مدل مرجع فناوری به عنوان یکی از شش مدل‌ مرجع چارچوب معماری سازمانی ایران دربردارنده ساختار طبقه‌بندی فناوری‌ها، استانداردها و ابزارهای فناوری اطلاعات در راستای ارایه سرویس‌های فاوا به ذینفعان است. این مدل، طبقه‌بندی همه فناوری‌ها و استانداردهای فناوری اطلاعات را با نگاه سرویس‌محور ارایه نموده و اصول و رهنمون‌هایی برای استفاده از آن در سطح دستگاه‌های اجرایی ارایه می‌نماید اطلاعات بیشتر در www.ieaf.ir http://soea.sbu.ac.ir/

1. ‫ایران‬ ‫سازمانی‬ ‫معماری‬ ‫چارچوب‬
‫نسخه‬1.0-‫شهریورماه‬1395
‫ی‬‫ک‬‫ی‬‫ن‬‫رو‬‫کت‬‫ل‬‫ا‬‫ـت‬‫ـ‬‫ل‬‫دو‬‫ه‬‫ع‬‫س‬‫و‬‫ت‬‫ون‬‫ی‬‫س‬‫ی‬‫م‬‫ک‬
‫ور‬‫کش‬‫ات‬‫ع‬‫ال‬‫ط‬‫ا‬‫اوری‬‫ن‬‫ف‬)‫ی‬‫ل‬‫ا‬‫ع‬(‫ی‬‫ی‬‫ا‬‫ر‬‫ج‬‫ا‬‫ی‬‫ا‬‫ر‬‫و‬‫ش‬

2. ‫اوری‬‫ن‬‫ف‬‫ع‬‫ج‬‫ر‬‫م‬‫مدل‬
‫پیشگفتار‬
2
‫پیشگفتار‬
‫ٝطػـ‬ ٗ‫ٝس‬ ‫سكطیح‬ ‫ضاؾشبی‬ ‫زض‬ ‫ؾ٢س‬ ٠‫ای‬‫ى٢ب٣ضی‬(‫ز٣ٙز‬)‫ؾبظٝب١ی‬ ‫ٝقٞبضی‬ ‫چبضچ٤ة‬ ‫ٝطػـ‬ ٗ‫ٝس‬ ‫قف‬ ‫اظ‬ ‫یْی‬ ٟ‫ف٢٤ا‬ ٦‫ث‬ ،
‫ٝی‬ ‫ٝ٢شكط‬ ٣ ٦‫س٨ی‬ ٟ‫ایطا‬،ٗ‫ٝس‬ ٠‫ای‬ .‫ٕطزز‬٦َ‫عج‬ ‫ؾبذشبض‬ ٥‫زضثطزاض١س‬‫ى٢ب٣ضی‬ ‫ث٢سی‬‫ى٢ب٣ضی‬ ‫اثعاض٧بی‬ ٣ ‫اؾشب١ساضز٧ب‬ ،‫٧ب‬
‫ؾط٣یؽ‬ ٦‫اضای‬ ‫ضاؾشبی‬ ‫زض‬ ‫اعالفبر‬‫شی‬ ٦‫ث‬ ‫ىب٣ا‬ ‫٧بی‬.‫اؾز‬ ٟ‫٢يقب‬
٥‫ٝٚی(زؾشٖب‬ ‫ؾغح‬ ‫زض‬ ‫ٝطػـ‬ ٗ‫ٝس‬ ٠‫ای‬ ‫اظ‬ ٥‫اؾشيبز‬،‫ق٢بؾبیی‬ ‫ثطای‬ ُ‫ٝكشط‬ ‫ؾبذشبض‬ ٣ ٟ‫ظثب‬ ِ‫ی‬ ‫ایؼبز‬ ‫ثبفض‬ )‫اػطایی‬ ‫٧بی‬
٦َ‫عج‬‫ى٢ب٣ضی‬ ٦‫َٝبیؿ‬ ٣ ‫ث٢سی‬‫ٝی‬ ‫٧ب‬‫سطسیت‬ ٠‫ثسی‬ ٣ ‫ق٤ز‬٥‫زایط‬‫ى٢ب٣ضی‬ ‫اظ‬ ُ‫ٝكشط‬ ‫اٙٞقبضىی‬‫ٝی‬ ٜ٧‫ىطا‬ ‫اؾشب١ساضز٧ب‬ ٣ ‫٧ب‬‫ّ٢س‬
٘ٝ‫سقب‬ ٣ ‫٧ْٞبضی‬ ،٤‫ػؿشؼ‬ ٦ّ‫دصیطی‬٥‫زؾشٖب‬ ٠‫ثی‬‫ٝی‬ ٘‫سؿ٨ی‬ ‫ضا‬ ‫ٝرشٚو‬ ‫٧بی‬،‫ى٢ب٣ضی‬ ‫ٝطػـ‬ ٗ‫ٝس‬ ‫اظ‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ثب‬ .‫ّ٢س‬
٥‫زؾشٖب‬ ٦‫ّٚی‬‫ى٢ب٣ضی‬ ٥‫ثبض‬ ٠‫چ٢سی‬ ‫ثطضؾی‬ ٦‫ث‬ ‫١یبظی‬ ‫اػطایی‬ ‫٧بی‬٣ ‫٣ٍز‬ ‫زض‬ ٣ ٦‫١ساقش‬ ‫ا١شربة‬ ‫ػ٨ز‬ ‫اؾشب١ساضز٧ب‬ ٣ ‫٧ب‬
٘‫سحٚی‬ ٦٢‫٧عی‬٦‫نطى‬ ‫ى٢ی‬ ‫٧بی‬.‫قس‬ ‫ذ٤ا٧س‬ ‫س٤ػ٨ی‬ ٘‫ٍبث‬ ‫ػ٤یی‬
ٝ ‫قف‬ ‫اظ‬ ‫یْی‬ ‫سكطیح‬ ٦‫ث‬ ‫س٢٨ب‬ ،‫ؾ٢س‬ ٠‫ای‬‫ٝی‬ ٟ‫ایطا‬ ‫ؾبظٝب١ی‬ ‫ٝقٞبضی‬ ‫چبضچ٤ة‬ ‫ٝطػـ‬ ٗ‫س‬‫ؾبیط‬ ‫ثبیس‬ ٟ‫ٝربعجب‬ ٣ ‫دطزاظز‬
.‫ز٧٢س‬ ‫ٍطاض‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ٝ٤ضز‬ ‫ؾ٢س‬ ٠‫ای‬ ‫ّ٢بض‬ ‫زض‬ ٣ ٥‫ّطز‬ ٦‫ٝغبٙق‬ ‫١یع‬ ‫ضا‬ ‫چبضچ٤ة‬ ٦‫ث‬ ‫ٝطث٤ط‬ ‫اؾ٢بز‬
،‫اؾز‬ ٟ‫ایطا‬ ‫اؾالٝی‬ ‫ػٞ٨٤ضی‬ ‫ز٣ٙز‬ ‫زض‬ ‫فْٞٚطز‬ ‫ٝطػـ‬ ٗ‫ٝس‬ ٠‫سس٣ی‬ ٦‫سؼطث‬ ٠‫ا٣ٙی‬ ٘‫حبن‬ ‫ؾ٢س‬ ٠‫ای‬ ‫ٝحش٤ای‬ ٦ّ ‫آ١ؼب‬ ‫اظ‬
ٝ ٗ‫احشٞب‬‫ی‬‫نبحت‬ ‫ٝكبضّز‬ ٣ ‫٧ْٞبضی‬ ‫ثب‬ ‫اؾز‬ ‫اٝیس‬ ٦ّ ‫ق٤ز‬ ٥‫زیس‬ ‫ؾ٢س‬ ٠‫ای‬ ‫زض‬ ‫١٤اٍهی‬ ٣ ‫اقْبالر‬ ‫ض٣ز‬،‫اٝط‬ ٟ‫١ؾطا‬
‫ٝی‬ ‫زضذ٤اؾز‬ ٟ‫ٝربعجب‬ ‫اظ‬ ‫ٙصا‬ ،‫ق٤ز‬ ٘‫سْٞی‬‫اْٙشط٣١یْی‬ ‫دؿز‬ ٌ‫عطی‬ ‫اظ‬ ‫ضا‬ ‫ذ٤ز‬ ‫انالحی‬ ‫دیك٢٨بزار‬ ٣ ‫١ؾطار‬ ‫ق٤ز‬
info@ieaf.ir.‫ثطؾب١٢س‬ ‫عطح‬ ٟ‫ٝش٤ٙیب‬ ‫اعالؿ‬ ٦‫ث‬
‫اؾ٢بز‬ ‫زضیبىز‬ ٣ ‫اعالؿ‬ ‫ػ٨ز‬ٟ٤ٞ٢٧‫ض‬ ،‫ى٢ی‬ٗ‫ٝظب‬ ٣ ‫٧ب‬ٗ‫ٝس‬ ،‫ٍب١٤١ی‬ ‫ض٤اثظ‬ ،‫٧ب‬‫سنییطار‬ ٠‫آذطی‬ ‫اظ‬ ‫اعالؿ‬ ٣ ‫ٝطػـ‬ ‫٧بی‬
ٗ‫د٤ضسب‬ ٦‫ث‬ ،ٟ‫ایطا‬ ‫ؾبظٝب١ی‬ ‫ٝقٞبضی‬ ‫چبضچ٤ة‬ ٦‫ث‬ ‫ٝطث٤ط‬www.IEAF.ir.‫ق٤ز‬ ٦‫ٝطاػق‬

3. ‫اوری‬‫ن‬‫ف‬‫ع‬‫ج‬‫ر‬‫م‬‫مدل‬
‫پیشگفتار‬
3
‫ایشاى‬ ‫ساصهاًی‬ ‫هؼواسی‬ ‫چاسچَب‬ ‫تذٍیي‬ ‫عشح‬ ‫اجشای‬ ‫اسکاى‬
‫ّك٤ض‬ ‫اعالفبر‬ ‫ى٢ب٣ضی‬ )‫اػطایی(فبٙی‬ ‫ق٤ضای‬–٦‫س٤ؾق‬ ٟ٤‫ّٞیؿی‬
‫اْٙشط٣١یْی‬ ‫ز٣ٙز‬
‫عشح‬ ‫کاسفشهای‬
ٟ‫ایطا‬ ‫اعالفبر‬ ‫ى٢ب٣ضی‬ ٟ‫ؾبظٝب‬ ‫اْٙشط٣١یْی‬ ‫ز٣ٙز‬ ‫ٝقب٣١ز‬ ‫عشح‬ ‫هذیشیت‬
‫ٝسیطیز‬‫اٝ٤ض‬‫انالح‬‫ؾبذشبض‬٣٦‫س٤ؾق‬‫ز٣ٙز‬ِ‫اْٙشط٣١ی‬‫اٝ٤ض‬ ٟ‫ؾبظٝب‬
‫ّك٤ض‬ ‫اؾشرساٝی‬ ٣ ‫ازاضی‬
‫عشح‬ ‫ًاظش‬
‫ؾط٣یؽ‬ ‫ؾبظٝب١ی‬ ‫ٝقٞبضی‬ ‫ٝطػـ‬ ٥‫آظٝبیكٖب‬‫ق٨یس‬ ٥‫زا١كٖب‬ ‫ٕطا‬‫ث٨كشی‬ (‫هطاٍس‬‫هجشی‬)
‫تین‬ ‫اػضای‬‫عشح‬ ‫ًظاست‬ ٍ ‫هذیشیت‬
‫ػ٨ب١ٖطز‬ ‫١هطاهلل‬ ‫آٍبی‬ ‫ػ٢بة‬
٘‫ان‬ ‫ثبٍطی‬ ‫ضضب‬ ‫آٍبی‬ ‫ػ٢بة‬
‫عشح‬ ‫اسضذ‬ ‫هذیش‬
‫ٝجبقطی‬ ‫ٝبظیبض‬ ‫آٍبی‬ ‫ػ٢بة‬
‫حؿی٢ی‬ ٥‫ىبئع‬ ٜ١‫ذب‬ ‫ؾطّبض‬
‫نیبزی‬ ‫دطیؿب‬ ٜ١‫ذب‬ ‫ؾطّبض‬
‫اجشایی‬ ٍ ‫فٌی‬ ‫هذیشیت‬
‫فٚی‬ ‫آٍبی‬ ‫ػ٢بة‬٥‫قب‬ ‫ضضب‬‫دطی‬
‫ٝحٞسضضب‬ ‫آٍبی‬ ‫ػ٢بة‬٠‫ظی‬‫اٙسی٢ی‬
‫عشح‬ ‫تش‬ ‫ًظاست‬

4. ‫اوری‬‫ن‬‫ف‬‫ع‬‫ج‬‫ر‬‫م‬‫مدل‬
‫پیشگفتار‬
4
‫تین‬ ‫اػضای‬‫چاسچَب‬ ‫تذٍیي‬(‫هجشی‬)
‫آٍبی‬ ‫ػ٢بة‬‫فٚیئی‬ ‫قٞؽ‬ ٟ٣‫ىطیس‬ ٍ ‫ساّثش‬ُ‫پشٍط‬ ‫اسضذ‬ ‫هذیش‬
‫آٍبی‬ ‫ػ٢بة‬ٟ‫ٝ٨ؼ٤ضیب‬ ‫اٝیط‬ ُ‫پشٍط‬ ‫اجشایی‬ ٍ ‫فٌی‬ ‫هذیش‬
ٜ١‫ذب‬ ‫ؾطّبض‬‫حبػ‬ ٟ‫١ؿشط‬‫ی‬‫ح‬‫ی‬‫سض‬‫ی‬
‫آٍبی‬ ‫ػ٢بة‬٧‫اثطا‬‫ی‬ٜ‫اثغح‬‫ی‬
‫آٍبی‬ ‫ػ٢بة‬ٝ‫حٞ٤ز‬‫ذطاط‬
‫آٍبی‬ ‫ػ٢بة‬ٝ‫ّط‬ ‫ضضب‬‫ی‬
‫آٍبی‬ ‫ػ٢بة‬‫ؾق‬‫ی‬‫س‬٢ٝ٤ٝ‫ی‬
ٜ١‫ذب‬ ‫ؾطّبض‬‫شاّط‬ ٗ٤‫ثش‬‫ی‬
‫آٍبی‬ ‫ػ٢بة‬‫د‬‫ی‬ٟ‫ٞب‬‫ؾ٢ب‬‫یی‬
‫آٍبی‬ ‫ػ٢بة‬‫ىیط٣ظی‬ ‫فٚی‬
‫خثشگاًی‬ ٍ ‫هطَستی‬ ِ‫کویت‬
‫آٍبی‬ ‫ػ٢بة‬‫قْطاٙٚ٨ی‬ ‫ؾقیس‬
‫آٍبی‬ ‫ػ٢بة‬‫ضضبیی‬ ‫ضضب‬
‫ضػت‬ ‫ٝ٨ؿب‬ ٜ١‫ذب‬ ‫ؾطّبض‬‫د٤ض‬
‫احٞسی‬ ٥‫آظاز‬ ٜ١‫ذب‬ ‫ؾطّبض‬
‫ٝره٤ل‬ ٟ‫ىط٣ظا‬ ٜ١‫ذب‬ ‫ؾطّبض‬
‫ؾٞنب١ی‬ ٦‫ٝطضی‬ ٜ١‫ذب‬ ‫ؾطّبض‬‫١ػاز‬
‫آٍبی‬ ‫ػ٢بة‬‫ٙی٤ا١ی‬ ‫حٞیس‬
‫آٍبی‬ ‫ػ٢بة‬‫٣ظیطی‬ ٠‫اٙسی‬ ٛ‫حؿب‬
‫آٍبی‬ ‫ػ٢بة‬٥‫آشضد٢ب‬ ٠‫حؿی‬
ٜ١‫ذب‬ ‫ؾطّبض‬‫ظ‬‫٧طا‬‫ضثیـ‬‫١یب‬
‫آٍبی‬ ‫ػ٢بة‬ٗ‫ىقب‬ ‫ٝ٨سی‬
‫آٍبی‬ ‫ػ٢بة‬‫١بنطآثبزی‬ ٟ‫دیٞب‬
‫١٤اثی‬ ٜ٢‫قج‬ ٜ١‫ذب‬ ‫ؾطّبض‬
‫کاسضٌاسی‬ ٍ ‫فٌی‬ ‫تین‬

5. ‫اوری‬‫ن‬‫ف‬‫ع‬‫ج‬‫ر‬‫م‬‫مدل‬
5
‫فهرست‬
‫هغالة‬ ‫فْشست‬
1‫هؼشف‬‫ی‬‫هذل‬‫هشجغ‬‫فٌاٍس‬‫ی‬................................................................................................9
1-1‫سقط‬‫ی‬‫و‬ٗ‫ٝس‬‫ٝطػـ‬‫ى٢ب٣ض‬‫ی‬...............................................................................................................................9
1-2‫ّبضثطز٧ب‬‫ی‬ٗ‫ٝس‬............................................................................................................................................10
1-3‫ؾ‬‫ی‬‫بؾز‬‫٧ب‬‫ی‬‫ثبالزؾش‬‫ی‬‫ٝطسجظ‬‫ثب‬ٗ‫ٝس‬‫ٝطػـ‬‫ى٢ب٣ض‬‫ی‬.....................................................................................10
1-4‫ػب‬‫ی‬٥‫ٖب‬ٗ‫ٝس‬‫زض‬‫چبضچ٤ة‬‫ٝقٞبض‬‫ی‬١‫ؾبظٝب‬‫ی‬‫ا‬‫ی‬ٟ‫طا‬..........................................................................................11
2‫تطش‬‫ی‬‫ح‬‫هذل‬‫هشجغ‬‫فٌاٍس‬‫ی‬.............................................................................................13
2-1٥‫ح٤ظ‬‫زؾشطؾی‬٣٘‫سح٤ی‬‫ؾط٣یؽ‬.................................................................................................................15
2-2٥‫ح٤ظ‬٦‫یْذبضچ‬‫ؾبظی‬٣‫٣اؾظ‬‫ؾط٣یؽ‬...........................................................................................................32
2-3٥‫ح٤ظ‬‫چبضچ٤ة‬٦‫ٝؤٙي‬‫ؾط٣یؽ‬.......................................................................................................................48
2-4٥‫ح٤ظ‬‫ظ‬‫ی‬‫طؾبذز‬٣٤ْ‫ؾ‬‫ی‬٣‫ؾط‬‫ی‬‫ؽ‬................................................................................................................74
3‫اصَل‬‫پ‬‫ی‬ُ‫اد‬‫ساص‬‫ی‬‫هذل‬‫هشجغ‬‫فٌاٍس‬‫ی‬............................................................................100
3-1‫دكش‬‫ی‬١‫جب‬‫ی‬‫اظ‬‫اؾشب١ساضز٧ب‬٣‫ٝقٞبض‬‫ی‬‫٧ب‬‫ی‬‫ثبظ‬...................................................................................................100
3-2٘ٝ‫سقب‬‫دص‬‫ی‬‫ط‬‫ی‬................................................................................................................................................100
3-3٥‫اؾشيبز‬‫اظ‬‫ى٢ب٣ض‬‫ی‬‫٧ب‬‫ی‬‫ػس‬‫ی‬‫س‬٣‫اطجبر‬٥‫قس‬‫ن٢قش‬‫ی‬........................................................................................101
3-4َٝ‫ی‬‫بؼ‬‫دص‬‫ی‬‫ط‬‫ی‬،ٚ‫ٍبث‬‫ی‬‫ز‬‫زؾشطؾ‬‫ی‬،‫دكش‬‫ی‬ٟ‫جب‬ٕ‫ی‬‫ط‬‫ی‬٣‫ثب‬‫ی‬١‫ٖب‬‫ی‬...........................................................................101
3-5‫سن‬‫یی‬‫طار‬‫ثط‬‫اؾبؼ‬١‫ی‬‫بظ٧ب‬‫ی‬‫ّؿت‬‫٣ّبض‬.........................................................................................................102
‫پ‬‫ی‬‫َست‬‫الف‬:ُ‫ٍاط‬ِ‫ًاه‬......................................................................................................104

6. ‫اوری‬‫ن‬‫ف‬‫ع‬‫ج‬‫ر‬‫م‬‫مدل‬
6
‫فهرست‬
‫جذٍل‬ ‫فْشست‬‫ّا‬
ٗ٣‫ػس‬2-1ٗ‫ٝظب‬‫٧ب‬‫یی‬‫اظ‬ٗ‫ّب١ب‬‫٧ب‬‫ی‬‫زؾشطؾ‬‫ی‬...............................................................................................................................15
ٗ٣‫ػس‬2-2ٗ‫ٝظب‬‫٧ب‬‫یی‬‫اظ‬ٗ‫ّب١ب‬‫٧ب‬‫ی‬٤‫سح‬‫ی‬٘..................................................................................................................................20
ٗ٣‫ػس‬2-3ٗ‫ٝظب‬‫٧ب‬‫یی‬‫اظ‬١‫ی‬‫بظٝ٢س‬‫ی‬‫٧ب‬‫ی‬٣‫ؾط‬‫ی‬‫ؽ‬..........................................................................................................................22
ٗ٣‫ػس‬2-4ٗ‫ٝظب‬‫٧ب‬‫یی‬‫اظ‬ْ٘‫دط٣س‬‫٧ب‬‫ی‬‫اضسجبع‬‫ی‬‫ػ٨ز‬‫ثطٍطاض‬‫ی‬‫اسهبالر‬٘‫ٝشَبث‬.........................................................................25
ٗ٣‫ػس‬2-5ٗ‫ٝظب‬‫٧ب‬‫یی‬‫اظ‬‫اثعاض٧ب‬٣‫اؾشب١ساضز٧ب‬‫ی‬‫ی‬٦‫ْذبضچ‬‫ؾبظ‬‫ی‬‫ىطا‬‫ی‬‫٢س‬........................................................................................32
ٗ٣‫ػس‬2-6ٗ‫ٝظب‬‫٧ب‬‫یی‬‫اظ‬‫اثعاض٧ب‬٣‫اؾشب١ساضز٧ب‬‫ی‬‫ی‬٦‫ْذبضچ‬‫ؾبظ‬‫ی‬‫ّبضثطز‬/٣‫ؾط‬‫ی‬‫ؽ‬.......................................................................35
ٗ٣‫ػس‬2-7ٗ‫ٝظب‬‫٧ب‬‫یی‬‫اظ‬ْ٘‫دط٣س‬‫٧ب‬٣‫اؾشب١ساضز٧ب‬‫ی‬‫ی‬٦‫ْذبضچ‬‫ؾبظ‬‫ی‬٥‫زاز‬.....................................................................................40
ٗ٣‫ػس‬2-8ٗ‫ٝظب‬‫٧ب‬‫یی‬‫اظ‬‫٣اؾظ‬‫٧ب‬‫ی‬‫ی‬٦‫ْذبضچ‬‫ؾبظ‬‫ی‬‫ث‬‫ی‬١٣‫ط‬‫ی‬..........................................................................................................46
ٗ٣‫ػس‬2-9ٗ‫ٝظب‬‫٧ب‬‫یی‬‫اظ‬ٛ‫١ط‬‫اىعاض٧ب‬٣ْ٘‫دط٣س‬‫٧ب‬‫ی‬‫سقط‬‫ی‬‫و‬١‫ٍ٤ا‬‫ی‬٠‫ّؿت‬‫٣ّبض‬..............................................................................48
ٗ٣‫ػس‬2-10ٗ‫ٝظب‬‫٧ب‬‫یی‬ْ٘‫اظدط٣س‬‫٧ب‬٣‫ض٣ـ‬‫٧ب‬‫ی‬ٗ‫ّ٢شط‬٥‫زاز‬......................................................................................................49
ٗ٣‫ػس‬2-11ٗ‫ٝظب‬‫٧ب‬‫یی‬‫اظ‬‫اثعاض٧ب‬‫ی‬‫١ٞب‬‫ی‬‫ف‬..................................................................................................................................59
ٗ٣‫ػس‬2-12ٗ‫ٝظب‬‫٧ب‬‫یی‬‫اظ‬‫اثعاض٧ب‬٣‫ض٣ـ‬‫٧ب‬‫ی‬‫ٝس‬‫ی‬‫ط‬‫ی‬‫ز‬‫اعالفبر‬................................................................................................62
ٗ٣‫ػس‬2-13ٗ‫ٝظب‬‫٧ب‬‫یی‬‫اظ‬‫دب‬‫ی‬٥‫ٖب‬٥‫زاز‬‫٧ب‬٣٥‫زؾشٖب‬‫٧ب‬‫ی‬‫شذ‬‫ی‬٥‫ط‬‫ؾبظ‬‫ی‬.............................................................................................74
ٗ٣‫ػس‬2-14ٗ‫ٝظب‬‫٧ب‬‫یی‬‫اظ‬‫ذسٝشٖعاض٧ب‬‫ی‬٤‫سح‬‫ی‬٘.........................................................................................................................77
ٗ٣‫ػس‬2-15ٗ‫ٝظب‬‫٧ب‬‫یی‬‫اظ‬‫ؾْ٤٧ب‬‫ی‬‫دكش‬‫ی‬ٟ‫جب‬...............................................................................................................................79
ٗ٣‫ػس‬2-16ٗ‫ٝظب‬‫٧ب‬‫یی‬‫اظ‬‫ظ‬‫ی‬‫طؾبذز‬‫٧ب‬٣‫ؾرز‬‫اىعاض٧ب‬‫ی‬٘‫ٍبث‬٥‫اؾشيبز‬.......................................................................................80
ٗ٣‫ػس‬2-17ٗ‫ٝظب‬‫٧ب‬‫یی‬‫اظ‬‫ى٢ب٣ض‬‫ی‬‫٧ب‬‫ی‬٘‫ٍبث‬٦‫ث‬ٕ‫ّبض‬‫ی‬‫ط‬‫ی‬‫زض‬‫ٝ٨٢سؾ‬‫ی‬ٛ‫١ط‬‫اىعاض‬............................................................................88

7. ‫اوری‬‫ن‬‫ف‬‫ع‬‫ج‬‫ر‬‫م‬‫مدل‬
7
‫فهرست‬
‫ضکل‬ ‫فْشست‬‫ّا‬
ْ٘‫ق‬1-1‫ػب‬‫ی‬٥‫ٖب‬ٗ‫ٝس‬‫ٝطػـ‬‫ى٢ب٣ض‬‫ی‬‫زض‬‫چبضچ٤ة‬‫ٝقٞبض‬‫ی‬١‫ؾبظٝب‬‫ی‬‫ا‬‫ی‬‫شاى‬................................................................................11
ْ٘‫ق‬2-1‫ح٤ظ‬٥‫٧ب‬‫ی‬ٗ‫ٝس‬‫ٝطػـ‬‫ى٢ب٣ض‬‫ی‬......................................................................................................................................13
ْ٘‫ق‬2-2‫ؾبذشبض‬ٗ‫ٝس‬‫ٝطػـ‬‫ى٢ب٣ض‬‫ی‬..........................................................................................................................................14

8. ‫اول‬ ‫فصل‬
‫فناوری‬ ‫مزجع‬ ‫مدل‬ ‫معزفی‬

9. ‫اوری‬‫ن‬‫ف‬‫ع‬‫ج‬‫ر‬‫م‬‫مدل‬
‫اول‬‫فصل‬
9
1‫مزجع‬ ‫مدل‬ ‫معزفی‬‫فناوری‬
‫ٝطػـ‬ ٗ‫ٝس‬ ‫ّبضثطز٧بی‬ ٣ ٥‫ٝحس٣ز‬ ،ٜ‫ٝيب٧ی‬ ،‫سقبضیو‬ ‫ٝقطىی‬ ٦‫ث‬ ٘‫ىه‬ ٠‫ای‬ ‫ٝحش٤ای‬‫ى٢ب٣ضی‬.‫زاضز‬ ‫اذشهبل‬
1-1‫مزجع‬ ‫مدل‬ ‫تعزیف‬‫فناوری‬
"‫ٝطػـ‬ ٗ‫ٝس‬‫ى٢ب٣ضی‬"1
ٗ‫ٝس‬ ‫قف‬ ‫اظ‬ ‫یْی‬ ٟ‫ف٢٤ا‬ ٦‫ث‬‫ٝطػـ‬"ٟ‫ایطا‬ ‫ؾبظٝب١ی‬ ‫ٝقٞبضی‬ ‫چبضچ٤ة‬"2
‫ؾبذشبض‬ ٥‫زضثطزاض١س‬
٦َ‫عج‬‫ث٢سی‬‫ى٢ب٣ضی‬‫ؾط٣یؽ‬ ٦‫اضای‬ ‫ضاؾشبی‬ ‫زض‬ ‫اعالفبر‬ ‫ى٢ب٣ضی‬ ‫اثعاض٧بی‬ ٣ ‫اؾشب١ساضز٧ب‬ ،‫٧ب‬‫ىب٣ا‬ ‫٧بی‬.‫اؾز‬ ٟ‫شی٢يقب‬ ٦‫ث‬٠‫ای‬
،ٗ‫ٝس‬٦َ‫عج‬‫ث٢سی‬‫ى٢ب٣ضی‬ ٦ٞ٧‫ضا‬ ‫اعالفبر‬ ‫ى٢ب٣ضی‬ ‫اؾشب١ساضز٧بی‬ ٣ ‫٧ب‬‫ؾط٣یؽ‬ ٥‫١ٖب‬ ‫ثب‬‫ٝح٤ض‬٣ ٗ٤‫ان‬ ٣ ٥‫١ٞ٤ز‬ ٦‫اضای‬
ٟ٤ٞ٢٧‫ض‬٥‫زؾشٖب‬ ‫ؾغح‬ ‫زض‬ ٟ‫آ‬ ‫اظ‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ثطای‬ ‫٧بیی‬٦‫اضای‬ ‫اػطایی‬ ‫٧بی‬‫ٝی‬.‫١ٞبیس‬
‫ؾغح‬ ‫زض‬ ‫ٝطػـ‬ ٗ‫ٝس‬ ٠‫ای‬ ‫اظ‬ ٥‫اؾشيبز‬‫ٝٚی‬٥‫(زؾشٖب‬ُ‫ٝكشط‬ ‫ؾبذشبض‬ ٣ ٟ‫ظثب‬ ِ‫ی‬ ‫ایؼبز‬ ‫ثبفض‬ )‫اػطایی‬ ‫٧بی‬،‫ق٢بؾبیی‬ ‫ثطای‬
٦َ‫عج‬‫ى٢ب٣ضی‬ ٦‫َٝبیؿ‬ ٣ ‫ث٢سی‬‫ٝی‬ ‫٧ب‬‫سطسیت‬ ٠‫ثسی‬ ٣ ‫ق٤ز‬٥‫زایط‬‫ى٢ب٣ضی‬ ‫اظ‬ ُ‫ٝكشط‬ ‫اٙٞقبضىی‬‫ٝی‬ ٜ٧‫ىطا‬ ‫اؾشب١ساضز٧ب‬ ٣ ‫٧ب‬‫ّ٢س‬
٘ٝ‫سقب‬ ٣ ‫٧ْٞبضی‬ ،٤‫ػؿشؼ‬ ٦ّ٥‫زؾشٖب‬ ٠‫ثی‬ ‫دصیطی‬‫ٝی‬ ٘‫سؿ٨ی‬ ‫ضا‬ ‫ٝرشٚو‬ ‫٧بی‬،‫ى٢ب٣ضی‬ ‫ٝطػـ‬ ٗ‫ٝس‬ ‫اظ‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ثب‬ .‫ّ٢س‬
٥‫زؾشٖب‬ ٦‫ّٚی‬٦‫ث‬ ‫١یبظی‬ ‫اػطایی‬ ‫٧بی‬‫ى٢ب٣ضی‬ ٥‫ثبض‬ ٠‫چ٢سی‬ ‫ثطضؾی‬٣ ‫٣ٍز‬ ‫زض‬ ٣ ٦‫١ساقش‬ ‫ا١شربة‬ ‫ػ٨ز‬ ‫اؾشب١ساضز٧ب‬ ٣ ‫٧ب‬
٘‫سحٚی‬ ٦٢‫٧عی‬٦‫نطى‬ ‫ى٢ی‬ ‫٧بی‬‫ػ٤یی‬‫س٤ػ٨ی‬ ٘‫ٍبث‬.‫قس‬ ‫ذ٤ا٧س‬
‫هی‬ ‫تشسین‬ ‫سا‬ ‫دٍلت‬ ‫فٌاٍسی‬ ‫هعواسی‬ ‫کالى‬ ‫تصَیش‬ ‫فٌاٍسی‬ ‫هشجع‬ ‫هذل‬ُ‫دستگا‬ ‫ّش‬ ‫تعذ‬ ِ‫هشحل‬ ‫دس‬ ‫تا‬ ‫ًوایذ‬
ُ‫پیاد‬ َُ‫ًح‬ ٍ ‫جضئیات‬ ‫اجشایی‬‫کال‬ ِ‫ًقش‬ ‫ایي‬ ‫ساصی‬ٍ ‫تذٍیي‬ ‫خَد‬ ‫ساصهاًی‬ ‫هعواسی‬ ‫جضئیات‬ ‫قالة‬ ‫دس‬ ‫سا‬ ‫ى‬
ُ‫پیاد‬ٌِ‫گضی‬ ِ‫ّو‬ ‫تَصیف‬ ِ‫ت‬ ‫هذل‬ ‫ایي‬ ‫ّوچٌیي‬ .‫ًوایذ‬ ‫ساصی‬‫هی‬ ُ‫استفاد‬ ‫قاتل‬ ‫هصادیق‬ ٍ ‫ّا‬ٍ ‫پشداصد‬
‫تصوین‬‫تشای‬ ‫گیشی‬‫ا‬‫ًتخاب‬‫ًْایی‬ُ‫دستگا‬ ِ‫ت‬ ‫سا‬ ‫استاًذاسد‬ ‫یا‬ ‫فٌاٍسی‬‫فٌاٍسی‬ ُ‫حَص‬ ‫هتَلیاى‬ ٍ ‫اجشایی‬ ‫ّای‬
.‫است‬ ُ‫ًوَد‬ ‫ٍاگزاس‬
‫ثطضؾی‬ ٗ‫ؾب‬ ٠‫چ٢سی‬ ‫ثطاؾبؼ‬ ٗ‫ٝس‬ ٠‫ای‬ٗ‫ٝس‬ ٦١٤ٞ١ ‫سحٚیٚی‬ ‫٧بی‬‫ثب‬ ٟ‫آ‬ ً‫ا١غجب‬ ٣ ‫ّك٤ض٧ب‬ ‫زیٖط‬ ‫زض‬ ‫ٝقٞبضی‬ ‫ٝطػـ‬ ‫٧بی‬
٣ ‫عطاحی‬ ‫ّك٤ض‬ ‫١یبظ٧بی‬‫ؾيبضقی‬‫ؾبظی‬.‫اؾز‬ ٥‫قس‬
‫ٝطػـ‬ ٗ‫ٝس‬‫ى٢ب٣ضی‬٦َ‫عج‬ ‫اٖٙ٤ی‬ ٣ ٗ‫ٝس‬ ِ‫ی‬ ‫اؾز‬ ‫ٝكرم‬ ٟ‫آ‬ ٛ‫١ب‬ ‫اظ‬ ٦ّ ٦١٤ٖ١‫٧ٞب‬ ،٦‫ث‬ ٦ْ‫ظٝب١ی‬ ‫سب‬ ٣ ‫اؾز‬ ‫ث٢سی‬‫ن٤ضر‬
٤‫س‬ ‫ّبضثطزی‬ ٣ ‫ٝ٤طط‬٥‫زؾشٖب‬ ‫ؾظ‬٥‫دیبز‬ ٣ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ٝ٤ضز‬ ٦‫ٝطث٤ع‬ ٟ‫ٝش٤ٙیب‬ ٣ ‫٧ب‬‫زض‬ ٗ٤‫سح‬ ٣ ‫سنییط‬ ٦‫ث‬ ‫ٝ٢ؼط‬ ،‫١ٖیطز‬ ‫ٍطاض‬ ‫ؾبظی‬
٦‫الی‬‫ى٢ب٣ضی‬٥‫زؾشٖب‬ ٣ ‫ز٣ٙز‬.‫قس‬ ‫١ر٤ا٧س‬ ٦‫ظیطٝؼٞ٤ف‬ ‫٧بی‬
1
Technology Reference Model(TRM)
2
Iran Enterprise Architecture Framework (IEAF)

10. ‫اوری‬‫ن‬‫ف‬‫ع‬‫ج‬‫ر‬‫م‬‫مدل‬
‫اول‬‫فصل‬
10
1-2‫مدل‬ ‫کارتزدهای‬
‫ٝطػـ‬ ٗ‫ٝس‬‫ى٢ب٣ضی‬‫اظ‬ ‫یْی‬ ٟ‫ف٢٤ا‬ ٦‫ث‬‫اػعاء‬‫یب‬ ‫ؾبظٝب١ی‬ ‫ٝقٞبضی‬ ‫اػطای‬ ‫عی‬ ‫زض‬ ،ٟ‫ایطا‬ ‫ؾبظٝب١ی‬ ‫ٝقٞبضی‬ ‫چبضچ٤ة‬
‫ٝؿ‬:‫اؾز‬ ٥‫اؾشيبز‬ ٘‫ٍبث‬ ‫ظیط‬ ‫ّبضثطز٧بی‬ ‫ثطای‬ ‫شَال‬
ٜ٧‫ىطا‬٦َ‫عج‬ ٣ ‫ق٢بؾبیی‬ ‫ثطای‬ ُ‫ٝكشط‬ ٟ‫ظثب‬ ٣ ‫چبضچ٤ة‬ ِ‫ی‬ ‫ؾبظی‬‫ث٢سی‬‫ى٢ب٣ضی‬‫اثعاض٧بی‬ ٣ ‫اؾشب١ساضز٧ب‬ ،‫٧ب‬
‫اعالفبر‬ ‫ى٢ب٣ضی‬ ‫ثب‬ ‫ٝطسجظ‬
‫ػبٝـ‬ ٦‫١َك‬ ٜ‫سطؾی‬‫ى٢ب٣ضی‬‫ىب٣ا‬ ‫اؾشب١ساضز٧بی‬ ٣ ‫٧ب‬‫ز٣ٙز‬٥‫زؾشٖب‬ ٦‫ث‬ ٟ‫آ‬ ‫اثالك‬ ٣‫اػطایی‬ ‫٧بی‬
٥‫زؾشٖب‬ ٦‫ث‬ ِّٞ٦ْ٢‫ای‬ ‫ثطای‬ ‫اػطایی‬ ‫٧بی‬‫ى٢ب٣ضی‬ ‫ٝ٤ػ٤ز‬ ‫٣ضقیز‬٥‫آٝبز‬ ‫اٖٙ٤ی‬ ِ‫ی‬ ٌ‫عج‬ ‫ضا‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ٝ٤ضز‬ ‫٧بی‬
‫قْبه‬ ٣ ٥‫١ٞ٤ز‬ ٦‫س٨ی‬.‫١ٞبی٢س‬ ‫اؾشرطاع‬ ‫ضا‬ ‫ٝ٤ػ٤ز‬ ‫٣ضقیز‬ ‫ّٞج٤ز٧بی‬ ٣ ‫٧ب‬
٦‫نطى‬‫ثطضؾی‬ ٣ ‫ٝغبٙقبر‬ ‫زض‬ ‫ػ٤یی‬٥‫زؾشٖب‬ ‫زض‬ ٦ّ ‫سحٚیٚی‬ ‫٧بی‬٦َ‫عج‬ ٣ ‫ق٢بؾبیی‬ ‫ثطای‬ ‫ٝرشٚو‬ ‫اػطایی‬ ‫٧بی‬‫ث٢سی‬
‫ى٢ب٣ضی‬‫اؾشب١س‬ ٣ ‫٧ب‬‫ٝی‬ ٛ‫ا١ؼب‬ ‫ىب٣ا‬ ‫اضز٧بی‬‫ق٤ز‬
‫ق٢بؾبیی‬‫ى٢ب٣ضی‬‫٧بی‬٥‫زؾشٖب‬ ‫زض‬ ُ‫ٝكشط‬٦‫١شیؼ‬ ‫زض‬ ٣ ‫اػطایی‬ ‫٧بی‬٦ٝ‫ثط١ب‬‫سيب٣ر‬ ‫ّب٧ف‬ ‫ثطای‬ ‫ضیعی‬٣ ‫٧ب‬
٘ٝ‫فب‬ ٦ّ ‫ى٢ب٣ضی‬ ‫سضبز٧بی‬‫انٚی‬٘ٝ‫سقب‬ ٛ‫فس‬٥‫زؾشٖب‬ ٠‫ثی‬ ‫دصیطی‬.‫اؾز‬ ‫٧ب‬
1-3‫سیاست‬‫های‬‫تاالدستی‬‫فناوری‬ ‫مزجع‬ ‫مدل‬ ‫تا‬ ‫مزتثط‬
‫زض‬ ٥‫قس‬ ٦‫اضائ‬ ٗ٤‫ان‬ ‫ثط‬ ٥٣‫فال‬ ،‫ؾط٣یؽ‬ ‫اؾشب١ساضز‬ ‫٧ط‬ ‫ثطای‬ ٌ‫ٝهبزی‬ ‫ا١شربة‬ ٣ ٠‫سقیی‬ ٣ ‫ى٢ب٣ضی‬ ‫ٝطػـ‬ ٗ‫ٝس‬ ‫اظ‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫زض‬
ٛ٤‫ؾ‬ ٘‫ىه‬‫ؾیبؾز‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫١یبظ‬ ،‫ؾ٢س‬ ٠‫ای‬‫٧بی‬‫ز٣ٙز‬٦٢‫ظٝی‬ ‫زض‬.‫ٕطزز‬ ‫ٙحبػ‬ ‫ؾ٢س‬ ٠‫ٝربعجی‬ ‫س٤ؾظ‬ ‫١یع‬ ٘‫شی‬ ‫٧بی‬
‫ؾیبؾز‬‫٧بی‬‫ز٣ٙز‬ٛ‫١ط‬ ‫ث٤ٝی‬ ٣ ‫ؾيبضقی‬ ٦‫س٤ؾق‬ ‫زض‬‫اىعاض٧ب‬3
‫ؾیبؾ‬‫ز‬٘ٝ‫سقب‬ ‫زض‬ ‫ز٣ٙز‬ ‫٧بی‬‫دصیطی‬4
‫ؾیبؾز‬‫٧بی‬‫ز٣ٙز‬‫اظ‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫زض‬IPv65
‫ؾیبؾز‬‫٧بی‬‫ز٣ٙز‬‫ٝحطٝب١ٖی‬ ٣ ‫اٝ٢یز‬ ‫ثب‬ ‫اضسجبط‬ ‫زض‬6
‫ؾیبؾز‬‫٧بی‬‫ز٣ٙز‬‫ؾجع‬ ‫ضایب١ف‬ ‫اظ‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫زض‬7
‫ؾیبؾز‬‫٧بی‬‫ز٣ٙز‬ٛ‫١ط‬ ‫اظ‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫زض‬٠‫ٝش‬ ‫اىعاض٧بی‬‫ثبظ‬8
3
Customization Development
4
Interoperability
5
Internet Protocol version 6
6
Security and Privacy
7
Green Computing
8
Open Source

11. ‫اوری‬‫ن‬‫ف‬‫ع‬‫ج‬‫ر‬‫م‬‫مدل‬
‫اول‬‫فصل‬
11
٘ٞ‫زؾش٤ضاٙق‬‫قبذم‬ ،‫٧ب‬‫ض٣ـ‬ ٣ ‫٧ب‬ِ‫ی‬ ‫٧ط‬ ٌَ‫سح‬ ‫ثطای‬ ٦ّ ‫٧بیی‬‫ؾیبؾز‬ ٠‫ای‬ ‫اظ‬٥‫زؾشٖب‬ ‫س٤ؾظ‬ ً٤‫ى‬ ‫٧بی‬‫زض‬ ‫ٝش٤ٙی‬ ‫٧بی‬
.‫ق٤ز‬ ٦‫ٕطىش‬ ‫١ؾط‬ ‫زض‬ ‫ى٢ب٣ضی‬ ‫ٝطػـ‬ ٗ‫ٝس‬ ‫اظ‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ىطای٢س‬ ‫زض‬ ‫ثبیس‬ ‫اؾز‬ ٥‫قس‬ ٦‫س٨ی‬ ‫ز٣ٙز‬ ‫ؾغح‬
1-4‫ایزان‬ ‫ساسمانی‬ ‫معماری‬ ‫چارچوب‬ ‫در‬ ‫مدل‬ ‫جایگاه‬
٦‫ٝ٤ٙي‬ ‫چ٨بض‬ ٘ٝ‫قب‬ ٟ‫ایطا‬ ‫ؾبظٝب١ی‬ ‫ٝقٞبضی‬ ‫چبضچ٤ة‬)‫(ػعء‬‫انٚی‬"‫ٝشس٣ٙ٤غی‬ ٣ ‫چبضچ٤ة‬"،"ٗ‫ٝس‬ٝ ‫٧بی‬‫ٝٚی‬ ‫طػـ‬"،
"ٗ‫ٝس‬‫ثركی‬ ‫ٝطػـ‬ ‫٧بی‬"٣"‫اؾشَطاض‬ ٣ ‫سط٣یغ‬ ٦ٝ‫ثط١ب‬"‫ٝی‬‫زض‬ ٦ّ ‫ق٤ز‬ْ٘‫ق‬1-1٦ّ ‫٧ٞب١غ٤ض‬ .‫اؾز‬ ٥‫قس‬ ٥‫زاز‬ ٟ‫١كب‬
‫ٝطػـ‬ ٗ‫ٝس‬ ‫اؾز‬ ‫ٝكرم‬ ‫زض‬‫ى٢ب٣ضی‬‫ٝی‬ ‫سكطیح‬ ‫سيهیٚی‬ ‫ن٤ضر‬ ٦‫ث‬ ‫ٕعاضـ‬ ٠‫ای‬ ‫زض‬ ٦ّ‫ٝطػـ‬ ٗ‫ٝس‬ ‫قف‬ ‫اظ‬ ‫یْی‬ ،‫ق٤ز‬
.‫اؾز‬ ٟ‫ایطا‬ ‫ؾبظٝب١ی‬ ‫ٝقٞبضی‬ ‫چبضچ٤ة‬ ‫اظ‬
‫ضکل‬1-1‫هشجغ‬ ‫هذل‬ ُ‫جایگا‬‫فٌاٍسی‬‫ساصهاًی‬ ‫هؼواسی‬ ‫چاسچَب‬ ‫دس‬‫ایران‬

12. ‫اوری‬‫ن‬‫ف‬‫ع‬‫ج‬‫ر‬‫م‬‫مدل‬
12
‫دوم‬‫فصل‬
‫فصل‬‫دوم‬
‫فناوری‬ ‫مزجع‬ ‫مدل‬ ‫تشزیح‬

13. ‫اوری‬‫ن‬‫ف‬‫ع‬‫ج‬‫ر‬‫م‬‫مدل‬
13
‫دوم‬‫فصل‬
2‫مزجع‬ ‫مدل‬ ‫تشزیح‬‫فناوری‬
٦ٚ‫ؾٚؿ‬ ‫ؾبذشبض‬ ِ‫ی‬ ‫اظ‬ ‫ى٢ب٣ضی‬ ‫ٝطػـ‬ ٗ‫ٝس‬‫ٝطاسجی‬.‫اؾز‬ ٥‫قس‬ ٘‫سكْی‬ )‫اؾشب١ساضز(ى٢ب٣ضی‬ ٣ ‫ى٢ب٣ضی‬ ٦َ‫عج‬ ،‫ى٢ب٣ضی‬ ٥‫ح٤ظ‬ ‫اظ‬
٦َ‫عج‬ ٠‫ای‬‫زض‬ ٟ‫آ‬ ٛ٣‫ز‬ ٣ ٗ٣‫ا‬ ‫ؾغح‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ٦َ‫عج‬ ٥‫٧يس‬ ٣ ٥‫ح٤ظ‬ ‫چ٨بض‬ ٘ٝ‫قب‬ ‫ث٢سی‬ْ٘‫ق‬2-1.‫اؾز‬ ٥‫قس‬ ‫ٝكرم‬
‫ى٢ب٣ضی‬ ‫ٝطػـ‬ ٗ‫ٝس‬‫هی‬ ‫تشسین‬ ‫سا‬ ‫دٍلت‬ ‫فٌاٍسی‬ ‫هعواسی‬ ‫کالى‬ ‫تصَیش‬ ،ُ‫دستگا‬ ‫ّش‬ ‫تعذ‬ ِ‫هشحل‬ ‫دس‬ ‫تا‬ ‫ًوایذ‬
ُ‫پیاد‬ َُ‫ًح‬ ٍ ‫جضئیات‬ ‫اجشایی‬‫خَد‬ ‫ساصهاًی‬ ‫هعواسی‬ ‫جضئیات‬ ‫قالة‬ ‫دس‬ ‫سا‬ ‫کالى‬ ِ‫ًقش‬ ‫ایي‬ ‫ساصی‬ٍ ‫تذٍیي‬
ُ‫پیاد‬ٌِ‫گضی‬ ِ‫ّو‬ ‫تَصیف‬ ِ‫ت‬ ‫هذل‬ ‫ایي‬ ‫ّوچٌیي‬ .‫ًوایذ‬ ‫ساصی‬‫هی‬ ُ‫استفاد‬ ‫قاتل‬ ‫هصادیق‬ ٍ ‫ّا‬ٍ ‫پشداصد‬
‫تصوین‬ُ‫دستگا‬ ِ‫ت‬ ‫سا‬ ‫استاًذاسد‬ ‫یا‬ ‫فٌاٍسی‬ ‫ًْایی‬ ‫اًتخاب‬ ‫تشای‬ ‫گیشی‬‫فٌاٍسی‬ ُ‫حَص‬ ‫هتَلیاى‬ ٍ ‫اجشایی‬ ‫ّای‬
.‫است‬ ُ‫ًوَد‬ ‫ٍاگزاس‬
‫ثطضؾی‬ ٗ‫ؾب‬ ٠‫چ٢سی‬ ‫ثطاؾبؼ‬ ٗ‫ٝس‬ ٠‫ای‬١٤ٞ١ ‫سحٚیٚی‬ ‫٧بی‬ٗ‫ٝس‬ ٦‫ثب‬ ٟ‫آ‬ ً‫ا١غجب‬ ٣ ‫ّك٤ض٧ب‬ ‫زیٖط‬ ‫زض‬ ‫ٝقٞبضی‬ ‫ٝطػـ‬ ‫٧بی‬
‫ؾيبضقی‬ ٣ ‫عطاحی‬ ‫ّك٤ض‬ ‫١یبظ٧بی‬.‫اؾز‬ ٥‫قس‬ ‫ؾبظی‬
‫سشٍیس‬ ‫تحَیل‬ ٍ ‫دستشسی‬ ُ‫حَص‬
ِ‫یکپاسچ‬ ُ‫حَص‬‫سشٍیس‬ ‫ٍاسظ‬ ٍ ‫ساصی‬
‫سشٍیس‬ ِ‫هؤلف‬ ‫چاسچَب‬ ُ‫حَص‬
‫سشٍیس‬ ‫سکَی‬ ٍ ‫صیشساخت‬ ُ‫حَص‬
‫ضکل‬2-1‫حَص‬ُ‫فٌاٍسی‬ ‫هشجغ‬ ‫هذل‬ ‫ّای‬
‫ّای‬‫ًیاصهٌذی‬
‫سشٍیس‬
‫هتقاتل‬ ‫اتصاالت‬
‫ّای‬‫کاًال‬
‫دستشسی‬
‫تحَیل‬ ‫ّای‬‫کاًال‬
‫ساصی‬ِ‫یکپاسچ‬
‫تیشًٍی‬
‫ساصی‬ِ‫یکپاسچ‬
ُ‫داد‬
‫ساصی‬ِ‫یکپاسچ‬
‫کاستشد‬/‫سشٍیس‬
‫ساصی‬ِ‫یکپاسچ‬
‫فشآیٌذ‬
‫ٍاسظ‬/‫ًوایص‬ ‫اهٌیت‬ ‫هذیشیت‬ ُ‫داد‬ ‫هذیشیت‬ ‫ٍکاس‬‫کسة‬ ‫هٌغق‬
ُ‫داد‬ُ‫پایگا‬/
‫ساصی‬ُ‫رخیش‬
‫هٌْذسی‬
‫افضاس‬‫ًشم‬
‫خذهتگضاسّای‬
‫تحَیل‬
‫صیشساخت‬/
‫افضاس‬‫سخت‬
‫سکَّای‬
‫پطتیثاًی‬

14. ‫اوری‬‫ن‬‫ف‬‫ع‬‫ج‬‫ر‬‫م‬‫مدل‬
14
‫دوم‬‫فصل‬
ٗ‫ٝس‬ ‫ؾبذشبض‬‫ى٢ب٣ضی‬ ‫ٝطػـ‬‫ؾغح‬ ٦‫ؾ‬ ‫زض‬‫ى٢ب٣ضی‬ ٥‫ح٤ظ‬،‫ى٢ب٣ضی‬ ٦َ‫عج‬٣)‫اؾشب١ساضز(ى٢ب٣ضی‬‫ثب‬ ٌ‫ٝغبث‬ْ٘‫ق‬2-2ٜ‫س٢ؾی‬
.‫اؾز‬ ٥‫قس‬
‫ضکل‬2-2‫هذل‬ ‫ساختاس‬‫فٌاٍسی‬ ‫هشجغ‬
ُ‫حَص‬:‫فٌاٍسی‬‫ؾط٣یؽ‬ ٠ٝ‫ا‬ ِ‫ز‬‫ؾبذ‬ ٣ ٗ‫سجبز‬ ،٘‫سح٤ی‬ ‫اظ‬ ٦ّ ‫ى٢ب٣ضی‬ ‫اظ‬ ٦‫الی‬ ‫٧ط‬‫ٝی‬ ‫دكشیجب١ی‬ ‫٧ب‬٥‫ح٤ظ‬ ِ‫ی‬ ‫س٤ؾظ‬ ‫ّ٢س‬
‫ٝی‬ ٥‫زاز‬ ‫١ٞبیف‬ ‫ى٢ب٣ضی‬‫ى٢ب٣ضی‬ ،٥‫ح٤ظ‬ ‫٧ط‬ .‫ق٤ز‬٦َ‫عج‬ ‫زض‬ ‫ضا‬ ‫اؾشب١ساض٧ب‬ ٣ ‫٧ب‬٦‫٣ؽیي‬ ‫٧بی‬٠‫دبیی‬ ‫ؾغح‬ ‫ٝ٢سی‬‫سؼٞیـ‬ ‫سط‬
‫ٝی‬.‫اؾز‬ ‫اؾشب١ساضز‬ ٣ ‫ى٢ب٣ضی‬ ٦َ‫عج‬ ‫سقسازی‬ ٘ٝ‫قب‬ ٣ ‫ّ٢س‬
ِ‫عثق‬:‫فٌاٍسی‬‫ى‬‫٢ب٣ضی‬٠‫دبیی‬ ‫ؾغح‬ ‫اؾشب١ساضز٧بی‬ ٣ ‫٧ب‬‫ٝی‬ ٦‫اضائ‬ ٦ّ ‫ى٢ب٣ضی‬ ‫١٤ؿ‬ ٦‫ث‬ ٦‫س٤ػ‬ ‫ثب‬ ‫سط‬٦َ‫عج‬ ‫زض‬ ‫ّ٢٢س‬‫ى٢ب٣ضی‬ ‫٧بی‬
٦‫زؾش‬‫ٝی‬ ‫ث٢سی‬‫زض‬ .‫ق٤١س‬‫حَیَز‬.‫اؾز‬ ‫ؾط٣یؽ‬ ‫اؾشب١ساضز‬ ‫چ٢س‬ ‫یب‬ ِ‫ی‬ ٘ٝ‫قب‬ ‫ى٢ب٣ضی‬ ٦َ‫عج‬ ‫٧ط‬
:)‫استاًذاسد(فٌاٍسی‬‫ى٢ب٣ضی‬‫ٝی‬ ‫دكشیجب١ی‬ ٦َ‫عج‬ ِ‫ی‬ ‫اظ‬ ٦ّ ‫اؾشب١ساضز٧بیی‬ ٣ ‫٧ب‬‫سقط‬ ‫ضا‬ ‫ّ٢٢س‬‫ٝی‬ ‫یو‬‫دكشیجب١ی‬ ‫ػ٨ز‬ .‫ّ٢س‬
‫ث٨شط‬ ‫١ٖبقز‬ ‫اظ‬٥‫زؾشٖب‬‫٧ب‬ٗ‫ٝظب‬ ،‫اؾشب١ساضز‬ ‫٧ط‬ ‫ثطای‬ ‫ى٢ب٣ضی‬ ‫ٝطػـ‬ ٗ‫ٝس‬ ٦‫ث‬.‫اؾز‬ ٥‫قس‬ ٦‫اضائ‬ ‫١یع‬ ‫٧بیی‬
‫فٌاٍسی‬ ُ‫حَص‬
‫فٌاٍسی‬ ِ‫عثق‬ ‫فٌاٍسی‬ ِ‫عثق‬
‫استاًذاسد‬ ‫استاًذاسد‬ ‫استاًذاسد‬
‫فٌاٍسی‬ ِ‫عثق‬

15. ‫اوری‬‫ن‬‫ف‬‫ع‬‫ج‬‫ر‬‫م‬‫مدل‬
15
‫دوم‬‫فصل‬
2-1‫سزویس‬ ‫تحویل‬ ‫و‬ ‫دستزسی‬ ‫حوسه‬
‫ؾط٣یؽ‬ ٘‫سح٤ی‬ ٣ ‫زؾشطؾی‬ ٥‫ح٤ظ‬(Service Access and Delivery Area)٦‫ٝؼٞ٤ف‬ ٘ٝ‫قب‬،‫اؾشب١ساضز٧ب‬ ‫اظ‬ ‫ای‬
‫١یبظٝ٢سی‬ ٣ ‫ذه٤نیبر‬‫ٍبثٚیز‬ ٘‫سح٤ی‬ ٣ ٗ‫سجبز‬ ،‫ثیط٣١ی‬ ‫زؾشطؾی‬ ‫اظ‬ ‫دكشیجب١ی‬ ‫ثطای‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫ٍب١٤١ی‬ ‫٧بی‬٦‫ٝؤٙي‬ ٣ ‫٧ب‬‫٧بی‬
‫ٝی‬ ‫ٍطاض‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ٝ٤ضز‬ ‫ؾط٣یؽ‬٦َ‫عج‬ .‫ٕیط١س‬.‫اؾز‬ ٥‫قس‬ ‫ٝقطىی‬ ٦ٝ‫ازا‬ ‫زض‬ ٥‫ح٤ظ‬ ٠‫ای‬ ٦‫ث‬ ‫ٝطث٤ط‬ ‫اؾشب١ساضز٧بی‬ ٣ ‫٧ب‬
‫کاًال‬‫دستشسی‬ ‫ّای‬ess Channels)(Acc
ٗ‫ّب١ب‬‫٣اؾظ‬ ‫زؾشطؾی‬ ‫٧بی‬٦ٝ‫ثط١ب‬ ٠‫ثی‬ ‫٧بی‬‫ٝی‬ ‫سقطیو‬ ‫ضا‬ ‫آ١٨ب‬ ٟ‫ّبضثطا‬ ٣ ‫ّبضثطزی‬ ‫٧بی‬٠‫سٚي‬ ،‫٣ة‬ ‫ٝط٣ضٕط‬ ِ‫ی‬ .‫ّ٢٢س‬
‫ٝی‬ ‫زیٖطی‬ ٦١‫ضؾب‬ ‫٧ط‬ ‫یب‬ ‫سجٚز‬ ،‫٧٤قٞ٢س‬٦١٤ٞ١ ‫س٤ا١س‬.‫ثبقس‬ ‫زؾشطؾی‬ ٗ‫ّب١ب‬ ِ‫ی‬ ‫اظ‬ ‫ای‬
‫جذٍل‬2-1‫هثال‬‫اص‬ ‫ّایی‬‫کاًال‬‫دستشسی‬ ‫ّای‬
‫سشٍیس‬ ‫استاًذاسدّای‬‫هثال‬
‫ٍب‬ ‫هشٍسگش‬
(Web Browser)
‫١٤فی‬ ٦‫ث‬ ‫٣ة‬ ‫ٝط٣ضٕط‬ٛ‫١ط‬‫ّبضثطزی‬ ‫اىعاض‬‫ٝی‬ ٦‫ٕيش‬‫ثطای‬ ٦ّ ‫ق٤ز‬
‫اظ‬ ‫اعالفبر‬ ‫ٝط٣ض‬ ٣ ‫١ٞبیف‬ ،‫زضیبىز‬ٟ‫ػ٨ب‬ ‫٣ة‬‫ٕؿشط‬‫ٝ٤ضز‬
‫ٝی‬ ‫ٍطاض‬ ٥‫اؾشيبز‬ِ‫ی‬ ‫ثب‬ ‫اعالفبسی‬ ‫ٝ٢جـ‬ ‫٧ط‬ .‫ٕیطز‬٦١‫ق٢بؾب‬
‫ٝ٢جـ‬ ‫یْ٢٤اذز‬‫ٝی‬ ٦‫ق٢بذش‬‫ٝی‬ ‫ٝ٢جـ‬ .‫ق٤ز‬ِ‫ی‬ ‫س٤ا١س‬‫٣ة‬ ٦‫نيح‬،
‫ثبقس‬ ‫زیٖطی‬ ‫اعالفبسی‬ ‫١٤ؿ‬ ‫٧ط‬ ‫یب‬ ٤‫٣یسئ‬ ،‫سه٤یط‬.‫١ٞبیف‬ ‫ثطای‬
‫آزضؼ‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫ّبىی‬ ‫٣ة‬ ‫ٝط٣ضٕط‬ ‫زض‬ ‫ؾبیز‬ ِ‫ی‬URLٟ‫آ‬
‫ق٤ز‬ ‫سبیخ‬ ‫ٝط٣ضٕط‬ ‫آزضؼ‬ ‫١٤اض‬ ‫زض‬ ‫ؾبیز‬.
‫هشٍسگش‬Microsoft Internet Explorer (IE)
‫قطّز‬ :٥‫ّ٢٢س‬ ‫س٤ٙیس‬Microsoft
٦‫ث‬ :٦٢‫٧عی‬‫ٝی‬ ٦‫ٝحبؾج‬ ‫٣ی٢س٣ظ‬ ٘ٝ‫فب‬ ٜ‫ؾیؿش‬ ٥‫٧ٞطا‬‫ق٤ز‬
‫زاضز‬ ‫٣ی٢س٣ظ‬ ٘ٝ‫فب‬ ٜ‫ؾیؿش‬ ‫ٝؼ٤ظ‬ ٦‫ث‬ ‫١یبظ‬ ٣ ‫اذشهبنی‬ ٦١‫دط٣ا‬ :‫ٝؼ٤ظ‬
:٘ٝ‫فب‬ ٜ‫ؾیؿش‬Windows, OS X
‫هشٍسگش‬Mozilla Firefox
‫قطّز‬ :٥‫ّ٢٢س‬ ‫س٤ٙیس‬Mozilla
ٟ‫ضایٖب‬ :٦٢‫٧عی‬
:‫ٝؼ٤ظ‬MPL 2.0
٘ٝ‫فب‬ ٜ‫ؾیؿش‬:Windows, OS X, Linux, BSD, Android, IOS
‫هشٍسگش‬Google Chrome
‫قطّز‬ :٥‫ّ٢٢س‬ ‫س٤ٙیس‬Google
ٟ‫ضایٖب‬ :٦٢‫٧عی‬
:‫ٝؼ٤ظ‬Freeware
:٘ٝ‫فب‬ ٜ‫ؾیؿش‬Windows, OS X, Linux, Android, IOS
‫هشٍسگش‬Apple Safari
‫قطّز‬ :٥‫ّ٢٢س‬ ‫س٤ٙیس‬Apple
ٟ‫ضایٖب‬ :٦٢‫٧عی‬
٦‫ٝؤٙي‬ ‫اظ‬ ‫ثطذی‬ ،‫سؼبضی‬ ٣ ‫اذشهبنی‬ ٦١‫دط٣ا‬ :‫ٝؼ٤ظ‬‫ٝؼ٤ظ‬ ٟ‫آ‬ ‫٧بی‬GNU
LGPL
:٘ٝ‫فب‬ ٜ‫ؾیؿش‬Windows, OS X, Linux, BSD, Android, IOS

16. ‫اوری‬‫ن‬‫ف‬‫ع‬‫ج‬‫ر‬‫م‬‫مدل‬
16
‫دوم‬‫فصل‬
‫سشٍیس‬ ‫استاًذاسدّای‬‫هثال‬
‫هشٍسگش‬Opera
‫قطّز‬ :٥‫ّ٢٢س‬ ‫س٤ٙیس‬Opera Software
ٟ‫ضایٖب‬ :٦٢‫٧عی‬
:‫ٝؼ٤ظ‬Freeware
:٘ٝ‫فب‬ ٜ‫ؾیؿش‬Windows, OS X, Linux, BSD, Android, IOS
‫ٍب‬ ‫دستشسی‬ ‫استاًذاسدّای‬
(Web Access Standards)
‫زؾشطؾی‬ ٟ‫ّطز‬ ٜ٧‫ىطا‬ ‫ػ٨ز‬ ‫٣ة‬ ‫زؾشطؾی‬ ‫اؾشب١ساضز٧بی‬
‫ٝحس٣زیز‬ ‫ا١٤اؿ‬ ‫ثب‬ ‫اىطازی‬ ‫ثطای‬ ‫٣ة‬ ‫ٝحش٤ای‬ ٦‫ث‬ ‫ثیكشط‬‫٧ب‬
)‫یب‬ ٘‫ٝ٤ثبی‬ ‫ٝب١٢س‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ٝ٤ضز‬ ‫اثعاض٧بی‬ ‫زض‬ ‫ٝحس٣زیز‬
‫ٝقٚ٤ٙیز‬‫١بثی٢بیی‬ ٟ٤‫٧ٞچ‬ ‫٧بیی‬(‫ٝی‬ ‫ٍطاض‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ٝ٤ضز‬.‫ٕیط١س‬
‫٣ة‬٥‫ٕب‬‫٧بیی‬٢‫ثبق‬ ٥‫قس‬ ‫ثطدب‬ ‫اؾشب١ساضز٧ب‬ ٠‫ای‬ ‫ٝج٢بی‬ ‫ثط‬ ٦ّ‫ثطای‬ ،‫س‬
٦‫ث‬ ،‫ػؿٞی‬ ‫س٤ا١ٞ٢سی‬ ٦١٤ٕ‫٧ط‬ ‫ثب‬ ٟ‫ّبضثطا‬ ٦ٞ٧٦١٤ٕ‫زض‬ ٟ‫یْؿب‬ ‫ای‬
‫ث٤ز‬ ‫ذ٤ا٧٢س‬ ‫زؾشطؼ‬.
‫استاًذاسد‬(Web Content Accessibility Guidelines) WCAG
‫زؾشطؼ‬ ‫ضا٧٢ٞبی‬ ‫ذغ٤ط‬ ‫اؾشب١ساضز‬‫٣ة‬ ‫دصیطی‬(WCAG)‫س٤ؾظ‬
ٟ‫ػ٨ب‬ ‫٣ة‬ ٛ٤‫ّ٢ؿطؾی‬‫ٕؿشط‬(W3C)٠‫ای‬ ٦‫١ؿر‬ ٠‫آذطی‬ .‫اؾز‬ ٥‫قس‬ ٦‫اضئ‬
‫اؾشب١ساضز‬WCAG 2.0٦‫ٕطىش‬ ‫ٍطاض‬ ٘‫ان‬ ‫چ٨بض‬ ٦‫دبی‬ ‫ثط‬ ٦‫١ؿر‬ ٠‫ای‬ .‫اؾز‬
٦‫ث‬ ٦ّ ‫اؾز‬‫٣ة‬ ‫ٝحش٤ای‬ ٦‫ث‬ ‫زؾشطؾی‬ ٟ‫اْٝب‬ ٟ‫ّطز‬ ٜ٧‫ىطا‬ ‫ٝ٢ؾ٤ض‬
‫ضا٧٢ٞبی‬ ‫ذظ‬ ٥‫ز٣اظز‬ ٦‫دبی‬ ‫ثط‬ ٦‫١ؿر‬ ٠‫ای‬ ٠‫٧ٞچ٢ی‬ .‫اؾز‬ ‫ضط٣ضی‬‫ّٚی‬
‫ٝی‬ ٦‫ٕيش‬ ٦‫دبی‬ ‫ا٧ساه‬ ‫آ١٨ب‬ ٦‫ث‬ ً‫ب‬‫انغالح‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ٦‫ٕطىش‬ ‫ٍطاض‬٦‫س٨ی‬ ٦ّ ‫ق٤ز‬
‫ضا‬ ‫آ١٨ب‬ ‫ثبیس‬ ‫٣ة‬ ‫ٝحش٤ای‬ ٥‫ّ٢٢س‬.‫١ٞبیس‬ ‫ضفبیز‬
ُ‫دستگا‬‫هَتایل‬ ‫ّای‬
(Mobile Devices)
٥‫زؾشٖب‬‫اظ‬ ‫اعالفبر‬ ٗ‫ا١شَب‬ ‫ثطای‬ ٦ّ ‫٧ؿش٢س‬ ‫ٝحبؾجبسی‬ ‫٧بی‬
‫ٝی‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ضازی٤یی‬ ‫اٝ٤اع‬٥‫زؾشٖب‬ ٠‫ای‬ .‫ّ٢٢س‬ً‫ب‬‫انغالح‬ ‫٧ب‬
.‫٧ؿش٢س‬ ‫١ٞبیف‬ ٦‫نيح‬ ِ‫ی‬ ‫زاضای‬ ً‫ال‬٤ٞ‫ٝق‬ ٣ ٥‫ث٤ز‬ ‫س٤ػیجی‬
٥‫زؾشٖب‬ ٠‫ای‬ ‫زض‬ ‫٣ض٣زی‬٦‫ث‬ ‫٧ب‬٦‫نيح‬ ِ‫ی‬ ‫یب‬ ٥‫ث٤ز‬ ‫ٙٞؿی‬ ‫ن٤ضر‬
.‫اؾز‬ ٥‫قس‬ ٦‫سقجی‬ ‫آ١٨ب‬ ‫زض‬ ‫ٝ٢ؾ٤ض‬ ٠‫ای‬ ‫ثطای‬ ِ‫ّ٤چ‬ ‫ّٚیس‬
‫َّضوٌذ‬ ‫تلفي‬(Smart Phone)
‫٣یػٕی‬٘‫ٝ٤ثبی‬ ٦‫ث‬ ‫١ؿجز‬ ‫ثیكشطی‬ ‫اسهبالر‬ ٣ ‫٧ب‬‫اذشیبض‬ ‫زض‬ ‫ٝقٞ٤ٙی‬ ‫٧بی‬
‫ٝی‬ ‫ٍطاض‬ ٟ‫ّبضثطا‬‫٣یػٕی‬ ٠‫ای‬ .‫ز٧س‬‫ٝی‬ ‫٧ب‬‫درف‬ ٣ ‫ای٢شط١ز‬ ‫اظ‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫س٤ا١س‬
.‫ثبقس‬ ِ‫ٝ٤ظی‬
‫تثلت‬(Tablet)
٘‫ٍبث‬ ‫قرهی‬ ‫ّبٝذی٤سط٧بی‬٦‫ث‬ ‫آ١٨ب‬ ‫انٚی‬ ‫٣ض٣زی‬ ٦ّ ٥‫ث٤ز‬ ‫حٞٚی‬‫ن٤ضر‬
‫اؾز‬ ‫ٙٞؿی‬.
‫هَقؼیت‬ ًِ‫ساها‬ ‫ًاٍتشی‬ ُ‫دستگا‬‫جْاًی‬ ‫یاتی‬(GPS)
٥‫ٝب٧٤اض‬ ‫اظ‬ ‫اعالفبر‬ ٠‫ٕطىش‬ ‫ثب‬ ٦ّ ‫زؾشٖب٧ی‬‫٧بی‬GPS‫ٝ٤ٍقیز‬ ،
‫ٝی‬ ٦‫ٝحبؾج‬ ‫ضا‬ ‫ػنطاىیبیی‬‫ّ٢س‬.
‫پیجش‬(Pager)
ٛ‫س٤ا‬ ،ٛ‫دیب‬ ‫زضیبىز‬ ٟ‫اْٝب‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ِ‫ّ٤چ‬ ‫ضازی٤یی‬ ٥‫ٕیط١س‬ ٥‫زؾشٖب‬ ِ‫ی‬
‫ثب‬‫ٝی‬ ٜ٧‫ىطا‬ ‫ّبثط‬ ‫ثطای‬ ‫ضا‬ ٦‫عطى‬ ِ‫ی‬ ٛ٣‫ٝسا‬ ‫زؾشطؾی‬‫ّ٢س‬.
‫پَضیذًی‬ ‫کاهپیَتش‬(Wearable Computer)
‫ٝی‬ ٥‫د٤قیس‬ ‫٧٤قٞ٢س‬ ‫ؾبفز‬ ِ‫ی‬ ٥‫ٝب١٢س‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫ّبٝذی٤سطی‬‫زض‬ ٣ ‫ق٤ز‬
٦‫ح٤ض‬٦١‫ؾبٝب‬ ،‫ضىشبض‬ ٟ‫ّطز‬ ٗ‫ٝس‬ ‫ٝب١٢س‬ ‫٧بیی‬،‫ؾالٝز‬ ‫ثط‬ ‫١ؾبضر‬ ‫٧بی‬
‫اعالفبر‬ ‫ى٢ب٣ضی‬٦‫س٤ؾق‬ ٣٦١‫ضؾب‬ٟ‫ؾبظٝب‬ .‫زاضز‬ ‫ّبضثطز‬‫٧بی‬‫ز٣ٙشی‬٣
ٜ٧ ‫ث٨ساقز‬ ‫ثرف‬ ٣ ‫١ؾبٝی‬‫ّبٝذی٤سط٧بی‬ ٠‫ای‬ ‫اظ‬ ٥‫ض٣ظٝط‬ ‫ع٤ض‬ ٦‫ث‬ ٟ٤٢ّ‫ا‬
‫ٝی‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫د٤قیس١ی‬‫ّ٢٢س‬.
‫ضخصی‬ ‫دیجیتالی‬ ‫دستیاس‬(Personal Digital Assistant)

17. ‫اوری‬‫ن‬‫ف‬‫ع‬‫ج‬‫ر‬‫م‬‫مدل‬
17
‫دوم‬‫فصل‬
‫سشٍیس‬ ‫استاًذاسدّای‬‫هثال‬
‫زاضای‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫قرهی‬ ٘ٞ‫ح‬ ٘‫ٍبث‬ ِ‫ّ٤چ‬ ٥‫زؾشٖب‬ٜ‫ؾیؿش‬٘ٝ‫فب‬.‫اؾز‬
‫ثب‬ ‫اضسجبط‬ ،‫حؿبة‬ ٠‫ٝبقی‬ ،‫قرهی‬ ‫اْٙشط٣١یْی‬ ‫آزضؼ‬ ‫زىشط‬ ،ٜ‫سَ٤ی‬
‫ٝ٤ٍقیز‬ ٦١‫ؾبٝب‬ ٣ ‫فْبؾی‬ ٠‫ز٣ضثی‬ ،‫ای٢شط١ز‬‫ػ٨ب١ی‬ ‫یبثی‬GPS)٦ٚٞ‫ػ‬ ‫اظ‬ )
‫اؾز‬ ٥‫زؾشٖب‬ ٠‫ای‬ ‫اْٝب١بر‬.
ُ‫دستگا‬‫ّای‬BlackBerry
٠‫سٚي‬ ‫اظ‬ ‫١٤فی‬َِِٚ‫ث‬ ‫ّٞذب١ی‬ ‫س٤ؾظ‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫٧٤قٞ٢س‬ ‫٧بی‬٦‫فطض‬ ‫ِطی‬‫ث‬
‫ٝی‬‫ق٤ز‬.
‫استثاعات‬ /‫ّوکاسی‬
(Collaboration/Communications)
‫اظ‬ ‫ٝرشٚيی‬ ‫ا١٤اؿ‬ ٘ٝ‫قب‬‫ثطای‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫اْٙشط٣١یْی‬ ‫اضسجبعبر‬
ٛ‫دیب‬ ٗ‫سجبز‬٦‫ث‬ ‫اعالفبر‬ ٣ ‫ٝؿش٢سار‬ ،‫٧ب‬‫ٝی‬ ٦‫ٕطىش‬ ‫ّبض‬.‫ق٤١س‬
‫ضا‬ ‫اعالفبر‬ ٘‫سح٤ی‬ ‫ؾطفز‬ ‫اْٙشط٣١یْی‬ ‫اضسجبعبر‬ ٠‫ای‬ ‫اظ‬ ٥‫اؾشيبز‬
‫ٝی‬ ‫ّبضایی‬ ‫ث٨ج٤ز‬ ‫ؾجت‬ ٦‫١شیؼ‬ ‫زض‬ ٣ ٥‫زاز‬ ‫اىعایف‬.‫ق٤ز‬
‫سشٍیس‬ِ‫ضثک‬ ‫ّای‬‫اجتواػی‬ ‫ّای‬(Social Networking Services)
‫ؾط٣یؽ‬ٟ٤‫٧ٞچ‬ ‫٧بیی‬Facebook, Twitter٣YouTube‫ثطای‬ ٦ّ
٥٣‫ٕط‬ ‫ؾبذز‬‫ٝی‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ثطذظ‬ ‫اػشٞبفی‬ ‫٧بی‬٥٣‫ٕط‬ ٠‫ای‬ ‫زض‬ .‫ق٤١س‬،‫٧ب‬
٦ٍ‫فال‬ ‫اؾبؼ‬ ‫ثط‬ ‫ٝحش٤یبر‬ُ‫اقشطا‬ ٦‫ث‬ ‫ض٣اثظ‬ ٣ ‫٧ب‬ٗ‫سجبز‬ ٥‫قس‬ ٦‫ٕصاقش‬
‫ٝی‬.‫ق٤ز‬
‫ًشم‬‫افضاسّای‬Groupware
‫ٝی‬ ِّٞ ٟ‫ّبضثطا‬ ‫اظ‬ ‫ٕط٣٧ی‬ ٦‫ث‬ ٦ّ ‫٧ؿش٢س‬ ‫اىعاض٧بیی‬ ٛ‫١ط‬‫زض‬ ‫سب‬ ‫ّ٢٢س‬
ٛ‫١ط‬ ٠‫ای‬ .‫ّ٢٢س‬ ‫ىقبٙیز‬ ‫ذ٤ز‬ ٦ٍ‫فال‬ ‫ٝ٤ضز‬ ٣ ُ‫ٝكشط‬ ‫ىقبٙیش٨بی‬ ٣ ‫اٝ٤ض‬
‫٣ة‬ ‫زض‬ ‫ثیكشط‬ ‫اىعاض٧ب‬٥‫ٕب‬٥‫دبیٖب‬ ٣ ‫٧ب‬‫اػشٞبفی‬ ‫٧بی‬ ٦ْ‫قج‬ ‫ثط‬ ‫ٝجش٢ی‬ ‫٧بی‬
‫ق٤١س‬ ‫ٝی‬ ٥‫اؾشيبز‬.
ُ‫کَتا‬ ‫پیام‬ ‫سشٍیس‬(Short Message Services (SMS))
‫یب‬ ‫٣ة‬ ،٠‫سٚي‬ ٦‫ث‬ ‫ٝطث٤ط‬ ‫ٝش٢ی‬ ‫اضسجبط‬ ‫ؾط٣یؽ‬ ٘ٝ‫قب‬ٜ‫ؾیؿش‬‫اضسجبعی‬ ‫٧بی‬
ْ٘‫دط٣س‬ ‫اظ‬ ٦ّ ‫٧ؿش٢س‬ ‫ؾیبض‬ٛ‫دیب‬ ٗ‫سجبز‬ ‫ثطای‬ ‫اؾشب١ساضز‬ ‫٧بی‬٥‫ّ٤سب‬ ‫٧بی‬
‫ٝی‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ؾیبض‬ ‫یب‬ ‫طبثز‬ ‫ذغ٤ط‬ ٠‫ثی‬‫ّ٢٢س‬.
‫گَیا‬ ‫تلفي‬ ‫سیستن‬(Interactive Voice Response((IVR))
‫ٝی‬ ً‫اعال‬ ‫٧بیی‬ ٜ‫ؾیؿش‬ ٦‫ث‬٦‫ٍغق‬ ِ‫ی‬ ،٥‫قٞبض‬ ِ‫ی‬ ٠‫ٕطىش‬ ‫ثب‬ ٦ّ ‫ق٤ز‬
‫ضجظ‬٥‫قس‬٥‫قس‬ ٗ‫ىقب‬ ‫ن٤سی‬‫ٝی‬ ٥‫ق٢٤١س‬ ‫اظ‬ ٣٦‫نيح‬ ‫اظ‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ثب‬ ‫ذ٤ا٧س‬
٘‫(ٝظ‬ ‫ّبضاّشطی‬ ‫یب‬ ‫فسز‬ ،‫ذ٤ز‬ ٠‫سٚي‬ ‫ّٚیس‬#٥‫زاز‬ ‫سب‬ ٥‫ّطز‬ ‫٣اضز‬ ‫ضا‬ )* ‫یب‬‫ای‬
٥‫دبیٖب‬ ‫زض‬٥‫زاز‬ ‫یب‬ ٥‫قس‬ ‫زضع‬ ٥‫زاز‬٥‫ذ٤ا١س‬ ٥‫ق٢٤ز‬ ‫ثطای‬ ٥‫زاز‬ ٥‫دبیٖب‬ ‫اظ‬ ‫ای‬
‫ق٤ز‬.
‫ایٌتشًت‬ ‫پشتکل‬ ‫سٍی‬ ‫صذا‬(Voice over IP(VoIP))
‫ى٢ب٣ضی‬ ‫اظ‬ ‫ٕط٣٧ی‬ ٦‫ث‬‫ٝی‬ ٦‫ٕيش‬ ‫٧ب‬٣ ‫نسا‬ ٗ‫ا١شَب‬ ‫ثطای‬ ٦ّ ‫ق٤ز‬
٦١‫چ٢سضؾب‬‫ای‬٦ْ‫قج‬ ‫اظ‬‫ثط‬ ‫ٝجش٢ی‬ ‫٧بی‬‫ای٢شط١ز‬ ْ٘‫دط٣س‬‫ٝی‬ ٥‫اؾشيبز‬.‫ّ٢٢س‬
٠‫سٚي‬IP٠٨‫د‬ ٠‫سٚي‬ ،‫ای٢شط١شی‬ ٠‫سٚي‬ ،٠٨‫د‬ ‫نسای‬ ،‫ثب١س‬‫ض٣ی‬ ‫ثط‬ ‫نسا‬ ٣ ‫ثب١س‬
٠٨‫د‬٦‫ث‬ ٦ّ ‫٧ؿش٢س‬ ‫ٝيب٧یٞی‬ ٦ٚٞ‫ػ‬ ‫اظ‬ ‫ثب١س‬VoIP‫ٝی‬ ‫ٝطث٤ط‬‫ق٤١س‬.

