باید‬ ‫ت‬ ‫ث‬ ‫های‬ ‫دادب‬
‫ردد‬ ‫س‬‫ر‬‫بر‬ ‫باید‬ ‫ها‬ ‫دادب‬ ‫حت‬
‫یود‬ ‫ایه‬‫ر‬‫ا‬ ‫حیح‬ ‫و‬ ‫مورود‬ ‫های‬ ‫دادب‬ ‫نای‬ ‫م‬ ‫بر‬ ‫باید‬ ‫ها‬ ‫حل‬ ‫اب‬‫ر‬

‫اطالعات‬ ‫آوري‬ ‫جمع‬
‫چیست؟‬ ‫غلط‬ ‫اطالعات‬
‫جعلی‬ ‫های‬ ‫داده‬
‫گیری‬ ‫اندازه‬ ‫ابزار‬
‫قرائت‬ ‫در‬ ‫اپراتور‬ ‫خطای‬
‫گیری‬ ‫نمونه‬ ‫خطای‬ ‫و‬ ‫گیری‬ ‫نمونه‬ ‫روش‬

1-‫مسائل‬ ‫كردن‬ ‫مشخص‬
2-‫مسائل‬ ‫دامنه‬ ‫و‬ ‫حوزه‬
3-‫باشند‬ ‫مسائل‬ ‫عامل‬ ‫است‬ ‫ممکن‬ ‫كه‬ ‫فاكتورهايي‬ ‫آوردن‬ ‫بدست‬
4-‫هستند‬ ‫مرتبط‬ ‫فاكتورها‬ ‫در‬ ‫مسائل‬ ‫اين‬ ‫اينکه‬ ‫تعيين‬
5-‫كار‬ ‫در‬ ‫ديگري‬ ‫چيز‬ ‫يا‬ ‫دقتي‬ ‫بي‬ ‫از‬ ‫است‬ ‫ممکن‬ ‫كه‬ ‫نواقصي‬ ‫از‬ ‫جلوگيري‬
‫بيايد‬ ‫پيش‬
6-‫آيد‬ ‫مي‬ ‫بوجود‬ ‫كار‬ ‫بهبود‬ ‫در‬ ‫كه‬ ‫مقداري‬ ‫تعيين‬
‫ابزار‬ ‫هفت‬ ‫از‬ ‫استفاده‬ ‫داليل‬

‫االعععا‬ ‫اوري‬ ‫جمع‬ ‫غالبا‬ ،‫كيفي‬ ‫ابزارهاي‬ ‫از‬ ‫استفاده‬ ‫اوليه‬ ‫مراحل‬ ‫در‬
‫بود‬ ‫خواهد‬ ‫ضروري‬ ،‫مطالعه‬ ‫مورد‬ ‫فرايند‬ ‫درباره‬ ‫عملياتي‬.
‫ميتعوان‬ ‫كه‬ ‫است‬ ‫مفيدي‬ ‫ابزارهاي‬ ‫از‬ ‫يکي‬ ‫كنترل‬ ‫برگه‬ ‫موارد‬ ‫گونه‬ ‫اين‬ ‫در‬
‫نمود‬ ‫استفاده‬.
‫بعا‬ ‫متناسع‬ ‫كه‬ ‫است‬ ‫ها‬ ‫داده‬ ‫آوري‬ ‫جم‬ ‫براي‬ ‫سودمندي‬ ‫ابزار‬ ‫برگه‬ ‫اين‬
‫باشد‬ ‫گوناگون‬ ‫تواند‬ ‫مي‬ ‫نظر‬ ‫مورد‬ ‫االععا‬ ‫نوع‬ ‫يا‬ ‫و‬ ‫فرايند‬.
1-‫کنترل‬ ‫برگه‬

‫نمونه‬‫کنترل‬ ‫برگه‬

‫نکته‬:‫جم‬ ‫بايد‬ ‫كه‬ ‫هايي‬ ‫داده‬ ‫نوع‬ ،‫كنترل‬ ‫برگه‬ ‫يك‬ ‫الراحي‬ ‫در‬
‫است‬ ‫اهميت‬ ‫حائز‬ ‫بسيار‬ ‫گردد‬ ‫اوري‬.
‫االعععا‬ ‫هرگونعه‬ ‫و‬ ‫تحليلگر‬ ،‫تاريخ‬ ، ‫عمليا‬ ‫يا‬ ‫قطعه‬ ‫شماره‬
‫داشعته‬ ‫نقعش‬ ‫عملکعرد‬ ‫تعيين‬ ‫در‬ ‫اي‬ ‫گونه‬ ‫به‬ ‫ميتواند‬ ‫كه‬ ‫ديگر‬
‫گرفت‬ ‫نظر‬ ‫در‬ ‫باشدبايد‬.
‫کنترل‬ ‫های‬ ‫برگه‬ ‫طراحی‬ ‫در‬ ‫مهم‬ ‫نکات‬

‫است‬ ‫آماري‬ ‫هاي‬ ‫داده‬ ‫آوري‬ ‫جم‬ ‫كنترل‬ ‫برگه‬ ‫وظيفه‬
‫باشد‬ ‫شده‬ ‫ذكر‬ ‫آن‬ ‫در‬ ‫اقعم‬ ‫كليه‬ ‫اسم‬ ‫بايد‬ ‫كنترل‬ ‫برگه‬ ‫در‬
‫ععمعت‬ ‫آن‬ ‫مقابل‬ ‫در‬ ‫بکنيم‬ ‫ليست‬ ‫وارد‬ ‫را‬ ‫چيزي‬ ‫آنکه‬ ‫بدون‬ ‫كه‬ ‫الوري‬ ‫به‬
‫گذاريم‬ ‫مي‬.
‫نقعص‬ ‫علعت‬ ‫و‬ ،‫نعاقص‬ ‫اقعم‬ ،‫فرآيند‬ ‫توزي‬ ‫كنترل‬ ‫بر‬ ‫نظار‬ ‫آن‬ ‫وظيفه‬
‫آنهاست‬.
‫کنترل‬ ‫برگه‬ ‫باره‬ ‫در‬

2-‫هيستوگرام‬
‫را‬ ‫ها‬ ‫داده‬ ‫توان‬ ‫می‬ ‫آن‬ ‫کمک‬ ‫به‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫ای‬ ‫ميله‬ ‫نمودار‬ ‫نوعی‬ ‫هيستوگرام‬
‫کرد‬ ‫تشريح‬.
‫شوند‬ ‫می‬ ‫بندی‬ ‫طبقه‬ ‫خاصی‬ ‫قالب‬ ‫در‬ ‫ها‬ ‫داده‬ ‫از‬ ‫زيادی‬ ‫تعداد‬ ،‫هيستوگرام‬
‫و‬ ‫بنتدی‬ ‫گتروه‬ ‫استت‬ ‫بديهی‬ ‫کرد‬ ‫تحليل‬ ‫و‬ ‫درک‬ ‫تر‬ ‫ساده‬ ‫را‬ ‫انها‬ ‫بتوان‬ ‫تا‬
‫کند‬ ‫می‬ ‫کمک‬ ‫موثر‬ ‫و‬ ‫منطقی‬ ‫تصميم‬ ‫اخذ‬ ‫به‬ ‫ها‬ ‫داده‬ ‫ترسيمی‬ ‫نمايش‬.

‫هيستوگرام‬(‫ادامه‬)
‫مختلف‬ ‫هاي‬ ‫البقه‬ ‫در‬ ‫شده‬ ‫گيري‬ ‫اندازه‬ ‫اعداد‬ ‫كه‬ ‫افقي‬ ‫محور‬ ‫يك‬ ‫از‬ ‫شده‬ ‫تشکيل‬ ‫نگار‬ ‫بافت‬
‫است‬ ‫فراواني‬ ‫دهنده‬ ‫نشان‬ ‫كه‬ ‫عمودي‬ ‫محور‬ ‫يك‬ ‫همچنين‬ ‫و‬ ‫دارند‬ ‫قرار‬ ‫ان‬ ‫در‬.‫بافت‬ ‫در‬
‫تر‬ ‫ساده‬ ‫را‬ ‫انها‬ ‫بتوان‬ ‫تا‬ ‫شوند‬ ‫مي‬ ‫بندي‬ ‫البقه‬ ‫خاصي‬ ‫قال‬ ‫در‬ ‫ها‬ ‫داده‬ ‫از‬ ‫زيادي‬ ‫تعداد‬ ‫نگار‬
‫كرد‬ ‫تحليل‬ ‫و‬ ‫درک‬.‫است‬ ‫نامحدود‬ ‫تقريبا‬ ‫نمودار‬ ‫اين‬ ‫اشکال‬.
‫اشکال‬ ‫اين‬ ‫از‬ ‫كدام‬ ‫هر‬ ‫و‬ ‫شوند‬ ‫مي‬ ‫ظاهر‬ ‫مشخص‬ ‫اشکال‬ ‫در‬ ‫نمودارها‬ ‫موارد‬ ‫اكثر‬ ‫در‬ ‫ليکن‬
‫تحليل‬ ‫و‬ ‫تجزيه‬ ‫را‬ ‫فرايند‬ ‫رفتار‬ ‫توانند‬ ‫مي‬ ‫انها‬ ‫از‬ ‫استفاده‬ ‫با‬ ‫كه‬ ‫هستند‬ ‫خصوصياتي‬ ‫داراي‬
‫نمود‬.

‫هيستوگرام‬(‫ادامه‬)
‫سهه‬ ‫توان‬ ‫می‬ ‫ان‬ ‫توسط‬ ‫که‬ ‫کند‬ ‫می‬ ‫ارائه‬ ‫ها‬ ‫داده‬ ‫از‬ ‫تصویری‬ ،‫هیستوگرام‬
‫کرد‬ ‫مشاهده‬ ‫تر‬ ‫ساده‬ ‫را‬ ‫زیر‬ ‫ویژگی‬:
1-‫ها‬ ‫داده‬ ‫فراوانی‬ ‫توزیع‬ ‫شکل‬
2-‫توزیع‬ ‫مرکزی‬ ‫تمایل‬ ‫یا‬ ‫مکان‬
3-‫توزیع‬ ‫گسترش‬ ‫یا‬ ‫پراکندگی‬

‫هيستوگرام‬ ‫در‬ ‫پارامترها‬ ‫طعيين‬
‫دامنه‬ ‫تعیین‬
1-‫روش‬storjes:
2-
‫ها‬ ‫دسته‬ ‫طول‬ ‫تعیین‬
=(X MAX – X MIN)/(1.322 Logn)
‫حداقل‬ ‫تعداد‬20‫است‬ ‫نیاز‬ ‫هیستوگرام‬ ‫رسم‬ ‫برای‬ ‫داده‬.

10201618191713221518
18172320151822172016
12211618111813161915
23172314191722171421
14211623151519182017
‫هيستوگرام‬ ‫طرسيم‬ ‫نحوه‬

R = MAX – min
R = 23 – 10 = 13
(‫دامنه‬ ‫ه‬ ‫محاس‬)

m = n
m = 50  7
(‫دسته‬ ‫طعداد‬ ‫ه‬ ‫محاس‬)

d = R / m
d = 13 / 7  2
‫هيستوگرام‬ ‫ترسيم‬ ‫نحوه‬
(‫دسته‬ ‫تعداد‬ ‫محاسبه‬)

10  12
12  14
14  16
16  18
18  20
20  22
22  24
(‫محاسبه‬‫ها‬‫دسته‬ ‫حدود‬)

3///10  12
5/////12  14
10///// /////14  16
14///// ///// ////16  18
8///// ///18  20
6///// /20  22
4////22  24
(‫ها‬‫دسته‬‫اواني‬‫ر‬‫ف‬‫تعيين‬)

0
5
10
15
2422201816141210 ‫طول‬(mm)
‫اواني‬‫ر‬‫ف‬ LSL=13 USL=21

‫تواتر‬ ‫تواتر‬‫تواتر‬
1 2 3
17.5 …….19.5…20.5 ……..22.5 17.5 …….19.5…20.5 ……..22.5 17.5 …….19.5…20.5 ……..22.5
‫يابد‬ ‫مي‬ ‫كاهش‬ ‫پراكندگي‬
‫آماری‬ ‫ابزار‬ ‫از‬ ‫استفاده‬ ‫اهداف‬ ‫از‬ ‫يکی‬ ‫کلی‬ ‫بطور‬
‫پراکندگی‬ ‫کاهش‬‫است‬.