18. ‫اوری‬‫ن‬‫ف‬‫ع‬‫ج‬‫ر‬‫م‬‫مدل‬
18
‫دوم‬‫فصل‬
‫سشٍیس‬ ‫استاًذاسدّای‬‫هثال‬
‫تلَیضیَى‬‫ایٌتشًتی‬(elevision (IPTV)TInternet Protocol)
‫ٝی‬ ٦‫ٕيش‬ ‫ى٢ب٣ضی‬ ٦‫ث‬‫زض‬ ٦ّ ‫ق٤ز‬ٟ‫آ‬‫ثب‬٥‫اؾشيبز‬‫اظ‬ْ٘‫دط٣س‬‫ای٢شط١ز‬(IP)‫ثط‬
٦ٝ‫ثط١ب‬ ،‫٣ؾیـ‬ ‫ثب١س‬ ‫د٨٢بی‬ ‫ثب‬ ٦ْ‫قج‬ ‫ظیطؾبذز‬ ِ‫ی‬ ‫ض٣ی‬٦‫ث‬ ‫سٚ٤یعی٤١ی‬ ‫٧بی‬
‫ٝی‬ ٦‫اضائ‬ ٗ‫زیؼیشب‬ ‫ن٤ضر‬‫ذسٝبر‬ .‫ق٤ز‬‫ای٢شط١شی‬ ٟ٤‫سٚ٤یعی‬‫ىَظ‬٦‫ث‬
‫ذسٝبر‬‫٣یسی٤یی‬‫ٝحس٣ز‬‫١ٞی‬‫ق٤ز‬٣ٟ‫ّبضثطا‬‫ٝی‬‫س٤ا١٢س‬‫اظ‬‫ٝ٤اضز‬‫زیٖطی‬
‫ٝب١٢س‬‫زؾشطؾی‬٦‫ث‬‫٣ة‬٣٠‫سٚي‬‫١یع‬ ‫ای٢شط١شی‬.‫ّ٢٢س‬ ٥‫اؾشيبز‬
‫الکتشًٍیکی‬ ‫پست‬(Electronic Mail)
ٛ‫دیب‬ ‫ز٣ض‬ ٥‫ضا‬ ٗ‫سجبز‬ ‫ثطای‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫ض٣قی‬٥‫قس‬ ٥‫شذیط‬ ‫یب‬ ٥‫قس‬ ‫س٤ٙیس‬ ‫٧بی‬
‫ٝی‬ ‫ٍطاض‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ٝ٤ضز‬ ‫ّبٝذی٤سط‬ ‫ض٣ی‬ ‫ثط‬‫اْٙشط٣١یْی‬ ‫دؿز‬ .‫ٕیطز‬‫ٝی‬‫س٤ا١س‬
٦‫ث‬٦ٝ‫ثط١ب‬ ‫س٤ؾظ‬ ‫زؾشی‬ ‫ن٤ضر‬٦‫ث‬ ‫یب‬ ‫ٝرشٚو‬ ‫ّبضثطزی‬ ‫٧بی‬‫ذ٤زّبض‬ ‫ن٤ضر‬
ٜ‫ؾیؿش‬ ‫س٤ؾظ‬.‫ق٤ز‬ ٗ‫اضؾب‬ ٣ ‫س٤ٙیس‬ ‫ذ٤زّبض‬ ‫دبؾرٖ٤ی‬ ‫٧بی‬
‫کیَسک‬(Kiosk)
‫١ٞبیف‬ ٦‫نيح‬ ٣ ‫ّبٝذی٤سط‬ ِ‫ی‬ ٘ٝ‫قب‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫ّ٤چْی‬ ‫ىیعیْی‬ ‫ؾبذشبض‬
‫ٝی‬ ‫١ٞبیف‬ ‫اىطاز‬ ٦‫ث‬ ‫ضا‬ ‫اعالفبر‬ ٣ ٥‫ث٤ز‬ِ‫ّی٤ؾ‬ .‫ز٧س‬‫زض‬ ً‫ال‬٤ٞ‫ٝق‬ ‫٧ب‬
‫ْٝب‬ٟ٦‫ث‬ ‫فٞ٤ٝی‬ ‫٧بی‬‫ٝی‬ ٦‫ٕطىش‬ ‫ّبض‬ِ‫ّی٤ؾ‬ ‫اظ‬ ٠‫٧ٞچ٢ی‬ .‫ق٤١س‬‫زض‬ ‫٧ب‬
‫ّ٢يطا١ؽ‬٥‫١ٞبیكٖب‬ ٣ ‫٧ب‬‫ٝی‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫١یع‬ ‫سؼبضی‬ ‫٧بی‬.‫ق٤ز‬
‫تلفي‬ ِ‫ت‬ ‫هشتَط‬ ‫فٌاٍسی‬
(Telephony)
‫ؾبیط‬ ٣ ‫ىْؽ‬ ،‫نسا‬ ‫اْٙشط٣١یْی‬ ٗ‫ا١شَب‬ ٦‫ث‬ ‫ٝطث٤ط‬ ‫ى٢ب٣ضی‬ ٠‫ای‬
‫اعالفبر‬‫ا‬٠‫سٚي‬ ٗ‫اسهب‬ ٌ‫عطی‬ ‫ظ‬‫ى٢ب٣ضی‬ ٠‫ای‬ .‫اؾز‬ ‫یْسیٖط‬ ٦‫ث‬ ‫٧ب‬
ٛ‫١ط‬ ٦‫ث‬ ‫حبضط‬ ٗ‫حب‬ ‫زض‬‫ؾرز‬ ،‫اىعاض٧ب‬٦ْ‫قج‬ ٣ ‫اىعاض٧ب‬‫٧بی‬
‫ٝی‬ ٛ‫ا١ؼب‬ ‫ضا‬ ٠‫سٚي‬ ‫ٍسیٞی‬ ‫سؼ٨یعار‬ ‫ّبض‬ ٦ّ ‫ّبٝذی٤سطی‬‫١یع‬ ‫ز٧٢س‬
‫ٝی‬ ً‫اعال‬‫ى٢ب٣ضی‬ ‫ن٤ضر‬ ٠‫ای‬ ‫زض‬ .‫ق٤ز‬ٟ٤‫٧ٞچ‬ ‫٧بیی‬VoIP‫ضا‬
‫ٝی‬.‫ٕطىز‬ ‫١ؾط‬ ‫زض‬ ٦َ‫عج‬ ٠‫ای‬ ‫زض‬ ٟ‫س٤ا‬
‫آًالَگ‬ ‫تلفي‬(Analogue Telephony)
ٗ‫ؾیٖ٢ب‬ ٣ ‫اٝ٤اع‬ ،ٓ٤ٙ‫آ١ب‬ ٜ‫ؾیؿش‬‫اثشسایی‬ ‫ّبٝال‬ ٣ ٦‫ا٣ٙی‬ ْ٘‫ق‬ ٦‫ث‬ ‫ضا‬ ‫٧ب‬
‫ٝی‬ ‫زضیبىز‬ ٣ ٗ‫اضؾب‬٠‫سٚي‬ .‫ّ٢س‬‫قطایظ‬ ‫اظ‬ ‫دیط٣ی‬ ٘‫زٙی‬ ٦‫ث‬ ‫١یع‬ ٓ٤ٙ‫آ١ب‬ ‫٧بی‬
‫٣یػٕی‬ ٣‫ٍبثٚیز‬ ‫زاضای‬ ‫اضسجبعی‬ ‫ى٢ب٣ضی‬ ٠‫ای‬ ‫٧بی‬‫٧ؿش٢س‬ ‫ٝحس٣ز‬ ‫٧بیی‬.
‫دیجیتال‬ ‫تلفي‬(Digital Telephony)
ٜ‫ؾیؿش‬‫ٝی‬ ٘‫سجسی‬ ِ‫ی‬ ٣ ‫نيط‬ ‫افساز‬ ٦‫ث‬ ‫ضا‬ ‫ن٤ر‬ ٗ‫ؾیٖ٢ب‬ ٗ‫زیؼیشب‬.‫ّ٢س‬
‫ضخ‬ ‫زضیبىز‬ ٣ ٗ‫اضؾب‬ ٛ‫٧٢ٖب‬ ‫زض‬ ٦ّ ‫ذغبیی‬ ‫٧ط‬ ‫اؾز‬ ‫ٍبزض‬ ٜ‫ؾیؿش‬ ٠‫ای‬
‫ٝی‬‫نسا‬ ‫٣ض٤ح‬ ‫ث٨ج٤ز‬ ‫ؾجت‬ ‫اٝط‬ ٠‫ای‬ ٣ ‫ّ٢س‬ ‫انالح‬ ٣ ٥‫قس‬ ٦‫ٝش٤ػ‬ ‫ضا‬ ‫ز٧س‬
٠‫سٚي‬ ‫زض‬‫ٝی‬ ٗ‫زیؼیشب‬ ‫٧بی‬‫ق٤ز‬.
‫کاًال‬ ‫سایش‬‫الکتشًٍیکی‬ ‫ّای‬
(Other Electronic Channels)
ْ٘‫دط٣س‬ ٣ ‫اؾشب١ساضز٧ب‬ ‫ؾبیط‬ ٘ٝ‫قب‬‫ثطای‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫٧بیی‬
٦١‫ضؾب‬‫٣اؾظ‬ ٣ ‫اعالفبر‬ ٗ‫سجبز‬ ‫٧بی‬٦ٝ‫ثط١ب‬ ٠‫ثی‬ ‫٧بی‬‫٧بی‬
‫ٝی‬ ‫ٍطاض‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ٝ٤ضز‬ ٟ‫ّبضثطا‬ ٣ ‫ّبضثطزی‬.‫ٕیط١س‬
‫سیستن‬ ِ‫ت‬ ‫سیستن‬(System to System)
٘ٝ‫سقب‬ ‫یْسیٖط‬ ‫ثب‬ ٟ‫ا١ؿب‬ ‫زذبٙز‬ ٟ٣‫ثس‬ ٦ّ ‫ّبٝذی٤سط‬ ٣‫ز‬ ٍ٘‫حسا‬ ٘ٝ‫قب‬
٥‫زاز‬ ٣ ٦‫زاقش‬‫ضا‬ ‫٧ب‬‫ٝی‬ ٗ‫سجبز‬.‫ّ٢٢س‬
‫سشٍیس‬‫ٍب‬ ‫ّای‬(Web Services)
‫ؾط٣یؽ‬‫ؾط٣یؽ‬ ‫ٝ٤اضز‬ ‫ثطذی‬ ‫(زض‬ ‫٣ة‬ ‫٧بی‬٥‫١بٝیس‬ ٜ٧ ‫ّبضثطزی‬ ‫٧بی‬
‫ٝی‬‫ؾط٣یؽ‬ )‫ق٤١س‬‫زض‬ ‫٣ة‬ ٟ‫ذسٝشٖعاضا‬ ٌ‫عطی‬ ‫اظ‬ ٦ّ ‫٧ؿش٢س‬ ‫٧بیی‬
٦ٝ‫ثط١ب‬ ‫ؾبیط‬ ‫یب‬ ‫٣ة‬ ٟ‫ّبضثطا‬ ‫زؾشطؼ‬‫ٝی‬ ‫ٍطاض‬ ‫٣ة‬ ٦‫ث‬ ٘‫ٝشه‬ ‫٧بی‬.‫ٕیط١س‬
‫آدسس‬‫هٌثغ‬ ‫یکساى‬Identifier(URL))(Uniform Resource
URLٟ‫ػ٨ب‬ ‫٣ة‬ ٦ْ‫قج‬ ‫زض‬ ‫ٝ٢بثـ‬ ٣ ‫اؾ٢بز‬ ‫ؾطاؾطی‬ ‫آزضؼ‬.‫اؾز‬ ‫ٕؿشط‬

19. ‫اوری‬‫ن‬‫ف‬‫ع‬‫ج‬‫ر‬‫م‬‫مدل‬
19
‫دوم‬‫فصل‬
‫سشٍیس‬ ‫استاًذاسدّای‬‫هثال‬
‫آزضؼ‬ ٠‫ای‬ ٗ٣‫ا‬ ‫ٍؿٞز‬(http://)‫ٝی‬ ‫ٝكرم‬‫دط٣سْٚی‬ ‫١٤ؿ‬ ٦‫چ‬ ‫اظ‬ ‫ّ٢س‬
‫آزضؼ‬ ٛ٣‫ز‬ ‫ٍؿٞز‬ ٣ ‫اؾز‬ ٥‫قس‬ ٥‫اؾشيبز‬IP٦٢ٝ‫زا‬ ٣ٟ‫آ‬ ‫زض‬ ‫ٝ٢جـ‬ ٦ّ ‫ای‬
‫ٝی‬ ‫س٤نیو‬ ‫ضا‬ ‫زاضز‬ ‫ٍطاض‬.‫ّ٢س‬

20. ‫اوری‬‫ن‬‫ف‬‫ع‬‫ج‬‫ر‬‫م‬‫مدل‬
20
‫دوم‬‫فصل‬
‫کاًال‬‫تحَیل‬ ‫ّای‬(Delivery Channels)
ٗ‫ّب١ب‬٦ْ‫قج‬ ‫١٤ؿ‬ ،٘‫سح٤ی‬ ‫٧بی‬‫ؾط٣یؽ‬ ٘‫سح٤ی‬ ‫ثطای‬ ٦ّ ‫ای‬‫ٝی‬ ‫ٍطاض‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ٝ٤ضز‬ ‫٧ب‬‫ٝی‬ ‫سقطیو‬ ‫ضا‬ ‫ٕیطز‬٠‫ای‬ ‫ثط‬ .‫ّ٢س‬
٦ٝ‫ثط١ب‬ ٦‫ث‬ ‫زؾشطؾی‬ ‫ؾغح‬ ‫اؾبؼ‬ٜ‫ؾیؿش‬ ٣ ‫ّبضثطزی‬ ‫٧بی‬‫ٝی‬ ‫ٝكرم‬ ‫٧ب‬.‫ق٤ز‬
‫جذٍل‬2-2‫هثال‬‫اص‬ ‫ّایی‬‫کاًال‬‫تحَیل‬ ‫ّای‬
‫سشٍیس‬ ‫استاًذاسدّای‬‫هثال‬
‫ایٌتشًت‬
(Internet)
٦١‫ؾبٝب‬ ‫ای٢شط١ز‬٦ْ‫قج‬ ‫اظ‬ ‫ػ٨ب١ی‬ ‫ای‬ٜ٧ ٦‫ث‬ ‫ّبٝذی٤سطی‬ ‫٧بی‬
‫ثبقس‬ ٦‫زاقش‬ ‫ٝؼ٤ظ‬ ‫إط‬ ٟ‫آ‬ ‫زض‬ ‫ّبٝذی٤سط‬ ‫٧ط‬ ‫ّبضثط‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ٦‫دی٤ؾش‬
‫ٝی‬٥‫اؾشيبز‬ ٟ‫آ‬ ٦‫ث‬ ٘‫ٝشه‬ ‫ّبٝذی٤سط٧بی‬ ‫ؾبیط‬ ‫اعالفبر‬ ‫اظ‬ ‫س٤ا١س‬
.‫ّ٢س‬
‫ایٌتشاًت‬
(Intranet)
٦ْ‫قج‬ْ٘‫دط٣س‬ ‫اظ‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫ذه٤نی‬ ‫ای‬‫ثب‬ ‫ٝطسجظ‬ ‫٧بی‬‫ای٢شط١ز‬
‫ٝی‬ ٥‫اؾشيبز‬ ٦ْ‫قج‬ ‫ؾبظٝب١س٧ی‬ ‫ثطای‬‫ای٢شطا١ز‬ ‫حَیَز‬ ‫زض‬ .‫ّ٢س‬
‫ذاله‬ ‫ثط‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫ای٢شط١ز‬ ّ٘ ‫اظ‬ ‫ّ٤چْی‬ ‫ثؿیبض‬ ‫َٝیبؼ‬
‫ذه٤نی‬ ٦ْ‫قج‬ ِ‫ی‬ ،‫١یؿز‬ ٟ‫آ‬ ِٙ‫ٝب‬ ‫٧یچْؽ‬ ٦ّ ‫ای٢شط١ز‬
٦ْ‫قج‬ ‫اظ‬ ‫ظیبزی‬ ‫سقساز‬ ٗ‫اسهب‬ ‫اظ‬ ٦ْ‫قج‬ ٠‫ای‬ .‫اؾز‬‫ٝحٚی‬ ‫٧بی‬
‫ٕط‬ ْ٘‫ق‬ٟ‫ّبضٝ٢سا‬ ٠‫ثی‬ ‫ضا‬ ٟ‫ؾبظٝب‬ ِ‫ی‬ ‫اعالفبر‬ ٣ ‫ٝ٢بثـ‬ ٣ ٦‫ىش‬
‫ٝی‬ ُ‫اقشطا‬ ٦‫ث‬ ‫آ١٨ب‬.‫ٕصاضز‬
‫اکستشاًت‬
(Extranet)
٥‫ازاض‬ ‫ذه٤نی‬ ً‫ال‬ٝ‫ّب‬ ‫ع٤ض‬ ٦‫ث‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫ای٢شطا١ز‬ ِ‫ی‬ ‫اّؿشطا١ز‬
‫اّؿشطا١ز‬ .‫ق٤ز‬ ‫ٝی‬‫ٕؿشطـ‬ ‫ضا‬ ‫ای٢شطا١ز‬ ‫ثش٤ا١٢س‬ ٦ْ٢‫ای‬ ‫ثطای‬ ‫٧ب‬
‫ای٢شط١ز‬ ٦‫ث‬ ٦ّ ‫ز٧٢س‬ ‫ٝی‬ ٥‫اػبظ‬ ‫ذ٤ز‬ ٟ‫ّبضثطا‬ ٦‫ث‬ ‫ز٧٢س‬‫اظ‬ ‫١یع‬
٥‫ضا‬.‫ثبق٢س‬ ٦‫زاقش‬ ‫زؾشطؾی‬ ٠‫ٝغٞئ‬ ‫٧بی‬
ِ‫ًقغ‬ ِ‫ت‬ ِ‫ًقغ‬
(Peer-to-Peer(P2P))
٦ْ‫قج‬ ‫زض‬٦ٝ‫ثط١ب‬ ‫اظ‬ ‫ّالؾی‬ ٦‫١يغ‬ ٦‫ث‬ ٦‫١َغ‬ ‫٧بی‬‫ّبضثطزی‬ ‫٧بی‬
٦٢ٝ‫زا‬ ٛ‫١ب‬ ‫ؾط٣یؽ‬ ‫اظ‬ ٥‫اؾشيبز‬ ٟ٣‫ثس‬ ٦ّ ‫زاض١س‬ ‫٣ػ٤ز‬(DNS)٘ٞ‫ف‬
‫ٝی‬‫ذسٝشٖعاض٧بی‬ ٦‫ث‬ ‫١ؿجز‬ ‫ٝ٨ٞی‬ ‫یب‬ ٘ٝ‫ّب‬ ‫ذ٤زٝرشبضی‬ ٣ ‫ّ٢٢س‬
٦ٝ‫ثط١ب‬ ٠‫ای‬ .‫زاض١س‬ ‫ٝطّعی‬‫زض‬ ‫ٝ٤ػ٤ز‬ ‫ٝ٢بثـ‬ ‫اظ‬ ‫ّبضثطزی‬ ‫٧بی‬
‫ٝی‬ ‫ؾ٤ز‬ ‫ای٢شط١ز‬‫ّبٝذی٤سط٧ب‬ ٦‫١َغ‬ ٦‫ث‬ ٦‫١َغ‬ ‫٧بی‬ ٦ْ‫قج‬ ‫زض‬ .‫ثط١س‬
٦‫ث‬ ‫یب‬ ،‫١ساض١س‬ ‫ذسٝبر‬ ٦‫اضائ‬ ‫زض‬ ٜ٧ ٦‫ث‬ ‫١ؿجز‬ ‫ثطسطی‬ ‫٧یچ‬‫فجبضسی‬

21. ‫اوری‬‫ن‬‫ف‬‫ع‬‫ج‬‫ر‬‫م‬‫مدل‬
21
‫دوم‬‫فصل‬
‫سشٍیس‬ ‫استاًذاسدّای‬‫هثال‬
‫یْسی‬ ‫ثب‬ ‫ضا‬ ‫ذ٤ز‬ ‫ٝ٢بثـ‬ ٣ ‫اْٝب١بر‬‫ٝی‬ ُ‫اقشطا‬ ٦‫ث‬ ‫ٖط‬٠‫ای‬ ‫زض‬ .‫ٕصاض١س‬
٦ْ‫قج‬٥‫ٕط‬ ،‫٧ب‬ٟ٣‫ثس‬ ٣ ‫یْسیٖط‬ ٟ‫ٝیب‬ ‫زض‬ ‫ضا‬ ‫ٝ٢بثـ‬ ،‫دی٤١سی‬ ‫٧بی‬
‫ٝی‬ ٜ‫سَؿی‬ ‫ٝشٞطّع‬ ‫ٝسیطیز‬ ٜ‫ؾیؿش‬ ِ‫ی‬ ‫اظ‬ ٥‫اؾشيبز‬.‫ّ٢٢س‬
‫هجاصی‬ ‫خصَصی‬ ِ‫ضثک‬
(Virtual Private Network(VPN))
٠‫ثی‬ ‫اضسجبط‬ ‫ایؼبز‬ ‫ثطای‬ ٥‫فٞس‬ ‫ع٤ض‬ ٦‫ث‬ ‫ٝؼبظی‬ ‫ذه٤نی‬ ٦ْ‫قج‬
٦‫ققج‬‫ٝرشٚو‬ ‫٧بی‬‫قطّز‬٥‫اؾشيبز‬ ‫ٝ٤ضز‬ ‫ز٣ض‬ ٥‫ضا‬ ‫ىقبٙیز‬ ‫یب‬ ٣ ‫٧ب‬
‫ٝی‬ ‫ٍطاض‬‫ٕیطز‬.٦ْ‫قج‬ ِ‫ی‬ ٌ‫عطی‬ ‫اظ‬ ٦ْ‫قج‬ ٠‫ای‬ ‫زض‬ ‫اعالفبر‬
‫ٝب١٢س‬ ‫فٞ٤ٝی‬‫ای٢شط١ز‬٦‫ػبث‬‫ٝی‬ ‫ػب‬‫ثب‬ ٗ‫حب‬ ٠‫فی‬ ‫زض‬ ‫اٝب‬ ‫ق٤ز‬
ٜ‫اٖٙ٤ضیش‬ ‫اظ‬ ٥‫اؾشيبز‬‫ثبٍی‬ ‫اذشهبنی‬ ‫اضسجبط‬ ٠‫ای‬ ‫اٝ٢یشی‬ ‫٧بی‬
‫ٝی‬.‫ٝب١س‬
‫اعالػات‬ ‫هلی‬ ِ‫ضثک‬
(National Internet Network (NIN))
،‫اعالفبر‬ ‫ٝٚی‬ ٦ْ‫قج‬ٛ‫١ب‬ ‫ثب‬ ٦ّ‫زیٖطی‬ ‫٧بی‬‫ٝب١٢س‬،‫ٝٚی‬ ‫ای٢شط١ز‬
‫ٝی‬ ٦‫ق٢بذش‬ ‫١یع‬ ‫ای٢شط١ز‬ ‫ٝٚی‬ ٦ْ‫قج‬ ٣ ٟ‫ایطا‬ ‫ٝٚی‬ ‫ای٢شطا١ز‬،‫ق٤ز‬
٥‫دط٣غ‬‫ظیطؾبذز‬ ٦ْ‫قج‬ ٦‫س٤ؾق‬ ‫ثطای‬ ‫ای‬‫زض‬ ‫ٝٚی‬ ‫دبیساض‬ ٣ ٠ٝ‫ا‬
ٟ‫ایطا‬٥‫سجهط‬ ‫زض‬ ‫ٝه٤ة‬ ‫سقطیو‬ ٌ‫عج‬ .‫اؾز‬2٥‫ٝبز‬46ٟ٤١‫ٍب‬
٦‫س٤ؾق‬ ٜ‫د٢ؼ‬ ٦ٝ‫ثط١ب‬‫ق٤ضای‬ ٦‫ٝه٤ث‬ ٣‫ٝؼبظی‬ ‫ىضبی‬ ‫فبٙی‬
"٦ْ‫قج‬ ،‫ّك٤ض‬ ‫اعالفبر‬ ‫ٝٚی‬ ٦ْ‫قج‬‫ثط‬ ‫ٝجش٢ی‬ ‫ای‬ْ٘‫دط٣س‬
‫ای٢شط١ز‬(IP)‫ؾ٤ئیچ‬ ٥‫٧ٞطا‬ ٦‫ث‬‫٧ب‬،‫ٝؿیطیبة‬‫٧ب‬٥‫زاز‬ ‫ٝطاّع‬ ٣‫ای‬
‫ن٤ضسی‬ ٦‫ث‬ ‫اؾز‬‫زضذ٤اؾز‬ ٦ّ‫أذص‬ ٣ ‫زاذٚی‬ ‫زؾشطؾی‬ ‫٧بی‬
٥‫زاز‬ ‫ٝطاّع‬ ‫زض‬ ٦ّ ‫اعالفبسی‬‫ٝی‬ ‫١ٖ٨ساضی‬ ‫زاذٚی‬٦‫ث‬ ‫ق٤١س‬
‫٧یچ‬‫ٝؿیطیبثی‬ ‫ّك٤ض‬ ‫ذبضع‬ ٌ‫عطی‬ ‫اظ‬ ٦‫٣ػ‬‫ایؼبز‬ ٟ‫اْٝب‬ ٣ ‫١ك٤ز‬
٦ْ‫قج‬‫ای٢شطا١ز‬ ‫٧بی‬ٜ٧‫ىطا‬ ٟ‫آ‬ ‫زض‬ ‫زاذٚی‬ ٠ٝ‫ا‬ ٣ ‫ذه٤نی‬ ٣
‫ق٤ز‬."
)‫آهَصش‬ ٍ ‫تحقیقات‬ ‫هلی‬ ِ‫(ضثک‬ ‫کطَس‬ ‫ػلوی‬ ِ‫ضثک‬
(National Research and Education Network (NREN))
٦ْ‫قج‬ ،‫ّك٤ض‬ ‫فٚٞی‬ ٦ْ‫قج‬‫اؾز‬ َ٘‫ٝؿش‬ ‫ای‬٦ّ٥‫زا١كٖب‬ ٦‫ّٚی‬‫٧ب‬
‫یْسیٖط‬ ٦‫ث‬ ‫ضا‬ ‫دػ٣٧كی‬ ٣ ‫فٚٞی‬ ‫ٝطاّع‬ ٣ٟ‫اْٝب‬ ٣ ٥‫ّطز‬ ٘‫ٝشه‬
٦ْ‫قج‬ ‫ؾبیط‬ ٦‫ث‬ ٗ‫اسهب‬٦ْ‫قج‬ ٦ٚٞ‫ػ‬ ‫اظ‬ ‫ػ٨ب١ی‬ ‫ٝقشجط‬ ‫فٚٞی‬ ‫٧بی‬
‫ٝی‬ ‫زاضا‬ ‫ضا‬ ‫اض٣دب‬ ‫فٚٞی‬٥‫زا١كٖب‬ .‫ثبقس‬٥‫ح٤ظ‬ ،‫٧ب‬٣ ٦‫فٚٞی‬ ‫٧بی‬
‫س‬ ‫ٝ٤ضز‬ ‫ز٣ٙشی‬ ‫میط‬ ٣ ‫ز٣ٙشی‬ ‫دػ٣٧كی‬ ٣ ‫فٚٞی‬ ‫ٝطاّع‬‫أ‬‫٣ظاضر‬ ‫ییس‬
‫آٝ٤ظـ‬ ٣ ٟ‫زضٝب‬ ‫ث٨ساقز‬ ‫٣ظاضر‬ ٣ ‫ى٢ب٣ضی‬ ٣ ‫سحَیَبر‬ ٛ٤ٚ‫ف‬
‫قج‬ ٠‫ای‬ ٠‫ٝكشطّی‬ ،‫دعقْی‬٦ْ‫قج‬ ٠‫ای‬ ‫سؿ٨یالر‬ ‫اظ‬ .‫٧ؿش٢س‬ ٦ْ
ٟ‫ّبضثطا‬ ٣ ‫اؾز‬ ‫دػ٣٧كی‬ ‫فٚٞی‬ ٣ ‫زا١كٖب٧ی‬ ‫ٝ٢بثـ‬ ‫ػؿشؼ٤ی‬
‫ٝی‬‫ّ٢٢س‬ ٤‫ػؿشؼ‬ ‫ضا‬ ‫ذ٤ز‬ ‫١یبظ‬ ‫ٝ٤ضز‬ ‫ٝ٢بثـ‬ ٌ‫عطی‬ ٠‫ای‬ ‫اظ‬ ‫س٤ا١٢س‬.

22. ‫اوری‬‫ن‬‫ف‬‫ع‬‫ج‬‫ر‬‫م‬‫مدل‬
22
‫دوم‬‫فصل‬
‫سشٍیس‬ ‫استاًذاسدّای‬‫هثال‬
٦١‫ّشبثرب‬ ٦‫ث‬ ‫ٝطث٤ط‬ ‫اعالفبر‬ ٦ْ‫قج‬ ٠‫ای‬٥‫زا١كٖب‬ ،‫٧ب‬،‫٧ب‬
٥‫دط٣غ‬ِ١‫ثب‬ ،ٛ‫ا١ؼب‬ ٗ‫حب‬ ‫زض‬ ‫سحَیَبسی‬ ‫٧بی‬،‫اعالفبسی‬ ‫٧بی‬
ّ ‫آٝبضی‬ ٣ ‫دػ٣٧كی‬‫ٝی‬ ‫ٍطاض‬ ٟ‫ّبضثطا‬ ‫اذشیبض‬ ‫زض‬ ‫ضا‬ ‫ك٤ض‬‫ز٧س‬.
‫ًیاصهٌذی‬‫سشٍیس‬ ‫ّای‬(Service Requirements)
‫١یبظٝ٢سی‬٦‫ػ٢ج‬ ،‫ؾط٣یؽ‬ ‫٧بی‬٦ٝ‫ثط١ب‬ ِ‫ی‬ ‫ضط٣ضی‬ ‫٧بی‬‫ٝی‬ ‫سقطیو‬ ‫ضا‬ ‫ؾط٣یؽ‬ ‫یب‬ ٜ‫ؾیؿش‬ ،‫ّبضثطزی‬‫١یبظٝ٢سی‬ ٠‫ای‬ .‫ّ٢س‬‫٧ب‬
‫ٝی‬٦‫ػ٢ج‬ ٘ٝ‫قب‬ ‫س٤ا١س‬.‫ثبقس‬ ‫ٝیعثب١ی‬ ٣ ‫ّبضایی‬ ،‫ٍب١٤١ٖصاضی‬ ‫٧بی‬
‫جذٍل‬2-3‫هثال‬‫اص‬ ‫ّایی‬‫ًیاصهٌذی‬‫سشٍیس‬ ‫ّای‬
‫سشٍیس‬ ‫استاًذاسدّای‬‫هثال‬
‫پزیشیص‬ /‫قاًًَگزاسی‬
(Legislation/Compliance)
‫دیف‬،‫ّبضثطزی‬ ٦ٝ‫ثط١ب‬ ِ‫ی‬ ‫ثطای‬ ‫ز٣ٙز‬ ‫عطه‬ ‫اظ‬ ٦ّ ‫١یبظ٧بیی‬
‫اؾز‬ ٥‫قس‬ ‫سقطیو‬ ‫ؾط٣یؽ‬ ‫یب‬ ٜ‫ؾیؿش‬.
‫سیاست‬‫هتي‬ ‫ّای‬‫تاص‬Source)(Open
‫ؾیبؾز‬ٛ‫١ط‬ ٦‫ث‬ ‫ٝطث٤ط‬ ‫٧بی‬٠‫ٝش‬ ‫اىعاض٧بی‬‫ثطای‬ ‫ز٣ٙز‬ ‫ؾ٤ی‬ ‫اظ‬ ٦ّ ‫ثبظ‬
٥‫زؾشٖب‬ ٦‫ّٚی‬‫اؾز‬ ٥‫قس‬ ٦‫ٕطىش‬ ‫١ؾط‬ ‫زض‬ ‫ز٣ٙشی‬ ‫٧بی‬.
ٍ ‫سفاسضی‬ ِ‫تَسؼ‬‫ًشم‬ ‫تَهی‬‫افضاس‬(Customization development)
‫ؾیبؾز‬ٛ‫١ط‬ ‫ث٤ٝی‬ ٣ ‫ؾيبضقی‬ ٦‫س٤ؾق‬ ٦‫ث‬ ‫ٝطث٤ط‬ ‫٧بی‬٦ّ ‫اىعاض٧ب‬
٥‫زؾشٖب‬٦‫س٤ؾق‬ ‫ثطای‬ ‫اػطایی‬ ‫٧بی‬ٛ‫١ط‬.‫ّ٢٢س‬ ‫سجقیز‬ ‫آ١٨ب‬ ‫اظ‬ ‫ثبیس‬ ‫اىعاض٧ب‬
‫سیاست‬‫ّای‬IPv6
٦‫ث‬ ٗ‫ا١شَب‬ ‫ثطای‬ ٥‫قس‬ ٦‫ٕطىش‬ ‫١ؾط‬ ‫زض‬ ‫اؾشطاسػی‬ ٦‫ث‬ ‫ٝطث٤ط‬IPv6‫ٝی‬‫ق٤ز‬
٥‫زؾشٖب‬ ٦‫ّٚی‬ ٟ‫آ‬ ‫زض‬ ٦ّٜ‫ؾیؿش‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫١یبظ‬ ‫ز٣ٙشی‬ ‫٧بی‬٣ ‫٧ب‬
‫اظ‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ؾٞز‬ ٦‫ث‬ ‫ضا‬ ٟ‫سؼ٨یعاسكب‬IPv6.‫ز٧٢س‬ ٗ‫ا١شَب‬
‫سیاست‬‫تؼاهل‬ ‫ّای‬‫پزیشی‬(Interoperability)
٘ٝ‫سقب‬ ‫چبضچ٤ة‬ ٦‫ث‬ ‫ٝطث٤ط‬‫ز٣ٙز‬ ‫س٤ؾظ‬ ٥‫قس‬ ٦‫ّبضٕطىش‬ ٦‫ث‬ ‫دصیطی‬
‫ٝی‬٘ٝ‫سقب‬ ٦‫ث‬ ‫ٝطث٤ط‬ ‫چبضچ٤ة‬ ٠‫ای‬ .‫ق٤ز‬،‫اعالفبر‬ ‫اثقبز‬ ‫زض‬ ‫دصیطی‬
‫ّؿت‬ ‫ىطای٢س٧بی‬٣‫اؾشب١ساضز٧ب‬ ،ٗ٤‫ان‬ ‫چبضچ٤ة‬ ٠‫ای‬ .‫اؾز‬ ‫ى٢ب٣ضی‬ ٣ ‫ّبض‬
‫ٝشس٣ٙ٤غی‬ ٣‫ؾط٣یؽ‬ ٦‫اضائ‬ ‫ػ٨ز‬ ٛ‫الظ‬ ‫٧بی‬ٜ٧‫ىطا‬ ‫ضا‬ ٦‫یْذبضچ‬ ‫٧بی‬
‫ٝی‬٘ٝ‫سقب‬ ‫چبضچ٤ة‬ .‫ّ٢س‬٘ٝ‫سقب‬ ‫چبضػ٤ة‬ ٦‫ؾ‬ ٘ٝ‫قب‬ ‫ذ٤ز‬ ‫دصیطی‬‫دصیطی‬
٘ٝ‫سقب‬ ‫چبضػ٤ة‬ ،‫اعالفبر‬‫ّؿت‬ ‫ىطای٢س٧بی‬ ‫دصیطی‬٣‫چبضػ٤ة‬ ٣ ‫ّبض‬
٘ٝ‫سقب‬‫ٝی‬ ‫ى٢ب٣ضی‬ ‫دصیطی‬‫ق٤ز‬.
‫سیاست‬‫ٍب‬ ‫هحتَی‬ ِ‫ت‬ ‫دستشسی‬ ‫ّای‬(Web Content
Accessibility)
‫٣ة‬ ‫ٝحش٤ی‬ ٦‫ث‬ ‫زؾشطؾی‬ ‫ضا٧٢ٞبی‬ ‫اظ‬ ‫ز٣ٙز‬ ٥‫اؾشيبز‬ ٦‫ث‬ ‫ٝطث٤ط‬(WCAG)
‫ا١٤اؿ‬ ‫ثب‬ ٛ‫ٝطز‬ ‫ثطای‬ ‫٣ة‬ ‫ٝحش٤ای‬ ٦‫ث‬ ‫ثیكشط‬ ‫زؾشطؾی‬ ٟ‫ّطز‬ ٜ٧‫ىطا‬ ‫ػ٨ز‬
‫ٝحس٣زیز‬‫ا١٤اؿ‬ ‫یب‬ ٘‫ٝ٤ثبی‬ ‫ٝب١٢س‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ٝ٤ضز‬ ‫اثعاض٧بی‬ ‫زض‬ ‫(ٝحس٣زیز‬ ‫٧ب‬
‫ٝی‬ )‫ٝقٚ٤ٙیز‬‫ثؿیبض‬ ‫٣ة‬ ‫ٝحش٤ای‬ ‫ؾبظی‬ ٥‫آٝبز‬ ‫زض‬ ‫آ١٨ب‬ ‫ضفبیز‬ ٦ّ ‫ق٤ز‬

23. ‫اوری‬‫ن‬‫ف‬‫ع‬‫ج‬‫ر‬‫م‬‫مدل‬
23
‫دوم‬‫فصل‬
‫سشٍیس‬ ‫استاًذاسدّای‬‫هثال‬
‫اؾز‬ ٜ٨ٝ.
‫سیاست‬‫ّای‬‫اهٌیت‬(Security)
‫ؾیبؾز‬ ٦‫ث‬ ‫ٝطث٤ط‬٦‫ض٣ی‬ ٣ ‫٧ب‬‫٧بیی‬‫ٝی‬٥‫زاز‬ ٦ّ ‫ق٤ز‬٘‫َٝبث‬ ‫زض‬ ‫ضا‬ ‫٧ب‬
‫زؾشطؾی‬‫ٝی‬ ‫ٝحبىؾز‬ ‫میطٝؼبظ‬ ‫سرطیت‬ ٣ ‫ّكو‬ ،‫سنییط‬ ،٥‫اؾشيبز‬ ،.‫ّ٢س‬
‫سیاست‬‫هحشهاًگی‬ ‫ّای‬(Privacy)
٣‫دط‬ ‫اظ‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫اظ‬ ‫ؾیبؾز‬ ٦‫ث‬ ‫ٝطث٤ط‬ْ٘‫س‬ٟ٤‫٧ٞچ‬ ‫٧بیی‬P3P (Platform
for Privacy Preferences Project)٥‫اػبظ‬ ٟ‫ّبضثطا‬ ٦‫ث‬ ٦ّ ‫اؾز‬
‫ٝی‬‫اعالفبر‬ ‫ض٣ی‬ ‫ثط‬ ‫ثیكشطی‬ ٗ‫ّ٢شط‬ ‫ٝط٣ضٕط٧ب‬ ‫اظ‬ ٥‫اؾشيبز‬ ٟ‫ظٝب‬ ‫زض‬ ‫ز٧س‬
.‫ثبق٢س‬ ٦‫زاقش‬ ‫ذ٤ز‬ ‫قرهی‬
ًِ‫یگا‬ ‫ضٌاسایی‬
(Single Sign-on (SSO))
٦ٝ‫ثط١ب‬ ٦‫ث‬ ‫زؾشطؾی‬ ‫ػ٨ز‬ ٟ‫ّبضثطا‬ ‫٧٤یز‬ ‫احطاظ‬ ‫ثطای‬ ‫ض٣قی‬‫٧بی‬
‫٣ة‬ ‫یب‬ ‫ّبٝذی٤سطی‬٥‫ٕب‬‫اظ‬ ‫ض٣ـ‬ ٠‫ای‬ ‫زض‬ .‫اؾز‬ ٠ٝ‫ا‬ ‫٧بی‬
‫ٝی‬ ٥‫اؾشيبز‬ ٦١‫یٖب‬ ‫ق٢بؾبیی‬ ‫ٝطّعی‬ ‫ذسٝشٖعاض٧بی‬‫زض‬ ٦ّ ‫ق٤ز‬
٦ٝ‫ثط١ب‬ ‫زؾشطؼ‬‫٣ة‬ ٣ ‫ّبٝذی٤سطی‬ ‫٧بی‬٥‫ٕب‬‫ٍطاض‬ ٦‫ٝطث٤ع‬ ‫٧بی‬
‫ٝی‬‫٣ة‬ ِ‫ی‬ ‫ض٣ی‬ ‫ثط‬ ‫ثبض‬ ِ‫ی‬ ‫ىَظ‬ ‫ّبضثط‬ ‫ض٣ـ‬ ٠‫ای‬ ‫ثب‬ .‫ٕیط١س‬٥‫ٕب‬
‫٣ة‬ ٦‫ثَی‬ ٦‫ث‬ ٟ‫آ‬ ‫اظ‬ ‫ثقس‬ ٣ ٥‫ّطز‬ ‫٣اضز‬ ‫ضا‬ ‫ذ٤ز‬ ‫ضٝعفج٤ض‬٥‫ٕب‬٦ّ ‫٧بیی‬
‫ٝی‬ ٥‫اؾشيبز‬ ٦١‫یٖب‬ ‫ق٢بؾبیی‬ ‫اظ‬‫زؾش‬ ‫ّ٢٢س‬٣ ‫زاقز‬ ‫ذ٤ا٧س‬ ‫طؾی‬
.‫ّ٢س‬ ‫٣اضز‬ ‫ثبض‬ ِ‫ی‬ ‫اظ‬ ‫ثیف‬ ‫ضا‬ ‫ذ٤ز‬ ‫ضٝعفج٤ض‬ ‫١یؿز‬ ٛ‫الظ‬
‫ٍب‬ ًِ‫یگا‬ ‫ضٌاسایی‬(Web SSO)
‫ٝقٞبضی‬ ‫زض‬ ‫زؾشطؾی‬ ٟ‫ّطز‬ ٠ٝ‫ا‬ ‫ثطای‬ ‫٣ة‬ ٦١‫یٖب‬ ‫ق٢بؾبیی‬‫ٝجش٢ی‬ ‫٧بی‬
،‫٣ة‬ ٦١‫یٖب‬ ‫ق٢بؾبیی‬ ‫زض‬ ‫ّبضثط‬ ‫٧٤یز‬ ‫احطاظ‬ ‫ثب‬ .‫اؾز‬ ٥‫قس‬ ‫عطاحی‬ ‫٣ة‬ ‫ثط‬
‫اؾز‬ ‫ٝؼبظ‬ ٟ‫آ‬ ‫ثطای‬ ٦ّ ‫٣ة‬ ‫ٝ٢بثـ‬ ٦‫ّٚی‬ ٦‫ث‬ ‫ّبضثط‬‫ذ٤ا٧س‬ ‫دیسا‬ ‫زؾشطؾی‬
.‫ّطز‬
‫ساصهاًی‬ ًِ‫یگا‬ ‫ضٌاسایی‬(Enterprise SSO)
‫سيب٣ر‬ ٠‫ای‬ ‫ثب‬ ٥‫ث٤ز‬ ‫٣ة‬ ٦١‫یٖب‬ ‫ق٢بؾبیی‬ ‫٧ٞب١٢س‬ ‫ؾبظٝب١ی‬ ٦١‫یٖب‬ ‫ق٢بؾبیی‬
٦ٝ‫ثط١ب‬ ٦ّ‫ٝی‬ ‫د٤قف‬ ‫١یع‬ ‫ضا‬ ٟ‫ؾبظٝب‬ ‫٣ثی‬ ‫میط‬ ‫ّبضثطزی‬ ‫٧بی‬‫ثط‬ .‫ز٧س‬
‫ض٣ی‬ ‫ثط‬ ٦‫س٤ؾق‬ ٦‫ث‬ ‫١یبظ‬ ‫ض٣ـ‬ ٠‫ای‬ ‫٣ة‬ ٦١‫یٖب‬ ‫ق٢بؾبیی‬ ‫ذاله‬
٥‫ایؿشٖب‬‫٧بی‬٦ٝ‫ثط١ب‬ ٦ٞ٧ ‫ثطای‬ ‫ض٣ـ‬ ٠‫ای‬ ٦‫چ‬ ‫إط‬ .‫زاضز‬ ‫ّبضی‬‫٧بی‬
٦‫ث‬ ‫ّبضثطزی‬‫ٝی‬ ٦‫ٕطىش‬ ‫ّبض‬‫ٍ٤ا١ی٢ی‬ ‫ٙغو‬ ٦‫ث‬ ‫٣ة‬ ٦١‫یٖب‬ ‫ق٢بؾبیی‬ ‫٣ٙی‬ ‫ق٤ز‬
‫ٝی‬ ٜ٧‫ىطا‬ ‫ض٣ـ‬ ٠‫ای‬ ٦‫ث‬ ‫١ؿجز‬ ‫ضا‬ ‫ثبالسطی‬ ‫اٝ٢یز‬ ‫ؾغح‬ ‫زاضز‬ ٦ّ.‫ّ٢س‬
‫هتحذ‬ ًِ‫یگا‬ ‫ضٌاسایی‬(Federated SSO)
‫٣ٙی‬ ٥‫ث٤ز‬ ‫٣ة‬ ٦١‫یٖب‬ ‫ق٢بؾبیی‬ ٦‫ٝكبث‬ ‫ٝشحس‬ ٦١‫یٖب‬ ‫ق٢بؾبیی‬ٛ٤٨‫ٝي‬
٥‫ٕؿشطز‬ْ٘‫دط٣س‬ ‫اظ‬ ‫ق٢بؾبیی‬ ‫١٤ؿ‬ ٠‫ای‬ ‫زض‬ ً‫ال‬٤ٞ‫ٝق‬ .‫زاضز‬ ‫سطی‬SOAP٣
ٟ‫ظثب‬SAML‫ٝی‬ ٜ٧‫ىطا‬ ٟ‫اْٝب‬ ٠‫ای‬ ٣ ٥‫قس‬ ٥‫اؾشيبز‬‫ثب‬ ‫ّبضثط‬ ِ‫ی‬ ٦ّ ‫ق٤ز‬
ٟ٣‫ثس‬ ٣ ٥‫قس‬ ‫ق٢بؾبیی‬ ‫ثبض‬ ِ‫ی‬ ‫زاضز‬ ٟ‫ؾبظٝب‬ ِ‫ی‬ ‫زض‬ ٦ّ ‫١َكی‬ ٦‫ث‬ ٦‫س٤ػ‬
‫٣ة‬ ٛ‫سٞب‬ ٦‫ث‬ ‫ٝؼسز‬ ‫ق٢بؾبیی‬٥‫ٕب‬‫دیسا‬ ‫زؾشطؾی‬ ٠‫ٝغٞئ‬ ٣ ٥‫قس‬ ‫ٝشحس‬ ‫٧بی‬
‫ّ٢س‬.
‫ه‬ ًِ‫یگا‬ ‫ضٌاسایی‬‫َتایل‬SSO)Mobile(
٣ ‫ٝشحس‬ ،‫ؾبظٝب١ی‬ ٦١‫یٖب‬ ‫ق٢بؾبیی‬ ‫٣ؽبیو‬ ٦‫ّٚی‬ ،٘‫ٝ٤ثبی‬ ٦١‫یٖب‬ ‫ق٢بؾبیی‬
٥‫زؾشٖب‬ ‫ثطای‬ ‫ضا‬ ‫٣ة‬٦ٝ‫ثط١ب‬ ٦‫ث‬ ‫زؾشطؾی‬ ٣ ٥‫ّطز‬ ٜ٧‫ىطا‬ ٘‫ٝ٤ثبی‬ ‫٧بی‬‫٧بی‬

24. ‫اوری‬‫ن‬‫ف‬‫ع‬‫ج‬‫ر‬‫م‬‫مدل‬
24
‫دوم‬‫فصل‬
‫سشٍیس‬ ‫استاًذاسدّای‬‫هثال‬
ٜ‫ؾیؿش‬ ‫ّبضثطزی‬٥‫زؾشٖب‬ ٌ‫عطی‬ ‫اظ‬ ٟ‫ؾبظٝب‬ ‫اعالفبسی‬ ‫٧بی‬‫ضا‬ ٘‫ٝ٤ثبی‬ ‫٧بی‬
‫ٝی‬ ٠ٝ‫ا‬.‫ّ٢س‬
‫هیضتاًی‬
(Hosting)
‫ٍبثٚیز‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫ؾط٣یؿی‬‫٣ة‬ ِ‫ی‬ ٦‫ث‬ ‫زؾشطؾی‬‫یب‬ ٥‫ٕب‬
٦ٝ‫ثط١ب‬‫ٝی‬ ‫ٝسیطیز‬ ٣ ٜ٧‫ىطا‬ ‫ضا‬ ‫ّبضثطزی‬‫ؾط٣یؽ‬ ٠‫ای‬ .‫ّ٢س‬
‫ؾط٣یؽ‬ ‫ؾغح‬ ٌ‫س٤اى‬ ِ‫ی‬ ‫اؾبؼ‬ ‫ثط‬ ً‫ال‬٤ٞ‫ٝق‬(SLA)٦‫اضائ‬
‫ٝی‬‫زاضای‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫ذسٝشٖعاض‬ ِ‫ی‬ ٘ٝ‫قب‬ ً‫ال‬٤ٞ‫ٝق‬ ٟ‫ٝیعثب‬ .‫ق٤ز‬
٘ٞ‫سح‬ ،ٟ‫دكشیجب‬ ٦‫حبىؾ‬ ،ٟ‫دكشیجب‬ ً‫ثط‬ ،٦ْ‫قج‬ ‫دكشیجب١ی‬‫دصیطی‬
٣ ‫ذغب‬.‫اؾز‬ ‫سطاىیْی‬ ‫ثبض‬ ٟ‫١ٞ٤ز‬ ٗ‫ٝشقبز‬
‫داخلی‬ ‫هیضتاًی‬(Internal Hosting)
‫٣ة‬ ‫ٝیعثب١ی‬ ‫حبٙز‬ ٠‫ای‬ ‫زض‬٥‫ٕب‬٦ٝ‫ثط١ب‬ ‫یب‬ ‫٧ب‬ِ‫ی‬ ٟ٣‫زض‬ ‫زض‬ ‫ّبضثطزی‬ ‫٧بی‬
‫ٝی‬ ‫ن٤ضر‬ ٟ‫ؾبظٝب‬٣ ‫دكشیجب١ی‬ ،‫١ٖ٨ساضی‬ ٗ٤‫ٝؿئ‬ ٟ‫ؾبظٝب‬ .‫ٕیطز‬
‫ٍبثٚیز‬‫٣ة‬ ‫زؾشطؾی‬٥‫ٕب‬٦ٝ‫ثط١ب‬ ٣.‫ث٤ز‬ ‫ذ٤ا٧س‬ ‫ّبضثطزی‬
‫خاسجی‬ ‫هیضتاًی‬Hosting)(External
‫٣ة‬ ِ‫ی‬ ‫حبٙز‬ ٠‫ای‬ ‫زض‬٥‫ٕب‬٦ٝ‫ثط١ب‬ ‫یب‬٥‫ّ٢٢س‬ ٜ٧‫ىطا‬ ِ‫ی‬ ٦‫ث‬ ‫ّبضثطزی‬
‫ٝسیطیز‬ ‫ؾط٣یؽ‬ٟ٣‫ثط‬ ٥‫قس‬‫ٝی‬ ‫ؾذبضی‬.‫ق٤ز‬ISP٣ ‫٧ب‬ASP٦١٤ٞ١ ‫٧ب‬‫٧بیی‬
.‫٧ؿش٢س‬ ‫ذبضػی‬ ٟ‫ٝیعثب‬ ‫اظ‬
Internet Service Provider (ISP)ٜ٧‫ىطا‬ ‫یب‬،‫ای٢شط١ز‬ ‫ؾط٣یؽ‬ ٥‫ّ٢٢س‬
‫٣ة‬ ‫ٝیعثب١ی‬ ٟ‫اْٝب‬٥‫ٕب‬٦ٝ‫ثط١ب‬ ٣ ‫٧ب‬‫ّبض‬ ‫٧بی‬‫ٝی‬ ٜ٧‫ىطا‬ ‫ضا‬ ‫ثطزی‬.‫ّ٢س‬
Application Service Provider (ASP)ٜ٧‫ىطا‬ ‫یب‬‫ؾط٣یؽ‬ ٥‫ّ٢٢س‬
‫ؾط٣یؽ‬ ،‫ّبضثطزی‬ٛ‫١ط‬ ‫٧بی‬‫ٝی‬ ٦‫اضائ‬ ٦ْ‫قج‬ ‫ض٣ی‬ ‫ثط‬ ‫ضا‬ ‫اىعاضی‬.‫ّ٢س‬
‫هتقاتل‬ ‫اتصاالت‬(Interconnections)
٦‫ٝؼٞ٤ف‬ ٘ٝ‫قب‬ ٘‫ٝشَبث‬ ‫اسهبالر‬ْ٘‫دط٣س‬ ‫اظ‬ ‫ای‬٦ْ‫قج‬ ‫ض٣ی‬ ‫ثط‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫اضسجبعی‬ ‫٧بی‬‫ّبٝذی٤سطی‬ ‫٧بی‬‫ٝ٤ضز‬ ‫ای٢شط١ز‬ ٣
‫ٝی‬ ‫ٍطاض‬ ٥‫اؾشيبز‬ْ٘‫دط٣س‬ ٠‫ای‬ .‫ٕیط١س‬٦‫زؾش‬ ‫ای٢شط١ز‬ ٣ ٗ‫ا١شَب‬ ،‫ّبضثطز‬ ٦‫الی‬ ٦‫ؾ‬ ‫زض‬ ‫٧ب‬٥‫زاز‬ ‫ؾبذشبض‬ ٣ ‫ٍبٙت‬ ٣ ٥‫قس‬ ‫ث٢سی‬٣ ‫٧ب‬
‫زایطّش٤ضی‬ ٌ‫عطی‬ ‫اظ‬ ٦ّ ‫اعالفبسی‬‫ٝی‬ ‫ٍطاض‬ ‫زؾشطؼ‬ ‫زض‬ ‫٧ب‬‫ٝی‬ ٦ٙ‫ٝجبز‬ ‫اضسجبعبر‬ ٌ‫عطی‬ ‫اظ‬ ‫یب‬ ‫ٕیط١س‬‫ٝی‬ ‫سقطیو‬ ‫ضا‬ ‫ق٤١س‬.‫ّ٢س‬

25. ‫اوری‬‫ن‬‫ف‬‫ع‬‫ج‬‫ر‬‫م‬‫مدل‬
25
‫دوم‬‫فصل‬
‫جذٍل‬2-4‫هثال‬‫پشٍتکل‬ ‫اص‬ ‫ّایی‬‫تشقشاسی‬ ‫جْت‬ ‫استثاعی‬ ‫ّای‬‫هتقاتل‬ ‫اتصاالت‬
‫سشٍیس‬ ‫استاًذاسدّای‬‫هثال‬
‫پشٍتکل‬‫کاستشد‬ ِ‫الی‬ ‫ّای‬
(Application Layer Protocol)
ْ٘‫دط٣س‬ٗ‫ٝس‬ ‫زض‬ ‫ّبضثطز‬ ٦‫الی‬ ‫٧بی‬TCP/IPٛ‫سٞب‬ ٘ٝ‫قب‬ ،
ْ٘‫دط٣س‬‫اضسجبعبر‬ ٥‫ح٤ظ‬ ‫زض‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫٧بیی‬‫دطزاظـ‬-٦‫ث‬-‫دطزاـ‬
‫ای٢شط١ز‬ ْ٘‫دط٣س‬ ٦ْ‫قج‬ ‫ؾطسبؾط‬ ‫زض‬(IP)‫ٝی‬ ‫ٍطاض‬.‫ٕیط١س‬
ْ٘‫دط٣س‬٥‫ّطز‬ ‫اؾشب١ساضزؾبظی‬ ‫ضا‬ ‫اضسجبعبر‬ ‫س٢٨ب‬ ‫ّبضثطز‬ ٦‫الی‬ ‫٧بی‬
ْ٘‫دط٣س‬ ‫اظ‬ ٟ‫ٝیعثب‬ ٦‫ث‬ ٟ‫ٝیعثب‬ ‫اضسجبعبر‬ ‫ثطٍطاضی‬ ‫ثطای‬ ٣‫٧بی‬
ٗ‫ا١شَب‬ ٦‫الی‬‫ٝی‬ ٥‫ث٨ط‬‫ثط١س‬.ْ٘‫دط٣س‬ ٠‫ای‬‫ّبضثطز‬ ‫چٖ٤١ٖی‬ ‫٧ب‬‫ضا‬ ‫٧ب‬
‫١ٞی‬ ‫سقطیو‬‫ّ٢٢س‬‫ؾط٣یؽ‬ ٦ْٚ‫ث‬‫١یبظ‬ ‫آ١٨ب‬ ٦‫ث‬ ‫ّبضثطز٧ب‬ ٦ّ ‫ضا‬ ‫٧بیی‬
‫ٝی‬ ‫ٝقطىی‬ ‫زاض١س‬ٗ‫ٝس‬ ‫زض‬ .‫ّ٢٢س‬OSI٣‫ز‬ ،‫١كؿز‬ ٦‫الی‬٣٦‫الی‬
‫١ٞبیف‬٣ ‫ّبضثطز‬ ٦‫الی‬ ٠‫ثی‬ٗ‫ا١شَب‬ ٦‫الی‬ْ٘‫دط٣س‬ ٣ ‫زاضز‬ ‫ٍطاض‬‫٧بی‬
٦‫ث‬ ‫١ؿجز‬ ‫ثیكشطی‬ ‫فٞٚیبر‬ ٗ‫ٝس‬ ٠‫ای‬ ‫زض‬ ‫ّبضثطز‬ ٦‫الی‬
ْ٘‫دط٣س‬ٗ‫ٝس‬ ‫زض‬ ‫ّبضثطز‬ ٦‫الی‬ ‫٧بی‬TCP/IP‫١ؾط‬ ‫زض‬ ‫ثبیس‬ ‫ضا‬
‫ثٖیط‬.‫١س‬
‫پشٍتکل‬(Domain Names System ) DNS
ٜ‫ؾیؿش‬DNS٦‫ؾٚؿ‬ ٜ‫ؾیؿش‬ ِ‫ی‬ٛ‫١ب‬ ‫ٝطاسجی‬‫ثطای‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫ٕصاضی‬
‫ؾط٣یؽ‬ ،‫ّبٝذی٤سط٧ب‬ِ‫ی‬ ‫یب‬ ‫ای٢شط١ز‬ ٦ْ‫قج‬ ٦‫ث‬ ٦ّ ‫زیٖطی‬ ‫ٝ٢جـ‬ ‫٧ط‬ ‫یب‬ ‫٧ب‬
‫ٝی‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫اؾز‬ ٘‫ٝشه‬ ‫ٝحٚی‬ ٦ْ‫قج‬ِ‫ی‬ ٦‫ث‬ ٟ‫قس‬ ‫٣اضز‬ ‫ثطای‬ .‫ق٤ز‬
٥‫٣ثٖب‬‫آزضؼ‬ ‫ثبیس‬IP‫آزضؼ‬ ٟ‫ؾذطز‬ ‫ذبعط‬ ٦‫ث‬ .ٜ‫ثسا١ی‬ ‫ضا‬IP.‫اؾز‬ ‫زق٤اض‬
‫ٝی‬‫آزضؼ‬ ‫ػبی‬ ٦‫ث‬ ٟ‫س٤ا‬IP‫اظ‬ ،ٛ‫١ب‬٦٢ٝ‫زا‬ ‫٧بی‬‫٧ط‬ ‫ثطای‬ .‫ّطز‬ ٥‫اؾشيبز‬
‫آزضؼ‬IP‫ٝی‬ ٦‫ٕطىش‬ ‫١ؾط‬ ‫زض‬ ٦٢ٝ‫زا‬ ٛ‫١ب‬ ِ‫ی‬‫آزضؼ‬ ً‫ال‬‫ٝظ‬ .‫ق٤ز‬IP٥‫٣ثٖب‬
ٕ٘٤ٕ173.194.33.104ٜ‫ؾیؿش‬ ‫اظ‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ثب‬ .‫اؾز‬DNS‫ثطای‬
‫ٝی‬ ،ٕ٘٤ٕ ٦‫ث‬ ‫زؾشطؾی‬‫زا‬ ٛ‫١ب‬ ‫اظ‬ ٟ‫س٤ا‬‫یق٢ی‬ ٟ‫آ‬ ٦٢ٝ
www.google.com‫ّطز‬ ٥‫اؾشيبز‬.
‫پشٍتکل‬(Dynamic Host Configuration Protocol) DHCP
‫دط٣سْٚی‬‫آزضؼ‬ ‫د٤یبی‬ ‫اذشهبل‬ ‫ثطای‬ ٦ّ ‫اؾز‬‫٧بی‬IP٥‫زؾشٖب‬ ٦‫ث‬‫ثط‬ ‫٧ب‬
‫ٝی‬ ‫ٍطاض‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ٝ٤ضز‬ ٦ْ‫قج‬ ‫ض٣ی‬‫ٝی‬ ٥‫زؾشٖب‬ ‫٧ط‬ .‫ٕیطز‬‫ثطای‬ ‫س٤ا١س‬
‫آزضؼ‬ ،٦ْ‫قج‬ ٦‫ث‬ ‫ٝرشٚو‬ ‫اسهبالر‬٥‫اؾشيبز‬ ‫ثب‬ .‫ّ٢س‬ ‫زضیبىز‬ ‫ٝرشٚيی‬ ‫٧بی‬
‫ّبض‬ ٜ‫حؼ‬ ،ْ٘‫دط٣س‬ ٠‫ای‬ ‫اظ‬ٜ‫ؾیؿش‬ ‫ٝسیطیز‬٣ ٦‫یبىش‬ ‫ّب٧ف‬ ‫قسر‬ ٦‫ث‬
٥‫زؾشٖب‬‫ٝی‬ ‫٧ب‬‫ث‬ ‫زؾشی‬ ‫س٢ؾیٞبر‬ ٟ٣‫ثس‬ ‫یب‬ ٣ ‫س٢ؾیٞبر‬ ٍ٘‫حسا‬ ‫ثب‬ ‫س٤ا١٢س‬٦
‫ق٤١س‬ ٘‫ٝشه‬ ٦ْ‫قج‬.
‫پشٍتکل‬(File Transfer Protocol) FTP
٘‫ىبی‬ ٗ‫ا١شَب‬ ‫ثطای‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫دط٣سْٚی‬٦ْ‫قج‬ ‫ض٣ی‬ ‫ثط‬ ‫٧ب‬‫٧بی‬TCP/IP‫ٝ٤ضز‬
‫ٝی‬ ‫ٍطاض‬ ٥‫اؾشيبز‬٦‫ث‬ .‫ٕیطز‬‫نيحبر‬ ٗ‫ٝظب‬ ٟ‫ف٢٤ا‬HTML‫اظ‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ثب‬ ‫ضا‬
ْ٘‫دط٣س‬FTP‫ٝی‬ ‫ثبضٕصاضی‬ ‫١ؾط‬ ‫ٝ٤ضز‬ ‫ذسٝشٖعاض٧بی‬ ‫ض٣ی‬ ‫ثط‬.ٜ‫ّ٢ی‬
ْ٘‫دط٣س‬FTPSْ٘‫دط٣س‬ ٟ‫٧ٞب‬ ٘‫ان‬ ‫زض‬ ‫١یع‬FTP٦ٝ‫ٕ٤ا٧ی٢ب‬ ‫ثب‬SSL‫اؾز‬
٠ٝ‫ا‬ ‫اضسجبط‬ ِ‫ی‬ ٟ‫ّطز‬ ‫ثبظ‬ ٣ ٗ‫ّب١ب‬ ٗ‫ّ٢شط‬ ‫ثطای‬ ٟ‫آ‬ ‫زض‬ ٦ّٗ‫ا١شَب‬ ‫ثطای‬
٦ٝ‫ٕ٤ا٧ی٢ب‬ ِ‫ی‬ ٦‫ث‬ ‫١یبظ‬ ‫اعالفبر‬SSL.‫ث٤ز‬ ‫ذ٤ا٧س‬
‫پشٍتکل‬(Secure File Transfer Protocol) SFTP
ْ٘‫دط٣س‬ ‫ثطذاله‬FTPْ٘‫دط٣س‬ ‫زض‬SFTP‫اعالفبر‬ ٣ ‫زؾش٤ضار‬
‫ٝی‬ ‫ضٝع١ٖبضی‬‫ضٝع‬ ٟ‫قس‬ ‫آقْبض‬ ‫اظ‬ ْ٘‫دط٣س‬ ٠‫ای‬ ‫ثب‬ .‫ق٤١س‬٣ ‫فج٤ض‬ ‫٧بی‬
‫ٝی‬ ‫ػٚ٤ٕیطی‬ ٦ْ‫قج‬ ‫ض٣ی‬ ‫ثط‬ ‫حؿبؼ‬ ‫اعالفبر‬.‫ق٤ز‬
‫پشٍتکل‬(Hyper Text Transfer Protocol) HTTP
ْ٘‫دط٣س‬HTTP‫ٝی‬ ٦‫ٕيش‬ ‫دط٣سْٚی‬ ٦‫ث‬،‫اضسجبط‬ ‫ایؼبز‬ ‫ثطای‬ ٦ّ ‫ق٤ز‬
ٝ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ٝكشطی‬ ٣ ‫ذسٝشٖعاض‬ ٠‫ثی‬ ‫٧ب‬ ٥‫زاز‬ ٗ‫اضؾب‬ ٣ ،‫زضیبىز‬‫ی‬٠‫ای‬ .‫ق٤ز‬
ْ٘‫دط٣س‬ ‫اظ‬ ْ٘‫دط٣س‬TCP/IP‫ٝكشطی‬ ٣ ‫ذسٝشٖعاض‬ ٠‫ثی‬ ‫دٚی‬ ‫ایؼبز‬ ‫ثطای‬

26. ‫اوری‬‫ن‬‫ف‬‫ع‬‫ج‬‫ر‬‫م‬‫مدل‬
26
‫دوم‬‫فصل‬
‫سشٍیس‬ ‫استاًذاسدّای‬‫هثال‬
‫ٝی‬ ٥‫اؾشيبز‬‫اظ‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ثب‬ ،‫ذسٝشٖعاض‬ ‫ثب‬ ‫ٝكشطی‬ ‫اضسجبط‬ ‫ّبض‬ ٦َ‫عطی‬ .‫ّ٢س‬
ْ٘‫دط٣س‬HTTP٥‫زاز‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫سطسیت‬ ٠‫ای‬ ٦‫ث‬٦‫ثؿش‬ ٌ‫عطی‬ ‫اظ‬ ،‫٧ب‬‫٧بی‬
‫ٝی‬ ٗ‫ثس‬ ٣ ‫ضز‬ ‫ٝكشطی‬ ٣ ‫ذسٝشٖعاض‬ ٠‫ثی‬ ،‫اعالفبسی‬‫سطسیت‬ ٠‫ای‬ ٦‫ث‬ .‫ق٤ز‬٦ّ
٥‫زاز‬ ٗ‫اضؾب‬ ‫ثطای‬‫ثرف‬ ٦‫ث‬ ،٥‫زاز‬ ،‫اثشسا‬ ‫زض‬ ،‫َٝهس‬ ‫ؾٞز‬ ٦‫ث‬ ‫ای‬‫٧بی‬
‫ٝی‬ ٦‫قْؿش‬ ‫ّ٤چْشطی‬‫ثب‬ ٣ ‫َٝهس‬ ‫ؾٞز‬ ٦‫ث‬ ٛ‫ّسا‬ ‫٧ط‬ ‫اظ‬ ‫ؾذؽ‬ ٣ ‫ق٤ز‬
‫ق٤١س‬ ‫ٝی‬ ٗ‫اضؾب‬ ‫ٝكرم‬ ‫سطسیت‬.ْ٘‫دط٣س‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫شّط‬ ٦‫ث‬ ٛ‫الظ‬
TCP/IPْ٘‫دط٣س‬ ‫زض‬ ٦ّHTTP‫ٝی‬ ‫ٍطاض‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ٝ٤ضز‬‫اٝ٢یز‬ ،‫ٕیطز‬
٥‫زاز‬‫ض‬ ‫آ١٨ب‬ ٗ‫اضؾب‬ ٠‫سضٞی‬ ٣ ‫٧ب‬‫اؾز‬ ٦‫ٕطىش‬ ٥‫ف٨س‬ ٦‫ث‬ ‫ا‬.
‫پشٍتکل‬(Hyper Text Transfer Protocol Secure) HTTPS
‫ٝی‬ ‫ٍطاض‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ٝ٤ضز‬ ‫٣ة‬ ‫ذسٝشٖعاض‬ ٦‫ث‬ ٠ٝ‫ا‬ ‫زؾشطؾی‬ ‫ثطای‬‫ٍطاض‬ .‫ٕیطز‬
ٟ‫زاز‬HTTPS٦‫ث‬‫ػبی‬HTTP‫آزضؼ‬ ‫زض‬URL‫ٝی‬ ‫ؾجت‬ٛ‫دیب‬ ٦ّ ‫ق٤ز‬‫٧ب‬
٦‫ث‬ ٠ٝ‫ا‬ ‫د٤ضر‬ ٥‫قٞبض‬ ِ‫ی‬ ٦‫ث‬‫دیف‬ ‫د٤ضر‬ ٥‫قٞبض‬ ‫ػبی‬٦ّ ‫٣ة‬ ‫ىطو‬80
‫اٝ٢یشی‬ ْ٘‫دط٣س‬ ِ‫ی‬ ‫اظ‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ثب‬ ‫١كؿز‬ ٟ‫آ‬ ‫اظ‬ ‫دؽ‬ .‫ق٤١س‬ ‫٧سایز‬ ‫اؾز‬
‫ٝی‬ ‫ٝسیطیز‬.‫ق٤ز‬
‫پشٍتکل‬‫الکتشًٍیکی‬ ‫پست‬ ‫سشٍیس‬ ‫ّای‬IMAPٍPOP3
ْ٘‫دط٣س‬ ‫زض‬POP3(Post Office Protocol)‫دؿز‬‫اظ‬ ‫اْٙشط٣١یْی‬ ‫٧بی‬
٦‫ث‬ ‫ّبضثط‬ ‫ّبٝذی٤سط‬ ‫ض٣ی‬ ٦‫ث‬ ‫اْٙشط٣١یْی‬ ‫دؿز‬ ‫ذسٝشٖعاض‬‫زا١ٚ٤ز‬ ٘ٝ‫ّب‬ ‫ع٤ض‬
٦‫ث‬ .‫دطزاظز‬ ‫ٝی‬ ‫آ١٨ب‬ ٦‫ٝغبٙق‬ ٦‫ث‬ ‫ّبضثط‬ ٟ‫آ‬ ‫اظ‬ ‫دؽ‬ ٣ ٥‫قس‬‫ى٢ب٣ضی‬ ِ‫ی‬ ‫فجبضسی‬
‫ٝی‬ ‫حؿبة‬ ٦‫ث‬ ‫میطثطذظ‬‫آیس‬.
ْ٘‫دط٣س‬IMAP(Internet Message Access Protocol)‫اظ‬ ‫یْی‬
ْ٘‫دط٣س‬٦‫الی‬ ‫٧بی‬‫ّبضث‬‫طز‬ٗ‫ٝس‬ ‫زض‬TCP/IP‫دؿز‬ ‫زضیبىز‬ ٟ‫اْٝب‬ ٦ّ ‫اؾز‬
‫ٝی‬ ٜ٧‫ىطا‬ ‫ضا‬ ‫ذسٝشٖعاض‬ ‫اظ‬ ‫اْٙشط٣١یْی‬‫دؿز‬ ٟ‫ّبضثطا‬ ٦‫ث‬ ْ٘‫دط٣س‬ ٠‫ای‬ .‫ّ٢س‬
‫دؿز‬ ٦‫ث‬ ‫ز٧س‬ ‫ٝی‬ ٥‫اػبظ‬ ‫اْٙشط٣١یْی‬ِ‫ی‬ ‫زض‬ ‫ٝ٤ػ٤ز‬ ‫٧بی‬‫دؿز‬ ‫ذسٝشٖعاض‬
‫ثبق٢س‬ ٦‫زاقش‬ ‫زؾشطؾی‬ ‫ز٣ض‬ ٥‫ضا‬ ‫اْٙشط٣١یْی‬.IMAP٦‫١ؿر‬‫دؿز‬ ‫٧بی‬
ٙ‫ا‬ ‫دؿز‬ ٦ٝ‫ثط١ب‬ ‫زض‬ ‫ضا‬ ‫اْٙشط٣١یْی‬‫١ٞی‬ ‫١ٖ٨ساضی‬ ‫ٝكشطی‬ ‫ْشط٣١یْی‬٣ ,‫ّ٢س‬
ْ٘‫دط٣س‬ ‫فْٞٚطز‬ ٥٤‫قی‬ ‫ثطذاله‬POP٦‫١ؿر‬ ،‫ذسٝشٖعاض‬ ‫زض‬ ‫ٝ٤ػ٤ز‬ ‫٧بی‬
٦‫ث‬ ٦ّ ‫٧ؿش٢س‬٦‫١ؿر‬ ٟ‫ف٢٤ا‬‫ٝی‬ ٦‫ق٢بذش‬ ‫انٚی‬ ‫٧بی‬ْ٘‫دط٣س‬ .‫ق٤١س‬IMAP
‫دؿز‬ ‫١ٞبیف‬ ٦‫ث‬ ٛ‫اٍسا‬ ‫س٢٨ب‬‫ٝی‬ ٦ْ‫قج‬ ‫ؾغح‬ ‫زض‬ ٟ‫ّبضثطا‬ ٦‫ث‬ ‫٧ب‬‫ظٝب١ی‬ .‫ّ٢س‬
‫ٝی‬ ‫اْٙشط٣١یْی‬ ‫دؿز‬ ٥‫ٝكب٧س‬ ‫زضذ٤اؾز‬ ٦ّ٘‫ىبی‬ ،‫ق٤ز‬‫اظ‬ ً‫ب‬ٞ‫ٝؿشَی‬ ‫٧ب‬
‫ٝی‬ ٥‫زاز‬ ٟ‫١كب‬ ‫اْٙشط٣١یْی‬ ‫دؿز‬ ‫ذسٝشٖعاض‬ ‫اعالفبسی‬ ِ١‫ثب‬ ‫ض٣ی‬‫ق٤ز‬.
IMAPٟ‫ّبضثطا‬ ‫ثطای‬ ‫ذسٝشٖعاض‬ ‫ثب‬ ‫٧ٖٞبٝی‬ ‫ػ٨ز‬ ‫ضا‬ ‫اْٝب١بسی‬ ٠‫٧ٞچ٢ی‬
‫میطثطذظ‬‫ٝی‬ ٜ٧‫ىطا‬.‫ّ٢س‬
‫پشٍتکل‬(Internet Relay Chat) IRC
‫ّ٢يطاؼ‬ ‫ثطٕعاضی‬ ٣ ‫چز‬ ‫ثطای‬ ‫دط٣سْٚی‬ْ٘‫دط٣س‬ .‫اؾز‬ ‫ای٢شط١شی‬ ‫٧بی‬
IRC٦‫ث‬ ‫ٕيشٖ٤٧ب‬ ٣ ٥‫قس‬ ‫عطاحی‬ ‫ٕط٣٧ی‬ ‫ٕيشٖ٤٧بی‬ ‫ثطای‬‫فٞ٤ٝی‬ ‫ن٤ضر‬
٘‫ٝح‬ ‫زض‬‫ٝی‬ ٛ‫ا١ؼب‬ ٗ‫ّب١ب‬ ٛ‫١ب‬ ٦‫ث‬ ‫٧بیی‬‫ثحض‬ ‫ثط‬ ٥٣‫فال‬ ،‫ٕیطز‬‫ٕط٣٧ی‬ ‫٧بی‬