85
‫هيستوگرام‬ ‫از‬ ‫ديگر‬ ‫مثالی‬

86
10‫نفر‬‫مشتري‬‫طعدادي‬‫پيتزا‬‫به‬‫شرح‬‫ذیل‬‫خریداري‬‫کنند‬‫می‬:
‫نفر‬‫اول‬‫طا‬‫دهم‬‫به‬‫طرطيب‬:3‫و‬3‫و‬3‫و‬4‫و‬3‫و‬5‫و‬5‫و‬3‫و‬7‫و‬6
‫مقادیر‬‫مجموع‬‫ميانگين‬‫ماکزیمم‬‫مينيمم‬‫را‬‫ه‬ ‫محاس‬‫و‬‫نمودار‬‫هيستوگرام‬
‫را‬‫آن‬‫در‬5‫ستون‬‫رسم‬‫نمایيد‬

87
0 0
5
1
2
1 1
0
1
2
3
4
5
6
1 2 3
‫پیتزا‬ ‫تعداد‬
Sum = 42, mean = 5, max = 7, min = 3
Range = 7-3 = 4

88
Histogram shape and meaning))
‫آنها‬ ‫معان‬ ‫هيستوگرزم‬ ‫هاي‬ ‫شك‬ ‫زنوزع‬

89
‫شك‬ ‫نگ‬ ‫تقارن‬:
‫طوزیاع‬ ‫از‬ ‫اساتفاده‬ ‫باا‬ ‫و‬ ‫نماودار‬ ‫نوع‬ ‫این‬ ‫در‬
‫ممكان‬ ‫و‬ ‫نشده‬ ‫شناسایی‬ ‫خاصی‬ ‫علت‬ ‫هيچ‬
‫آماده‬ ‫پایادار‬ ‫فرایناد‬ ‫یاك‬ ‫از‬ ‫هاا‬ ‫داده‬ ‫است‬
‫باشد‬.‫طغييرات‬ ‫پایدار‬ ‫فرایند‬ ‫یك‬ ‫ود‬ ‫به‬ ‫براي‬
‫است‬ ‫الزم‬ ‫اساسی‬.

90
‫نامتقارن‬ ‫چوله‬:Skewed Distribution))
‫فرضايات‬ ‫بوسيله‬ ‫که‬ ‫اند‬‫آمده‬ ‫فرایندي‬ ‫از‬ ‫ها‬ ‫داده‬
‫ریاضی‬ ‫ساده‬(‫باودن‬ ‫نرماال‬ ‫مثل‬)‫طوضاي‬ ‫قابال‬
‫باشد‬‫نمی‬.‫کااري‬ ‫مشاكالت‬ ‫کاه‬ ‫زماانی‬ ‫الگو‬ ‫این‬
‫باشد‬‫می‬ ‫معمول‬ ‫خيلی‬ ‫شوند‬‫می‬ ‫شمرده‬.

91
‫زي‬ ‫قله‬:(Double- Peaked)
‫در‬‫صورطی‬‫که‬‫اطالعات‬‫از‬‫دو‬‫فرایند‬‫مختلف‬
‫بيایند‬‫حالت‬‫دو‬‫قله‬‫اي‬‫بوجود‬‫آید‬‫می‬‫و‬‫یا‬‫ممكن‬
‫است‬‫یك‬‫فرایند‬‫در‬‫دو‬‫شرای‬‫مختلف‬‫باشد‬.

92
‫زي‬ ‫قله‬ ‫چدا‬ ‫نع‬ ‫تو‬:
(Multimode distribution)
‫و‬ ‫باشاد‬‫مای‬ ‫مختلف‬ ‫فرایندهاي‬ ‫با‬ ‫مرط‬ ‫اطالعات‬
‫طوزیع‬ ‫از‬ ‫که‬ ‫پذیرفته‬ ‫صورت‬ ‫فرایند‬ ‫در‬ ‫طغييراطی‬ ‫یا‬
‫کند‬‫نمی‬ ‫پيروي‬ ‫نرمال‬.

93
Dog food distribution:
‫در‬‫این‬‫حالت‬‫طعدادي‬‫از‬‫دیتاها‬‫حذف‬‫شده‬‫و‬‫یا‬
‫ها‬‫آن‬‫را‬‫از‬‫دست‬‫ایم‬‫داده‬.‫بعنوان‬‫مثال‬‫یك‬‫لحظه‬
‫سيستم‬DCS‫از‬‫رده‬‫خارج‬‫شده‬‫باشد‬‫و‬‫در‬‫یك‬
‫بازه‬‫زمانی‬‫دیتا‬‫نداشته‬‫باشيم‬.

3-‫پارطو‬ ‫نمودار‬
‫كه‬ ‫زست‬ ‫هيستوگرزم‬ ‫نا‬ ‫زي‬ ‫ميله‬ ‫زر‬ ‫نيو‬ ‫نوع‬:
‫نزولی‬ ‫صورت‬ ‫به‬ ‫مشاهدات‬ ‫بندي‬ ‫قه‬ ‫ط‬
‫قانون‬20-80
‫اعظمی‬ ‫بخش‬(80)%‫کمی‬ ‫بخش‬ ‫طوس‬ ‫مشكالت‬ ‫از‬(20)%‫ها‬‫علت‬ ‫از‬
(Vital Few From Trivial Many)

95
‫پارتو‬ ‫نمودار‬(‫ادامه‬)
0
10
20
30
40
50
60
70
80
‫عيب‬1 ‫عيب‬2 ‫عيب‬3 ‫عيب‬4 ‫عيب‬5 ‫ساير‬
‫مشکالت‬

4-‫ستگی‬ ‫ه‬ ‫نمودار‬
‫هدف‬‫یك‬‫نمودار‬‫پراکندگی‬‫یافتن‬‫راب‬‫بين‬‫دو‬‫عامل‬‫در‬‫یك‬‫فرایند‬‫جهت‬‫اطالع‬‫از‬
‫سته‬ ‫هم‬‫بودن‬‫ها‬‫آن‬(‫یعنی‬‫وجود‬‫اط‬ ‫ارط‬‫بين‬‫طغييرات‬‫ها‬‫آن‬)‫باشد‬‫می‬.‫اگر‬‫دو‬‫شخصه‬‫با‬
‫یكدیگر‬‫رابطه‬‫داشته‬‫باشند‬‫ممكن‬‫است‬‫یكی‬‫علت‬‫دیگري‬‫باشد‬‫ته‬ ‫ال‬‫وجود‬‫ستگی‬ ‫هم‬
‫دليل‬‫قطعی‬‫براي‬‫علت‬‫و‬‫معلول‬‫بودن‬‫نيست‬.
‫اگر‬‫افزایش‬‫یك‬‫عامل‬‫همراه‬‫با‬‫افزایش‬‫عامل‬‫دیگر‬‫باشد‬‫ستگی‬ ‫هم‬‫را‬‫ت‬ ‫مث‬‫نامند‬‫می‬.‫ولی‬
‫اگر‬‫افزایش‬‫یك‬‫عامل‬‫همراه‬‫با‬‫کاهش‬‫عامل‬‫دیگر‬‫باشد‬‫ستگی‬ ‫هم‬‫حاصل‬‫منفی‬‫ناميده‬
‫شود‬‫می‬.
‫نكته‬:‫در‬‫نمودار‬‫ستگی‬ ‫هم‬‫شرای‬‫ها‬‫زوج‬‫باید‬‫یكسان‬‫باشد‬.

‫ستگی‬ ‫ه‬ ‫نمودار‬
0
5
10
15
20
25
30
35
40
0 2 4 6 8 10 12
Y
X
Scatter Diagram

‫همبستگی‬ ‫بررسی‬

5-‫معلول‬ ‫علت‬ ‫کنترل‬ ‫ابزار‬(‫کاوا‬ ‫ایشی‬)
‫طصاویري‬ ‫بصورت‬ ‫را‬ ‫مشكل‬ ‫یك‬ ‫بالقوه‬ ‫علل‬ ‫به‬ ‫معلول‬ ‫و‬ ‫علت‬ ‫طكنيك‬
‫را‬ ‫باالقوه‬ ‫علال‬ ‫باين‬ ‫ااط‬ ‫ارط‬ ‫نحوه‬ ‫نيز‬ ‫نمودار‬ ‫شكل‬ ‫و‬ ‫دهد‬‫می‬ ‫نشان‬
‫کند‬‫می‬ ‫مشخص‬.
‫اساتفاده‬ ‫گياري‬ ‫طصاميم‬ ‫و‬ ‫ارزیابی‬ ‫ها‬‫علت‬ ‫آناليز‬ ‫براي‬ ‫طكنيك‬ ‫این‬
‫شود‬‫می‬.

‫معلول‬ ‫و‬ ‫علت‬ ‫طكنيك‬ ‫از‬ ‫استفاده‬ ‫دالیل‬:
•‫براي‬‫يه‬ ‫ش‬‫کردن‬‫طفكراطی‬‫که‬‫در‬‫طول‬‫جلسه‬‫طوفان‬‫فكري‬‫در‬
‫مورد‬‫علل‬‫بالقوه‬‫مشكالت‬‫ارائه‬‫شود‬‫می‬.
•‫براي‬‫درک‬‫اط‬ ‫ارط‬‫بين‬‫علل‬‫بالقوه‬‫مشكالت‬
•‫براي‬‫ردیابی‬‫این‬‫موضوع‬‫که‬‫بر‬‫روي‬‫کدام‬‫علل‬‫بالقوه‬‫سرمایه‬
‫گذاري‬‫کنيم‬‫و‬‫همچنين‬‫بدانيم‬‫کدام‬‫علل‬‫بالقوه‬‫بطور‬‫قابل‬‫طوجه‬
‫باعث‬‫بروز‬‫مشكل‬‫اند‬‫شده‬.

‫معلول‬ ‫و‬ ‫علت‬ ‫طكنيك‬ ‫از‬ ‫استفاده‬ ‫دالیل‬:
‫ز‬ ‫توزنيم‬ ‫م‬ ‫عل‬ ‫بداي‬ ‫سته‬ ‫برزي‬7‫بطور‬ ‫كه‬ ‫كديم‬ ‫ه‬ ‫زستفا‬ ‫ررزندا‬ ‫نك‬ ‫ز‬ ‫ه‬ ‫نامبر‬ ‫زصل‬ ‫ركن‬
‫زشت‬ ‫خوزهيم‬ ‫كالس‬ ‫ر‬ ‫نفر‬ ‫نك‬ ‫مورقيت‬ ‫عام‬ ‫برزي‬ ‫مثال‬:
Methods
Material
(People) Man
Power
‫روش‬‫آموزش‬
‫طجهيزات‬
‫علم‬‫مطالعه‬
‫عدم‬‫عالقه‬‫دانشجو‬
‫عدم‬‫انجام‬‫آزمایش‬
‫عام‬‫مان‬
‫عدم‬‫اندازه‬‫گيري‬‫عدم‬‫طوزیع‬‫جزوه‬‫محي‬‫نامناسب‬
‫نور‬‫صدا‬
Methods
Money
Measurement
Mather of nature
‫عدم‬
‫موفقيت‬
‫کالس‬ ‫در‬

6-‫ها‬ ‫نقص‬ ‫تيركز‬ ‫زر‬ ‫نيو‬
‫ها‬ ‫م‬ ‫نشان‬ ‫رز‬ ‫نظر‬ ‫مور‬ ‫هاي‬ ‫نيا‬ ‫كليه‬ ‫كه‬ ‫زست‬ ‫محصول‬ ‫ز‬ ‫تصونري‬ ‫زر‬ ‫نيو‬ ‫زنن‬.‫چدين‬ ‫رسم‬ ‫با‬
‫تحليت‬ ‫تجزنه‬ ‫با‬ ‫مشخص‬ ‫محصول‬ ‫ي‬ ‫ر‬ ‫بر‬ ‫رز‬ ‫عيب‬ ‫زنجا‬ ‫محلهاي‬ ‫نا‬ ‫مح‬ ‫توزن‬ ‫م‬ ‫زري‬ ‫نيو‬
‫كر‬ ‫كسب‬ ‫آنها‬ ‫زنجا‬ ‫بالقوه‬ ‫عل‬ ‫مور‬ ‫ر‬ ‫مفياي‬ ‫زطالعات‬ ‫آنها‬.‫نه‬ ‫ز‬ ‫ز‬ ‫رد‬ ‫نقشه‬ ‫ش‬ ‫ر‬ ‫زنن‬ ‫ر‬
‫بعا‬ ‫كه‬ ‫هان‬ ‫مح‬ ‫تا‬ ‫شو‬ ‫م‬ ‫خوزسته‬ ‫ز‬ ‫گير‬ ‫م‬ ‫قرزر‬ ‫گر‬ ‫كدترل‬ ‫زختيار‬ ‫ر‬ ‫تهيه‬ ‫مداسب‬ ‫ي‬
‫سا‬ ‫مشخص‬ ‫رز‬ ‫هستدا‬ ‫نقص‬ ‫زرزي‬ ‫توليا‬ ‫ز‬.‫مشتخص‬ ‫نقصتها‬ ‫پرزكداگ‬ ‫زر‬ ‫نيو‬ ‫زنن‬ ‫كيك‬ ‫به‬
‫كديم‬ ‫ررع‬ ‫رز‬ ‫آنها‬ ‫ه‬ ‫كر‬ ‫پياز‬ ‫رز‬ ‫شاه‬ ‫زنجا‬ ‫نقصهاي‬ ‫علت‬ ‫بانا‬ ‫آن‬ ‫ز‬ ‫پس‬ ‫شاه‬.

7-‫كدترل‬ ‫هاي‬ ‫زر‬ ‫نيو‬

‫کنترل‬ ‫نمودارهاي‬ ‫انواع‬
1-‫پيوسته‬ ‫هاي‬ ‫مشخصه‬ ‫براي‬ ‫کنترل‬ ‫نمودارهاي‬
2-‫ت‬ ‫نس‬ ‫براي‬ ‫کنترل‬ ‫نمودارهاي‬(‫درصد‬)‫ناقص‬
3-‫نقص‬ ‫طعداد‬ ‫براي‬ ‫کنترل‬ ‫نمودارهاي‬

‫فرآينتد‬ ‫يت‬ ‫در‬ ‫اگر‬‫تصلادفی‬ ‫عواملل‬‫فراينتد‬ ‫باشتند‬ ‫داشتته‬ ‫وجتود‬ ‫فقتط‬
‫کنترل‬ ‫تحت‬‫است‬

‫پيوستته‬ ‫مشخصته‬ ‫نتك‬ ‫رقط‬ ‫نظر‬ ‫مور‬ ‫محصول‬ ‫برزي‬ ‫زبتاز‬ ‫ر‬ ، ‫گ‬ ‫سا‬ ‫نظر‬ ‫ز‬x
‫كديا‬ ‫ررض‬.‫مشخصه‬ ‫زنن‬x‫آنتا‬ ‫مت‬ ‫بوجتو‬ ‫محصتول‬ ‫ي‬ ‫ر‬ ‫ررآندا‬ ‫توسط‬.‫ر‬
، ‫كيفيت‬ ‫هاي‬ ‫مشخصه‬ ‫با‬ ‫زرتباط‬‫رز‬ ‫ذن‬ ‫حاالت‬‫نظر‬ ‫ر‬ ‫توزن‬ ‫م‬ ‫رد‬ ‫حا‬ ‫برزي‬
‫گررت‬:
‫پيوسته‬ ‫هاي‬ ‫مشخصه‬ ‫برزي‬ ‫كدترل‬ ‫زرهاي‬ ‫نيو‬

(LOWER SPECIFICATON LIMIT (L.S.L
(UPPER SPECIFICATON LIMIT (U.S.L
UPPER NATURAL TELORANCE LIMIT(UNTL)
LOWER NATURAL TELORANCE LIMIT(LNTL)
‫تعارنف‬ ‫برخ‬
‫حدود‬X
‫حدود‬X

U.S.LXL.S.L 
L.S.L U.S.L
‫سئوزل‬
1-‫هيگ‬ ‫آنا‬‫محصوالت‬‫زست؟‬ ‫مشخصات‬ ‫زنن‬ ‫مطابق‬
2-‫نظر‬ ‫مور‬ ‫محصول‬ ‫آن‬ ‫طبق‬ ‫بتوزنيم‬ ‫كه‬ ‫برسيم‬ ‫شرزنط‬ ‫به‬ ‫چگونه‬
‫كديم؟‬ ‫توليا‬ ‫شاه‬ ‫خوزسته‬ ‫هاي‬ ‫مشخصه‬ ‫مطابق‬ ‫رز‬
3-‫كديم؟‬ ‫حفظ‬ ‫مان‬ ‫ط‬ ‫رز‬ ‫شرزنط‬ ‫زنن‬ ‫چگونه‬
‫میخصه‬
‫زمائ‬
‫میخصه‬‫دار‬ ‫م‬X

µ ‫جامعه‬ ‫ميانگين‬=
X ‫نمونه‬ ‫ميانگين‬=
‫ميانگين‬ ‫تعاريف‬

‫ميکنند‬ ‫تعيين‬ ‫چگونه‬ ‫را‬ ‫نمونه‬ ‫ميانگين‬ ‫و‬ ‫جامعه‬ ‫ميانگين‬

‫كيفيت‬ ‫كنترل‬ ‫سيتم‬ ‫ديناميكي‬ ‫بررسي‬
‫عامل‬ ‫اگر‬a‫عامل‬ ‫و‬ ‫كنيم‬ ‫تحريك‬ ‫جهتي‬ ‫در‬ ‫را‬b‫رابطه‬ ‫شد‬ ‫تحريك‬ ‫حهت‬ ‫همان‬ ‫در‬ ‫هم‬ ‫را‬
‫عامل‬ ‫اگر‬ ‫بالعكس‬ ‫و‬ ‫داريم‬ ‫مثبت‬ ‫معمولي‬ ‫و‬ ‫علت‬a‫عامل‬ ‫و‬ ‫كنيم‬ ‫تحريك‬ ‫درجهتي‬ ‫را‬b
‫است‬ ‫منفي‬ ‫ومعلولي‬ ‫علت‬ ‫رابطه‬ ‫شود‬ ‫تحريك‬ ‫ديگر‬ ‫حهت‬ ‫در‬.
a b
+
a b
a b
-
‫معلولي‬ ‫علت‬ ‫هاي‬ ‫حلقه‬
‫عامل‬ ‫اگر‬a‫برسد‬ ‫آخر‬ ‫به‬ ‫زمانيكه‬ ‫تا‬ ‫تحريك‬ ‫اين‬ ‫و‬ ‫و‬ ‫كنيم‬ ‫تحريك‬ ‫جهتي‬ ‫در‬ ‫را‬
(‫به‬ ‫دوباره‬ ‫يعني‬a‫برگردد‬)‫علت‬ ‫حلقه‬ ، ‫دهد‬ ‫افزايش‬ ‫را‬ ‫عامل‬ ‫آن‬ ‫تاثير‬ ‫و‬
‫داريم‬ ‫منفي‬ ‫معلولي‬ ‫و‬ ‫علت‬ ‫حلقه‬ ‫باشد‬ ‫برعكس‬ ‫اگر‬ ‫و‬ ،‫داريم‬ ‫مثبت‬ ‫ومعلولي‬.
‫محصول‬‫كيفيت‬ ‫كنندب‬‫مصرف‬‫نظر‬‫در‬‫كاال‬‫مطهوبت‬
‫توليد‬‫هزينه‬ ‫یدب‬‫تمام‬‫قيمت‬
‫یدب‬‫تمام‬‫قيمت‬ ‫كنندب‬‫مصرف‬‫نظر‬‫در‬‫كاال‬‫مطهوبت‬
+
+
‫ــ‬
‫بود‬ ‫خواهند‬ ‫منفي‬ ‫ها‬ ‫حلقه‬ ‫بود‬ ‫فرد‬ ‫تعداد‬ ‫اين‬ ‫اگر‬ ‫و‬ ‫است‬ ‫مثبت‬ ‫حلقه‬ ‫بود‬ ‫زوج‬ ‫ها‬ ‫منفي‬ ‫تعداد‬ ‫اگر‬ ‫ها‬ ‫حلقه‬ ‫در‬.

‫ند‬‫ر‬‫و‬‫ا‬‫مي‬‫بورود‬‫رید‬‫ت‬ ‫مث‬‫هاي‬ ‫ه‬ ‫حه‬ ‫رید‬‫مانع‬‫منفي‬‫هاي‬ ‫ه‬ ‫حه‬
‫رشد‬ ‫بر‬ ‫ها‬ ‫حلقه‬ ‫اثر‬

‫كدترل‬ ‫زرهاي‬ ‫نيو‬ ‫ز‬ ‫ه‬ ‫زستفا‬ ‫تهيه‬ ‫مرزح‬
1-‫نمودار‬ ‫رسم‬ ‫جهت‬ ‫الزم‬ ‫هاي‬ ‫مشخصه‬ ‫انتخاب‬.‫است‬ ‫ضروري‬ ‫زیر‬ ‫نكات‬ ‫به‬ ‫طوجه‬ ‫محله‬ ‫این‬ ‫در‬:
‫الف‬–‫کنند‬ ‫می‬ ‫ضایعات‬ ‫ایجاد‬ ‫فعال‬ ‫که‬ ‫هایی‬ ‫مشخصه‬ ‫به‬ ‫زیاد‬ ‫طقدم‬ ‫حق‬ ‫دادن‬.
‫ب‬–‫گذارد‬ ‫می‬ ‫طاثير‬ ‫نهایی‬ ‫محصول‬ ‫هاي‬ ‫مخصه‬ ‫بر‬ ‫که‬ ‫شرایطی‬ ‫و‬ ‫فرآیند‬ ‫متغيرهاي‬ ‫شناسایی‬.
‫ج‬–‫کمی‬ ‫یا‬ ‫وصفی‬ ‫نظر‬ ‫از‬ ‫ها‬ ‫مشخصه‬ ‫نوع‬ ‫طعيد‬.
2–‫کنترل‬ ‫نمودار‬ ‫نوع‬ ‫انتخاب‬
3-‫کنترل‬ ‫حدود‬ ‫ه‬ ‫محاس‬ ‫ناي‬ ‫م‬ ‫و‬ ‫مرکزي‬ ‫خ‬ ‫طعين‬

‫كنترل‬ ‫نمودار‬),( X
‫ي‬‫کمی‬ ‫متغیر‬‫اندازه‬ ‫از‬ ‫بعد‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫پارامتری‬
‫گيری‬‫عدد‬ ‫یک‬‫داشت‬ ‫خواهيم‬.
‫ي‬ ‫کنترل‬ ‫برای‬‫کمی‬ ‫متغیر‬‫پارامتر‬ ‫دو‬ ‫تا‬ ‫است‬ ‫الزم‬
‫تغييرات‬ ‫و‬ ‫ميانگين‬(‫پراکندگی‬)‫قرار‬ ‫بررسی‬ ‫مورد‬
‫گيرد‬.
‫ناشی‬ ‫زمان‬ ‫در‬ ‫دو‬ ‫اين‬ ‫تغييرات‬ ‫که‬ ‫ميکنيم‬ ‫بررسی‬ ‫ما‬
‫تحت‬ ‫فرايند‬ ‫و‬ ‫نيستند‬ ‫تصادفی‬ ‫علل‬ ‫از‬ ‫فراتر‬ ‫عللی‬ ‫از‬
‫باشد‬ ‫کنترل‬

‫مركزي‬ ‫حد‬ ‫قضيه‬
‫متغير‬ ‫خود‬ ‫تصادفي‬ ‫متغير‬ ‫چند‬ ‫قضيه‬ ‫طبق‬
‫به‬ ً‫ا‬‫سريع‬ ‫آن‬ ‫توزيع‬ ‫تابع‬ ‫كه‬ ‫است‬ ‫تصادفي‬
‫كند‬ ‫مي‬ ‫ميل‬ ‫نرمال‬ ‫توزيع‬ ‫تابع‬ ‫سمت‬.