27. ‫اوری‬‫ن‬‫ف‬‫ع‬‫ج‬‫ر‬‫م‬‫مدل‬
27
‫دوم‬‫فصل‬
‫سشٍیس‬ ‫استاًذاسدّای‬‫هثال‬
‫دط٣س‬ ٠‫ای‬ ‫اظ‬ ،‫ّ٢يطاؼ‬ ‫ثطٕعاضی‬ ٣٣ )٥‫١يط‬ ٣‫(ز‬ ‫ذه٤نی‬ ‫اضسجبط‬ ‫ثطای‬ ْ٘
‫ٝی‬ ‫١یع‬ ‫اعالفبر‬ ٗ‫ا١شَب‬.‫ٕطىز‬ ٥‫ث٨ط‬ ٟ‫س٤ا‬
‫پشٍتکل‬(Lightweight Directory Access Protocol) LDAP
٦‫ث‬ ٣ ‫زؾشطؾی‬ ‫ثطای‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫دط٣سْٚی‬‫ى٨طؾز‬ ‫ض٣ظضؾب١ی‬‫٧بی‬
‫(زایطّش٤ضی‬‫س٤ظیـ‬ )‫٧بی‬٥‫قس‬‫ٝی‬ ‫ٍطاض‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ٝ٤ضز‬ْ٘‫دط٣س‬ ٠‫ای‬ .‫ٕیطز‬
٦‫ٝؼٞ٤ف‬‫اظ‬ ‫ای‬ْ٘‫دط٣س‬‫٧ب‬‫ض٣ـ‬ ٣‫اعالفبر‬ ٦‫ث‬ ‫زؾشطؾی‬ ‫ثطای‬ ،‫٧ب‬
٦‫قبذ‬‫س٤ظیـ‬ ‫٧بی‬ْ٘‫دط٣س‬ .‫اؾز‬ ٥‫قس‬LDAP‫زض‬ ‫ٝ٤ػ٤ز‬ ‫اؾشب١ساضز٧بی‬ ‫اظ‬
X.500‫ٝی‬ ‫دیط٣ی‬‫ذاله‬ ‫ثط‬ ٣ ‫ّ٢س‬X.500‫اظ‬TCP/IP‫ٝی‬ ‫دكشیجب١ی‬‫ّ٢س‬
ْ٘‫دط٣س‬ .‫اؾز‬ ‫ٝيیس‬ ‫ای٢شط١ز‬ ‫اظ‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ثطای‬ ٦ّLDAPِ‫ؾج‬‫اظ‬ ‫سط‬
X.500٦‫ث‬ ‫ٕب٧ی‬ ٘‫زٙی‬ ٠‫٧ٞی‬ ٦‫ث‬ ٣ ‫اؾز‬ٟ‫آ‬X.500 Lite٦‫ٕيش‬ ‫١یع‬
‫ٝی‬ٗ‫ؾب‬ ‫زض‬ ْ٘‫دط٣س‬ ٠‫ای‬ .‫ق٤ز‬1990‫س٤ؾظ‬‫ای٢شط١ز‬ ‫ٝ٨٢سؾی‬ ٥٣‫ّبضٕط‬
(IETF)‫ؾبظی‬ ٥‫دیبز‬ ‫سب‬ ،‫قس‬ ٦‫فطض‬X.500ٟ‫آؾب‬ ‫ضا‬ ‫اْٙشط٣١یْی‬ ‫دؿز‬ ‫زض‬
.‫١ٞبیس‬
‫پشٍتکل‬(Multipurpose Internet Mail Extensions) MIME
ْ٘‫دط٣س‬MIME٥‫زاز‬ ٗ‫اضؾب‬ ‫ثطای‬٦١‫چ٢سضؾب‬ ‫٧بی‬٣ ‫سه٤یط‬ ٘‫ٍجی‬ ‫اظ‬ ‫ای‬
‫نسا‬‫ٍبٙت‬ ‫زیٖط‬ ‫یب‬‫ٝی‬ ‫ّبض‬ ٦‫ث‬ ‫َؾْی‬‫ا‬‫میط‬ ‫٧بی‬٦‫ث‬ .‫ض٣ز‬٠‫ای‬ ٗ‫اضؾب‬ ‫ٝ٢ؾ٤ض‬
٥‫زاز‬ ٦١٤ٕ.‫ثبقس‬ ‫اضبىی‬ ‫ؾطآی٢س٧بی‬ ٘ٝ‫قب‬ ‫ثبیس‬ ‫ّبضثط‬ ٘ٝ‫فب‬ ،‫٧ب‬
‫پشٍتکل‬(Simple Mail Transfer Protocol) SMTP
‫ثطا‬ ‫اؾبؾی‬ ٣ ٜ٨ٝ ٗ‫حب‬ ٠‫فی‬ ‫زض‬ ٣ ٥‫ؾبز‬ ‫دط٣سْٚی‬ٗ‫ا١شَب‬ ‫ی‬‫دؿز‬
‫اْٙشط٣١یْی‬‫ٝی‬ ‫ّبض‬ ٦‫ث‬ ٣‫ض‬ ٟ‫آ‬ ‫اظ‬ ‫انغالح‬ ٠‫ای‬ .‫اؾز‬٦‫ث‬ ‫١ؿجز‬ ٦ّ ‫ض٣ز‬
ْ٘‫دط٣س‬ ‫ؾبیط‬‫ٝی‬ ٘ٞ‫ف‬ ٥‫ؾبز‬ ‫ثؿیبض‬ ‫ٍجٚی‬ ‫ااْٙشط٣١یْی‬ ‫دؿز‬ ‫٧بی‬.‫ّ٢س‬
ْ٘‫دط٣س‬SMTP‫ضا‬ ٛ‫دینب‬ ٜ‫ٝؿشَی‬ ‫سب‬ ‫زاضز‬ ‫١یبظ‬ ٦٢ٝ‫زا‬ ٣ ‫ّبضثطی‬ ٛ‫١ب‬ ٦‫ث‬ ‫ىَظ‬
.‫ّ٢س‬ ‫ٝؿیطیبثی‬ ٥‫ٕیط١س‬ ‫ؾٞز‬ ٦‫ث‬ْ٘‫دط٣س‬SMTPٗ‫اضؾب‬ ْ٘‫دط٣س‬ ِ‫ی‬
‫زضیبىز‬ ‫ثطای‬ ٘‫زٙی‬ ٠‫٧ٞی‬ ٦‫ث‬ ،‫١یؿز‬ ‫ٝ٢بؾت‬ ‫زضیبىز‬ ‫ثطای‬ ٣ ‫اؾز‬
‫دؿز‬٦‫ث‬ ‫اْٙشط٣١یْی‬ ‫٧بی‬‫ػبی‬SMTPْ٘‫دط٣س‬ ‫اظ‬٘‫ٝظ‬ ‫زضیبىز‬ ‫٧بی‬
IMAP٣POP3‫ٝی‬ ٥‫اؾشيبز‬‫ق٤ز‬.ْ٘‫دط٣س‬ESMTP‫ضا‬ ٥‫اػبظ‬ ٠‫ای‬
‫ٝی‬‫ؾط٣یؽ‬ ٦ّ ‫ز٧س‬٦‫س٤ؾق‬ ‫٧بی‬ْ٘‫دط٣س‬ ‫ض٣ی‬ ‫ثط‬ ‫ای‬SMTP٣ ‫سقطیو‬
.‫ق٤ز‬ ‫طجز‬
‫پشٍتکل‬Management Protocol) SNMP(Simple Network
٦ْ‫قج‬ ‫ف٢بنط‬ ٠‫ثی‬ ‫ضا‬ ‫ٝسیطیشی‬ ‫اعالفبر‬ ٗ‫ا١شَب‬ ٣ َ٘١ ٟ‫اْٝب‬ ْ٘‫دط٣س‬ ٠‫ای‬
‫ٝی‬ ‫ایؼبز‬.‫ّ٢س‬٣ ‫ٝكْالر‬ ٟ‫ّطز‬ ‫دیسا‬ ٣ ‫ٝسیطیز‬ ‫س٤ا١بیی‬ ْ٘‫دط٣س‬ ٠‫ای‬
‫ٝی‬ ‫ٝ٨یب‬ ٟ‫ٝسیطا‬ ‫ثطای‬ ٦ْ‫قج‬ ‫زض‬ ‫ضا‬ ‫آ١٨ب‬ ٘‫ح‬‫ّ٢س‬.‫زض‬ ٦ّ ‫ثعضٕی‬ ْ٘‫ٝك‬
‫٧بی‬ ٦‫١ؿر‬1٣2‫اؾز‬ ٠‫ای‬ ‫زاضز‬ ‫٣ػ٤ز‬ ْ٘‫دط٣س‬ ٠‫ای‬‫ثط‬ ‫اعالفبر‬ ٦ّ
٦ْ‫قج‬ ‫ثطای‬ ٦‫١ْش‬ ٠‫ای‬ ٦ّ ‫ق٤ز‬ ‫ٝی‬ ٗ‫اضؾب‬ ٥‫قس‬ ‫ضٝع‬ ‫میط‬ ‫ثؿشط‬ ‫ض٣ی‬٦ّ ‫ای‬
‫اؾز‬ ُ‫ذغط١ب‬ ‫ثؿیبض‬ ،‫ثبالؾز‬ ٟ‫آ‬ ‫اعالفبر‬ ‫حؿبؾیز‬.٦‫١ؿر‬ ‫زض‬3

28. ‫اوری‬‫ن‬‫ف‬‫ع‬‫ج‬‫ر‬‫م‬‫مدل‬
28
‫دوم‬‫فصل‬
‫سشٍیس‬ ‫استاًذاسدّای‬‫هثال‬
‫سٞطّع‬‫آؾیت‬ ٘‫ح‬ ‫ض٣ی‬ ‫ثط‬‫دصیطی‬٦‫١ؿر‬ ‫٧بی‬‫ٙصا‬ .‫اؾز‬ ٥‫ث٤ز‬ ‫ٍجٚی‬ ‫٧بی‬
‫ٍبثٚیز‬‫اؾز‬ ٥‫قس‬ ٥‫اىع٣ز‬ ٟ‫آ‬ ٦‫ث‬ ‫اٝ٢یشی‬ ‫٧بی‬.
‫پشٍتکل‬Information Protocol) RIP(Routing
‫ٍسیٞی‬ ‫اظ‬ ‫یْی‬ْ٘‫دط٣س‬ ٠‫سطی‬‫زض‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ٦ْ‫قج‬ ‫زض‬ ‫ٝؿیطیبثی‬ ‫٧بی‬
٦ْ‫قج‬‫ٝی‬ ‫ّبض‬ ‫ذ٤ثی‬ ٦‫ث‬ ِ‫ّ٤چ‬ ‫٧بی‬٦ْ‫قج‬ ‫ثطای‬ ْ٘‫دط٣س‬ ٠‫ای‬ .‫ّ٢س‬‫٧بی‬
‫١ٞی‬ ‫ٝ٢بؾت‬ ‫ٝؿیطیبة‬ ‫ظیبزی‬ ‫ثؿیبض‬ ‫سقساز‬ ‫ثب‬ ٓ‫ثعض‬.‫ثبقس‬
‫پشٍتکل‬(Border Gateway Protocol) BGP
٦‫ث‬ ‫ٝطث٤ط‬ ‫ٝؿیطیبثی‬ ‫اعالفبر‬ ٗ‫سجبز‬ ‫ثطای‬ ٦ّ ‫ٝؿیطیبثی‬ ْ٘‫دط٣س‬
‫ٝؿیطیبة‬‫ٝی‬ ‫ّبض‬ ٦‫ث‬ ٦ْ‫قج‬ ِ‫ی‬ ‫ض٣ی‬ ‫ثط‬ ‫ٝرشٚو‬ ‫٧بی‬‫ث٨ج٤ز‬ ‫ؾجت‬ ٣ ‫ض٣ز‬
٥‫زاز‬ ‫ٝؿیطیبثی‬ ‫ّبضایی‬‫ٝی‬ ٦ْ‫قج‬ ‫ض٣ی‬ ‫ثط‬ ‫٧ب‬‫اظ‬ ‫ثركی‬ ْ٘‫دط٣س‬ ٠‫ای‬ .‫ق٤ز‬
ْ٘‫دط٣س‬RFC 1771ٛ‫دیب‬ ٟ‫ّطز‬ ٗ‫ضز٣ثس‬ ‫ثطای‬ ْ٘‫دط٣س‬ ٠‫ای‬ .‫اؾز‬‫٧بی‬
‫ٝؿیطیبة‬ ٠‫ثی‬ ‫ذ٤ز‬‫ا‬ ‫٧ب‬‫ٝی‬ ٥‫ث٨ط‬ ‫افشٞبز‬ ٘‫ٍبث‬ ٗ‫اسهب‬ ِ‫ی‬ ‫ظ‬‫ثطای‬ ٣ ‫ثطز‬٠‫ای‬
ْ٘‫دط٣س‬ ‫اظ‬ ‫ّبض‬TCP‫د٤ضر‬ ٣179‫ٝی‬ ٥‫اؾشيبز‬.‫ّ٢س‬
‫پشٍتکل‬(Open Shortest Path First) OSPF
ِ‫ی‬ْ٘‫دط٣س‬‫ٝؿیطیبثی‬‫زاذٚی‬ ٥‫زض٣اظ‬(IGP)‫ٝؿیطیبثی‬ ‫٣اعالفبر‬ ‫اؾز‬
٠‫ثی‬ ‫س٢٨ب‬ ‫ضا‬‫ٝؿیطیبة‬‫٧بی‬٦‫ث‬ ٌٚ‫ٝشق‬ِ‫ی‬‫ذ٤زٝرشبض‬ ٜ‫ؾیؿش‬(AS)‫س٤ظیـ‬
‫ٝی‬‫ّ٢س‬.٠‫ای‬‫ثبظ‬ ‫اؾشب١ساضز‬ ْ٘‫دط٣س‬٣ ٥‫ث٤ز‬٦‫ٝؼٞ٤ف‬ ‫س٤ؾظ‬‫اظ‬ ‫ای‬
‫اؾز‬ ٥‫قس‬ ‫ایؼبز‬ ٤ْ‫ؾیؿ‬ ‫قطّز‬ ٦ٚٞ‫ػ‬ ‫اظ‬ ٦ْ‫قج‬ ٟ‫س٤ٙیسّ٢٢سٕب‬.٠‫ای‬ ‫زض‬
٥‫ّ٤سب‬ ٟ‫دیساّطز‬ ‫ثطای‬ ‫زایؼؿشطا‬ ٜ‫اٖٙ٤ضیش‬ ‫اظ‬ ْ٘‫دط٣س‬٥‫اؾشيبز‬ ‫ٝؿیط‬ ٠‫سطی‬
.‫اؾز‬ ٥‫قس‬
‫پشٍتکل‬(Secure Shell) SSH
ٗ‫سجبز‬ ٟ‫اْٝب‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫ای٢شط١شی‬ ْ٘‫دط٣س‬ ِ‫ی‬ِ‫ی‬ ‫اظ‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ثب‬ ‫اعالفبر‬
‫ٝی‬ ‫ایؼبز‬ ٦ْ‫قج‬ ‫زض‬ ٘‫ٝشه‬ ٥‫زؾشٖب‬ ٣‫ز‬ ٠‫ثی‬ ‫ضا‬ ٠ٝ‫ا‬ ٗ‫ّب١ب‬.‫ّ٢س‬
‫پشٍتکل‬Telnet
ْ٘‫دط٣س‬ ‫اظ‬ ‫یْی‬٦ْ‫قج‬ ٣ ‫ای٢شط١ز‬ ‫اسهبالر‬ ‫زض‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ٦ْ‫قج‬ ‫٧بی‬‫٧بی‬
‫ٝی‬ ‫ٍطاض‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ٝ٤ضز‬ ‫ٝحٚی‬‫اظ‬ .‫ٕیطز‬Telnetٜ‫ؾیؿش‬ ٣‫ز‬ ٦ٞٙ‫ْٝب‬ ‫ثطای‬
‫ٝی‬ ٥‫اؾشيبز‬ ٜ٧ ‫ثب‬‫اظ‬ ‫یْی‬ ْ٘‫دط٣س‬ ٠‫ای‬ .‫ق٤ز‬‫ٍسیٞی‬‫اؾشب١ساضز‬ ٠‫سطی‬‫٧بی‬
ٗ‫ؾب‬ ٦‫ث‬ ٟ‫آ‬ ‫دیسایف‬ ٣ ‫اؾز‬ ٦ْ‫قج‬1969‫ٝی‬ ‫ثبظ‬.‫ٕطزز‬
‫پشٍتکل‬Directory Services (X.500)
٥‫شذیط‬ ٦‫٣ؽیي‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ٦ْ‫قج‬ ‫ؾط٣یؽ‬ ِ‫ی‬ٟ‫ؾبظٝب‬ ٣ ‫ؾبظی‬‫ز٧ی‬
‫اعالفبر‬٦‫ث‬ ‫ٝطث٤ط‬ٟ‫ّبضثطا‬٣‫ٝ٢بثـ‬ِ‫ی‬٦ْ‫قج‬٦‫ث‬ ٣ ٦‫زاقش‬ ٥‫ف٨س‬ ٦‫ث‬ ‫ضا‬
‫ٝی‬ ‫ضا‬ ٟ‫اْٝب‬ ٠‫ای‬ ٦ْ‫قج‬ ‫ٝسیط‬٦ّ ‫ز٧س‬٦ْ‫قج‬ ‫ٝ٢بثـ‬ ٦‫ث‬ ٟ‫ّبضثطا‬ ‫زؾشطؾی‬
٦‫ث‬ ٗ‫حب‬ ٠‫فی‬ ‫زض‬ .‫١ٞبیس‬ ‫ٝسیطیز‬ ‫ضا‬٣ ٟ‫ّبضثطا‬ ٠‫ثی‬ ‫ٝحبىؼ‬ ٦‫الی‬ ِ‫ی‬ ٟ‫ف٢٤ا‬
‫ٝی‬ ٘ٞ‫ف‬ ٦ْ‫قج‬ ُ‫ٝكشط‬ ‫ٝ٢بثـ‬‫ّ٢س‬.‫١یبظ‬ ‫ّبضثط‬ ‫ؾط٣یؽ‬ ٠‫ای‬ ‫اظ‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ثب‬
‫آزضؼ‬ ‫سب‬ ‫١ساضز‬‫ىیعیْی‬ٛ‫١ب‬ ‫س٢٨ب‬ ٦ّ ‫چطا‬ ،‫ثؿذبضز‬ ‫ذبعط‬ ٦‫ث‬ ‫ضا‬ ٦ْ‫قج‬ ‫ٝ٢بثـ‬

29. ‫اوری‬‫ن‬‫ف‬‫ع‬‫ج‬‫ر‬‫م‬‫مدل‬
29
‫دوم‬‫فصل‬
‫سشٍیس‬ ‫استاًذاسدّای‬‫هثال‬
٤‫ق‬ ‫ٝكرم‬ ٟ‫آ‬ ٘‫ٝح‬ ‫سب‬ ‫اؾز‬ ‫ّبىی‬ ‫ٝ٢جـ‬.‫ز‬
‫پشٍتکل‬X.400
‫اؾشب١ساضز‬ISO٣IUT‫آزضؼ‬ ‫ثطای‬‫دؿز‬ ٗ‫ا١شَب‬ ٣ ‫ز٧ی‬‫اْٙشط٣١یْی‬ ‫٧بی‬
‫ض٣ـ‬ ‫اظ‬ ‫اؾشب١ساضز‬ ٠‫ای‬ .‫اؾز‬‫زض‬ ٗ‫ا١شَب‬ ‫٧بی‬TCP/IP،dial-up،
Ethernet٣X.25‫ٝی‬ ‫دكشیجب١ی‬.‫ّ٢س‬
‫پشٍتکل‬(Wireless Application Protocol) WAP
٥‫زؾشٖب‬ ٟ‫ّبضثطا‬ ٦‫ث‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫دط٣سْٚی‬‫ثی‬ ‫٧بی‬‫ٝی‬ ‫ضا‬ ٟ‫اْٝب‬ ٠‫ای‬ ٜ‫ؾی‬‫ز٧س‬
٦‫ث‬ ٦ّ٦ٝ‫ثط١ب‬ ،‫ٝحش٤ا‬ ٦‫ث‬ ٠ٝ‫ا‬ ‫ن٤ضر‬‫ؾط٣یؽ‬ ٣ ‫ّبضثطزی‬ ‫٧بی‬‫ٝ٤ػ٤ز‬ ‫٧بی‬
٘ٝ‫سقب‬ ٟ‫آ‬ ‫ثب‬ ٣ ٥‫ّطز‬ ‫دیسا‬ ‫زؾشطؾی‬ ‫اّؿشطا١ز‬ ‫یب‬ ‫ای٢شطا١ز‬ ،‫ای٢شط١ز‬ ‫زض‬
‫اؾشب١ساضز‬ ‫ٝطػـ‬ .‫ثبقس‬ ٦‫زاقش‬WAP٘‫ٝ٤ثبی‬ ‫ثبظ‬ ‫اؾشب١ساضز٧بی‬ ٦‫اسحبزی‬
(OMA).‫اؾز‬
‫پشٍتکل‬(Session Initiation Protocol) SIP
SIP٦١‫١كب‬ ْ٘‫دط٣س‬ ِ‫ی‬‫ٝ٨٢سؾی‬ ٥٣‫ّبضٕط‬ ‫س٤ؾظ‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫ٕصاضی‬
‫ای٢شط١ز‬(IETF)‫ٝی‬ ْ٘‫دط٣س‬ ٠‫ای‬ ‫اظ‬ .‫اؾز‬ ٥‫قس‬ ‫اؾشب١ساضز‬‫ثطای‬ ٟ‫س٤ا‬
‫سٞبؼ‬ ‫ٝب١٢س‬ ‫اضسجبعی‬ ‫ػٚؿبر‬ ٗ‫ّ٢شط‬‫ض٣ی‬ ‫ثط‬ ‫سه٤یطی‬ ٣ ‫ن٤سی‬ ‫٧بی‬
‫ثؿشط‬IP‫ٝی‬ ْ٘‫دط٣س‬ ٠‫ای‬ .‫ّطز‬ ٥‫اؾشيبز‬‫ضا‬ ٥‫چ٢س١يط‬ ٣ ٥‫ز٣١يط‬ ‫ػٚؿبر‬ ‫س٤ا١س‬
.‫ثطؾب١س‬ ٛ‫اسٞب‬ ٦‫ث‬ ‫ضا‬ ‫آ١٨ب‬ ٣ ٥‫ّطز‬ ‫انالح‬ ٣ ‫ایؼبز‬
‫پشٍتکل‬(Wireless Application Protocol) SOAP
ْ٘‫دط٣س‬SOAPٗ‫سجبز‬ ‫ثطای‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫دط٣سْٚی‬ )‫اقیبء‬ ٦‫ث‬ ٟ‫آؾب‬ ‫(زؾشطؾی‬
ٛ‫دینب‬‫ثط‬ ‫ٝجش٢ی‬ ‫٧بی‬XML٦ْ‫قج‬ ٟ‫ٝیب‬ ‫زض‬٥‫اؾشيبز‬ ‫ٝ٤ضز‬ ‫ّبٝذی٤سطی‬ ‫٧بی‬
‫ٝی‬ ‫ٍطاض‬ٛ‫دیب‬ ٗ‫ا١شَب‬ ‫ثطای‬ ْ٘‫دط٣س‬ ٠‫ای‬ .‫ٕیطز‬ْ٘‫دط٣س‬ ‫اظ‬ ‫امٚت‬ ‫٧ب‬HTTP٣
SMTP‫ٝی‬ ٥‫اؾشيبز‬٦‫ث‬ .‫ّ٢س‬،‫زیٖط‬ ‫فجبضر‬SOAP‫ز٣ض‬ ٥‫ضا‬ ٦‫ض٣ی‬ ‫ىطاذ٤ا١ی‬
(RPC)‫ثط‬ ‫ٝجش٢ی‬HTTP/XML‫٣ة‬ ‫ثطای‬ ‫ضا‬‫ؾط٣یؽ‬‫ٝی‬ ٜ٧‫ىطا‬ ‫٧ب‬.‫ّ٢س‬
‫پشٍتکل‬H.323
٦‫ٝؼٞ٤ف‬ ْ٘‫دط٣س‬ ٠‫ای‬٣ ‫اؾز‬ ‫دط٣سْٚ٨ب‬ ‫اظ‬ ‫ای‬٦‫ث‬‫اؾشب١ساضز‬ ٟ‫ف٢٤ا‬
٦١‫ضؾب‬( ‫اضسجبعبر‬ ‫اٙٞٚٚی‬ ٠‫ثی‬ ٟ‫ؾبظٝب‬ ‫ای‬ITU‫سه٤یط‬ ٣ ‫نسا‬ ٗ‫ا١شَب‬ ‫ثطای‬ )
‫ٝی‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ای٢شط١ز‬ ْ٘‫دط٣س‬ ٌ‫عطی‬ ‫اظ‬٠‫چ٢سی‬ ‫اؾشب١ساضز‬ ٠‫ای‬ .‫ق٤ز‬
٦ٚٞ‫ػ‬ ‫اظ‬ ْ٘‫دط٣س‬Q.931،ٔ٢‫ؾیٖ٢بٙی‬ ‫ثطای‬H.245ٗ‫سجبز‬ ‫ثطای‬
ٛ‫دیب‬٣RAS12‫ثط‬‫١كؿز‬ ٗ‫ّ٢شط‬ ‫ای‬‫ٝی‬ ‫سطّیت‬ ‫ضا‬ ‫٧ب‬.‫ّ٢س‬
H.323‫آزضؼ‬ ‫زض‬ ‫اؾشب١ساضز‬ ٠‫ا٣ٙی‬‫سٞبؼ‬ ٗ‫ّ٢شط‬ ‫ز٧ی‬‫زض‬ ‫٧ب‬VoIP‫اؾز‬
٥‫زض٣اظ‬ ‫سٞبٝی‬ ٦ّ‫ٝی‬ ‫دكشیجب١ی‬ ٟ‫آ‬ ‫اظ‬ ٤ْ‫ؾیؿ‬ ‫قطّز‬ ‫نسای‬ ‫٧بی‬.‫ّ٢٢س‬

30. ‫اوری‬‫ن‬‫ف‬‫ع‬‫ج‬‫ر‬‫م‬‫مدل‬
30
‫دوم‬‫فصل‬
‫سشٍیس‬ ‫استاًذاسدّای‬‫هثال‬
‫پشٍتکل‬‫اًتقال‬ ِ‫الی‬ ‫ّای‬
(Transport Layer Protocol)
ْ٘‫دط٣س‬‫ؾط٣یؽ‬ ،ٗ‫ا١شَب‬ ‫٧بی‬٦‫ث‬ ٟ‫ٝیعثب‬ ‫اضسجبعی‬ ‫٧بی‬‫ضا‬ ٟ‫ٝیعثب‬
٦ٝ‫ثط١ب‬ ‫ثطای‬‫ٝی‬ ٜ٧‫ىطا‬ ‫ّبضثطزی‬ ‫٧بی‬‫ؾط٣یؽ‬ ٠‫ای‬ .‫ّ٢س‬ٝ‫قب‬ ‫٧ب‬٘
‫اظ‬ ‫دكشیجب١ی‬٥‫زاز‬ ٟ‫ػطیب‬ٗ‫اسهب‬‫ٕطا‬،ٟ‫اعٞی٢ب‬ ‫ٍبثٚیز‬،ٗ‫ّ٢شط‬
ٟ‫ػطیب‬ٜ‫سؿ٨ی‬ ٣.‫اؾز‬ ‫ؾبظی‬
‫پشٍتکل‬(Transmission Control Protocol) TCP
ْ٘‫دط٣س‬ ٦‫٣ؽیي‬ ٠‫ٝ٨ٞشطی‬TCP‫اؾز‬ ‫اعالفبر‬ ٗ‫اضؾب‬ ‫نحز‬ ‫اظ‬ ٟ‫اعٞی٢ب‬
‫دط٣س‬ ٠‫ای‬ٗ‫اسهب‬ ً‫ب‬‫انغالح‬ ْ٘‫ایؼبز‬ ‫اٝط‬ ٠‫ای‬ ‫فٚز‬ .‫ق٤ز‬ ‫ٝی‬ ٥‫١بٝیس‬ ‫ٕطا‬
ٗ‫اضؾب‬ ‫اظ‬ ‫ثقس‬ ٥‫ٕیط١س‬ ٣ ٥‫ىطؾش٢س‬ ‫ّبٝذی٤سط٧بی‬ ٠‫ثی‬ ‫ٝؼبظی‬ ‫اضسجبط‬ ِ‫ی‬
ْ٘‫دط٣س‬ .‫اؾز‬ ‫اعالفبر‬٦‫ث‬ ‫ضا‬ ‫ثیكشطی‬ ‫اْٝب١بر‬ ،‫١٤ؿ‬ ٠‫ای‬ ‫اظ‬ ‫٧بیی‬‫ٝ٢ؾ٤ض‬
٘‫ثسٙی‬ ‫٣ٙی‬ ٥‫١ٞ٤ز‬ ٜ٧‫ىطا‬ ‫اعالفبر‬ ٗ‫اضؾب‬ ‫زض‬ ‫احشٞبٙی‬ ‫ذغب٧بی‬ ٗ‫ّ٢شط‬
‫فٞٚی‬ ‫ثبض‬ ‫اىعایف‬‫اظ‬ .‫یبىز‬ ‫ذ٤ا٧س‬ ‫ّب٧ف‬ ٟ‫آ١ب‬ ‫ّبضایی‬ ٜ‫ؾیؿش‬ ‫بسی‬
ْ٘‫دط٣س‬TCP٦‫ث‬‫ٝی‬ ‫یبز‬ ‫١یع‬ ٟ‫اعٞی٢ب‬ ٘‫ٍبث‬ ْ٘‫دط٣س‬ ِ‫ی‬ ٟ‫ف٢٤ا‬‫زض‬ .‫ق٤ز‬
‫ن٤ضسی‬٦‫ثؿش‬ ٦ّ٦‫ث‬ ‫اعالفبسی‬ ‫٧بی‬،‫١ٖیط١س‬ ‫ٍطاض‬ ٥‫ٕیط١س‬ ‫زضاذشیبض‬ ‫زضؾشی‬
‫ٝی‬ ‫اعالفبر‬ ٗ‫اضؾب‬ ٦‫ث‬ ٛ‫اٍسا‬ ً‫ا‬‫ٝؼسز‬ ٥‫ىطؾش٢س‬.‫١ٞبیس‬
‫پشٍتکل‬(User Datagram Protocol) UDP
ْ٘‫دط٣س‬UDPْ٘‫دط٣س‬ ‫ذاله‬ ‫ثط‬TCP٦‫ث‬‫ن٤ضر‬.‫اؾز‬ ٗ‫اسهب‬ ٟ٣‫ثس‬
٦‫ث‬ ‫١ؿجز‬ ً٤‫ى‬ ْ٘‫دط٣س‬ ‫ؾطفز‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫ثسی٨ی‬TCP‫٣ٙی‬ ٥‫ث٤ز‬ ‫ؾطیقشط‬
٥‫ػبیٖب‬ ٠‫ث٨شطی‬ .‫زاز‬ ‫١ر٤ا٧س‬ ٦‫اضائ‬ ‫ضا‬ ٛ‫الظ‬ ‫اْٝب١بر‬ ‫ذغب‬ ٗ‫ّ٢شط‬ ‫١ؾط‬ ‫اظ‬
‫زضیبىز‬ ٣ ٗ‫اضؾب‬ ‫ثطای‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫ٝ٤اضزی‬ ‫زض‬ ً٤‫ى‬ ْ٘‫دط٣س‬ ‫اظ‬ ٥‫اؾشيبز‬
‫ثبال‬ ‫ؾغح‬ ٦‫ث‬ ‫اعالفبر‬.ٜ‫ثبقی‬ ٦‫١ساقش‬ ‫١یبظ‬ ٟ‫اعٞی٢ب‬ ‫اظ‬ ‫یی‬
‫پشٍتکل‬(Datagram Congestion Control Protocol) DCCP
ْ٘‫دط٣س‬ ‫ّبض‬DCCP‫اؾز‬ ٛ‫زیشبٕطا‬ ٛ‫اظزحب‬ ٗ‫ّ٢شط‬.
‫پشٍتکل‬(Stream Control Transmission Protocol) SCTP
ْ٘‫دط٣س‬SCTP‫٣یػٕی‬ ‫اظ‬ ‫سطّیجی‬ْ٘‫دط٣س‬ ‫٧بی‬‫٧بی‬TCP٣UDP٦‫اضائ‬ ‫ضا‬
‫ٝی‬‫٧ٞب١٢س‬ .‫ز٧س‬UDPٛ‫دیب‬‫ٝب١٢س‬ ٣ ‫اؾز‬ ‫ٕطا‬TCP‫سطسیت‬ ٦‫ث‬ ٗ‫ا١شَب‬
ٛ‫دیب‬‫ٝی‬ ٠‫سضٞی‬ ‫ضا‬ ٛ‫اظزحب‬ ٗ‫٣ّ٢شط‬ ‫٧ب‬.‫ّ٢س‬
‫پشٍتکل‬(Resource Reservation Protocol) RSVP
ْ٘‫دط٣س‬RSVP٦‫ث‬‫زض‬ ‫ٝ٢بثـ‬ ٣‫ضظض‬ ‫ثطای‬ ٔ٢‫ؾیٖ٢بٙی‬ ْ٘‫دط٣س‬ ِ‫ی‬ ٟ‫ف٢٤ا‬
‫ق٤ز‬ ‫ٝی‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ای٢شط١ز‬.
‫پشٍتکل‬ِ‫الی‬ ‫ّای‬‫ایٌتشًت‬
(Internet Layer Protocol)
٦‫ٝؼٞ٤ف‬ ‫ای٢شط١ز‬ ٦‫الی‬،‫ٝشس٧ب‬ ‫اظ‬ ‫ای‬ْ٘‫دط٣س‬‫٧ب‬‫ٝكرهبسی‬ ٣
‫َٝهس‬ ٟ‫ٝیعثب‬ ‫سب‬ ‫ٝجسأ‬ ٟ‫ٝیعثب‬ ‫اظ‬ ‫٧ب‬ ٦‫ثؿش‬ ٗ‫ا١شَب‬ ‫ثطای‬ ٦ّ ‫اؾز‬
‫ٝی‬ ‫ّبض‬ ٦‫ث‬‫آزضؼ‬ ‫اظ‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ثب‬ ٘ٞ‫ف‬ ٠‫ای‬ .‫ض٣ز‬‫آی‬‫دی‬‫س٤ؾظ‬ ٦ّ
‫ای٢شط١ز‬ ْ٘‫دط٣س‬ٛ‫ا١ؼب‬ ،‫اؾز‬ ٥‫قس‬ ‫سقطیو‬ ‫ٝ٢ؾ٤ض‬ ٠‫٧ٞی‬ ‫ثطای‬
‫ٝی‬ْ٘‫دط٣س‬ .‫ق٤ز‬٦‫ثؿش‬ ‫اظ‬ ‫ای٢شط١ز‬ ٦‫الی‬ ‫٧بی‬‫ثط‬ ‫ٝجش٢ی‬ ‫٧بی‬
‫آی‬‫دی‬‫ٝی‬ ٥‫اؾشيبز‬ْ٘‫دط٣س‬ ٘ٝ‫قب‬ ‫ای٢شط١ز‬ ٦‫الی‬ .‫ّ٢٢س‬‫٧بیی‬
‫ٝی‬ ‫سقطیو‬ ‫ضا‬ ‫ٝحٚی‬ ٦ْ‫قج‬ ‫١٤ز٧بی‬ ٠‫ثی‬ ‫اضسجبط‬ ٦ّ ‫١یؿز‬.‫ّ٢٢س‬
ْ٘‫دط٣س‬ ٦١٤ٖ٢‫ای‬‫زض‬ ‫٧ب‬‫دی٤١س‬ ٦‫الی‬٥‫قس‬ ٥‫ٕ٢ؼب١س‬.‫ا١س‬
‫ایٌتشًت‬ ‫پشٍتکل‬(Internet Protocol (IP))
ْ٘‫دط٣س‬‫زض‬ ‫اعالفبر‬ ٦ٙ‫ٝجبز‬ ‫ثطای‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫ٍطاضزازی‬ ٠‫ٝ٨ٞشطی‬ ‫ای٢شط١ز‬
٦ْ‫قج‬‫ث٢یبزی‬ ‫ٍطاضزاز‬ ٠‫ای‬ .‫زاضز‬ ‫٣ػ٤ز‬ ‫ای٢شط١شی‬ ‫٧بی‬‫ٍطاضزاز‬ ٠‫سطی‬
ْ٘‫ق‬٦‫ثؿش‬ ‫ٝؿیطز٧ی‬ ٦‫٣ؽیي‬ ٣ ‫اؾز‬ ‫ای٢شط١ز‬ ٥‫ز٧٢س‬‫زض‬ ‫ضا‬ ‫اعالفبسی‬ ‫٧بی‬
٦ْ‫قج‬ ‫ٝطظ٧بی‬ ‫اظ‬ ‫ٕصض‬٦‫ثؿش‬ .‫ای٢شط١ز‬ ْ٘‫دط٣س‬ .‫زاضز‬ ٥‫ف٨س‬ ٦‫ث‬ ‫٧ب‬‫اظ‬ ‫ضا‬ ‫٧ب‬
TCP٣ ٦‫ٕطىش‬٦‫ث‬ ٛ‫زیشبٕطا‬ ِ‫ی‬ ٣ ٥‫ّطز‬ ٦‫اضبى‬ ٟ‫آ‬ ٦‫ث‬ ‫ضا‬ ‫ذ٤ز‬ ‫ؾطآی٢س٧بی‬
‫ٝی‬ ٘‫سح٤ی‬ ‫دی٤١س‬ ٦‫الی‬٦‫ثؿش‬ ‫اؾز‬ ٠ْٞٝ ْ٘‫دط٣س‬ ٠‫ای‬ .‫ز٧س‬‫ثطای‬ ‫ضا‬ ‫٧ب‬
ٗ‫ا١شَب‬ ‫٣احس‬ ‫حساّظط‬ ‫اظ‬ ‫دكشیجب١ی‬(Maximum Transmission Unit
(MTU)).‫ّ٢س‬ ٦ْ‫س‬ ٦ْ‫س‬IPv4‫ای٢شط١ز‬ ْ٘‫دط٣س‬ ‫ثبظثی٢ی‬ ٠‫چ٨بضٝی‬٠‫ا٣ٙی‬ ٣
٦‫١ؿر‬ْ٘‫دط٣س‬ ٜ‫قك‬ ٦‫١ؿر‬ .‫قس‬ ٦‫ّبضٕطىش‬ ٦‫ث‬ ‫ٕؿشطزٕی‬ ٦‫ث‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫ای‬

31. ‫اوری‬‫ن‬‫ف‬‫ع‬‫ج‬‫ر‬‫م‬‫مدل‬
31
‫دوم‬‫فصل‬
‫سشٍیس‬ ‫استاًذاسدّای‬‫هثال‬
‫ای٢شط١ز‬(IPv6)‫آزضؼ‬ ‫ىضبی‬ ‫زاضای‬ ٦ّ‫ٍطاض‬ ‫اؾز‬ ‫ثبالیی‬ ‫ثؿیبض‬ ‫ز٧ی‬
.‫ثٖیطز‬ ‫ضا‬ ‫ای٢شط١ز‬ ْ٘‫دط٣س‬ ٛ‫چ٨بض‬ ٦‫١ؿر‬ ‫ػبی‬ ٦ّ ‫اؾز‬
‫پشٍتکل‬IPSEC
٦‫ٝؼٞ٤ف‬ْ٘‫دط٣س‬ ‫اظ‬ ‫ای‬٦‫ثؿش‬ ٠ٝ‫ا‬ ٗ‫سجبز‬ ‫ثطای‬ ٦ّ ‫٧ب‬‫٧بی‬IP٥‫اؾشيبز‬ ‫ٝ٤ضز‬
‫ٝی‬ ‫ٍطاض‬ْ٘‫دط٣س‬ .‫ٕیطز‬(IP SECURITY) IPSEC٣ ٘١٤‫س‬ ‫حبٙز‬ ٣‫ز‬ ‫اظ‬
‫ٝی‬ ‫دكشیجب١ی‬ ٗ‫ا١شَب‬‫ٕ٤ا٧ی‬ ‫اظ‬ ٣ ‫ّ٢س‬٦ٝ‫١ب‬‫ثطای‬ ‫فٞ٤ٝی‬ ‫ّٚیس٧بی‬ ٣ ‫٧ب‬
٥‫ىطؾش٢س‬ ‫افشجبضؾ٢ؼی‬ ٣ ‫٧٤یز‬ ‫احطاظ‬٥‫ٕیط١س‬ ٣ ‫٧ب‬‫ٝی‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫٧ب‬.‫ّ٢س‬
‫پشٍتکل‬(ICMP)
ْ٘‫دط٣س‬(Internet Control Message Protocol)ICMP‫اظ‬ ‫یْی‬
ْ٘‫دط٣س‬‫انٚی‬ ‫٧بی‬ْ٘‫دط٣س‬ ٦‫ثؿش‬‫ای٢شط١ز‬ ‫٧بی‬‫ّبضثطز‬ ٠‫ٝ٨ٞشطی‬ .‫اؾز‬
ٜ‫ؾیؿش‬ ‫زض‬ ْ٘‫دط٣س‬ ٠‫ای‬٘ٝ‫فب‬‫٧بی‬ٗ‫اضؾب‬ ،٦ْ‫قج‬ ٦‫ث‬ ٘‫ٝشه‬ ‫ّبٝذی٤سط٧بی‬
ٛ‫دیب‬٣ ‫زضذ٤اؾز‬ ‫ٝ٤ضز‬ ‫ؾط٣یؽ‬ ٟ‫١ج٤ز‬ ‫زؾشطؼ‬ ‫زض‬ .‫اؾز‬ ‫ذغب‬ ‫٧بی‬
٦١٤ٞ١ ‫ٝؿیطیبة‬ ‫یب‬ ٟ‫ٝیعثب‬ ٟ‫ث٤ز‬ ٗ‫میطىقب‬ٛ‫دیب‬ ٠‫ای‬ ‫اظ‬ ‫ای‬‫اؾز‬ ‫٧ب‬.ICMP
٦‫١ؿر‬ ‫ای٢شط١ز‬ ْ٘‫دط٣س‬ ‫ثطای‬4(IPv4)ٛ‫١ب‬ ‫ثب‬ICMPv4ْ٘‫دط٣س‬ ‫ثطای‬ ٣
٦‫١ؿر‬ ‫ای٢شط١ز‬6ٛ‫١ب‬ ‫ثب‬ICMPv6‫ٝی‬ ٦‫ق٢بذش‬‫ق٤ز‬.
‫پشٍتکل‬IGMP
ْ٘‫دط٣س‬IGMP(Internet Group Management Protocol)ٛ‫١ب‬
ٗ‫ٝس‬ ٛ٣‫ز‬ ٦‫الی‬ ‫زض‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫دط٣سْٚی‬TCP/IP‫ٝی‬ ٥‫اؾشيبز‬٠‫ای‬ .‫ق٤ز‬
‫ثطای‬ ‫افضبء‬ ‫ٙیؿز‬ ‫ٝسیطیز‬ ْ٘‫دط٣س‬IP Multicasting٦ْ‫قج‬ ِ‫ی‬ ‫زض‬ ،
TCP/IP‫ىطآی٢س‬ .‫زاضز‬ ٥‫ف٨س‬ ‫ثط‬ ‫ضا‬Multicasting‫ثطای‬ ‫ضا‬ ٛ‫دیب‬ ِ‫ی‬
٥٣‫ٕط‬ ٦ّ ٟ‫ٕیط١سٕب‬ ‫اظ‬ ٥‫قس‬ ‫ا١شربة‬ ‫ٕط٣٧ی‬multicast‫ٝی‬ ٥‫١بٝیس‬‫ق٤ز‬
‫ٝی‬ ٗ‫اضؾب‬ْ٘‫دط٣س‬ ‫ّ٢س‬IGMP‫ٝی‬ ‫١ٖ٨ساضی‬ ‫ضا‬ ٟ‫ٕیط١سٕب‬ ‫ٙیؿز‬‫ّ٢س‬.

32. ‫اوری‬‫ن‬‫ف‬‫ع‬‫ج‬‫ر‬‫م‬‫مدل‬
32
‫دوم‬‫فصل‬
2-2‫یکپارچه‬ ‫حوسه‬‫سزویس‬ ‫واسط‬ ‫و‬ ‫ساسی‬
٦‫یْذبضچ‬ ٥‫ح٤ظ‬‫ؾط٣یؽ‬ ‫٣اؾظ‬ ٣ ‫ؾبظی‬(Service Interface and Integration Area)٦‫ٝؼٞ٤ف‬ ٘ٝ‫قب‬‫اظ‬ ‫ای‬
‫ى٢ب٣ضی‬‫ٝشس٣ٙ٤غی‬ ،‫٧ب‬٦‫ٝؤٙي‬ ٦‫ث‬ ‫ثیط٣١ی‬ ٣ ‫زاذٚی‬ ٗ‫اسهب‬ ‫چٖ٤١ٖی‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫ذه٤نیبسی‬ ٣ ‫اؾشب١ساضز٧ب‬ ،‫٧ب‬‫ضا‬ ‫ؾط٣یؽ‬ ‫٧بی‬
‫ٝی‬ ٠‫سقیی‬‫ض٣ـ‬ ٘ٝ‫قب‬ ٠‫٧ٞچ٢ی‬ ٥‫ح٤ظ‬ ٠‫ای‬ .‫ّ٢٢س‬٦‫ٝؤٙي‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫٧بیی‬ٜ‫ؾیؿش‬ ‫ؾبیط‬ ٦‫ث‬ ‫آ١٨ب‬ ٌ‫عطی‬ ‫اظ‬ ‫٧ب‬٣ ٟ‫دكشیجب‬ ‫٧بی‬
‫ٝی‬ ٘‫ٝشه‬ ‫ّبضثطزی‬.‫ق٤١س‬
ِ‫یکپاسچ‬‫فشایٌذ‬ ‫ساصی‬(Process Integration)
٦‫یْذبضچ‬ْ٘‫دط٣س‬ ،‫اؾشب١ساضز٧ب‬ ،‫اثعاض٧ب‬ ٘ٝ‫قب‬ ‫ىطای٢س‬ ‫ؾبظی‬‫ض٣ـ‬ ٣ ‫٧ب‬٦‫یْذبضچ‬ ‫زض‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫٧بیی‬‫ىطای٢س٧بی‬ ‫ؾبظی‬
‫ّؿت‬٣‫ٝی‬ ‫ٍطاض‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ٝ٤ضز‬ ‫ّبض‬.‫ٕیط١س‬
‫جذٍل‬2-5‫هثال‬ٍ ‫اتضاسّا‬ ‫اص‬ ‫ّایی‬ِ‫یکپاسچ‬ ‫استاًذاسدّای‬‫فشایٌذ‬ ‫ساصی‬
‫سشٍیس‬ ‫استاًذاسدّای‬‫هثال‬
‫کسة‬ ‫فشایٌذ‬ ‫هذیشیت‬‫ٍکاس‬
(Business Process Management (BPM))
‫ٝسیطیز‬‫ىطای٢س‬‫ّؿت‬٣‫ّبض‬٘ٝ‫قب‬‫ؾغح‬٥‫ٕؿشطز‬‫ای‬‫اظ‬
٥‫دیبز‬‫ؾبظی‬‫٣ؽبیو‬‫ٝسیطیز‬‫ىطای٢س٧ب‬‫اؾز‬٣‫ٝی‬‫س٤ا١س‬٦ٞ٧
٦‫ػ٢ج‬‫٧بی‬،‫عطاحی‬٥‫دیبز‬،‫ؾبظی‬‫١ؾبضر‬٣‫ٝسیطیز‬‫ىطای٢س٧بی‬
‫ّؿت‬٣‫ّبض‬(‫ذ٤زّبض‬‫یب‬‫زؾشی‬)‫ضا‬‫زض‬‫ثط‬‫ثٖیطز‬.‫اثعاض٧بی‬
‫ٝسیطیز‬‫ىطای٢س‬‫ّؿت‬٣‫ّبض‬‫ٝی‬‫س٤ا١٢س‬٘ٝ‫قب‬‫ٝسٙؿبظی‬،‫ىطای٢س٧ب‬
٦‫یْذبضچ‬‫ؾبظی‬‫ٕطزـ‬‫٧بی‬،‫ّبضی‬٦‫یْذبضچ‬‫ؾبظی‬٣ٟ٤‫اس٤ٝبؾی‬
،‫ىطای٢س٧ب‬‫١ؾبضر‬ٔ١‫ثالزض‬،‫ىطای٢س٧ب‬‫زاقج٤ضز٧بی‬‫ّؿت‬٣،‫ّبض‬
،٘‫سحٚی‬‫اػطا‬٣‫ث٨ج٤ز‬‫ىطای٢س٧ب‬‫ثبق٢س‬.٠‫ث٢بثطای‬ٟ‫ؾبظٝب‬‫٧بیی‬٦ّ
٦‫ث‬ٗ‫ز١جب‬‫زاقج٤ضز‬‫ّؿت‬٣،‫ّبض‬‫ٝسیطیز‬٦٢‫ث٨ی‬‫ىطای٢س٧بی‬
‫ّؿت‬٣‫ّبض‬٣‫ث٨ج٤ز‬‫ٝؿشٞط‬‫ىطای٢س٧بی‬‫ّؿت‬٣‫ّبض‬‫٧ؿش٢س‬‫اظ‬٠‫ای‬
‫اثعاض٧ب‬٥‫اؾشيبز‬‫ٝی‬‫ّ٢٢س‬.
(XML Process Definition Language) XPDL
XPDL٦‫ث‬ ‫ىطای٢س‬ ‫سقطیو‬ ٟ‫(ظثب‬‫ن٤ضر‬XML‫اؾز‬ ‫اؾشب١ساضز‬ ‫ىطٝز‬ ِ‫ی‬ )
ٛ٤‫ّ٢ؿطؾی‬ ‫س٤ؾظ‬ ٦ّWfMCٗ‫ؾب‬ ‫زض‬2008ٟ‫آ‬ ‫٧سه‬ ٣ ‫ٕطزیس‬ ‫ٝغطح‬
‫ّؿت‬ ‫ىطای٢س٧بی‬ ‫سقبضیو‬ ٗ‫سجبز‬ ٟ‫اْٝب‬ ٟ‫١ٞ٤ز‬ ٜ٧‫ىطا‬٠‫ثی‬ ‫٣ّبض‬
٦‫اضائ‬ ‫ٝحه٤الر‬‫ٕطزـ‬ ٥‫ز٧٢س‬٥‫زؾشٖب‬ ٠‫٧ٞچ٢ی‬ ٣ ‫ّبض‬‫ٝسیطیز‬ ‫٧بی‬
‫ّؿت‬ ‫ىطای٢س٧بی‬‫٧سه‬ .‫اؾز‬ ‫٣ّبض‬XPDL‫ىطآی٢س‬ ٗ‫ا١شَب‬ ٣ ٥‫شذیط‬
.‫اؾز‬XPDL٦‫ث‬‫ٝی‬ ٥‫اػبظ‬ ‫ىطآی٢س‬ ‫عطاح‬ ‫اثعاض‬ ِ‫ی‬‫زض‬ ‫ضا‬ ‫ىطآی٢س‬ ‫سب‬ ‫ز٧س‬
٣ ‫١ٞبیس‬ ‫ىطاذ٤ا١ی‬ ‫ضا‬ ٟ‫آ‬ ‫زیٖط‬ ‫ىطآی٢س‬ ‫عطاح‬ ٣ ٥‫١ٞ٤ز‬ ٥‫شذیط‬ ‫ىبیٚی‬
.‫ز٧س‬ ‫١ٞبیف‬ ‫ضا‬ ‫ذ٤ز‬ ٦‫ث‬ ‫ٝره٤ل‬ ‫١ٞبز٧بی‬
XML–Wf
‫ّؿت‬ ‫ىطای٢س‬ ‫ٝسیطیز‬ ٦‫ث‬ ‫ٝطث٤ط‬ ‫اؾشب١ساضز٧بی‬ ‫اظ‬ ‫یْی‬٣‫زض‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫ّبض‬
٦‫یْذبضچ‬‫ٕطزـ‬ ٗ‫اسهب‬ ٣ ‫ؾبظی‬٦‫ث‬ ٜ٧ ‫ثب‬ ‫ّبضی‬ ‫٧بی‬‫ٝی‬ ‫ّبض‬٠‫ای‬ .‫ض٣ز‬
ٛ٤‫ّ٢ؿطؾی‬ ‫س٤ؾظ‬ ‫اؾشب١ساضز‬WfMC‫اؾز‬ ٦‫یبىش‬ ٦‫س٤ؾق‬.
(Business Process Model & Notation) BPMN
٦‫ٝؼٞ٤ف‬٦١‫١كب‬ ،ٜ‫فالئ‬ ‫اظ‬ ‫ای‬٥٤‫قی‬ ٣ ‫٧ب‬ٗ‫ٝس‬ ‫ثطای‬ ‫اؾشب١ساضز‬ ‫ای‬‫ؾبظی‬
‫ّؿت‬ ‫ىطای٢س٧بی‬٣‫اثعاض‬ ‫اظ‬ ‫یْی‬ ٣ ‫اؾز‬ ‫ّبض‬‫ٝسیطیز‬ ‫زض‬ ‫انٚی‬ ‫٧بی‬
‫ّؿت‬ ‫ىطای٢س٧بی‬٣‫ٝی‬ ‫ٝحؿ٤ة‬ ‫ّبض‬٦‫١ؿر‬ .‫ق٤ز‬BPMN 2.0ٗ‫ؾب‬ ‫زض‬
2011٥٣‫ٕط‬ ‫س٤ؾظ‬OMG.‫اؾز‬ ٥‫قس‬ ٦‫اضائ‬
(Business Process Execution Language) BPEL
‫ظ‬ٟ‫ثب‬(Web Services BPEL) WS-BPEL٦‫ث‬ ً‫ب‬ٝ٤ٞ‫ف‬ ٦ّٟ‫ف٢٤ا‬BPEL
‫ٝی‬ ٦‫ق٢بذش‬‫ّؿت‬ ‫ىطای٢س٧بی‬ ‫اػطای‬ ٟ‫ظثب‬ ،‫ق٤ز‬٣‫ػ٨ز‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫ّبض‬
‫ّ٢ف‬ ‫س٤نیو‬‫ّؿت‬ ‫ىطای٢س٧بی‬ ‫زض‬ ‫٧ب‬٣‫٣ة‬ ‫اظ‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ثب‬ ‫ّبض‬‫ؾط٣یؽ‬‫٧ب‬

33. ‫اوری‬‫ن‬‫ف‬‫ع‬‫ج‬‫ر‬‫م‬‫مدل‬
33
‫دوم‬‫فصل‬
‫سشٍیس‬ ‫استاًذاسدّای‬‫هثال‬
‫ٝی‬ ‫ٍطاض‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ٝ٤ضز‬٦‫ث‬ .‫ٕیطز‬‫زض‬ ‫ىطای٢س٧ب‬ ‫اعالفبر‬ ‫زیٖط‬ ‫فجبضر‬BPEL
‫اظ‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ثب‬‫٣ة‬ ‫٣اؾظ‬‫ؾط٣یؽ‬‫ٝی‬ ‫٣اضز‬ ٣ ‫نبزض‬ ‫٧ب‬ٟ‫ظثب‬ .‫ٕطزز‬BPEL
٦‫ؾبذشیبىش‬ ‫اعالفبسی‬ ‫اؾشب١ساضز٧بی‬ ‫دیكجطز‬ ٟ‫ؾبظٝب‬ ‫اؾشب١ساضز‬(OASIS)
‫ثط‬ ‫ٝجش٢ی‬ ٣ ٥‫ث٤ز‬XML‫ّؿت‬ ‫ىطای٢س٧بی‬ ‫ٝسیطیز‬ ٜ‫ؾیؿش‬ ٦ّ ‫اؾز‬٣‫ّبض‬
‫ٝی‬‫ّ٢س‬ ‫اػطا‬ ‫ضا‬ ‫ىطای٢س٧ب‬ ٟ‫آ‬ ‫ثب‬ ‫س٤ا١س‬.‫٧ٞ٢٤اؾبظی‬ ‫زض‬ ‫اؾشب١ساضز‬ ٠‫ای‬
‫ؾط٣یؽ‬‫٣ة‬ ‫٧بی‬(Web Service Orchestration(WSO))‫ّبض‬ ٦‫ث‬
‫ٝی‬.‫ض٣ز‬
(Business Activity Monitoring) BAM
BAM‫ّؿت‬ ‫ىقبٙیز‬ ‫(١ؾبضر‬٣‫ىطای٢س‬ ‫ٝسیطیز‬ ٦‫ث‬ ‫ضا‬ ٟ‫اْٝب‬ ٠‫ای‬ )‫ّبض‬
‫ّؿت‬٣‫ٝی‬ ‫ّبض‬‫ّؿت‬ ‫ىطای٢س٧بی‬ ٦ّ ‫ز٧س‬٣ ‫ذغب٧ب‬ ،‫ّ٢س‬ ‫١ؾبضر‬ ‫ضا‬ ‫٣ّبض‬
‫دیف‬ ‫ذبل‬ ‫ٝ٤اضز‬‫ّؿت‬ ‫زض‬ ٥‫آٝس‬٦‫ث‬ ٣ ٥‫١ٞ٤ز‬ ‫ق٢بؾبیی‬ ‫ضا‬ ‫٣ّبض‬‫ن٤ضر‬
‫ٕعاضـ‬ ‫آ١٨ب‬ ‫اظ‬ ٔ١‫ثالزض‬.‫١ٞبیس‬ ‫ٕیطی‬
‫کاس‬ ٍ ‫کسة‬ ‫فؼالیت‬ ‫ًظاست‬
(Business Activity Monitoring (BAM))
‫اظ‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ثب‬BAM‫ّؿت‬ ‫ىقبٙیز‬ ‫(١ؾبضر‬٣ٟ‫اْٝب‬ ٠‫ای‬ )‫ّبض‬
‫ٝی‬ ٜ٧‫ىطا‬ٟ‫ؾبظٝب‬ ٦ّ ‫ق٤ز‬‫ّؿت‬ ‫ىطای٢س٧بی‬ ‫٧ب‬‫ضا‬ ٟ‫٣ّبضقب‬
‫دیف‬ ‫ذبل‬ ‫ٝ٤اضز‬ ٣ ‫ذغب٧ب‬ ،‫ّ٢٢س‬ ‫١ؾبضر‬‫ّؿت‬ ‫زض‬ ٥‫آٝس‬‫ضا‬ ‫٣ّبض‬
٦‫ث‬ ٣ ٥‫١ٞ٤ز‬ ‫ق٢بؾبیی‬‫ٕعاضـ‬ ‫آ١٨ب‬ ‫اظ‬ ٔ١‫ثالزض‬ ‫ن٤ضر‬‫ٕیطی‬
.‫١ٞبی٢س‬BAM٥٤‫١ح‬٢‫ىطای‬ ‫اػطای‬‫س٤ٙیس‬ ‫ثب‬ ٣ ٥‫ّطز‬ ‫دیٖیطی‬ ‫ضا‬ ‫س٧ب‬
‫ٝسیطیز‬ ‫ثبفض‬ ‫ىطای٢س٧ب‬ ٟ‫١ج٤ز‬ ‫یب‬ ٟ‫ث٤ز‬ ٌ‫ٝ٤ى‬ ‫ثط‬ ‫ٝج٢ی‬ ‫ٕعاضقبر‬
‫ىقبٙیز‬ ‫ث٨شط‬‫ٝی‬ ‫ٝ٤ػ٤ز‬ ‫٧بی‬‫ّؿت‬ ‫سطاّ٢ف‬ ‫ؾ٤زز٧ی‬ ،‫ٕطزز‬‫٣ّبض‬
‫ٝی‬ ‫ضٞب١ز‬ ‫ضا‬‫ٝی‬ ‫ّب٧ف‬ ٟ‫اْٝب‬ ‫حس‬ ‫سب‬ ‫ضا‬ ‫ذغط‬ ‫ثط٣ظ‬ ٣ ‫ّ٢س‬‫ز٧س‬.
‫اثعاض٧بی‬ ‫اظ‬ ‫ثطذی‬ ‫زض‬BAM٘‫سحٚی‬ ‫اظ‬ٔ١‫ثالزض‬ ‫٧٤قٞ٢س‬ ‫٧بی‬
‫٧كسا‬ ‫ثطای‬‫ٝی‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ضز٧ی‬ٟ٣‫ثس‬ ‫ٝ٢بؾت‬ ‫٣اّ٢ف‬ ٣ ‫ق٤ز‬
‫ٝی‬ ‫ن٤ضر‬ ‫ا١ؿب١ی‬ ‫زذبٙز‬.‫ٕیطز‬BAM‫ٝی‬٦‫ث‬ ‫س٤ا١س‬‫یْی‬ ٟ‫ف٢٤ا‬
٦‫ٝؤٙي‬ ‫اظ‬‫ّؿت‬ ‫ىطای٢س‬ ‫ٝسیطیز‬ ‫٧بی‬٣‫ٍطاض‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ٝ٤ضز‬ ‫١یع‬ ‫ّبض‬
‫ٕیطز‬.
ِ‫یکپاسچ‬‫کاس‬ ٍ ‫کسة‬ ‫فشایٌذ‬ ‫ساصی‬
(Business Process Integration (BPI))
٦‫یْذبضچ‬ ‫اثعاض٧بی‬ّ ‫ىطای٢س‬ ‫ؾبظی‬‫ؿت‬٣،‫عطاحی‬ ‫س٤ا١بیی‬ ‫ّبض‬
٦‫یْذبضچ‬ ،‫ٝسٙؿبظی‬‫حَیَز‬ ‫زض‬ .‫زاض١س‬ ‫ضا‬ ‫ىطای٢س٧ب‬ ‫١ؾبضر‬ ٣ ‫ؾبظی‬
٦‫یْذبضچ‬ ‫اثعاض٧ب‬ ٠‫ای‬‫آ١٨ب‬ ‫ض٣ی‬ ‫ثط‬ ‫ٝسیطیز‬ ٟ٣‫ثس‬ ‫ىطای٢س٧ب‬ ‫ؾبظی‬
‫ٝی‬ ٜ٧‫ىطا‬ ‫ضا‬٦‫قجی‬ ٣ ٘‫سحٚی‬ ‫اْٝب١بر‬ ‫اثعاض٧ب‬ ٠‫ای‬ ‫زض‬ .‫ّ٢٢س‬‫ؾبظی‬
ٟ‫ؾبظٝب‬ ‫زض‬ ‫اثعاض٧ب‬ ٠‫ای‬ ٠‫ث٢بثطای‬ .‫١ساضز‬ ‫٣ػ٤ز‬٦ٍ‫فال‬ ٦ّ ‫٧بیی‬‫ای‬
٦‫یْذبضچ‬ ٣ ‫١یؿز‬ ‫ىطای٢س٧ب‬ ‫ث٨ج٤ز‬ ٣ ‫ٝسیطیز‬ ٦‫ث‬‫ؾطیـ‬ ‫ؾبظی‬
.‫٧ؿش٢س‬ ‫ٝ٢بؾت‬ ‫اؾز‬ ‫١یبظ‬ ‫ٝ٤ضز‬ ‫ىطای٢س٧ب‬

34. ‫اوری‬‫ن‬‫ف‬‫ع‬‫ج‬‫ر‬‫م‬‫مدل‬
34
‫دوم‬‫فصل‬
‫سشٍیس‬ ‫استاًذاسدّای‬‫هثال‬
‫کاس‬ ٍ ‫کسة‬ ‫فشایٌذ‬ ‫اتَهاسیَى‬
(Business Process Automation (BPA))
‫ّؿت‬ ‫ىطای٢س‬ ٟ٤‫اس٤ٝبؾی‬ ‫اثعاض٧بی‬٣‫سطاّ٢ف‬ ‫ّبض‬‫١یبظی‬ ٣ ٥‫ث٤ز‬ ‫ٕطا‬
.‫١ساض١س‬ ‫زؾشی‬ ‫ىطای٢س٧بی‬ ‫اظ‬ ‫دكشیجب١ی‬ ٦‫ث‬ً‫ال‬٤ٞ‫ٝق‬ ‫اثعاض٧بی‬ ٠‫ای‬
٦‫یْذبضچ‬ ،‫ىطای٢س‬ ‫ٝسٙؿبظی‬ ٘ٝ‫قب‬‫دطزاظقی‬ ٠‫ٍ٤ا١ی‬ ٣ ‫ىطای٢س‬ ‫ؾبظی‬
‫فٞٚیبر‬ ‫ؾغح‬ ‫ٝسیطیز‬ ٣ ‫١ؾبضر‬ ‫اْٝب١بر‬ ‫اؾز‬ ٠ْٞٝ .‫٧ؿش٢س‬
ٟ‫ؾبظٝب‬ .‫ق٤ز‬ ٦‫ٕطىش‬ ‫١ؾط‬ ‫زض‬ ‫اثعاض٧ب‬ ٠‫ای‬ ‫زض‬ ‫١یع‬٦ٍ‫فال‬ ٦ّ ‫٧بیی‬
‫سطاّ٢ف‬ ‫ىطای٢س٧بی‬ ٦‫ث‬‫ٝی‬ ‫زاض١س‬ ‫ا١ؿب١ی‬ ‫زذبٙز‬ ٟ٣‫ثس‬ ‫ٕطا‬‫س٤ا١٢س‬
‫اثعا‬ ٠‫ای‬ ‫اظ‬‫ّ٢٢س‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ض٧ب‬.
‫گشدش‬ ‫هَتَس‬‫کاسی‬
(Workflow Engine)
‫ٕطزـ‬ ‫ٝ٤س٤ض‬ٛ‫١ط‬ ‫ؾط٣یؽ‬ ِ‫ی‬ ‫ّبضی‬‫ایؼبز‬ ‫ثب‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫اىعاضی‬
ٟ‫ظٝب‬ ‫ٝحیظ‬ ِ‫ی‬‫ٕطزـ‬ ‫ٝسیطیز‬ ‫اظ‬ ‫اػطا‬ٟ‫ؾبظٝب‬ ‫ّبضی‬‫٧ب‬
‫ٝی‬ ‫دكشیجب١ی‬‫ٕطزـ‬ ٜ‫ؾیؿش‬ ِ‫ی‬ .‫ّ٢س‬ٟ٤‫اس٤ٝبؾی‬ ‫اثعاض‬ ‫یب‬ ‫ّبضی‬
‫ٕطزـ‬‫ٝی‬ ‫ّبضی‬‫ٕطزـ‬ ‫ٝ٤س٤ض‬ ٠‫چ٢سی‬ ٘ٝ‫قب‬ ‫س٤ا١س‬‫ّبضی‬.‫ثبقس‬
‫ٕطزـ‬ ‫ٝ٤س٤ض‬‫زض‬ ‫ض٣یساز٧ب‬ ٣ ‫٣ؽبیو‬ ،‫اعالفبر‬ ‫ٕطزـ‬ ‫ّبضی‬
‫ّؿت‬ ‫ىطای٢س٧بی‬ ‫سقطیو‬ ‫ثب‬ ٣ ٥‫ّطز‬ ٘‫سؿ٨ی‬ ‫ضا‬ ٟ‫ؾبظٝب‬٣٦ّ ‫ّبضی‬
٦ٝ‫ثط١ب‬‫س٤ٙیس‬ ‫س٤ؾظ‬ ٥‫قس‬ ٦‫اضائ‬ ‫ّبضثطزی‬ ‫٧بی‬٥‫ّ٢٢س‬‫ضا‬ ‫ٝرشٚو‬ ‫٧بی‬
‫ٝی‬ ‫د٤قف‬٦‫یْذبضچ‬ ٦‫ث‬ ‫ز٧س‬‫ثیط٣١ی‬ ٣ ‫زاذٚی‬ ‫ىطای٢س٧بی‬ ‫ؾبظی‬
‫ٝی‬ ِّٞ ٟ‫ؾبظٝب‬٤‫ٝ٢ؾ‬ ٠‫ای‬ ‫ثطای‬ .‫ّ٢س‬٠‫زاقش‬ ٦‫ث‬ ‫١یبظ‬ ً‫ال‬٤ٞ‫ٝق‬ ‫ض‬
‫ٝحیظ‬‫ٕطزـ‬ ٦‫س٤ؾق‬ ‫٧بی‬‫ٝسیطیز‬ .‫اؾز‬ ‫اؾشب١ساضز‬ ‫ّبضی‬
‫ٕطزـ‬‫ٝی‬ ‫ضا‬ ‫ّبضی‬‫ّؿت‬ ‫ىطای٢س‬ ‫ٝسیطیز‬ ‫اظ‬ ‫ثركی‬ ٟ‫س٤ا‬‫٣ّبض‬
٦‫ث‬ .‫ّطز‬ ‫ٝحؿ٤ة‬‫ّؿت‬ ‫ىطای٢س‬ ‫ٝسیطیز‬ ‫زیٖط‬ ‫فجبضر‬٣ِ‫ی‬ ‫ّبض‬
‫ٕطزـ‬ ‫ٝسیطیز‬ ‫ثطای‬ ٦‫اثطٝؼٞ٤ف‬٦‫ث‬ ‫ّبضی‬‫ٝی‬ ‫قٞبض‬‫ثطای‬ ٣ ‫آیس‬
٦‫یْذبضچ‬‫زاضای‬ ‫ىطای٢س٧ب‬ ‫ؾبظی‬.‫اؾز‬ ‫ثیكشطی‬ ‫ٍبثٚیز‬
‫کسة‬ ‫قَاًیي‬ ‫هَتَس‬ٍ‫کاس‬
(Business Rules Engine)
‫ّؿت‬ ٠‫ٍ٤ا١ی‬ ‫ٝ٤س٤ض‬‫ٝسیطیز‬ ‫ػ٨ز‬ ‫ٝ٢بؾت‬ ‫اثعاض٧بی‬ ‫اظ‬ ‫٣ّبض‬
‫ّؿت‬ ٠‫ٍ٤ا١ی‬٣‫ّؿت‬ ٠‫ٍ٤ا١ی‬ .‫اؾز‬ ‫ّبض‬‫دكشیجب١ی‬ ،‫٣ّبض‬٥‫ّ٢٢س‬
‫ؾیبؾز‬‫ض٣ـ‬ ٣ ‫٧ب‬‫ؾبذشبض‬ ٣ ٥‫ث٤ز‬ ٟ‫ؾبظٝب‬ ِ‫ی‬ ‫ذبل‬ ‫٧بی‬
‫ّؿت‬٣‫ٝی‬ ‫ٝكرم‬ ‫ضا‬ ‫ّبض‬٠‫ای‬ .‫١ٞبی٢س‬‫ّؿت‬ ‫ضىشبض‬ ٠‫ٍ٤ا١ی‬٣‫ضا‬ ‫ّبض‬
‫ٝی‬ ‫ٍطاض‬ ‫ذ٤ز‬ ٗ‫ّ٢شط‬ ٣ ‫سبطیط‬ ‫سحز‬‫ن٤ضسی‬ ‫زض‬ .‫ز٧٢س‬٠‫ای‬ ٦ّ
٦‫ث‬ ٠‫ٍ٤ا١ی‬‫ا٧ساه‬ ٦‫ث‬ ‫زؾشیبثی‬ ،‫ق٤١س‬ ‫ٝسیطیز‬ ‫نحیح‬ ‫ن٤ضر‬
٦٢‫٧عی‬ ،٥‫قس‬ ٘‫سؿ٨ی‬ ٟ‫ؾبظٝب‬ ‫ثطای‬‫١یبظٝ٢سی‬ ٣ ‫ّب٧ف‬ ‫٧ب‬‫٧بی‬
‫ٝی‬ ٥‫ثطآ٣ضز‬ ‫ٝ٢غَی‬‫ق٤ز‬.٠‫ٍ٤ا١ی‬ ‫ٝ٤س٤ض‬ ‫اظ‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ٝعایبی‬ ‫اظ‬
‫ّؿت‬٣‫ٝی‬ ‫ّبض‬٦‫ث‬ ٟ‫س٤ا‬٣ ‫اططثركی‬ ،‫چبثْی‬ ‫اىعایف‬ ‫١ؾیط‬ ‫ٝ٤اضزی‬