X‫تصادفي‬ ‫متغير‬
‫محصول‬ ‫اندازه‬n
‫نمونه‬ ‫مقدار‬ X1 , X2 ,…………Xn
 

3][3][
3][3][


EE
XEXXE XX
n
XX
n
i
i

 1
2
)(

F(x)
E(x) X
.00273
3
3

kб
kб
E(б)
F(б)
б
X
‫نمونه‬ ‫یمارب‬
XXE 3][ 
XXE 3][ 
][XE

 3][ E
 3][ E
][E

‫كنترل‬ ‫نمودار‬)‫پیوسته‬ ‫مشخصه‬ ‫براي‬( X , R ) (

‫با‬ ‫را‬ ‫گروهها‬ ‫زير‬ ‫تعداد‬ ‫معموال‬m‫با‬ ‫را‬ ‫نمونه‬ ‫تعداد‬ ‫و‬n‫ميدهند‬ ‫نشان‬.

‫مثال‬:

‫کارگاهی‬ ‫کار‬ ‫مسئله‬ ‫حل‬

‫كنترل‬ ‫نمودار‬‫پیوسته‬ ‫مشخصه‬ ‫براي‬
x‫تصادفي‬ ‫متغير‬
‫محصول‬ ‫اندازه‬n
‫نمونه‬ ‫مقدار‬
X1 , X2 ,…………Xn
( X , R )
X
‫نمونه‬‫یمارب‬
XXE 3][ 
XXE 3][ 
][XE
‫نمونه‬‫یمارب‬
RRE 3][ 
RRE 3][ 
][RE

‫کدامست؟‬ ‫مطلوب‬ ‫توزیع‬
L.S.L U.S.L
‫نامطلوب‬
‫نامطلوب‬

‫كنترل‬‫حدود‬
‫كنترل‬‫حدود‬
‫میخصه‬ ‫حدود‬
L.S.L U.S.L

‫فرآيند‬ ‫قابليت‬

‫كيفيتي‬ ‫مشخصه‬ ‫توزيع‬ ‫تابع‬ ‫هرگاه‬X‫دارد‬ ‫وجود‬ ‫عمل‬ ‫در‬ ‫كه‬
‫گويند‬ ‫باشد‬ ‫مقايسه‬ ‫مبناي‬ ‫توزيع‬ ‫تابع‬ ‫همان‬{‫آماري‬ ‫كنترل‬}
‫دارد‬ ‫وجود‬.
‫كه‬ ‫هستند‬ ‫وضعيتي‬ ‫در‬ ‫تصادفي‬ ‫غير‬ ‫علل‬ ‫كه‬ ‫گامي‬ ‫آخرين‬ ‫تا‬
‫باشد‬ ‫تصادفي‬ ‫علل‬ ‫بخاطر‬ ‫فقط‬ ‫مشخصه‬ ‫در‬ ‫تغيير‬(‫غير‬ ‫علل‬ ‫نه‬
‫تصادفي‬)‫آنگاه‬{‫آماري‬ ‫كنترل‬}‫دارد‬ ‫وجود‬.
‫؟‬ ‫زر‬ ‫جو‬ ‫آماري‬ ‫كدترل‬ ‫هدگام‬ ‫چه‬

‫شماره‬ ‫مسئله‬ ‫حل‬3

‫آماري‬ ‫خطاي‬
‫زر‬ ‫جو‬ ‫آماري‬ ‫كدترل‬ ‫كه‬ ‫كديا‬ ‫ررض‬.
‫مون‬ ‫آ‬:‫كدترل‬ ‫زرهاي‬ ‫نيو‬ ‫ز‬ ‫ه‬ ‫زستفا‬
‫زلف‬-‫حا‬ ‫زخ‬ ‫نقاط‬ ‫مون‬ ‫آ‬
‫ب‬-‫هم‬ ‫سر‬ ‫پشت‬ ‫نقاط‬ ‫سري‬ ‫مون‬ ‫آ‬
‫خطا‬ ‫زنوزع‬
‫ل‬ ‫ز‬ ‫نوع‬ ‫خطاي‬:‫زست‬ ‫صحيح‬ ‫هدگاميكه‬ ‫ررض‬ ‫ن‬ ‫كر‬ ‫ر‬ ‫زحتيال‬.
‫م‬ ‫نوع‬ ‫خطاي‬:‫زست‬ ‫غلط‬ ‫هدگاميكه‬ ‫ررض‬ ‫ن‬ ‫كر‬ ‫قبول‬ ‫زحتيال‬.
‫اول‬‫نوع‬ ‫خطاي‬
‫دوم‬ ‫نوع‬ ‫خطاي‬
.00273
‫اول‬‫نوع‬ ‫خطاي‬

‫مقایسه‬ ‫ناي‬ ‫م‬ ‫طوزیع‬ ‫به‬ ‫طوجه‬ ‫با‬ ‫اول‬ ‫نوع‬ ‫خطاي‬(‫حدود‬ ‫داخل‬ ‫آزمون‬ ‫در‬)
‫طوزیع‬ ‫اینكه‬ ‫احتمال‬X‫ولی‬ ‫باشد‬ ‫مقایسه‬ ‫ناي‬ ‫م‬ ‫طوزیع‬ ‫همان‬ ‫عمل‬ ‫در‬
‫باشد‬ ‫حدود‬ ‫از‬ ‫خارج‬ ‫نمودار‬ ‫روي‬ ‫نقطه‬.
‫حدود‬ ‫داخل‬ ‫نقاط‬ ‫آزمون‬ ‫در‬ ‫دوم‬ ‫نوع‬ ‫خطاي‬
‫طوزیع‬ ‫اینكه‬ ‫احتمال‬X‫ولی‬ ‫اشد‬ ‫ن‬ ‫مقایسه‬ ‫ناي‬ ‫م‬ ‫طوزیع‬ ‫مطابق‬ ‫عمل‬ ‫در‬
‫گيرد‬ ‫قرار‬ ‫کنترل‬ ‫حدود‬ ‫داخل‬ ‫در‬ ‫نقطه‬.

‫نقاط‬ ‫سري‬ ‫آزمون‬‫متوالي‬
‫است‬ ‫برابر‬ ‫هم‬ ‫با‬ ‫گيرد‬ ‫می‬ ‫قرار‬ ‫ریاضی‬ ‫اميد‬ ‫پایين‬ ‫و‬ ‫باال‬ ‫در‬ ‫که‬ ‫سطحی‬ ‫باشد‬ ‫یكسان‬ ‫عملی‬ ‫طوزیع‬ ‫طابع‬ ‫با‬ ‫مقایسه‬ ‫ناي‬ ‫م‬ ‫طوزیع‬ ‫طابع‬ ‫اگر‬.
p‫مرکزي‬ ‫خ‬ ‫باالي‬ ‫در‬ ‫گرفتن‬ ‫قرار‬ ‫احتمال‬
q‫مرکزي‬ ‫خ‬ ‫پایين‬ ‫در‬ ‫گرفتن‬ ‫قرار‬ ‫احتمال‬
p=q‫دارد‬ ‫وجود‬ ‫آماري‬ ‫کنترل‬.
LCU ..
LCL ..
LC.
p
q
‫تعرنف‬:‫ز‬ ‫هرگاه‬m‫حازق‬ ‫متوزل‬ ‫نقطه‬k‫نازر‬ ‫جو‬ ‫آماري‬ ‫كدترل‬ ‫كه‬ ‫گيرنم‬ ‫م‬ ‫نتيجه‬ ‫گير‬ ‫قرزر‬ ‫مركزي‬ ‫خط‬ ‫طرف‬ ‫نك‬ ‫ر‬ ‫نقطه‬.
m k
7 7
11 10
14 12
17 14
‫شود‬‫مي‬‫كمرت‬‫خطا‬
20 16
LCU ..
LCL ..
LC.

i‫از‬ ‫که‬ ‫نقاطی‬ ‫طعداد‬m‫گيرند‬ ‫می‬ ‫قرار‬ ‫مرکزي‬ ‫خ‬ ‫باالي‬ ‫در‬
j‫از‬ ‫که‬ ‫نقاطی‬ ‫طعداد‬m‫گيرند‬ ‫می‬ ‫قرار‬ ‫مرکزي‬ ‫خ‬ ‫پایين‬ ‫در‬
‫اینكه‬ ‫احتمال‬i‫گيرند‬ ‫قرار‬ ‫مرکزي‬ ‫خ‬ ‫باالي‬ ‫در‬ ‫نقطه‬imi
qp
i
m 






‫اینكه‬ ‫احتمال‬j‫گيرند‬ ‫قرار‬ ‫مرکزي‬ ‫خ‬ ‫پایين‬ ‫در‬ ‫نقطه‬
jj-m
qp
j
m






‫حداقل‬ ‫اینكه‬ ‫احتمال‬i‫گيرند‬ ‫قرار‬ ‫مرکزي‬ ‫خ‬ ‫باالي‬ ‫در‬ ‫نقطه‬






m
ki
imi
qp
i
m
‫حداقل‬ ‫اینكه‬ ‫احتمال‬j‫گيرند‬ ‫قرار‬ ‫مرکزي‬ ‫خ‬ ‫پایين‬ ‫در‬ ‫نقطه‬





m
kj
jj-m
qp
j
m
‫هم‬ ‫سر‬ ‫پشت‬ ‫نقاط‬ ‫سري‬ ‫دیدن‬ ‫احتمال‬  














m
kj
jj-m
m
ki
imi
qp
j
m
qp
i
m
‫سرهم‬ ‫پشت‬ ‫نقاط‬ ‫سري‬ ‫مون‬ ‫آ‬

‫الف‬-‫حدود‬ ‫خارج‬ ‫در‬ ‫نقاط‬ ‫ديدن‬
1-‫کنترل‬ ‫نمودار‬ ‫باالی‬ ‫حد‬ ‫در‬ ‫نقطه‬
2-‫کنترل‬ ‫نمودار‬ ‫پايين‬ ‫حد‬ ‫در‬ ‫نقطه‬
‫ب‬-‫هم‬ ‫سر‬ ‫پشت‬ ‫سری‬ ‫نقاط‬
1-‫کنترل‬ ‫خط‬ ‫باالی‬ ‫در‬ ‫هم‬ ‫سر‬ ‫پشت‬ ‫نقاط‬ ‫سری‬
2-‫کنترل‬ ‫خط‬ ‫پايين‬ ‫در‬ ‫هم‬ ‫سر‬ ‫پشت‬ ‫نقاط‬ ‫سری‬
‫آماري‬ ‫كنترل‬ ‫عدم‬ ‫ععئم‬

‫اول‬ ‫حالت‬
‫زياد‬
‫ثابت‬
1-‫نمودار‬ ‫باالي‬ ‫حد‬ ‫در‬ ‫نقاط‬ ‫ديدن‬
2-‫مركزي‬ ‫حد‬ ‫باالي‬ ‫در‬ ‫هم‬ ‫سر‬ ‫پشت‬ ‫نقاط‬ ‫سري‬ ‫ديدن‬
‫نمودارهاي‬ ‫در‬ ‫آماري‬ ‫كنترل‬ ‫ديدن‬
‫دوم‬ ‫حالت‬
‫كاهش‬
‫ثابت‬
1-‫نمودار‬ ‫پايين‬ ‫حد‬ ‫در‬ ‫نقاط‬ ‫ديدن‬
2-‫مركزي‬ ‫حد‬ ‫پايين‬ ‫در‬ ‫هم‬ ‫سر‬ ‫پشت‬ ‫نقاط‬ ‫سري‬ ‫ديدن‬
‫نمودارهاي‬ ‫در‬ ‫آماري‬ ‫كنترل‬ ‫ديدن‬
X
XE

][
X
,R
X
XE

][
X
,R
LCU ..
LCL ..
LC.
LCU ..
LCL ..
LC.