35. ‫اوری‬‫ن‬‫ف‬‫ع‬‫ج‬‫ر‬‫م‬‫مدل‬
35
‫دوم‬‫فصل‬
‫سشٍیس‬ ‫استاًذاسدّای‬‫هثال‬
٥‫ث٨ط‬٥‫اقبض‬ ‫قيبىیز‬ ٣ ‫طجبر‬ ،٥‫قس‬ ‫اسربش‬ ‫سهٞیٞبر‬ ‫ّیيیز‬ ،‫٣ضی‬
‫ّؿت‬ ٠‫ٍ٤ا١ی‬ ‫ٝ٤س٤ض‬ ‫اظ‬ ٦٢‫ث٨ی‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ثطای‬ .‫١ٞ٤ز‬‫زض‬ ‫٣ّبض‬
٦‫یْذبضچ‬‫ّؿت‬ ٠‫ٍ٤ا١ی‬ ‫ٝ٤س٤ض‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫١یبظ‬ ‫ىطای٢س٧ب‬ ‫ؾبظی‬٣‫ثب‬ ‫ّبض‬
ٜ‫ؾیؿش‬‫ّؿت‬ ‫ىطای٢س٧بی‬ ‫ٝسیطیز‬ ٜ‫ؾیؿش‬ ٟ٤‫٧ٞچ‬ ‫٧بیی‬٣‫ّبض‬‫یب‬
‫ىقبٙیز‬ ‫ثط‬ ‫١ؾبضر‬ ٜ‫ؾیؿش‬‫ّؿت‬ ‫٧بی‬٣.‫ق٤ز‬ ٦‫یْذبضچ‬ ‫ّبض‬
ِ‫یکپاسچ‬‫کاستشد/سشٍیس‬ ‫ساصی‬(Application/Service Integration)
٦‫یْذبضچ‬ٟ‫ٝیب‬ ٘ٝ‫قب‬ ‫ّبضثطز/ؾط٣یؽ‬ ‫ؾبظی‬ْ٘‫دط٣س‬ ٣ ‫اؾشب١ساضز٧ب‬ ،‫اىعاض٧ب‬٦‫یْذبضچ‬ ‫زض‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫٧بیی‬٦ٝ‫ثط١ب‬ ‫ؾبظی‬‫٧بی‬
‫ؾط٣یؽ‬ ٣ ‫ّبضثطزی‬‫ٍطاض‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ٝ٤ضز‬ ‫٧ب‬‫ٝی‬ٟ‫ٝیب‬ ‫ا١٤اؿ‬ ‫ض٣ی‬ ‫ثط‬ ٣ ‫ٕیط١س‬٦‫یْذبضچ‬ ‫اىعاض٧بی‬‫ّبضثطز٧ب/ؾط٣یؽ‬ ‫ؾبظی‬٣ ‫٧ب‬
‫ض٣ـ‬‫ؾط٣یؽ‬ ‫س٤نیو‬ ٣ ‫ّكو‬ ‫٧بی‬.‫زاض١س‬ ‫سٞطّع‬ ‫٧ب‬
‫جذٍل‬2-6‫هثال‬ِ‫یکپاسچ‬ ‫استاًذاسدّای‬ ٍ ‫اتضاسّا‬ ‫اص‬ ‫ّایی‬‫سشٍیس‬ /‫کاستشد‬ ‫ساصی‬
‫سشٍیس‬ ‫استاًذاسدّای‬‫هثال‬
‫هیاى‬‫پیام‬ ‫افضاس‬‫گشا‬
(Message Oriented Middleware (MOM))
ٟ‫ٝیب‬ ٠‫ای‬ ‫زض‬ٛ‫دیب‬ ‫اظ‬ ‫اىعاض‬٦‫ث‬ ‫٧ب‬‫ٝی‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ٝطّعی‬ ‫ا١شعاؿ‬ ٟ‫ف٢٤ا‬-
٥‫ىطؾش٢س‬ ٣ ‫ق٤ز‬٥‫ٕیط١س‬ ٣ ‫٧ب‬‫ٝی‬ ‫٧ب‬٦‫ث‬ ٛ‫دیب‬ ٗ‫سجبز‬ ‫ثب‬ ‫س٤ا١٢س‬‫ن٤ضر‬
ِ‫ی‬ ِٛ‫دیب‬ .‫ّ٢٢س‬ ‫ثطٍطاض‬ ‫اضسجبط‬ ‫یْسیٖط‬ ‫ثب‬ ٛ‫١ب٧ٖٞب‬ ٣ ٜ‫میطٝؿشَی‬
‫ٝی‬ ٥‫ىطؾش٢س‬‫زض‬ .‫ق٤ز‬ ‫زضیبىز‬ ٥‫ٕیط١س‬ ‫چ٢س‬ ‫یب‬ ِ‫ی‬ ‫س٤ؾظ‬ ‫س٤ا١س‬
‫اٖٙ٤ی‬ ٛ‫دیب‬ ٗ‫سجبز‬ ٜ‫ؾیؿش‬‫نو‬ ‫٧بی‬‫ث٢سی‬(Queuing)‫١بقط‬ ٣-
‫ٝشَبضی‬(Publish-subscribe)٦‫ث‬‫ٝی‬ ٦‫ٕطىش‬ ‫ّبض‬‫ثطای‬ .‫ق٤ز‬
ٟ‫ٝیب‬ٛ‫دیب‬ ‫اىعاض‬٥‫دیبز‬ ‫ٕطا‬‫ؾبظی‬‫قطّز‬ ‫س٤ؾظ‬ ‫ٝرشٚيی‬ ‫٧بی‬‫٧بی‬
.‫اؾز‬ ٥‫قس‬ ٦‫اضائ‬ ‫ٝرشٚو‬
(Advanced Message Queuing Protocol) AMQP
ْ٘‫دط٣س‬AMQP٦ّ ‫اؾز‬ ‫ّبضثطز‬ ٦‫الی‬ ‫ثطای‬ ‫ثبظ‬ ‫اؾشب١ساضز‬ ْ٘‫دط٣س‬ ِ‫ی‬
ٟ‫ٝیب‬ ‫زض‬ٛ‫دیب‬ ‫اىعاض٧بی‬‫ٝی‬ ‫ٍطاض‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ٝ٤ضز‬ ‫ٕطا‬‫ا‬ .‫ٕیطز‬‫٣یػٕی‬ ‫ظ‬‫ثبضظ‬ ‫٧بی‬
‫ٝی‬ ْ٘‫دط٣س‬ ٠‫ای‬ٛ‫دیب‬ ٦‫ث‬ ٟ‫س٤ا‬‫نو‬ ،ٟ‫ث٤ز‬ ‫ٕطا‬٦‫ث‬ ٦‫(١َغ‬ ‫ٝؿیطیبثی‬ ،‫ث٢سی‬
‫١بقط‬ ‫یب‬ ٦‫١َغ‬-‫ایؼبز‬ ‫ثطای‬ .‫ثطز‬ ٛ‫١ب‬ ‫اٝ٢یز‬ ٣ ٟ‫اعٞی٢ب‬ ‫ٍبثٚیز‬ ،)‫ٝشَبضی‬
‫اىعاض‬ ٛ‫١ط‬ ٣‫ز‬ ‫یب‬ ‫ٝرشٚو‬ ٘ٝ‫فب‬ ٜ‫ؾیؿش‬ ٣‫(ز‬ ‫ى٢بض٣ی‬ ٣‫ز‬ ٠‫ثی‬ ‫اضسجبط‬
٦‫ث‬ ٦ّ ٜ‫ؾیؿش‬ ٣‫ز‬ ٠‫ثی‬ ‫اضسجبط‬ ‫ایؼبز‬ ،)‫ٝرشٚو‬ٟ‫٧ٞعٝب‬ ‫ن٤ضر‬‫زؾشطؼ‬ ‫زض‬
،‫١یؿش٢س‬‫نو‬ٛ‫دیب‬ ‫ٝسیطیز‬ ٣ ‫ث٢سی‬ٜ‫ؾیؿش‬ ٠‫ثی‬ ‫اضسجبعی‬ ‫٧بی‬٣ ‫٧ب‬
٥‫دبیٖب‬ ِ‫سطاىی‬ ‫ثبض‬ ‫ّب٧ف‬٥‫زاز‬‫ٝی‬ ‫٧ب‬.‫١ٞ٤ز‬ ٥‫اؾشيبز‬ ْ٘‫دط٣س‬ ٠‫ای‬ ‫اظ‬ ٟ‫س٤ا‬
ٛ‫١ط‬ ‫س٤ؾظ‬ ْ٘‫دط٣س‬ ٠‫ای‬٠‫ٝش‬ ‫اىعاض٧بی‬ٟ٤‫٧ٞچ‬ ‫ثبظی‬Rabbit MQ
٥‫دیبز‬.‫اؾز‬ ٥‫قس‬ ‫ؾبظی‬
(MQ Telemetry Transport) MQTT
ْ٘‫دط٣س‬MQTT‫ز٣ضؾ٢ؼی‬ ٌ‫عطی‬ ‫اظ‬ ٛ‫دیب‬ ٗ‫ا١شَب‬ ‫ٝق٢بی‬ ٦‫ث‬
(Telemetry)‫نو‬ ٣‫اؾشب١ساضز‬ ْ٘‫دط٣س‬ ٠‫ای‬ .‫اؾز‬ ‫ث٢سی‬ISO٣ ٥‫ث٤ز‬
٦‫ث‬ٛ‫دیب‬ ٗ‫ا١شَب‬ ِ‫ی‬ ‫ن٤ضر‬‫١بقط‬-ِ‫ؾج‬ ‫ثؿیبض‬ ‫ٝشَبضی‬‫عطاحی‬ ،ٟ‫٣ظ‬٥‫قس‬
.‫اؾز‬MQTT‫ٝ٤ٍقیز‬ ٦‫ث‬ ٗ‫اسهب‬ ‫ثطای‬٦‫ث‬ ٦ّ ‫ز٣ضزؾشی‬ ‫ْٝب١ی‬ ‫٧بی‬
١‫آ‬ ‫زض‬ ٦ْ‫قج‬ ‫ثب١س‬ ‫د٨٢بی‬ ‫یب‬ ‫زاضز‬ ‫١یبظ‬ ‫ّٞی‬ ٦‫حبىؾ‬،‫اؾز‬ ‫اضظقٞ٢س‬ ‫ثؿیبض‬ ‫٨ب‬
ٗ‫اسهب‬ ْ٘‫دط٣س‬ ِ‫ی‬ ْ٘‫دط٣س‬ ٠‫ای‬ ‫حَیَز‬ ‫زض‬ .‫اؾز‬ ‫ؾ٤زٝ٢س‬ ٣ ‫ٝؤطط‬
٠‫ٝبقی‬ ٦‫ث‬ ٠‫اقیب/ٝبقی‬ ‫ای٢شط١ز‬(M2M)‫اؾز‬.
(eXtensible Messaging and Presence Protocol) XMPP
ْ٘‫دط٣س‬XMPPٛ‫دیب‬ ْ٘‫(دط٣س‬‫ٕؿشطـ‬ ‫حض٤ض‬ ٣ ‫ضؾب١ی‬ِ‫ی‬ )‫دصیط‬
‫ثط‬ ‫ٝجش٢ی‬ ‫اضسجبعی‬ ْ٘‫دط٣س‬XMLٟ‫ٝیب‬ ‫ثطای‬‫اىعاض‬ٛ‫دیب‬ ‫٧بی‬‫ٕطا‬٠‫ای‬ .‫اؾز‬

36. ‫اوری‬‫ن‬‫ف‬‫ع‬‫ج‬‫ر‬‫م‬‫مدل‬
36
‫دوم‬‫فصل‬
‫سشٍیس‬ ‫استاًذاسدّای‬‫هثال‬
٠‫ٝش‬ ٠ٞ‫ا١ؼ‬ ‫س٤ؾظ‬ ْ٘‫دط٣س‬‫ثبظ‬Jabberٛ‫دیب‬ ‫ثطای‬٦‫ث‬ ِ‫١عزی‬ ‫ز٧ی‬
ٔ١‫ثالزض‬(Near-real-time)‫حض٤ض‬ ‫اعالفبر‬ ،(Presence
information)‫سٞبؼ‬ ‫ى٨طؾز‬ ٣‫٧ب‬(Contact list)٥‫زاز‬ ٦‫س٤ؾق‬٥‫قس‬
ٜ‫ؾیؿش‬ ‫زض‬ ْ٘‫دط٣س‬ ٠‫ای‬ ‫اظ‬ .‫اؾز‬‫سٞبؼ‬ ،‫ٕط٣٧ی‬ ‫چز‬ ‫٧بی‬‫٧بی‬٣ ‫ن٤سی‬
‫ٝی‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫سه٤یطی‬.‫ق٤ز‬
(Java Message Service) JMS
JMSِ‫ی‬APIٟ‫ٝیب‬ ‫ثطای‬ٛ‫دیب‬ ‫اىعاض٧بی‬٦ٝ‫ثط١ب‬ ‫ٝحیظ‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫ٕطا‬‫ؾبظی‬
Java EE٠‫ای‬ .‫اؾز‬ ٥‫ّطز‬ ٜ٧‫ىطا‬ ‫ضا‬ ٟ‫آ‬API‫ٝی‬ ٜ٧‫ىطا‬ ‫ضا‬ ٟ‫اْٝب‬ ٠‫ای‬‫ّ٢س‬
٦‫ٝؤٙي‬ ٦ّ٦ٝ‫ثط١ب‬ ‫٧بی‬‫س٤ظیـ‬ ‫ّبضثطزی‬ ‫٧بی‬٦‫ث‬ ٥‫قس‬٘‫ٍبث‬ ،ٛ‫١ب٧ٖٞب‬ ‫ن٤ضر‬
‫افشٞب‬.‫ّ٢٢س‬ ‫ثطٍطاض‬ ‫اضسجبط‬ ٠ٝ‫ا‬ ٣ ‫ز‬JMSٛ‫دیب‬ ‫ٍبٙت‬٦ٙ‫ٝجبز‬ ‫ثبیس‬ ٦ّ ‫٧بیی‬
‫١ٞی‬ ‫ٝكرم‬ ‫ضا‬ ‫ق٤١س‬٘ٝ‫سقب‬ ‫ؾغح‬ ٠‫ث٢بثطای‬ .‫ّ٢س‬.‫١ساضز‬ ‫ثبالیی‬ ‫دصیطی‬
IBM MQ
MQٟ‫ٝیب‬ ِ‫ی‬‫اىعاض‬ٛ‫دیب‬ ‫٧بی‬‫قطّز‬ ‫س٤ؾظ‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫ٕطا‬IBM‫ثطای‬
٦‫یْذبضچ‬٦ٝ‫ثط١ب‬ ‫ؾبظی‬‫س٤ظیـ‬ ‫ّبضثطزی‬ ‫٧بی‬‫ٝرشٚو‬ ‫ؾْ٤٧بی‬ ‫ض٣ی‬ ‫ثط‬ ٥‫قس‬
.‫اؾز‬ ٥‫قس‬ ٦‫اضائ‬MQ‫نو‬ ‫اظ‬‫ٝی‬ ٥‫اؾشيبز‬ ٛ‫دیب‬ ‫ث٢سی‬‫ٝی‬ ٥‫اػبظ‬ ٣ .‫ّ٢س‬‫ز٧س‬
٦ٝ‫ثط١ب‬ ٦ّ‫س٤ظیـ‬ ‫ّبضثطزی‬ ‫٧بی‬٦‫ث‬ ٥‫قس‬ٝ‫ا‬ ‫ن٤ضر‬‫اضسجبط‬ ‫یْسیٖط‬ ‫ثب‬ ٠
.‫ّ٢٢س‬ ‫ثطٍطاض‬
(Microsoft Message Queue) MSMQ
MSMQ٥‫دیبز‬ ِ‫ی‬‫نو‬ ‫اظ‬ ‫ؾبظی‬‫قطّز‬ ‫س٤ؾظ‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ٛ‫دیب‬ ‫ث٢سی‬
Microsoftٜ‫ؾیؿش‬ ‫ض٣ی‬ ‫ثط‬ ٣ ‫اؾز‬ ٥‫قس‬ ٥‫زاز‬ ٦‫س٤ؾق‬٘ٝ‫فب‬‫٣ی٢س٣ظ‬ ‫٧بی‬
.‫اؾز‬ ٥‫قس‬ ‫ٝؿشَط‬
‫هیاى‬ُ‫داد‬ ‫افضاس‬-‫هحَس‬
(Data-Centric Middleware)
ٟ‫ٝیب‬ ‫زض‬‫اىعاض‬٥‫زاز‬ ‫٧بی‬-٥‫زاز‬ ٦‫ٝحيؾ‬ ‫اظ‬ ‫ٝح٤ض‬(Data
Container)٦‫ث‬ ُ‫ٝكشط‬‫ٝی‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ٝطّعی‬ ‫ا١شعاؿ‬ ٟ‫ف٢٤ا‬.‫ق٤ز‬
٥‫زاز‬ ٠‫١٤قش‬ ‫ثب‬ ٥‫ٕیط١س‬ ٣ ٥‫ىطؾش٢س‬٦‫ٝحيؾ‬ ‫زض‬ ‫٧ب‬‫اظ‬ ٟ‫ذ٤ا١س‬ ٣ ‫٧ب‬
‫ٝی‬ ‫ثطٍطاض‬ ‫اضسجبط‬ ‫یْسیٖط‬ ‫ثب‬ ‫آ١٨ب‬ٜ‫ؾیؿش‬ ٠‫ا٣ٙی‬ ‫اظ‬ .‫ّ٢٢س‬‫٧بی‬
٥‫زاز‬-‫ٝی‬ ‫ٝح٤ض‬ٜ‫ؾیؿش‬ ٦‫ث‬ ٟ‫س٤ا‬‫س٤ظیـ‬ ُ‫ٝكشط‬ ٦‫حبىؾ‬ ‫ثب‬ ‫٧بی‬-
ٜ‫ؾیؿش‬ ٠‫ای‬ ‫اظ‬ ‫زیٖطی‬ ٦١٤ٞ١ .‫ّطز‬ ٥‫اقبض‬ ٥‫قس‬‫٧ب‬‫ىضبی‬ ٛ٤٨‫ٝي‬
‫اؾز‬ ٥‫قس‬ ‫ٝغطح‬ ‫ٙی٢سا‬ ٟ‫ظثب‬ ‫س٤ؾظ‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ٘‫سبد‬.
‫تَصیغ‬ ‫سشٍیس‬ُ‫داد‬(Data Distribution Service(DDS))
ٟ‫ٝیب‬٥٣‫ٕط‬ ‫س٤ؾظ‬ ٦ّ ٥‫زاز‬ ‫س٤ظیـ‬ ‫ؾط٣یؽ‬ ‫اىعاض‬OMG٥‫قس‬ ‫س٤نیو‬
‫١بقط‬ ‫اضسجبعبر‬ ٟ‫اْٝب‬ ،‫اؾز‬-٥‫زاز‬ ،‫ٝشَبضی‬-‫ثطای‬ ‫ضا‬ ٔ١‫ثالزض‬ ٣ ‫ٝح٤ض‬
٥‫ٕؿشطز‬ ‫ؾغح‬‫ٝحیظ‬ ‫اظ‬ ‫ای‬‫ٝحبؾجبسی‬ ‫٧بی‬‫ٝی‬ ٜ٧‫ىطا‬ٟ‫ٝیب‬ ٠‫ای‬ .‫ّ٢س‬‫اىعاض‬
٤ْ‫ؾ‬ ٣ ‫ٝ٤ٍقیز‬ ‫اظ‬ َ٘‫ٝؿش‬ ٣ ٥‫ّطز‬ ٥‫اؾشيبز‬ ِ‫ی‬ ٦‫ث‬ ِ‫ی‬ ‫اضسجبعی‬ ٗ‫ٝس‬ ‫اظ‬
ٗ‫ؾب‬ ‫زض‬ .‫اؾز‬‫َٝیبؼ‬ ‫اذیط‬ ‫٧بی‬‫زض‬ ٥‫زاز‬ ‫س٤ظیـ‬ ‫ؾط٣یؽ‬ ‫ّبضایی‬ ٣ ‫دصیطی‬
ٜ‫ؾیؿش‬ ٣ ‫ػ٨ب١ی‬ ٦ْ‫قج‬ ‫ؾغح‬٥‫ّطز‬ ‫دیسا‬ ‫اىعایف‬ ‫٣ؾیـ‬ ‫َٝیبؼ‬ ‫٧بی‬
.‫اؾز‬OpenDDS،Connext DDS٣Vortex OpenSplice
ٞ١٦١٤.‫٧ؿش٢س‬ ٥‫زاز‬ ‫س٤ظیـ‬ ‫ؾط٣یؽ‬ ‫اظ‬ ‫٧بیی‬
‫ساصهاًی‬ ‫سشٍیس‬ ُ‫گزسگا‬
(Enterprise Service Bus(ESB))
ٟ‫ٝیب‬ ‫ؾبظٝب١ی‬ ‫ؾط٣یؽ‬ ٥‫ٕصضٕب‬‫اظ‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫اىعاضی‬
‫١یبظٝ٢سی‬٦‫یْذبضچ‬ ‫ٝب١٢س‬ ‫٧بیی‬‫ؾط٣یؽ‬ ‫ؾبظی‬،‫اٝ٢یز‬ ،‫٧ب‬
Mule ESB
‫قطّز‬ :٥‫ّ٢٢س‬ ‫س٤ٙیس‬MuleSoft
:‫ٝؼ٤ظ‬٦‫١ؿر‬ ‫ثطای‬ ‫اذشهبنی‬ ٦١‫دط٣ا‬‫اذشهبنی‬ ‫٧بی‬
٦ٝ‫ثط١ب‬ ٟ‫ظثب‬:‫ؾبظی‬Java
ٜ‫ؾیؿش‬ ‫اظ‬ َ٘‫ٝؿش‬ :٘ٝ‫فب‬ ٜ‫ؾیؿش‬٘ٝ‫فب‬

37. ‫اوری‬‫ن‬‫ف‬‫ع‬‫ج‬‫ر‬‫م‬‫مدل‬
37
‫دوم‬‫فصل‬
‫سشٍیس‬ ‫استاًذاسدّای‬‫هثال‬
‫ٝی‬ ‫دكشیجب١ی‬ ‫اضسجبعبر‬ ‫ٝسیطیز‬ ٣ ‫ؾط٣یؽ‬ ٗ‫ّ٢شط‬ ،‫ٝسیطیز‬.‫ّ٢س‬
‫ٕصضٕب‬ ‫ٝ٢ؾ٤ض‬ ٠‫ای‬ ‫ثطای‬‫ٝطث٤ط‬ ‫اؾشب١ساضز٧بی‬ ‫ؾبظٝب١ی‬ ‫ؾط٣یؽ‬ ٥
ٟ‫ٝیب‬ ٦‫ث‬‫اىعاض‬ٛ‫دیب‬ ‫٧بی‬‫٣ة‬ ،‫ٕطا‬‫ؾط٣یؽ‬٥‫زاز‬ ٘‫سجسی‬ ,‫٧ب‬،‫٧ب‬
٦ٝ‫ثط١ب‬ ٠‫ثی‬ ‫سقبٝالر‬ ‫٧ٞب٧٢ٖی‬ ٣ ‫٧٤قٞ٢س‬ ‫ٝؿیطیبثی‬‫ثب‬ ‫٧ب‬
‫سطاّ٢ف‬ ‫یْذبضچٖی‬ ‫اظ‬ ‫دكشیجب١ی‬٦‫ث‬ ٣ ٥‫ّطز‬ ‫سطّیت‬ ٜ٧‫ثب‬ ‫ضا‬ ‫٧ب‬
‫ٝی‬ ‫ّبض‬‫ٕیطز‬.
JBoss ESB
‫قطّز‬ :٥‫ّ٢٢س‬ ‫س٤ٙیس‬Red Hat
:‫ٝؼ٤ظ‬GNU Lesser General Public License
٦ٝ‫ثط١ب‬ ٟ‫ظثب‬:‫ؾبظی‬Java
ٜ‫ؾیؿش‬ ‫اظ‬ َ٘‫ٝؿش‬ :٘ٝ‫فب‬ ٜ‫ؾیؿش‬٘ٝ‫فب‬
OpenESB
٠ٞ‫ا١ؼ‬ :٥‫ّ٢٢س‬ ‫س٤ٙیس‬OpenESB
:‫ٝؼ٤ظ‬CDDL
٦ٝ‫ثط١ب‬ ٟ‫ظثب‬:‫ؾبظی‬Java
ٜ‫ؾیؿش‬ ‫اظ‬ َ٘‫ٝؿش‬ :٘ٝ‫فب‬ ٜ‫ؾیؿش‬٘ٝ‫فب‬
Petals ESB
ٛ٤‫ّ٢ؿطؾی‬ :٥‫ّ٢٢س‬ ‫س٤ٙیس‬OW2
:‫ٝؼ٤ظ‬LGPL 2.0
٦ٝ‫ثط١ب‬ ٟ‫ظثب‬:‫ؾبظی‬Java
ٜ‫ؾیؿش‬ ‫اظ‬ َ٘‫ٝؿش‬ :٘ٝ‫فب‬ ٜ‫ؾیؿش‬٘ٝ‫فب‬
ServiceMix
‫قطّز‬ :٥‫ّ٢٢س‬ ‫س٤ٙیس‬Apache Software Foundation
:‫ٝؼ٤ظ‬Apache License 2.0
٦ٝ‫ثط١ب‬ ٟ‫ظثب‬:‫ؾبظی‬Java
ٜ‫ؾیؿش‬ ‫اظ‬ َ٘‫ٝؿش‬ :٘ٝ‫فب‬ ٜ‫ؾیؿش‬٘ٝ‫فب‬
IBM Integration Bus
‫قطّز‬ :٥‫ّ٢٢س‬ ‫س٤ٙیس‬IBM
‫اذشهبنی‬ ٦١‫دط٣ا‬ :‫ٝؼ٤ظ‬
٦ٝ‫ثط١ب‬ ٟ‫ظثب‬:‫ؾبظی‬Java،ESQL،C++،Visual Basic .NET
ٜ‫ؾیؿش‬ ‫اظ‬ َ٘‫ٝؿش‬ :٘ٝ‫فب‬ ٜ‫ؾیؿش‬٘ٝ‫فب‬
Microsoft BizTalk Server
‫قطّز‬ :٥‫ّ٢٢س‬ ‫س٤ٙیس‬Microsoft
‫اذشهبنی‬ ٦١‫دط٣ا‬ :‫ٝؼ٤ظ‬
:٘ٝ‫فب‬ ٜ‫ؾیؿش‬Windows
‫ضیء‬ ‫دسخَاست‬ ‫دالل‬
(Object Request Broker(ORB))
‫س٤ظیـ‬ ‫اقیبء‬ ٟ‫آ‬ ‫اظ‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ثب‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫ى٢ب٣ضی‬٥‫ضا‬ ‫اقیبء‬ ‫ثب‬ ٥‫قس‬
‫ٝی‬ ٥‫زاز‬ ٗ‫سجبز‬ ٣ ٥‫ّطز‬ ‫ثطٍطاض‬ ‫اضسجبط‬ ‫ز٣ض‬.‫ّ٢٢س‬ORB٥‫دیبز‬‫ؾبظی‬
‫ٝحه٤ضؾبظی‬ ‫ضا‬ ‫اقیبء‬‫ٝی‬ ٥‫اػبظ‬ ٟ‫ّبضثطا‬ ٦‫ث‬ ٣ ٥‫ّطز‬‫ثب‬ ٦ّ ‫ز٧س‬
‫٣اؾظ‬ ٦‫ث‬ ‫زؾشطؾی‬‫اظ‬ ‫یْی‬ ‫٣ٍشی‬ .‫ثذطزاظ١س‬ ‫ّبضثطز٧ب‬ ٦‫س٤ؾق‬ ٦‫ث‬ ‫٧ب‬
٦‫ٝؤٙي‬‫ؾط٣یؽ‬ ‫اظ‬ ‫ثر٤ا٧س‬ ‫ّبضثطز٧ب‬ ‫٧بی‬‫س٤ؾظ‬ ٥‫قس‬ ٜ٧‫ىطا‬ ‫٧بی‬
ِ‫ی‬ ‫ثبیس‬ ‫اثشسا‬ ‫ّ٢س‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫زیٖطی‬ ‫قیء‬‫ٝصّ٤ض‬ ‫قیء‬ ‫اظ‬ ‫اضػبؿ‬
est Broker Architecture) CORBA(Common Object Requ
‫ٝقٞبضی‬CORBA٥٣‫ٕط‬ ‫س٤ؾظ‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫اؾشب١ساضزی‬OMG٥‫قس‬ ‫ٝقطىی‬
‫ٝی‬ ٥‫اػبظ‬ ٣٦‫ٝؤٙي‬ ‫ز٧س‬ٛ‫١ط‬ ‫٧بی‬ٟ‫ظثب‬ ‫ثب‬ ٦ّ ‫اىعاضی‬٦ٝ‫ثط١ب‬ ‫٧بی‬‫ؾبظی‬
‫ٝرشٚو‬‫ٝی‬ ‫اػطا‬ ‫ٝرشٚو‬ ‫ؾْ٤٧بی‬ ‫ض٣ی‬ ‫ثط‬ ٣ ٥‫قس‬ ٦‫١٤قش‬‫ثب‬ ‫ق٤١س‬
.‫ّ٢٢س‬ ٘ٝ‫سقب‬ ‫یْسیٖط‬
(Component Object Model) COM
‫قطّز‬ ‫س٤ؾظ‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫ثبی٢طی‬ ‫٣اؾظ‬ ‫اؾشب١ساضز‬Microsoft‫ثطای‬
٠‫ای‬ .‫اؾز‬ ٥‫قس‬ ‫ٝقطىی‬ ٦‫ٝؤٙي‬ ‫ثط‬ ‫ٝجش٢ی‬ ‫ّبضثطز٧بی‬ ‫ؾبذز‬ ٣ ‫عطاحی‬

38. ‫اوری‬‫ن‬‫ف‬‫ع‬‫ج‬‫ر‬‫م‬‫مدل‬
38
‫دوم‬‫فصل‬
‫سشٍیس‬ ‫استاًذاسدّای‬‫هثال‬
٥‫آ٣ضز‬ ‫ثسؾز‬ٟ‫آ‬ ‫س٤ؾظ‬ ٥‫قس‬ ٜ٧‫ىطا‬ ‫ٝشس٧بی‬ ٟ‫آ‬ ‫اؾبؼ‬ ‫ثط‬ ٣
‫قیء‬‫انٚی‬ ٦‫٣ؽیي‬ .‫ّ٢س‬ ‫ىطاذ٤ا١ی‬ ‫ضا‬ORBٜ‫سهٞی‬‫زض‬ ‫ٕیطی‬
‫اظ‬ ‫ّبضثطز٧ب‬ ‫اضسجبط‬ ‫ثطٍطاضی‬ ٣ ‫١ؾط‬ ‫ٝ٤ضز‬ ‫اقیبء‬ ٦‫ث‬ ‫اضػبؿ‬ ‫ٝ٤ضز‬
‫زض‬ .‫اؾز‬ ‫اقیبء‬ ٠‫ای‬ ‫اضسجبط‬ ٌ‫عطی‬ORB‫ىطاذ٤ا١ی‬ ْ٘‫دط٣س‬ ‫اظ‬
‫ز٣ض‬ ٥‫ضا‬ ‫اظ‬ ٦‫ض٣ی‬(RPC)‫ٝی‬ ٥‫اؾشيبز‬‫ضا‬ ‫ْٝب١ی‬ ‫قيبىیز‬ ٦ّ ‫ق٤ز‬
‫ثطای‬ORB‫ٝی‬ ٜ٧‫ىطا‬.‫ّ٢س‬
٦‫ث‬ ‫اؾشب١ساضز‬‫ىطای٢سی‬ ٠‫ثی‬ ‫اضسجبعبر‬ ‫س٤ا١ٞ٢سؾبظی‬ ‫ٝ٢ؾ٤ض‬‫اقیبء‬ ‫ایؼبز‬ ٣
ٟ‫ظثب‬ ‫اظ‬ ‫ظیبزی‬ ‫سقساز‬ ‫زض‬ ‫د٤یب‬٦ٝ‫ثط١ب‬ ‫٧بی‬٦‫ٕطىش‬ ‫ٍطاض‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ٝ٤ضز‬ ‫ؾبظی‬
٦‫ٝؤٙي‬ .‫اؾز‬‫٧بی‬COM‫زض‬ ‫ىطای٢سی‬ ٠‫ثی‬ ‫اضسجبعبر‬ ‫ثطٍطاضی‬ ‫ثطای‬ ‫س٢٨ب‬
‫ٝی‬ ‫ٍطاض‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ٝ٤ضز‬ ‫ّبٝذی٤سط‬ ِ‫ی‬ ‫ىطای٢س٧بی‬ ٥‫ٝحس٣ز‬.‫ٕیط١س‬COM
٦‫ث‬‫ى٢ب٣ضی‬ ‫اظ‬ ‫ثؿیبضی‬ ٦‫دبی‬ ٟ‫ف٢٤ا‬‫قطّز‬ ‫٧بی‬Microsoft‫ٝب١٢س‬
COM+،DCOM،OLE،OLE Automation٣ActiveX‫ٝحؿ٤ة‬
‫ٝی‬.‫ق٤ز‬
Model) DCOM(Distributed Component Object
٦‫س٤ؾق‬‫اظ‬ ‫ای‬COM‫ٝی‬ ٥‫اػبظ‬ ٦ّ ‫اؾز‬٦‫ٝؤٙي‬ ‫ز٧س‬‫٧بی‬COM‫زض‬
٦ّ ‫اؾز‬ ‫حبٙی‬ ‫زض‬ ٠‫ای‬ .‫ّ٢٢س‬ ‫ثطٍطاض‬ ‫اضسجبط‬ ‫یْسیٖط‬ ‫ثب‬ ٦ْ‫قج‬ ٥‫ٝحس٣ز‬
٦‫ٝؤٙي‬‫٧بی‬COM٥‫ٝحس٣ز‬ ‫زض‬ ‫ىطای٢سی‬ ٠‫ثی‬ ‫اضسجبعبر‬ ‫ثطٍطاضی‬ ‫ثطای‬ ‫س٢٨ب‬
‫ٝی‬ ‫ٍطاض‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ٝ٤ضز‬ ‫ّبٝذی٤سط‬ ِ‫ی‬ ‫ىطای٢س٧بی‬.‫ٕیط١س‬
ِ‫سٍی‬ ‫فشاخَاًی‬‫دٍس‬ ُ‫سا‬
(Remote Procedure Call(RPC))
ٟ‫ٝیب‬ ِ‫ی‬ ٟ‫آ‬ ‫زض‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫دط٣سْٚی‬‫ٝی‬ ٥‫اػبظ‬ ‫اىعاض‬ِ‫ی‬ ٦ّ ‫ز٧س‬
‫ٝی‬ ‫اػطا‬ ‫ٝحٚی‬ ‫ّبٝذی٤سط‬ ‫ض٣ی‬ ‫ثط‬ ٦ّ ‫٧ٞب١غ٤ض‬ ٦‫ض٣ی‬‫ض٣ی‬ ‫ثط‬ ‫ق٤ز‬
‫آزضؼ‬ ‫ىضبی‬‫ّبٝذی٤سط‬ ‫ض٣ی‬ ‫ثط‬ ً‫ال‬٤ٞ‫ٝق‬ ٦ّ( ‫زیٖطی‬ ‫ز٧ی‬
٦ْ١‫آ‬ ٟ٣‫ثس‬ ،‫ق٤ز‬ ‫اػطا‬ )‫زاضز‬ ‫ٍطاض‬ ُ‫ٝكشط‬ ٦ْ‫قج‬ ‫زض‬ ‫زیٖطی‬
٦ٝ‫ثط١ب‬‫ؾبظ‬٥‫دیبز‬ ‫ضا‬ ٟ‫آ‬ ‫زض‬ ‫ز٣ض‬ ٥‫ضا‬ ‫سقبٝالر‬ ‫ػعئیبر‬ ً‫ب‬‫نطیح‬‫ؾبظی‬
‫ٝكشطی‬ ‫سقبٝالر‬ ‫اظ‬ ‫قْٚی‬ ْ٘‫دط٣س‬ ٠‫ای‬ .‫١ٞبیس‬-‫اؾز‬ ‫ذسٝشٖعاض‬
ٜ‫ؾیؿش‬ ٌ‫عطی‬ ‫اظ‬ ً‫ب‬‫١٤ف‬ ٦ّ٦‫ث‬ ٣ ٛ‫دیب‬ ٗ‫اضؾب‬ ‫٧بی‬‫ن٤ضر‬
‫زضذ٤اؾز‬-٥‫دیبز‬ ‫دبؾد‬‫ٝی‬ ٣ ٥‫قس‬ ‫ؾبظی‬‫یب‬ ٛ‫٧ٖٞب‬ ‫س٤ا١س‬
‫ثبقس‬ ٛ‫میط٧ٖٞب‬
RPC-XML
٥‫دیبز‬ ‫ثطای‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫دط٣سْٚی‬‫ىطا‬ ‫ؾبظی‬‫ذ٤ا١ی‬‫اظ‬ ‫٧ب‬XMLٗ‫ا١شَب‬ ‫ثطای‬ ٣
‫اظ‬ ‫آ١٨ب‬HTTP‫ٝی‬ ٥‫اؾشيبز‬.‫ّ٢س‬
(Wireless Application Protocol) SOAP
٦‫ث٨ج٤زیبىش‬ ٦‫١ؿر‬XML-RPC٥‫دیبز‬ ‫ثطای‬ ٦ّ ‫اؾز‬‫ىطاذ٤ا١ی‬ ‫ؾبظی‬‫اظ‬ ‫٧ب‬
XML‫اظ‬ ‫آ١٨ب‬ ٗ‫ا١شَب‬ ‫ثطای‬ ٣HTTP‫ٝی‬ ٥‫اؾشيبز‬٦‫ث‬ .‫ّ٢س‬،‫زیٖط‬ ‫فجبضر‬
SOAP‫ثط‬ ‫ٝجش٢ی‬ ‫ز٣ض‬ ٥‫ضا‬ ٦‫ض٣ی‬ ‫ىطاذ٤ا١ی‬HTTP/XML‫ثطای‬ ‫ضا‬
‫٣ة‬‫ؾط٣یؽ‬‫ٝی‬ ٜ٧‫ىطا‬ ‫٧ب‬.‫ّ٢س‬
RPC-JSON
‫ػبیٖعی٢ی‬ ‫ثطای‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫دط٣سْٚی‬XML-RPC٣SOAP‫زض‬ ٣ ٥‫قس‬ ٦‫اضائ‬
‫اظ‬ ٟ‫آ‬JSON.‫اؾز‬ ٥‫قس‬ ٥‫اؾشيبز‬
JSON(JavaScript Object Notation)‫ثب‬ ‫ثبظ‬ ‫اؾشب١ساضز‬ ِ‫ی‬
‫ٝی‬ .‫اؾز‬ ٠‫ٝبقی‬ ٣ ٟ‫ا١ؿب‬ ‫ثطای‬ ‫ذ٤ا١ب‬ ‫ؾبذشبضی‬٣ ‫اعالفبر‬ ٟ‫س٤ا‬
٥‫زاز‬٥‫زاز‬ ٦ٚٞ‫ػ‬ ‫اظ‬ ‫ٝرشٚو‬ ‫٧بی‬٥‫دبیٖب‬ ِ‫ی‬ ‫٧بی‬٥‫اؾشيبز‬ ‫ثب‬ ‫ضا‬ ٥‫زاز‬JSON
.‫ّطز‬ َ٘‫ٝ٢ش‬ ‫ٝرشٚو‬ ٘ٝ‫ف٤ا‬ ٠‫ثی‬
WSP-JSON
ْ٘‫دط٣س‬ ٦‫ٝكبث‬ ٦ّ ‫٣ة‬ ‫ثط‬ ‫ٝجش٢ی‬ ‫اؾز‬ ‫دط٣سْٚی‬JSON-RPC‫اظ‬JSON
‫ٝی‬ ٥‫اؾشيبز‬‫زض‬ ‫ؾط٣یؽ‬ ‫س٤نیيبر‬ ‫٣ػ٤ز‬ ٛ‫فس‬ ٘‫زٙی‬ ٦‫ث‬ .‫ّ٢س‬JSON-RPC
٥‫قس‬ ٥‫اىع٣ز‬ ‫١یع‬ ‫ؾط٣یؽ‬ ‫س٤نیيبر‬ ٟ‫آ‬ ‫زض‬ ٣ ٥‫قس‬ ‫عطاحی‬ ْ٘‫دط٣س‬ ٠‫ای‬
‫اؾز‬.
‫هیاى‬ ‫اًَاع‬ ‫سایش‬‫افضاس‬
(Other Middleware Types)
ُ‫داد‬ ‫دستشسی‬SQL‫گشا‬(SQL Oriented Data Access)
ٟ‫ٝیب‬٥‫دبیٖب‬ ‫ذسٝشٖعاض٧بی‬ ٣ ‫ّبضثطز٧ب‬ ٠‫ثی‬ ٦ّ ‫٧ؿش٢س‬ ‫اىعاض٧بیی‬‫ٍطاض‬ ٥‫زاز‬
‫ٝی‬.‫ٕیط١س‬ODBC٣ADO.Net٦١٤ٞ١‫ای‬ ‫اظ‬ ‫٧بیی‬ٟ‫ٝیب‬ ٠.‫٧ؿش٢س‬ ‫اىعاض٧ب‬

39. ‫اوری‬‫ن‬‫ف‬‫ع‬‫ج‬‫ر‬‫م‬‫مدل‬
39
‫دوم‬‫فصل‬
‫سشٍیس‬ ‫استاًذاسدّای‬‫هثال‬
ٟ‫ٝیب‬ ٘ٝ‫قب‬‫زاض١س‬ ٦ّ ‫ذه٤نیبسی‬ ٦‫ث‬ ٦‫س٤ػ‬ ‫ثب‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫اىعاض٧بیی‬
ٟ‫ٝیب‬ ‫اظ‬ ‫میط‬ ‫ٕط٣٧ی‬ ‫زض‬‫اىعاض٧بی‬ٛ‫دیب‬٥‫زاز‬ ،‫ٕطا‬-٥‫ٕصضٕب‬ ،‫ٝح٤ض‬
٥‫ضا‬ ٦‫ض٣ی‬ ‫ىطاذ٤ا١ی‬ ٣ ‫قیء‬ ‫زضذ٤اؾز‬ ٗ‫زال‬ ،‫ؾبظٝب١ی‬ ‫ؾط٣یؽ‬
٦‫ٕطىش‬ ‫ٍطاض‬ ‫ز٣ض‬.‫ا١س‬
‫تشاکٌص‬ ‫پشداصش‬ ‫کٌتشل‬(Transaction Processing Monitor)
ٟ‫ٝیب‬٥‫زاز‬ ٗ‫ا١شَب‬ ٦ّ ‫٧ؿش٢س‬ ‫اىعاض٧بیی‬‫ز٣ض‬ ٥‫ضا‬ ‫یب‬ ‫ٝحٚی‬ ٦١‫دبیب‬ ‫چ٢س‬ ٠‫ثی‬ ‫٧ب‬
‫سطاّ٢ف‬ ٟ‫قس‬ ٘ٝ‫ّب‬ ‫اظ‬ ‫سب‬ ٥‫ّطز‬ ٗ‫ّ٢شط‬ ‫ضا‬‫ن٤ضر‬ ‫زض‬ ‫یب‬ ٥‫قس‬ ٠‫ٝغٞئ‬ ‫٧ب‬
٦‫ث‬ٛ‫ا١ؼب‬ ‫ضا‬ ٟ‫آ‬ ‫ضىـ‬ ‫ػ٨ز‬ ‫ٝ٢بؾت‬ ٛ‫اٍسا‬ ‫ذغب‬ ٟ‫آٝس‬ ‫٣ػ٤ز‬.‫ز٧٢س‬
‫هیاى‬‫َّضوٌذ‬ ‫افضاسّای‬(Intelligent Middleware(IMW))
ٟ‫ٝیب‬٘ٝ‫فب‬ ٌ‫عطی‬ ‫اظ‬ ٦ّ ‫٧ؿش٢س‬ ‫اىعاض٧بیی‬ٟ‫اْٝب‬ ‫٧٤قٞ٢س‬ ‫٧بی‬
‫ٝی‬ ٜ٧‫ىطا‬ ‫ضا‬ ‫ض٣یساز٧ب‬ ‫ٝسیطیز‬ ٣ ٔ١‫ثالزض‬ ‫٧٤قٞ٢سی‬٠‫ای‬ .‫ّ٢٢س‬
ٟ‫ٝیب‬‫دطزاظـ‬ ‫اىعاض٧ب‬٥‫زاز‬ ‫اظ‬ ‫ظیبزی‬ ٜ‫حؼ‬ ‫ض٣ی‬ ‫ثط‬ ٔ١‫ثالزض‬ ‫٧بی‬‫٧بی‬
٣ ٥‫ّطز‬ ‫ٝسیطیز‬ ‫ضا‬ ‫حؿٖط٧ب‬‫ّؿت‬ ‫اعالفبر‬٣ٜ٧‫ىطا‬ ‫ضا‬ ‫٧٤قٞ٢سی‬ ‫ّبض‬
‫ٝی‬.‫ّ٢٢س‬
‫هیاى‬ِ‫تؼثی‬ ‫افضاس‬ُ‫ضذ‬(Embedded Middleware)
ٟ‫ٝیب‬‫ؾط٣یؽ‬ ٦ّ ‫٧ؿش٢س‬ ‫اىعاض٧بیی‬‫٣اؾظ‬ ٣ ‫اضسجبعی‬ ‫٧بی‬‫٧بی‬
٦‫یْذبضچ‬٦‫سقجی‬ ‫ّبضثطز٧بی‬ ٠‫ثی‬ ‫ضا‬ ‫ؾبظی‬ٜ‫ؾیؿش‬ ،٥‫قس‬٘ٝ‫فب‬٦‫سقجی‬ ‫٧بی‬
‫ٝی‬ ٜ٧‫ىطا‬ ‫ثیط٣١ی‬ ‫ّبضثطز٧بی‬ ٣ ٥‫قس‬.‫ّ٢٢س‬
ٍ ‫تَصیف‬ ،‫کطف‬‫تؼاهل‬‫سشٍیس‬ ‫پزیشی‬
(Service Discovery, Description & Interoperability)
‫ض٣ـ‬‫اظ‬ ٥‫اؾشيبز‬ ٣ ‫ّكو‬ ،‫طجز‬ ‫چٖ٤١ٖی‬ ٦ّ ‫اؾشب١ساض٧بیی‬ ٣ ‫٧ب‬
‫ؾط٣یؽ‬‫ؾط٣یؽ‬ ٠‫ثی‬ ٘ٝ‫سقب‬ ٠‫٧ٞچ٢ی‬ ‫٧ب‬‫ٝكرم‬ ‫ضا‬ ‫٧ب‬
‫ٝی‬‫ّ٢٢س‬.
(Universal Description Discovery Integration) UDDI
UDDI٦‫یْذبضچ‬ ٣ ‫ّكو‬ ،‫(س٤نیو‬‫ثط‬ ‫ٝجش٢ی‬ ‫اؾشب١ساضز‬ ِ‫ی‬ )‫ىطإیط‬ ‫ؾبظی‬
XML‫قطّز‬ ‫س٤ؾظ‬ ٦ّ ‫اؾز‬‫٧بی‬Microsoft،IBM‫قطّز‬ ٣‫٧بی‬
‫ٝی‬ ‫ٍبزض‬ ‫ضا‬ ٟ٤ٕ‫ٕ٤١ب‬ ‫ّبضثطز٧بی‬ ٣ ‫اؾز‬ ٥‫قس‬ ٦‫اضائ‬ ‫زیٖط‬ ٓ‫ثعض‬٦‫ث‬ ‫ؾبظز‬
‫ؾط٣یؽ‬ ‫د٤یبی‬ ٣ ‫ؾطیـ‬ ،ٟ‫آؾب‬ ‫ػؿشؼ٤ی‬‫ای٢شط١ز‬ ‫ض٣ی‬ ‫ثط‬ ‫٣ة‬ ‫٧بی‬
‫ثذطزاظ١س‬.UDDI‫اؾ‬ ٟ‫ٝرع‬ ِ‫ی‬ ٘ٝ‫قب‬٦‫ث‬ ‫ؾط٣یؽ‬ ٟ‫ز٧٢سٕب‬ ٦‫اضائ‬ ٦ّ ‫ز‬
‫ٝی‬ ٟ‫آ‬ ‫زض‬ ‫ذ٤ز‬ ‫ؾط٣یؽ‬ ‫سجٚیل‬ ٣ ‫ا١شكبض‬٦‫ث‬ ‫ّبضثطز٧ب‬ ‫سب‬ ‫دطزاظ١س‬‫د٤یب‬ ‫ن٤ضر‬
‫ؾط٣یؽ‬ ٟ‫آ‬ ‫ثش٤ا١٢س‬ ‫ذ٤ز‬ ‫١یبظ‬ ‫ثب‬ ٌ‫ٝغبث‬ ٣.‫ّ٢٢س‬ ٥‫اؾشيبز‬ ٣ ‫ق٢بؾبیی‬ ‫ضا‬ ‫٧ب‬
‫اؾشب١ساضز‬UDDI‫ٝی‬ٟ‫ظثب‬ ‫اظ‬ ‫س٤ا١س‬WSDL‫ؾط٣یؽ‬ ‫س٤نیو‬ ‫ثطای‬‫٧ب‬
ْ٘‫دط٣س‬ ٌ‫عطی‬ ‫اظ‬ ٣ ٥‫ّطز‬ ٥‫اؾشيبز‬SOAP‫اض‬.‫ّ٢س‬ ‫ثطٍطاض‬ ‫سجبط‬
(Web Services Description Language) WSDL
WSDL)‫ؾط٣یؽ‬ ‫٣ة‬ ‫س٤نیو‬ ٟ‫(ظثب‬‫ؾط٣یؽ‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫ظثب١ی‬‫٣ة‬ ‫٧بی‬
‫ٝی‬ ‫ٝكرم‬ ‫ضا‬ ‫آ١٨ب‬ ٦‫ث‬ ‫زؾشطؾی‬ ‫چٖ٤١ٖی‬ ٣ ٥‫ّطز‬ ‫س٤نیو‬ ‫ضا‬.‫ّ٢س‬
WSDL‫٣ة‬ ٠‫ٕطىش‬ ‫ٍطاض‬ ٘‫ٝح‬‫ؾط٣یؽ‬‫ٝی‬ ٦‫اضائ‬ ٦ّ ‫ٝشس٧بیی‬ ٣ ‫٧ب‬‫ضا‬ ‫ز٧٢س‬
٘‫ىبی‬ ‫ٍبٙت‬ ‫زض‬XML‫زؾشطؼ‬ ‫زض‬‫ٝی‬ ‫ٍطاض‬‫ز٧س‬.
I Basic Profile-WS
٘ٝ‫سقب‬ ‫اضسَبی‬ ‫ثطای‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫ن٢قشی‬ ‫اؾشب١ساضزی‬‫٣ة‬ ‫دصیطی‬‫ؾط٣یؽ‬‫٧ب‬
‫ظیطؾبذز‬ ٠‫ثی‬٦ٝ‫ثط١ب‬ ،‫٧ب‬ٟ‫ظثب‬ ٣ ‫ّبضثطزی‬ ‫٧بی‬٦ٝ‫ثط١ب‬ ‫٧بی‬‫ٝشيب٣ر‬ ‫ؾبظی‬
‫ٝی‬ ‫ٍطاض‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ٝ٤ضز‬.‫ٕیطز‬WS-I Basic Profileٟ‫ؾبظٝب‬ ‫س٤ؾظ‬
٘ٝ‫سقب‬‫٣ة‬ ‫دصیطی‬‫ؾط٣یؽ‬‫٧ب‬(WS-I Organisation)٥‫قس‬ ‫اؾشب١ساضز‬
.‫اؾز‬
ِ‫یکپاسچ‬ُ‫داد‬ ‫ساصی‬(Data Integration)

40. ‫اوری‬‫ن‬‫ف‬‫ع‬‫ج‬‫ر‬‫م‬‫مدل‬
40
‫دوم‬‫فصل‬
٦‫یْذبضچ‬ْ٘‫دط٣س‬ ،‫اؾشب١ساضز٧ب‬ ٘ٝ‫قب‬ ٥‫زاز‬ ‫ؾبظی‬‫ض٣ـ‬ ٣ ‫٧ب‬٦‫یْذبضچ‬ ٘‫سؿ٨ی‬ ‫ثطای‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫٧بیی‬٥‫زاز‬ ‫ؾبظی‬‫اىعایف‬ ٣ ‫٧ب‬
٘ٝ‫سقب‬ٜ‫ؾیؿش‬ ‫دصیطی‬‫ٝی‬ ‫ٍطاض‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ٝ٤ضز‬ ‫٧ب‬٘‫سجسی‬ ،٥‫زاز‬ ٗ‫سجبز‬ ،٥‫زاز‬ ‫ٍبٙت‬ ٣ ‫ؾبذشبض‬ ٟ٤‫٧ٞچ‬ ‫ٝ٤اضزی‬ ‫ض٣ی‬ ‫ثط‬ ٣ ‫ٕیط١س‬
.‫زاض١س‬ ‫سٞطّع‬ ٥‫زاز‬ ‫ثبضٕصاضی‬ ٣ ‫اؾشرطاع‬ ،٥‫زاز‬
‫جذٍل‬2-7‫هثال‬‫پشٍتکل‬ ‫اص‬ ‫ّایی‬ِ‫یکپاسچ‬ ‫استاًذاسدّای‬ ٍ ‫ّا‬ُ‫داد‬ ‫ساصی‬
‫سشٍیس‬ ‫استاًذاسدّای‬‫هثال‬
ُ‫داد‬ ‫تثادل‬ ٍ ‫تثذیل‬
(Data Exchange & Transformation)
ْ٘‫دط٣س‬ ٘ٝ‫قب‬ٟ‫ظثب‬ ٣ ‫٧ب‬٥‫زاز‬ ‫١ٞبیف‬ ‫چٖ٤١ٖی‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫٧بیی‬‫٧ب‬
‫٣اؾظ‬ ‫زض‬٦ٝ‫ثط١ب‬ ٣ ٟ‫ّبضثطا‬‫ٝی‬ ‫سنییط‬ ‫ضا‬ ‫ّبضثطزی‬ ‫٧بی‬‫ز٧٢س‬.
(Extensible Stylesheet Language Transformations) XSLT
XSLT‫ؾ٢س‬ ِ‫ی‬ ٘‫سجسی‬ ‫ثطای‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫ظثب١ی‬XML‫ؾ٢س٧بی‬ ‫ؾبیط‬ ٦‫ث‬
XML‫ىطٝز‬ ‫ؾبیط‬ ‫یب‬‫ٝب١٢س‬ ‫٧ب‬HTML‫ٝی‬ ‫ٍطاض‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ٝ٤ضز‬٠‫ای‬ .‫ٕیطز‬
‫٣ة‬ ٛ٤‫ّ٢ؿطؾی‬ ‫س٤ؾظ‬ ‫ى٢ب٣ضی‬(W3C)‫زا‬ ٦‫س٤ؾق‬.‫اؾز‬ ٥‫قس‬ ٥‫ز‬
(XML Metadata Interchange) XMI
XMI٥٣‫ٕط‬ ‫اؾشب١ساضز‬OMGٌ‫عطی‬ ‫اظ‬ ٥‫ىطازاز‬ ‫اعالفبر‬ ٗ‫سجبز‬ ‫ثطای‬
٘‫ىبی‬‫٧بی‬XML٥‫اؾشيبز‬ ٠‫ثیكشطی‬ ٦ّ ‫چ٢س‬ ‫٧ط‬ .‫اؾز‬XMI‫ثطای‬
ٗ‫ٝس‬ٟ‫ظثب‬ ‫٧بی‬UML‫ٝی‬ ‫٣ٙی‬ ،‫اؾز‬ٗ‫ٝس‬ ‫ثطای‬ ‫س٤ا١س‬ٟ‫ظثب‬ ‫ؾبیط‬ ‫٧بی‬‫٧ب‬
٦‫ث‬ .‫ثٖیطز‬ ‫ٍطاض‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ٝ٤ضز‬ ٜ٧،‫زیٖط‬ ‫فجبضر‬XMIٗ‫سجبز‬ ٟ‫اْٝب‬
٥‫ىطازاز‬ٗ‫ٝس‬ ‫اثعاض٧بی‬ ٠‫ثی‬ ‫٧ب‬ٗ‫ٝس‬ ‫ثط‬ ‫(ٝجش٢ی‬ ‫ؾبظی‬‫٧بی‬UMLٟ‫ٝربظ‬ ٣ )
٥‫ىطازاز‬‫ثط‬ ‫(ٝجش٢ی‬ ‫٧ب‬MOF٥٣‫ٕط‬ ‫س٤ؾظ‬ ٥‫قس‬ ٦‫اضائ‬OMG‫ٝحیظ‬ ‫زض‬ )‫٧بی‬
‫س٤ظیـ‬ٜ٧‫ىطا‬ ‫ضا‬ ٠ْٞ٧‫١ب‬ ٥‫قس‬‫ٝی‬.‫ّ٢س‬
ISO 8601 Data elements and interchange formats
‫اؾشب١ساضز‬ISO٥‫زاز‬ ٗ‫سجبز‬ ‫ثطای‬ ٦ّ ‫اؾز‬‫سبضید‬ ٣ ٟ‫ظٝب‬ ٦‫ث‬ ‫ٝطث٤ط‬ ‫٧بی‬
‫ٝی‬ ‫ٍطاض‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ٝ٤ضز‬.‫ٕیطز‬
ِ‫عثق‬ُ‫داد‬ ‫تثادل‬ ‫قالة‬ ٍ ‫تٌذی‬
(Data Exchange Format/Classification)
٘‫ىبی‬ ‫ٍبٙت‬ ٘ٝ‫قب‬٦‫زؾش‬ ٣ ‫٧ب‬.‫اؾز‬ ‫آ١٨ب‬ ‫ث٢سی‬‫ض٣قی‬ ٘‫ىبی‬ ‫ٍبٙت‬
٥‫شذیط‬ ‫ػ٨ز‬ ‫اعالفبر‬ ‫ّسٕصاضی‬ ‫ثطای‬ ‫اؾشب١ساضز‬‫ثبظ١ٞبیی‬ ،‫ؾبظی‬
‫ٍبٙت‬ ‫ّبضثطز‬ ‫١٤ؿ‬ ‫٧ط‬ ‫ثطای‬ .‫اؾز‬ ‫آ١٨ب‬ ٗ‫ا١شَب‬ ٣٘‫ىبی‬ ‫٧بی‬
٦‫ث‬ .‫زاضز‬ ‫٣ػ٤ز‬ ‫ٝرشٚيی‬‫ٍبٙت‬ ٗ‫ٝظب‬ ٟ‫ف٢٤ا‬‫ثطای‬ ٦ّ ‫ىبیٚی‬ ‫٧بی‬
‫٧ط‬ .‫زاضز‬ ‫٣ػ٤ز‬ ‫٣اػطایی‬ ‫سه٤یطی‬ ،‫ن٤سی‬ ،‫ٝش٢ی‬ ‫ّبضثطز٧بی‬
.‫زاضز‬ ‫ضا‬ ‫ذ٤ز‬ ٥‫زاز‬ ‫عطح‬ ‫ٍبٙت‬‫ٍبٙت‬٠‫ٝش‬ ٦‫ث‬ ‫ٝطث٤ط‬ ٘‫ىبی‬ ‫٧بی‬
٥‫ؾبز‬‫ٍبٙت‬ ٠‫سطی‬‫دؿ٤١س‬ ِ‫ی‬ ‫زاضی‬ ٘‫ىبی‬ ‫٧ط‬ .‫٧ؿش٢س‬ ٘‫ىبی‬ ‫٧بی‬
‫ٝی‬ ‫ػسا‬ ٘‫ىبی‬ ٜ‫اؾ‬ ‫اظ‬ ٦‫١َغ‬ ِ‫ی‬ ‫ثب‬ ٦ّ ‫اؾز‬‫ٍبٙت‬ ‫١ٞبیب١ٖط‬ ٣ ‫ق٤ز‬
.‫اؾز‬ ٘‫ىبی‬
‫فایل‬ ‫پسًَذّای‬‫هتي‬ ‫ّای‬(Text Files)
.DOC, .DOCX, .LOG, .MSG, .ODT, .PAGES, .RTF.TEX, .TXT, .WPD,
.WPS
‫فایل‬ ‫پسًَذّای‬ُ‫داد‬ ‫ّای‬(Data Files)
.CSV, .DAT, .GED, .KEY, .KEYCHAIN, .PPS, .PPT, .PPTX,
.SDF, .TAR, .TAX2014
‫فایل‬ ‫پسًَذّای‬‫صَتی‬ ‫ّای‬(Audio Files)
.AIF, .IFF, .M3U, .M4A, .MID, .MP3, .MPA, .WAV, .WMA
‫فایل‬ ‫پسًَذّای‬‫تصَیشی‬ ‫ّای‬(Video Files)
.3G2, .3GP, .ASF, .AVI, .FLV, .M4V, .MOV, .MP4, .MPG
‫فایل‬ ‫پسًَذّای‬ِ‫س‬ ‫ػکس‬ ‫ّای‬‫تؼذی‬(3D Image Files)
.3DM, .3DS, .MAX, .OBJ
‫فایل‬ ‫پسًَذّای‬‫َستش‬‫س‬ ‫ػکس‬ ‫ّای‬(Raster Image Files)
.BMP, .DDS, .GIF, .JPG, .PNG, .PSD, .PSPIMAGE, .TGA,
.THM, .TIF, .TIFF, .YUV

41. ‫اوری‬‫ن‬‫ف‬‫ع‬‫ج‬‫ر‬‫م‬‫مدل‬
41
‫دوم‬‫فصل‬
‫سشٍیس‬ ‫استاًذاسدّای‬‫هثال‬
‫پسًَذّای‬‫فایل‬‫تشداسی‬ ‫ػکس‬ ‫ّای‬(Vector Image Files)
.AI, .EPS, .PS, .SVG
‫فایل‬ ‫پسًَذّای‬ِ‫صفح‬ ‫عشح‬ ‫ّای‬(Page Layout Files)
.INDD, .PDF, .PCT
‫فایل‬ ‫پسًَذّای‬ُ‫گستشد‬ ِ‫صفح‬ ‫ّای‬(Spreadsheet Files)
.XLS, .XLXS, .XLR
‫فایل‬ ‫پسًَذّای‬ُ‫داد‬ ُ‫پایگا‬ ‫ّای‬(Databased Files)
.ACCDB, .DB, .DBF, .MDB, .PDB, .SQL
‫فایل‬ ‫پسًَذّای‬‫اجشایی‬ ‫ّای‬(Executable Files)
.APK, .APP, .BAT, .CGI,.COM,.EXE,.GADGET, .JAR,.WSF
‫فایل‬ ‫پسًَذّای‬‫تاصی‬ ‫ّای‬(Game Files)
.DEM, .GAM, .NES,.ROM,.SAV
‫فایل‬ ‫پسًَذّای‬‫ّای‬GIS(GIS Files)
.GPX, .KML, .KMZ
‫پسًَذّای‬‫فایل‬‫ٍب‬ ‫ّای‬(Web Files)
.ASP, .ASPX, .CER, .CFM, .CSR, .CSS, .HTM, .HTML, .JS,
.JSP, .PHP, .RSS, .XHTML
‫فایل‬ ‫پسًَذّای‬‫فًَت‬ ‫ّای‬(Font Files)
.FNT, .FON, .OTF, .TTF
‫فایل‬ ‫پسًَذّای‬ُ‫فطشد‬ ‫ّای‬(Compressed Files)
.7Z, .CBR, .DEB, .GZ, .PKG, .RAR , .RPM, .SITX, .TAR.GZ,
.ZIP, .ZIPX
‫فایل‬ ‫پسًَذّای‬‫دیسک‬ ‫تصَیش‬ ‫ّای‬(Disk Image Files)
.BIN, .CUE, .DMG, .ISO, .MDF, .TOAST, .VCD
‫فایل‬ ‫پسًَذّای‬ِ‫تَسؼ‬ ‫ّای‬ُ‫کٌٌذ‬(Developer Files)
.C, .CLASS, .CPP, .CS, .DTD, .FLA, .H, .JAVA, .LUA, .M, .PL,
.PY, .SH, .SLN, .SWIFT, .VB, .VCXPROJ, .XCODEPROJ
‫فایل‬ ‫پسًَذّای‬‫پطتیثاى‬ ‫ّای‬(Backup Files)
.BAK, .TMP
‫فایل‬ ‫پسًَذّای‬‫سیستوی‬ ‫ّای‬(System Files)
.CAB, .CPL, .CUR, .DESKTHEMEPACK, .DLL, .DMP, .DRV
ِ‫یکپاسچ‬ ‫فشاصتاى‬ُ‫داد‬ ‫ساصی‬
(Data Integration Meta Language)
٘ٝ‫قب‬ٟ‫ىطاظثب‬٦‫یْذبضچ‬ ‫ثطای‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫٧بیی‬ٗ‫سجبز‬ ٣ ‫ؾبظی‬
٥‫زاز‬٘ٝ‫سقب‬ ٣ ‫٧ب‬‫ثرف‬ ٠‫ثی‬ ‫ثیكشط‬ ِ‫ی‬‫دصیط‬‫ٝ٤ضز‬ ‫ٝرشٚو‬ ‫٧بی‬
‫ٝی‬ ‫ٍطاض‬ ٥‫اؾشيبز‬.‫ٕیط١س‬
(Security Assertion Markup Language) SAML
ٟ‫ظثب‬SAML٦١‫١كب‬ ٟ‫(ظثب‬‫ثط‬ ‫ٝجش٢ی‬ ‫اؾشب١ساضز‬ ‫ظثب١ی‬ )‫اٝ٢یشی‬ ٌ‫س٤اى‬ ‫ٕصاضی‬XML‫اؾز‬
٥‫زاز‬ ٗ‫سجبز‬ ‫ثطای‬ ٦ّ‫٧٤یز‬ ‫احطاظ‬ ‫٧بی‬(Authentication)‫ٝؼبظقٞبضی‬ ٣
(Authorization)‫ثرف‬ ٠‫ثی‬‫ٝی‬ ‫ٍطاض‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ٝ٤ضز‬ ‫ٝرشٚو‬ ‫٧بی‬.‫ٕیطز‬SAML
‫ؾط٣یؽ‬ ‫ى٢ی‬ ٦‫ّٞیش‬ ‫س٤ؾظ‬‫٧بی‬OASIS.‫اؾز‬ ٥‫قس‬ ‫س٤ٙیس‬
(eXtensible Access Control Markup Language) XACML

42. ‫اوری‬‫ن‬‫ف‬‫ع‬‫ج‬‫ر‬‫م‬‫مدل‬
42
‫دوم‬‫فصل‬
‫سشٍیس‬ ‫استاًذاسدّای‬‫هثال‬
ٟ‫ظثب‬XACML٦١‫١كب‬ ٟ‫ظثب‬ ()‫ٕؿشطـ‬ ٘‫ٍبث‬ ‫زؾشطؾی‬ ٗ‫ّ٢شط‬ ‫ٕصاضی‬
‫ؾیبؾز‬ ‫سقطیو‬ ‫ثطای‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫اؾشب١ساضز‬ ‫ظثب١ی‬‫زؾشطؾی‬ ٗ‫ّ٢شط‬ ‫٧بی‬
‫ذه٤نیز‬‫ٝج٢ب‬(Attribute-based)‫ٝی‬ ‫ٍطاض‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ٝ٤ضز‬‫اظ‬ .‫ٕیطز‬
‫ا٧ساه‬XACML٘ٝ‫سقب‬ ‫اىعایف‬٥‫دیبز‬ ٠‫ثی‬ ‫دصیطی‬‫ؾبظی‬ٗ‫ّ٢شط‬ ‫٧بی‬
‫س٤ٙیس‬ ‫س٤ؾظ‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫زؾشطؾی‬٥‫ّ٢٢س‬‫ٝرش‬ ‫٧بی‬‫ٝی‬ ٦‫اضائ‬ ‫ٚو‬٠‫ای‬ .‫ق٤ز‬
٦‫ؾبذشیبىش‬ ‫اعالفبسی‬ ‫اؾشب١ساضز٧بی‬ ‫دیكجطز‬ ٟ‫ؾبظٝب‬ ‫س٤ؾظ‬ ٟ‫ظثب‬
(OASIS).‫اؾز‬ ٥‫قس‬ ٦‫اضئ‬
(Digital Signature Services) DSS
DSS‫(ؾط٣یؽ‬)ٗ‫زییؼیشب‬ ‫اٝضبی‬ ‫٧بی‬‫ثط‬ ‫ٝجش٢ی‬ ْ٘‫دط٣س‬ ٣‫ز‬XML
‫زضذ٤اؾز‬-‫ٝی‬ ‫سقطیو‬ ‫سأییس‬ ٣ ‫اٝضبء‬ ‫ثطای‬ ‫ضا‬ ‫دبؾد‬ْ٘‫دط٣س‬ ٠‫ای‬ ‫ثب‬ .‫ّ٢س‬‫٧ب‬
‫ٝی‬ ‫ٝكشطی‬‫اٝضبی‬ ٣ ٥‫ّطز‬ ٗ‫اضؾب‬ ‫ذسٝشٖعاض‬ ِ‫ی‬ ٦‫ث‬ ‫ضا‬ ‫ذ٤ز‬ ‫اؾ٢بز‬ ‫س٤ا١س‬
‫ٝی‬ ‫ٝكشطی‬ ٠‫٧ٞچ٢ی‬ .‫ّ٢س‬ ‫زضیبىز‬ ‫ضا‬ ‫آ١٨ب‬٦‫ث‬ ‫ضا‬ ‫آ١٨ب‬ ‫اٝضبی‬ ٣ ‫اؾ٢بز‬ ‫س٤ا١س‬
.‫١ٞبیس‬ ‫زضیبىز‬ ‫ضا‬ ‫آ١٨ب‬ ‫اٝضبی‬ ‫نحز‬ ‫سأییس‬ ٣ ٥‫ّطز‬ ٗ‫اضؾب‬ ‫ذسٝشٖعاض‬
‫اؾشب١ساضز‬DSS‫ى٢ی‬ ٦‫ّٞیش‬ ‫س٤ؾظ‬OASIS.‫اؾز‬ ٥‫قس‬ ٦‫اضائ‬
Enc) XML Signature and Encryption-Sig and XML-(XML
‫ثط‬ ‫ٝجش٢ی‬ ‫اؾشب١ساضز٧بی‬XML‫٣ة‬ ٛ٤‫ّ٢ؿطؾی‬ ‫س٤ؾظ‬ ٦ّ ‫اؾز‬
ٟ‫ػ٨ب‬‫ٕؿشط‬(W3C)٥‫اؾشيبز‬ ‫ٝ٤ضز‬ ‫ضٝع١ٖبضی‬ ٣ ٗ‫زیؼیشب‬ ‫اٝضب٧بی‬ ‫ثطای‬
‫ٝی‬ ‫ٍطاض‬.‫ٕیط١س‬
SpecificationKey Management-XML
‫ثط‬ ‫ٝجش٢ی‬ ‫اؾشب١ساضز٧بی‬XML‫٣ة‬ ٛ٤‫ّ٢ؿطؾی‬ ‫س٤ؾظ‬ ٦ّ ‫اؾز‬
ٟ‫ػ٨ب‬‫ٕؿشط‬(W3C)‫فٞ٤ٝی‬ ‫ّٚیس٧بی‬ ‫طجز‬ ٣ ‫س٤ظیـ‬ ‫ثطای‬(Public
Key)‫ٝی‬ ‫ٍطاض‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ٝ٤ضز‬.‫ٕیط١س‬
‫تؼاهل‬ ‫کاساکتشّای‬ ِ‫هجوَػ‬‫پزیش‬
(Interoperable Character Set)
‫ض٣ـ‬ ٘ٝ‫قب‬‫ّس‬ ‫اؾشب١ساضز٧بی‬ ٣ ‫٧ب‬‫ٕصاضی‬(Encoding)
٦‫ث‬ ‫اعالفبر‬ ٗ‫ا١شَب‬ ‫ثطای‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫ّبضاّشط٧ب‬‫ٝی‬ ٦‫ٕطىش‬ ‫ّبض‬.‫ق٤١س‬
Unicode
‫اؾشب١ساضز‬Unicode‫اؾشب١ساضز‬ ِ‫ی‬‫ّبضاّشط٧بی‬ ‫ّسٕصاضی‬ ‫ثطای‬ ‫ن٢قشی‬
ٟ‫ظثب‬ ‫اّظط‬ ٦‫ث‬ ٟ٤‫ٝش‬ ‫دطزاظـ‬ ٣ ‫١ٞبیف‬ ٣ ‫ّبٝذی٤سطی‬.‫اؾز‬ ‫ز١یب‬ ‫٧بی‬
‫ّسٕصاضی‬ ‫سطسیت‬Unicode٦‫ؾ‬ .‫اؾز‬ ‫ىطز‬ ٦‫ث‬ ‫ٝ٢حهط‬ ‫افساز‬ ‫اؾبؼ‬ ‫ثط‬
‫ّسٕصاضی‬ٛ‫١ب‬ ‫ثب‬ ‫ٝرشٚو‬‫٧بی‬UTF-32،UTF-16،UTF-8‫ثطای‬
Unicode‫زض‬ ،‫اؾز‬ ‫دیسا‬ ٟ‫١بٝكب‬ ‫اظ‬ ٦ّ ‫٧ٞب١غ٤ض‬ ..‫اؾز‬ ٥‫قس‬ ٦‫ؾبذش‬
‫ىطٝز‬UTF-8‫ّبضاّشط٧بی‬ ،Unicode٦‫ث‬‫ن٤ضر‬8‫ّسٕصاضی‬ ‫ثیشی‬
‫ٝی‬‫اذشهبل‬ ‫ثیكشط‬ ‫یب‬ ‫ثبیز‬ ِ‫ی‬ ، ‫ّبضاّشط‬ ‫٧ط‬ ‫ق٢بؾبیی‬ ‫ثطای‬ ٣ ‫ق٤١س‬
‫ٝی‬ ‫دیسا‬‫زضث‬ ٦‫١ْش‬ ٠‫ث٨شطی‬ .‫ّ٢س‬‫اؾشب١ساضز‬ ‫اظ‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ٠‫ای‬ ‫ىطٝز‬ ٠‫ای‬ ٥‫بض‬
ASCII‫ٝی‬ ٥‫اؾشيبز‬‫ّبضاّشط‬ ٣ ‫ا١ٖٚیؿی‬ ‫فجبضار‬ ٠‫ث٢بثطای‬ .‫ّ٢س‬‫ٝ٤ػ٤ز‬ ‫٧بی‬
‫اؾشب١ساضز‬ ‫زض‬ASCII‫ىطٝز‬ ٦ّ ‫ٝش٢ی‬ ‫زض‬ ،‫ّسٕكبیی‬ ٟ٣‫ثس‬UTF-8‫زاضز‬
‫عطىساض‬ ‫دط‬ ‫٧بی‬ ‫ىطٝز‬ ‫اظ‬ ‫یْی‬ ‫ذبعط‬ ٠‫٧ٞی‬ ٦‫ث‬ .‫٧ؿش٢س‬ ٥‫ٝكب٧س‬ ٘‫ٍبث‬
Unicode‫اؾز‬.

43. ‫اوری‬‫ن‬‫ف‬‫ع‬‫ج‬‫ر‬‫م‬‫مدل‬
43
‫دوم‬‫فصل‬
‫سشٍیس‬ ‫استاًذاسدّای‬‫هثال‬
ASCII
‫اؾشب١ساضز‬ASCII‫اعالفبر‬ ٗ‫سجبز‬ ‫ثطای‬ ‫آٝطیْبیی‬ ‫ّسٕصاضی‬ ‫اؾشب١ساضز‬
‫ّسٕصاضی‬ .‫اؾز‬ASCII‫عطاحی‬ ‫ا١ٖٚیؿی‬ ‫اٙيجبی‬ ‫حط٣ه‬ ‫سطسیت‬ ‫اؾبؼ‬ ‫ثط‬
٠‫ٝبقی‬ ‫سٞبٝی‬ .‫اؾز‬ ٥‫قس‬٥‫زاز‬ ‫ّسٕصاضی‬ ‫٧بی‬‫اؾشب١ساضز‬ ‫اظ‬ ‫اٝط٣ظی‬ ‫٧بی‬
ASCII‫دكشیجب١ی‬ ٦٢‫ظٝی‬ ٠‫ای‬ ‫زض‬ ‫ٝ٤ػ٤ز‬ ‫زیٖط‬ ‫اؾشب١ساضز٧بی‬ ‫٧ٞب١٢س‬
‫ٝی‬.‫ّ٢٢س‬ASCII‫اظ‬ ٥‫اؾشيبز‬ ٥‫اػبظ‬128‫ٝی‬ ‫ضا‬ ‫ّبضاّشط‬‫اٝب‬ ‫ز٧س‬Unicode
‫ٝی‬ ‫دكشیجب١ی‬ ‫ضا‬ ‫ظیبزی‬ ‫ثؿیبض‬ ‫ّبضاّشط‬ ‫سقساز‬‫سيب٣ر‬ ٠‫ثیكشطی‬ .‫ّ٢س‬ASCII٣
Unicode.‫اؾز‬ ‫٣ة‬ ‫نيحبر‬ ‫١ٞبیف‬ ‫زض‬
ُ‫داد‬ ‫اًَاع/اػتثاسسٌجی‬
(DataTypes/Validation)
‫افشجبضؾ٢ؼی‬ ٣ ‫سكریم‬ ‫ثطای‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫اؾشب١ساضز٧بی‬ ٘ٝ‫قب‬
‫ؾبذشبض‬‫٧ب‬٥‫زاز‬ ‫ٝ٢بثـ‬ ٣ ‫اؾ٢بز‬ ‫زض‬ ُ‫ٝكشط‬ ‫دطزاظقی‬ ٠‫ٍ٤ا١ی‬ ٣
‫ٝی‬ ‫ٍطاض‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ٝ٤ضز‬.‫ٕیط١س‬
(Document Type Definition) DTD
DTD‫ٝؿ٢شس‬ ،‫سكطیح‬ ‫ثطای‬ ‫ض٣قی‬ )‫ؾ٢س‬ ‫١٤ؿ‬ ‫(سقطیو‬٣ ‫ؾبظی‬
‫ؾ٢س‬ ِ‫ی‬ ‫زض‬ ٥‫قس‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ؾبذشبض‬ ‫افشجبضؾ٢ؼی‬SGML،HTML‫یب‬XML
‫اظ‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ثب‬ .‫اؾز‬DTDٟ‫اٙٞب‬ ،‫١یبظ‬ ‫ٝ٤ضز‬ ‫٧بی‬٣ ٥‫قس‬ ‫سقطیو‬ ‫ؾ٢س‬ ِ‫ی‬
ٟ‫اٙٞب‬ٟ‫اٙٞب‬ ‫سطسیت‬ ٣ ٟ‫اٙٞب‬ ِ‫ی‬ ‫سْطاض‬ ‫زىقبر‬ ‫سقساز‬ ،‫اذشیبضی‬ ‫٧بی‬‫اظ‬ ‫٧ب‬
‫ؾ٢س‬ ٟ‫آ‬ ‫زض‬ ‫اؾشَطاض‬ ‫ٙحبػ‬‫ٝی‬ ‫ٝكرم‬‫اظ‬ ٥‫اؾشيبز‬ .‫ٕطزز‬DTD‫اؾ٢بز‬ ‫زض‬
XML٦‫ث‬ ‫١ؿجز‬XML Schema.‫اؾز‬ ‫ٝحس٣زسط‬
XML Schema
XML Schemaٗ‫ؾب‬ ‫زض‬2001٦‫ث‬ٟ‫ظثب‬ ‫اظ‬ ‫یْی‬ ٟ‫ف٢٤ا‬‫ِٞبی‬‫ق‬ ‫٧بی‬XML
(XML Schema Language)ٟ‫ػ٨ب‬ ‫٣ة‬ ٛ٤‫ّ٢ؿطؾی‬ ‫س٤ؾظ‬‫ٕؿشط‬
(W3C).‫ٕطزیس‬ ٦‫اضائ‬٦ٝ‫ثط١ب‬‫ٝی‬ ٟ‫ظثب‬ ٠‫ای‬ ‫اظ‬ ٟ‫ؾبظا‬‫س٤نیو‬ ‫ثطای‬ ‫س٤ا١٢س‬
ٟ‫اٙٞب‬ ‫ضؾٞی‬‫ؾ٢س‬ ‫٧بی‬XML‫ؾ٢س‬ ‫اظ‬ ‫ثرف‬ ‫٧ط‬ ‫افشجبضؾ٢ؼی‬ ٣XML
‫ِٞبی‬‫ق‬ ٟ‫ظثب‬ ‫٧ط‬ ‫ٝب١٢س‬ ٟ‫ظثب‬ ٠‫ای‬ .‫ّ٢٢س‬ ٥‫اؾشيبز‬XML‫ٝی‬ ‫زیٖط‬‫س٤ا١س‬
٦‫ٝؼٞ٤ف‬‫سقطی‬ ‫ضا‬ ٠‫ٍ٤ا١ی‬ ‫اظ‬ ‫ای‬‫ؾ٢س‬ ‫افشجبض‬ ٠‫ٍ٤ا١ی‬ ٟ‫آ‬ ‫ضفبیز‬ ‫ثب‬ ٦ّ ‫ّ٢س‬ ‫و‬
XML‫ٝی‬ ‫ٝكرم‬.‫ق٤ز‬XML Schemaٟ‫ف٢٤ا‬ ‫سحز‬(XML
Schema Definition) XSD‫ٝی‬ ٦‫ق٢بذش‬ ‫١یع‬‫ىطٝز‬ .‫ق٤ز‬XSD‫٧ٞب١٢س‬
‫ؾ٢س‬ ِ‫ی‬XML.‫اؾز‬
RELAX NG
‫ِٞب‬‫ق‬ ٟ‫ظثب‬ ِ‫ی‬(Schema Language)‫ثطای‬XML‫ِٞب‬‫ق‬ .‫اؾز‬‫٧بی‬
‫س٤ؾظ‬ ٥‫قس‬ ‫سقطیو‬RELAX NG‫ٝحش٤ای‬ ٣ ‫ؾبذشبض‬ ‫ثطای‬ ‫ضا‬ ‫اٖٙ٤٧بیی‬
‫اؾ٢بز‬XML‫ٝی‬ ‫س٤نیو‬.‫ّ٢س‬RELAX NG‫ؾ٢س‬ ِ‫ی‬ ‫ذ٤ز‬XML٣ ٥‫ث٤ز‬
ٟ‫ظثب‬ ‫ؾبیط‬ ٦‫ث‬ ‫١ؿجز‬‫ِٞبی‬‫ق‬ ‫٧بی‬XML‫زض‬ ٟ‫ظثب‬ ٠‫ای‬ .‫اؾز‬ ٥‫ؾبز‬
ٗ‫ؾب‬‫٧بی‬2001٣2002‫ى٢ی‬ ٦‫ّٞیش‬ ‫س٤ؾظ‬OASIS RELAX NG
.‫قس‬ ٦‫اضائ‬
NVDL
NVDL‫اؾشب١ساز‬ISO/IEC‫ِٞبی‬‫ق‬ ٟ‫ظثب‬ ِ‫ی‬ ٣ ٥‫ث٤ز‬XML‫ثطای‬ ٦ّ ‫اؾز‬
‫اؾ٢بز‬ ‫افشجبؾ٢ؼی‬XML٠‫چ٢سی‬ ‫ثب‬ ٦ّ ‫ای‬namespace٥‫قس‬ ٦‫یْذبضچ‬‫ا١س‬
‫ٝی‬ ‫ٍطاض‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ٝ٤ضز‬‫ٕیطز‬.

44. ‫اوری‬‫ن‬‫ف‬‫ع‬‫ج‬‫ر‬‫م‬‫مدل‬
44
‫دوم‬‫فصل‬
‫سشٍیس‬ ‫استاًذاسدّای‬‫هثال‬
ُ‫داد‬ ‫تاسگزاسی‬ ٍ ‫تثذیل‬ ٍ ‫استخشاج‬
(Extract, Transformation and Load(ETL))
ٟ‫آ‬ ‫اؾبؼ‬ ‫ثط‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫ىطآی٢سی‬٥‫زاز‬‫اعالفبسی‬ ‫ٝ٢بثـ‬ ‫اظ‬ ‫٧ب‬‫ٝ٤ضز‬
٥‫دبیٖب‬ ‫ٝب١٢س‬ ٟ‫آ‬ ‫اظ‬ ‫ذبضع‬ ‫یب‬ ٟ‫ؾبظٝب‬ ‫زض‬ ‫ٝ٤ػ٤ز‬ ‫١یبظ‬،٥‫زاز‬ ‫٧بی‬
٘‫ىبی‬ٜ‫ؾیؿش‬ ،‫ٝش٢ی‬ ‫٧بی‬٥‫ٕؿشطز‬ ‫نيحبر‬ ٣ ‫ٍسیٞی‬ ‫٧بی‬
‫ٝكرم‬ ‫ىطٝز‬ ‫ثب‬ ‫ؾبظٕبض‬ ‫اعالفبسی‬ ٦‫ث‬ ٘‫سجسی‬ ٣ ٥‫قس‬ ‫اؾشرطاع‬
‫ٝی‬‫ا٣ٍبر‬ ‫امٚت‬ ‫زض‬ ٦ّ ‫اعالفبسی‬ ٟ‫ٝرع‬ ِ‫ی‬ ‫زض‬ ‫ؾذؽ‬ ٣ ‫ق٤١س‬
٥‫زاز‬ ‫ا١جبض‬ ِ‫ی‬(Data Warehouse)‫ثبضٕصاضی‬ ،‫اؾز‬‫ٝی‬‫ق٤١س‬.
٥‫ىطازاز‬ ‫ىطای٢س‬ ٠‫ای‬ ‫زض‬‫ٝی‬ ‫١ٖ٨ساضی‬ ٣ ‫س٤ٙیس‬ ‫٧بیی‬٥‫ىطازاز‬ .‫ق٤ز‬‫٧ب‬
٥‫زاز‬ ٘‫سجسی‬ ٣ ٗ‫ا١شَب‬ ‫ثب‬ ٦‫ضاثغ‬ ‫زض‬ ‫عالفبسی‬ ٘ٝ‫قب‬‫ا١جبض‬ ‫فْٞٚطز‬ ،‫٧ب‬
٥‫دبیٖب‬ ٗ٣‫ػسا‬ ٣ ‫اعالفبسی‬ ‫ٝ٢بثـ‬ ‫س٢بؽط‬ ، ٥‫زاز‬‫آ١٨ب‬ ‫زض‬ ٦ّ( ٥‫زاز‬
‫ٍؿٞز‬ ٦‫چ‬ ٦‫ث‬ ٦‫ا٣ٙی‬ ‫اعالفبسی‬ ‫ٝ٢بثـ‬ ‫اؾز‬ ٥‫قس‬ ‫ٝكرم‬‫اظ‬ ‫٧بیی‬
‫زا‬ ‫ا١جبض‬‫ٝی‬ )‫ا١س‬ ٥‫قس‬ ‫١ٖبقز‬ ٥‫ز‬‫ثبقس‬.‫ثطای‬ETL‫اثعاض٧بی‬
.‫زاضز‬ ‫٣ػ٤ز‬ ‫ظیبزی‬ ‫ثبظ‬ ٠‫ٝش‬ ٣ ‫سؼبضی‬
PowerCenter
‫قطّز‬ :٥‫ّ٢٢س‬ ‫س٤ٙیس‬Informatica
‫سؼبضی‬ :‫اثعاض‬ ‫١٤ؿ‬
Infosphere Information Server
‫قطّز‬ :٥‫ّ٢٢س‬ ‫س٤ٙیس‬IBM
‫سؼبضی‬ :‫اثعاض‬ ‫١٤ؿ‬
Data Integrator
‫قطّز‬ :٥‫ّ٢٢س‬ ‫س٤ٙیس‬Oracle
‫١٤ؿ‬‫سؼبضی‬ :‫اثعاض‬
SQL Server Integrated Services
‫قطّز‬ :٥‫ّ٢٢س‬ ‫س٤ٙیس‬Microsoft
‫سؼبضی‬ :‫اثعاض‬ ‫١٤ؿ‬
egration studioData Int
‫قطّز‬ :٥‫ّ٢٢س‬ ‫س٤ٙیس‬SAS
‫سؼبضی‬ :‫اثعاض‬ ‫١٤ؿ‬
Talend Open Studio for Data Integration
‫قطّز‬ :٥‫ّ٢٢س‬ ‫س٤ٙیس‬Talend
ٟ‫ضایٖب‬ :‫اثعاض‬ ‫١٤ؿ‬
CloverETL
‫قطّز‬ :٥‫ّ٢٢س‬ ‫س٤ٙیس‬Javlin
ٟ‫ضایٖب‬ :‫اثعاض‬ ‫١٤ؿ‬
Pentaho Data Integration
‫قطّز‬ :٥‫ّ٢٢س‬ ‫س٤ٙیس‬Pentaho
ٟ‫ضایٖب‬ :‫اثعاض‬ ‫١٤ؿ‬

45. ‫اوری‬‫ن‬‫ف‬‫ع‬‫ج‬‫ر‬‫م‬‫مدل‬
45
‫دوم‬‫فصل‬
‫سشٍیس‬ ‫استاًذاسدّای‬‫هثال‬
‫ّستی‬ ‫تش‬ ‫هثتٌی‬ ‫اعالػات‬ ‫تثادل‬‫ضٌاسی‬
(Ontology-Based Information Exchange)
ٟ‫ظثب‬ ٣ ‫اؾشب١ساضز٧ب‬ ٘ٝ‫قب‬ٗ‫سیبز‬ ٣ ‫١كط‬ ‫ثطای‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫٧بیی‬
‫اظ‬ ‫اعالفبر‬‫٧ؿشی‬‫ٝی‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ق٢بؾی‬.‫ّ٢٢س‬
(Web Ontology Language) OWL
ٟ‫ظثب‬OWL‫٧ؿشی‬ ٟ‫(ظثب‬‫ثط‬ ‫ٝجش٢ی‬ ‫ظثب١ی‬ )‫٣ة‬ ‫ق٢بؾی‬XML٦ّ ‫اؾز‬
‫٧ؿشی‬ ‫اظ‬ ‫ای٢شط١ز‬ ‫ىضبی‬ ‫زض‬ ‫زا١ف‬ ٗ‫سجبز‬ ٣ ‫١كط‬ ‫ػ٨ز‬‫ق٢بؾی‬
(ontology)‫ٝی‬ ٥‫اؾشيبز‬ٟ‫ظثب‬ ‫ثبظثی٢ی‬ ‫ثطاؾبؼ‬ ٟ‫ظثب‬ ٠‫ای‬ .‫ّ٢س‬
DAML+OIL‫ػ‬ ‫٣ة‬ ٛ٤‫ّ٢ؿطؾی‬ .‫اؾز‬ ٥‫قس‬ ٦‫ؾبذش‬ٟ‫٨ب‬‫ٕؿشط‬(W3C)
‫ثبٍبثٚیز‬ ‫ؾغح‬ ٦‫ؾ‬ ‫زض‬ ‫ضا‬ ٟ‫ظثب‬ ٠‫ای‬( ‫ٝرشٚو‬ ‫٧بی‬OWL DL , OWL Lite
٣OWL Full.‫اؾز‬ ٥‫ّطز‬ ‫دیك٢٨بز‬ )OWL٦‫ث‬ ‫١ؿجز‬XML,
(Resource Description Framework) RDF‫قٞبی‬ ٣RDF
٠‫ٝبقی‬ ‫ثطای‬ ‫ضا‬ ‫٣ة‬ ‫ٝحش٤ای‬ ‫ثیكشط‬ ‫ذ٤ا١بیی‬‫ٝی‬ ٜ٧‫ىطا‬ ‫٧ب‬.‫آ٣ضز‬RDF٣
OWL‫اقش‬ ‫ثطای‬ ‫ضا‬ ‫چبضچ٤ثی‬ُ‫طا‬٥‫زاز‬ ‫اظ‬ ‫ٝؼسز‬ ٥‫اؾشيبز‬ ٣ ‫ٕصاضی‬‫٧بی‬
‫ٝی‬ ٜ٧‫ىطا‬ ‫٣ة‬ ‫ض٣ی‬ ‫ثط‬ ‫ٝ٤ػ٤ز‬‫ثب‬ ,‫٣ة‬ ‫ٝحش٤ی‬ ٟ‫ز٧٢سٕب‬ ٦‫س٤ؾق‬ .‫ّ٢٢س‬
‫اظ‬ ٥‫اؾشيبز‬RDF٣OWL٘‫ٝشه‬ ‫ذ٤ز‬ ‫اؾ٢بز‬ ٦‫ث‬ ‫ضا‬ ‫ىطازاز٧بیی‬ ‫س٤ا١٢س‬ ‫ٝی‬
‫ٍبثٚیز‬ ‫سب‬ ‫ّ٢٢س‬.‫ؾبظ١س‬ ٠ْٞٝ ‫ضا‬ ‫ث٨شطی‬ ‫ػؿشؼ٤ی‬ ‫٧بی‬RDF٥٤‫قی‬‫ضا‬ ‫ای‬
‫ّطز‬ ٜ٧‫ىطا‬ ‫س٤نیيی‬ ‫اعالفبر‬ ٠‫سبٝی‬ ‫ثطای‬٣ ٥OWLٟ‫ّطز‬ ٗ‫ٝس‬ ‫ثطای‬
٥‫ح٤ظ‬ ِ‫ی‬ ٦‫ث‬ ‫ٝطث٤ط‬ ‫زا١ف‬‫ٝی‬ ‫ّبض‬ ٦‫ث‬ ‫ذبل‬‫زض‬ ‫ٝ٤ػ٤ز‬ ‫زا١ف‬ ٛ‫سٞب‬ .‫ض٣ز‬
٦‫ث‬ ،٥‫ح٤ظ‬ ٟ‫آ‬٥‫ذب١٤از‬ ‫ن٤ضر‬ٗ‫ٝس‬ ٦‫٣اثؿش‬ ٜ‫ٝيب٧ی‬ ‫اظ‬ ‫ای‬‫ٝی‬ ‫ؾبظی‬.‫ق٤ز‬
ُ‫داد‬ ‫تَصیف‬
(Data Description)
ٟ‫ظثب‬ ٣ ‫اؾشب١ساضز٧ب‬ ٘ٝ‫قب‬٥‫زاز‬ ‫س٤نیو‬ ‫ثطای‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫٧بیی‬
‫ٝی‬ ٥‫اؾشيبز‬.‫ّ٢٢س‬
‫صتاى‬XML(eXtensible Markup Language)
ٟ‫ظثب‬XML٣ ‫١ٖ٨ساضی‬ ‫٧سه‬ ‫ثب‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ٦‫س٤ؾق‬ ٘‫ٍبث‬ ‫ىطاٝش٢ی‬ ٟ‫ظثب‬ ِ‫ی‬
‫ظثب١ی‬ ٦‫ث‬ ‫انغالح‬ ‫زض‬ ‫ىطاٝش٢ی‬ ٟ‫ظثب‬ .‫اؾز‬ ٥‫قس‬ ‫عطاحی‬ ‫اعالفبر‬ ٗ‫ا١شَب‬
‫ٝی‬ ٦‫ٕيش‬٦١‫١كب‬ ‫یب‬ ٜ‫فالئ‬ ‫یْؿطی‬ ‫اظ‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ثب‬ ٦ّ ‫ق٤ز‬‫یب‬ ‫ّبضثط‬ ٦‫ث‬ ،‫٧ب‬
‫٣اضز‬ ٟ‫آ‬ ٦‫ث‬ ‫اعالفبر‬ ٦ّ ‫زیٖطی‬ ٦ٝ‫ثط١ب‬ ‫٧ط‬‫ٝی‬‫ٝی‬ ،‫ق٤ز‬٦ّ ‫ى٨ٞب١س‬
‫١ٞبیس‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫یب‬ ‫٣یطایف‬ ٦١٤ٖ‫چ‬ ‫ضا‬ ‫اعالفبر‬.ٔ‫س‬٦١‫١كب‬ ٣ ‫٧ب‬‫٧بی‬XML
٥‫١كس‬ ‫سقطیو‬ ٘‫ٍج‬ ‫اظ‬‫ٝی‬ ٦ّ ‫ّبضی‬ ٣ ‫١یبظ‬ ‫حؿت‬ ‫ثط‬ ‫ّبضثط‬ ٦ْٚ‫ث‬ ،‫ا١س‬‫ذ٤ا٧س‬
ٔ‫س‬ ،‫ز٧س‬ ٛ‫ا١ؼب‬‫ٝی‬ ‫ایؼبز‬ ‫ضا‬ ‫ذ٤ز‬ ٥‫زٙر٤ا‬ ‫٧بی‬٦‫ث‬ ٘‫زٙی‬ ٠‫٧ٞی‬ ٦‫ث‬ .‫ّ٢س‬
XML‫ٝی‬ ٦‫س٤ؾق‬ ٘‫ٍبث‬ ٟ‫ظثب‬ ِ‫ی‬.‫ٕ٤ی٢س‬
rce Description Framework) RDF(Resou
RDF٥‫زاز‬ ٗ‫ٝس‬ ‫١٤فی‬ )‫ٝ٢بثـ‬ ‫س٤نیو‬ ‫(چبضچ٤ة‬‫ای‬٥‫شذیط‬ ‫ثطای‬ ٦ّ ‫اؾز‬
‫ثبظیبثی‬ ٣‫ٝی‬ ‫ّبض‬ ٦‫ث‬ ٠‫ٝبقی‬ ‫س٤ؾظ‬ ‫دطزاظـ‬ ٘‫ٍبث‬ ‫ٝق٢بی‬٦‫ث‬ .‫ض٣ز‬‫فجبضر‬
‫زیٖط‬RDF‫ا‬ ‫ٝسٙی‬‫ٕطاه‬ ‫ثط‬ ‫ٝجش٢ی‬ ‫ؾز‬٦‫ث‬ ٟ‫آ‬ ‫اظ‬ ٦ّ‫ٝ٢بثـ‬ ‫س٤نیو‬ ‫ٝ٢ؾ٤ض‬
‫دؿز‬ ٣ ‫٣ة‬ ‫نيحبر‬ ‫(١ؾیط‬ ‫ای٢شط١شی‬‫چٖ٤١ٖی‬ ‫١یع‬ ٣ )‫اْٙشط٣١یْی‬ ‫٧بی‬
‫ٝی‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫یْسیٖط‬ ‫ثب‬ ‫ٝ٢بثـ‬ ٠‫ای‬ ‫اضسجبط‬‫حَیَز‬ ‫زض‬ .‫ق٤ز‬RDFِ‫ی‬
‫٧ؿشی‬ ٜ‫ؾیؿش‬ِ‫ؾج‬ ‫ق٢بؾی‬ٜ٧‫ىطا‬ ‫ای٢شط١ز‬ ‫زض‬ ‫زا١ف‬ ٗ‫سجبز‬ ‫ثطای‬ ‫ضا‬ ٟ‫٣ظ‬
‫ٝی‬.‫ّ٢س‬RDF/XML٥‫زاز‬ ٗ‫ٝس‬ ‫١ٞبیف‬‫ای‬RDFٟ‫ظثب‬ ٦‫ث‬XML.‫اؾز‬
(extensible Name and Address Language) xNAL
ٟ‫ظثب‬xNAL‫ثط‬ ‫ٝجش٢ی‬ ‫ظثب١ی‬XMLٛ‫١ب‬ ‫ٝسیطیز‬ ٣ ‫س٤نیو‬ ‫ثطای‬ ٦ّ ‫اؾز‬
٦‫ٝؼٞ٤ف‬ ‫ظیط‬ ٟ‫ظثب‬ ٠‫ای‬ .‫اؾز‬ ٥‫قس‬ ٦‫اضائ‬ ‫ٝكشطی‬ ‫آزضؼ‬ ٣(Customer

46. ‫اوری‬‫ن‬‫ف‬‫ع‬‫ج‬‫ر‬‫م‬‫مدل‬
46
‫دوم‬‫فصل‬
‫سشٍیس‬ ‫استاًذاسدّای‬‫هثال‬
Information Quality) CIQ‫دیكجطز‬ ٟ‫ؾبظٝب‬ ‫س٤ؾظ‬ ٦ّ ‫اؾز‬
٦‫ؾبذشیبىش‬ ‫اعالفبسی‬ ‫اؾشب١ساضز٧بی‬(OASIS).‫اؾز‬ ٥‫قس‬ ٦‫اضائ‬CIQ
‫س٤نیيبر‬XML‫ثرف‬ ‫ٝسیطیز‬ ٣ ‫ثبظ١ٞبیی‬ ،‫سقطیو‬ ‫ػ٨ز‬ ٦ّ ‫اؾز‬‫٧بی‬
‫ٝی‬ ‫ٍطاض‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ٝ٤ضز‬ ‫اعالفبر‬ ‫ٝرشٚو‬.‫ٕیطز‬
(extensible Customer Information Language) xCIL
ٟ‫ظثب‬xCIL‫ثط‬ ‫ٝجش٢ی‬ ‫ظثب١ی‬XML‫ٝسیطیز‬ ٣ ‫س٤نیو‬ ‫ثطای‬ ٦ّ ‫اؾز‬
٦‫ٝؼٞ٤ف‬ ‫ظیط‬ ٟ‫ظثب‬ ٠‫ای‬ .‫اؾز‬ ٥‫قس‬ ٦‫اضائ‬ ‫ٝكشطی‬ ‫اعالفبر‬(Customer
Information Quality) CIQ‫دیكجطز‬ ٟ‫ؾبظٝب‬ ‫س٤ؾظ‬ ٦ّ ‫اؾز‬
٦‫ؾبذشیبىش‬ ‫اعالفبسی‬ ‫اؾشب١ساضز٧بی‬(OASIS).‫اؾز‬ ٥‫قس‬ ٦‫اضائ‬CIQ
‫س٤نیيبر‬XML‫ثرف‬ ‫ٝسیطیز‬ ٣ ‫ثبظ١ٞبیی‬ ،‫سقطیو‬ ‫ػ٨ز‬ ٦ّ ‫اؾز‬‫٧بی‬
‫ٝرش‬‫ٝی‬ ‫ٍطاض‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ٝ٤ضز‬ ‫اعالفبر‬ ‫ٚو‬.‫ٕیطز‬
(extensible Customer Relationship Language) xCRL
ٟ‫ظثب‬xCRL‫ثط‬ ‫ٝجش٢ی‬ ‫ظثب١ی‬XML‫ٝسیطیز‬ ٣ ‫س٤نیو‬ ‫ثطای‬ ٦ّ ‫اؾز‬
٦‫ٝؼٞ٤ف‬ ‫ظیط‬ ٟ‫ظثب‬ ٠‫ای‬ .‫اؾز‬ ٥‫قس‬ ٦‫اضائ‬ ‫ٝكشطی‬ ‫ض٣اثظ‬(Customer
Information Quality) CIQ‫دیكجطز‬ ٟ‫ؾبظٝب‬ ‫س٤ؾظ‬ ٦ّ ‫اؾز‬
٦‫ؾبذشیبىش‬ ‫اعالفبسی‬ ‫اؾشب١ساضز٧بی‬(OASIS).‫اؾز‬ ٥‫قس‬ ٦‫اضائ‬CIQ
‫س٤نیيبر‬XML‫ثرف‬ ‫ٝسیطیز‬ ٣ ‫ثبظ١ٞبیی‬ ،‫سقطیو‬ ‫ػ٨ز‬ ٦ّ ‫اؾز‬‫٧بی‬
‫ٝی‬ ‫ٍطاض‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ٝ٤ضز‬ ‫اعالفبر‬ ‫ٝرشٚو‬‫ٕیطز‬.
ِ‫یکپاسچ‬‫تیشًٍی‬ ‫ساصی‬(External Integration)
٦‫یْذبضچ‬٘ٝ‫قب‬ ‫ثیط٣١ی‬ ‫ؾبظی‬‫٣اؾظ‬‫٧ب‬٦‫یْذبضچ‬ ‫زض‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫یی‬٦ٝ‫ثط١ب‬ ‫ؾبظی‬‫ؾط٣یؽ‬ ٣ ‫ّبضثطزی‬ ‫٧بی‬٥‫زض٣اظ‬ ‫ثب‬ ‫٧ب‬‫٧بی‬
‫ٝی‬ ‫ٍطاض‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ٝ٤ضز‬ ‫ثیط٣١ی‬.‫ٕیط١س‬
‫جذٍل‬2-8‫هثال‬‫ٍاسظ‬ ‫اص‬ ‫ّایی‬ِ‫یکپاسچ‬ ‫ّای‬‫تیشًٍی‬ ‫ساصی‬
‫سشٍیس‬ ‫استاًذاسدّای‬‫هثال‬
‫تا‬ ‫سشٍیس‬ ‫ٍاسظ‬ُ‫دسٍاص‬‫تیشًٍی‬ ‫ّای‬
(Service interface with external gateways)
٘ٝ‫قب‬‫٣اؾظ‬٦ْ‫قج‬ ٣ ‫٧ب‬‫ؾط٣یؽ‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫٧بیی‬٦ٝ‫ثط١ب‬ ٣ ‫٧ب‬‫٧بی‬
٥‫زض٣اظ‬ ‫ثب‬ ‫ضا‬ ‫ّبضثطزی‬٥‫زض٣اظ‬ ٟ٤‫٧ٞچ‬ ‫ثیط٣١ی‬ ‫٧بی‬،‫دطزاذز‬ ‫٧بی‬
٥‫زض٣اظ‬٥‫زؾشٖب‬ ٣ ‫ز٣ٙز‬ ‫٧بی‬٦‫یْذبضچ‬ ٣ ٘‫ٝشه‬ ‫ثیط٣١ی‬ ‫٧بی‬
‫ٝی‬.‫ّ٢س‬
ِ‫یکپاسچ‬‫اص‬ ُ‫استفاد‬ ‫تا‬ ‫تاًکی‬ ‫ساصی‬SWIFT
SWIFT٠‫ثی‬ ‫ثب١ْی‬ ٠‫ثی‬ ‫ٝبٙی‬ ‫اضسجبط‬ ٠ٞ‫(ا١ؼ‬٦ْ‫قج‬ )‫اٙٞٚی‬ٜ٧‫ىطا‬ ‫ضا‬ ‫ای‬
‫ٝی‬ ‫ثب١ْی‬ ‫ٝ٤ؾؿبر‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ٥‫ّطز‬٦‫ث‬ ‫س٤ا١٢س‬‫ٝطث٤ط‬ ‫اعالفبر‬ ٠ٝ‫ا‬ ‫ن٤ضر‬
‫سطاّ٢ف‬ ٦‫ث‬‫افضبی‬ ‫سٞبٝی‬ .‫ّ٢٢س‬ ‫زضیبىز‬ ٣ ٗ‫اضؾب‬ ‫ضا‬ ‫ٝبٙی‬ ‫٧بی‬SWIFT
ِ١‫ثب‬ ‫اظ‬ ‫یْی‬ ‫زض‬‫١ؾط‬ ‫ٝ٤ضز‬ ‫٧بی‬SWIFT‫ٝی‬ ‫حؿبة‬ ‫زاضای‬ٌ‫ح‬ ٣ ‫ثبق٢س‬
٦‫ٝؤؾؿ‬ ٦‫ث‬ ‫افضبء‬ ‫س٤ؾظ‬ ‫٧ب‬ ‫حؿبة‬ ٠‫ای‬ ‫اظ‬ ‫ثطزاقز‬SWIFT٥‫قس‬ ٥‫زاز‬
ِ١‫ثب‬ .‫اؾز‬‫ٝی‬ ‫٧ب‬ٛ‫دیب‬ ‫ا١٤اؿ‬ ‫اظ‬ ‫س٤ا١٢س‬‫٧بی‬SWIFTٛ‫دیب‬ ٦ٚٞ‫ػ‬ ‫اظ‬‫٧بی‬
ٛ‫دیب‬ ،‫ثب١ْی‬ ٠‫ثی‬ ‫ٝ٢بثـ‬ ٗ‫اضؾب‬ ،‫قرهی‬ ٦ٙ‫ح٤ا‬ ٦‫ث‬ ‫ٝطث٤ط‬٦‫ث‬ ‫ٝطث٤ط‬ ‫٧بی‬
ٗ٤‫٣ن‬ ،‫اؾ٢بزی‬ ‫افشجبضار‬ ،ٛ‫٣ا‬ٛ‫دیب‬ ٣ ‫٧ب‬ٝ‫میط‬ ‫٧بی‬٥‫اؾشيبز‬ ‫بٙی‬.‫١ٞبی٢س‬

47. ‫اوری‬‫ن‬‫ف‬‫ع‬‫ج‬‫ر‬‫م‬‫مدل‬
47
‫دوم‬‫فصل‬
‫سشٍیس‬ ‫استاًذاسدّای‬‫هثال‬
‫تاًکی‬ ‫اعالػات‬ ‫تثادل‬ ِ‫ضثک‬)‫(ضتاب‬
٠‫ثی‬ ‫ؾغح‬ ‫زض‬ ‫ثب١ْی‬ ‫اعالفبر‬ ٗ‫سجبز‬ ٦‫٣ؽیي‬٦‫ث‬ ‫ّك٤ض‬ ‫اظ‬ ‫ذبضع‬ ٣ ‫اٙٞٚٚی‬
٦ْ‫قج‬ ٥‫ف٨س‬٠‫ثی‬ ‫٧بی‬‫ٝب١٢س‬ ‫اٙٞٚٚی‬SWIFT‫ثب‬ ٣ ‫ّك٤ض‬ ٘‫زاذ‬ ‫زض‬ ‫اٝب‬ .‫اؾز‬
ِ١‫ثب‬ ٠‫ثی‬ ‫اضسجبط‬ ٦‫ث‬ ٦‫س٤ػ‬،‫زاذٚی‬ ‫٧بی‬SWIFT‫٣یػٕی‬ ٣ ‫ّبضایی‬‫٧بی‬
)‫ثب١ْی‬ ‫اعالفبر‬ ٗ‫سجبز‬ ٦ْ‫(قج‬ ‫قشبة‬ ٦ْ‫قج‬ .‫١ساضز‬ ‫ّبض‬ ٠‫ای‬ ‫ثطای‬ ‫ضا‬ ٛ‫الظ‬
‫ٝی‬ ‫دط‬ ‫ضا‬ ‫ذالء‬ ٠‫ای‬.‫١ٞبیس‬

48. ‫اوری‬‫ن‬‫ف‬‫ع‬‫ج‬‫ر‬‫م‬‫مدل‬
48
‫دوم‬‫فصل‬
2-3‫سزویس‬ ‫مؤلفه‬ ‫چارچوب‬ ‫حوسه‬
‫ؾط٣یؽ‬ ٦‫ٝؤٙي‬ ‫چبضچ٤ة‬ ٥‫ح٤ظ‬(Service Component Framework Area)‫ى٢ب٣ضی‬ ٘ٝ‫قب‬٣ ‫اؾشب١ساضز٧ب‬ ،‫٧ب‬
‫س٤ظیـ‬ ‫ٝقٞبضی‬ ِ‫ی‬ ‫زض‬ ‫آ١٨ب‬ ‫اظ‬ ٥‫اؾشيبز‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫س٤نیيبسی‬‫ؾط٣یؽ‬ ‫یب‬ ٥‫قس‬٦‫ٝؤٙي‬ ٦‫س٤ؾق‬ ٣ ٗ‫سجبز‬ ،‫ؾبذز‬ ٟ‫اْٝب‬ ‫ٕطا‬‫٧بی‬
‫ٝی‬ ٜ٧‫ىطا‬ ‫ضا‬ ‫ؾط٣یؽ‬‫ّؿت‬ ٌ‫ٝ٢غ‬ ٦َ‫عج‬ ‫چ٨بض‬ ٘ٝ‫قب‬ ٥‫ح٤ظ‬ ٠‫ای‬ .‫آ٣ضز‬٣‫ٝسیطیز‬ ٣ ‫٣اؾظ/١ٞبیف‬ ،٥‫زاز‬ ‫ٝسیطیز‬ ،‫ّبض‬
.‫اؾز‬ ‫اٝ٢یز‬
‫کسة‬ ‫هٌغق‬ٍ‫کا‬‫س‬(Business Logic)
‫ّؿت‬ ٌ‫ٝ٢غ‬٣ٛ‫١ط‬ ٘ٝ‫قب‬ ‫ّبض‬ْ٘‫دط٣س‬ ،‫اىعاض٧ب‬‫ض٣ـ‬ ٣ ‫٧ب‬‫ّؿت‬ ٠‫ٍ٤ا١ی‬ ‫آ١٨ب‬ ‫اظ‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ثب‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫٧بیی‬٣٦ٝ‫ثط١ب‬ ‫زض‬ ‫ّبض‬‫٧بی‬
‫ٝی‬ ٗ‫ِفٞب‬‫ا‬ ‫ّبضثطزی‬‫ّؿت‬ ٌ‫ٝ٢غ‬ .‫ق٤ز‬٣ٛ‫١ط‬ ٦ٝ‫ثط١ب‬ ِ‫ی‬ ‫اظ‬ ‫ثركی‬ ‫ّبض‬‫ّؿت‬ ٠‫ٍ٤ا١ی‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫اىعاضی‬٣٥‫دیبز‬ ‫ضا‬ ‫ّبض‬‫ؾبظی‬
‫ٝی‬ ٠‫سقیی‬ ٣ ٥‫ّطز‬٦ّ ‫ّ٢س‬٥‫زاز‬‫ّؿت‬ ٌ‫ٝ٢غ‬ .‫ق٤١س‬ ٥‫زاز‬ ‫سنییط‬ ٣ ٥‫شذیط‬ ،‫١ٞبیف‬ ،‫ایؼبز‬ ‫ثبیس‬ ٦١٤ٖ‫چ‬ ‫٧ب‬٣‫ؾبیط‬ ‫اظ‬ ‫ٝشيب٣ر‬ ‫ّبض‬
ٛ‫١ط‬ ‫زض‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫ٝ٤اضزی‬٥‫دبیٖب‬ ‫ٝسیطیز‬ ٠‫دبیی‬ ‫ؾغح‬ ‫ػعئیبر‬ ‫ض٣ی‬ ‫ثط‬ ٣ ٥‫قس‬ ‫ٝغطح‬ ‫اىعاض‬٥‫زاز‬،‫ّبضثط‬ ‫٣اؾظ‬ ‫١ٞبیف‬ ،‫٧ب‬
‫زاض١س‬ ‫سٞطّع‬ ‫یٖسیٖط‬ ٦‫ث‬ ٦ٝ‫ثط١ب‬ ِ‫ی‬ ‫اظ‬ ‫ثرف‬ ‫چ٢س‬ ٗ‫اسهب‬ ٣ ٜ‫ؾیؿش‬ ‫ظیطؾبذز‬.
‫جذٍل‬2-9‫هثال‬‫ًشم‬ ‫اص‬ ‫ّایی‬‫پشٍتکل‬ ٍ ‫افضاسّا‬‫کسة‬ ‫قَاًیي‬ ‫تؼشیف‬ ‫ّای‬‫ٍکاس‬
‫سشٍیس‬ ‫استاًذاسدّای‬‫هثال‬
‫صتاى‬َ‫سک‬ ‫اص‬ ‫هستقل‬ ‫ّای‬
(Platform Independent Languages)
‫ثطای‬ ‫اؾز‬ ‫س٤نیيی‬ٟ‫ظثب‬٦ٝ‫ثط١ب‬ ‫٧بی‬‫ض٣ـ‬ ٣ ‫ؾبظی‬٦ّ ‫٧بیی‬
‫ٍبثٚیز‬ٜ‫ؾیؿش‬ ‫اظ‬ ‫ٝرشٚيی‬ ‫ا١٤اؿ‬ ‫ض٣ی‬ ‫ثط‬ ‫اػطا‬٘ٝ‫فب‬٤ْ‫ؾ‬ ٣ ‫٧ب‬‫٧ب‬
.‫زاض١س‬ ‫ضا‬
(Enterprise Java Beans) EJB
ٛ‫١ط‬ ٦‫ٝؤٙي‬ ِ‫ی‬‫ٝحیظ‬ ‫زض‬ ‫اىعاضی‬J2EE‫قطّز‬ ‫س٤ؾظ‬ ٥‫قس‬ ٦‫اضئ‬ ‫(ٝحیظ‬
SUN‫س٤ظیـ‬ ‫ّبضثطز٧بی‬ ‫اػطای‬ ٣ ٦‫س٤ؾق‬ ‫ثطای‬ ٦ّ ‫اؾز‬ )‫ٝ٤ضز‬ ٥‫قس‬
‫ٝی‬ ‫ٍطاض‬ ٥‫اؾشيبز‬‫ٕیطز‬.
C/C++
ٟ‫ظثب‬C٦‫ض٣ی‬ ٟ‫ظثب‬ ِ‫ی‬ٟ‫ظثب‬ .‫اؾز‬ ‫ای‬C++‫قئ‬ ٦‫١ؿر‬ٟ‫ظثب‬ ‫ٕطای‬C
٦‫ث‬ ٦ّ ‫اؾز‬‫سؼبضی‬ ٣ ‫ؾبظٝب١ی‬ ‫ّبضثطز٧بی‬ ٦‫س٤ؾق‬ ‫زض‬ ٥‫ٕؿشطز‬ ‫ن٤ضر‬
‫ٝی‬ ‫ٍطاض‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ٝ٤ضز‬.‫ٕیطز‬
JavaScript
‫ٝی‬ ‫اػطا‬ ‫٣ة‬ ‫ٝط٣ضٕط٧بی‬ ‫ض٣ی‬ ‫ثط‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫اؾْطیذشی‬ ‫ظثب١ی‬‫ق٤ز‬.
‫صتاى‬َ‫سک‬ ِ‫ت‬ ِ‫ٍاتست‬ ‫ّای‬
(Platform Dependent Languages)
‫ثطای‬ ‫اؾز‬ ‫س٤نیيی‬ٟ‫ظثب‬٦ٝ‫ثط١ب‬ ‫٧بی‬‫ض٣ـ‬ ٣ ‫ؾبظی‬٦ّ ‫٧بیی‬
ٜ‫ؾیؿش‬ ‫اظ‬ ‫ٝرشٚيی‬ ‫ا١٤اؿ‬ ‫ض٣ی‬ ‫ثط‬ ‫اػطا‬ ‫ٍبثٚیز‬٘ٝ‫فب‬٤ْ‫ؾ‬ ٣ ‫٧ب‬‫٧ب‬
.‫زاض١س‬ ‫ضا‬
Visual Basic
٦‫١ؿر‬٦ٝ‫ثط١ب‬ ٟ‫ظثب‬ ‫اظ‬ ‫ای‬‫ؾبظی‬Basic‫قطّز‬ ٦ّ ‫اؾز‬Microsoftٟ‫آ‬
٦ٝ‫ثط١ب‬ ٦‫س٤ؾق‬ ‫ثطای‬ ‫ضا‬‫ّبضثطزی‬ ‫٧بی‬Windows.‫اؾز‬ ٥‫ّطز‬ ٦‫اضائ‬
(Visual Basic.Net) VB.Net
٦‫١ؿر‬٦ٝ‫ثط١ب‬ ٟ‫ظثب‬ ‫اظ‬ ‫ای‬‫ؾبظی‬Basic‫قطّز‬ ٦ّ ‫اؾز‬Microsoftٟ‫آ‬
٦ٝ‫ثط١ب‬ ٦‫س٤ؾق‬ ‫ثطای‬ ‫ضا‬‫ّبضثطزی‬ ‫٧بی‬Windows‫ٝحیظ‬ ‫زض‬ ٦ّ.Net
‫ٝی‬ ٥‫اؾشيبز‬.‫اؾز‬ ٥‫ّطز‬ ٦‫اضائ‬ ‫ق٤١س‬

49. ‫اوری‬‫ن‬‫ف‬‫ع‬‫ج‬‫ر‬‫م‬‫مدل‬
49
‫دوم‬‫فصل‬
‫سشٍیس‬ ‫استاًذاسدّای‬‫هثال‬
Sharp) C#-(C
‫ظثب١ی‬‫قئ‬ٟ‫ظثب‬ ٦‫دبی‬ ‫ثط‬ ‫ٕطا‬C‫قطّز‬ ٦ّ ‫اؾز‬Microsoft‫ثب‬ ‫ضا‬ ٟ‫آ‬
ٟ‫اٙٞب‬ ‫اظ‬ ٥‫اؾشيبز‬ٟ‫ظثب‬ ‫اظ‬ ‫٧بیی‬‫٧بی‬Basic٣Java.‫اؾز‬ ٥‫ّطز‬ ٦‫اضئ‬
VB Script
‫قطّز‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫اؾْطیذشی‬ ‫ظثب١ی‬Microsoft.‫اؾز‬ ٥‫ّطز‬ ٦‫اضائ‬ ‫ضا‬ ٟ‫آ‬
٦‫ظیطٝؼٞ٤ف‬ ٟ‫ظثب‬ ٠‫ای‬ٟ‫ظثب‬ ‫اظ‬ ‫ای‬Visual Basic‫زض‬ ٜ٧ ٟ‫ظثب‬ ٠‫ای‬ .‫اؾز‬
‫دطزاظـ‬‫دطزاظـ‬ ‫زض‬ ٜ٧ ٣ ‫٣ة‬ ‫نيحبر‬ ‫زض‬ ‫ٝكشطی‬ ‫ؾٞز‬ ‫٧بی‬‫٧بی‬
‫ذسٝشٖعاض‬ ‫ؾٞز‬‫ٝی‬ ‫ٍطاض‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ٝ٤ضز‬.‫ٕیطز‬
ُ‫داد‬ ‫هذیشیت‬(Data Management)
٥‫زاز‬ ٛ‫سٞب‬ ‫ٝسیطیز‬ ٘ٝ‫قب‬ ٥‫زاز‬ ‫ٝسیطیز‬٥‫زاز‬ ‫سقطیو‬ ‫اؾشب١ساضز٧بی‬ ٥‫ثطٕیط١س‬ ‫زض‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ٟ‫ؾبظٝب‬ ِ‫ی‬ ‫زض‬ ‫٧ب/اعالفبر‬٣ ‫٧ب‬
‫ض٣ـ‬٥‫زاز‬ ٗ‫سجبز‬ ‫ثطای‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫٧بیی‬٥‫زاز‬ ‫ّیيیز‬ ،‫٧ب‬٥‫زاز‬ ‫ثبظیبثی‬ ٣ ‫دكشیجب١ی‬ ،‫٧ب‬‫ٝی‬ ‫ٍطاض‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ٝ٤ضز‬ ‫٧ب‬.‫ٕیط١س‬
‫جذٍل‬2-10‫هثال‬‫اصپشٍتکل‬ ‫ّایی‬‫سٍش‬ ٍ ‫ّا‬ُ‫داد‬ ‫کٌتشل‬ ‫ّای‬
‫سشٍیس‬ ‫استاًذاسدّای‬‫هثال‬
ُ‫پایگا‬ ‫اتصال‬ُ‫داد‬‫ّا‬
(Database Connectivity)
‫پشٍتکل‬ ‫شاهل‬‫سٍش‬ ٍ ‫ّا‬‫آًْا‬ ‫طشیق‬ ‫اص‬ ِ‫ک‬ ‫است‬ ‫ّایی‬
ِ‫تشًاه‬ُ‫پایگا‬ ِ‫ت‬ ‫کاستشدی‬ ‫ّای‬ُ‫داد‬‫هحل‬ ٍ ‫ّا‬‫ّای‬
ُ‫رخیش‬ُ‫داد‬ ‫ساصی‬‫هی‬ ‫هتصل‬ ‫ّا‬‫شًَذ‬
(Java Database Connectivity) JDBC
JDBC٦ٝ‫ثط١ب‬ ‫٣اؾظ‬ ِ‫ی‬‫ّبضثطزی‬ ‫ؾبظی‬(API)٦ٝ‫ثط١ب‬ ٟ‫ظثب‬ ‫ثطای‬‫ؾبظی‬
Java٥‫دبیٖب‬ ٦‫ث‬ ‫زؾشطؾی‬ ‫چٖ٤١ٖی‬ ٦ّ ‫اؾز‬٥‫زاز‬‫ٝی‬ ‫سقطیو‬ ‫ضا‬ ‫٧ب‬.‫ّ٢س‬
ODBCٜ‫ؾیؿش‬ ٠‫ثی‬ ٗ‫اسهب‬٥‫دبیٖب‬ ‫ٝسیطیز‬ ‫٧بی‬٥‫زاز‬(DBMS)‫ثطای‬ ‫ضا‬
٥‫دبیٖب‬ ‫اظ‬ ‫ظیبزی‬ ‫سقساز‬٥‫زاز‬‫٧بی‬SQL٥‫زاز‬ ٣‫نيحبر‬ ‫٧ٞب١٢س‬ ‫ػس٣ٙی‬ ‫٧بی‬
‫ٝی‬ ٜ٧‫ىطا‬ ٥‫ٕؿشطز‬.‫ّ٢س‬
(Open Database Connectivity) ODBC
٦ٝ‫ثط١ب‬ ‫٣اؾظ‬ ِ‫ی‬٥‫دبیٖب‬ ‫ؾبظی‬‫قطّز‬ ‫س٤ؾظ‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ٥‫زاز‬Microsoft
٦ٝ‫ثط١ب‬ ‫س٤ؾظ‬ ٣ ٥‫قس‬ ٦‫اضائ‬‫ّبضثطزی‬ ‫٧بی‬Windows٦‫ث‬ ٗ‫اسهب‬ ‫ثطای‬
٥‫دبیٖب‬٥‫زاز‬‫ٝی‬ ‫ٍطاض‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ٝ٤ضز‬ ٦ْ‫قج‬ ‫ض٣ی‬ ‫ثط‬ ‫٧ب‬‫ٕیطز‬.
(Object Linking and Embedding/Database) OLE/DB
٦ٝ‫ثط١ب‬ ‫٣اؾظ‬‫ّبضثطزی‬ ‫ؾبظی‬(API)‫ؾغح‬‫قطّز‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ٠‫دبیی‬
Microsoft.‫اؾز‬ ٥‫ّطز‬ ٜ٧‫ىطا‬ ٥‫زاز‬ ‫ٝرشٚو‬ ‫ٝ٢بثـ‬ ٦‫ث‬ ٗ‫اسهب‬ ‫ثطای‬ ‫ضا‬ ٟ‫آ‬
OLE/DB‫ٝ٢بثـ‬ ٦‫ث‬ ٗ‫اسهب‬ ٟ‫اْٝب‬SQL‫ثط‬ ‫ٝجش٢ی‬ODBC٠‫٧ٞچ٢ی‬ ٣
‫ٝی‬ ٜ٧‫ىطا‬ ‫ضا‬ ‫ٝش٢ی‬ ‫ٝ٢بثـ‬‫زض‬ .‫ّ٢س‬OLE/DB‫ى٢ب٣ضی‬ ‫اظ‬(Component
Object Model) COM‫٣اؾظ‬ ‫ایؼبز‬ ٟ‫اْٝب‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ٥‫قس‬ ٥‫اؾشيبز‬‫٧بی‬
‫ٝؿ‬.‫اؾز‬ ٥‫ّطز‬ ٜ٧‫ىطا‬ ‫ضا‬ ‫ثبی٢طی‬ ‫اؾشب١ساضز‬ ِ‫ی‬ ‫اؾبؼ‬ ‫ثط‬ ٣ ٟ‫ظثب‬ ‫اظ‬ َ٘‫ش‬
(ActiveX Data Objects) ADO
٦ٝ‫ثط١ب‬ ‫٣اؾظ‬ ِ‫ی‬٦‫ث‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫ؾبظی‬‫قطّز‬ ‫اؾشب١ساضز‬ ٟ‫ف٢٤ا‬Microsoft
٥‫زاز‬ ٦‫ث‬ ‫زؾشطؾی‬ ‫ثطای‬.‫اؾز‬ ٥‫قس‬ ‫عطاحی‬ ‫٧ب‬ADOٜ٧‫ىطا‬ ‫ضا‬ ٟ‫اْٝب‬ ٠‫ای‬

50. ‫اوری‬‫ن‬‫ف‬‫ع‬‫ج‬‫ر‬‫م‬‫مدل‬
50
‫دوم‬‫فصل‬
‫سشٍیس‬ ‫استاًذاسدّای‬‫هثال‬
‫ٝی‬٦‫س٤ؾق‬ ٦ّ ‫ّ٢س‬٥‫دیبز‬ ‫چٖ٤١ٖی‬ ‫اظ‬ ‫اعالؿ‬ ٟ٣‫ثس‬ ٟ‫ز٧٢سٕب‬‫ؾبظی‬
٥‫دبیٖب‬٥‫زاز‬٥‫زاز‬ ٦‫ث‬ ‫٧ب‬.‫ثبق٢س‬ ٦‫زاقش‬ ‫زؾشطؾی‬ ‫٧ب‬ADO‫ثطاؾبؼ‬OLE/DB
٥‫قس‬ ‫عطاحی‬٦ٝ‫ثط١ب‬ ٦‫ث‬ ٣‫ضا‬ ‫ٝش٢٤فی‬ ٥‫زاز‬ ‫ٝ٢بثـ‬ ٦‫ث‬ ‫زؾشیبثی‬ ٟ‫اْٝب‬ ٟ‫ؾبظا‬
‫ٝی‬.‫ز٧س‬
(Active Data Objects .Net) ADO.Net
‫چبضچ٤ة‬ ‫زض‬ ٥‫زاز‬ ‫زؾشطؾی‬ ٦‫ٝؤٙي‬.Net‫قطّز‬ ‫س٤ؾظ‬ ٦ّ ‫اؾز‬
Microsoft.‫اؾز‬ ٥‫قس‬ ٦‫اضائ‬ADO.Net‫ّالؼ‬ ‫اظ‬ ‫٣ؾیقی‬ ٦‫ٝؼٞ٤ف‬‫٧ب‬
‫ٝی‬ ٜ٧‫ىطا‬ ‫ضا‬٥‫زاز‬ ٦‫ث‬ ٦٢‫ث٨ی‬ ‫زؾشطؾی‬ ٦ّ ‫ّ٢س‬‫ضا‬ ‫ٝرشٚو‬ ‫ٝ٢بثـ‬ ‫اظ‬ ‫٧ب‬
‫ٝی‬ ٘‫سؿ٨ی‬‫ّ٢٢س‬.
(Data Access Objects) DAO
٦١‫ّشبثرب‬‫قطّز‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫ای‬Microsoft٦‫ث‬ ‫زؾشطؾی‬ ‫ثطای‬ ‫ضا‬ ٟ‫آ‬
‫ٝ٤س٤ض‬ ‫ٝ٢بثـ‬٥‫دبیٖب‬٥‫زاز‬Jet(Jet Database Engine).‫اؾز‬ ٥‫ّطز‬ ٦‫اضائ‬
DAO٦‫ث‬‫ّالؼ‬ ‫اظ‬ ٥‫ذب١٤از‬ ِ‫ی‬ ٟ‫ف٢٤ا‬‫ثط‬ ‫ٝجش٢ی‬ ‫٧بی‬COM
(Component Object Model)‫دكشیجب١ی‬ ٦١‫ز٣ٕب‬ ‫٣اؾظ‬ ‫اظ‬ ٦ّ
‫ٝی‬.‫اؾز‬ ٥‫قس‬ ٦‫اضائ‬ ،‫ّ٢٢س‬
DB2 Connector
٦ٝ‫ثط١ب‬ ‫٣اؾظ‬‫ّبضثطزی‬ ‫ؾبظی‬(API)‫قطّز‬IBM‫ٝ٢بثـ‬ ٦‫ث‬ ٗ‫اسهب‬ ‫ثطای‬
DB2.‫اؾز‬
ُ‫داد‬ ‫تثادل‬
(Data Interchange)
‫سٍش‬ ُ‫داد‬ ‫تثادل‬‫هی‬ ‫تعشیف‬ ‫سا‬ ‫ّایی‬ُ‫داد‬ ‫آًْا‬ ‫دس‬ ِ‫ک‬ ‫کٌذ‬‫ّا‬
ُ‫داد‬ ‫یا‬ ُ‫کشد‬ ‫پیذا‬ ‫اًتقال‬‫ًشم‬ ‫کاستشدّای‬ ‫دس‬ ‫ّا‬‫تیي‬ ٍ ‫افضاسی‬
‫تاصًوایی‬ ‫آًْا‬(Represent)‫هی‬.‫شًَذ‬
(XML Metadata Interchange) XMI
XMI٥٣‫ٕط‬ ‫اؾشب١ساضز‬OMGٌ‫عطی‬ ‫اظ‬ ٥‫ىطازاز‬ ‫اعالفبر‬ ٗ‫سجبز‬ ‫ثطای‬
٘‫ىبی‬‫٧بی‬XML٥‫اؾشيبز‬ ٠‫ثیكشطی‬ ٦ّ ‫چ٢س‬ ‫٧ط‬ .‫اؾز‬XMI‫ثطای‬
ٗ‫ٝس‬ٟ‫ظثب‬ ‫٧بی‬UML‫ٝی‬ ‫٣ٙی‬ ،‫اؾز‬ٗ‫ٝس‬ ‫ثطای‬ ‫س٤ا١س‬ٟ‫ظثب‬ ‫ؾبیط‬ ‫٧بی‬‫٧ب‬
٦‫ث‬ .‫ثٖیطز‬ ‫ٍطاض‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ٝ٤ضز‬ ٜ٧،‫زیٖط‬ ‫فجبضر‬XMIٗ‫سجبز‬ ٟ‫اْٝب‬
٥‫ىطازاز‬ٗ‫ٝس‬ ‫اثعاض٧بی‬ ٠‫ثی‬ ‫٧ب‬ٗ‫ٝس‬ ‫ثط‬ ‫(ٝجش٢ی‬ ‫ؾبظی‬‫٧بی‬UMLٟ‫ٝربظ‬ ٣ )
٥‫ىطازاز‬‫ثط‬ ‫(ٝجش٢ی‬ ‫٧ب‬MOF٥٣‫ٕط‬ ‫س٤ؾظ‬ ٥‫قس‬ ٦‫اضائ‬OMG‫ٝحیظ‬ ‫زض‬ )‫٧بی‬
‫س٤ظیـ‬‫ٝی‬ ٜ٧‫ىطا‬ ‫ضا‬ ٠ْٞ٧‫١ب‬ ٥‫قس‬.‫ّ٢س‬
XQuery
ٟ‫ظثب‬XQuery‫٣ة‬ ٛ٤‫ّ٢ؿطؾی‬ ‫س٤ؾظ‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫اؾشب١ساضز‬ ‫ظثب١ی‬
ٟ‫ػ٨ب‬‫ٕؿشط‬(W3C)٥‫زاز‬ ‫اضظیبثی‬ ٣ ‫دطزاظـ‬ ‫ثطای‬‫٧بی‬XML‫عطاحی‬
٦‫(١ؿر‬ ٟ‫ظثب‬ ٠‫ای‬ ٦‫١ؿر‬ ٠‫ا٣ٙی‬ .‫قس‬1.0ٗ‫ؾب‬ ‫زض‬ )2007.‫ٕطزیس‬ ‫١٨بیی‬
(Wireless Application Protocol) SOAP
ْ٘‫دط٣س‬SOAPٗ‫سجبز‬ ‫ثطای‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫دط٣سْٚی‬ )‫اقیبء‬ ٦‫ث‬ ٟ‫آؾب‬ ‫(زؾشطؾی‬
ٛ‫دینب‬‫ثط‬ ‫ٝجش٢ی‬ ‫٧بی‬XML٦ْ‫قج‬ ٟ‫ٝیب‬ ‫زض‬٥‫اؾشيبز‬ ‫ٝ٤ضز‬ ‫ّبٝذی٤سطی‬ ‫٧بی‬
‫ٝی‬ ‫ٍطاض‬ٛ‫دیب‬ ٗ‫ا١شَب‬ ‫ثطای‬ ْ٘‫دط٣س‬ ٠‫ای‬ .‫ٕیطز‬ْ٘‫دط٣س‬ ‫اظ‬ ‫امٚت‬ ‫٧ب‬HTTP٣
SMTP‫ٝی‬ ٥‫اؾشيبز‬‫حَیَز‬ ‫زض‬ .‫ّ٢س‬SOAP‫ز٣ض‬ ٥‫ضا‬ ٦‫ض٣ی‬ ‫ىطاذ٤ا١ی‬
(RPC)‫ثط‬ ‫ٝجش٢ی‬HTTP/XML‫٣ة‬ ‫ثطای‬ ‫ضا‬‫ؾط٣یؽ‬‫ٝی‬ ٜ٧‫ىطا‬ ‫٧ب‬.‫ّ٢س‬
ebXML(Electronic Business Using XML)

51. ‫اوری‬‫ن‬‫ف‬‫ع‬‫ج‬‫ر‬‫م‬‫مدل‬
51
‫دوم‬‫فصل‬
‫سشٍیس‬ ‫استاًذاسدّای‬‫هثال‬
‫اؾشب١ساضز‬ebXML‫ثط‬ ‫ٝجش٢ی‬ ‫اؾشب١ساضز‬ ِ‫ی‬XML‫س٤ؾظ‬ ٦ّ ‫اؾز‬
٦‫ؾبذشیبىش‬ ‫اعالفبسی‬ ‫اؾشب١ساضز٧بی‬ ‫دیكجطز‬ ٟ‫ؾبظٝب‬(OASIS)٣
UN/CEFACT‫ٝی‬ ‫حٞبیز‬‫٧سه‬ .‫ق٤ز‬ebXML‫ظیطؾبذز‬ ٟ‫ّطز‬ ٜ٧‫ىطا‬
‫ثط‬ ‫ٝجش٢ی‬XML‫ّؿت‬ ‫اعالفبر‬ ‫اظ‬ ‫ؾطاؾطی‬ ٥‫اؾشيبز‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫ثبظ‬ ٣٣‫ّبض‬
٘ٝ‫سقب‬ ،٠ٝ‫ا‬ ‫ض٣قی‬ ٦‫ث‬ ‫اْٙشط٣١یْی‬‫قطّبی‬ ٛ‫سٞب‬ ٠‫ثی‬ ‫ؾبظٕبض‬ ٣ ‫دصیط‬
‫ٝی‬ ٜ٧‫ىطا‬ ‫سؼبضی‬‫اؾشب١ساضز٧بی‬ .‫ّ٢س‬ebMS،ebXML RS٣ebXML
RIM٦‫ظیطٝؼٞ٤ف‬‫اؾشب١ساضز٧بی‬ ‫اظ‬ ‫ای‬ebXML.‫٧ؿش٢س‬
RL(eXtensible Business Reporting Language) XB
‫ثط‬ ‫ٝجش٢ی‬ ٣ ‫اؾشب١ساضز‬ ‫ظثب١ی‬XML٠‫ثی‬ ‫قطّز‬ ‫س٤ؾظ‬ ٦ّ ‫اؾز‬‫اٙٞٚٚی‬
XBRL٘ٝ‫سقب‬ ٘‫سؿ٨ی‬ ‫ثطای‬‫ٕعاضـ‬ ٗ‫سجبز‬ ‫زض‬ ‫ٝق٢بیی‬ ‫دصیطی‬‫٧بی‬
‫ّؿت‬‫ؾبظٝب‬ ٠‫ثی‬ ‫٣ّبض‬ٟ.‫اؾز‬ ٥‫قس‬ ٦‫اضائ‬ ‫ٝرشٚو‬ ‫٧بی‬
(Resource Description Framework) RDF
RDF٥‫زاز‬ ٗ‫ٝس‬ ‫١٤فی‬ )‫ٝ٢بثـ‬ ‫س٤نیو‬ ‫(چبضچ٤ة‬‫ای‬‫ثطای‬ ٦ّ ‫اؾز‬٥‫شذیط‬
‫ثبظیبثی‬ ٣٦‫ث‬ ٠‫ٝبقی‬ ‫س٤ؾظ‬ ‫دطزاظـ‬ ٘‫ٍبث‬ ‫ٝق٢بی‬‫ٝی‬ ‫ّبض‬.‫ض٣ز‬٦‫ث‬‫فجبضر‬
‫زیٖط‬RDF‫ا‬ ‫ٝسٙی‬‫ٕطاه‬ ‫ثط‬ ‫ٝجش٢ی‬ ‫ؾز‬٦‫ث‬ ٟ‫آ‬ ‫اظ‬ ٦ّ‫ٝ٢بثـ‬ ‫س٤نیو‬ ‫ٝ٢ؾ٤ض‬
‫دؿز‬ ٣ ‫٣ة‬ ‫نيحبر‬ ‫(١ؾیط‬ ‫ای٢شط١شی‬‫چٖ٤١ٖی‬ ‫١یع‬ ٣ )‫اْٙشط٣١یْی‬ ‫٧بی‬
‫ٝی‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫یْسیٖط‬ ‫ثب‬ ‫ٝ٢بثـ‬ ٠‫ای‬ ‫اضسجبط‬‫حَیَز‬ ‫زض‬ .‫ق٤ز‬RDFِ‫ی‬
ٜ‫ؾیؿش‬‫٧ؿشی‬ِ‫ؾج‬ ‫ق٢بؾی‬ٜ٧‫ىطا‬ ‫ای٢شط١ز‬ ‫زض‬ ‫زا١ف‬ ٗ‫سجبز‬ ‫ثطای‬ ‫ضا‬ ٟ‫٣ظ‬
‫ٝی‬.‫ّ٢س‬RDF/XML٥‫زاز‬ ٗ‫ٝس‬ ‫١ٞبیف‬‫ای‬RDFٟ‫ظثب‬ ٦‫ث‬XML.‫اؾز‬
(Web Services User Interface) WSUI
WSUI٦‫ٝؤٙي‬ ‫ثطای‬ ‫ثبظ‬ ‫اؾشب١ساضز‬ ِ‫ی‬‫ؾْ٤یی‬ ‫چ٢س‬ ‫ّبضثطی‬ ‫٣اؾظ‬ ‫٧بی‬
(Cross-platform)‫٣ة‬ ‫زض‬ ٦ّ ‫اؾز‬‫ؾط٣یؽ‬٦‫ث‬ ‫٧ب‬‫ٝی‬ ‫ّبض‬‫ض‬.‫٣ز‬WSUI
ِ‫َج‬‫ؾ‬ ‫اظ‬٦‫نيح‬ ‫ز٧ی‬XSLT‫ثب‬ ‫ّبضثط‬ ٘ٝ‫سقب‬ ٣ ‫ّبضثط‬ ‫زیس‬ ‫ایؼبز‬ ‫ثطای‬
‫٣ة‬‫ؾط٣یؽ‬‫ا‬ ‫٧ب‬‫ٝی‬ ٥‫ؾشيبز‬.‫ّ٢س‬
ِ‫ساتغ‬ ٍ ‫اضیاء‬ ‫ًگاضت‬
(Object Relational Mapping (ORM))
٥‫دبیٖب‬ ٦‫ث‬ ‫زؾشطؾی‬ ِ‫سْ٢ی‬ ِ‫ی‬ ٦‫ضاثغ‬ ٣ ‫اقیبء‬ ‫١ٖبقز‬٥‫زاز‬‫٧بی‬
٦‫ضاثغ‬ٟ‫ظثب‬ ٌ‫عطی‬ ‫اظ‬ ‫ای‬٦ٝ‫ثط١ب‬ ‫٧بی‬‫قئ‬ ‫ؾبظی‬.‫اؾز‬ ‫ٕطا‬٦‫ث‬‫فجبضر‬
٥‫دبیٖب‬ ٌ‫سغجی‬ ‫ثطای‬ ،‫زیٖط‬٥‫زاز‬٦‫ضاثغ‬ ‫٧بی‬٘‫ٝظ‬ ( ‫ای‬SQL Server
،MySQLٟ‫ظثب‬ ‫ثب‬ )٥‫میط‬ ٣٦ٝ‫ثط١ب‬ ‫٧بی‬‫قئ‬ ‫ؾبظی‬٘‫(ٝظ‬ ‫ٕطا‬C#،
Java)٥‫میط‬ ٣‫ٝی‬ ‫٣ضاطز‬ ٟ٤‫٧ٞچ‬ ‫اْٝب١بسی‬ ‫اظ‬ ٥‫اؾشيبز‬ ٣ٟ‫س٤ا‬‫اظ‬
‫اثعاض٧بی‬ORM‫اثعاض٧بی‬ ‫اظ‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ثب‬ ‫٣اٍـ‬ ‫زض‬ .‫ّطز‬ ٥‫اؾشيبز‬
ORM‫ٝی‬‫ؾبذش‬ ٟ‫س٤ا‬٦‫ضاثغ‬ ‫بض‬٥‫دبیٖب‬ ‫ای‬٥‫زاز‬‫ؾبذشبض‬ ٦‫ث‬ ‫ضا‬ ‫٧ب‬
‫قئ‬‫سطسیت‬ ٠‫ای‬ ٦‫ث‬ ٣ ‫ّطز‬ ٘‫ٝشه‬ ٦ٝ‫ثط١ب‬ ِ‫ی‬ ‫ٕطای‬
‫دیچیسٕی‬٥‫شذیط‬ ٦‫ث‬ ‫ٝطث٤ط‬ ‫٧بی‬٥‫دبیٖب‬ ‫زض‬ ‫ثبظیبثی‬ ٣٦‫ث‬ ‫ضا‬ ٥‫زاز‬
Doctrin
:٥‫ّ٢٢س‬ ‫س٤ٙیس‬Konsta Vesterinen
‫زؾشطؼ‬‫ثبظ‬ ٠‫ٝش‬ :‫دصیطی‬
:‫ٝؼ٤ظ‬MIT
:ٟ‫ظثب‬PHP
:٤ْ‫ؾ‬Cross-platform
DataNucleus
:٥‫ّ٢٢س‬ ‫س٤ٙیس‬DataNucleus Team
‫زؾشطؼ‬‫ثبظ‬ ٠‫ٝش‬ :‫دصیطی‬
:‫ٝؼ٤ظ‬Apache License 2
:ٟ‫ظثب‬Java
:٤ْ‫ؾ‬JVM،Cross-platform

52. ‫اوری‬‫ن‬‫ف‬‫ع‬‫ج‬‫ر‬‫م‬‫مدل‬
52
‫دوم‬‫فصل‬
‫سشٍیس‬ ‫استاًذاسدّای‬‫هثال‬
٥‫ف٨س‬ORM٠‫زاقش‬ ٣ ‫دیچیسٕی‬ ‫ثیكشط‬ ‫ّب٧ف‬ ‫ثطای‬ .‫زاز‬ ‫ٍطاض‬
‫٣اؾظ‬‫قئ‬ ‫٧بی‬ِ‫ؾج‬ ‫ٕطای‬‫اٖٙ٤ی‬ ‫اظ‬ ‫ٝ٤اٍـ‬ ‫ثطذی‬ ‫زض‬ ٟ‫٣ظ‬
‫عطاحی‬DAO(Data Access Object)‫ٝی‬ ٥‫اؾشيبز‬.‫ق٤ز‬
DAO٦ٝ‫ثط١ب‬ ‫قئ‬ ِ‫ی‬‫ثطای‬ ‫ٝؼطز‬ ‫٣اؾظ‬ ِ‫ی‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫ؾبظی‬
٥‫دبیٖب‬ ‫ثطذی‬ ‫ثب‬ ‫ّبض‬٥‫زاز‬‫ٝی‬ ٜ٧‫ىطا‬ ‫٧ب‬‫آ٣ضز‬.
RedBeanPHP
‫زؾشطؼ‬‫ثبظ‬ ٠‫ٝش‬ :‫دصیطی‬
:‫ٝؼ٤ظ‬BSD License
:ٟ‫ظثب‬PHP
:٤ْ‫ؾ‬Cross-platform
Dapper
‫زؾشطؼ‬‫یبظ‬ ٠‫ٝش‬ :‫دصیطی‬
:‫ٝؼ٤ظ‬Apache License 2.0
:ٟ‫ظثب‬C#
:٤ْ‫ؾ‬.Net 4.0،Cross-Platform
ECO
:٥‫ّ٢٢س‬ ‫س٤ٙیس‬Capable Objects AB
‫زؾشطؼ‬‫سؼبضی‬ :‫دصیطی‬
:٤ْ‫ؾ‬.Net 4.0،Windows
EntitySpaces
:٥‫ّ٢٢س‬ ‫س٤ٙیس‬EntitySpaces, LLC
‫زؾشطؼ‬‫ثبظ‬ ٠‫ٝش‬ :‫دصیطی‬
:‫ٝؼ٤ظ‬Modified BSD License
:ٟ‫ظثب‬C#
:٤ْ‫ؾ‬.Net 4.0،Cross-Platform
EclipseLink
:٥‫ّ٢٢س‬ ‫س٤ٙیس‬Eclipse Foundation
‫زؾشطؼ‬‫ثبظ‬ ٠‫ٝش‬ :‫دصیطی‬
:‫ٝؼ٤ظ‬Eclipse Public and Eclipse Distribution Licenses
:ٟ‫ظثب‬Java
:٤ْ‫ؾ‬JVM،Cross-platform
Hibernate
:٥‫ّ٢٢س‬ ‫س٤ٙیس‬Red Hat
‫زؾشطؼ‬‫ثبظ‬ ٠‫ٝش‬ :‫دصیطی‬
:‫ٝؼ٤ظ‬GNU Lesser General Public License
:ٟ‫ظثب‬Java
:٤ْ‫ؾ‬JVM،Cross-platform
MyBatis
:٥‫ّ٢٢س‬ ‫س٤ٙیس‬The MyBatis team
‫زؾشطؼ‬‫ثبظ‬ ٠‫ٝش‬ :‫دصیطی‬
:‫ٝؼ٤ظ‬Apache License 2.0
:ٟ‫ظثب‬Java

53. ‫اوری‬‫ن‬‫ف‬‫ع‬‫ج‬‫ر‬‫م‬‫مدل‬
53
‫دوم‬‫فصل‬
‫سشٍیس‬ ‫استاًذاسدّای‬‫هثال‬
:٤ْ‫ؾ‬Cross-platform
JOOQ
:٥‫ّ٢٢س‬ ‫س٤ٙیس‬Data Geekery GmbH
‫زؾشطؼ‬‫ثبظ‬ ٠‫ٝش‬ ٣ ‫سؼبضی‬ :‫دصیطی‬
٣ ‫سؼبضی‬ :‫ٝؼ٤ظ‬Apache License 2.0
:ٟ‫ظثب‬Java
:٤ْ‫ؾ‬Cross-platform
Apache Cayenne
:٥‫ّ٢٢س‬ ‫س٤ٙیس‬Apache Software Foundation
‫زؾشطؼ‬‫ثبظ‬ ٠‫ٝش‬ :‫دصیطی‬
٣ ‫سؼبضی‬ :‫ٝؼ٤ظ‬Apache License 2.0
:ٟ‫ظثب‬Java
:٤ْ‫ؾ‬Cross-platform
EntitySpaces
‫زؾشطؼ‬‫ثبظ‬ ٠‫ٝش‬ :‫دصیطی‬
:‫ٝؼ٤ظ‬GNU Lesser General Public License
:ٟ‫ظثب‬C#
:٤ْ‫ؾ‬.Net 4.5،Cross-Platform
ODB
:٥‫ّ٢٢س‬ ‫س٤ٙیس‬Code Synthesis
‫زؾشطؼ‬‫ثبظ‬ ٠‫ٝش‬ ٣ ‫سؼبضی‬ :‫دصیطی‬
٣ ‫سؼبضی‬ :‫ٝؼ٤ظ‬GNU General Public License
:ٟ‫ظثب‬C++
:٤ْ‫ؾ‬Cross-Platform
Storm
‫ر‬:٥‫ّ٢٢س‬ ‫٣ٙیس‬Canonical Ltd.
‫زؾشطؼ‬‫ثبظ‬ ٠‫ٝش‬ :‫دصیطی‬
:‫ٝؼ٤ظ‬LGPL 2.1
:ٟ‫ظثب‬Python
:٤ْ‫ؾ‬Cross-Platform
TopLink
:٥‫ّ٢٢س‬ ‫س٤ٙیس‬Oracle Corporation
‫زؾشطؼ‬‫سؼبضی‬ :‫دصیطی‬
:‫ٝؼ٤ظ‬Oracle License
:ٟ‫ظثب‬Java
:٤ْ‫ؾ‬JVM،Cross-platform

54. ‫اوری‬‫ن‬‫ف‬‫ع‬‫ج‬‫ر‬‫م‬‫مدل‬
54
‫دوم‬‫فصل‬
‫سشٍیس‬ ‫استاًذاسدّای‬‫هثال‬
SQLObject
:٥‫ّ٢٢س‬ ‫س٤ٙیس‬Ian Bicking
‫زؾشطؼ‬‫ثبظ‬ ٠‫ٝش‬ :‫دصیطی‬
:‫ٝؼ٤ظ‬LGPL
:ٟ‫ظثب‬Python
:٤ْ‫ؾ‬Cross-platform
،‫تاصیاتی‬‫تایگاًی‬ ٍ ‫پطتیثاًی‬ُ‫داد‬
(Data Recovery. Backup & Archival)
٥‫زاز‬ ٟ‫ّطز‬ ‫ثبظیبثی‬ ‫ثب‬ ‫اضسجبط‬ ‫زض‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫اثعاض٧بیی‬ ٘ٝ‫قب‬‫اظ‬ ‫٧بی‬
٥‫زاز‬ ‫اظ‬ ٟ‫دكشیجب‬ ٠‫ٕطىش‬ ،٥‫قس‬ ‫حصه‬ ‫یب‬ ٦‫ضىش‬ ‫زؾز‬٣ ‫ٝ٤ػ٤ز‬ ‫٧بی‬
٥‫زاز‬ ٟ‫ّطز‬ ‫ثبیٖب١ی‬‫ٝی‬ ‫ٍطاض‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ٝ٤ضز‬ ٗ‫میطىقب‬ ‫٧بی‬‫ٕیط١س‬.
‫پطتیثاى‬ ‫گشفتي‬ ‫اتضاسّای‬(Backup Tools)
٥‫زاز‬ ٠‫ٕطىش‬ ‫ثطای‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫اثعاض٧بیی‬ ٘ٝ‫قب‬٥‫اؾشيبز‬ ‫ٝ٤ضز‬ ٟ‫دكشیجب‬ ‫٧بی‬
‫ٝی‬ ‫ٍطاض‬٥‫زاز‬ ‫٣اٍـ‬ ‫زض‬ .‫ٕیط١س‬‫ّذی‬ ِ‫ی‬ ‫یب‬ ‫٣اٍقی‬ ٦‫١ؿر‬ ِ‫ی‬ ٟ‫دكشیجب‬ ‫٧بی‬
٥‫زاز‬ ‫اظ‬‫ٝی‬ ٣ ‫٧ؿش٢س‬ ‫فٞٚیبسی‬ ‫ٝحیظ‬ ‫زض‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ٝ٤ضز‬ ٣ ‫ٝ٤ػ٤ز‬ ‫٧بی‬‫س٤ا١٢س‬
٥‫زاز‬ ‫ثبظیبثی‬ ‫ىطای٢س‬ ‫زض‬‫ٕیط‬ ‫ٍطاض‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ٝ٤ضز‬ ‫٧ب‬،‫اثعاض٧ب‬ ‫اظ‬ ‫ثطذی‬ .‫١س‬
٦‫ث‬ ٟ‫دكشیجب‬ ٠‫ٕطىش‬ ِ‫ؽ‬‫ؾط٣ی‬‫ثطذظ‬ ‫ن٤ضر‬(Online Backup Service)
‫ٝی‬ ٜ٧‫ىطا‬ ٜ٧ ‫ضا‬.‫ّ٢٢س‬
:‫سایگاى‬ ‫اتضاسّای‬
AMANDA, Areca Backup, Attic, BackupPC, Bacula, Back
In Time, Box Backup, DirSyncPro, duplicity, Duplicati,
FlyBack, obnam, luckyBackup, star/gtar, rdiff-backup,
Syncthing, Unison, git-annex, DAR
:‫تجاسی‬ ‫اتضاسّای‬
@MAX SyncUp, Acronis True Image, Aomei Backupper,
Argentum Backup, Backup4all, BackupAssist, Backup
Exec, Catalogic DPX, Bitser, Bvckup 2, ChronoSync,
Argentum Backup, Comodo Backup, Crashplan, Dmailer
Backup, Double Image Backup, Druva InSync, EMC
NetWorker, Genie Backup Manager, Handy Backup, HP
Data Protector, IASO Backup, IBM Tivoli Storage
Manager, InMage DR-Scout, Image for Windows, Iperius
Backup, KeepVault, Langmeier Backup, LazySave, .Mac
Backup aka MobileMe, Memopal, Mozy, NetVault
Backup, Novabackup, NTBackup, NetBackup, Norton
360, Norton Ghost, EMC RecoverPoint, Retrospect,
ShadowProtect, System Center Data Protection
Manager, SpiderOak, SyncBack, SyncToy, Time Machine,
Tonido Backup, TotalRecovery Pro, UltraBac, Ventis
BackupSuite 2008, Windows Home Server Computer
Backup, Windows Backup and Restore, Yintersync.NET,
Yosemite Server Backup
:‫تشخظ‬ ‫پطتیثاى‬ ‫گشفتي‬ ‫سشٍیس‬ ‫داسای‬ ‫اتضاسّای‬
Acronis, ASUS WebStorage, Backblaze, Barracuda,
Backup Service, Bitcasa, Box, BullGuard Backup,
Carbonite, CloudMe, Comodo Backup, CrashPlan,
Cubby, Diino, Dropbox, Dropmysite, Druva Insync,