‫سوم‬ ‫حالت‬
‫ثابت‬
‫زياد‬
1-‫نمودار‬ ‫باالي‬ ‫حد‬ ‫در‬ ‫نقاط‬ ‫ديدن‬
2-‫مركزي‬ ‫حد‬ ‫باالي‬ ‫در‬ ‫هم‬ ‫سر‬ ‫پشت‬ ‫نقاط‬ ‫سري‬ ‫ديدن‬
‫نمودار‬ ‫در‬ ‫آماري‬ ‫كنترل‬ ‫ديدن‬
‫چهارم‬ ‫حالت‬
‫ثابت‬
‫كاهش‬
1-‫نمودار‬ ‫پايين‬ ‫حد‬ ‫در‬ ‫نقاط‬ ‫ديدن‬
2-‫مركزي‬ ‫حد‬ ‫پايين‬ ‫در‬ ‫هم‬ ‫سر‬ ‫پشت‬ ‫نقاط‬ ‫سري‬ ‫ديدن‬
‫نمودار‬ ‫در‬ ‫آماري‬ ‫كنترل‬ ‫ديدن‬
X
XE

][
X
XE

][
,R
,R
X
X
LCU ..
LCL ..
LC.
LCU ..
LCL ..
LC.

‫متغير‬ ‫زنتخاب‬(‫كيف‬ ‫مشخصه‬)
1-‫موجب‬ ‫بيشتر‬ ‫که‬ ‫اي‬ ‫مشخصه‬
‫شود‬ ‫می‬ ‫ضایعات‬
2-‫فوق‬ ‫مشخصه‬ ‫از‬ ‫ناشی‬ ‫ضایعات‬
‫باشد‬ ‫ساز‬ ‫هزینه‬
3-‫آن‬ ‫روي‬ ‫بتوان‬ ‫که‬ ‫باشد‬ ‫اي‬ ‫مشخصه‬
‫کرد‬ ‫کار‬(‫باشد‬ ‫کنترل‬ ‫قابل‬)

‫نيونه‬ ‫ه‬ ‫زناز‬ ‫تعيين‬ ‫نحوه‬
‫که‬ ‫باشد‬ ‫طوري‬ ‫گيري‬ ‫نمونه‬ ‫شود‬ ‫سعی‬ ‫باید‬
‫باشد‬ ‫زمانی‬ ‫مقطع‬ ‫همان‬ ‫دهنده‬ ‫نشان‬.

‫گيري‬ ‫نيونه‬ ‫رركانس‬
‫زمان‬ ‫واحد‬ ‫در‬ ‫گيري‬ ‫نمونه‬ ‫دفعات‬ ‫طعداد‬

‫گيري‬ ‫نيونه‬ ‫مان‬
‫به‬ ‫دیل‬ ‫ط‬ ‫گيري‬ ‫نمونه‬ ‫که‬ ‫باشد‬ ‫بصورطی‬ ‫باید‬
‫نشود‬ ‫طصادفی‬ ‫غير‬ ‫عامل‬ ‫یك‬.

‫محموله‬ ‫یك‬ ‫اندازه‬N
‫نمونه‬ ‫محموله‬ ‫یك‬ ‫اندازه‬n
‫معيوب‬ ‫درصد‬p
‫بازرسی‬ ‫هزینه‬I
‫ق‬ ‫نامنط‬ ‫محصول‬ ‫از‬ ‫ناشی‬ ‫خسارت‬A
‫صد‬ ‫در‬ ‫صد‬ ‫بازرسی‬ ‫هزینه‬ ‫فوق‬ ‫حالت‬ ‫در‬NI
‫اي‬ ‫نمونه‬ ‫بازرسی‬ ‫هزینه‬ ‫فوق‬ ‫درحالت‬nI+(N-P)PA
‫بازرسی‬ ‫عدم‬ ‫هزینه‬ ‫فوق‬ ‫حالت‬ ‫در‬ANP
‫گيري‬ ‫نيونه‬ ‫ي‬ ‫زقتصا‬ ‫بررس‬

‫براي‬ ‫گيري‬ ‫نمونه‬ ‫در‬ ‫كه‬ ‫خطاهايي‬
‫يا‬ ‫پذيرش‬‫مرتكب‬ ‫محموله‬ ‫يك‬ ‫رد‬
‫از‬ ‫عبارتند‬ ‫ميشود‬:
‫خطاي‬‫اول‬ ‫نوع‬:
‫سالم‬ ‫محموله‬ ‫رد‬
‫بيند‬ ‫مي‬ ‫ضرر‬ ‫كننده‬ ‫توليد‬ ‫خطا‬ ‫دراين‬
‫گويند‬ ‫مي‬ ‫كننده‬ ‫توليد‬ ‫ريسك‬ ‫آن‬ ‫به‬ ‫و‬

‫دوم‬ ‫نوع‬ ‫خطاي‬:
‫معيوب‬ ‫محيوله‬ ‫پذنرش‬
‫کننده‬ ‫مصرف‬ ‫ریسك‬( =‫معيوب‬ ‫محموله‬ ‫پذیرش‬ ‫خطاي‬)P
‫است‬ ‫دیگري‬ ‫نفع‬ ‫به‬ ‫باشد‬ ‫بيشتر‬ ‫هرکدام‬ ‫ریسك‬ ‫چه‬ ‫هر‬

159
•‫واقعی‬ ‫مقدار‬ ‫به‬ ‫شده‬ ‫گیری‬ ‫اندازه‬ ‫کمیت‬ ‫نزدیکی‬ ‫یا‬ ‫انطباق‬
•‫شود‬ ‫می‬ ‫استفاده‬ ‫استاندارد‬ ‫مقدار‬ ‫از‬ ‫واقعی‬ ‫مقدار‬ ‫بجای‬
•‫شود‬ ‫می‬ ‫بیان‬ ‫دستگاه‬ ‫خطای‬ ‫اکثر‬ ‫حد‬ ‫حسب‬ ‫بر‬ ‫دقت‬
‫خطا‬ ‫درصد‬
E = A – B
E:‫گیری‬ ‫اندازه‬ ‫خطای‬
A:‫شده‬ ‫گیری‬ ‫اندازه‬ ‫مقدار‬
B:‫استاندارد‬ ‫شده‬ ‫گیری‬ ‫اندازه‬ ‫مقدار‬
•‫باشد‬ ‫منفی‬ ‫یا‬ ‫مثبت‬ ‫تواند‬ ‫می‬ ‫خطا‬
1-‫دقت‬Accuracy
100% 


B
BA
E

160
‫گيری‬‫اندازه‬‫در‬‫خطا‬‫و‬‫دقت‬
Error & Accuracy

161
‫مقدمه‬
•‫هستدا‬ ‫خطا‬ ‫ز‬ ‫ي‬ ‫مجا‬ ‫حا‬ ‫زرزي‬ ‫ها‬ ‫گيري‬ ‫ه‬ ‫زناز‬ ‫تيام‬
•‫زست‬ ‫ري‬ ‫ضر‬ ‫خطا‬ ‫مدابع‬ ‫بررس‬

162
‫گيري‬ ‫ه‬ ‫زناز‬ ‫ستگاه‬ ‫زنتخاب‬ ‫معيارهاي‬
.1‫ها‬ ‫م‬ ‫زنجام‬ ‫زقعيت‬ ‫به‬ ‫نك‬ ‫نز‬ ‫رز‬ ‫گيري‬ ‫ه‬ ‫زناز‬ ‫حا‬ ‫تاچه‬
.2‫ها‬ ‫م‬ ‫نشان‬ ‫رز‬ ‫نكسان‬ ‫مقازر‬ ‫گيري‬ ‫ه‬ ‫زناز‬ ‫تكرزر‬ ‫با‬ ‫آنا‬
.3‫گيري‬ ‫ه‬ ‫زناز‬ ‫شرزنط‬ ‫آنا‬(‫رطوبت‬ ،‫ما‬ ، ‫رشار‬)...‫م‬ ‫زثر‬ ‫گيري‬ ‫ه‬ ‫زناز‬ ‫ي‬ ‫ر‬ ‫بر‬
‫گذزر‬(‫زستانازر‬ ‫شرزنط‬)
.4‫زست‬ ‫خي‬ ‫گيري‬ ‫ه‬ ‫زناز‬ ‫ر‬ ‫زپرزتور‬ ‫نژگيهاي‬ ‫آنا‬
.5‫مانا‬ ‫م‬ ‫ثابت‬ ‫ساليان‬ ‫طول‬ ‫ر‬ ‫شاه‬ ‫گيري‬ ‫ه‬ ‫زناز‬ ‫مقازر‬ ‫آنا‬(‫كاليبرزسيون‬)
.6‫زست‬ ‫شاه‬ ‫زنتخاب‬ ‫مداسب‬ ‫ستگاه‬ ‫گيري‬ ‫ه‬ ‫زناز‬ ‫ه‬ ‫محا‬ ‫آنا‬
.7‫زست‬ ‫چگونه‬ ‫متغيير‬ ‫نر‬ ‫مقا‬ ‫مقاب‬ ‫ر‬ ‫ستگاه‬ ‫زلعي‬ ‫عكس‬ ‫سرعت‬

163
•‫واقعی‬ ‫مقدار‬ ‫به‬ ‫شده‬ ‫گیری‬ ‫اندازه‬ ‫کمیت‬ ‫نزدیکی‬ ‫یا‬ ‫انطباق‬
•‫شود‬ ‫می‬ ‫استفاده‬ ‫استاندارد‬ ‫مقدار‬ ‫از‬ ‫واقعی‬ ‫مقدار‬ ‫بجای‬
•‫شود‬ ‫می‬ ‫بیان‬ ‫دستگاه‬ ‫خطای‬ ‫اکثر‬ ‫حد‬ ‫حسب‬ ‫بر‬ ‫دقت‬
E = A – B
E:‫گیری‬ ‫اندازه‬ ‫خطای‬
A:‫شده‬ ‫گیری‬ ‫اندازه‬ ‫مقدار‬
B:‫استاندارد‬ ‫شده‬ ‫گیری‬ ‫اندازه‬ ‫مقدار‬
•‫باشد‬ ‫منفی‬ ‫یا‬ ‫مثبت‬ ‫تواند‬ ‫می‬ ‫خطا‬
•‫خطا‬ ‫درصد‬
1-‫دقت‬Accuracy
100% 


B
BA
E

164
‫دقت‬ ‫انواع‬
.1‫ای‬ ‫نقطه‬ ‫دقت‬Point Accuracy
–‫مشخص‬ ‫نقاطی‬ ‫در‬ ‫وسیله‬ ‫گیری‬ ‫اندازه‬ ‫دقت‬ ‫بیان‬
–‫شود‬ ‫می‬ ‫مشخص‬ ‫جوش‬ ‫یا‬ ‫انجماد‬ ‫نقطه‬ ‫در‬ ً‫ال‬‫معمو‬ ‫خطا‬ ‫ترمومتر‬ ‫در‬ ً‫ال‬‫مث‬
.2‫واقعی‬ ‫مقدار‬ ‫از‬ ‫درصدی‬ ‫حسب‬ ‫بر‬ ‫دقت‬
.3‫مقیاس‬ ‫حداکثر‬ ‫مقدار‬ ‫حسب‬ ‫بر‬ ‫دقت‬Full scale output (FSO)
(Percentage of full scale deflection)
•A‫شده‬ ‫گیری‬ ‫اندازه‬ ‫مقدار‬
•B‫واقعی‬ ‫مقدار‬(‫استاندارد‬)
•C‫مقیاس‬ ‫حداکثر‬ ‫مقدار‬
‫حالت‬ ‫به‬ ‫نسبت‬ ‫دقیقتری‬ ‫بیان‬ ‫مورد‬ ‫این‬2‫است‬
.4‫دستگاه‬ ‫دقت‬ ‫کامل‬ ‫بیان‬(Complete accuracy statement)‫بیان‬
‫مختلف‬ ‫نقاط‬ ‫در‬ ‫جدول‬ ‫صورت‬ ‫به‬ ‫دستگاه‬ ‫دقت‬
100% 


B
BA
E
100% 


C
BA
E

165
‫خطا‬ ‫انواع‬
.1‫کاربرد‬ ‫خطای‬(‫استعمال‬)Application error
‫دستگاه‬ ‫حالت‬ ‫تغییر‬ ‫از‬ ‫ناشی‬
•‫مواد‬ ‫با‬ ‫تماس‬ ‫اثر‬ ‫در‬ ‫ترمومتر‬ ‫شدن‬ ‫گرم‬
•‫جسم‬ ‫روی‬ ‫بر‬ ‫کولیس‬ ‫فشار‬
•‫ولتمتر‬ ‫اتصال‬ ‫اثر‬ ‫در‬ ‫ولتاژ‬ ‫افت‬
.2‫شخصی‬ ‫خطای‬(‫عي‬‫کرد‬Operating Error)
•‫دستگاه‬ ‫از‬ ‫غلط‬ ‫استفاده‬
•‫عقربه‬ ‫به‬ ‫کج‬ ‫نگاه‬
•‫کار‬ ‫روی‬ ‫بر‬ ‫کولیس‬ ‫غلط‬ ‫دادن‬ ‫قرار‬
.3‫محیط‬ ‫خطای‬(Environmental Error )
•‫حرارت‬ ،‫فشار‬ ،‫رطوبت‬ ‫مثل‬ ‫عواملی‬ ‫اثر‬
•‫کرد‬ ‫استفاده‬ ‫استاندارد‬ ‫شرایط‬ ‫از‬ ‫توان‬ ‫می‬ ‫خطا‬ ‫این‬ ‫حذف‬ ‫جهت‬
.4‫دینامیکی‬ ‫خطای‬(Dynamic Error)
•‫العمل‬ ‫عکس‬ ‫سرعت‬
•‫شرایط‬ ‫پایداری‬

166
‫منشاء‬ ‫نظر‬ ‫از‬ ‫خطا‬ ‫بندي‬ ‫طقسيم‬
•‫كدترل‬ ‫قاب‬ ‫هاي‬ ‫خطا‬
•‫شونا‬ ‫تعيين‬ ‫بانا‬ ‫ها‬ ‫خطا‬ ‫زنن‬ ‫تيام‬
•‫نيانا‬ ‫تجا‬ ‫مجا‬ ‫خطاي‬ ‫مقازر‬ ‫ز‬ ‫نبانا‬ ‫آنها‬ ‫جبري‬ ‫جيع‬
•‫ر‬ ‫تصا‬ ‫هاي‬ ‫خطا‬
•‫شو‬ ‫مشخص‬ ‫توزنا‬ ‫ني‬ ‫ها‬ ‫خطا‬ ‫زنن‬ ‫علت‬
•‫متوزل‬ ‫گيري‬ ‫ه‬ ‫زناز‬ ‫نكسان‬ ‫شرزنط‬ ‫تحت‬ ‫كه‬ ‫شونا‬ ‫م‬ ‫آشكار‬ ‫قت‬
‫ناها‬ ‫نكسان‬ ‫نتانج‬ ‫كييت‬ ‫نك‬ ‫ز‬
•‫هستدا‬ ‫نرمال‬ ‫نع‬ ‫تو‬ ‫بصورت‬ ‫زماه‬ ‫باست‬ ‫هاي‬ ‫گيري‬ ‫ه‬ ‫زناز‬
•‫آنها‬ ‫زستانازر‬ ‫زنحرزف‬ ‫متوسط‬ ‫مقازر‬ ‫توزن‬ ‫م‬ ‫آماري‬ ‫هاي‬ ‫ش‬ ‫ر‬ ‫به‬
‫نيو‬ ‫مشخص‬ ‫رز‬

167
‫طصادفی‬ ‫هاي‬ ‫خطا‬
•‫شوند‬ ‫می‬ ‫اشكار‬ ‫گيري‬ ‫اندازه‬ ‫طكرار‬ ‫با‬
•‫نيست‬ ‫مشخص‬ ‫وضوح‬ ‫به‬ ‫علت‬
–‫گيري‬ ‫اندازه‬ ‫در‬ ‫اختالف‬ ‫دستگاه‬ ‫کافی‬ ‫حساسيت‬ ‫درصورت‬
‫شود‬ ‫می‬ ‫نمایان‬
•‫بروز‬ ‫احتمالی‬ ‫علل‬
–‫هدف‬ ‫و‬ ‫گيري‬ ‫اندازه‬ ‫دستگاه‬ ‫موقعيت‬ ‫در‬ ‫کوچك‬ ‫طغييرات‬
‫گيري‬ ‫اندازه‬ ‫مورد‬
–‫محيطی‬ ‫شرای‬ ‫در‬ ‫طشخيص‬ ‫قابل‬ ‫غير‬ ‫نوسانات‬(‫دما‬)
–‫اجزاء‬ ‫در‬ ‫سایش‬ ‫اطصاالت‬ ‫طنظيم‬ ‫عدم‬
–‫خواندن‬ ‫خطاي‬

168
‫شده‬ ‫گيري‬ ‫اندازه‬ ‫هاي‬ ‫داده‬ ‫آماري‬ ‫طحليل‬
•‫حساب‬ ‫ميانگين‬
•‫ها‬ ‫زنحرزف‬ ‫مطلق‬ ‫قار‬ ‫ميانگين‬
–‫باشا‬ ‫صفر‬ ‫برزبر‬ ‫نازر‬ ‫م‬ ‫لز‬
•‫معيار‬ ‫زنحرزف‬
–‫ه‬ ‫زناز‬ ‫ر‬ ‫تغييرزت‬ ‫ز‬ ‫معياري‬
‫گيري‬
2
1
1
2
1
1
)(
1
1
1















n
i
i
n
i
ii
n
i
i
xx
n
xx
n
d
x
n
x


169
‫گاوسی‬ ‫طوزیع‬ ‫یا‬ ‫نرمال‬ ‫طوزیع‬
‫حازق‬10‫كوچك‬ ‫هاي‬ ‫نيونه‬ ‫برزي‬25‫بزرگ‬ ‫هاي‬ ‫نيونه‬ ‫برزي‬

170
‫کنترل‬ ‫قابل‬ ‫هاي‬ ‫خطا‬
•‫کردن‬ ‫ره‬ ‫کالي‬ ‫خطاي‬
•‫محيطی‬ ‫شرای‬ ‫از‬ ‫ناشی‬ ‫خطاي‬(‫رطوبت‬ ‫و‬ ‫فشار‬ ‫دما‬)
•‫ها‬ ‫گيري‬ ‫اندازه‬ ‫اکثر‬ ‫استاندارد‬(20‫گراد‬ ‫سانتی‬ ‫درجه‬760
‫بخار‬ ‫فشار‬ ‫در‬ ‫رطوبت‬ ‫و‬ ‫جيوه‬ ‫متر‬ ‫ميلی‬10‫جيوه‬ ‫متر‬ ‫ميلی‬)
•‫ها‬ ‫فك‬ ‫فشار‬ ‫اعمال‬ ‫مثل‬ ‫فيزیكی‬ ‫شرای‬Probe‫ها‬ ‫سوزن‬ ‫و‬

171
‫دیناميكی‬ ‫خطاي‬
•‫است‬ ‫ميرا‬ ‫دیناميكی‬ ‫خطاي‬(‫رود‬ ‫می‬ ‫بين‬ ‫از‬ ‫زمان‬ ‫ادامه‬ ‫با‬)
•‫دیگر؟؟؟‬ ‫مثال‬
ٍEss: Steady state Error
‫سنج‬ ‫دما‬
Dynamic E.
‫سنج‬ ‫نيرو‬
Dynamic E.

172
‫جوابگویی‬ ‫یا‬ ‫العمل‬ ‫عكس‬ ‫زمان‬Response time
•‫كميت‬ ‫در‬ ‫اي‬ ‫پله‬ ‫تغيير‬ ‫يك‬ ‫دستگاه‬ ‫كه‬ ‫زمانک‬ ‫مدت‬ ‫از‬ ‫است‬ ‫ععارت‬
‫بين‬ ‫دقتک‬ ‫با‬ ‫را‬ ‫نظر‬ ‫مورد‬2‫تا‬5‫دهد‬ ‫نشان‬ ‫اختالف‬ ‫درصد‬.‫بععارتک‬
‫تا‬ ‫دستگاه‬ ‫پاسخ‬ ‫براي‬ ‫الزم‬ ‫زمان‬95‫يا‬98‫آن‬ ‫نهايک‬ ‫مقدار‬ ‫درصد‬
2%-5%