55. ‫اوری‬‫ن‬‫ف‬‫ع‬‫ج‬‫ر‬‫م‬‫مدل‬
55
‫دوم‬‫فصل‬
‫سشٍیس‬ ‫استاًذاسدّای‬‫هثال‬
Egnyte, Provider, ElephantDrive, EVault, FilesAnywhere,
Google Drive, Handy Backup, Trend Micro SafeSync,
IASO Backup, iCloud, Infinit, Infrascale, Iperius Online
Storage, Intronis, Jumpshare, Jungle Disk, KeepVault,
KineticD, Livedrive, MediaFire, MEGA, Memopal,
MiMedia, Mozy, MyVault, OneDrive, OwnDrive
(ownCloud), SpiderOak, Provider, SugarSync, Syncplicity
‫کشدى‬ ‫تایگاًی‬ ‫اتضاسّای‬(Archive Tools)
٥‫زاز‬ ٟ‫ّطز‬ ‫ثبیٖب١ی‬ ‫ثطای‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫اثعاض٧بیی‬ ٘ٝ‫قب‬‫ٍطاض‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ٝ٤ضز‬ ‫٧ب‬
‫ٝی‬٥‫زاز‬ ٟ‫ّطز‬ ‫ثبیٖب١ی‬ .‫ٕیط١س‬ٗ‫ا١شَب‬ ‫١٤ؿ‬ ِ‫ی‬ ‫٣اٍـ‬ ‫زض‬ ‫ٝ٤ػ٤ز‬ ‫٧بی‬
٥‫زاز‬٥‫زاز‬ ٠‫ای‬ .‫اؾز‬ ٗ‫میطىقب‬ ‫٧بی‬٦‫ث‬ ‫زیٖط‬ ‫٧ب‬٥‫اؾشيبز‬ ‫ٝ٤ضز‬ ٗ‫ىقب‬ ‫ن٤ضر‬
‫١ٞی‬ ‫ٍطاض‬٦‫ث‬ ٣ ‫ٕیط١س‬‫ٝی‬ ‫ثبیٖب١ی‬ ٘‫زٙی‬ ٠‫٧ٞی‬‫ق٤١س‬.٥‫زاز‬ ٠‫ای‬‫ىطای٢س‬ ‫زض‬ ‫٧ب‬
٥‫زاز‬ ‫ثبظیبثی‬‫١ٞی‬ ‫ٍطاض‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ٝ٤ضز‬ ‫٧ب‬ٗ‫ّ٢شط‬ ٜ‫ؾیؿش‬ ِ‫ی‬ ‫٣ٙی‬ ‫ٕیط١س‬
‫ٝی‬ ٦‫اضائ‬ ‫ذ٤ة‬ ٦‫١ؿر‬.‫ز٧س‬
:‫سایگاى‬ ‫اتضاسّای‬
7-Zip, Archive Manager, Ark, B1 Free Archiver, Bitser,
Disk ARchiver, Expander, Filzip, FreeArc, Info-ZIP (Wzip),
IZArc, KGB Archiver, PeaZip, TAR, The Unarchiver,
TUGZip, Xarchiver, ZipGenius
:‫تجاسی‬ ‫اتضاسّای‬
ALZip, ALZip for Mac, Archive Utility, BetterZip, BulkZip,
Commander One, Compressed Folders, CRAX
Commander, iArchiver, PKZIP, PowerArchiver, StuffIt,
WinAce, WinRAR, WinZip, XAD a.k.a. XADMaster.library
‫تاصیاتی‬ ‫اتضاسّای‬(Recovery Tools)
٥‫زاز‬ ‫ثبظیبثی‬ ‫ثطای‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫اثعاض٧بیی‬ ٘ٝ‫قب‬‫حصه‬ ‫یب‬ ٦‫ضىش‬ ‫زؾز‬ ‫اظ‬ ‫٧بی‬
‫ٝی‬ ‫ٍطاض‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ٝ٤ضز‬ ٥‫قس‬:‫اظ‬ ‫فجبضس٢س‬ ‫اثعاض٧ب‬ ‫١٤ؿ‬ ٠‫ای‬ ‫اظ‬ ‫ثطذی‬ .‫ٕیط١س‬
‫ساصگاسی‬ ‫کٌتشل‬ ‫اتضاسّای‬(Consistency Checker):
CHKDSK, Disk First Aid, Disk Utility, fsck, gparted
‫فایل‬ ‫تاصیاتی‬ ‫اتضاسّای‬(File Recovery):
CDRoller, Data Recovery Wizard, Data Rescue PC3, NTFS
, Disk Drill Basic, dvdisaster, FileSalvage, GetDataBack,
Hetman Partition, Recovery, IsoBuster, Mac Data
Recovery Guru, Norton Utilities, PhotoRec, Recover My
Files, Recuva, TestDisk, TotalRecovery, TuneUp Utilities,
iRecover
‫اتضاسّای‬Forensic:
EnCase, Foremost , Forensic Toolkit, Open Computer
Forensics Architecture, The Coroner's Toolkit, The Sleuth
Kit
‫اتضاسّای‬Imaging:
Clonezilla, CopyCatX, ddrescue, dd

56. ‫اوری‬‫ن‬‫ف‬‫ع‬‫ج‬‫ر‬‫م‬‫مدل‬
56
‫دوم‬‫فصل‬
‫سشٍیس‬ ‫استاًذاسدّای‬‫هثال‬
ِ‫ًسخ‬ ‫کٌتشل‬ ‫اتضاسّای‬(Version Control Tools)
ٛ‫١ط‬ ‫دیْطث٢سی‬ ‫ٝسیطیز‬ ٣ ٦‫١ؿر‬ ٗ‫ّ٢شط‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫اثعاض٧بیی‬ ٘ٝ‫قب‬‫اىعاض٧ب‬
‫ٝی‬ ٛ‫ا١ؼب‬ ‫ضا‬:‫اظ‬ ‫فجبضس٢س‬ ‫آ١٨ب‬ ‫اظ‬ ‫سقسازی‬ ٦ّ ‫ز٧٢س‬
AccuRev SCM, GNU Bazaar, BitKeeper, ClearCase, Code
Co-op, Codeville, CVS, CVSNT, darcs, Dimensions CM,
Endevor, Fossil, Git, GNU arch, IC Manage, MKS
Integrity, Mercurial, Monotone, stic SCM, PVCS, Rational
Team Concert, Revision Control System, SCM Anywhere,
Source Code Control System, StarTeam, Subversion
(SVN), Surround SCM, SVK, Team Foundation Server
(TFS), Synergy, Vault, Veracity, Vesta, Visual SourceSafe
(VSS)
‫ّوگام‬ ‫اتضاسّای‬‫فایل‬ ‫ساصی‬(File Synchronization Tools)
‫ٝی‬ ٘‫حبن‬ ٟ‫اعٞی٢ب‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫اثعاض٧بیی‬ ٘ٝ‫قب‬٘‫ىبی‬ ٦ّ ‫ّ٢٢س‬‫٧بی‬‫ٝ٤ػ٤ز‬
٦‫ث‬ ‫ٝكبث٨ی‬ ٠‫ٍ٤ا١ی‬ ‫ثب‬ ٦‫١َغ‬ ‫چ٢س‬ ‫زض‬‫ٝی‬ ‫ض٣ظضؾب١ی‬.‫ق٤١س‬
:‫تاص‬ ‫هتي‬ ‫اتضاسّای‬
Conduit, DirSync Pro, FreeFileSync, iFolder, luckyBackup,
OneSync, ownCloud, rsync, Seafile community edition,
SparkleShare, SymmetricDS, Synchronizer (krusader),
Syncthing, Synkron, Unison
:‫تجاسی‬ ‫اتضاسّای‬
@MAX SyncUp, Allway Sync, AIMstor, Argentum
Backup, BackupAssist, Backup4all, BatchSync, BitTorrent
Sync, Box Sync, ChronoSync, Cloudike, CloudMe, Cubby
– Pro, Distributed Storage, Dropbox, Easy2Sync for Files,
Egnyte, Gladinet, GoDrive, GoodSync, Handy Backup,
IBM Connections, MediaFire, Mega, RepliWeb,
Robocopy, SecureSafe, SpiderOak, ShareFile, SugarSync,
SyncBack, Syncdocs, Synchronize It!, Syncplicity,
TeamDrive, Tonido,XXL Box, Zetta.net
‫کسة‬ ِ‫ش‬ٍَّ‫کاس‬
(Business Intelligence(BI))
٦‫ٝؼٞ٤ف‬ ٘ٝ‫قب‬‫ض٣ـ‬ ‫اظ‬ ‫ای‬‫ى٢ب٣ضی‬ ٣ ‫٧ب‬‫ثطای‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫٧بیی‬
‫ٝی‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ٝق٢بزاض‬ ٣ ‫ٝيیس‬ ‫اعالفبر‬ ٦‫ث‬ ٛ‫ذب‬ ٥‫زاز‬ ٘‫سجسی‬.‫ق٤ز‬
‫ّؿت‬ ‫٧٤ـ‬٣٣ ‫ق٢بؾبیی‬ ‫ثطای‬ ‫ضا‬ ‫اعالفبر‬ ‫اظ‬ ‫ثعضٕی‬ ‫َٝبزیط‬ ‫ّبض‬
‫ىطنز‬ ٦‫س٤ؾق‬‫ٝی‬ ‫ّبض‬ ٦‫ث‬ ‫ػسیس‬ ‫٧بی‬‫ٝ٤اٍـ‬ ‫ثؿیبضی‬ ‫زض‬ .‫ٕیطز‬
‫ّؿت‬ ‫٧٤ـ‬٥‫زاز‬ ‫٣ّبض‬٥‫ا١جبض‬ ‫زض‬ ٦ّ ‫ضا‬ ‫٧بیی‬٥‫زاز‬ ‫٧بی‬(Data
‫کسة‬ ‫َّش‬ ‫اتضاسّای‬‫سایگاى‬ ٍ ‫تاص‬ ‫هتي‬ ‫ٍکاس‬
 BIRT
 D3.js
 JasperReports
 KNIME
 Pentaho
 R
 Seal Report
 SpagoBI
 TACTIC

57. ‫اوری‬‫ن‬‫ف‬‫ع‬‫ج‬‫ر‬‫م‬‫مدل‬
57
‫دوم‬‫فصل‬
‫سشٍیس‬ ‫استاًذاسدّای‬‫هثال‬
Warehouses)‫ػٞـ‬٥‫قس‬ ‫آ٣ضی‬‫ٍطاض‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ٝ٤ضز‬ ‫ضا‬ ‫ا١س‬
‫ٝی‬‫اظ‬ ‫ٝ٤اٍـ‬ ‫ثطذی‬ ٣‫ای٢ط‬ ‫اظ‬ .‫ز٧س‬BI/DW٦‫ث‬‫ػبی‬BI٥‫اؾشيبز‬
‫ٝی‬‫ّؿت‬ ‫٧٤ـ‬ ‫ثطای‬ ‫ظیبزی‬ ‫ثؿیبض‬ ‫اثعاض٧بی‬ .‫ق٤ز‬٣٦‫اضائ‬ ‫ّبض‬
‫ٝی‬ ‫اثعاض٧ب‬ ٠‫ای‬ .‫اؾز‬ ٥‫قس‬‫ّؿت‬ ‫ا٧ساه‬ ‫ثطای‬ ‫س٤ا١٢س‬٣٘‫شی‬ ‫ّبضی‬
:‫ض٣١س‬ ‫ّبض‬ ٦‫ث‬
٥‫ا١ساظ‬‫ٕیطی‬(Measurement):
٦ٝ‫ثط١ب‬‫قبذم‬ ‫اظ‬ ‫ٝطاسجی‬ ٦ٚ‫ؾٚؿ‬ ٦ّ ‫ای‬ِ‫ٝح‬ ٣ ‫فْٞٚطز‬ ‫٧بی‬
‫ٝی‬ ‫ایؼبز‬ ‫ظ١ی‬‫ّ٢س‬.
‫سحٚیٚی‬(Analytic)
٦ٝ‫ثط١ب‬‫ّؿت‬ ‫ثطای‬ ‫ّٞی‬ ‫ىطای٢س٧بی‬ ٦ّ ‫ای‬‫ایؼبز‬ ‫٣ّبض‬
‫ٝی‬٣ ‫ثیبثس‬ ‫زؾز‬ ٦٢‫ث٨ی‬ ‫سهٞیٞبر‬ ‫ق٢بذز‬ ٦‫ث‬ ‫ثش٤ا١س‬ ٦ّ ‫ّ٢س‬
‫ّؿت‬ ‫زا١ف‬ ‫اّشكبه‬ ٦‫ث‬٥‫زاز‬ .‫ثذطزاظز‬ ‫٣ّبض‬،‫ّب٣ی‬
ٗ‫ٝس‬ ،٦١‫دیك٢ٖطا‬ ٘‫سحٚی‬ ،‫آٝبضی‬ ٘‫سحٚی‬ ،‫ىطای٢سّب٣ی‬‫ؾبظی‬
ٗ‫ٝس‬ ،٦١‫دیك٢ٖطا‬‫ّؿت‬ ‫ىطای٢س٧بی‬ ‫ؾبظی‬‫دطزاظـ‬ ،‫٣ّبض‬
١٤ٞ١ ٥‫دیچیس‬ ‫ض٣یساز٧بی‬٦٦ٝ‫ثط١ب‬ ‫اظ‬ ‫٧بی‬‫سحٚیٚی‬ ‫٧بی‬
‫ٝی‬ ‫ٝحؿ٤ة‬.‫ق٤١س‬
‫ٕعاضـ‬‫ز٧ی‬(Reporting):
٦ٝ‫ثط١ب‬‫ظیطؾبذز‬ ٦ّ ‫٧بیی‬‫ٕعاضـ‬ ‫ثطای‬ ٛ‫الظ‬ ‫٧بی‬‫ز٧ی‬
‫ّؿت‬ ِ‫اؾشطاسػی‬ ‫ٝسیطیز‬ ٦‫ث‬ ‫ذسٝز‬ ‫زض‬ ‫ضا‬ ِ‫اؾشطاسػی‬‫٣ّبض‬
‫ٝی‬ ٛ‫ا١ؼب‬‫ٕعاضـ‬ ‫١٤ؿ‬ ٠‫ای‬ .‫ز٧٢س‬،٥‫زاز‬ ‫ٝه٤ضؾبظی‬ ٘ٝ‫قب‬ ‫٧ب‬
‫ثطذظ‬ ‫سحٚیٚی‬ ‫دطزاظـ‬ ٣ ‫ٝسیطیشی‬ ‫اعالفبر‬ ٜ‫ؾیؿش‬
(Online analytical processing(OLAP))
‫ٝی‬.‫ق٤١س‬
‫٧ْٞبضی‬(Colaboration):
٦ٝ‫ثط١ب‬ٗ‫سجبز‬ ٣ ٥‫زاز‬ ‫ٕصاضی‬ ُ‫اقشطا‬ ٦‫ث‬ ٌ‫عطی‬ ‫اظ‬ ٦ّ ‫٧بیی‬
‫اظ‬ ٟ٣‫ثیط‬ ‫یب‬ ٘‫(زاذ‬ ‫ٝرشٚو‬ ٌ‫ٝ٢بع‬ ،‫اْٙشط٣١یْی‬ ‫اعالفبر‬
‫ّؿت‬‫ٝی‬ ‫یْسیٖط‬ ‫ّ٢بض‬ ‫ّبض‬ ٛ‫ا١ؼب‬ ‫ثطای‬ ‫ضا‬ )‫٣ّبض‬.‫آ٣ضز‬
:‫زا١ف‬ ‫ٝسیطیز‬
٦ٝ‫ثط١ب‬‫اؾشطاسػی‬ ٌ‫عطی‬ ‫اظ‬ ٦ّ ‫٧بیی‬‫ثطای‬ ٟ‫اٍساٝبسكب‬ ٣ ‫٧ب‬
٦‫ث‬ ٟ‫ؾبظٝب‬ ٠‫ؾبذش‬ ‫ٍبزض‬ ٣ ‫س٤ظیـ‬ ،‫ثبظ١ٞبیی‬ ،‫ایؼبز‬ ،‫ق٢بذز‬
‫ثی٢ف‬ ُ‫زض‬٦‫سؼطث‬ ٣ ‫٧ب‬‫ّؿت‬ ‫٣اٍقی‬ ‫زا١ف‬ ٦ّ ‫٧بیی‬‫٣ّبض‬
ٟ‫ؾبظٝب‬ ‫٧ؿش٢س‬‫قطّز‬ ٦‫ث‬ ٘‫سجسی‬ ‫ضا‬ ‫٧ب‬‫ٝح٤ض‬ ٥‫زاز‬ ‫٧بیی‬
‫ٝی‬.‫ؾبظ١س‬
‫٧٤ـ‬ ‫اثعاض٧بی‬ ‫ثطای‬ ٥‫قس‬ ‫ٝغطح‬ ‫ا٧ساه‬ ٦‫ث‬ ٦‫س٤ػ‬ ‫ثب‬
‫ّؿت‬٣ٗ‫ز١جب‬ ‫ضا‬ ‫ا٧ساه‬ ٠‫ای‬ ‫اظ‬ ِ‫ی‬ ‫٧ط‬ ٦ّ ‫اثعاض٧بیی‬ ،‫ّبض‬
‫ٝی‬‫ٝی‬ ‫ضا‬ ‫ّ٢٢س‬‫ّؿت‬ ‫٧٤ـ‬ ‫اثعاض٧بی‬ ٦َ‫عج‬ ‫زض‬ ٟ‫س٤ا‬٣‫ّبض‬
.‫زاز‬ ‫ٍطاض‬
‫کسة‬ ‫َّش‬ ‫اتضاسّای‬ٍ ‫تاص‬ ‫هتي‬ ‫ٍکاس‬‫تجاسی‬
 Palo
 Pentaho
 TACTIC
‫کسة‬ ‫َّش‬ ‫اتضاسّای‬‫سایگاى‬ ٍ ًِ‫هالکا‬ ‫ٍکاس‬
 Biml
 Datacopia
 icCube
 InetSoft
 Splunk
‫کسة‬ ‫َّش‬ ‫اتضاسّای‬ًِ‫هالکا‬ ‫ٍکاس‬
 ActiveReports
 Actuate Corporation
 AnyChart
 AnswerRocket
 ApeSoft
 BOARD
 Comarch
 Data Applied
 datapine
 Decision Support Panel
 Domo
 Dundas Data Visualization
 Dimensional Insight
 Grapheur
 GoodData - Cloud Based
 IBM Cognos
 icCube
 InetSoft
 Information Builders
 InfoZoom
 JackBe
 Jedox
 Klipfolio Dashboard
 Lavastorm Analytics
 LIONsolver
 List & Label
 Logi Analytics
 Looker
 Microsoft SQL Server Reporting Services
 Microsoft SQL Server Analysis Services
 Microsoft PerformancePoint Server 2007
 Microsoft Proclarity
 Microsoft Power Pivot
 MicroStrategy
 Oracle Hyperion Solutions Corporation

58. ‫اوری‬‫ن‬‫ف‬‫ع‬‫ج‬‫ر‬‫م‬‫مدل‬
58
‫دوم‬‫فصل‬
‫سشٍیس‬ ‫استاًذاسدّای‬‫هثال‬
٥٣‫ٕط‬ ٘‫شی‬ ‫ٝ٤اضز‬‫ّؿت‬ ‫٧٤ـ‬ ‫اثعاض٧بی‬ ‫انٚی‬ ‫٧بی‬٣‫ّبض‬
‫ٝی‬ ‫ٝحؿ٤ة‬:‫ق٤١س‬
٥‫ٕؿشطز‬ ‫نيحبر‬(Spreedsheets)
‫ٕعاضـ‬‫ز٧ی‬(Reporting)
ٗ‫زیؼیشب‬ ‫زاقج٤ضز‬(Digital Dashboard)
‫ثطذظ‬ ‫سحٚیٚی‬ ‫دطزاظـ‬(OLAP)
٥‫زاز‬‫ّب٣ی‬(Data Mining)
٥‫ا١جبض‬٥‫زاز‬ ‫٧بی‬(Data Warehouse)
‫ٝحٚی‬ ‫اعالفبر‬ ٜ‫ؾیؿش‬(LIS).
 Oracle Business Intelligence Suite Enterprise Edition
 Panorama Software
 Pervasive DataRush
 Phocas Software
 Plotly
 Qlik
 Quantrix
 RapidMiner
 Roambi
 RW3 Technologies
 SAP NetWeaver Business Intelligence
 Saiku Analytics
 Sisense
 SAS
 Siebel Systems
 Spotfire (now Tibco)
 Sybase IQ
 Tableau Software
 TARGIT Business Intelligence
 Teradata
 XLCubed
 Yellowfin Business Intelligence
 Zoho Reports
 Zoomdata
َ‫جستج‬ ‫هَتَسّای‬
(Search Engines)
٠‫ثی‬ ‫زض‬ ‫١ؾط‬ ‫ٝ٤ضز‬ ٥‫زاز‬ ‫ػؿشؼ٤ی‬ ‫ثطای‬ ٤‫ػؿشؼ‬ ‫ٝ٤س٤ض٧بی‬
٥‫زاز‬ ‫اظ‬ ‫ٕط٣٧ی‬‫ٝی‬ ‫ٍطاض‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ٝ٤ضز‬ ‫٧ب‬‫ٝ٢ؾ٤ض‬ ٠‫ای‬ ‫ثطای‬ .‫ٕیط١س‬
٦‫ٕصاقش‬ ٟ‫ّبضثطا‬ ‫اذشیبض‬ ‫زض‬ ‫٣اؾغی‬‫ٝی‬‫ضا‬ ‫ذ٤ز‬ ‫ٝقیبض٧بی‬ ٦ّ ‫ق٤ز‬
٥‫زاز‬ ٦ّ ‫زاضز‬ ‫٣ػ٤ز‬ ‫ٝ٤س٤ضی‬ ٣ ٥‫ّطز‬ ٟ‫ثیب‬ ‫١ؾط‬ ‫ٝ٤ضز‬ ٥‫زاز‬ ‫ثطای‬
‫ٝی‬ ‫دیسا‬ ‫ضا‬ ‫١ؾط‬ ‫ٝ٤ضز‬‫ّ٢س‬‫ٝ٤س٤ض‬ ‫اظ‬ .‫٧بی‬ّ٘٤ٕ ‫ػؿشؼ٤ی‬٣
ٔ٢‫ثی‬‫ٝی‬٦‫ث‬ ٟ‫س٤ا‬٤‫ػؿشؼ‬ ‫ٝ٤س٤ض٧بی‬ ٠‫ٍسضسٞ٢سسطی‬ ٟ‫ف٢٤ا‬‫زض‬‫ز١یب‬
.‫ثطز‬ ٛ‫١ب‬
ٗ‫حب‬ ٠‫ای‬ ‫ثب‬‫ػؿشؼ٤ٕط‬ ‫ٝ٤س٤ض٧بی‬ ‫اظ‬ ٥‫اؾشيبز‬ ٣ ‫عطاحی‬ ٦‫ث‬ ‫١یبظ‬
‫ث‬‫٤ٝی‬‫ػ٨ز‬٠‫ٝغٞئ‬ ‫ثؿشطی‬ ٟ‫ّطز‬ ٜ٧‫ىطا‬٠ٝ‫ا‬ ٣‫ثطای‬
‫١یبظٝ٢سی‬ ‫ضىـ‬ ،‫ای٢شط١شی‬ ‫ػؿشؼ٤٧بی‬‫ىبضؾی‬ ٟ‫ظثب‬ ٦‫ث‬ ‫٧ب‬٣‫سٞطّع‬
‫هٌثغ‬ ِ‫ٍسیل‬ ِ‫ت‬ َ‫جستج‬ch By Source)(Sear
‫ى٢ب٣ضی‬:‫٧ؿش٢س‬ ‫ٝ٢جـ‬ ٦ٚ‫٣ؾی‬ ٦‫ث‬ ٤‫ػؿشؼ‬ ‫ثط‬ ‫ٝجش٢ی‬ ‫ظیط‬ ‫٧بی‬
‫زؾْشبح‬ ‫ػؿشؼ٤ی‬(Desktop Search)
‫ٝشحس‬ ‫ػؿشؼ٤ی‬(Federated Search)
‫ا١ؿب١ی‬ ‫ػؿشؼ٤ی‬ ‫ٝ٤س٤ض‬(Human Search Engine)
٤‫ىطاػؿشؼ‬ ‫ٝ٤س٤ض‬(Metasearch Engine)
‫چ٢سػؿشؼ٤یی‬(Multisearch)
‫٣ة‬ ‫ػؿشؼ٤ی‬ ‫ٝ٤س٤ض‬(Web Search Engine)
‫هحتَا‬ ‫ًَع‬ ِ‫ٍسیل‬ ِ‫ت‬ َ‫جستج‬(Search By Content Type)
‫ى٢ب٣ضی‬:‫٧ؿش٢س‬ ‫ٝحش٤ا‬ ٦ٚ‫٣ؾی‬ ٦‫ث‬ ٤‫ػؿشؼ‬ ‫ثط‬ ‫ٝجش٢ی‬ ‫ظیط‬ ‫٧بی‬
٘ٝ‫ّب‬ ٠‫ٝش‬ ‫ػؿشؼ٤ی‬(Full Text Search)
‫فْؽ‬ ‫ػؿشؼ٤ی‬(Image Search)
٤‫٣یسئ‬ ‫ػؿشؼ٤ی‬ ‫ٝ٤س٤ض‬(Video Search Engine)

59. ‫اوری‬‫ن‬‫ف‬‫ع‬‫ج‬‫ر‬‫م‬‫مدل‬
59
‫دوم‬‫فصل‬
‫سشٍیس‬ ‫استاًذاسدّای‬‫هثال‬
‫ؾط٣یؽ‬ ‫ثط‬‫ٝحٚی‬ ‫٧بی‬‫ٝی‬ ‫١ؾط‬ ٦‫ث‬ ‫ضط٣ضی‬ ‫اٝطی‬.‫ضؾس‬
‫دبضؾی‬ ‫ث٤ٝی‬ ‫ػؿشؼ٤ٕط‬ ‫ٝ٤س٤ض٧بی‬٠‫ای‬ ٦‫ث‬ ‫دبؾد‬ ‫ثطای‬ ‫ی٤ظ‬ ٣ ٤‫ػ‬
٥‫قس‬ ‫س٤ٙیس‬ ‫ّك٤ض‬ ٘‫زاذ‬ ‫زض‬ ‫١یبظ‬.‫ا١س‬
‫ٍاسظ‬ ِ‫ٍسیل‬ ِ‫ت‬ َ‫جستج‬Interface)(Search By
‫ى٢ب٣ضی‬:‫٧ؿش٢س‬ ‫٣اؾظ‬ ٦ٚ‫٣ؾی‬ ٦‫ث‬ ٤‫ػؿشؼ‬ ‫ثط‬ ‫ٝجش٢ی‬ ‫ظیط‬ ‫٧بی‬
‫سسضیؼی‬ ‫ػؿشؼ٤ی‬(Incremental Search)
٦‫ٙحؾ‬ ‫دبؾد‬‫ای‬(Instant Answer)
‫ٝق٢بیی‬ ‫ػؿشؼ٤ی‬(Semantic Search)
‫ا١شربة‬ ‫ثط‬ ‫ٝجش٢ی‬ ‫ػؿشؼ٤ی‬(Selection-based Search)
‫ػٌَاى‬ ِ‫ٍسیل‬ ِ‫ت‬ َ‫جستج‬(Search By Topic)
‫ى٢ب٣ضی‬:‫٧ؿش٢س‬ ٟ‫ف٢٤ا‬ ٦ٚ‫٣ؾی‬ ٦‫ث‬ ٤‫ػؿشؼ‬ ‫ثط‬ ‫ٝجش٢ی‬ ‫ظیط‬ ‫٧بی‬
٥‫دبیٖب‬‫ّشت‬ ‫ى٨طؾز‬ ٥‫زاز‬(Bibliographic Database)
‫ؾبظٝب١ی‬ ‫ػؿشؼ٤ی‬(Enterprise Search)
‫فٞ٤زی‬ ‫ػؿشؼ٤ی‬(Vertical Search)
‫ٍاسظ/ًوایص‬(Interface/Presentation)
ٛ‫١ط‬ ٣ ‫ّبضثط‬ ٠‫ثی‬ ٗ‫اسهب‬ ‫٣اؾظ/١ٞبیف‬‫ٝی‬ ‫ثطٍطاض‬ ‫ضا‬ ‫اىعاض‬٦‫ث‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫١ٞبیكی‬ ٘ٝ‫قب‬ ٣ ‫ّ٢س‬‫ىیعیْی‬ ‫ن٤ضر‬٦‫نيح‬ ‫ض٣ی‬ ‫ثط‬
‫ٝی‬ ‫ؽب٧ط‬ ‫١ٞبیف‬.‫ق٤ز‬
‫جذٍل‬2-11‫هثال‬‫ًوایص‬ ‫اتضاسّای‬ ‫اص‬ ‫ّایی‬
‫سشٍیس‬ ‫استاًذاسدّای‬‫هثال‬
‫ایستا‬ ‫ًوایص‬
(Static Display)
ٛ‫١ط‬ْ٘‫دط٣س‬ ٣ ‫اىعاض٧ب‬‫٣اؾظ‬ ‫ایؼبز‬ ‫ثطای‬ ٦ّ ‫٧بیی‬‫ٕطاىیْی‬ ‫٧بی‬
ٛ‫١ط‬ ٣ ‫ّبضثط‬ ٠‫ثی‬ ‫سنییط‬ ٘‫میطٍبث‬ ٣ ٥‫قس‬ ‫سقطیو‬ ‫دیف‬ ‫اظ‬‫اىعاض‬
‫ٝی‬ ٥‫اؾشيبز‬.‫ق٤١س‬
(Hypertext Markup Language) HTML
ٟ‫ظثب‬HTML٦‫نيح‬ ‫ؾبذشبض‬ ‫س٤نیو‬ ٟ‫ظثب‬ ِ‫ی‬‫س٤ؾظ‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫٣ة‬ ‫٧بی‬
ٟ‫ػ٨ب‬ ‫٣ة‬ ٛ٤‫ّ٢ؿطؾی‬‫ٕؿشط‬(W3C).‫اؾز‬ ٥‫قس‬ ‫دیك٢٨بز‬ٟ‫ظثب‬ ٠‫ای‬
ٟ‫ظثب‬ ‫اظ‬ ‫قْٚی‬SGML‫اظ‬ ٦ّ ‫اؾز‬ٔ‫س‬‫٧ب‬٦١‫١كب‬ ‫ثطای‬‫ف٢بنطی‬ ‫ٕصاضی‬
٣ ٠‫ٝش‬ ٟ٤‫چ‬ِ‫ٕطاىی‬‫ٝی‬ ٥‫اؾشيبز‬‫ٝكرم‬ ‫٣ة‬ ‫ٝط٣ضٕط٧بی‬ ‫ثطای‬ ‫سب‬ ‫ّ٢س‬
‫فٞٚیبسی‬ ٦‫ث‬ ٣ ‫ز٧٢س‬ ‫١ٞبیف‬ ‫ّبضثط‬ ‫ثطای‬ ٦١٤ٖ‫چ‬ ‫ضا‬ ‫ف٢بنط‬ ٠‫ای‬ ٦ّ ‫ق٤ز‬
ِ‫ّٚی‬ ‫یب‬ ‫ّٚیس‬ ِ‫ی‬ ٟ‫ىكطز‬ ٌ‫عطی‬ ‫اظ‬ ‫دی٤١س‬ ِ‫ی‬ ٟ‫ّطز‬ ٗ‫ىقب‬ ٟ٤‫چ‬‫ٝب٣ؼ‬
‫ز٧٢س‬ ‫دبؾد‬ ٦١٤ٖ‫چ‬.
(Portable Document Framework) PDF
‫ز٣ثقسی‬ ‫١ٞبیف‬ ‫ثطای‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ٘‫ىبی‬ ‫ٍبٙت‬ ‫ثطای‬ ‫ثبظ‬ ‫اؾشب١ساضز‬ ِ‫ی‬
ٛ‫١ط‬ ‫اظ‬ َ٘‫ٝؿش‬ ‫ٝؿش٢سار‬‫ؾرز‬ ،‫اىعاض‬ٜ‫ؾیؿش‬ ٣ ‫اىعاض‬٦‫ث‬ ٘ٝ‫فب‬٦‫ٕطىش‬ ‫ّبض‬
‫ٝی‬.‫ق٤ز‬
)‫خذهتگضاس‬ ‫سوت‬ ‫(ًوایص‬ ‫پَیا‬ ‫ًوایص‬
(Dynamic / Server-Side Display)
ٛ‫١ط‬ْ٘‫دط٣س‬ ٣ ‫اىعاض٧ب‬‫٣اؾظ‬ ‫ایؼبز‬ ‫ثطای‬ ٦ّ ‫٧بیی‬‫ٕطاىیْی‬ ‫٧بی‬
‫ٝی‬ ٥‫اؾشيبز‬ ٦ٝ‫ثط١ب‬ ‫اػطای‬ ٛ‫٧٢ٖب‬ ‫زض‬ ‫سنییط‬ ‫ٍبثٚیز‬ ‫ثب‬‫ق٤١س‬
(Java Server Page) JSP
JSPٟ‫ظثب‬ ‫ثط‬ ‫ٝجش٢ی‬ ‫ى٢ب٣ضی‬ ‫١٤فی‬JAVA‫س٤ٙیس‬ ٟ‫اْٝب‬ ٦ّ ‫اؾز‬
‫٣ة‬٥‫ٕب‬.‫ؾبظز‬ ‫ٝی‬ ٜ٧‫ىطا‬ ‫ضا‬ ‫د٤یب‬ ‫٧بی‬JSP‫قطّز‬ ‫س٤ؾظ‬Sun‫ثطای‬
٦ٝ‫ثط١ب‬‫ؾبظی‬٘‫ىبی‬ .‫اؾز‬ ٥‫قس‬ ‫س٤ٙیس‬ ‫ؾط٣ض‬ ‫ؾٞز‬‫٧بی‬JSP‫ىبیٚ٨بی‬ ٟ‫٧ٞب‬
html‫ّس٧بی‬ ٘ٝ‫قب‬ ٥‫٣یػ‬ ‫ٍغقبر‬ ٦ّ ‫اؾز‬Java‫د٤یبی‬ ‫ٍبثٚیز‬ ٦ّ

60. ‫اوری‬‫ن‬‫ف‬‫ع‬‫ج‬‫ر‬‫م‬‫مدل‬
60
‫دوم‬‫فصل‬
‫سشٍیس‬ ‫استاًذاسدّای‬‫هثال‬
‫ٝی‬ ‫ایؼبز‬ ‫ضا‬ ‫نيحبر‬.‫اؾز‬ ٥‫قس‬ ٦‫اضبى‬ ٟ‫آ‬ ٦‫ث‬ ‫ّ٢س‬
(Active Server Pages) ASP
ٟ‫اْٝب‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫ٝبیْط٣ؾبىز‬ ‫قطّز‬ ٦‫ث‬ ‫ٝطث٤ط‬ ‫٣ة‬ ‫ذسٝشٖعاض‬ ‫ى٢ب٣ضی‬
‫١كؿز‬ ‫ایؼبز‬٣ ‫د٤یب‬ ‫٧بی‬‫ٝی‬ ‫ایؼبز‬ ‫ضا‬ ٟ‫ّبضثطا‬ ‫ثب‬ ‫سقبٝٚی‬.‫ّ٢س‬
(Active Server Pages .Net ) ASP.Net
٦‫ٝؼٞ٤ف‬‫ى٢ب٣ضی‬ ‫اظ‬ ‫ای‬‫چبضچ٤ة‬ ‫٧بی‬.Net‫ؾبذز‬ ‫ثطای‬ ٦ّ ‫اؾز‬
٦ٝ‫ثط١ب‬‫ؾط٣یؽ‬ ٣ ‫٣ة‬ ‫ّبضثطزی‬ ‫٧بی‬‫٣ة‬ ‫٧بی‬XML‫ٝی‬ ٥‫اؾشيبز‬.‫ق٤ز‬
‫نيحبر‬ASP.Net‫ذسٝشٖعاض‬ ‫ض٣ی‬ ‫ثط‬‫ذط٣ػی‬ ٣ ٥‫قس‬ ‫اػطا‬ ‫٧ب‬‫٧بی‬
٦١‫١كب‬‫ذط٣ػی‬ ‫ٝب١٢س‬ ‫ٕصاضی‬‫٧بی‬HTML،WML٣XML‫ٝی‬ ‫س٤ٙیس‬‫ّ٢س‬
‫ٝی‬ ٗ‫اضؾب‬ ٘‫ٝ٤ثبی‬ ٣ ‫زؾْشبح‬ ‫ٝط٣ضٕط٧بی‬ ٦‫ث‬ ٦ّ.‫ق٤١س‬
‫هحتَا‬ ‫کشدى‬ ‫ِس‬‫ذ‬ًِ‫س‬
(Content Rendering)
ٛ‫١ط‬ْ٘‫دط٣س‬ ٣ ‫اىعاض٧ب‬٥‫زاز‬ ٘‫سجسی‬ ‫ثطای‬ ٦ّ ‫٧بیی‬‫١ٞبیف‬ ‫ػ٨ز‬ ‫٧ب‬
‫٣اؾظ‬ ‫زض‬ ‫آ١٨ب‬‫ٝی‬ ‫ٍطاض‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ٝ٤ضز‬ ٟ‫ّبضثطا‬ ‫ٕطاىیْی‬.‫ٕیط١س‬
(Dynamic HTML) DHTML
‫زض‬DHTML‫ٍبثٚیز‬‫ػسیس‬ ‫٧بی‬٦‫ث‬ ‫١ؿجز‬ ‫سطی‬HTML٥‫قس‬ ‫سقطیو‬‫اؾز‬
‫ٝی‬ ٟ‫آ‬ ‫اؾبؼ‬ ‫ثط‬ ٦ّ٦‫ٝؤٙي‬ ‫ض٣ی‬ ‫ثط‬ ‫ثیكشطی‬ ٗ‫ّ٢شط‬ ٟ‫س٤ا‬‫زض‬ ‫ٝ٤ػ٤ز‬ ‫٧بی‬
‫٣ة‬ ٦‫نيح‬ ِ‫ی‬٥٤ٚ‫ػ‬ ‫٣ة‬ ٦‫نيح‬ ٦‫ث‬ ٟ‫ثش٤ا‬ ٣ ‫ّطز‬ ٗ‫افٞب‬٥‫٣یػ‬ ‫٧بی‬
‫قطایظ‬ ‫ثط‬ ‫(ٝجش٢ی‬‫ثركیس‬ )‫ٝط٣ضٕط‬.‫ثب‬DHTML‫ٝی‬٦‫ث‬ ‫اْٝب١بسی‬ ٟ‫س٤ا‬
‫٣ة‬ ‫نيحبر‬٦‫زاقش‬ ٘ٝ‫سقب‬ ٦‫نيح‬ ٟ‫آ‬ ‫ثب‬ ‫ّبضثط‬ ‫ق٤ز‬ ‫ثبفض‬ ٦ّ ‫ّطز‬ ٦‫اضبى‬
‫ثبقس‬.ً‫ال‬٤ٞ‫ٝق‬DHTML‫ثرف‬ ‫چ٨بض‬ ‫اظ‬DOM،CSS‫ض٣یساز٧بی‬ ،
HTML‫اؾْطیذز‬ ٣ٟ‫ظثب‬ ِ‫ی‬ ‫اظ‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ثب‬ .‫اؾز‬ ٥‫قس‬ ٘‫سكْی‬ ‫٧ب‬
‫زض‬ ‫ٝكرم‬ ‫اقیبی‬ ‫اؾْطیذشی‬DOM‫ٝی‬ ‫ضا‬.‫ّطز‬ ٗ‫ّ٢شط‬ ٟ‫س٤ا‬
JavaScript‫ضایغ‬٦ٞ٧ ‫ثب‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫ای٢شط١ز‬ ‫ض٣ی‬ ‫اؾْطیذشی‬ ٟ‫ظثب‬ ٠‫سطی‬
‫ٝی‬ ‫ّبض‬ ‫ٝط٣ضٕط٧ب‬.‫ّ٢س‬JavaScript‫ٝط٣ضٕط‬ ‫زض‬ ‫ثبض‬ ٠‫ا٣ٙی‬Netscape
2.0B3‫زؾبٝجط‬ ‫زض‬1995‫ػب٣ا‬ ‫ضؾٞی‬ ‫اؾشب١ساضز‬ .‫قس‬ ‫ؽب٧ط‬ ٣ ‫ٝقطىی‬
‫اؾْطیذز‬ECMA-262.‫اؾز‬
(Extensible HTML) XHTML
ٟ‫٧ٞب‬HTML‫زؾش٤ضار‬ ٣ ‫ٍ٤افس‬ ‫سٞبٝی‬ ٌ‫زٍی‬ ‫ضفبیز‬ ٥‫٧ٞطا‬ ٦‫ث‬ ‫اؾز‬
٤‫١ح‬ِ‫١عزی‬ٟ‫ظثب‬ ٦‫ث‬ ‫سط‬XML‫فْٞٚطز‬ ‫اظ‬ ٟ‫اعٞی٢ب‬ ‫اىعایف‬ ‫ٝ٤ػجبر‬ ٦ّ
٥‫دیچیس‬ ‫قطایظ‬ ‫زض‬ ‫ؾ٢س٧ب‬ ‫نححیح‬ٜ٧‫ىطا‬ ‫ضا‬ ‫ای٢شط١ز‬ ‫زض‬ ‫ٝ٤ػ٤ز‬ ‫سط‬
‫ٝی‬.‫ؾبظز‬XHTML٦‫یبىش‬ ‫ٕؿشطـ‬ ٣ ٦‫ٝؼٞ٤ف‬ ‫ظیط‬ ‫٣اٍـ‬ ‫زض‬HTML4
٦‫دبی‬ ‫ثط‬ ‫اؾ٢بز‬ ‫١٤ؿ‬ ٠‫ای‬ .‫اؾز‬XML‫٧ؿش‬٘ٝ‫فب‬ ‫ثب‬ ‫سطّیت‬ ‫زض‬ ‫ّبض‬ ‫ثطای‬ ٣ ‫٢س‬
‫ّبضثط‬‫ثط‬ ‫ٝجش٢ی‬XML٥‫قس‬ ‫عطاحی‬.‫ا١س‬XHTMLٛ٤‫ّ٢ؿطؾی‬ ‫س٤ؾظ‬ ‫١یع‬
ٟ‫ػ٨ب‬ ‫٣ة‬‫ٕؿشط‬(W3C).‫اؾز‬ ٥‫قس‬ ‫دیك٢٨بز‬
(Cascading Style Sheet) CSS
٥٤ٚ‫ػ‬ ٣ ٟ‫چیسٝب‬ ‫١ٞبیف‬ ‫ثطای‬ ٥‫ؾبز‬ ‫ض٣قی‬،ٍٜٚ ‫١٤ؿ‬ ‫(ٝب١٢س‬ ‫سه٤یطی‬ ‫٧بی‬
٥‫ا١ساظ‬ ٣ ٔ١‫ض‬.‫اؾز‬ ‫٣ة‬ ‫نيحبر‬ ‫زض‬ )‫٧ب‬CSSٛ٤‫ّ٢ؿطؾی‬ ‫س٤ؾظ‬ ‫ثبض‬ ٠‫ا٣ٙی‬
ٟ‫ػ٨ب‬ ‫٣ة‬‫ٕؿشط‬(W3C)٦‫ث‬ ٟ‫ػ٨ب١یب‬ ‫سٞبٝی‬ ٦‫ث‬‫اؾشب١ساضز‬ ِ‫ی‬ ٟ‫ف٢٤ا‬
.‫قس‬ ‫ٝقطىی‬ ‫٣ة‬ ‫عطاحی‬

61. ‫اوری‬‫ن‬‫ف‬‫ع‬‫ج‬‫ر‬‫م‬‫مدل‬
61
‫دوم‬‫فصل‬
‫سشٍیس‬ ‫استاًذاسدّای‬‫هثال‬
(Extensible 3D Graphics) X3D
٘‫ىبی‬ ‫ىطٝز‬ ‫١٤فی‬‫ىطٝز‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫ثقسی‬ ٦‫ؾ‬ ‫٧بی‬XML٘‫١ؿ‬ ٣ ‫زاضز‬
‫ىطٝز‬ ‫ثقسی‬‫٧بی‬VRML‫اؾز‬.‫اؾشب١ساضز‬ ‫ىطٝز‬ ٠‫ای‬ISO‫ثطای‬
ِ‫ٕطاىی‬.‫اؾز‬ ٔ١‫ثالزض‬ ‫ثقسی‬ ٦‫ؾ‬ ‫ّبٝذی٤سطی‬ ‫٧بی‬
‫تی‬‫سین/هَتایل/صَت‬
(Wireless/Mobile/Voice)
ٛ‫١ط‬ْ٘‫دط٣س‬ ٣ ‫اىعاض٧ب‬٥‫زؾشٖب‬ ‫ثطای‬ ٦ّ ‫٧بیی‬‫١ٞبیف‬ ‫٧بی‬
‫ثی‬‫ٝی‬ ‫ّبض‬ ٦‫ث‬ ‫ن٤سی‬ ٣ ٘‫ٝ٤ثبی‬ ،ٜ‫ؾی‬.‫ض٣١س‬
(Wireless Markup Language) WML
‫ثط‬ ‫ٝجش٢ی‬ ْ٘‫دط٣س‬XML٥‫زؾشٖب‬ ‫ثطای‬ ٦ّ‫ثی‬ ‫٧بی‬٥‫قس‬ ‫عطاحی‬ ٜ‫ؾی‬
.‫اؾز‬
(Wireless Markup Language Script) WML Script
ٟ‫ظثب‬WML Script‫اؾز‬ ‫اؾْطیذز‬ ‫ػب٣ا‬ ٟ‫ظثب‬ ‫اظ‬ ٌ‫ٝكش‬ ‫یب‬ ‫ٕ٤یف‬ ِ‫ی‬
‫نيحبر‬ ‫ثطای‬ ٦ّWML‫ٝی‬ ٥‫اؾشيبز‬ْ٘‫دط٣س‬ ‫اظ‬ ‫ٍؿٞشی‬ ٣ ‫ق٤ز‬
٦ٝ‫ثط١ب‬‫ثی‬ ‫٧بی‬.‫اؾز‬ ‫ضازی٤یی‬ ٣ ٜ‫ؾی‬
XHTMLMP(XHTML Mobile Profile)
٘‫ٝ٤ثبی‬ ‫٧ٞب١٢س‬ ‫ٝحس٣ز‬ ‫ٝ٢بثـ‬ ‫ثب‬ ‫٣ة‬ ٟ‫ٝكشطیب‬ ‫ثطای‬٦ّ ‫دیؼط٧ب‬ ٣ ‫٧ب‬
‫١ٞی‬‫٣یػٕی‬ ٛ‫سٞب‬ ‫اظ‬ ‫س٤ا١٢س‬‫٧بی‬XHTML٥‫قس‬ ‫عطاحی‬ ‫ّ٢٢س‬ ٥‫اؾشيبز‬
.‫اؾز‬
(Voice XML) VXML
ٟ‫ظثب‬VXML‫دبی‬ ‫ثط‬ ٟ‫ظثب‬ ِ‫ی‬XML‫اىعاض٧بی‬ ٛ‫١ط‬ ‫ثطای‬ ٦ّ ‫اؾز‬
٦‫ث‬ ٦ْ‫قج‬ ‫سحز‬ ‫ن٤سی‬.‫اؾز‬ ٥‫آٝس‬ ‫٣ػ٤ز‬VXML٦‫ث‬‫اؾشب١ساضز‬ ِ‫ی‬ ٟ‫ف٢٤ا‬
٥‫آ٣ضز‬ ‫نسا‬ ‫سكریم‬ ٣ ‫ٕ٤یب‬ ٠‫سٚي‬ ‫ثبظاض‬ ٦‫ث‬ ‫ضا‬ ‫٣ة‬ ٦‫س٤ؾق‬ ‫اٖٙ٤ی‬ ٦ّ ‫ثبظ‬
.‫اؾز‬ ٥‫قس‬ ‫دسیساض‬ ‫اؾز‬
‫ضخصی‬‫ساصی‬
(Personalization)
‫قرهی‬‫ثب‬ ‫ؾط٣یؽ‬ ‫یب‬ ٗ٤‫ٝحه‬ ِ‫ی‬ ٟ‫زاز‬ ٌ‫سغجی‬ ٦‫ث‬ ‫ؾبظی‬
‫ٝی‬ ٦‫ٕيش‬ ٟ‫ّبضثطا‬ ‫اظ‬ ‫ٕط٣٧ی‬ ‫یب‬ ‫ّبضثط‬ ِ‫ی‬ ‫ذه٤نیبر‬‫اظ‬ ٣ ‫ق٤ز‬
ٜ‫ؾیؿش‬ ‫انٚی‬ ‫ف٢بنط‬‫٧بی‬٦‫س٤نی‬٦١‫ضؾب‬ ٣ ‫ٕط‬‫اػشٞبفی‬ ‫٧بی‬
‫قرهی‬ .‫اؾز‬‫٣ة‬ ‫ؾبظی‬٥‫ٕب‬‫ٝی‬ ‫ضا‬ ٟ‫اْٝب‬ ٠‫ای‬ ‫٧ب‬‫ٝحش٤ا‬ ٦ّ ‫ز٧س‬
‫ؾط٣یؽ‬ ٣٥٣‫ٕط‬ ‫یب‬ ‫ّبضثط‬ ‫١َف‬ ٣ ‫١یبظ‬ ،٦ٍ‫فال‬ ‫اؾبؼ‬ ‫ثط‬ ‫٣ة‬ ‫٧بی‬
‫قرهی‬ ٠‫ای‬ ‫زض‬ .‫ثٖیطز‬ ‫ٍطاض‬ ‫آ١٨ب‬ ‫زؾشطؼ‬ ‫زض‬ ٟ‫ّبضثطا‬‫ؾبظی‬
‫ٝی‬ ‫ا١شؾبض‬‫٣ة‬ ‫ضىشبض‬ ٦ّ ‫ض٣ز‬‫زض‬ ٣ ٟ‫ّبضثطا‬ ‫ذ٤اؾز‬ ‫ثب‬ ‫ٝش٢بؾت‬ ٥‫ٕب‬
٥‫ٝحس٣ز‬‫ا‬‫ٝی‬ ٥‫زاز‬ ٥‫اػبظ‬ ٦ّ ‫ی‬.‫ّ٢س‬ ‫سنییط‬ ‫ق٤ز‬
‫ضخصی‬‫صشیح‬ ‫ساصی‬(Explicit Personalization)
‫قرهی‬ ‫زض‬‫٣یػٕی‬ ‫اؾبؼ‬ ‫ثط‬ ٟ‫ّبضثطا‬ ،‫نطیح‬ ‫ؾبظی‬ٜ‫ؾیؿش‬ ِ‫ی‬ ٦ّ ‫٧بیی‬
‫٣ة‬ ِ‫ی‬ ‫یب‬ ‫اعالفبسی‬‫ٝی‬ ٟ‫اذشیبضقب‬ ‫زض‬ ٥‫ٕب‬٣ ‫ٝحش٤ا‬ ‫زضیبىز‬ ٥٤‫١ح‬ ‫ٕصاضز‬
‫٣ة‬ ‫یب‬ ٜ‫ؾیؿش‬ ٟ‫آ‬ ‫اظ‬ ‫ؾط٣یؽ‬‫ٝی‬ ‫سنییط‬ ‫ضا‬ ٥‫ٕب‬.‫ز٧٢س‬
‫ضخصی‬‫ساصی‬‫ضوٌی‬(Implicit Personalization)
‫قرهی‬ ‫زض‬ٜ‫ؾیؿش‬ ِ‫ی‬ ‫اظ‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫زض‬ ٟ‫ّبضثطا‬ ‫ضىشبض‬ ،‫ضٞ٢ی‬ ‫ؾبظی‬
‫٣ة‬ ِ‫ی‬ ‫یب‬ ‫اعالفبسی‬٦‫ث‬ ‫ضىشبضی‬ ‫اٖٙ٤ی‬ ‫اؾبؼ‬ ‫ثط‬ ٣ ٥‫قس‬ ‫ثطضؾی‬ ٥‫ٕب‬
‫٣ة‬ ‫یب‬ ٜ‫ؾیؿش‬ ٟ‫آ‬ ‫اظ‬ ‫ؾط٣یؽ‬ ٣ ‫ٝحش٤ا‬ ‫زضیبىز‬ ٥٤‫١ح‬ ٥‫آٝس‬ ‫زؾز‬‫سنییط‬ ٥‫ٕب‬
‫ٝی‬.‫ّ٢س‬
‫ضخصی‬‫تشکیثی‬ ‫ساصی‬Personalization)(Hybrid
‫قرهی‬ ‫زض‬‫ٍبثٚیز‬ ‫اظ‬ ،‫سطّیجی‬ ‫ؾبظی‬‫قرهی‬ ‫٧بی‬٣ ‫ضٞ٢ی‬ ‫ؾبظی‬
‫قرهی‬‫ٝی‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫نطیح‬ ‫ؾبظی‬.‫ق٤ز‬

62. ‫اوری‬‫ن‬‫ف‬‫ع‬‫ج‬‫ر‬‫م‬‫مدل‬
62
‫دوم‬‫فصل‬
‫اهٌیت‬ ‫هذیشیت‬(Security Management)
ْ٘‫دط٣س‬ ٘ٝ‫قب‬ ‫اٝ٢یز‬ ‫ٝسیطیز‬‫ض٣ـ‬ ،‫٧ب‬‫ظیطؾبذز‬ ٣ ‫اعالفبر‬ ‫ٝحبىؾز‬ ‫ثطای‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫اثعاض٧بیی‬ ٣ ‫اؾشب١ساضز٧ب‬ ،‫٧ب‬‫٧بی‬
‫زؾشطؾی‬ ‫اظ‬ ‫اعالفبسی‬‫ٝی‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫اعالفبر‬ ‫اىكبی‬ ٣ ‫س٨سیس‬ ،‫ذطاثی‬ ،‫میطٝؼبظ‬ ‫سنییط‬ ،‫میطٝؼبظ‬ ٥‫اؾشيبز‬ ،‫میطٝؼبظ‬٣ ‫ق٤١س‬
‫ٝحطٝب١ٖی‬ ‫انٚی‬ ‫٧سه‬ ٦‫ؾ‬(Confidentiality)‫نحز‬ ،(Integrity)‫ٍبثٚیز‬ ٣‫زؾشطؾی‬(Availability)ٗ‫ز١جب‬ ‫ضا‬
‫ٝی‬.‫ّ٢٢س‬
‫جذٍل‬2-12‫هثال‬‫سٍش‬ ٍ ‫اتضاسّا‬ ‫اص‬ ‫ّایی‬‫اعالػات‬ ‫هذیشیت‬ ‫ّای‬
‫سشٍیس‬ ‫استاًذاسدّای‬‫هثال‬
‫ٍیشٍس‬ ‫ضذ‬
(Anti-Virus)
ٛ‫١ط‬‫(٣یط٣ؼ‬ ‫٣یط٣ؼ‬ ‫ضس‬ ‫اىعاض‬‫٣یط٣ؼ‬ ،‫یبة‬‫ضس‬ ‫یب‬ ‫ّف‬)‫ثساىعاض‬
ٛ‫١ط‬‫اىعاضی‬٘‫ىبی‬ ‫ٝحش٤ای‬ ‫ثطضؾی‬ ٣ ٥‫ٝكب٧س‬ ‫ثب‬ ٦ّ ‫اؾز‬٣ ‫٧ب‬
٥‫دط٣١س‬‫٧ب‬‫٣یط٣ؼ‬ ٘ٝ‫قب‬ ‫ثساىعاض‬ ‫آق٢بی‬ ‫اٖٙ٤٧بی‬ ٗ‫ز١جب‬ ٦‫ث‬‫٧ب‬‫یب‬
ٛ‫ّط‬‫ای٢شط١شی‬ ‫٧بی‬‫ٝی‬ٛ‫١ط‬ .‫ٕطزز‬‫ن٤ضر‬ ‫زض‬ ‫٣یط٣ؼ‬ ‫ضس‬ ‫اىعاض‬
‫٣یط٣ؼ‬ ‫اٝضبی‬ ٟ‫آ‬ ٦‫ث‬ ٦ّ ‫اٖٙ٤٧ب‬ ٠‫ای‬ ٥‫ٝكب٧س‬(Virus
Signature)‫ٝی‬ ٦‫ٕيش‬‫اػطا‬ ٣ ‫ّبٝذی٤سط‬ ٦‫ث‬ ٟ‫آ‬ ‫٣ض٣ز‬ ‫اظ‬ ،‫ق٤ز‬
‫ٝی‬ ‫ضا‬ ٛ‫الظ‬ ‫٧كساض‬ ‫یب‬ ٥‫ّطز‬ ‫ػٚ٤ٕیطی‬ ‫قس١ف‬‫زؾش٤ض‬ ٣ ‫ز٧س‬
‫ٝی‬‫انالح‬ ‫ضا‬ ٟ‫آ‬ ‫١ٞبی٢س‬ ‫ؾقی‬ ‫یب‬ ‫ّ٢س‬ ‫حصه‬ ‫ضا‬ ٘‫ىبی‬ ‫آیب‬ ٦ّ ‫ٕیطز‬
‫ّ٢س‬ ‫دبّؿبظی‬ ٣.‫قطّز‬ٛ‫١ط‬ ٥‫ؾبظ١س‬ ‫٧بی‬،‫ضس٣یط٣ؼ‬ ‫اىعاض٧بی‬
‫٣یط٣ؼ‬ ٟ‫قس‬ ٦‫ؾبذش‬ ‫ثب‬ٛ‫١ط‬ ‫اٖٙ٤٧بی‬ ،‫ػسیس‬ ‫٧بی‬‫آ١٨ب‬ ‫اىعاضی‬‫ضا‬
‫ػٞـ‬ ٣ ‫ّكو‬‫ٝی‬ ‫آ٣ضی‬‫اؾز‬ ٛ‫الظ‬ ‫امٚت‬ ‫فٚز‬ ٠‫٧ٞی‬ ٦‫ث‬ ٣ ‫ّ٢٢س‬
ٛ‫١ط‬ ٠‫ای‬ ‫سب‬٦‫ث‬ ‫چ٢سٕب٧ی‬ ‫اظ‬ ‫٧ط‬ ‫اىعاض٧ب‬‫ض٣ظضؾب١ی‬‫اٖٙ٤٧بی‬ ‫سب‬ ‫ق٤١س‬
‫٣یط٣ؼ‬ ‫ػسیس‬ٛ‫١ط‬ .‫ّ٢٢س‬ ‫زضیبىز‬ ‫ضا‬ ‫٧ب‬‫٣یط٣ؼ‬ ‫ضس‬ ‫اىعاض٧بی‬
‫زؾْشب‬ ،‫ذسٝشٖعاض٧ب‬ ‫ثطای‬ ‫ظیبزی‬‫ح‬٘‫ٝ٤ثبی‬ ،‫٧ب‬‫سجٚز‬ ٣ ‫٧ب‬٦‫اضائ‬ ‫٧ب‬
‫اؾز‬ ٥‫قس‬.
‫ًشم‬‫ٍی‬ ‫ضذ‬ ‫افضاسّای‬‫شٍس‬‫خذهتگضاس‬ ٍ ‫دسکتاج‬ ‫تشای‬
AhnLab V3 Internet Security, Avast!, AVG, Avira Internet
Security, BitDefender, BullGuard, ClamWin, Clam
AntiVirus, Comodo Antivirus, Comodo Internet Security,
Dr. Web, ESET NOD32, F-Secure, F-PROT, Fortinet, G
Data, VIPRE, Advanced SystemCare, iolo System Shield,
K7 Total Security, Kaspersky Anti-Virus, Kaspersky
Internet Security, KingSoft, Mac Internet Security
Malwarebytes' Anti-Malware, McAfee VirusScan,
Microsoft Security Essentials, Windows Defender, NANO
Antivirus (ru), Panda, PSafe TOTAL, 360 Safeguard,
Outpost Security Suite, Sophos, Symantec Endpoint
Protection, Immunet, Element Anti-Virus, Norton
AntiVirus, Norton Internet Security, Spyware Doctor,
VirIT eXplorer, VirusBarrier, Trend Micro Internet
Security, TrustPort, Vba32 AntiVirus, ZoneAlarm
‫ًشم‬‫ٍیشٍس‬ ‫ضذ‬ ‫افضاسّای‬‫تثلت‬ ٍ ‫هَتایل‬ ‫تشای‬
AhnLab Mobile Security, Avast Antivirus, AVG AntiVirus,
Avira Free Android Security, Bitdefender Mobile
Security, BullGuard Mobile Security, CM Security,
Comodo Mobile Security, Dr. Web Mobile Security Suite,
ESET Mobile Security, F-Secure Mobile Security, G Data
MobileSecurity, Lookout Mobile Security, McAfee
Mobile Security, PSafe TOTAL Android, FireAMP Mobile,
Trend Micro Mobile Security, TrustPort Mobile Security,
VirusBarrier
‫فایشٍال‬
(Firewall)
ٜ‫ؾیؿش‬ ٦‫ث‬‫ٝی‬ ً‫اعال‬ ‫٧بیی‬‫یب‬ ‫ذه٤نی‬ ٦ْ‫قج‬ ٦ّ ‫ق٤ز‬
،٠‫ٝ٨بػٞی‬ ‫١ي٤ش‬ ٘‫َٝبث‬ ‫زض‬ ‫ضا‬ ‫قرهی‬ ‫ّبٝذی٤سط٧بی‬
‫زؾشطؾی‬ِ‫سطاىی‬ ،‫میطٝؼبظ‬ ‫٧بی‬‫٧ْطی‬ ‫حٞالر‬ ٣ ‫ٝرطة‬ ‫٧بی‬
‫ٝی‬ ‫ٝحبىؾز‬ ‫آ١٨ب‬ ‫اظ‬ ‫ذبضع‬ٗ‫ىبیط٣ا‬ .‫ّ٢س‬‫ٝی‬ ‫٧ب‬ِ‫سطاىی‬ ‫س٤ا١٢س‬
٦‫ث‬ ٦‫س٤ػ‬ ‫ثب‬ ٣ ٥‫ّطز‬ ‫ٝسیطیز‬ ٣ ٗ‫ّ٢شط‬ ‫ضا‬ ٦ْ‫قج‬ ‫ذط٣ػی‬ ٣ ‫٣ض٣زی‬
‫فایشٍال‬‫ًشم‬ ‫ّای‬‫افضاسی‬
ٛ‫١ط‬ ‫حَیَز‬ ‫زض‬‫ٝی‬ ٦ّ ‫٧ؿش٢س‬ ‫اىعاض٧بیی‬ٜ‫ؾیؿش‬ ‫ض٣ی‬ ‫س٤ا١٢س‬٘ٝ‫فب‬‫٧بی‬
ٜ‫ؾیؿش‬ ‫یب‬ ٦ْ‫قج‬ ‫ذط٣ػی‬ ٣ ‫٣ض٣زی‬ ِ‫سطاىی‬ ٣ ‫ق٤١س‬ ‫١هت‬ ‫ٝرشٚو‬٘ٝ‫فب‬
ٗ‫ّ٢شط‬ ‫ضا‬ٗ‫ىبیط٣ا‬ ٦١٤ٖ٢‫ای‬ .‫ّ٢٢س‬ٟ‫ؾبظٝب‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ٝ٤ضز‬ ‫ثیكشط‬ ‫٧ب‬٣ ‫٧ب‬
‫قطّز‬‫ٝی‬ ‫ٍطاض‬ ‫ٝش٤ؾظ‬ ٣ ِ‫ّ٤چ‬ ‫٧بی‬ٗ‫ىبیط٣ا‬ .‫ٕیط١س‬ٛ‫١ط‬ ‫٧بی‬‫اىعاضی‬
ٜ‫ؾیؿش‬‫ضا‬ ‫٧ب‬‫اظ‬ ٜ‫اف‬ ‫زاض١س‬ ‫٣ػ٤ز‬ ‫ای٢شط١ز‬ ‫زض‬ ٦ّ ‫ٝقٞ٤ٙی‬ ‫ذغطار‬ ‫اظ‬
‫زؾشطؾی‬ٟ‫سط٣ػب‬ ،‫میطٝؼبظ‬ ‫٧بی‬ٛ‫ّط‬ ٣ ‫ٝرطة‬ ‫ّس٧بی‬ ٣ ‫٧ب‬‫٧بی‬

63. ‫اوری‬‫ن‬‫ف‬‫ع‬‫ج‬‫ر‬‫م‬‫مدل‬
63
‫دوم‬‫فصل‬
‫سشٍیس‬ ‫استاًذاسدّای‬‫هثال‬
ّ ‫ٍ٤ا١ی٢ی‬‫ٝی‬ ‫سقطیو‬ ‫آ١٨ب‬ ‫زض‬ ٦٦ٝ‫ثط١ب‬ ‫یب‬ ‫ّبضثط‬ ٦‫ث‬ ‫ق٤ز‬‫٧بی‬
ٜ‫ؾیؿش‬ ِ‫ی‬ ٦‫ث‬ ‫زؾشطؾی‬ ٣ ‫ذط٣ع‬ ،‫٣ض٣ز‬ ٥‫اػبظ‬ ‫ذبنی‬ ‫ّبضثطزی‬
‫ثط‬ ‫زاضز‬ ‫٣ػ٤ز‬ ٗ‫ىبیط٣ا‬ ِ‫ی‬ ‫زض‬ ٦ّ ‫ٍ٤ا١ی٢ی‬ .‫ثس٧٢س‬ ‫ضا‬ ‫ذبل‬
‫١یبظٝ٢سی‬ ‫اؾبؼ‬‫ٝی‬ ٠‫سقیی‬ ٟ‫ؾبظٝب‬ ِ‫ی‬ ‫اٝ٢یشی‬ ‫٧بی‬.‫ق٤ز‬
ٗ‫ىبیط٣ا‬‫ٝی‬ ‫٧ب‬٦‫ث‬ ‫س٤ا١٢س‬ٛ‫١ط‬ ‫ن٤ضر‬‫ؾرز‬ ‫یب‬ ‫اىعاضی‬‫ٝ٤ضز‬ ‫اىعاضی‬
‫ى٢ب٣ضی‬ ‫چ٨بض‬ .‫ٕیط١س‬ ‫ٍطاض‬ ٥‫اؾشيبز‬٦‫ث‬ ٜ٨ٝ‫زض‬ ٥‫قس‬ ٦‫ٕطىش‬ ‫ّبض‬
ٗ‫ىبیط٣ا‬:‫اظ‬ ‫فجبضس٢س‬ ‫٧ب‬
Packet Filtering Firewall
ٗ‫ىبیط٣ا‬ ‫١٤ؿ‬ ٠‫ای‬٥‫ؾبز‬ ‫اظ‬ ‫یْی‬ٗ‫ىبیط٣ا‬ ‫ا١٤اؿ‬ ٠‫سطی‬‫اؾز‬ ‫٧ب‬
ٗ‫ؾب‬ ‫زض‬ ٦ّ1985،ٗ‫ىبیط٣ا‬ ٠‫ای‬ ‫زض‬ .‫اؾز‬ ٥‫قس‬ ٦‫فطض‬
٦‫ثؿش‬‫آزضؼ‬ ‫یب‬ ‫ٝجسأ‬ ‫آزضؼ‬ ،‫د٤ضر‬ ،ْ٘‫دط٣س‬ ‫ثطاؾبؼ‬ ‫٧ب‬
َٝ‫ٝؿس٣ز‬ ‫یب‬ ٥‫ّطز‬ ‫فج٤ض‬ ‫هس‬‫ٝی‬‫اظ‬ ٘‫١ؿ‬ ٠‫ای‬ .‫ق٤١س‬
ٗ‫ىبیط٣ا‬٦‫الی‬ ‫ثب‬ ‫س٢٨ب‬ ‫٧ب‬ٗ٣‫ا‬ ‫٧بی‬OSI‫زؾز‬ ٦‫ث‬ ‫ثطای‬
ٟ‫آ٣ضز‬IP.‫زاض١س‬ ‫ؾط٣ّبض‬ ‫٧ب‬
Circuit Level Gateway
ٗ‫ىبیط٣ا‬ ‫اظ‬ ٦‫زؾش‬ ٠‫ای‬‫ثیكشطی‬ ‫اٝ٢یز‬ ‫زاضای‬ ‫ٍجٚی‬ ٦‫زؾش‬ ‫اظ‬ ‫٧ب‬
ٗ‫ؾب‬ ‫زض‬ ٣ ‫٧ؿش٢س‬1989-1990٦‫زؾش‬ ٠‫ای‬ .‫آٝس١س‬ ٟ‫ٝیب‬ ٦‫ث‬
ٝ ‫١كؿز‬ ٦‫الی‬ ‫زض‬ٗ‫س‬OSI‫ٝی‬ ‫ّبض‬٦‫ث‬ ٣ ‫ّ٢٢س‬‫٣اؾظ‬ ٟ‫ف٢٤ا‬
ٗ‫ا١شَب‬ ٦‫الی‬ ٣ ‫ّبضثطزی‬ ٦‫الی‬ ٠‫ثی‬TCP/IP‫ٝی‬ ٘ٞ‫ف‬٣ ‫ّ٢٢س‬
‫د٤ضر‬ ٣ ‫آزضؼ‬ ‫ثطاؾبؼ‬ ‫ضا‬ ٦ْ‫قج‬ ِ‫سطاىی‬٦‫الی‬ ‫زض‬ ‫٧ب‬
‫ٝی‬ ‫ىیٚشط‬ ‫١كؿز‬.‫ّ٢٢س‬
Aplication Level Gateway
ٗ‫ىبیط٣ا‬ ‫ٍجٚی‬ ٦‫زؾش‬ ٣‫ز‬٦‫الی‬ ‫ؾطآی٢س٧بی‬ ‫س٢٨ب‬ ‫٧ب‬‫٧بی‬٦ْ‫قج‬
٣‫١كؿز‬‫ٍطاض‬ ‫ثطضؾی‬ ‫ٝ٤ضز‬ ‫ضا‬‫ٝی‬٦‫زؾش‬ ٣‫ز‬ ‫ثطذاله‬ .‫زاز١س‬
ٗ‫ىبیط٣ا‬ ‫اظ‬ ٦‫زؾش‬ ٠‫ای‬ ‫زض‬ ،٘‫ٍج‬ٟ‫زیس‬ ٟ‫اْٝب‬ ‫٧ب‬‫ٝحش٤ای‬
٦‫ثؿش‬ٗ‫ىبیط٣ا‬ ‫اظ‬ ٦‫زؾش‬ ٠‫ای‬ ٦‫ث‬ .‫زاضز‬ ‫٣ػ٤ز‬ ‫٧ب‬ٗ‫ىبیط٣ا‬ ،‫٧ب‬‫٧بی‬
‫ٝی‬ ٦‫ٕيش‬ ‫١یع‬ ‫دط٣ّؿی‬‫حبٙز‬ ‫زض‬ ‫زض‬ ٦ّ ‫ق٤ز‬proxy server
٣proxy client‫ٝی‬ ‫ٍطاض‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ٝ٤ضز‬‫ٕیط١س‬.
Staeful Multi Level Inspection
ٗ‫ىبیط٣ا‬ ٠‫ای‬‫٧ب‬ٗ‫ىبیط٣ا‬ ‫اظ‬ ٛ‫چ٨بض‬ ٘‫١ؿ‬ٗ‫ؾب‬ ‫زض‬ ٦ّ ‫٧ؿش٢س‬ ‫٧ب‬
1994ٗ‫ىبیط٣ا‬ ٠‫ای‬ ‫زض‬ .‫قس١س‬ ٦‫اضائ‬٥‫ثطز‬ ‫ثْبض‬ ‫ى٢ب٣ضی‬ ‫اظ‬ ‫٧ب‬
٠‫ای‬ ‫زض٣اٍـ‬ .‫اؾز‬ ٥‫قس‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ٍجٚی‬ ٘‫١ؿ‬ ٦‫ؾ‬ ‫زض‬ ٥‫قس‬
ٗ‫ىبیط٣ا‬‫ٝی‬ ‫٧ب‬٦‫ثؿش‬ ٟ‫ىیٚشطّطز‬ ٘ٞ‫ف‬ ‫س٤ا١٢س‬٦‫الی‬ ‫زض‬ ‫ضا‬ ‫٧ب‬
‫١كؿز‬ ،٦ْ‫قج‬٢٧‫ز‬ ٛ‫ا١ؼب‬ ‫ّبضثطزی‬ ٦‫الی‬ ٠‫٧ٞچ٢ی‬ ٣.‫س‬
ٗ‫ىبیط٣ا‬ ٠‫ای‬ ‫زض‬ ٠‫ٍ٤ا١ی‬ ٜ‫س٢ؾی‬‫إط‬ ٣ ‫اؾز‬ ٥‫دیچیس‬ ‫ّٞی‬ ‫٧ب‬
‫ثطٍطاضی‬ ٦‫ث‬ ‫ٍبزض‬ ٗ‫ىبیط٣ا‬ ،‫١ذصیطز‬ ‫ن٤ضر‬ ‫ذ٤ة‬ ‫ّبض‬ ٠‫ای‬
ٗ‫ىبیط٣ا‬ ٠‫ای‬ ‫ٝعایبی‬ ‫اظ‬ ‫یْی‬ .‫ث٤ز‬ ‫١ر٤ا٧س‬ ‫اٝ٢یز‬٠‫ای‬ ‫٧ب‬
‫ٝی‬ ‫حيبؽز‬ ‫ّبٝذی٤سطی‬ٗ‫ىبیط٣ا‬ ٦١٤ٖ٢‫ای‬ .‫ّ٢٢س‬‫ٍبثٚیز‬ ٠‫ای‬ ٟ‫ّبضثطا‬ ٦‫ث‬ ‫٧ب‬
‫ٝی‬ ‫ضا‬٦ٚٞ‫ػ‬ ‫اظ‬ ‫ذ٤ز‬ ‫ٝ٢بثـ‬ ٠‫ٕصاقش‬ ُ‫اقشطا‬ ٦‫ث‬ ‫ثطای‬ ‫ثش٤ا١٢س‬ ٦ّ ‫ز٧٢س‬
٦‫د٤ق‬ ٣ ‫دطی٢شط‬٠‫ٍ٤ا١ی‬ ‫زض‬ ‫٧ب‬.‫ّ٢٢س‬ ٗ‫افٞب‬ ‫ضا‬ ‫ذ٤ز‬ ٥‫زٙر٤ا‬ ‫سنییطار‬ ٗ‫ىبیط٣ا‬
ٗ‫ىبیط٣ا‬ ‫ا٣ٍبر‬ ‫ثطذی‬ ‫زض‬ٛ‫١ط‬ ‫٧بی‬٣ ‫ٝحطٝب١ٖی‬ ‫س٢ؾیٞبر‬ ٟ‫اْٝب‬ ‫اىعاضی‬
‫ٝی‬ ‫ضا‬ ‫ذبنی‬ ٔ٢‫ىیٚشطی‬ٗ‫ىبیط٣ا‬ ٦١٤ٖ٢‫ای‬ .‫ز٧٢س‬٦ْ‫قج‬ ‫١٤ؿ‬ ٣‫ز‬ ‫زض‬ ‫٧ب‬٣ ‫ای‬
ِ‫س‬‫ٝی‬ ٦‫اضائ‬ ‫ٝحه٤ٙی‬ٗ‫ىبیط٣ا‬ .‫ق٤١س‬ٛ‫١ط‬ ‫٧بی‬٦ْ‫قج‬ ‫سحز‬ ‫اىعاضی‬
‫ٝی‬ٗ‫ّ٢شط‬ ‫سحز‬ ‫ضا‬ ٦ْ‫قج‬ ِ‫ی‬ ‫س٤ا١٢س‬،‫ّ٢٢س‬ ‫ٝحبىؾز‬ ٟ‫آ‬ ‫اظ‬ ٣ ٦‫ٕطىش‬ ‫ذ٤ز‬
ٗ‫ىبیط٣ا‬ ‫اٝب‬ِ‫س‬ ‫٧بی‬ٜ‫ؾیؿش‬ ِ‫ی‬ ‫ض٣ی‬ ‫ثط‬ ً‫ب‬‫نطى‬ ‫ٝحه٤ٙی‬‫١هت‬ ٘ٝ‫فب‬
‫ٝی‬‫ٝی‬ ٣ ‫ق٤١س‬٥‫دیبز‬ ٦٢‫٧عی‬ .‫ّ٢٢س‬ ‫ٝحبىؾز‬ ٟ‫آ‬ ‫اظ‬ ‫س٤ا١٢س‬٥‫اؾشيبز‬ ٣ ‫ؾبظی‬
ٗ‫ىبیط٣ا‬ ‫اظ‬ٛ‫١ط‬ ‫٧بی‬ٗ‫ىبیط٣ا‬ ‫اظ‬ ‫ّٞشط‬ ‫ثؿیبض‬ ‫اىعاضی‬‫ؾرز‬ ‫٧بی‬‫اىعاضی‬
‫اؾز‬.
ًَِ‫ًو‬‫فایشٍال‬ ‫اص‬ ‫ّایی‬‫ّای‬‫ًشم‬:‫اص‬ ‫ػثاستٌذ‬ ‫افضاسی‬
Comodo Internet Security, Glasswire, Intego
VirusBarrier, Jetico Personal Firewall, Kaspersky,
Internet Security, Lavasoft Personal Firewall, Microsoft
Forefront Threat Management Gateway, Norton 360,
Online Armor Personal Firewall, Outpost Firewall Pro, PC
Tools Firewall Plus, Privacyware Privatefirewall, Sunbelt
Personal Firewall, Sygate Personal Firewall, Windows
Firewall, ZoneAlarm, Netfilter/iptables Shorewall,
PeerBlock, FirewallD, NPF, PF, ipfirewall, IPFilter
‫فایشٍال‬‫سخ‬ ‫ّای‬‫ت‬‫افضاسی‬
ٗ‫ىبیط٣ا‬‫ؾرز‬ ‫٧بی‬٦‫ث‬ ‫ٝقٞ٤ال‬ ‫اىعاضی‬‫ظیطؾبذز‬ ‫ن٤ضر‬٦ّ ‫٧ؿش٢س‬ ‫٧بیی‬
‫قطّز‬ ‫س٤ؾظ‬‫ث٤ضز‬ ‫ض٣ی‬ ‫ثط‬ ٥‫س٤ٙیسّ٢٢س‬ ‫٧بی‬‫ؾرز‬ ‫٧بی‬ٜ‫ؾیؿش‬ ‫ثب‬ ‫اىعاضی‬
٥‫ضا‬ ٣ ‫١هت‬ ‫ذبل‬ ٘ٝ‫فب‬٥‫قس‬ ‫ا١ساظی‬‫ٝؿیطیبة‬ ِ‫ی‬ ‫ٍبٙت‬ ‫زض‬ ً‫ال‬٤ٞ‫ٝق‬ ٣ ‫ا١س‬
‫ٝی‬ ‫ىقبٙیز‬ ٦ْ‫قج‬ ‫زض‬‫ٝی‬ ‫١یع‬ ‫ٝؿیطیبة‬ ِ‫ی‬ .‫ّ٢٢س‬٦ْ‫قج‬ ِ‫ی‬ ‫زض‬ ‫س٤ا١س‬
٦‫ث‬‫ف‬‫ؾرز‬ ٗ‫ىبیط٣ا‬ ِ‫ی‬ ٟ‫٢٤ا‬ٗ‫ىبیط٣ا‬ ‫٣اٍـ‬ ‫زض‬ .‫ّ٢س‬ ‫ىقبٙیز‬ ‫اىعاضی‬
‫ؾرز‬ٛ‫١ط‬ ٗ‫ىبیط٣ا‬ ‫١٤فی‬ ‫١یع‬ ‫اىعاضی‬‫ض٣ی‬ ‫ثط‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫اىعاضی‬
‫ؾرز‬ٜ‫ؾیؿش‬ ٣ ‫اىعاض٧ب‬٘ٝ‫فب‬‫اؾز‬ ٥‫قس‬ ‫١هت‬ ‫ذبل‬ ‫٧بی‬.ٗ‫ىبیط٣ا‬‫٧بی‬
ٗ‫ىبیط٣ا‬ ٦‫ث‬ ‫١ؿجز‬ ‫ثیكشطی‬ ‫ّبضایی‬ ٣ ‫ؾطفز‬ ‫اىعاضی‬ ‫ؾرز‬‫٧بی‬
ٛ‫١ط‬.‫زاض١س‬ ‫اىعاضی‬
٦١٤ٞ١‫اظ‬ ‫٧بیی‬ٗ‫ىبیط٣ا‬‫ؾرز‬ ‫٧بی‬:‫اظ‬ ‫فجبضس٢س‬ ‫اىعاضی‬
Check Point, FortiGate, Palo Alto Networks,
WatchGuard, Sophos, Cisco Asa Firepower, Cisco PIX,
Mcafee Firewall, Juniper SSG, Juniper SRX, Sonicwall,
Barracuda Firewall, Cyberoam, D-Link, Endian Firewall,
Opendium Iceni, IPCop, pfSense, IPFire, Untangle,
Zeroshell, SmoothWall, WinGate, Calyptix Security,
Halon Security, Vantronix

64. ‫اوری‬‫ن‬‫ف‬‫ع‬‫ج‬‫ر‬‫م‬‫مدل‬
64
‫دوم‬‫فصل‬
‫سشٍیس‬ ‫استاًذاسدّای‬‫هثال‬
ِ‫ی‬ ٦ّ ‫ظٝب١ی‬ ٦ّ ‫اؾز‬‫١كؿز‬٦ّ ‫د٤ضسی‬ ‫٧ط‬ ،‫قس‬ ٘ٝ‫ّب‬
ٟ‫آ‬ ‫زض‬‫١كؿز‬‫ٝی‬ ٦‫ثؿش‬ ٥‫قس‬ ٥‫اؾشيبز‬ٗ‫ىبیط٣ا‬ ٠‫ای‬ .‫ق٤ز‬‫٧ب‬
‫اػبظ‬‫١كؿز‬ ‫سب‬ ‫ٝیس٧٢س‬ ٥٣ ٦‫ٕطىش‬ ‫ٍطاض‬ ‫دیٖیطی‬ ‫ٝ٤ضز‬ ‫٧ب‬
‫١كؿز‬ْ٘‫دط٣س‬ ‫ثطای‬ ‫ٝؼبظی‬ ‫٧بی‬‫١ؾیط‬ ‫٧بیی‬UDPٜ٧‫ىطا‬
.‫ق٤ز‬
‫الکتشًٍیکی‬ ‫پست‬ ‫اهٌیت‬
(Email Security)
‫ض٣ـ‬ ٘ٝ‫قب‬ْ٘‫دط٣س‬ ٣ ‫اؾشب١ساضز٧ب‬ ،‫٧ب‬‫ػ٨ز‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫٧بیی‬
‫دؿز‬ ‫اٝ٢یز‬ ‫اىعایف‬٦‫ث‬ ‫اْٙشط٣١یْی‬ ‫٧بی‬‫ٝی‬ ٦‫ٕطىش‬ ‫ّبض‬.‫ق٤١س‬
(Secure/Multipurpose Internet Mail Extensions) S/MIME
٣ ‫اْٙشط٣١یْی‬ ‫دؿز‬ ‫فٞ٤ٝی‬ ‫ّٚیس‬ ‫ضٝع١ٖبضی‬ ‫ثطای‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫اؾشب١ساضزی‬
ٛ‫دیب‬ ‫ذه٤نی‬ ٜ‫حطی‬ ‫حيؼ‬‫ٝی‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫٧ب‬‫١یبظٝ٢س‬ ‫ؾط٣یؽ‬ ٠‫ای‬ .‫ق٤ز‬
.‫اؾز‬ ‫طبٙض‬ ‫قرم‬ ‫ٝؼ٤ظ‬‫ٝی‬ ٗ‫اضؾب‬ ٛ‫دیب‬ ‫ؾط٣یؽ‬ ٠‫ای‬ ‫ثب‬ ‫٣ٍشی‬‫زض‬ ،‫ق٤ز‬
‫اٝضبی‬ ِ‫ی‬ ‫زاضای‬ ٛ‫دیب‬ ‫٣اٍـ‬‫ٝی‬ ‫زیؼیشبٙی‬٦‫ث‬ ٛ‫دیب‬ ٦ّ ‫ظٝب١ی‬ ٣ ‫ق٤ز‬
‫ٝی‬ ٥‫ٕیط١س‬ ‫زؾز‬٥‫زاز‬ ٌ‫سغجی‬ ٛ‫دیب‬ ٥‫ىطؾش٢س‬ ‫اعالفبر‬ ‫ثب‬ ‫اٝضب‬ ٠‫ای‬ ‫ضؾس‬
‫ٝی‬٘‫حبن‬ ٟ‫اعٞی٢ب‬ ،٥‫ىطؾشبز‬ ‫ضا‬ ٛ‫دیب‬ ٠‫ای‬ ٦ّ ‫قرهی‬ ‫٧٤یز‬ ‫اظ‬ ‫سب‬ ‫ق٤ز‬
.‫ق٤ز‬
(Pretty Good Privacy) PGP
٣ ‫٧٤یز‬ ‫احطاظ‬ ‫ػ٨ز‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫ضٝعٕكبیی‬ ٣ ‫ضٝع١ٖبضی‬ ٦ٝ‫ثط١ب‬ ِ‫ی‬
٥‫زاز‬ ‫ضٝع١ٖبضی‬‫ٝی‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫٧ب‬‫اظ‬ .‫ق٤ز‬PGP،‫ضٝع١ٖبضی‬ ‫ثطای‬ ً‫ال‬٤ٞ‫ٝق‬
‫دؿز‬ ‫اٝضبی‬ ٣ ‫ضٝعٕكبیی‬‫اضسجبعبر‬ ‫اٝ٢یز‬ ‫اىعایف‬ ٣ ‫اْٙشط٣١یْی‬ ‫٧بی‬
‫ٝی‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫اْٙشط٣١یْی‬ ‫دؿز‬ ٌ‫عطی‬ ‫اظ‬.‫ق٤ز‬OpenPGP‫اؾشب١ساضزی‬
‫ٝ٨٢سؾ‬ ٥٣‫ّبضٕط‬ ٦ّ ‫اؾز‬‫ای٢شط١ز‬ ‫ی‬(IETF)٦‫اضائ‬ ‫ٝ٢ؾ٤ض‬ ٠‫٧ٞی‬ ‫ثطای‬
.‫اؾز‬ ٥‫ّطز‬
(DomainKeys Identified Mail) DKIM
‫دؿز‬ ‫زض‬ ‫٧٤یز‬ ‫احطاظ‬ ‫ثطای‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫ض٣قی‬‫سكریم‬ ٣ ‫اْٙشط٣١یْی‬ ‫٧بی‬
ٛ‫دیب‬‫ٝی‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫میطٝؼبظ‬ ٥‫ىطؾش٢س‬ ‫ثب‬ ‫٧بی‬.‫ق٤ز‬

65. ‫اوری‬‫ن‬‫ف‬‫ع‬‫ج‬‫ر‬‫م‬‫مدل‬
65
‫دوم‬‫فصل‬
‫سشٍیس‬ ‫استاًذاسدّای‬‫هثال‬
‫آی‬ ‫اهٌیت‬‫پی‬
(IP Security)
ْ٘‫دط٣س‬ ٘ٝ‫قب‬٠ٝ‫ا‬ ٗ‫سجبز‬ ‫ثطای‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫اؾشب١ساضز٧بیی‬ ٣ ‫٧ب‬
٦‫ثؿش‬‫٧ب‬(Packets)٦‫الی‬ ‫زض‬IP‫ٝی‬ ٥‫اؾشيبز‬‫ق٤١س‬.
(Internet Protocol Security) IPsec
ْ٘‫دط٣س‬IPSec٦‫ٝؼٞ٤ف‬ ٘ٝ‫قب‬ْ٘‫دط٣س‬ ‫اظ‬ ‫ای‬٠ٝ‫ا‬ ٗ‫سجبز‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫٧ب‬
٦‫ثؿش‬٦‫الی‬ ‫زض‬ ‫٧ب‬IP‫ٝی‬ ‫دكشیجب١ی‬ ‫ضا‬.‫ّ٢٢س‬IPSec٦‫ث‬‫زض‬ ٥‫ٕؿشطز‬ ‫ع٤ض‬
‫ى٢ب٣ضی‬٦ْ‫قج‬‫ذه٤نی‬ ‫ٝؼبظی‬ ‫٧بی‬،‫ٝحطٝب١ٖی‬ ،‫٧٤یز‬ ‫احطاظ‬ ‫ػ٨ز‬
‫ثط‬ ‫ٝجش٢ی‬ ‫٧بی‬ ٦ْ‫قج‬ ‫زض‬ ‫ّٚیس‬ ‫ٝسیطیز‬ ٣ ‫یْذبضچٖی‬IP٥‫اؾشيبز‬ ‫ٝ٤ضز‬
‫ٝی‬ ‫ٍطاض‬.‫ٕیطز‬IPSecِّٞ ‫ثب‬ ٦ْ‫قج‬ ٠‫ثغ‬ ‫زض‬ ‫ضا‬ ‫اضسجبعبر‬ ‫اٝ٢یز‬
‫ؾط٣یؽ‬‫ٝی‬ ‫ثطٍطاض‬ ‫ضٝع١ٖبضی‬ ٠ٝ‫ا‬ ‫٧بی‬٣ ‫نحیح‬ ‫فْٞٚطز‬ ‫ثطای‬ .‫ّ٢س‬
٘ٝ‫ّب‬IPSec‫ضا‬ ‫فٞ٤ٝی‬ ‫ّٚیس‬ ِ‫ی‬ ‫ثبیس‬ ٥‫ٕیط١س‬ ٣ ٥‫ىطؾش٢س‬ ‫عطه‬ ٣‫ز‬ ‫٧ط‬ ،
٦‫ث‬ ٦ّ ‫ثٖصاض١س‬ ُ‫اقشطا‬ ٦‫ث‬ْ٘‫دط٣س‬ ‫اظ‬ ٥‫اؾشيبز‬ ٦‫٣اؾغ‬"‫ّٚیس‬ ‫ٝسیطیز‬"
‫ٝی‬ ‫فٞٚی‬‫ٝی‬ ‫ضا‬ ٥‫اػبظ‬ ٠‫ای‬ ٥‫ٕیط١س‬ ٦‫ث‬ ْ٘‫دط٣س‬ ٠‫ای‬ .‫ق٤ز‬‫ّٚیس‬ ِ‫ی‬ ‫سب‬ ‫ز٧س‬
‫احطاظ‬ ٗ‫زیؼیشب‬ ‫اٝضبی‬ ‫اؾبؼ‬ ‫ثط‬ ‫ضا‬ ٥‫ىطؾش٢س‬ ٣ ٥‫آ٣ضز‬ ‫زؾز‬ ٦‫ث‬ ‫ضا‬ ‫فٞ٤ٝی‬
‫١ٞبیس‬ ‫٧٤یز‬.
ٌ‫ف‬‫ػوَهی‬ ‫کلیذ‬ ‫اٍسی‬
(Public Key Technology)
ٛ‫١ط‬ ،‫اؾشب١ساضز٧ب‬ ٘ٝ‫قب‬‫ؾط٣یؽ‬ ٣ ‫اىعاض٧ب‬‫ٝطّع‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫٧بیی‬
ٗ‫زیؼیشب‬ ‫ٕ٤ا٧ی‬ ‫نس٣ض‬(Certificate Authority(CA))‫آ١٨ب‬ ‫اظ‬
‫ٕ٤ا٧ی‬ ٣ ‫ّٚیس٧ب‬ ‫س٤ٙیس‬ ‫ثطای‬‫ٝی‬ ٥‫اؾشيبز‬ ٗ‫زیؼیشب‬ ‫٧بی‬٠‫ای‬ .‫ّ٢٢س‬
‫ٕ٤ا٧ی‬ ٣ ‫ّٚیس٧ب‬‫ضا‬ ‫اعالفبر‬ ٦‫ث‬ ٠ٝ‫ا‬ ‫زؾشطؾی‬ ٗ‫زیؼیشب‬ ‫٧بی‬
‫ٝی‬ ٜ٧‫ىطا‬.‫ّ٢٢س‬
X.509
X.509‫اؾشب١ساضز‬ ِ‫ی‬ITU-T‫سقطیو‬ ‫ثطای‬ ٥‫ٕؿشطز‬ ‫ع٤ض‬ ٦‫ث‬ ٦ّ ‫اؾز‬
‫فٞ٤ٝی‬ ‫ّٚیس‬ ‫ظیطؾبذز‬ ‫زض‬ ٗ‫زیؼیشب‬ ‫ٕ٤ا٧ی‬(PKI)‫ٝی‬ ٥‫اؾشيبز‬٠‫ای‬ .‫ق٤ز‬
‫ٕ٤ا٧ی‬ ‫ٙیؿز‬ ،‫فٞ٤ٝی‬ ‫ّٚیس‬ ‫ٕ٤ا٧ی‬ ‫ىطٝز‬ ‫اؾشب١ساضز‬،٥‫ٙن٤قس‬ ‫٧بی‬
‫٣یػٕی‬‫ٕ٤ا٧ی‬‫ٝی‬ ‫ٝكرم‬ ‫ضا‬ ‫ٕ٤ا٧ی‬ ‫ٝؿیط‬ ‫افشجبضؾ٢ؼی‬ ‫ض٣ـ‬ ٣ ‫٧ب‬.‫ّ٢س‬
‫ثطای‬ ‫اؾشب١ساضز‬ ٠‫ای‬ .‫اؾز‬ ٥‫قس‬ ‫ٝ٢شكط‬ ‫اؾشب١ساضز‬ ٠‫ای‬ ‫اظ‬ ٦‫١ؿر‬ ٦‫ؾ‬ ٟ٤٢ّ‫سب‬
ٗ‫ؾب‬ ‫زض‬ ‫ثبض‬ ٠‫ا٣ٙی‬1988٦‫ث‬٣‫ؾط‬ ‫اؾشب١ساضز‬ ‫اظ‬ ‫ٍؿٞشی‬ ٟ‫ف٢٤ا‬‫یؽ‬‫٧بی‬
‫زایطّش٤ضی‬ITU X.500ٗ‫ؾب‬ ‫زض‬ ‫اؾشب١ساضز‬ ٠‫ای‬ .‫قس‬ ‫ٝ٢شكط‬1993‫ٝ٤ضز‬
٦‫ث‬ ٣ ٦‫اضبى‬ ‫ىیٚس‬ ٣‫ز‬ ٟ‫آ‬ ‫ؾبذشبض‬ ٦‫ث‬ ٣ ‫ٕطىز‬ ‫ٍطاض‬ ‫ٝؼسز‬ ‫ثبظثی٢ی‬ٟ‫ف٢٤ا‬
ٗ‫ّ٢شط‬ ‫اظ‬ ‫دكشیجب١ی‬ ،‫ىیٚس‬ ٣‫ز‬ ٠‫ای‬ ٟ‫اىع٣ز‬ ‫اظ‬ ‫٧سه‬ .‫قس‬ ‫ٝ٢شكط‬ ٛ٣‫ز‬ ٦‫١ؿر‬
‫ٝؼسز‬ ‫ثبظثی٢ی‬ ‫ٝ٤ضز‬ ‫ؾذؽ‬ ‫اؾشب١ساضز‬ ٠‫ای‬ .‫ث٤ز‬ ‫زایطّش٤ضی‬ ٦‫ث‬ ‫زؾشطؾی‬
‫زض‬ ٣ ‫ٕطىز‬ ‫ٍطاض‬RFC2459٣ ٥‫اىع٣ز‬ ٦‫س٤ؾق‬ ‫ىیٚس‬ ‫سقسازی‬ ٟ‫آ‬ ‫ؾبذشبض‬ ٦‫ث‬
٦‫ث‬ ‫ؾذؽ‬.‫قس‬ ‫ٝ٢شكط‬ ٛ٤‫ؾ‬ ٦‫١ؿر‬ ٟ‫ف٢٤ا‬‫ىیٚس‬ ٠‫ای‬ ٟ‫اىع٣ز‬ ‫اظ‬ ‫٧سه‬‫٧بی‬
٘‫ٝظ‬ ٗ‫زیؼیشب‬ ‫ٕ٤ا٧ی‬ ‫ٝ٤ضز‬ ‫زض‬ ‫اضبىی‬ ‫اعالفبر‬ ٟ‫ّطز‬ ٥‫شذیط‬ ،٦‫س٤ؾق‬
‫انغالح‬ ‫حبضط‬ ٗ‫حب‬ ‫زض‬ ‫ّٚی‬ ‫ع٤ض‬ ٦‫ث‬ .‫اؾز‬ ٟ‫آ‬ ‫ّبضثطز٧بی‬X.509‫س٢٨ب‬
ٛ٤‫ؾ‬ ٦‫١ؿر‬ ‫ثطای‬‫ٝی‬ ‫ّبض‬ ٦‫ث‬ ‫ٕ٤ا٧ی‬ ٠‫ای‬ٛ٤‫ؾ‬ ٦‫١ؿر‬ ‫ثطای‬ ٟ٤٢ّ‫سب‬ .‫ض٣ز‬
٠‫چ٢سی‬ ‫ٕ٤ا٧ی‬ ٠‫ای‬RFC٦ٚٞ‫ػ‬ ‫اظ‬RFC 4325،RFC 4630٣RFC
5280٠‫ای‬ ‫اظ‬ ِ‫ی‬ ‫٧ط‬ ‫زض‬ .‫اؾز‬ ٥‫قس‬ ‫ٝ٢شكط‬RFC٦‫س٤ؾق‬ ‫ىیٚس‬ ‫سقسازی‬ ‫٧ب‬
‫اؾشب١ساضز‬ ٦‫ث‬X.509‫اؾز‬ ٥‫قس‬ ٥‫اىع٣ز‬.ْ٘‫دط٣س‬‫اظ‬ ٘‫شی‬ ‫اؾشب١ساضز٧بی‬ ٣ ‫٧ب‬
X.509‫ٝی‬ ‫دكشیجب١ی‬:‫ّ٢٢س‬
TLS/SSL, S/MIME , IPsec, SSH, HTTPS, EAP, LDAP, Trusted
Computing Group, CableLabs, WS-Security, XMPP,
Microsoft Authenticode, OPC UA

66. ‫اوری‬‫ن‬‫ف‬‫ع‬‫ج‬‫ر‬‫م‬‫مدل‬
66
‫دوم‬‫فصل‬
‫سشٍیس‬ ‫استاًذاسدّای‬‫هثال‬
Online Certificate Status Protocol) OCSP)
‫ثطذظ‬ ‫ٕ٤ا٧ی‬ ‫٣ضقیز‬ ٠‫سقیی‬ ْ٘‫دط٣س‬(OCSP)‫ای٢شط١ز‬ ْ٘‫دط٣س‬ ِ‫ی‬
‫ی‬ ٗ‫اثغب‬ ‫٣ضقیز‬ ٦‫ث‬ ٟ‫ثطز‬ ‫دی‬ ‫ثطای‬ٗ‫زیؼیشب‬ ‫ٕ٤ا٧ی‬ ِX.509.‫اؾز‬
‫زض‬ ْ٘‫دط٣س‬ ٠‫ای‬RFC6960‫اؾشب١ساضز٧بی‬ ‫ٍؿٞز‬ ‫زض‬ ٣ ‫اؾز‬ ٥‫قس‬ ‫سقطیو‬
ْ٘‫دط٣س‬ .‫زاضز‬ ‫ػبی‬ ‫ای٢شط١ز‬OCSP٦‫ث‬‫ٙیؿز‬ ‫ثطای‬ ‫ػب١كی٢ی‬ ٟ‫ف٢٤ا‬
‫ٕ٤ا٧ی‬ ٗ‫اثغب‬(CRL)‫ٝی‬ ‫ٝغطح‬‫ثبقس‬.
based Certificate Validation Protocol) SCVP-(Server
‫ذسٝشٖعاض‬ ‫ثط‬ ‫ٝجش٢ی‬ ٦ٝ‫ٕ٤ا٧ی٢ب‬ ‫ٝقشجطؾبظی‬ ْ٘‫دط٣س‬(SCVP)ِ‫ی‬
‫ای٢شط١شی‬ ْ٘‫دط٣س‬ٗ‫زیؼیشب‬ ٦ٝ‫ٕ٤ا٧ی٢ب‬ ِ‫ی‬ ٠‫ثی‬ ‫ٝؿیط‬ ٜ٧ ٦ّ ‫اؾز‬
X.509‫ٝی‬ ٠‫سقیی‬ ‫ضا‬ ‫افشٞبز‬ ‫ٝ٤ضز‬ ٦‫ضیك‬ ِ‫ی‬ ٣‫ضا‬ ‫ٝؿیط‬ ‫افشجبض‬ ٜ٧ ٣ ‫١ٞبیس‬
‫ٝی‬ ٠‫سقیی‬ ‫ٝكرم‬ ‫ٝقشجطؾبظی‬ ‫ؾیبؾز‬ ٦‫ث‬ ٦‫س٤ػ‬ ‫ثب‬‫١ٞبیس‬.
‫ًفَر‬ ‫اص‬ ‫جلَگیشی‬ ٍ ‫تطخیص‬
(Intrusion Detection & Prevention)
ٜ‫ؾیؿش‬ٜ‫ؾیؿش‬ ٛ‫١ب‬ ‫ثب‬ ٦ّ ‫١ي٤ش‬ ‫اظ‬ ‫ػٚ٤ٕیطی‬ ‫٧بی‬٣ ‫سكریم‬ ‫٧بی‬
‫ٝی‬ ٦‫ق٢بذش‬ ٜ٧ ‫١ي٤ش‬ ‫اظ‬ ‫ػٚ٤ٕیطی‬‫اٝ٢یز‬ ‫ثطای‬ ‫اثعاضی‬ ،‫ق٤١س‬
‫ىقبٙیز‬ ٦ّ ‫٧ؿش٢س‬ ٦ْ‫قج‬‫ضا‬ ٜ‫ؾیؿش‬ ‫یب‬ ٦ْ‫قج‬ ‫زض‬ ‫ٝ٤ػ٤ز‬ ‫٧بی‬
‫ىقبٙیز‬ ‫اظ‬ ‫ػٚ٤ٕیطی‬ ٣ ‫سكریم‬ ‫ثطای‬‫١ؾط‬ ‫سحز‬ ‫ٝرطة‬ ‫٧بی‬
‫ٝی‬‫٣ؽبیو‬ .‫ٕیط١س‬٘ٝ‫قب‬ ‫١ي٤ش‬ ‫اظ‬ ‫ػٚ٤ٕیطی‬ ٜ‫ؾیؿش‬ ِ‫ی‬ ‫انٚی‬
‫ىقبٙیز‬ ‫ق٢بؾبیی‬٠‫ای‬ ‫ٝ٤ضز‬ ‫زض‬ ‫اعالفبر‬ ‫طجز‬ ،‫ٝرطة‬ ‫٧بی‬
‫ىقبٙیز‬‫ىقبٙیز‬ ٠‫ای‬ ٟ‫ّطز‬ ‫ٝش٤ٍو‬ ٣ ‫ٝؿس٣ز‬ ٦‫ث‬ ٛ‫اٍسا‬ ،‫٧ب‬‫طجز‬ ٣ ‫٧ب‬
‫ٝی‬ ٜ‫ؾیؿش‬ ‫ذ٤ز‬ ‫س٤ؾظ‬ ٥‫قس‬ ٛ‫ا١ؼب‬ ‫ّبض٧بی‬ ‫ٕعاضـ‬.‫ق٤١س‬
ٜ‫ؾیؿش‬ٜ‫ؾیؿش‬ ٦‫یبىش‬ ‫اضسَبء‬ ‫حبٙز‬ ‫١ي٤ش‬ ‫اظ‬ ‫ػٚ٤ٕیطی‬ ‫٧بی‬‫٧بی‬
‫١ي٤ش‬ ‫سكریم‬‫ٝی‬ ‫ٝحؿ٤ة‬ٜ‫ؾیؿش‬ ٠‫ای‬ ٣‫ز‬ ‫٧ط‬ ٦ّ ‫چطا‬ ،‫ق٤١س‬‫٧ب‬
‫ىقبٙیز‬‫ىقبٙیز‬ ٠‫یبىش‬ ‫ثطای‬ ‫ضا‬ ٜ‫ؾیؿش‬ ‫یب‬ ٣ ٦ْ‫قج‬ ‫٧بی‬‫٧بی‬
‫ٝی‬ ‫١ؾبضر‬ ‫ٝرطة‬ٜ‫ؾیؿش‬ ٠‫ای‬ ‫انٚی‬ ‫سيب٣ر‬ .‫ّ٢٢س‬‫ثب‬ ‫٧ب‬
ٜ‫ؾیؿش‬ٜ‫ؾیؿش‬ ٠‫ای‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ٠‫ای‬ ‫زض‬ ‫١ي٤ش‬ ‫سكریم‬ ‫٧بی‬‫٧ب‬
‫ٝی‬٦‫ث‬ ‫س٤ا١٢س‬‫ىقبٙیز‬ ‫اظ‬ ‫ٝب١ـ‬ ٗ‫ىقب‬ ‫ن٤ضر‬‫آ١٨ب‬ ‫یب‬ ٥‫قس‬ ‫ٝرطة‬ ‫٧بی‬
‫ٝش٤ٍو‬ ‫ضا‬٦‫ث‬ .‫ّ٢٢س‬ٌ‫زٍی‬ ‫ع٤ض‬‫ٝی‬ ‫سط‬ٜ‫ؾیؿش‬ ِ‫ی‬ ٦ّ ‫ٕيز‬ ٟ‫س٤ا‬
،‫٧كساض‬ ٗ‫اضؾب‬ ‫ٝب١٢س‬ ‫ّبض٧بیی‬ ٛ‫ا١ؼب‬ ‫س٤ا١بیی‬ ‫١ي٤ش‬ ‫اظ‬ ‫ػٚ٤ٕیطی‬
٦‫ثؿش‬ ٠‫ضیرش‬ ‫ز٣ض‬‫عطه‬ ‫اظ‬ ‫اضسجبط‬ ٟ‫ّطز‬ ‫ٝؿس٣ز‬ ،‫ٝرطة‬ ‫٧بی‬
‫آزضؼ‬.‫زاضز‬ ‫ضا‬ ٜ‫ٝشربن‬ ‫٧بی‬ٜ‫ؾیؿش‬ ٠‫ای‬‫س٤ا١بیی‬ ٠‫٧ٞچ٢ی‬ ‫٧ب‬
‫ذغب٧بی‬ ‫انالح‬CRC٦‫ثؿش‬ ‫سطسیت‬ ‫انالح‬ ،‫اظ‬ ‫ػٚ٤ٕیطی‬ ،‫٧ب‬
٦‫ثؿش‬ ‫سطسیت‬ ٘‫ٝؿبئ‬TCP٦٢‫ٕعی‬ ‫دبّؿبظی‬ ٣‫زض‬ ٦‫١بذ٤اؾش‬ ‫٧بی‬
ٗ‫ا١شَب‬ ٦‫الی‬ٜ‫ؾیؿش‬ .‫زاض١س‬ ‫ضا‬ ٦ْ‫قج‬ ٣٦‫ث‬ ‫١ي٤ش‬ ‫اظ‬ ‫ػٚ٤ٕیطی‬ ‫٧بی‬
ٜ‫ؾیؿش‬ ‫١٤ؿ‬ ‫چ٨بض‬٦ْ‫قج‬ ‫ثط‬ ‫ٝجش٢ی‬ ‫١ي٤ش‬ ‫اظ‬ ‫ػٚ٤ٕیطی‬ ‫٧بی‬
(NIPS)ٜ‫ؾیؿش‬ ،‫ثی‬ ‫١ي٤ش‬ ‫اظ‬ ‫ػٚ٤ٕیطی‬ ‫٧بی‬ٜ‫ؾی‬(WIPS)،
‫ًفَر‬ ‫اص‬ ‫جلَگیشی‬ ٍ ‫تطخیص‬ ‫اتضاسّای‬
‫سكریم‬ ‫ثطای‬ ٦ّ ‫اثعاض٧بیی‬ ‫اظ‬ ‫سقسازی‬‫ٝ٤ضز‬ ‫١ي٤ش‬ ‫اظ‬ ‫ػٚ٤ٕیطی‬ ٣
‫ٝی‬ ‫ٍطاض‬ ٥‫اؾشيبز‬ٟ٤‫٧ٞچ‬ ‫ٝرشٚيی‬ ‫ا١٤اؿ‬ ‫ثطای‬ .‫اؾز‬ ٥‫آٝس‬ ٘‫شی‬ ‫زض‬ ‫ٕیط١س‬
NIPS،WIPS،NBA٣HIPS.‫زاضز‬ ‫٣ػ٤ز‬ ‫١یع‬ ‫زیٖطی‬ ‫ٝرشٚو‬ ‫اثعاض٧بی‬
 DefensePro
 Kismet
 ACARM-ng
 AIDE
 Bro NIDS
 Fail2ban
 OSSEC HIDS
 Prelude Hybrid IDS
 Samhain
 Snort
 Suricata
 McAfee Network Security Manager
 Pytbull
 IBM Security Network Intrusion Prevention System
 IPS-1
 TippingPoint IPS
 Strata Guard
 StoneGate IPS
 iPolicy Intrusion Prevention Firewall
 ParsIPS
 Dragon IPS
 Sourcefire Next Generation IPS

67. ‫اوری‬‫ن‬‫ف‬‫ع‬‫ج‬‫ر‬‫م‬‫مدل‬
67
‫دوم‬‫فصل‬
‫سشٍیس‬ ‫استاًذاسدّای‬‫هثال‬
٦ْ‫قج‬ ‫ضىشبض‬ ٘‫سحٚی‬ ٣ ٦‫سؼعی‬(NBA)ٜ‫ؾیؿش‬ ،‫ػٚ٤ٕی‬ ‫٧بی‬‫اظ‬ ‫طی‬
ٟ‫ٝیعثب‬ ‫ثط‬ ‫ٝجش٢ی‬ ‫١ي٤ش‬(HIPS)‫ٝی‬ ٜ‫سَؿی‬‫اثعاض٧بی‬ ‫اّظط‬ .‫ق٤١س‬
‫ثط‬ ‫ٝجش٢ی‬ ،‫اٝضبء‬ ‫ثط‬ ‫ٝجش٢ی‬ ‫ض٣ـ‬ ٦‫ؾ‬ ‫اظ‬ ‫یْی‬ ‫اظ‬ ‫١ي٤ش‬ ‫اظ‬ ‫ػٚ٤ٕیطی‬
‫حبٙز‬ ‫ثط‬ ‫ٝجش٢ی‬ ْ٘‫دط٣س‬ ٘‫سحٚی‬ ٣ ٦‫سؼعی‬ ٣ ‫آٝبضی‬ ‫آ١٤ٝبٙی‬
‫ٝی‬ ٥‫اؾشيبز‬‫ّ٢٢س‬.
‫آسیة‬ ‫پَیطگش‬‫پزیشی‬
er)nScan(Vulnerubility
‫آؾیت‬ ‫د٤یكٖط‬٦‫ث‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫ّبٝذی٤سطی‬ ٦ٝ‫ثط١ب‬ ِ‫ی‬ ‫دصیطی‬‫ٝ٢ؾ٤ض‬
‫ضقو‬ ٦‫ث‬ ‫زؾشطؾی‬٦ٝ‫ثط١ب‬ ‫٧بی‬٦ْ‫قج‬ ،‫ّبضثطزی‬ ‫٧بی‬‫٧ب‬٣
ٜ‫ؾیؿش‬‫اظ‬ ‫ٝرشٚيی‬ ‫ا١٤اؿ‬ .‫اؾز‬ ٥‫قس‬ ‫عطاحی‬ ‫ّبٝذی٤سطی‬ ‫٧بی‬
‫آؾیت‬ ‫د٤یكٖط٧بی‬‫ا٧ساه‬ ٦‫ث‬ ٦‫س٤ػ‬ ‫ثب‬ ٦ّ ‫زاضز‬ ‫٣ػ٤ز‬ ‫دصیطی‬
٥‫٣یػ‬‫یْسیٖط‬ ‫اظ‬ ،‫زاض١س‬ ‫سٞطّع‬ ٟ‫آ‬ ‫ض٣ی‬ ‫ثط‬ ٦ّ ‫ای‬‫ٝشٞبیع‬
‫ٝی‬‫د٤یكٖط٧بی‬ ‫ٝرشٚو‬ ‫ا١٤اؿ‬ ٠‫ثی‬ ‫فْٞٚطز٧ب‬ ٦ّ ‫حبٙی‬ ‫زض‬ .‫ق٤١س‬
‫آؾیت‬‫ٝی‬ ‫ایؼبز‬ ‫سيب٣ر‬ ،‫دصیطی‬‫٧سه‬ ِ‫ی‬ ‫زض‬ ‫آ١٨ب‬ ٦ٞ٧ ‫اٝب‬ ‫ّ٢س‬
‫آؾیت‬ ٟ‫ثطقٞطز‬ ٟ‫آ‬ ٣ ‫٧ؿش٢س‬ ُ‫ٝكشط‬ ٜ٧ ‫ثب‬ ‫انٚی‬‫ٝ٤ػ٤ز‬ ‫٧بی‬
‫آؾیت‬ ‫د٤یكٖط٧بی‬ .‫اؾز‬ ‫٧سه‬ ‫چ٢س‬ ‫یب‬ ِ‫ی‬ ‫زض‬‫اػعای‬ ‫اظ‬ ‫دصیطی‬
‫آؾیت‬ ‫ٝسیطیز‬ ‫انٚی‬‫دصیطی‬٤‫د‬ ٠‫ای‬ .‫٧ؿش٢س‬‫یكٖط٧ب‬
ٛ‫١ط‬٥‫دبیٖب‬ ِ‫ی‬ ٦ّ ‫٧ؿش٢س‬ ‫اىعاض٧بیی‬‫ّس٧بی‬ ‫اظ‬ ٓ‫ثعض‬ ٥‫زاز‬
‫آؾیت‬ ‫ثطای‬ ‫ٝرطة‬٥‫قس‬ ٦‫ق٢بذش‬ ‫دصیطی٨بی‬‫ثب‬ ‫ضا‬ ‫آ١٨ب‬ ٣ ‫زاض١س‬
٣ ٥‫ّطز‬ ‫سؿز‬ ‫١ؾط‬ ‫ٝ٤ضز‬ ‫٧سه‬ ‫ض٣ی‬ ‫سطسیت‬ ٦‫ث‬ ‫ظیبزی‬ ‫ؾطفز‬
‫آؾیت‬‫ٝی‬ ‫ق٢بؾبیی‬ ‫ضا‬ ‫ٝ٤ػ٤ز‬ ‫٧بی‬‫آؾیت‬ ‫ق٢بؾبیی‬ .‫ّ٢٢س‬‫٧ب‬
‫ٝی‬ ِّٞ‫آؾیت‬ ٠‫ای‬ ‫اظ‬ ٦ّ ‫١ي٤ش٧بیی‬ ٦ّ ‫ّ٢س‬‫اؾش‬ ‫٧ب‬‫ٝی‬ ٥‫يبز‬‫ّ٢٢س‬
‫آؾیت‬ ‫ثب‬ ٦ٚ‫َٝبث‬ ٦٢‫ظٝی‬ ٣ ٥‫ّطز‬ ‫سؿز‬ ‫ضا‬‫دصیطی‬‫١ي٤ش٧بی‬ ٣ ‫٧ب‬
‫آؾیت‬ ‫ق٢بؾبیی‬ .ٜ‫ّ٢ی‬ ٜ٧‫ىطا‬ ‫ضا‬ ‫آ١٨ب‬ ‫اظ‬ ‫١بقی‬‫دصیطی‬‫ٝی‬ ‫٧ب‬‫س٤ا١س‬
٦‫ث‬‫آؾیت‬ ‫د٤یكٖط٧بی‬ ‫س٤ؾظ‬ ‫ذ٤زّبض‬ ً‫ال‬ٝ‫ّب‬ ‫ن٤ضر‬‫دصیطی‬
‫١ي٤ش‬ ‫سؿز‬ ٦ْ‫زضحبٙی‬ ،‫ٕیطز‬ ‫ن٤ضر‬(Penetration Test)
٥‫دیچیس‬٥‫اؾشيبز‬ ‫ثط‬ ٥٣‫فال‬ ٣ ٥‫ث٤ز‬ ‫سط‬‫د٤یكٖط‬ ‫اثعاض٧بی‬ ‫اظ‬
‫آؾیت‬٠‫ای‬ ‫زض‬ ٥‫إٓب‬ ٣ ‫ٝؼطة‬ ‫ا١ؿب١ی‬ ٘ٝ‫ف٤ا‬ ‫زذبٙز‬ ٦‫ث‬ ‫١یبظ‬ ‫دصیطی‬
.‫زاضز‬ ٦٢‫ظٝی‬
‫آسیة‬ ‫پَیطگش‬ ‫اتضاسّای‬‫پزیشی‬
‫آؾیت‬ ‫ق٢بؾبیی‬ ‫ثطای‬ ٦ّ ‫اثعاض٧بیی‬ ‫اظ‬ ‫سقسازی‬‫ٝ٤ضز‬ ‫١ي٤ش‬ ‫سؿز‬ ٣ ‫دصیطی‬
‫ٝی‬ ‫ٍطاض‬ ٥‫اؾشيبز‬ٟ٤‫٧ٞچ‬ ‫ٝرشٚيی‬ ‫ٝ٤اضز‬ ‫ثطای‬ .‫اؾز‬ ٥‫آٝس‬ ٘‫شی‬ ‫زض‬ ‫ٕیط١س‬
،‫٣ة‬ ‫ّبضثطز٧بی‬‫١یع‬ ‫زیٖطی‬ ‫ٝرشٚو‬ ‫اثعاض٧بی‬ ٥‫میط‬ ٣ ‫د٤ضس٨ب‬ ،٦ْ‫قج‬
.‫زاضز‬ ‫٣ػ٤ز‬
 Acunetix
 Aircrack-ng
 Arachni
 Back Track
 BeEF
 Burpsuite
 Cain & Abel
 Canvas
 CORE Impact
 Dradis
 Ettercap
 HconSTF
 Hydra
 IBM AppScan
 IronWASP
 John The Ripper
 Metasploit
 Nagios
 Nessus
 Netsparker
 Nikto
 Nmap
 OpenVAS
 PunkSPIDER(scanner powered by PunkSCAN)
 Retina
 SATAN
 Secunia PSI
 SHODAN
 Social Engineer Toolkit
 Sqlmap
 Sqlninja
 Veracode
 w3af
 WebScarabNG
 Wireshark
 Zed Attack Proxy (ZAP)

68. ‫اوری‬‫ن‬‫ف‬‫ع‬‫ج‬‫ر‬‫م‬‫مدل‬
68
‫دوم‬‫فصل‬
‫سشٍیس‬ ‫استاًذاسدّای‬‫هثال‬
‫سشٍیس‬ ‫دایشکتَسی‬
(Directory Service)
٘ٝ‫قب‬ ‫ؾط٣یؽ‬ ‫زایطّش٤ضی‬ْ٘‫دط٣س‬٦ّ ‫اؾز‬ ‫اؾشب١ساضز٧بیی‬ ٣ ‫٧ب‬
٥‫شذیط‬ ٟ‫اْٝب‬ٟ‫ؾبظٝب‬ ٣ ‫ؾبظی‬‫اعالفبر‬ ‫ز٧ی‬ٟ‫ّبضثطا‬ ٦‫ث‬ ‫ٝطث٤ط‬
‫ٝ٢بثـ‬ ٣‫ّبٝذی٤سطی‬ ٦ْ‫قج‬ ِ‫ی‬٦ْ‫قج‬ ‫ٝسیط‬ ٦‫ث‬ ٣ ٥‫ّطز‬ ٜ٧‫ىطا‬ ‫ضا‬
‫ٝی‬ ‫ضا‬ ٟ‫اْٝب‬ ٠‫ای‬‫ضا‬ ٦ْ‫قج‬ ‫ٝ٢بثـ‬ ٦‫ث‬ ٟ‫ّبضثطا‬ ‫زؾشطؾی‬ ٦ّ ‫ز٧٢س‬
٦‫ث‬ ٗ‫حب‬ ٠‫فی‬ ‫زض‬ ‫ؾط٣یؽ‬ ‫زایطّش٤ضی‬ .‫١ٞبیس‬ ‫ٝسیطیز‬ِ‫ی‬ ٟ‫ف٢٤ا‬
٦‫الی‬‫ٝی‬ ٘ٞ‫ف‬ ٦ْ‫قج‬ ُ‫ٝكشط‬ ‫ٝ٢بثـ‬ ٣ ٟ‫ّبضثطا‬ ٠‫ثی‬ ‫ٝحبىؼ‬.‫ّ٢س‬
‫ؾط٣یؽ‬ ‫زایطّش٤ضی‬‫اٝ٢یز‬ ‫عطاحی‬ ‫زض‬ ‫انٚی‬ ‫اػعای‬ ‫اظ‬ ً‫ال‬٤ٞ‫ٝق‬ ‫٧ب‬
ٜ‫ؾیؿش‬‫اعالفبسی‬ ‫٧بی‬‫ٝی‬‫ؾبذشبض‬ ‫زاضای‬ ٘‫زٙی‬ ٠‫٧ٞی‬ ٦‫ث‬ ٣ ‫ثبق٢س‬
‫زؾشطؾی‬ ٗ‫ّ٢شط‬ ‫ذه٤ل‬ ‫زض‬ ‫زٍیَی‬ ‫ثؿیبض‬‫اظ‬ ِ‫٧طی‬ .‫٧ؿش٢س‬
٦‫ث‬ ٦ْ‫قج‬ ‫زض‬ ‫ٝ٢بثـ‬‫ؾط٣ی‬ ‫زایطّش٤ضی‬ ‫زض‬ ‫قئ‬ ِ‫ی‬ ٟ‫ف٢٤ا‬‫ؽ‬
‫ٝی‬ ‫ٝحؿ٤ة‬‫سحز‬ ٦ْ‫قج‬ ‫ٝ٢جـ‬ ‫٧ط‬ ٦‫ث‬ ‫ٝطث٤ط‬ ‫اعالفبر‬ .‫ٕطز١س‬
‫ؾط٣یؽ‬ ‫زایطّش٤ضی‬ ‫زض‬ ‫ٝ٢جـ‬ ٟ‫آ‬ ٦‫ث‬ ‫ٝطث٤ط‬ ‫قئ‬ ٦‫ذهیه‬ ٟ‫ف٢٤ا‬
‫ٝی‬ ٥‫شذیط‬‫اعالفبر‬ ‫اٝ٢یز‬ ‫ؾغح‬ .‫ق٤ز‬‫ٝی‬ ‫قئ‬ ‫٧ط‬٦‫ث‬ ‫س٤ا١س‬
‫ضا‬ ‫آ١٨ب‬ ٦‫ث‬ ‫زؾشطؾی‬ ‫ٍبثٚیز‬ ‫ّبضثطا١ی‬ ‫ىَظ‬ ٦ّ ‫ق٤ز‬ ٠‫سقیی‬ ‫١ح٤ی‬
.‫٧ؿش٢س‬ ٛ‫الظ‬ ‫ٝؼ٤ظ‬ ‫زاضای‬ ٦ّ ‫ثبق٢س‬ ٦‫زاقش‬
‫پشٍتکل‬ightweight Directory Access Protocol) LDAP(L
٦‫ث‬ ٣ ‫زؾشطؾی‬ ‫ثطای‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫دط٣سْٚی‬‫زایطّش٤ضی‬ ‫ض٣ظضؾب١ی‬‫٧بی‬
‫س٤ظیـ‬٥‫قس‬‫ٝی‬ ‫ٍطاض‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ٝ٤ضز‬٦‫ٝؼٞ٤ف‬ ْ٘‫دط٣س‬ ٠‫ای‬ .‫ٕیطز‬‫اظ‬ ‫ای‬
ْ٘‫دط٣س‬‫٧ب‬‫ض٣ـ‬ ٣٦‫قبذ‬ ‫اعالفبر‬ ٦‫ث‬ ‫زؾشطؾی‬ ‫ثطای‬ ،‫٧ب‬‫س٤ظیـ‬ ‫٧بی‬٥‫قس‬
ْ٘‫دط٣س‬ .‫اؾز‬LDAP٤ٝ ‫اؾشب١ساضز٧بی‬ ‫اظ‬‫زض‬ ‫ػ٤ز‬X.500‫ٝی‬ ‫دیط٣ی‬‫ّ٢س‬
‫ذاله‬ ‫ثط‬ ٣X.500‫اظ‬TCP/IP‫ٝی‬ ‫دكشیجب١ی‬‫اظ‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ثطای‬ ٦ّ ‫ّ٢س‬
ْ٘‫دط٣س‬ .‫اؾز‬ ‫ٝيیس‬ ‫ای٢شط١ز‬LDAPِ‫ؾج‬‫اظ‬ ‫سط‬X.500٠‫٧ٞی‬ ٦‫ث‬ ٣ ‫اؾز‬
ٟ‫آ‬ ٦‫ث‬ ‫ٕب٧ی‬ ٘‫زٙی‬X.500 Lite‫ٝی‬ ٦‫ٕيش‬ ‫١یع‬ٗ‫ؾب‬ ‫زض‬ ْ٘‫دط٣س‬ ٠‫ای‬ .‫ق٤ز‬
1990‫س٤ؾظ‬‫ای٢شط١ز‬ ‫ٝ٨٢سؾی‬ ٥٣‫ّبضٕط‬(IETF)‫سب‬ ،‫قس‬ ٦‫فطض‬
٥‫دیبز‬‫ؾبظی‬X.500.‫١ٞبیس‬ ٟ‫آؾب‬ ‫ضا‬ ‫اْٙشط٣١یْی‬ ‫دؿز‬ ‫زض‬LDAPِ‫ی‬
‫ٝی‬ ‫ٝكرم‬ ‫ضا‬ ‫اضسجبعی‬ ْ٘‫دط٣س‬‫اظ‬ ٛ‫دیب‬ ِ‫ی‬ ٟ‫آ‬ ‫زض‬ ٦ّ ‫ّ٢س‬
‫ؾط٣یؽ‬ِ‫ی‬ ‫اعالفبر‬ ٦‫ث‬ ‫زؾشطؾی‬ ٣ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ثطای‬ ،٥‫ٕیط١س‬
‫زایطّش٤ضی‬X.500‫ؾط٣یؽ‬ ٦‫ث‬ ،‫ٝی‬ ٗ‫اضؾب‬ ٥‫ز٧٢س‬‫ؾط٣یؽ‬ ‫اّظط‬ .‫ٕطزز‬
٥‫ز٧٢سٕب‬LDAP٦‫١ؿر‬ ‫اظ‬3.0ٟ‫آ‬‫ٝی‬ ٥‫اؾشيبز‬.‫ّ٢٢س‬‫زایطّش٤ضی‬‫امٚت‬ ‫٧ب‬
‫ذسٝشٖعاض‬ ‫اضسجبعی‬ ٗ‫ٝس‬ ِ‫ی‬ ‫ثب‬-.‫٧ؿش٢س‬ ‫زؾشطؾی‬ ٘‫ٍبث‬ ‫ٝكشطی‬
٦ٝ‫ثط١ب‬،‫زاضز‬ ‫ضا‬ ‫زایطّش٤ضی‬ ‫زض‬ ‫سنییط‬ ‫ایؼبز‬ ‫یب‬ ،ٟ‫ذ٤ا١س‬ ‫ذ٤اؾز‬ ‫زض‬ ٦ّ ‫ای‬
‫١ٞی‬ ٜ‫ٝؿشَی‬ ‫ع٤ض‬ ٦‫ث‬‫اظ‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ثب‬ ٦ْٚ‫ث‬ ‫ثس٧س‬ ٛ‫ا١ؼب‬ ‫ضا‬ ‫ّبضی‬ ٠‫چ٢ی‬ ‫س٤ا١س‬
ّ ٠‫ای‬ ٛ‫ا١ؼب‬ ٦‫ث‬ ‫ٍبزض‬ ‫ٝیب١ی‬ ‫ؾط٣یؽ‬ ِ‫ی‬٦ّ ‫ن٤ضر‬ ٠‫ای‬ ٦‫ث‬ .‫ث٤ز‬ ‫ذ٤ا٧س‬ ‫بض‬
ِ‫ی‬API‫ٝی‬ ‫ىطاذ٤ا١ی‬ٟ‫آ‬ ٣ ‫ق٤ز‬API‫زیٖط‬ ‫ىطآی٢س‬ ِ‫ی‬ ٦‫ث‬ ‫دیبٝی‬ ،
‫ٝی‬‫اظ‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ثب‬ ‫ىطآی٢س‬ ٟ‫آ‬ ٣ ‫ىطؾشس‬TCP/IP‫زؾشطؾی‬ ‫اعالفبر‬ ٦‫ث‬
‫د٤ضر‬ ،٠ٝ‫ا‬ ‫اضسجبط‬ ‫ثطای‬ ‫اؾشب١ساضز‬ ‫د٤ضر‬ .‫زاقز‬ ‫ذ٤ا٧س‬636‫ثطای‬ ٣
‫فبزی‬ ‫حبٙز‬389.‫اؾز‬‫اظ‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ثطای‬ ‫سالـ‬XML‫زض‬LDAP٣
‫٣ة‬ ‫زض‬ ٥‫اؾشيبز‬‫ؾط٣یؽ‬ٛ‫١ب‬ ٦‫ث‬ ‫ظثب١ی‬ ٦‫ث‬ ‫ٝ٢ؼط‬ ،‫٧ب‬DSML٠‫ای‬ .‫اؾز‬ ٥‫قس‬
‫زایطّش٤ضی‬ ‫اظ‬ ٟ‫ّ٢٢سٕب‬ ٥‫اؾشيبز‬ ٦‫ث‬ ٟ‫ظثب‬‫ٝی‬ ‫ضا‬ ٟ‫اْٝب‬ ٠‫ای‬ ‫٧ب‬ٟ٣‫ثس‬ ٦ّ ،‫زاز‬
٠‫١٤قش‬Interface‫ثب‬ ‫ّبض‬ ‫ثطای‬API‫زایطّش٤ضی‬ ٦‫ث‬ ،٦‫ٝطث٤ع‬ ‫٧بی‬‫٧ب‬
.‫ّ٢٢س‬ ‫ّبض‬ ‫آ١٨ب‬ ‫ثب‬ ‫ثش٤ا١٢س‬ ٣ ٦‫زاقش‬ ‫زؾشطؾی‬
‫اتضاسّای‬LDAP‫ت‬ِ‫ًشم‬ ‫صَست‬:‫هطتشی‬ ‫افضاسّای‬
Admin4, Apache Directory Server/Studio, COGNITUM ,
FusionDirectory, Jxplorer, JXWorkBench, LDAP Account
Manager, phpLDAPadmin, SLAMD, RoundCube,
Teleform, Kofax Capture, web2ldap, Gosa, Atlassian
Crowd, LDAP Admin Tool, Evolution, KAddressBook,
Ldapscripts, Contacts, Directory Utility, Workgroup
Manager, Active Directory Explorer, LDAP Admin, LDAP
Administrator, Veeam Explorer for Microsoft Active
Directory, Powershell, Softerra Adaxes
‫اتضاسّای‬LDAPِ‫ت‬‫ًشم‬ ‫صَست‬:‫خذهتگضاس‬ ‫افضاسّای‬

69. ‫اوری‬‫ن‬‫ف‬‫ع‬‫ج‬‫ر‬‫م‬‫مدل‬
69
‫دوم‬‫فصل‬
‫سشٍیس‬ ‫استاًذاسدّای‬‫هثال‬
389 Directory Server, Active Directory, Apache Directory
Server, Apple Open Directory, CA Directory, Critical Path
Directory Server, DirX Directory, FreeIPA, IBM Tivoli
Directory Server, ldapjs, Mandriva Directory Server,
Nexor Directory, NetIQ eDirectory, OpenBSD ldapd,
OpenDJ , OpenDS, OpenLDAP, Smart User Repository,
Oracle Directory Server Enterprise Edition, Oracle
Internet Directory, Oracle Unified Directory,
RadiantOne, Red Hat Directory Server, Samba4 , Slapd ,
Sun Java System Directory Server, UnboundID Directory
Server, Univention Corporate Server, ViewDS Directory
Server, Virtual Identity Server
‫اتضاسّای‬LDAPِ‫ت‬‫هیاى‬ ‫صَست‬:‫افضاس‬
Json2Ldap, Rest2LDAP, DSML gateway
‫اهي‬ ‫اًتقال‬
(Secured Transport)
ْ٘‫دط٣س‬ ٘ٝ‫قب‬‫٧بی‬٦ْ‫قج‬ ٗ‫ا١شَب‬ ٦‫الی‬ ‫زض‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫اٝ٢یشی‬
‫ٝی‬ ٥‫اؾشيبز‬٣ ٦ْ‫قج‬ ‫ض٣ی‬ ‫ثط‬ ‫اعالفبر‬ ٠ٝ‫ا‬ ٗ‫ا١شَب‬ ٣ ‫ق٤١س‬
‫ٝی‬ ٜ٧‫ىطا‬ ‫ضا‬ ‫ای٢شط١ز‬.‫ّ٢٢س‬
‫پشٍتکل‬‫ّای‬SSL/TLS
‫ؾ٤ّز‬ ٦‫الی‬٠ٝ‫ا‬ ‫٧بی‬SSL(Secure Sockets Layer)‫اؾز‬ ‫دط٣سْٚی‬
‫قطّز‬ ‫س٤ؾظ‬ ٦ّNetscape‫ذه٤نی‬ ‫ؾ٢س٧بی‬ ‫زضیبىز‬ ٣ ٗ‫اضؾب‬ ‫ثطای‬
٦‫یبىش‬ ٦‫س٤ؾق‬ ‫ای٢شط١ز‬ ٌ‫عطی‬ ‫اظ‬.‫اؾز‬SSL‫ذه٤نی‬ ‫ّٚیس‬ ِ‫ی‬ ‫اظ‬‫ثطای‬
‫اضسجبط‬ ِ‫ی‬ ‫ض٣ی‬ ‫ثط‬ ٦ّ ‫اعالفبسی‬ ‫ضٝع١ٖبضی‬SSL‫ٝی‬ َ٘‫ٝ٢ش‬٥‫اؾشيبز‬ ‫ق٤١س‬
‫ٝی‬‫١ٞبیس‬.ٗ‫ا١شَب‬ ٦‫الی‬ ‫اٝ٢یشی‬ ْ٘‫دط٣س‬TLS(Transport Layer
Security)٦‫دبی‬ ‫ثط‬SSL٥‫قس‬ ‫ث٢ب‬ْ٘‫دط٣س‬ .‫اؾز‬TLS‫س٤ؾظ‬IETF‫ثطای‬
٥‫اؾشيبز‬ ‫اظ‬ ‫٧سه‬ .‫اؾز‬ ٥‫قس‬ ‫اؾشب١ساضز‬ ‫ا١ش٨ب‬ ٦‫ث‬ ‫ا١ش٨ب‬ ‫اضسجبعبر‬ ‫ضٝع١ٖبضی‬
TLS‫سطاّ٢ف‬ ٟ‫١ٞ٤ز‬ ٠ٝ‫ا‬ ،ٗ‫ا١شَب‬ ٦‫الی‬ ‫زض‬‫ّبضثطز‬ ٦‫الی‬ ‫زض‬ ‫اضسجبعی‬ ‫٧بی‬
.‫اؾز‬TLS‫اظ‬ ٟ‫ٝشَبض‬ ‫ّٚیس‬ ٗ‫سجبز‬ ٣ ٘‫َٝبث‬ ‫عطه‬ ‫٧٤یز‬ ‫اظ‬ ٟ‫اعٞی٢ب‬ ‫ثطای‬
‫ٕ٤ا٧ی‬X.509ٟ‫١بٝشَبض‬ ‫ضٝع١ٖبضی‬ ٣‫ٝی‬ ٥‫اؾشيبز‬ْ٘‫دط٣س‬ ٠‫ای‬ .‫ّ٢س‬
٥‫زاز‬ ٗ‫ا١شَب‬ ‫اٝ٢یز‬‫ثب‬ ٟ‫ّطز‬ ‫ّبض‬ ٟ٤‫چ‬ ‫َٝبنسی‬ ‫ثطای‬ ‫ای٢شط١ز‬ ‫زض‬ ‫ضا‬ ‫٧ب‬
٥‫دبیٖب‬ٛ‫دیب‬ ،‫ای٢شع١شی‬ ‫١ٞبثط٧بی‬ ،‫اْٙشط٣١یْی‬ ‫دؿز‬ ،‫٣ة‬ ‫٧بی‬‫ى٤ضی‬ ‫٧بی‬
‫ض٣ی‬ ‫ثط‬ ‫نسا‬ ٣ ‫ای٢شط١شی‬IP‫ٝی‬ ٜ٧‫ىطا‬‫٣ة‬ ‫اّظط‬ .‫ّ٢س‬٥‫ٕب‬٠ٝ‫ا‬ ‫ثطای‬ ‫٧ب‬
‫اظ‬ ‫٣ة‬ ‫ٝط٣ضٕط٧بی‬ ٣ ٟ‫ذسٝشٖعاضا١كب‬ ٠‫ثی‬ ‫اضسجبعبر‬ ٟ‫ّطز‬ْ٘‫دط٣س‬TLS
‫ٝی‬ ٥‫اؾشيبز‬ْ٘‫دط٣س‬ .‫ّ٢٢س‬‫٧بی‬TLS٣SSL٥‫اؾشيبز‬ ٗ‫ا١شَب‬ ٦‫الی‬ ‫زض‬
‫ٝی‬‫ٝی‬ ٣ ‫ق٤١س‬٦ْ‫قج‬ ‫زض‬ ‫س٤ا١٢س‬٥‫دیبز‬ ‫ؾیٞی‬ ٣ ‫ؾیبض‬ ‫٧بی‬.‫ق٤١س‬ ‫ؾبظی‬
‫اهٌیت‬XML
(XML Security)
ْ٘‫دط٣س‬ ،‫اؾشب١ساضز٧ب‬ ٘ٝ‫قب‬ِ‫ی‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫اثعاض٧بیی‬ ٣ ‫٧ب‬
‫دبؾرٖ٤یی‬ ‫ثطای‬ ‫ٝ٢بؾت‬ ‫دطزاظقی‬ ٠‫ٍ٤ا١ی‬ ٣ ُ‫ٝكشط‬ ‫چبضچ٤ة‬
(XML encryption) Xenc
‫اؾشب١ساضز‬Xencٟ‫ػ٨ب‬ ‫٣ة‬ ٛ٤‫ّ٢ؿطؾی‬ ‫س٤ؾظ‬‫ٕؿشط‬(W3C)٥٣‫ّبضٕط‬ ٣
‫ای٢شط١ز‬ ‫ٝ٨٢سؾی‬(IETF)‫اؾ٢بز‬ ‫ضٝع١ٖبضی‬ ‫ثطای‬XMLٟ‫ّطز‬ ٜ٧‫ىطا‬ ٣
‫ای‬ .‫اؾز‬ ٥‫قس‬ ٦‫اضائ‬ ‫اؾ٢بز‬ ٠‫ای‬ ‫زض‬ ‫ٝحطٝب١ٖی‬‫ضا‬ ٟ‫اْٝب‬ ٠‫ای‬ ‫اؾشب١ساضز‬ ٠
‫ٝی‬ ٜ٧‫ىطا‬‫ثرف‬ ‫س٢٨ب‬ ٦ّ ‫ّ٢س‬‫١یع‬ ‫ثرف‬ ‫٧ط‬ ٣ ٥‫قس‬ ‫ضٝع‬ ‫حؿبؼ‬ ‫٧بی‬

70. ‫اوری‬‫ن‬‫ف‬‫ع‬‫ج‬‫ر‬‫م‬‫مدل‬
70
‫دوم‬‫فصل‬
‫سشٍیس‬ ‫استاًذاسدّای‬‫هثال‬
‫اٝ٢یشی‬ ‫١یبظ٧بی‬ ٦‫ث‬XML‫ٝی‬ ‫سقطیو‬٣ ‫اؾشب١ساضز٧ب‬ ٠‫ای‬ .‫ّ٢٢س‬
‫ى٢ب٣ضی‬ ٣ ٜ‫ٝيب٧ی‬ ‫اثعاض٧ب‬٠‫٧ٞچ٢ی‬ ٣ ‫ضٝع١ٖبضی‬ ٣ ‫اٝ٢یز‬ ‫٧بی‬
‫ى٢ب٣ضی‬‫٧بی‬XML‫ضا٧ْبضی‬ ‫سب‬ ٥‫ّطز‬ ٦‫یْذبضچ‬ ٜ٧ ‫ثب‬ ‫ضا‬،‫فٞٚی‬
٘‫ٍبث‬‫ا١قغبه‬ ٣ ‫ٕؿشطـ‬‫١یبظ٧بی‬ ٦‫ث‬ ‫دبؾرٖ٤یی‬ ‫ثطای‬ ‫دصیط‬
.‫ّ٢٢س‬ ٜ٧‫ىطا‬ ‫اٝ٢یشی‬
٦١‫ػسإب‬ ‫ّٚیس‬ ‫س٤ؾظ‬.‫ٕطزز‬ ‫ضٝع‬ ‫ای‬
SIG-(XML signatures) XML
‫ثط‬ ‫ٝجش٢ی‬ ‫اؾشب١ساضز٧بی‬XML‫٣ة‬ ٛ٤‫ّ٢ؿطؾی‬ ‫س٤ؾظ‬ ٦ّ ‫اؾز‬
ٟ‫ػ٨ب‬‫ٕؿشط‬(W3C)‫اؾ٢بز‬ ‫نحز‬ ٣ ٗ‫زیؼیشب‬ ‫اٝضب٧بی‬ ‫ثطای‬XML
‫ٝی‬ ‫ٍطاض‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ٝ٤ضز‬.‫ٕیط١س‬
Key Management Specification) XKMS-(XML
‫ثط‬ ‫ٝجش٢ی‬ ‫اؾشب١ساضز٧بی‬XML‫٣ة‬ ٛ٤‫ّ٢ؿطؾی‬ ‫س٤ؾظ‬ ٦ّ ‫اؾز‬
ٟ‫ػ٨ب‬‫ٕؿشط‬(W3C)‫فٞ٤ٝی‬ ‫ّٚیس٧بی‬ ‫طجز‬ ٣ ‫س٤ظیـ‬ ‫ثطای‬(Public
Key)‫ٝی‬ ‫ٍطاض‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ٝ٤ضز‬.‫ٕیط١س‬
(Security Assertion Markup Language) SAML
ٟ‫ظثب‬SAML٦١‫١كب‬ ٟ‫(ظثب‬‫ثط‬ ‫ٝجش٢ی‬ ‫اؾشب١ساضز‬ ‫ظثب١ی‬ )‫اٝ٢یشی‬ ٌ‫س٤اى‬ ‫ٕصاضی‬
XML٥‫زاز‬ ٗ‫سجبز‬ ‫ثطای‬ ٦ّ ‫اؾز‬‫٧٤یز‬ ‫احطاظ‬ ‫٧بی‬(Authentication)
‫ٝؼبظقٞبضی‬ ٣(Authorization)‫ثرف‬ ٠‫ثی‬٥‫اؾشيبز‬ ‫ٝ٤ضز‬ ‫ٝرشٚو‬ ‫٧بی‬
‫ٝی‬ ‫ٍطاض‬.‫ٕیطز‬SAML‫ؾط٣یؽ‬ ‫ى٢ی‬ ٦‫ّٞیش‬ ‫س٤ؾظ‬‫٧بی‬OASIS‫س٤ٙیس‬
.‫اؾز‬ ٥‫قس‬
(eXtensible Access Control Markup Language) XACML
ٟ‫ظثب‬XACML٦١‫١كب‬ ٟ‫ظثب‬ ()‫ٕؿشطـ‬ ٘‫ٍبث‬ ‫زؾشطؾی‬ ٗ‫ّ٢شط‬ ‫ٕصاضی‬
‫ؾیبؾز‬ ‫سقطیو‬ ‫ثطای‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫اؾشب١ساضز‬ ‫ظثب١ی‬‫زؾشطؾی‬ ٗ‫ّ٢شط‬ ‫٧بی‬
‫ذه٤نیز‬‫ٝج٢ب‬(Attribute-based)‫ٝی‬ ‫ٍطاض‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ٝ٤ضز‬‫اظ‬ .‫ٕیطز‬
‫ا٧ساه‬XACML٘ٝ‫سقب‬ ‫اىعایف‬٠‫ثی‬ ‫دصیطی‬٥‫دیبز‬‫ؾبظی‬ٗ‫ّ٢شط‬ ‫٧بی‬
‫س٤ٙیس‬ ‫س٤ؾظ‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫زؾشطؾی‬٥‫ّ٢٢س‬‫ٝی‬ ٦‫اضائ‬ ‫ٝرشٚو‬ ‫٧بی‬٠‫ای‬ .‫ق٤ز‬
٦‫ؾبذشیبىش‬ ‫اعالفبسی‬ ‫اؾشب١ساضز٧بی‬ ‫دیكجطز‬ ٟ‫ؾبظٝب‬ ‫س٤ؾظ‬ ٟ‫ظثب‬
(OASIS).‫اؾز‬ ٥‫قس‬ ٦‫اضئ‬
IBM alphaWorks XML Security
‫قطّز‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫اثعاضی‬IBMٗ‫ّ٢شط‬ ‫ؾبظ٣ّبض‬ ٟ‫ّطز‬ ٜ٧‫ىطا‬ ‫ثطای‬
‫اؾ٢بز‬ ‫زض‬ ‫زؾشطؾی‬XML.‫اؾز‬ ٥‫ّطز‬ ٦‫اضائ‬
Phaos XML Security Suite
‫قطّز‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫اثعاضی‬Paos٣ ٗ‫زیؼیشب‬ ‫اٝضبی‬ ٟ‫ّطز‬ ٜ٧‫ىطا‬ ‫ثطای‬
‫اؾ٢بز‬ ‫زض‬ ‫ضٝع١ٖبضی‬XML.‫اؾز‬ ٥‫ّطز‬ ٦‫اضائ‬
Trust-Security & WS-WS
٦‫س٤ؾق‬ْ٘‫دط٣س‬ ‫اظ‬ ‫ای‬SOAP‫٣ة‬ ‫اٝ٢یز‬ ‫ثطای‬ ٦ّ ‫اؾز‬‫ؾط٣یؽ‬‫اظ‬ ‫٧ب‬
XML-SIG٣Xenc‫ٝی‬ ٥‫اؾشيبز‬‫اؾشب١ساضز‬ .‫ّ٢س‬WS-Trust٦‫س٤ؾق‬ ‫١یع‬‫ای‬
٥‫ذب١٤از‬ ‫اؾشب١ساضز٧بی‬ ‫اظ‬WS-Security‫ثطای‬ ‫چبضچ٤ثی‬ ٦ّ ‫اؾز‬
٥‫١كب١٤اض‬ ٠ٝ‫ا‬ ٗ‫اضؾب‬ ٣ ‫زضذ٤اؾز‬(Token)‫٣ة‬ ‫اضسجبعبر‬ ‫زض‬‫ؾط٣یؽ‬
‫ٝی‬ ٦‫اضائ‬.‫ز٧س‬

71. ‫اوری‬‫ن‬‫ف‬‫ع‬‫ج‬‫ر‬‫م‬‫مدل‬
71
‫دوم‬‫فصل‬
‫سشٍیس‬ ‫استاًذاسدّای‬‫هثال‬
‫دٍس‬ ُ‫سا‬ ‫اص‬ ‫اهٌیت‬
(Remote Security)
‫ض٣ـ‬ ٘ٝ‫قب‬ْ٘‫دط٣س‬ ‫یب‬ ‫٧ب‬ِ‫ی‬ ‫ّبٝذی٤سط‬ ٣‫ز‬ ٟ‫ٝیب‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫٧بیی‬
‫ٝی‬ ‫ایؼبز‬ ‫١ي٤ش‬ ٘‫ٍبث‬ ‫میط‬ ٣ ٠ٝ‫ا‬ ‫اضسجبط‬‫ض٣ـ‬ ٠‫ای‬ .‫ّ٢٢س‬٣ ‫٧ب‬
ْ٘‫دط٣س‬ٜ٧‫ىطا‬ ‫ز٣ض‬ ٥‫ضا‬ ‫ّبٝذی٤سط‬ ٣‫ز‬ ٠‫ثی‬ ‫ضا‬ ‫٧٤یز‬ ‫احطاظ‬ ٟ‫اْٝب‬ ‫٧ب‬
‫ٝی‬ ‫ّبٝذی٤سط‬ ٣‫ز‬ ٣ ٥‫ّطز‬‫ای٢شط١ز‬ ‫یب‬ ٦ْ‫قج‬ ِ‫ی‬ ‫ض٣ی‬ ‫ثط‬ ‫س٤ا١٢س‬
٦‫ث‬ ‫ضا‬ ‫اعالفبر‬‫ضٝع‬ ‫ن٤ضر‬‫زض‬ .‫ّ٢٢س‬ ٦ٙ‫ٝجبز‬ ‫ق٢٤ز‬ ٘‫ٍبث‬ ‫میط‬ ٣ ٥‫قس‬
‫ض٣ـ‬ ٠‫ای‬ ‫٣اٍـ‬ْ٘‫دط٣س‬ ٣ ‫٧ب‬ْ٘‫دط٣س‬ ٦ّ ‫اْٝب١بسی‬ ٛ‫سٞب‬ ‫٧ب‬
Telnet‫ٝی‬ ٜ٧‫ىطا‬٦‫ث‬ ‫ضا‬ ‫ّ٢س‬‫ٍطاض‬ ٟ‫ّبضثطا‬ ‫اذشیبض‬ ‫زض‬ ٠ٝ‫ا‬ ‫ن٤ضر‬
‫ٝی‬‫ز٧٢س‬.
(Secure Shell) SSH
٠ٝ‫ا‬ ٦‫د٤ؾش‬(SSH)ْ٘‫دط٣س‬ ِ‫ی‬ٗ‫سجبز‬ ٟ‫اْٝب‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫ای٢شط١شی‬
‫ّب‬ ِ‫ی‬ ‫اظ‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ثب‬ ‫اعالفبر‬‫زض‬ ٘‫ٝشه‬ ٥‫زؾشٖب‬ ٣‫ز‬ ٠‫ثی‬ ‫ضا‬ ٠ٝ‫ا‬ ٗ‫١ب‬
‫ٝی‬ ‫ایؼبز‬ ٦ْ‫قج‬ٛ‫١ب‬ ٦‫ث‬ ْ٘‫دط٣س‬ ٠‫ای‬ ‫انٚی‬ ٦‫١ؿر‬ ٣‫ز‬ .‫ّ٢س‬‫٧بی‬SSH1٣
SSH2‫ٝی‬ ٦‫ق٢بذش‬ٜ‫ؾیؿش‬ ‫ض٣ی‬ ‫ثط‬ ‫اثشسا‬ ‫زض‬ .‫ق٤ز‬‫ی٤١یْؽ‬ ‫ثط‬ ‫ٝجش٢ی‬ ‫٧بی‬
‫ٙی٢٤ّؽ‬ ٣‫حؿبة‬ ٦‫ث‬ ‫زؾشطؾی‬ ‫ثطای‬.‫قس‬ ٥‫اؾشيبز‬ ٦‫د٤ؾش‬ ‫٧بی‬SSH
‫ثطای‬ ‫ػبیٖع١ی‬Telnet٦‫د٤ؾش‬ ‫ؾبیط‬ ٣‫اضسجبط‬ ‫٧بی‬٠ٝ‫ا‬ ‫میط‬ ‫ز٣ض‬ ٥‫ضا‬ ‫اظ‬
٥‫زاز‬ ٦ّ ‫٧طثبض‬ .‫اؾز‬ ٥‫قس‬ ‫ایؼبز‬٥‫ىطؾشبز‬ ٦ْ‫قج‬ ٦‫ث‬ ‫ّبٝذی٤سط‬ ‫عطه‬ ‫اظ‬ ‫ای‬
‫ٝی‬٦‫ث‬ ،‫ق٤ز‬‫س٤ؾظ‬ ‫ذ٤زّبض‬ ‫ن٤ضر‬SSH‫ٝی‬ ‫ضٝع١ٖبضی‬٦ّ ‫٧٢ٖبٝی‬ .‫ق٤ز‬
‫ٝی‬ ‫ذ٤ز‬ ‫َٝهس‬ ٦‫ث‬ ٥‫زاز‬٦‫ث‬ ‫ضؾس‬‫ٝی‬ ‫ضٝعٕكبیی‬ ‫ذ٤زّبض‬ ‫ن٤ضر‬.‫ق٤ز‬
٦‫١شیؼ‬‫ن٤ض‬ ٠‫ثسی‬ .‫ث٤ز‬ ‫ذ٤ا٧س‬ ‫١بٝطئی‬ ‫ضٝع١ٖبضی‬ ‫زاقز‬ ‫ذ٤ا٧س‬ ٦ّ ‫ای‬‫ر‬
‫اظ‬ ٣ ‫قس‬ ‫١ر٤ا٧٢س‬ ‫ضٝعٕكبیی‬ ٣ ‫ضٝع١ٖبضی‬ ٦‫دط٣ؾ‬ ‫زضٕیط‬ ‫١٨بیی‬ ٟ‫ّبضثطا‬
‫ٝی‬ ‫ذ٤ز‬ ٠ٝ‫ا‬ ‫اضسجبط‬ٜ‫ؾیؿش‬ ‫اٝ٢یز‬ .‫ّ٢٢س‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ذ٤ثی‬ ٦‫ث‬ ‫س٤ا١٢س‬
‫ضٝع١ٖبضی‬SSHٜ‫اٖٙ٤ضیش‬ ‫اظ‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ثب‬٠‫سضٞی‬ ٟ‫ٝسض‬ ٣ ٥‫دیچیس‬ ‫٧بی‬
‫ٝی‬ٜ‫ؾیؿش‬ ‫زض‬ ٥‫اٝط٣ظ‬ ٦ّ ‫آ١ؼب‬ ‫سب‬ .‫ق٤ز‬٠‫ای‬ ‫اظ‬ ‫حؿبؼ‬ ‫ثؿیبض‬ ٣ ‫حیبسی‬ ‫٧بی‬
ٜ‫ؾیؿش‬‫ٝی‬ ٥‫اؾشيبز‬٦‫ث‬ .‫ق٤ز‬‫اظ‬ ٦ّ ‫ٝحه٤السی‬ ٗ٤ٞ‫ٝق‬ ‫ن٤ضر‬SSH
‫ٝی‬ ٥‫اؾشيبز‬‫ٝی‬ ٘‫سكْی‬ ‫ٝكشطی‬ ٣ ‫ذسٝشٖعاض‬ ‫ثرف‬ ٣‫ز‬ ‫اظ‬ ‫ّ٢٢س‬.‫ق٤١س‬
‫ٝی‬ ٘‫٣ن‬ ٟ‫آ‬ ٦‫ث‬ ٦‫ٝطث٤ع‬ ‫ذسٝشٖعاض‬ ‫س٢ؾیٞبر‬ ‫اظ‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ثب‬ ‫ٝكشطی‬‫ق٤١س‬
‫زاضز‬ ٥‫ف٨س‬ ٦‫ث‬ ‫ضا‬ ‫اضسجبط‬ ‫ضز‬ ‫یب‬ ٗ٤‫ٍج‬ ٣ ‫٧٤یز‬ ‫سأییس‬ ٦‫٣ؽیي‬ ‫ذسٝشٖعاض‬ ٣.
ٛ‫١ب‬ ٦‫سكبث‬Secure Shell‫ٝحیظ‬ ‫ثب‬‫ٝب١٢س‬ ‫٧بیی‬Bourne shell‫یب‬ ٣C
Shell٦ّ ‫١یؿز‬ ٠‫ای‬ ٥‫ز٧٢س‬ ٟ‫١كب‬SSH٦‫٣ؽیي‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫ٝحیغی‬ ‫١یع‬
ٜ‫ؾیؿش‬ ‫ثطای‬ ٠‫ىطاٝی‬ ‫سيؿیط‬‫زاضز‬ ٥‫ف٨س‬ ‫ثط‬ ‫ضا‬ ٘ٝ‫فب‬.
‫هطتشی‬ ‫اص‬ ُ‫کٌٌذ‬ ‫پطتیثاًی‬ ‫اتضاسّای‬SSH:
Admin Hands, AbsoluteTelnet, Bitvise SSH,
Client/Tunnelier, Cisco CLI Analyzer, ConnectBot, CRAX
Commander, DameWare, Dropbear, JuiceSSH,
MindTerm, MobaXterm, eSSH Client, Private Shell,
ProxyCap, lsh, OpenSSH, PACManager, PenguiNet,
PuTTY, Reflection for Secure IT, Salt, SecureCRT,
ShellCraft, SSH Tectia Client/ConnectSecure, SunSSH,
Terminals CodePlex, Tera Term, TN3270 Plus,
Token2Shell, TtyEmulator, Win32-OpenSSH, Xshell, ZOC
Terminal
‫خذهتگضاس‬ ‫اص‬ ُ‫کٌٌذ‬ ‫پطتیثاًی‬ ‫اتضاسّای‬SSH:
Apache MINA SSHD, Bitvise SSH Server (formerly
WinSSHD), Copssh, CrushFTP Server, Dropbear,
freeSSHd SSH Server, GoAnywhere MFT, KpyM SSH
Server, lsh, Maverick Legacy Server, MobaSSH SSH
Server, OpenSSH, Pragma Fortress SSH Server, Tectia
SSH Server, PowerShell Server, SilverSHielD, Georgia