173
2-‫طنظيم‬ ‫یا‬ ‫طكرار‬ ‫قابليت‬Repeatability
•‫ميزان‬‫نزديکک‬‫ارقام‬‫اندازه‬‫گيري‬‫شده‬‫يك‬‫كميت‬‫معلوم‬‫توسط‬‫يك‬‫شخص‬
‫بخصوص‬‫و‬‫با‬‫يك‬‫دستگاه‬‫بخصوص‬‫در‬‫يك‬‫زمان‬ً‫ا‬‫نسعت‬‫كوتاه‬(‫كميت‬‫معلوم‬‫مک‬
‫تواند‬‫مقدار‬‫متوسط‬‫باشد‬)
•‫قابليت‬‫تکرار‬‫متفاوت‬‫از‬‫دقت‬‫دستگاه‬‫است‬.ً‫ال‬‫مث‬‫اگر‬‫صفحه‬‫مقياس‬‫وسيله‬‫اي‬
‫جابجا‬‫شود‬‫دقت‬‫آن‬‫بهم‬‫مک‬‫خورد‬(‫پيش‬‫خطا‬Bias)‫ولک‬‫قابليت‬‫تکرار‬‫آن‬‫ممکن‬
‫است‬‫خوب‬‫باشد‬.
‫مثال‬:‫براي‬‫ولتاژ‬‫معلوم‬100‫ولت‬‫مقادير‬104102105103‫و‬105‫ولت‬‫اندازه‬‫گيري‬‫شده‬‫است‬
‫دقت‬‫و‬‫قابليت‬‫تکرار‬(‫تنظيم‬)‫دستگاه‬‫را‬‫مشخص‬‫نماييد‬
‫حل‬:‫ميانگين‬‫اعداد‬‫قرائت‬‫شده‬104‫ولت‬‫است‬‫و‬‫حداكثر‬‫انحراف‬‫از‬‫مقدار‬‫واقعک‬105‫ولت‬‫است‬.
%1100
100
104105
Re
%5100
100
100105






ypeatabilit
Accuracy

174
3-‫طجدید‬ ‫قابليت‬Reproducibility
•‫ر‬ ‫مشخص‬ ‫معلوم‬ ‫كييت‬ ‫نك‬ ‫ز‬ ‫شاه‬ ‫گيري‬ ‫ه‬ ‫زناز‬ ‫زرقام‬ ‫نك‬ ‫نز‬
‫هيان‬ ‫ز‬ ‫مختلف‬ ‫هاي‬ ‫ستگاه‬ ‫مختلف‬ ‫زشخاص‬ ،‫مختلف‬ ‫شرزنط‬
‫تر‬ ‫طوالن‬ ً‫ا‬‫نسبت‬ ‫مان‬ ‫نك‬ ‫طول‬ ‫ر‬ ‫نوع‬
•‫توسط‬ ‫شاه‬ ‫توليا‬ ‫گيري‬ ‫ه‬ ‫زناز‬ ‫ستگاههاي‬ ‫نكدوزخت‬ ‫ز‬ ‫معياري‬
‫ناه‬ ‫سا‬ ‫كارخانه‬

175
4-‫پایداري‬Stability
‫مات‬ ‫ر‬ ‫كييت‬ ‫نك‬ ‫زقع‬ ‫مقازر‬ ‫با‬ ‫شاه‬ ‫گيري‬ ‫ه‬ ‫زناز‬ ‫نر‬ ‫مقا‬ ‫نك‬ ‫نز‬
‫ه‬ ‫زستفا‬ ‫ز‬ ‫پس‬ ‫طوالن‬ ‫مان‬(‫كاليبرزسيون‬)
5-‫قدرت‬‫طشخيص‬Resolution (Discrimination)
‫میزان‬‫دقت‬‫نمایش‬‫مقادیر‬‫اندازه‬‫گیری‬‫شده‬.
‫با‬‫دقت‬‫اندازه‬‫گیری‬‫فرق‬‫می‬‫کند‬
ً‫ال‬‫مث‬‫اگر‬‫دقت‬‫یک‬‫پمپ‬‫بنزین‬1/0‫لیتر‬‫باشد‬‫کمتر‬‫از‬1/0‫لیتر‬‫را‬‫اندازه‬‫گیری‬‫نمی‬‫کند‬
‫ولی‬Resolution‫آن‬‫ممکن‬‫است‬01/0‫لیتر‬‫باشد‬

176
6-‫حساسيت‬
(Sensitivity, Amplification, Magnification)
•‫شده‬ ‫گيري‬ ‫اندازه‬ ‫متغير‬ ‫در‬ ‫تغيير‬ ‫به‬ ‫وسيله‬ ‫عقربه‬ ‫خطک‬ ‫مکان‬ ‫تغيير‬ ‫نسعت‬ ‫از‬ ‫ععارتست‬
‫شود‬ ‫مک‬ ‫حركت‬ ‫اين‬ ‫باعث‬ ‫كه‬(‫مثال‬:25 cm/mv)
•‫اندازه‬ ‫رقم‬ ‫در‬ ‫تغييرات‬ ‫و‬ ‫گيري‬ ‫اندازه‬ ‫مورد‬ ‫كميت‬ ‫در‬ ‫تغييرات‬ ‫بين‬ ‫رابطه‬ ‫نمايانگر‬
‫شده‬ ‫گيري‬
(‫ورودي‬ ‫در‬ ‫تغييرات‬/)‫خروجک‬ ‫در‬ ‫تغييرات‬=‫حساسيت‬
‫يا‬
(‫گيري‬ ‫اندازه‬ ‫مورد‬ ‫كميت‬ ‫در‬ ‫تغييرات‬(/)‫شده‬ ‫گيري‬ ‫اندازه‬ ‫عدد‬ ‫در‬ ‫تغييرات‬=)‫حساسيت‬
‫گيري‬ ‫ه‬ ‫زناز‬ ‫ستگاه‬(y=kx)
‫گيري‬ ‫ه‬ ‫زناز‬ ‫مور‬ ‫كييت‬
‫ي‬ ‫ر‬ ‫ر‬ ‫تغييرزت‬
‫شاه‬ ‫ه‬ ‫ز‬ ‫نيانش‬ ‫مقازر‬
‫ج‬ ‫خر‬
k
x
y

177
‫حساسيت‬ ‫مثال‬
•‫ازاء‬ ‫به‬ ‫رئوستا‬ ‫يك‬ ‫در‬0.5‫آن‬ ‫دسته‬ ‫در‬ ‫مکان‬ ‫تغيير‬ ‫متر‬ ‫ميلک‬
‫خروجک‬ ‫ولتاژ‬3‫كند‬ ‫مک‬ ‫تغيير‬ ‫ولت‬.‫چقدر‬ ‫دستگاه‬ ‫حساسيت‬
‫است؟‬
‫مثال‬:
mmvolts
mm
volt
Sesitivity /6
5.0
3

•‫در‬‫يك‬‫عقربه‬‫سنجش‬‫جابجايک‬‫به‬‫ازاء‬‫يك‬‫ميلک‬‫متر‬‫جابجايک‬‫نوک‬‫اهرم‬
‫عقربه‬‫در‬‫صفحه‬‫اي‬‫بقطر‬40‫ميلک‬‫متر‬‫يك‬‫دور‬‫مک‬‫زند‬‫حساسيت‬‫اين‬‫دستگاه‬‫چقدر‬‫است‬
126.5=3.14 (40)=‫تغيير‬‫مکان‬‫عقربه‬‫بر‬‫حسب‬‫ميلک‬‫متر‬
‫بنابراين‬‫حساسيت‬‫دستگاه‬5/126‫ميلک‬‫متر‬‫در‬‫ميلک‬‫متر‬‫است‬(‫بدون‬‫بعد‬)

178
7-‫کردن‬ ‫ره‬ ‫کالي‬(‫استاندارد‬)‫ها‬ ‫دستگاه‬
•‫دهند‬ ‫می‬ ‫دست‬ ‫از‬ ‫را‬ ‫خود‬ ‫دقت‬ ‫مدطی‬ ‫از‬ ‫پس‬ ‫دستگاهها‬
–‫ثابت‬ ‫خطاي‬ ‫نوعی‬ ‫ایجاد‬Bias‫محدوده‬ ‫طمتم‬ ‫در‬ ‫است‬ ‫ممكن‬ ‫که‬
‫باشد‬ ‫داشته‬ ‫وجود‬ ‫دستگاه‬ ‫کاري‬
•‫پایداري‬ ‫دادن‬ ‫دست‬ ‫از‬ ‫صورت‬ ‫به‬
•‫دستگاهی‬ ‫با‬ ‫مقایسه‬ ‫طریق‬ ‫از‬ ‫واسنجی‬ ‫یعنی‬ ‫کردن‬ ‫ره‬ ‫کالي‬
‫مشابه‬(‫طر‬ ‫دقيق‬ ‫ولی‬)

179
8-‫واري‬ ‫خ‬Linearity
‫دستگاه‬ ‫خروجی‬ ‫و‬ ‫ورودي‬ ‫بين‬ ‫رابطه‬ ‫گيري‬ ‫اندازه‬ ‫محدوده‬ ‫در‬ ‫باید‬
‫باشد‬ ‫خطی‬ ً‫ا‬ ‫طقری‬

180
‫شده‬ ‫گيري‬ ‫اندازه‬ ‫هاي‬ ‫داده‬ ‫طحليل‬
Data Analysis
•‫دارد‬ ‫فراوان‬ ‫اهميت‬ ‫ها‬ ‫داده‬ ‫ارزیابی‬
•‫شد‬ ‫مطمئن‬ ‫شده‬ ‫گيري‬ ‫اندازه‬ ‫مقادیر‬ ‫دقت‬ ‫از‬ ‫باید‬
•‫شوند‬ ‫مشخص‬ ‫گيري‬ ‫اندازه‬ ‫حين‬ ‫در‬ ‫ها‬ ‫خطا‬ ‫انواع‬
•‫کنار‬ ‫طوان‬ ‫می‬ ‫سادگی‬ ‫به‬ ‫را‬ ‫فاحش‬ ‫اهات‬ ‫اشت‬ ‫از‬ ‫ناشی‬ ‫غل‬ ‫هاي‬ ‫داده‬
‫گذاشت‬
•‫را‬ ‫آیند‬ ‫می‬ ‫غل‬ ‫نظر‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫نيستند‬ ‫ما‬ ‫انتظارات‬ ‫بر‬ ‫ق‬ ‫منط‬ ‫که‬ ‫هایی‬ ‫داده‬
‫گذاشت‬ ‫کنار‬ ‫راحتی‬ ‫به‬ ‫طوان‬ ‫نمی‬
•‫نمود‬ ‫حذف‬ ‫سازگاري‬ ‫ناي‬ ‫م‬ ‫بر‬ ‫طوان‬ ‫می‬ ‫را‬ ‫ها‬ ‫داده‬ ‫گونه‬ ‫این‬ ‫طنها‬
•‫است‬ ‫سازگاري‬ ‫رعایت‬ ‫ها‬ ‫داده‬ ‫طحليل‬ ‫از‬ ‫هدف‬

181
‫طجربی‬ ‫هاي‬ ‫خطا‬ ‫انواع‬
Experimental Errors
.1‫شوند‬ ‫طرف‬ ‫بر‬ ‫باید‬ ‫که‬ ‫بزرگ‬ ‫و‬ ‫فاحش‬ ‫اهات‬ ‫اشت‬.
.2‫ثابت‬ ‫خطاهاي‬:‫کند‬ ‫نمی‬ ‫برطرف‬ ‫را‬ ‫ها‬ ‫خطا‬ ‫این‬ ‫طكرار‬.‫منشاء‬
‫معلوم‬ ‫نا‬ ‫آنها‬.‫سيستماطيك‬ ‫خطاي‬‫شوند‬ ‫می‬ ‫ناميده‬ ‫هم‬.
.3‫طصادفی‬ ‫خطاهاي‬:‫و‬ ‫محيطی‬ ‫شخصی‬ ‫مختلف‬ ‫نوسانات‬ ‫اثر‬ ‫در‬
‫دهند‬ ‫می‬ ‫رخ‬ ‫دستگاهی‬.‫است‬ ‫خطامتغيير‬ ‫این‬ ‫مقدار‬.
‫است‬ ‫مشكل‬ ‫اغلب‬ ‫ثابت‬ ‫خطاي‬ ‫از‬ ‫آنها‬ ‫طشخيص‬.

182
‫قطعيت‬ ‫عدم‬Uncertainty
•‫نگر‬ ‫كدا‬ ‫م‬ ‫زصالح‬ ‫رز‬ ‫آن‬ ‫باشا‬ ‫مشخص‬ ‫كدداه‬ ‫مانش‬ ‫آ‬ ‫نا‬ ‫ز‬ ‫خطا‬ ‫زگر‬
‫كر‬ ‫زطالق‬ ‫توزن‬ ‫ني‬ ‫آن‬ ‫به‬ ‫خطا‬ ‫عدوزن‬
•‫هستدا‬ ‫مبهم‬ ‫ي‬ ‫حا‬ ‫تا‬ ‫كه‬ ‫هستدا‬ ‫آنهان‬ ‫حقيق‬ ‫هاي‬ ‫خطا‬
•‫زست‬ ‫قطعيت‬ ‫عام‬ ‫ميززن‬ ‫تعيين‬ ‫ها‬ ‫ه‬ ‫ز‬ ‫تحلي‬ ‫ز‬ ‫هاف‬(‫ز‬ ‫عاري‬ ‫ه‬ ‫زناز‬ ‫چه‬ ‫تا‬
‫هستدا‬ ‫قطعيت‬)
•‫خطا‬ ‫زحتيال‬ ‫مقازر‬ ‫تعيين‬ ‫نعد‬ ‫تجرب‬ ‫قطعيت‬ ‫عام‬
•‫زست‬ ‫قطعيت‬ ‫عام‬ ‫عاميانه‬ ‫بيان‬ ‫مانش‬ ‫آ‬ ‫خطاي‬
•‫هستدا‬ ‫قطعيت‬ ‫عام‬ ‫مدشاء‬ ‫ها‬ ‫خطا‬ ‫زنوزع‬ ‫لذز‬

183
‫ی‬ ‫طرکي‬ ‫قطعيت‬ ‫عدم‬
(‫عاميانه‬ ‫روش‬ ‫به‬)
•‫ليه‬ ‫ز‬ ‫هاي‬ ‫گيري‬ ‫ه‬ ‫زناز‬ ‫ر‬ ‫قطعيت‬ ‫عام‬ ‫نهان‬ ‫نتيجه‬
–‫تركيب‬ ‫حاص‬ ‫نتيجه‬ ‫خطاي‬(‫پذنرنا‬ ‫جيع‬)‫پارزمتر‬ ‫هر‬ ‫خطاي‬ ‫حازكثر‬(‫عاميانه‬ ‫تحلي‬)
‫مثال‬:‫برزبر‬ ‫زلكترنك‬ ‫توزن‬:
P=V . I
‫شاه‬ ‫گيري‬ ‫ه‬ ‫زناز‬ ‫نر‬ ‫مقا‬:
E=100 V ± 2V I = 10A ± 0.2A
%eE=(2/100)* 100=2%
%eA=(0.2/10)* 100=2%
‫ك‬ ‫قطعيت‬ ‫عام‬(2+2=4%)‫زست‬
‫زت‬ ‫برزبر‬ ‫توزن‬ ‫زسي‬ ‫مقازر‬1000=10*100..‫لتاژ‬ ‫جرنان‬ ‫گيري‬ ‫ه‬ ‫زناز‬ ‫ضعيت‬ ‫ترنن‬ ‫با‬ ‫ر‬
‫برزبر‬ ‫توزن‬:
Pmax=(100+2)(10+0.2)=1040.4 watt
Pmin=(100-2)(10-0.2)=960.4 watt
‫برزبر‬ ‫قطعيت‬ ‫عام‬ ‫بدابرزنن‬+4.04%-3.96%‫زست‬ ‫حالت‬ ‫باترنن‬ ‫كه‬ ‫زست‬

184
‫قيق‬ ‫قطعيت‬ ‫عام‬(‫كلين‬ ‫مك‬ ‫كالنن‬ ‫ش‬ ‫ر‬)
•‫مقامات‬ ‫مختلف‬ ‫گيرنهاي‬ ‫ه‬ ‫زناز‬ ‫ر‬ ‫قطعيت‬ ‫عام‬ ‫قيق‬ ‫تشخيص‬ ‫مبداي‬ ‫بر‬
‫زست‬ ‫متك‬
•‫شاه‬ ‫گيري‬ ‫ه‬ ‫رشارزناز‬ ‫كديا‬ ‫ررض‬‫برزبر‬
P=100kN/m2 ± 1kN/m2
‫زست‬ ‫گير‬ ‫ه‬ ‫زناز‬ ‫شخص‬ ‫برزي‬ ‫قطعيت‬ ‫عام‬ ‫هداه‬ ‫نشان‬ ‫مثبت‬ ‫مدف‬ ‫عالمت‬
(‫نازر‬ ‫قيق‬ ‫زطالع‬ ‫گيري‬ ‫ه‬ ‫زناز‬ ‫قت‬ ‫رمور‬).
‫ه‬ ‫زستفا‬ ‫تري‬ ‫پانين‬ ‫قطعيت‬ ‫عام‬ ‫ز‬ ‫ميتوزنا‬ ‫شخص‬ ‫قيق‬ ‫شان‬ ‫كليبره‬ ‫صورت‬ ‫ر‬
‫كدا‬.
•‫شو‬ ‫م‬ ‫ه‬ ‫ز‬ ‫نسبت‬ ‫قطعيت‬ ‫عام‬ ‫به‬ ‫مشخص‬ ‫زحتيال‬ ‫نسبت‬ ‫ش‬ ‫ر‬ ‫زنن‬ ‫ر‬
ً‫ال‬‫مث‬
P=100kN/m2 ± 1kN/m2 (‫زحتيال‬ ‫با‬20‫به‬1)
‫زحتيال‬ ‫به‬ ‫زر‬ ‫زعتقا‬ ‫كدداه‬ ‫مانش‬ ‫ز‬ ‫نعد‬20‫به‬1‫ر‬ ‫شاه‬ ‫گيري‬ ‫ه‬ ‫زناز‬ ‫رشار‬
‫زخ‬± 1kN/m2‫زر‬ ‫قرزر‬
‫زست‬ ‫گير‬ ‫ه‬ ‫زناز‬ ‫شخص‬ ‫تجربه‬ ‫زساس‬ ‫بر‬ ‫زحتيال‬ ‫زنن‬ ‫تشخيص‬ ‫زنتخاب‬

185
‫شود‬ ‫بيان‬ ‫مساوي‬ ‫احتمال‬ ‫با‬ ‫گيري‬ ‫اندازه‬ ‫طعدادي‬ ‫اگر‬.
‫عدم‬ ‫ناي‬ ‫م‬ ‫بر‬ ‫را‬ ‫شده‬ ‫ه‬ ‫محاس‬ ‫نتيجه‬ ‫قطعيت‬ ‫عدم‬ ‫خواهيم‬ ‫می‬
‫نمائيم‬ ‫برآورد‬ ‫اوليه‬ ‫هاي‬ ‫گيري‬ ‫اندازه‬ ‫قطعيت‬.‫ه‬ ‫محاس‬ ‫نتيجه‬
‫شده‬R‫مستقل‬ ‫متغييرهاي‬ ‫از‬ ‫معلومی‬ ‫طابع‬
x1, x2, x3,……,xn‫است‬:
R=f(x1,x2,x3,….,xn)
‫اینكه‬ ‫فرض‬ ‫با‬WR‫و‬ ‫نهایی‬ ‫قطعيت‬ ‫عدم‬w1, w2,w3,…,wn
‫و‬ ‫کالین‬ ‫اساس‬ ‫بر‬ ‫مستقل‬ ‫هاي‬ ‫متغير‬ ‫هاي‬ ‫قطعيت‬ ‫عدم‬
‫است‬ ‫شده‬ ‫ارائه‬ ‫زیر‬ ‫صورت‬ ‫به‬ ‫کلين‬.
2
1
22
2
2
2
1
1
)(...)()( 













 n
n
R w
x
R
w
x
R
w
x
R
W
‫قطعيت‬ ‫عدم‬
‫حساسيت‬

186
•‫ل‬ ‫ق‬ ‫مثال‬ ‫در‬
 
 
%83.2100
1000
3.28
100%
3.28)2.0100()210(
).().(
10010
.
2
1
22
2
1
22










P
W
W
wattW
wEwIW
voltE
I
P
AI
E
P
IEP
p
p
IEp

187
‫مثال‬:‫صورت‬ ‫به‬ ‫مسی‬ ‫سيم‬ ‫یك‬ ‫مقاومت‬
R=Ro[1+(T-20)]
‫که‬‫در‬‫آن‬Ro =6 ±0.3%‫مقاومت‬‫در‬20‫درجه‬‫سانتی‬‫گراد‬‫و‬-1 ± 1%0.004 C=‫ضریب‬‫دماي‬
‫مقاومت‬‫و‬CT=30 ±1‫دماي‬‫سيم‬‫است‬
‫حل‬:
 
 
%49.00305.0
)1()024.0()104()60()018.0()04.1(
1
104)01.0)(004.0(
018.0)003.0)(6(
024.0)004.0)(6(
60)2030)(6()20(
04.1)2030)(004.0(1)20(1
24.6)2030)(004.0(1)6(
2
1
2225222
15
orw
w
Cw
Cw
w
R
T
R
TR
R
T
R
R
R
R
R
T
R



























‫برزبر‬ ‫زسي‬ ‫مت‬ ‫مقا‬
‫مت‬ ‫مقا‬ ‫قطعيت‬ ‫عام‬

188
•‫کل‬ ‫قطعيت‬ ‫عدم‬ ‫براي‬ ‫کلين‬ ‫و‬ ‫کالین‬ ‫معادله‬ ‫اساس‬ ‫بر‬WR‫که‬ ‫شود‬ ‫می‬ ‫مالحظه‬WR‫به‬
‫مستقل‬ ‫هاي‬ ‫متغير‬ ‫قطعيت‬ ‫عدم‬ ‫مجذور‬wn‫دارد‬ ‫بستگی‬.
•‫دیگران‬ ‫از‬ ‫بزرگتر‬ ‫خيلی‬ ‫یكی‬ ‫اگر‬ ‫که‬ ‫است‬ ‫معنی‬ ‫بدان‬ ‫این‬(ً‫ال‬‫مث‬5‫یا‬10‫برابر‬)‫این‬ ‫باشد‬
‫طعيين‬ ‫در‬ ‫بزرگ‬ ‫مقدار‬WR‫کرد‬ ‫نظر‬ ‫صرف‬ ‫بقيه‬ ‫از‬ ‫طوان‬ ‫می‬ ‫ارطی‬ ‫ع‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫بوده‬ ‫حاکم‬.
‫مثال‬:‫متغير‬ ‫سه‬ ‫براي‬ ‫قطعيت‬ ‫عدم‬ ‫در‬ ‫حساسيت‬ ‫ضرب‬ ‫حاصل‬ ‫اگر‬1‫براي‬ ‫و‬
‫دیگري‬5‫برابر‬ ‫قطعيت‬ ‫عدم‬ ‫انگاه‬ ‫باشد‬:
(52+12+12+12)1/2 =5.29
‫ازمایشگاهی‬ ‫وسایل‬ ‫طهيه‬ ‫و‬ ‫طراحی‬ ‫در‬ ‫هستند‬ ‫حاکم‬ ‫بزرگ‬ ‫هاي‬ ‫قطعيت‬ ‫عدم‬ ‫چون‬ ‫یعنی‬
‫بزرگتر‬ ‫مقادیر‬ ‫کاهش‬ ‫صدد‬ ‫در‬ ‫کوچك‬ ‫هاي‬ ‫قطعيت‬ ‫عدم‬ ‫کاهش‬ ‫به‬ ‫طوجه‬ ‫بجاي‬ ‫باید‬
‫باشيم‬
)( xw
x
R



دوره آموزشی کنترل کیفیت

More Related Content

Similar to دوره آموزشی کنترل کیفیت

دوره آموزشی کنترل کیفیت