72. ‫اوری‬‫ن‬‫ف‬‫ع‬‫ج‬‫ر‬‫م‬‫مدل‬
72
‫دوم‬‫فصل‬
‫سشٍیس‬ ‫استاًذاسدّای‬‫هثال‬
SoftWorks SSH Server, Syncplify.me Server, TinySSH,
SFTPPlus
ِ‫هؤلف‬ ‫سایش‬‫اهٌیت‬ ‫ّای‬
(Other Security Components)
ْ٘‫دط٣س‬ ٘ٝ‫قب‬٦‫ٝؤٙي‬ ٣ ‫٧ب‬‫ثطای‬ ‫آ١٨ب‬ ‫اظ‬ ٥‫اؾشيبز‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫٧بیی‬
٥‫زاز‬ ‫نحز‬ ،‫ٝحطٝب١ٖی‬ ٟ٤‫٧ٞچ‬ ‫اٝ٢یشی‬ ‫ا٧ساه‬ ٦‫ث‬ ٟ‫ضؾیس‬٣ ‫٧ب‬
‫ٍبثٚیز‬ْ٘‫دط٣س‬ ٠‫ای‬ .‫اؾز‬ ‫اٙعاٝی‬ ‫زؾشطؾی‬٦‫ٝؤٙي‬ ٣ ‫٧ب‬٦‫س٤ػ‬ ‫ثب‬ ‫٧ب‬
‫ضا٧جطز‬ ‫اؾ٢بز‬ ٣ ‫اٝ٢یشی‬ ‫اؾشب١ساضز٧بی‬ ٦‫ث‬‫اٝ٢یز‬ ٦٢‫ظٝی‬ ‫زض‬ ‫ی‬
.‫اؾز‬ ‫اؾشرطاع‬ ٘‫ٍبث‬ ٟ‫ایطا‬ ‫اعالفبر‬ ٗ‫سجبز‬ ٣ ‫س٤ٙیس‬ ‫ىضبی‬
‫دستشسی‬ ٍ ِ‫ضٌاس‬ ‫هذیشیت‬
٥‫ٕؿشطز‬ ‫ؾغح‬ ٘ٝ‫قب‬٦ٝ‫ثط١ب‬ ،‫ٝحه٤الر‬ ‫اظ‬ ‫ای‬٣ ‫ؾْ٤٧ب‬ ،‫ّبضثطزی‬ ‫٧بی‬
٦‫ٝؤٙي‬‫ٝ٤ػ٤زیز‬ ٦‫ث‬ ٦‫٣اثؿش‬ ‫اعالفبر‬ ٣ ‫ق٢بؾبیی‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫٧بیی‬٘ٝ‫(قب‬ ‫٧ب‬
٦ٝ‫ثط١ب‬ ،‫اىطاز‬‫ؾرز‬ ٣ ‫ّبضثطزی‬ ‫٧بی‬‫ضا‬ )‫اىعاض٧ب‬ٟ‫اْٝب‬ ٣ ٥‫ّطز‬ ‫ٝسیطیز‬
‫ٝ٤ػ٤زیز‬ ‫زؾشطؾی‬‫ث٢ب‬ ٣ ‫نحیح‬ ‫ظٝب١ی‬ ‫زض‬ ‫نحیح‬ ‫ٝ٢بثـ‬ ٦‫ث‬ ‫ٝؼبظ‬ ‫٧بی‬
‫ٝی‬ ٜ٧‫ىطا‬ ‫ضا‬ ‫نحیح‬ ‫زالیٚی‬ ٦‫ث‬‫ٝسیطیز‬ ،‫ٝؼبظقٞبضی‬ ،‫٧٤یز‬ ‫احطاظ‬ .‫ّ٢٢س‬
‫ّبضر‬ ،‫ؾط٣یؽ‬ ‫زایطّش٤ضی‬ ،٦١‫یٖب‬ ‫ق٢بؾبیی‬ ،‫ضٝعفج٤ض‬،ٗ‫زیؼیشب‬ ‫٧بی‬
٦‫ق٢بؾ‬٠ِّ٤‫س‬ ،ٗ‫زیؼیشب‬ ‫٧بی‬ْ٘‫دط٣س‬ ،‫اٝ٢یشی‬ ‫٧بی‬SAML،WS-
Security،WS-Trust٣OAuth٦١٤ٞ١‫ى٢ب٣ضی‬ ‫اظ‬ ‫٧بی‬٣ ‫٧ب‬
.‫٧ؿش٢س‬ ‫زؾشطؾی‬ ٣ ٦‫ق٢بؾ‬ ‫ٝسیطیز‬ ‫ثب‬ ‫ٝطسجظ‬ ‫اؾشب١ساضز٧بی‬
‫هحشهاًگی‬
٦‫ٝؤٙي‬ ٘ٝ‫قب‬٥‫زاز‬ ‫حيبؽز‬ ‫ثطای‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫٧بیی‬٘‫َٝبث‬ ‫زض‬ ٥‫قس‬ ٗ‫اضؾب‬ ‫٧بی‬
‫ٝی‬ ‫ٍطاض‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ٝ٤ضز‬ ٗ‫میطىقب‬ ‫حٞالر‬٦‫ث‬ ٛ‫دیب‬ ‫سطسیت‬ ٠‫ثسی‬ .‫ٕیط١س‬
ٗ‫اضؾب‬ ٣ ٦‫ؾبذش‬ ‫قْٚی‬‫ٝی‬٥‫ٕیط١س‬ ‫س٤ؾظ‬ ‫ىَظ‬ ٦ّ ‫ق٤ز‬‫١ؾط‬ ‫ٝ٤ضز‬ ‫٧بی‬
٦‫ٝؤٙي‬ ٠‫ای‬ .‫ثبقس‬ ٟ‫ذ٤ا١س‬ ٣ ‫ق٢بؾبیی‬ ٘‫ٍبث‬‫ٝی‬ ‫٧ب‬‫اظ‬ ‫حيبؽز‬ ‫ثطای‬ ‫س٤ا١٢س‬
‫ّبض‬ ٠‫ای‬ .‫ٕیط١س‬ ‫ٍطاض‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ٝ٤ضز‬ ‫١یع‬ ٘‫سحٚی‬ ٘‫َٝبث‬ ‫زض‬ ِ‫سطاىی‬ ٟ‫ػطیب‬
٦ٚٞ‫ح‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ٠‫ای‬ ٛ‫ٝؿشٚع‬‫زىقبر‬ ‫سقساز‬ ،‫َٝهس‬ ،‫ٝجساء‬ ‫١ش٤ا١س‬ ٥‫ّ٢٢س‬
‫٣یػٕی‬ ‫ؾبیط‬ ‫یب‬ ،ٛ‫دیب‬ ٗ‫اضؾب‬٥‫ٝكب٧س‬ ‫اضسجبعی‬ ‫اْٝب١بر‬ ‫زض‬ ‫ضا‬ ِ‫سطاىی‬ ‫٧بی‬
.‫١ٞبیس‬‫ىَظ‬ ‫ثبیس‬ ‫اضسجبعبر‬ ‫ٝحطٝب١ٖی‬ ‫ثحض‬ ‫زض‬"٥‫ىطؾش٢س‬"٣"٥‫ٕیط١س‬
٥‫ىطؾش٢س‬ ‫١ؾط‬ ‫ٝ٤ضز‬"٥‫قس‬ ٗ‫ثس‬ ٣ ‫ضز‬ ‫اعالفبر‬ ‫ٝحش٤ای‬ ٦‫ث‬ ‫ثبق٢س‬ ‫ٍبزض‬
‫١ؾیط‬ ،‫احشٞبٙی‬ ‫حٞالر‬ ‫اظ‬ ‫ػٚ٤ٕیطی‬ ‫ثطای‬ .‫ثي٨ٞ٢س‬ ‫ضا‬ ٟ‫آ‬ ٣ ‫یبث٢س‬ ‫زؾز‬
‫ٝی‬ ،‫ؾٞـ‬ ً‫اؾشطا‬٥‫زاز‬ ٟ‫س٤ا‬‫اضؾب‬ ‫٧بی‬.‫ّطز‬ ‫ضٝع١ٖبضی‬ ‫ضا‬ ‫ٙی‬
‫سهضًگاسی‬ ‫الگَسیتن‬
ٜ‫اٖٙ٤ضیش‬ ٘ٝ‫قب‬ْ٘‫دط٣س‬ ‫زض‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫ضیبضی‬ ‫س٤اثـ‬ ٣ ‫٧ب‬‫ضٝع١ٖبضی‬ ‫٧بی‬
‫ٝی‬ ‫ٍطاض‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ٝ٤ضز‬ٜ‫اٖٙ٤ضیش‬ ٠‫ای‬ .‫ٕیط١س‬‫ٝی‬ ‫ضا‬ ‫س٤اثـ‬ ٣ ‫٧ب‬٦‫ث‬ ٟ‫س٤ا‬‫ن٤ضر‬

73. ‫اوری‬‫ن‬‫ف‬‫ع‬‫ج‬‫ر‬‫م‬‫مدل‬
73
‫دوم‬‫فصل‬
‫سشٍیس‬ ‫استاًذاسدّای‬‫هثال‬
٦‫زؾش‬ ‫ظیط‬:‫ّطز‬ ‫ث٢سی‬
ٜ٧‫زض‬ ‫(س٤اثـ‬ ‫ّٚیس‬ ٟ٣‫ثس‬ ‫س٤اثـ‬٘‫سجسی‬ ٣ ‫ؾبظ‬ِ‫ی‬ ‫٧بی‬)٦‫عطى‬
ٜ‫(اٖٙ٤ضیش‬ ‫ّٚیس‬ ‫ثط‬ ‫ٝجش٢ی‬ ‫س٤اثـ‬‫ٝب١٢س‬ ٟ‫ٝشَبض‬ ‫ّٚیس‬ ‫٧بی‬3DES٣
AESٜ‫اٖٙ٤ضیش‬ ،‫ٝب١٢س‬ ٟ‫١بٝشَبض‬ ‫ّٚیس‬ ‫٧بی‬RSAٜ‫اٖٙ٤ضیش‬ ٣‫٧بی‬
)ٗ‫زیؼیشب‬ ‫اٝضبی‬

74. ‫اوری‬‫ن‬‫ف‬‫ع‬‫ج‬‫ر‬‫م‬‫مدل‬
74
‫دوم‬‫فصل‬
2-4‫سزویس‬ ‫سکوی‬ ‫و‬ ‫سیزساخت‬ ‫حوسه‬
‫ؾط٣یؽ‬ ‫ؾْ٤ی‬ ٣ ‫ظیطؾبذز‬ ٥‫ح٤ظ‬(Infrastructure and Platform Area)٤ٞ‫ٝؼ‬ ٘ٝ‫قب‬٦‫ف‬٘‫سح٤ی‬ ‫ؾْ٤٧بی‬ ‫اظ‬ ‫ای‬
‫ظیطؾبذز‬ ،‫دكشیجب١ی‬ ٣‫١یبظٝ٢سی‬ ٣ ‫٧ب‬‫ؾرز‬ ‫٧بی‬٣ ‫١ٖ٨ساقز‬ ،‫ؾبذز‬ ‫اظ‬ ‫دكشیجب١ی‬ ‫ثطای‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫اىعاضی‬
‫ٍبثٚیز‬٦‫ٝؤٙي‬ ‫زؾشطؾی‬.‫٧ؿش٢س‬ ‫١یبظ‬ ‫ٝ٤ضز‬ ‫ؾط٣یؽ‬ ‫٧بی‬
ُ‫پایگا‬ُ‫دادُ/رخیش‬‫ساصی‬(Database/Storage)
٥‫دبیٖب‬٥‫زاز٥/شذیط‬٦ٝ‫ثط١ب‬ ٘ٝ‫قب‬ ‫ؾبظی‬ّ ‫اؾز‬ ‫٧بیی‬٥‫شذیط‬ ‫ثطای‬ ٦٥‫دبیٖب‬ ‫اظ‬ ‫اعالفبر‬ ‫اؾشرطاع‬ ٣ ‫سنییط‬ ،‫ؾبظی‬٥‫زاز‬‫ٝ٤ضز‬ ‫٧ب‬
‫ٝی‬ ‫ٍطاض‬ ٥‫اؾشيبز‬‫ض٣ـ‬ ٦َ‫عج‬ ٠‫ای‬ .‫ٕیط١س‬٥‫زؾشٖب‬ ٣ ‫٧ب‬٥‫شذیط‬ ‫ثطای‬ ٦ّ ‫٧بیی‬٥‫زاز‬ ‫اظ‬ ‫فؾیٞی‬ ٜ‫حؼ‬ ‫ؾبظی‬٥‫اؾشيبز‬ ‫ٝ٤ضز‬ ‫٧ب‬
‫ٝی‬ ‫ٍطاض‬‫ٝی‬ ٘ٝ‫قب‬ ‫١یع‬ ‫ضا‬ ‫ٕیط١س‬.‫ق٤ز‬
‫جذٍل‬2-13‫هثال‬ُ‫پایگا‬ ‫اص‬ ‫ّایی‬ُ‫داد‬ُ‫دستگا‬ ٍ ‫ّا‬ُ‫رخیش‬ ‫ّای‬‫ساصی‬
‫سشٍیس‬ ‫استاًذاسدّای‬‫هثال‬
ُ‫پایگا‬ُ‫داد‬‫ّا‬
(Databases)
٦‫ٝؼٞ٤ف‬ ٘ٝ‫قب‬٦‫ث‬ ،‫اؾز‬ ٥‫قس‬ ‫ؾبظٝب١س٧ی‬ ‫اعالفبر‬ ‫اظ‬ ‫ای‬٦ْ‫ع٤ضی‬
٦ٝ‫ثط١ب‬‫ٝی‬ ‫ّبٝذی٤سطی‬ ‫٧بی‬ٟ‫آ‬ ‫زض‬ ‫ضا‬ ‫زٙر٤ا٧ی‬ ٥‫زاز‬ ‫٧ط‬ ‫ؾطفز‬ ٦‫ث‬ ‫س٤ا١٢س‬
ٜ‫ؾیؿش‬ .‫ز٧٢س‬ ‫ٍطاض‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ٝ٤ضز‬ ٣ ٥‫ّطز‬ ‫ا١شربة‬٥‫دبیٖب‬ ‫ٝسیطیز‬ ‫٧بی‬٥‫زاز‬
(DBMS)ٛ‫١ط‬ ‫ّبضثطز٧بی‬‫ثطای‬ ‫ضا‬ ‫اثعاض٧بیی‬ ٦ّ ‫٧ؿش٢س‬ ‫اىعاضی‬
٥‫شذیط‬ ،‫زؾشطؾی‬‫ّبضایی‬ ٟ‫ثطز‬ ‫ثبال‬ ٣ ٘‫سحٚی‬ ،‫ٝسیطیز‬ ،‫ؾبظی‬
٥‫دبیٖب‬٥‫زاز‬‫ٝی‬ ٜ٧‫ىطا‬ ‫٧ب‬.‫ّ٢٢س‬
(Relational Database Management System) RDBMS
٥‫دبیٖب‬ ‫ٝسیطیز‬ ٜ‫ؾیؿش‬ ِ‫ی‬٦‫ضاثغ‬ ٥‫زاز‬‫ای‬(RDBMS)٦ّ ‫اؾز‬ ‫ؾیؿشٞی‬
‫ضاث‬ ٗ‫ٝس‬ ٌ‫عج‬ ‫ضا‬ ٥‫زاز‬٦‫غ‬‫ٝی‬ ‫ٝسیطیز‬ ‫ای‬٦‫ضاثغ‬ ٗ‫ٝس‬ .‫ّ٢س‬ٗ‫ؾب‬ ‫زض‬ ‫ای‬
1970ٛ‫١ب‬ ٦‫ث‬ ‫ضیبضیسا١ی‬ ‫س٤ؾظ‬Edgar.F.Coddٗ‫ٝس‬ .‫قس‬ ‫عطاحی‬
ٌ‫ٝ٢غ‬ ‫اظ‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫ضیبضیبر‬ ‫ٝج٢بی‬ ‫ثط‬ ‫ٝ٢غَی‬ ٗ‫ٝس‬ ِ‫ی‬ ‫دیك٢٨بزی‬ ٥‫زاز‬
٥‫ٕعاض‬٦‫ٝؼٞ٤ف‬ ‫سئ٤ضی‬ ٣ ‫٧ب‬٦‫ث‬ ‫٧ب‬‫اؾز‬ ٥‫قس‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ظیطث٢ب‬ ٟ‫ف٢٤ا‬.ِ‫ی‬
٦‫ضاثغ‬ ٥‫زاز‬ ٥‫دبیٖب‬٥‫دبیٖب‬ ‫ای‬٥‫زاز‬‫اؾ‬ ‫ای‬٦‫ضاثغ‬ ٗ‫ٝس‬ ‫ثب‬ ٦ّ ‫ز‬‫ٝغبثَز‬ ‫ای‬
٦‫ث‬ ٣ ‫ثبقس‬ ٦‫زاقش‬٦‫ٝؼٞ٤ف‬ ‫ن٤ضر‬ٗ٣‫ػس‬ ‫اظ‬ ‫ای‬٘‫ٍبث‬ ‫ّبضثط‬ ‫زیس‬ ‫اظ‬ ٦ّ ‫٧بیی‬
‫ٝی‬ ٥‫زیس‬ ‫٧ؿش٢س‬ ُ‫زض‬ٜ‫ؾیؿش‬ .‫ق٤ز‬٥‫دبیٖب‬ ‫ٝسیطیز‬ ‫٧بی‬٦‫ضاثغ‬ ٥‫زاز‬‫ای‬
:‫اظ‬ ‫فجبضس٢س‬ ‫دطّبضثطز‬
 Oracle Database
 Microsoft SQL Server
 MySQL (Oracle Corporation)
 IBM DB2
 IBM Informix
 SAP Sybase Adaptive Server Enterprise
 SAP Sybase IQ
 Teradata
Oriented DBMS) OODBMS-(Object
٥‫دبیٖب‬ ‫ٝسیطیز‬ ٜ‫ؾیؿش‬ ِ‫ی‬‫قئ‬ ٥‫زاز‬‫ٕطا‬(OODBMS)‫اؾز‬ ‫ؾیؿشٞی‬
٦‫ث‬ ‫اعالفبر‬ ٟ‫آ‬ ‫زض‬ ٦ّٟ‫ظثب‬ ‫(٧ٞب١٢س‬ ‫اقیبء‬ ‫ن٤ضر‬‫ثط١ب‬ ‫٧بی‬٦ٝ‫ؾبظی‬
‫قئ‬‫ٝی‬ ‫ثبظ١ٞبیی‬ )‫ٕطا‬ٜ‫ؾیؿش‬ ٠‫ای‬ .‫ق٤ز‬‫٧ب‬ٜ‫ؾیؿش‬ ‫اظ‬ ‫ٝشيب٣ر‬‫٧بی‬
٥‫دبیٖب‬ ‫ٝسیطیز‬٦‫ضاثغ‬ ٥‫زاز‬‫اظ‬ ‫ثطذی‬ .‫٧ؿش٢س‬ ٗ٣‫ػسا‬ ‫ثط‬ ‫ٝجش٢ی‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫ای‬

75. ‫اوری‬‫ن‬‫ف‬‫ع‬‫ج‬‫ر‬‫م‬‫مدل‬
75
‫دوم‬‫فصل‬
‫سشٍیس‬ ‫استاًذاسدّای‬‫هثال‬
ٜ‫ؾیؿش‬٥‫دبیٖب‬ ‫ٝسیطیز‬ ‫٧بی‬‫قئ‬ ٥‫زاز‬:‫اظ‬ ‫فجبضس٢س‬ ‫ٕطا‬
 caché
 ConceptBase
 Db4o
 GemStone/S
 NeoDatis ODB
 ObjectDatabase++
 ObjectDB
 Objectivity/DB
 ObjectStore
 ODABA
 OpenAccess
 OpenLink Virtuoso
 Perst
 Picolisp
 siaqodb
 Twig
 VelocityDB
 Versant Object Database / JPA / FastObjects
 Volante
 WakandaDB
 Zope Object Database
Relational DBMS) ORDBMS-(Object
٥‫دبیٖب‬ ‫ٝسیطیز‬ ٜ‫ؾیؿش‬ ِ‫ی‬‫قئ‬ ٥‫زاز‬‫ٕطا‬-٦‫ضاثغ‬‫ای‬(ORDBMS)‫سطّیجی‬
٦‫ضاثغ‬ ٥‫زاز‬ ٥‫دبیٖب‬ ‫ٝسیطیز‬ ٜ‫ؾیؿش‬ ٣‫ز‬ ‫اظ‬‫قئ‬ ٣ ‫ای‬.‫اؾز‬ ‫ٕطا‬ORDBMS
٥‫دبیٖب‬ ‫ٝسیطیز‬ ٜ‫ؾیؿش‬ ِ‫ی‬ ‫٣اٍـ‬ ‫زض‬٦‫ضاثغ‬ ٥‫زاز‬ٜ‫ٝيب٧ی‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫ای‬
‫قئ‬٦‫ث‬ )‫٣ضاطز‬ ،‫قئ‬ ،‫ّالؼ‬ ‫(ٝب١٢س‬ ‫ٕطا‬٣ ‫قٞب٧ب‬ ‫زض‬ ٜ‫ٝؿشَی‬ ‫ن٤ضر‬
‫زضذ٤اؾز‬‫ٝی‬ ‫دكشیجب١ی‬ ٟ‫آ‬ ‫٧بی‬ٜ‫ؾیؿش‬ ‫اظ‬ ‫ثطذی‬ .‫ق٤ز‬‫ٝسیطیز‬ ‫٧بی‬
٥‫دبیٖب‬‫قئ‬ ٥‫زاز‬‫ٕطا‬-٦‫ضاثغ‬:‫اظ‬ ‫فجبضس٢س‬ ‫ای‬
 Adaptive Server Enterprise
 CUBRID
 DB2
 Greenplum Database
 Informix
 Caché
 Microsoft SQL Server
 Oracle Database
 PostgreSQL
 OpenEdge Advanced Business Language Virtuoso
Universal Server
 VMDS (Version Managed Data Store)
 WakandaDB
 Zope Object Database
ُ‫دستگا‬‫ّا‬‫سیستن‬ ٍ‫ّای‬ُ‫رخیش‬‫ساصی‬
(Storage Devices and Systems)
(Network Attached Storage) NAS
٥‫زؾشٖب‬NAS٥‫(شذیط‬‫ؾ‬‫دی٤ؾز‬ ‫بظی‬٦‫ٝؼٞ٤ف‬ )٦ْ‫قج‬ ٦‫ث‬ ٥‫قس‬‫٧بضز‬ ‫اظ‬ ‫ای‬
ِ‫زیؿ‬٥‫شذیط‬ ‫ٍبثٚیز‬ ‫اظ‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫٧ب‬‫ٍبٙت‬ ‫زض‬ ‫اعالفبر‬ ‫ؾبظی‬

76. ‫اوری‬‫ن‬‫ف‬‫ع‬‫ج‬‫ر‬‫م‬‫مدل‬
76
‫دوم‬‫فصل‬
‫سشٍیس‬ ‫استاًذاسدّای‬‫هثال‬
ُ‫دستگا‬‫ّا‬‫سیستن‬ ٍ‫ّایی‬‫کشدى‬ ‫فشاّن‬ ‫تشای‬ ِ‫ک‬ ‫ّستٌذ‬
ُ‫رخیش‬ ِ‫ت‬ ‫دستشسی‬‫ساصی‬ِ‫ضثک‬ ‫سٍی‬ ‫تش‬ ‫هطتشک‬ ‫ّای‬
ُ‫ضذ‬ ‫عشاحی‬ُ‫دستگا‬ ‫ایي‬ .‫اًذ‬‫قاتلیت‬ ‫ّا‬ِ‫تَسؼ‬ ‫ّای‬ُ‫داد‬
ُ‫ضذ‬‫فایل‬ ‫خذهتگضاسّای‬ ِ‫ت‬ ‫ًسثت‬ ‫کن‬ ٌِ‫ّضی‬ ‫تا‬ ‫سا‬ ‫ای‬(File
Servers)‫هی‬ ‫فشاّن‬ ِ‫ضثک‬ ‫تشای‬.‫کٌٌذ‬
ْ٘‫دط٣س‬٥‫شذیط‬ ‫٧بی‬‫ؾبظی‬NFS٣CIFS‫ٝی‬ ‫دكشیجب١ی‬٦‫ّٚی‬ .‫ّ٢س‬
٥‫زؾشٖب‬‫٧بی‬NAS‫آزضؼ‬ ‫ؾبذشبض‬ ‫اظ‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ثب‬IP‫٧ؿش٢س‬ ‫زؾشطؼ‬ ٘‫ٍبث‬
ْ٘‫دط٣س‬ ‫ثط‬ ‫ٝجش٢ی‬ ٦ْ‫قج‬ ِ‫ی‬ ٦‫ث‬ ٦‫٧ٞیك‬ ‫٣اٍـ‬ ‫زض‬ ٣TCP/IP‫زاضای‬ ٣
‫آزضؼ‬IP‫ٝی‬ ٘‫ٝشه‬ْ٘‫دط٣س‬ ٦ْ٢‫ای‬ ٦‫ث‬ ٦‫س٤ػ‬ ‫ثب‬ .‫ق٤١س‬٦‫ث‬ ‫زؾشطؾی‬ ‫٧بی‬
NASْ٘‫دط٣س‬٘‫ىبی‬ ‫ثط‬ ‫ٝجش٢ی‬ ‫٧بی‬‫ٝكشطی‬ ،‫٧ؿش٢س‬٘‫ىبی‬ ٦‫ث‬ ‫٧ب‬٣ ‫٧ب‬
‫ض٣ی‬ ‫ثط‬ ٦ّ ‫ٝ٢بثقی‬NAS‫ٝی‬ ‫ٍطاض‬٦ْ‫قج‬ ‫سحز‬ ٣ ٘‫ىبی‬ ‫ٍبٙت‬ ‫زض‬ ‫ٕیطز‬
‫ٝی‬ ‫دیسا‬ ‫زؾشطی‬‫اظ‬ .‫ّ٢٢س‬NAS٘‫ىبی‬ ‫ٝشٞطّع‬ ‫ٝسیطیز‬ ‫ثطای‬‫ؾبظٝب١ی‬ ‫٧بی‬
‫ٝی‬ ٥‫اؾشيبز‬٦‫ث‬ ٦‫س٤ػ‬ ‫ثب‬ .‫ق٤ز‬٥‫شذیط‬٦‫ث‬ ٦ّ ‫اقشطاّی‬ ‫ؾبظی‬‫ن٤ضر‬
٦ْ‫قج‬‫ٝی‬ ٜ٧‫ىطا‬ ‫ای‬‫دیچیسٕی‬ ،‫ق٤ز‬٘‫ىبی‬ ‫ذسٝشٖعاض٧بی‬ ‫ٝسیطیشی‬ ‫٧بی‬
ِ‫زیؿ‬ ‫ض٣ی‬ ‫ىضبی‬ ‫ٝحس٣زیز‬ ،٥‫ّطز‬ ‫دیسا‬ ‫ّب٧ف‬‫ٝحٚی‬ ‫٧بی‬‫ّب٧ف‬
٥‫شذیط‬ ‫ؾبذشبض‬ ،٥‫ّطز‬ ‫دیسا‬‫ٝی‬ ‫دیسا‬ ‫ث٨ج٤ز‬ ‫اعالفبر‬ ‫ؾبظی‬.‫ّ٢س‬NAS‫٧ب‬
‫ّ٤چ‬ ٥‫ا١ساظ‬ ‫١ؾط‬ ‫اظ‬ ً‫ال‬٤ٞ‫ٝق‬‫اظ‬ ‫ْشط‬SAN‫٧بضز‬ ‫سقساز‬ ٣ ‫٧ؿش٢س‬ ‫٧ب‬
ِ‫زیؿ‬.‫زاض١س‬ ‫ّٞشطی‬ ‫٧بی‬
(Storage Area Network) SAN
‫ذاله‬ ‫ثط‬NAS‫٧ب‬٥‫زؾشٖب‬ ‫زض‬٥‫شذیط‬ ‫٧بی‬‫ؾبظی‬SANْ٘‫دط٣س‬‫٧بی‬
‫ؾغح‬ ‫زؾشطؾی‬ ‫اؾبؼ‬ ‫ثط‬ ٣ ‫١یؿز‬ ٘‫ىبی‬ ‫اؾبؼ‬ ‫ثط‬ ‫زؾشطؾی‬
‫ثٚ٤ّی‬(Block Level Access)‫ٝی‬ ‫ایؼبز‬٦١٤ٞ١ .‫ق٤١س‬٠‫ای‬ ‫اظ‬ ‫٧بیی‬
ْ٘‫دط٣س‬‫زؾشطؾی‬ ‫٧بی‬iSCSI٣Fiber Channel‫زؾشطؾی‬ ٦ّ ‫٧ؿش٢س‬
ُ٤ٚ‫ث‬ ‫ٍبٙت‬ ‫زض‬ ٦ْ‫قج‬ ‫زض‬ ‫اعالفبر‬ ٦‫ث‬‫ٝی‬ ٜ٧‫ىطا‬ ‫ضا‬ ‫اعالفبسی‬ ‫٧بی‬.‫ّ٢٢س‬
٥‫زؾشٖب‬‫ؾبذشبض‬ ‫اظ‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ثب‬ ٦ّ ‫٧بیی‬٦‫ث‬ ‫ثٚ٤ّی‬ ‫ؾغح‬ ‫زؾشطؾی‬SAN
‫ٝی‬ ‫دیسا‬ ‫زؾشطؾی‬٘‫ىبی‬ ٟ‫ذ٤زقب‬ ‫ّ٢٢س‬‫ؾیؿش‬ ٣ ‫٧ب‬‫ضا‬ ٟ‫ذ٤زقب‬ ٘‫ىبی‬ ٜ
‫ٝی‬ ‫ٝسیطیز‬.‫ّ٢٢س‬SAN٦ْ‫قج‬ .‫اؾز‬ ٦ْ‫قج‬ ِ‫ی‬ ‫ذ٤زـ‬ ‫٣اٍـ‬ ‫زض‬٦ّ ‫ای‬
٥‫شذیط‬ ٟ‫ٝربظ‬ ٛ‫سٞب‬‫ٝی‬ ٘‫ٝشه‬ ٜ٧ ٦‫ث‬ ‫ضا‬ ‫ذسٝشٖعاض٧ب‬ ٣ ‫ؾبظی‬.‫ّ٢س‬
‫َذٍج‬ّ(Hadoop)
‫٧س٣ح‬ِ‫ی‬ٛ‫١ط‬‫اىعاض‬٠‫ٝش‬‫ثبظ‬‫سحز‬‫ٙیؿب١ؽ‬‫آدبچی‬‫اؾز‬٦ّ‫ثب‬‫ػب٣ا‬
٦ٝ‫ثط١ب‬‫١٤یؿی‬٥‫قس‬٣‫ثطای‬ٜ‫سَؿی‬‫ث٢سی‬٣‫س٤ظیـ‬٘‫ىبی‬‫٧بی‬‫ٝشٞطّع‬٦‫ث‬‫ّبض‬
‫ٝی‬‫ض٣ز‬.٠‫ای‬ٛ‫١ط‬‫اىعاض‬‫ثطای‬ ‫ضا‬ ‫چبضچ٤ثی‬‫دطزاظـ‬‫س٤ظیـ‬٥‫قس‬‫ض٣ی‬
٦‫ٝؼٞ٤ف‬‫ای‬‫اظ‬٥‫زاز‬‫٧بی‬ٜ‫حؼی‬ٜ٧‫ىطا‬‫ٝی‬‫ّ٢س‬٣٠‫ای‬‫فٞٚیبر‬‫س٤ؾظ‬ِ‫ی‬
ٗ‫ٝس‬٦ٝ‫ثط١ب‬‫١٤یؿی‬٥‫ؾبز‬‫ثط‬‫ض٣ی‬ٜ‫ؾیؿش‬٦‫ذ٤ق‬‫ای‬(Clustering)ٛ‫ا١ؼب‬
‫ٝی‬‫ٕیطز‬.‫عطاحی‬ٛ‫١ط‬ ٠‫ای‬‫اىعاض‬٦‫ث‬‫قْٚی‬‫اؾز‬٦ّ‫ٝی‬‫س٤ا١س‬‫ثط‬‫ض٣ی‬
ٟ‫٧عاضا‬‫ؾط٣ض‬‫ٝحبؾجبر‬‫یب‬‫فٞٚیبر‬٥‫شذیط‬‫ؾبظی‬‫اعالفبر‬‫ضا‬٦‫ث‬‫ن٤ضر‬
‫ٝحٚی‬ٛ‫ا١ؼب‬‫ز٧س‬.َ٧‫س٣ح‬ِ‫ی‬ ٘ٝ‫قب‬‫ٍبثٚیز‬ ‫ثب‬ ٥‫قس‬ ‫س٤ظیـ‬ ٘‫ىبی‬ ٜ‫ؾیؿش‬
‫ٕؿشطـ‬(HDFS)‫اؾز‬٥‫زاز‬ ‫ثش٤ا١س‬ ٦ّ‫دكشیجب١ی‬ ‫ضا‬ ‫دشبثبیز‬ ٥‫ا١ساظ‬ ‫زض‬ ‫٧بی‬
‫َٝیبؼ‬ ‫ٍبثٚیز‬ ‫ثب‬ ‫ٝ٤س٤ض‬ ِ‫ی‬ ٣ ‫١ٞبیس‬‫ثبال‬ ‫ثؿیبض‬ ‫دصیطی‬(MapReduce)
٦ّ‫ث‬ ‫ضا‬ ‫١شبیغ‬٦٦‫زؾش‬ ‫ن٤ضر‬‫١ٞبیس‬ ٦‫ٝحبؾج‬ ‫ای‬.

77. ‫اوری‬‫ن‬‫ف‬‫ع‬‫ج‬‫ر‬‫م‬‫مدل‬
77
‫دوم‬‫فصل‬
‫تحَیل‬ ‫خذهتگضاسّای‬(Delivery Servers)
٦ٝ‫ثط١ب‬ ‫ثطای‬ ‫ضا‬ ‫اعالفبر‬ ٦ّ ‫٧ؿش٢س‬ ‫ؾْ٤٧بیی‬ ٘‫سح٤ی‬ ‫ذسٝشٖعاض٧بی‬‫زضذ٤اؾز‬ ‫ّبضثطزی‬ ‫٧بی‬‫ٝی‬ ٜ٧‫ىطا‬ ٥‫ّ٢٢س‬.‫ّ٢٢س‬
‫ؾرز‬ ٘ٝ‫قب‬ ‫ؾْ٤٧ب‬ ٠‫ای‬ٜ‫ؾیؿش‬ ،‫اىعاض٧ب‬٘ٝ‫فب‬ٛ‫١ط‬ ،‫٧ب‬ْ٘‫دط٣س‬ ٣ ‫ذسٝشٖعاض‬ ‫اىعاض٧بی‬‫٧بی‬‫ٝی‬ ٦ْ‫قج‬.‫ق٤ز‬
‫جذٍل‬2-14‫هثال‬‫تحَیل‬ ‫خذهتگضاسّای‬ ‫اص‬ ‫ّایی‬
‫سشٍیس‬ ‫استاًذاسدّای‬‫هثال‬
‫ٍب‬ ‫خذهتگضاس‬
(Web Server)
‫ؾط٣یؽ‬ ٦ّ ‫٧ؿش٢س‬ ‫ّبٝذی٤سط٧بیی‬ ‫٣ة‬ ‫ذسٝشٖعاض٧بی‬‫ػ٨ب١ی‬ ‫٣ة‬ ‫٧بی‬
‫ٝی‬ ٜ٧‫ىطا‬ ‫ای٢شط١ز‬ ‫ض٣ی‬ ‫ثط‬ ‫ضا‬٘ٝ‫قب‬ ‫ذسٝشٖعاض٧ب‬ ٠‫ای‬ .‫ّ٢٢س‬
‫ؾرز‬ٜ‫ؾیؿش‬ ،‫اىعاض٧ب‬٘ٝ‫فب‬ٛ‫١ط‬ ،‫٧ب‬ْ٘‫دط٣س‬ ،‫٣ة‬ ‫ذسٝشٖعاض‬ ‫اىعاض٧بی‬‫٧بی‬
TCP/IP‫٣ة‬ ‫ذسٝشٖعاض‬ ‫إط‬ .‫٧ؿش٢س‬ )‫٣ة‬ ٦‫(نيح‬ ‫٣ة‬ ‫ٝحش٤ای‬ ٣
٦‫ث‬‫ٍطا‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ٝ٤ضز‬ ‫ٝحٚی‬ ‫ن٤ضر‬٦‫ث‬ ٣ ‫ثٖیطز‬ ‫ض‬،‫١جبقس‬ ‫فٞ٤ٝی‬ ‫ن٤ضر‬
٦‫ث‬ ‫اؾز‬ ٠ْٞٝ‫ای٢شطا١ز‬ ‫ذسٝشٖعاض‬ ٟ‫ف٢٤ا‬(Interanet Server)
.‫ق٤ز‬ ٦‫ق٢بذش‬
Apache
Apache‫٣ة‬ ‫ذسٝشٖعاض‬ ِ‫ی‬‫س٤ؾظ‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫ثبظ‬ ٠‫ٝش‬
٦ٝ‫ثط١ب‬ ‫اظ‬ ‫ٕط٣٧ی‬٥٣‫ٕط‬ ٛ‫١ب‬ ‫ثب‬ ٟ‫ؾبظا‬Apache٦‫یبىش‬ ‫ٕؿشطـ‬
٦‫١ؿر‬ ٠‫ا٣ٙی‬ .‫اؾز‬Apacheٗ‫ؾب‬ ‫زض‬1995‫دیسا‬ ٦‫س٤ؾق‬
٦ّ ‫٣ة‬ ‫ذسٝشٖعاض‬ ٠‫ای‬ ٟ‫ث٤ز‬ ‫ثبظ‬ ٠‫ٝش‬ ٦‫ث‬ ٦‫س٤ػ‬ ‫ثب‬ .‫اؾز‬ ٥‫ّطز‬
‫ٝؼ٤ظ‬ ‫سحز‬GNU‫١یبظ‬ ٦‫ث‬ ٦‫س٤ػ‬ ‫ثب‬ ‫س٤ا١س‬ ‫ٝی‬ ‫ّؿی‬ ‫٧ط‬ ،‫اؾز‬
.‫ز٧س‬ ٌ‫سغجی‬ ‫ذ٤ز‬ ‫ذسٝشٖعاض‬ ‫ثب‬ ‫ضا‬ ٟ‫آ‬ ‫ذ٤ز‬٦١‫ّشبثرب‬‫ثؿیبض‬
‫ثطای‬ ‫ثعضٕی‬Apache٦‫ػ٢ج‬ ‫اظ‬ .‫زاضز‬ ‫٣ػ٤ز‬،‫ٝرشٚو‬ ‫٧بی‬
٦‫س٤ؾق‬Apache‫ؾیؿش‬ ٦‫س٤ؾق‬ ٗ‫ٝقبز‬٘ٝ‫فب‬ ٜLinux.‫اؾز‬
٦‫ا٣ٙی‬ ٦‫١ؿر‬Apache‫ثطای‬Unix‫زض‬ ‫٣ٙی‬ ‫ث٤ز‬ ٥‫قس‬ ٦‫١٤قش‬
٦‫١ؿر‬ ‫حبضط‬ ٗ‫حب‬‫ثطای‬ ‫٧بیی‬OS/2,Windows‫ؾبیط‬ ٣
‫١یع‬ ‫ؾْ٤٧ب‬.‫زاضز‬ ‫٣ػ٤ز‬
(Internet Information Services) IIS
IIS‫قطّز‬ ٟ‫آ‬ ٥‫ز٧٢س‬ ٦‫اضائ‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫٣ثی‬ ‫ذسٝشٖعاض‬
Microsoft‫٣اٍـ‬ ‫زض‬ .‫اؾز‬IIS٦‫ٝؼٞ٤ف‬‫ؾ‬ ‫اظ‬ ‫ای‬‫ط٣یؽ‬‫٧بی‬
٦‫ث‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫ای٢شط١شی‬٥‫قس‬ ٥‫زاز‬ ‫١ٞبیف‬ ‫یْؼب‬ ‫ن٤ضر‬.‫اؾز‬
‫٣ة‬ ‫ذسٝشٖعاض‬ ‫اظ‬ ‫ثقس‬ ٥‫قس‬ ‫ٝ٢شكط‬ ٦ّ ‫آٝبضی‬ ٠‫آذطی‬ ٌ‫عج‬
Apache٠‫ای‬ .‫زاضز‬ ٟ‫ّبضثطا‬ ٠‫ثی‬ ‫ضا‬ ‫ٝحج٤ثیز‬ ٠‫ثیكشطی‬
‫ٝحیظ‬ ‫زض‬ ‫٣ة‬ ‫ذسٝشٖعاض‬‫اظ‬ ‫میط‬ ‫٧بیی‬Windows‫ّبض‬
‫١ٞی‬.‫ّ٢س‬
Nginx
Nginx‫قطّز‬ ٟ‫آ‬ ٥‫ز٧٢س‬ ٦‫اضائ‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫٣ثی‬ ‫ذسٝشٖعاض‬
Nginx٣ ٠‫دبیی‬ ٜ‫حؼ‬ ،٥‫ث٤ز‬ ٟ‫ضایٖب‬ ‫ذسٝشٖعاض‬ ٠‫ای‬ .‫اؾز‬
‫ٝؼ٤ظ‬ ‫سحز‬ ٣ ٦‫زاقش‬ ‫ثبالیی‬ ‫ثؿیبض‬ ‫ّبضایی‬BSD‫ٝ٢شكط‬
‫ٝی‬.‫ق٤ز‬‫ٝعیز‬ ٠‫ثعضٕشطی‬ ‫اظ‬ ‫یْی‬،‫ذسٝشٖعاض‬ ٠‫ای‬ ‫٧بی‬
٘‫ىبی‬ ‫اظ‬ ‫فبٙی‬ ‫ثؿیبض‬ ‫دكشیجب١ی‬.‫اؾز‬ ‫ایؿشب‬ ‫٧بی‬Nginx
‫ثبال‬ ‫ثؿیبض‬ ‫دبؾرٖ٤یی‬ ‫ؾطفز‬‫ثبظزیس‬ ‫زض‬ ٣ ‫زاضز‬ ‫یی‬‫ثؿیبض‬ ‫٧بی‬
.‫زاضز‬ ‫فبٙی‬ ‫فْٞٚطز‬ ‫ثبال‬
ِ‫تشًاه‬ ‫خذهتگضاس‬‫کاستشدی‬
(Application Server)
٦ٝ‫ثط١ب‬ ‫ذسٝشٖعاض‬ٛ‫١ط‬ ‫چبضچ٤ة‬ ِ‫ی‬ ٜ٧ ‫ّبضثطزی‬٦ّ ‫اؾز‬ ‫اىعاضی‬
ِ‫تشًاه‬ ‫خذهتگضاسّای‬‫کاستشدی‬
٦ٝ‫ثط١ب‬ ‫ذسٝشٖعاض٧بی‬ ‫اظ‬ ‫سقسازی‬:‫اظ‬ ‫فجبضس٢س‬ ‫ّبضثطزی‬
 Geronimo

78. ‫اوری‬‫ن‬‫ف‬‫ع‬‫ج‬‫ر‬‫م‬‫مدل‬
78
‫دوم‬‫فصل‬
‫سشٍیس‬ ‫استاًذاسدّای‬‫هثال‬
٦ٝ‫ثط١ب‬ ‫ایؼبز‬ ‫ػ٨ز‬ ‫ضا‬ ‫سؿ٨یالسی‬‫٧بی‬‫ٝی‬ ٜ٧‫ىطا‬ ‫٣ة‬ ‫ّبضثطزی‬٣ ‫ّ٢س‬
‫ٝی‬ ‫ٝ٨یب‬ ‫آ١٨ب‬ ‫اػطای‬ ‫ثطای‬ ‫ضا‬ ‫ذسٝشٖعاضی‬ ‫ٝحیظ‬ ٜ٧.‫ؾبظز‬
٦ٝ‫ثط١ب‬ ‫ذسٝشٖعاض٧بی‬٦‫ث‬ ‫ّبضثطزی‬٦‫ٝؼٞ٤ف‬ ‫ن٤ضر‬٦‫ٝؤٙي‬ ‫اظ‬ ‫ای‬‫اظ‬ ٦ّ( ‫٧ب‬
ٌ‫عطی‬API٦‫س٤ؾق‬ ‫اذشیبض‬ ‫زض‬ ‫٧ب‬‫ٝی‬ ‫ٍطاض‬ ٟ‫ز٧٢سٕب‬‫ٝی‬ ٘ٞ‫ف‬ )‫ٕیط١س‬.‫ّ٢٢س‬
٦‫ٝؤٙي‬ ٠‫ای‬‫٧ب‬٦ٝ‫ثط١ب‬ ‫ثطای‬‫ٝحیظ‬ ‫زض‬ ً‫ال‬٤ٞ‫ٝق‬ ‫٣ة‬ ‫ّبضثطزی‬ ‫٧بی‬‫٧بی‬
.‫اؾز‬ ‫د٤یب‬ ‫نيحبر‬ ‫ؾبذز‬ ‫آ١٨ب‬ ‫انٚی‬ ‫ّبض‬ ٣ ٥‫قس‬ ‫اػطا‬ ‫ٝكبث٨ی‬
٦ٝ‫ثط١ب‬ ‫ذسٝشٖعاض٧بی‬‫ؾط٣یؽ‬ ٟ‫ّطز‬ ٜ٧‫ىطا‬ ‫ثب‬ ‫ّبضثطزی‬٠‫ای‬ ‫ٝرشٚو‬ ‫٧بی‬
٦‫س٤ؾق‬ ‫ثطای‬ ‫ضا‬ ٟ‫اْٝب‬‫ٝی‬ ٜ٧‫ىطا‬ ٟ‫ز٧٢سٕب‬٥‫دیبز‬ ‫ض٣ی‬ ‫س٢٨ب‬ ٦ّ ‫ّ٢س‬‫ؾبظی‬
‫ّؿت‬ ٌ‫ٝ٢غ‬.‫ق٤١س‬ ‫ٝشٞطّع‬ ‫٣ّبض‬
 Glassfish
 JBoss
 Jetty
 JOnAS
 NetDynamics
 Powertier
 Resin
 Sapphire/Web
 Silverstream
 Sybase EAS
 Synergy
 tcServer
 Tomcat
 Weblogic
 WebSphere
 Wildfly
ُ‫دسگا‬ ‫خذهتگضاس‬
(Portal Server)
٦ٝ‫ثط١ب‬ ‫ذسٝشٖعاض‬ ِ‫ی‬ ٥‫زضٕب‬ ‫ذسٝشٖعاض‬ٛ‫١ط‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫ّبضثطزی‬‫اىعاض‬‫٧بی‬
‫ٝی‬ ‫اػطا‬ ‫ضا‬ ٥‫زضٕب‬ ‫ّبضثطز٧بی‬ ‫یب‬ ٥‫زضٕب‬.‫ّ٢س‬
ُ‫دسگا‬ ‫خذهتگضاسّای‬
:‫اظ‬ ‫فجبضس٢س‬ ٥‫زضٕب‬ ‫ذسٝشٖعاض٧بی‬ ‫اظ‬ ‫سقسازی‬
 IBM WebSphere Portal
 Microsoft SharePoint
 Oracle Application Server Portal
 SAP Enterprise Portal
 Sun Java System Portal Server
‫هحتَا‬ ‫خذهتگضاس‬
(Content Server)
‫ا١قغبه‬ ،‫ٝشٞطّع‬ ،٠ٝ‫ا‬ ٥‫ا١جبض‬ ِ‫ی‬ ٘ٝ‫قب‬ ‫ٝحش٤ا‬ ‫ذسٝشٖعاض‬‫ثط‬ ‫ٝجش٢ی‬ ٣ ‫دصیط‬
،‫سأییس‬ ،‫ؾبذز‬ ٘ٝ‫(قب‬ ‫ٝحش٤ا‬ ‫حیبر‬ ٦‫چطذ‬ ٘‫ٝطاح‬ ٦‫ّٚی‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫٣ة‬
‫ٝی‬ ‫ٝسیطیز‬ ‫ضا‬ )‫ثبیٖب١ی‬ ٣ ‫ا١َضبء‬ ،٤‫ػؿشؼ‬ ،‫ا١شكبض‬.‫ّ٢س‬‫ذسٝشٖعاض‬ ٠‫ای‬
‫ؾط٣یؽ‬‫ؾط٣یؽ‬ ٟ٤‫٧ٞچ‬ ‫ٝطّعی‬ ‫٧بی‬،‫اٝ٢یز‬ ،٤‫ػؿشؼ‬ ،٦١‫ّشبثرب‬ ‫٧بی‬
‫قرهی‬‫ٕطزـ‬ ،‫ؾبظی‬‫ٝی‬ ٜ٧‫ىطا‬ ‫ضا‬ ‫ٝسیطیز‬ ٣ ‫ّبضثط‬ ‫٣ض٣زی‬ ،‫ّبضی‬.‫ّ٢س‬
‫هحتَا‬ ‫خذهتگضاسّای‬
:‫اظ‬ ‫فجبضس٢س‬ ‫ٝحش٤ا‬ ‫ذسٝشٖعاض٧بی‬ ‫اظ‬ ‫سقسازی‬
 Adobe Content Server
 Calibre Content Server
 Cisco TelePresence Content Server
 FatWire Content Server
 OpenText Content Server
 Oracle Content Server
 SAP Content Server
 Tandberg Content Server
 Treeno Content Server
ًِ‫سسا‬ ‫خذهتگضاس‬
(Media Server)
٘‫ىبی‬ ‫ثطای‬ ٦٢‫ث٨ی‬ ‫ٝسیطیشی‬ ٦١‫ضؾب‬ ‫ذسٝشٖعاض‬‫(ٝب١٢س‬ ٦١‫ضؾب‬ ‫ثط‬ ‫ٝجش٢ی‬ ‫٧بی‬
ٟ‫ػطیب‬‫٧بی‬‫ٝی‬ ٜ٧‫ىطا‬ )ٗ‫زیؼیشب‬ ‫سهب٣یط‬ ٣ ‫سه٤یط‬ ٣ ‫نسا‬.‫ّ٢س‬
ًِ‫سسا‬ ‫خذهتگضاسّای‬
:‫اظ‬ ‫فجبضس٢س‬ ٦١‫ضؾب‬ ‫ذسٝشٖعاض٧بی‬ ‫اظ‬ ‫سقسازی‬
 atmosph3re
 Darwin Streaming Server
 Firefly Media Server
 Flash Media Server
 Flumotion Streaming Server
 FreeJ video streamer for Icecast
 Icecast
 IIS Media Services
 Logitech Media Server
 Nimble
 Open Broadcaster Software

79. ‫اوری‬‫ن‬‫ف‬‫ع‬‫ج‬‫ر‬‫م‬‫مدل‬
79
‫دوم‬‫فصل‬
‫سشٍیس‬ ‫استاًذاسدّای‬‫هثال‬
 PlayOn
 Plex
 PS3 Media Server
 QuickTime Broadcaster
 Red5
 SHOUT
 Sirannon
 Steamcast
 Subsonic
 TVersity Media Server
 Unreal Media Server
 VideoLAN
 Vidiator Xenon Streaming Server
 WebORB Integration Server
 Windows Media Encoder
 Windows Media Services
 Wowza Streaming Engine
‫پطتیثاى‬ ‫سکَّای‬(Support Platforms)
‫ٝقٞبضی‬ ٘ٝ‫قب‬ ٟ‫دكشیجب‬ ‫ؾْ٤٧بی‬‫ؾرز‬ ‫٧بی‬ٛ‫١ط‬ ٣ ‫اىعاضی‬٦‫الی‬ ٦ّ ‫٧ؿش٢س‬ ‫اىعاضی‬‫ّبٝذی٤سطی‬ ٜ‫ؾیؿش‬ ِ‫ی‬ ٠‫ظیطی‬ ‫٧بی‬
‫ٝی‬ ٘‫سكْی‬ ‫ضا‬‫ٝقٞبضی‬ ‫ثطای‬ ‫س٢٨ب‬ ‫اثشسا‬ ‫زض‬ ٤ْ‫ؾ‬ .‫ز٧٢س‬‫ؾرز‬ ‫٧بی‬‫ٝی‬ ٥‫ثطز‬ ‫ّبض‬ ٦‫ث‬ ‫اىعاضی‬.‫قس‬
‫جذٍل‬2-15‫هثال‬‫پطتیثاى‬ ‫سکَّای‬ ‫اص‬ ‫ّایی‬
‫سشٍیس‬ ‫استاًذاسدّای‬‫هثال‬
‫هَتایل/تی‬‫سین‬
(Mobile/Wireless)
ٗ‫ا١شَب‬ ‫ثطای‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫ؾْ٤٧بیی‬ ٘ٝ‫قب‬‫ثی‬ ٣ ٘‫ٝ٤ثبی‬ ‫٧بی‬‫ٝ٤ضز‬ ٜ‫ؾی‬
‫ٝی‬ ‫ٍطاض‬ ٥‫اؾشيبز‬.‫ٕیط١س‬ِ‫سْ٢ی‬‫اٝ٤اع‬ ٟ٤‫٧ٞچ‬ ‫ٝرشٚيی‬ ٗ‫ا١شَب‬ ‫٧بی‬
٣٣‫ٝبیْط‬ ‫اٝ٤اع‬ ،‫ٍطٝع‬ ٟ٣‫ٝبز‬‫١٤ضی‬ ‫اٝ٤اع‬ ٣ ‫ضازی٤یی‬ ‫اٝ٤اع‬ ،٤‫ی‬‫ثطای‬
‫ثی‬ ‫ا١شَبالر‬‫ٝی‬ ‫ٍطاض‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ٝ٤ضز‬ ٜ‫ؾی‬.‫ٕیط١س‬
(Java 2 Platform, Micro Edition) J2ME
‫قطّز‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫ؾْ٤یی‬Sun٥‫زؾشٖب‬ ‫ثطای‬‫ثی‬ ٣ ٘‫ٝ٤ثبی‬ ‫٧بی‬ٜ‫ؾی‬
ٛ‫١ط‬ ٦‫اضائ‬ ٟ‫آ‬ ‫٧سه‬ ٣ ٥‫ّطز‬ ‫عطاحی‬‫اظ‬ َ٘‫ٝؿش‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫اىعاض٧بیی‬
ٜ‫ؾیؿش‬ ٣ ‫َٝهس‬ ‫ّبضی‬ ‫ؾْ٤ی‬‫ز١یبی‬ ‫زض‬ ٦ّ(ٟ‫آ‬ ٥‫ّ٢٢س‬ ‫اػطا‬ ِ٘ٝ‫فب‬
٥‫زؾشٖب‬‫ثذطزاظ١س‬ ‫ذسٝبر‬ ٦‫اضائ‬ ٦‫ث‬ ،)‫زاض١س‬ ‫ثیكشطی‬ ‫س٢٤ؿ‬ ،٘‫ٝ٤ثبی‬ ‫٧بی‬.
َ‫سک‬ ‫اص‬ ‫هستقل‬
(Platform Independent)
٘ٝ‫قب‬‫٧ط‬ ‫ض٣ی‬ ‫ثط‬ ‫اػطا‬ ‫س٤ا١بیی‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ٘ٝ‫فب‬ ٜ‫ؾیؿش‬ ‫اظ‬ ‫س٤نیيبسی‬
ٜ‫ؾیؿش‬ ٣ ٤ْ‫ؾ‬.‫زاض١س‬ ‫ضا‬ ‫فبٝٚی‬
Hypervisor
‫انغالح‬Hypervisor‫قطّز‬ ‫س٤ؾظ‬ ‫ثبض‬ ٠‫ا٣ٙی‬ ‫ثطای‬IBMٗ‫ؾب‬ ‫زض‬
1956ُ‫اقشطا‬ ٦‫ث‬ ٦ّ ‫قس‬ ‫ٝقطىی‬٦‫حبىؾ‬ ‫ٕصاضی‬RAM‫ّبٝذی٤سط‬
‫ٝی‬.‫دطزاذز‬Hypervisor‫ٝؼبظی‬ ‫اظ‬ ٗ‫ٝس‬ ِ‫ی‬‫ؾرز‬ ‫ؾبظی‬‫اىعاضی‬
(Hardware Virtualization)‫اظ‬ ٥‫اؾشيبز‬ ٣ ‫اػطا‬ ٟ‫اْٝب‬ ٦ّ ‫اؾز‬
ٜ‫ؾیؿش‬ ٠‫چ٢سی‬ِ‫ی‬ ‫ض٣ی‬ ‫ثط‬ ‫٣احس‬ ٟ‫ظٝب‬ ِ‫ی‬ ‫زض‬ ‫ضا‬ ٟ‫ٝ٨ٞب‬ ٘ٝ‫فب‬
‫ٝی‬ ٜ٧‫ىطا‬ ٟ‫ٝیعثب‬ ٜ‫ؾیؿش‬ٜ‫ؾیؿش‬ ‫حبٙز‬ ٠‫ای‬ ‫زض‬ .‫ّ٢س‬٘ٝ‫فب‬‫٧بی‬
‫٣اٍقی‬ ٘ٝ‫فب‬ ٜ‫ؾیؿش‬ ‫٧ط‬ ‫٧ٞب١٢س‬ ٥‫قس‬ ‫١هت‬ ‫ٝؼبظی‬٥‫اؾشيبز‬ ٟ‫اْٝب‬
‫ؾرز‬ ‫ٝ٢بثـ‬ ‫اظ‬ٜ‫ؾیؿش‬ ِ‫ی‬ ‫زض‬ ‫ٝ٤ػ٤ز‬ ‫اىعاضی‬‫ضا‬.‫ث٤ز‬ ‫ذ٤ا٧٢س‬ ‫زاضا‬
Hypervisor‫١یبظٝ٢سی‬ ٠‫سأٝی‬ ٦‫ث‬ ٥‫اقبض‬ ‫حَیَز‬ ‫زض‬‫٧بی‬

80. ‫اوری‬‫ن‬‫ف‬‫ع‬‫ج‬‫ر‬‫م‬‫مدل‬
80
‫دوم‬‫فصل‬
‫سشٍیس‬ ‫استاًذاسدّای‬‫هثال‬
‫ؾرز‬ٜ‫ؾیؿ‬ ‫اىعاضی‬٘ٝ‫فب‬‫٧بی‬ٟ‫ٝ٨ٞب‬٣ ‫آ١٨ب‬ ٠‫ثی‬ ‫اضسجبط‬ ‫ٝسیطیز‬ ٣
٥‫ث٨ط‬ ٟ‫ٝیعا‬.‫زاضز‬ ‫ضا‬ ‫اىعاضی‬ ‫ؾرز‬ ‫ٝ٢بثـ‬ ‫اظ‬ ٟ‫ٝ٢سیكب‬‫اظ‬Hypervisor
ٟ‫ف٢٤ا‬ ‫ثب‬(Virtual Machine Manager(VMM))‫یبز‬ ‫١یع‬
‫ٝی‬.‫ق٤ز‬
Platform Enterprise Edition) J2EE(Java 2
J2EE‫قطّز‬ ‫س٤ؾظ‬ ٥‫قس‬ ٦‫(اضائ‬Sun٣ ).Net‫س٤ؾظ‬ ٥‫قس‬ ٦‫(اضائ‬
‫قطّز‬Microsoft‫چبضچ٤ة‬ ‫اظ‬ ‫سب‬ ٣‫ز‬ )‫ٝحبؾجبر‬ ‫ٝقٞبضی‬ ‫٧بی‬
‫س٤ظیـ‬.‫٧ؿش٢س‬ ‫ٝك٨٤ض‬ ٥‫قس‬J2EE٘ٞ‫ح‬ٟ‫(ظثب‬ ٟ‫ظثب‬ ِ‫ی‬ ‫ثطای‬ ‫دصیطی‬
Javaٜ‫ؾیؿش‬ ٠‫چ٢سی‬ ‫ض٣ی‬ ‫ثط‬ )‫ؾرز‬ ‫ؾْ٤ی‬ ٣ ٘ٝ‫فب‬‫ضا‬ ‫اىعاضی‬
‫ٝی‬ ٜ٧‫ىطا‬.‫ّ٢س‬
Linux
ٜ‫ؾیؿش‬ ِ‫ی‬‫ؾرز‬ ‫ؾْ٤٧بی‬ ‫ض٣ی‬ ‫ثط‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫ثبظ‬ ٠‫ٝش‬ ٘ٝ‫فب‬‫اىعاضی‬
‫ٝی‬ ‫اػطا‬ ‫ٝرشٚو‬.‫ق٤ز‬
Eclipse
٦‫ٝؼٞ٤ف‬٥‫دط٣غ‬ ‫اظ‬ ‫ای‬‫ض٣ی‬ ‫ثط‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫ثبظ‬ ٠‫ٝش‬ ‫٧بی‬Equinox
OSGi run-time٥‫قس‬ ٦‫ؾبذش‬.‫ا١س‬
َ‫سک‬ ِ‫ت‬ ِ‫ٍاتست‬
(Platform Dependent)
‫س٢٨ب‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ٘ٝ‫فب‬ ٜ‫ؾیؿش‬ ‫اظ‬ ‫س٤نیيبسی‬ ٘ٝ‫قب‬‫ض٣ی‬ ‫ثط‬ ‫اػطا‬ ‫س٤ا١بیی‬
ٜ‫ؾیؿش‬ ‫یب‬ ٤ْ‫ؾ‬ ِ‫ی‬.‫زاض١س‬ ‫ضا‬ ‫ٝكرم‬ ٘ٝ‫فب‬
Windows
ٜ‫ؾیؿش‬ ٥‫ذب١٤از‬٘ٝ‫فب‬‫٧بی‬Windows‫قطّز‬ ‫س٤ؾظ‬Microsoft
.‫اؾز‬ ٥‫قس‬ ٦‫اضائ‬
Mac OS
ٜ‫ؾیؿش‬‫ثط‬ ‫ٝجش٢ی‬ ٘ٝ‫فب‬Unix‫قطّز‬ ٦ّApple‫ثط‬ ‫ٝجش٢ی‬ ‫آ١طا‬
.‫اؾز‬ ٥‫ّطز‬ ٦‫اضائ‬ ‫ن٢قشی‬ ‫اؾشب١ساضز٧بی‬
.Net
J2EE‫قطّز‬ ‫س٤ؾظ‬ ٥‫قس‬ ٦‫(اضائ‬Sun٣ ).Net‫س٤ؾظ‬ ٥‫قس‬ ٦‫(اضائ‬
‫قطّز‬Microsoft‫چبضچ٤ة‬ ‫اظ‬ ‫سب‬ ٣‫ز‬ )‫ٝحبؾجبر‬ ‫ٝقٞبضی‬ ‫٧بی‬
‫س٤ظیـ‬‫چبضچ٤ة‬ .‫٧ؿش٢س‬ ‫ٝك٨٤ض‬ ٥‫قس‬.Netٟ‫ظثب‬ ‫اظ‬ ‫ظیبزی‬ ‫سقساز‬ ‫اظ‬‫٧ب‬
‫ٝی‬ ‫دكشیجب١ی‬ٜ‫ؾیؿش‬ ‫ثب‬ ٟ‫آ‬ ‫اػطای‬ ‫٣ٙی‬ ‫ّ٢س‬٘ٝ‫فب‬Windows٣
‫ؾرز‬‫اىعاض٧بی‬Intel.‫اؾز‬ ٥‫ذ٤ضز‬ ٥‫ٕط‬
‫صیشساخت/سخت‬‫افضاس‬(Hardware/Infrastructure)
‫ظیطؾبذز/ؾرز‬٥‫زؾشٖب‬ ٘ٝ‫قب‬ ‫اىعاض‬٦ْ‫قج‬ ٣ ‫ٝحبؾجبر‬ ‫ػ٨ز‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫اؾشب١ساضز٧بیی‬ ٣ ‫سؿ٨یالر‬ ،‫ىیعیْی‬ ‫٧بی‬‫ث٢سی‬
ٟ‫ؾبظٝب‬ ٠‫ثی‬٦‫ث‬ ‫٧ب‬‫ٝی‬ ٦‫ٕطىش‬ ‫ّبض‬.‫ق٤١س‬
‫جذٍل‬2-16‫هثال‬‫صیشساخت‬ ‫اص‬ ‫ّایی‬‫سخت‬ ٍ ‫ّا‬ُ‫استفاد‬ ‫قاتل‬ ‫افضاسّای‬
‫سشٍیس‬ ‫استاًذاسدّای‬‫هثال‬

81. ‫اوری‬‫ن‬‫ف‬‫ع‬‫ج‬‫ر‬‫م‬‫مدل‬
81
‫دوم‬‫فصل‬
‫سشٍیس‬ ‫استاًذاسدّای‬‫هثال‬
‫کاهپیَتشّا/خذهتگضاسّا‬
(Computers/Servers)
٠‫ٝبقی‬ ‫اظ‬ ‫ٝرشٚيی‬ ‫ا١٤اؿ‬ ٘ٝ‫قب‬٦ٝ‫ثط١ب‬ ٘‫ٍبث‬ ‫٧بی‬٦ّ ‫اؾز‬ ‫ضیعی‬
٦‫ٝؼٞ٤ف‬ ٦‫ث‬ ‫دبؾد‬ ‫س٤ا١بیی‬٦ٝ‫ثط١ب‬ ‫اػطای‬ ٣ ‫زؾش٤ضار‬ ‫اظ‬ ‫ای‬‫ضا‬ ‫٧ب‬
.‫زاض١س‬
‫ساصهاًی‬ ‫خذهتگضاس‬(Enterprise Server)
٣ ٦ْ‫قج‬ ‫ٝ٢بثـ‬ ،٦ْ‫قج‬ ‫ض٣ی‬ ‫ثط‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫زؾشٖب٧ی‬ ‫یب‬ ‫ّبٝذی٤سط‬
٦ٝ‫ثط١ب‬‫ٝی‬ ‫ٝسیطیز‬ ‫ّبضثط‬ ٠‫چ٢سی‬ ‫ثطای‬ ‫ضا‬ ُ‫ٝكشط‬ ‫ّبضثطزی‬ ‫٧بی‬.‫ّ٢س‬
Mainframe
ٟ‫٧عاضا‬ ‫یب‬ ‫اظنس٧ب‬ ‫دكشیجب١ی‬ ‫س٤ا١بیی‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫ثعضٕی‬ ‫ذیٚی‬ ‫ّبٝذی٤سط‬
‫اظ‬ ٣ ٦‫زاقش‬ ‫ضا‬ ٟ‫٧ٞعٝب‬ ِِ‫ط‬‫ّبضث‬٦ٝ‫ثط١ب‬‫ٝی‬ ‫دكشیجب١ی‬ ‫١یع‬ ٟ‫٧ٞعٝب‬ ‫٧بی‬.‫ّ٢س‬
ُ‫دستگا‬ِ‫تؼثی‬ ‫فٌاٍسی‬ ‫ّای‬ُ‫ضذ‬
(Embedded Technology Devices)
٥‫زؾشٖب‬ ٘ٝ‫قب‬‫ثرف‬ ٣ ‫٧ب‬‫یب‬ ‫ّبٝذی٤سط‬ ِ‫ی‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫ٝرشٚيی‬ ‫٧بی‬
‫ٝی‬ ‫ضا‬ ‫ذسٝشٖعاض‬٥‫زؾشٖب‬ ٘ٝ‫قب‬ ٠‫٧ٞچ٢ی‬ .‫ؾبظ١س‬‫ّبض‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫٧بیی‬
ٛ‫ا١ؼب‬ ‫ذسٝشٖعاض‬ ‫یب‬ ‫ّبٝذی٤سط‬ ِ‫ی‬ ‫اظ‬ ‫ذبضع‬ ‫ضا‬ ‫ذبنی‬‫ٝی‬.‫ز٧٢س‬
(Random Access Memory) RAM
RAM٥‫شذیط‬ ‫ثطای‬ ٦‫حبىؾ‬ ‫١٤فی‬ )‫سهبزىی‬ ‫زؾشطؾی‬ ‫ثب‬ ٦‫(حبىؾ‬‫ؾبظی‬
ِ‫ی‬ .‫اؾز‬ ‫ّبٝذی٤سطی‬ ‫اعالفبر‬ ‫ٝ٤ٍز‬RAM٥‫زاز‬ ٦‫ث‬٥‫قس‬ ٥‫شذیط‬ ‫٧بی‬
‫ٝی‬ ٥‫اػبظ‬.‫ثبق٢س‬ ‫زؾشطؼ‬ ‫زض‬ ‫سهبزىی‬ ٦ٚ‫ٝطح‬ ‫٧ط‬ ‫زض‬ ً‫ب‬ٞ‫ٝؿشَی‬ ‫سب‬ ‫ز٧س‬
‫سخت‬ ‫دیسک‬(Hard Disk)
‫اظ‬ ‫ؾغحی‬ ٦‫ث‬ ‫ٝطث٤ط‬‫زاز‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫ّبٝذی٤سط‬٥٥‫شذیط‬ ٟ‫آ‬ ‫ض٣ی‬ ‫ثط‬ ‫٧ب‬
‫ٝی‬٦ٚ‫٣ؾی‬ ‫ؾرز‬ ِ‫زیؿ‬ .‫ق٤١س‬٦ّ ٦‫نيح‬ ‫چ٢س‬ ‫یب‬ ِ‫ی‬ ‫ثب‬ ‫اؾز‬ ‫ای‬
٥‫زاز‬ ٟ‫ثش٤ا‬ ٦ّ ٥‫قس‬ ٥‫زاز‬ ‫د٤قف‬ ‫ٝ٤ازی‬ ‫ثب‬ ‫آ١٨ب‬ ‫ؾغح‬‫٧ب‬‫ع٤ض‬ ٦‫ث‬ ‫ضا‬
‫ٝن٢بعیؿی‬٦‫نيح‬ ‫ثط‬ ٥٣‫فال‬ ٦ٚ‫٣ؾی‬ ٠‫ای‬ .‫١ٞ٤ز‬ ‫ضجظ‬ ‫آ١٨ب‬ ‫ض٣ی‬ ‫ثط‬‫٧بی‬
‫ؾبظ٣ّبض‬ ،٠‫ذ٤ا١سٟ/١٤قش‬ ‫٧س٧بی‬ ‫حب٣ی‬ ‫ٝصّ٤ض‬٠‫سقیی‬٣ ‫٧س‬ ٘‫ٝح‬
‫ٝ٤س٤ضی‬٦‫ٝحيؾ‬ ‫زض‬ ٦ّ ‫اؾز‬‫ٝی‬ ٥‫زاز‬ ‫ػبی‬ ‫ای‬‫آٙ٤زٕی‬ ‫اظ‬ ‫سب‬ ‫ق٤ز‬‫٧بی‬
.‫ثبقس‬ ٟ‫اٝب‬ ‫زض‬ ‫ذبضػی‬
ُ‫سیضپشداصًذ‬(Microprocessor)
٦‫سطاق‬ ٥‫ضیعدطزاظ١س‬‫ٝی‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫ّ٤چْی‬٣ ‫حؿبثی‬ ‫فٞٚیبر‬ ‫س٤ا١س‬
٦‫سطاق‬ ٠‫ای‬ .‫ز٧س‬ ٛ‫ا١ؼب‬ ‫ضا‬ ‫ٝ٢غَی‬‫سطا١عیؿش٤ض‬ ‫ظیبزی‬ ‫ثؿیبض‬ ‫سقساز‬ ‫اظ‬ ‫٧ب‬
٥‫قس‬ ٦‫ؾبذش‬.‫ا١س‬٦‫ث‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫ّبٝذی٤سط‬ ‫٧ط‬ ‫ٍٚت‬ ٥‫ضیعدطزاظ١س‬‫٣احس‬ ٟ‫ف٢٤ا‬
‫١یع‬ ‫ٝطّعی‬ ‫دطزاظقٖط‬٥‫قس‬ ٦‫ق٢بذش‬٥‫زؾشٖب‬ ِ‫ی‬ ٥‫ضیعدعزاظ١س‬ .‫اؾز‬
٦‫ٝحبؾج‬‫ٝی‬ ٦‫ؾبذش‬ ‫٣احس‬ ٦‫سطاق‬ ِ‫ی‬ ‫ض٣ی‬ ‫ثط‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ٘ٝ‫ّب‬ ‫ای‬٣ ‫ق٤ز‬
‫ٝی‬ ‫اػطا‬ ‫ضا‬ ٥‫زؾشٖب‬ ‫زؾش٤ض٧بی‬ ‫ٝؼٞ٤ؿ‬.‫ّ٢س‬
(Redundant Array of Independent Disks) RAID
‫ى٢ب٣ضی‬RAIDِ‫زیؿ‬ ٦١‫چ٢سٕب‬ ٦‫(آضای‬،)َ٘‫ٝؿش‬ ‫٧بی‬‫چ٢س‬ ٟ‫زاز‬ ‫دی٤١س‬
‫ؾرز‬ ِ‫زیؿ‬٦‫ث‬ ‫زؾشیبثی‬ ‫ثطای‬ ٦‫آضای‬ ِ‫ی‬ ‫چبضچ٤ة‬ ‫زض‬ ٦١‫ػسإب‬
.‫اؾز‬ ٟ‫ٕطا‬ ٣ ٓ‫ثعض‬ ِ‫زیؿ‬ ِ‫ی‬ ‫اظ‬ ‫ثیف‬ ‫ٕ٢ؼبیكی‬ ٣ ‫دبیبیی‬ ،‫ّبضایی‬
ٜ‫ؾیؿش‬ ‫ثطای‬ ٦‫آضای‬ ٠‫ای‬ ّ٘ ٠‫٧ٞچ٢ی‬٘ٝ‫فب‬٦‫ث‬ ،ٟ‫ٝیعثب‬٦١٤ٕ٦‫یْذبضچ‬ ‫ای‬
‫ٝی‬ ‫ضىشبض‬.‫ّ٢س‬
ُ‫دستگا‬‫جاًثی‬ ‫ّای‬
(Prepherials)
٥‫زؾشٖب‬ ٘ٝ‫قب‬‫ّبٝذی٤سط‬ ٦‫ث‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫ّبٝذی٤سطی‬ ‫٧بی‬٣ ٥‫قس‬ ٘‫٣ن‬
‫ٝی‬ ‫ثبال‬ ‫ضا‬ ٟ‫آ‬ ‫ّبضثطی‬ ٣ ‫ؽطىیز‬‫انٚی‬ ‫ٍغقبر‬ ‫ػعء‬ ‫اٝب‬ ،‫ثط١س‬
‫١ٞی‬ ‫حؿبة‬ ٦‫ث‬ ‫ّبٝذی٤سط‬٥‫زؾشٖب‬ .‫آی٢س‬‫ٝی‬ ‫ػب١جی‬ ‫٧بی‬‫زض٣١ی‬ ‫س٤ا١٢س‬
‫چاتگش‬(Printer)
‫ّبٝذی٤سط‬ ‫ػب١جی‬ ‫سؼ٨یعار‬ ‫اظ‬ ‫یْی‬ ‫چبثٖط‬‫ایؼبز‬ ‫سه٤یط‬ ‫یب‬ ٠‫ٝش‬ ٦ّ ‫اؾز‬
ِ‫ح‬ ‫زیٖطی‬ ٦‫ٝكبث‬ ٦١‫ضؾب‬ ‫یب‬ ‫ّبمص‬ ‫ض٣ی‬ ‫ثط‬ ‫ضا‬ ‫ّبٝذی٤سط‬ ٦ٚ‫٣ؾی‬ ٦‫ث‬ ٥‫قس‬
‫ٝی‬‫چبدٖط‬ ،‫ؾ٤ظ١ی‬ ‫ٝبسطیؽ‬ ‫چبدٖط‬ ‫اظ‬ ‫فجبضس٢س‬ ‫چبدٖط٧ب‬ ‫ا١٤اؿ‬ .‫ّ٢س‬
‫چبدٖط‬ ،ٟ‫ػ٤٧طاىكب‬ ‫چبدٖط‬ ،‫ٙیعضی‬.‫میطسٞبؾی‬ ‫چبدٖط‬ ٣ ‫سٞبؾی‬

82. ‫اوری‬‫ن‬‫ف‬‫ع‬‫ج‬‫ر‬‫م‬‫مدل‬
82
‫دوم‬‫فصل‬
‫سشٍیس‬ ‫استاًذاسدّای‬‫هثال‬
٘‫ّبث‬ ٦ٚ‫٣ؾی‬ ٦‫ث‬ ٣ ‫ثبق٢س‬ ‫ثیط٣١ی‬ ‫یب‬ٌ‫عطی‬ ‫اظ‬ ً‫ال‬‫(ٝظ‬ ٘‫ّبث‬ ٟ٣‫ثس‬ ‫یب‬
‫ضازی٤ی‬ ‫اٝ٤اع‬)‫ی‬.‫ق٤١س‬ ٘‫ٝشه‬ ‫ّبٝذی٤سط‬ ٦‫ث‬
‫پَیطگش‬(Scanner)
٦ٚ‫٣ؾی‬.‫اؾز‬ ٦‫ٝكبث‬ ‫اؾ٢بز‬ ‫یب‬ ‫ّبمصی‬ ‫اؾ٢بز‬ ‫اظ‬ ‫سه٤یطثطزاضی‬ ‫ثطای‬ ‫ای‬
٥‫زؾشٖب‬ ‫د٤یكٖط٧ب‬‫ّبٝذی٤سط‬ ٦‫ث‬ ٠‫ٝش‬ ‫یب‬ ‫فْؽ‬ ‫٣ض٣ز‬ ‫ثطای‬ ‫٧بیی‬
‫ٝی‬‫ّٞذب١ی‬ ٣ ‫ثبق٢س‬ٟ‫٧ٞب‬ ً‫ال‬٤ٞ‫ٝق‬ ‫د٤یكٖط‬ ٥‫ّ٢٢س‬ ‫س٤ٙیس‬ ‫٧بی‬
‫ّٞذب١ی‬‫چبدٖط٧ب‬ ٥‫س٤ٙیسّ٢٢س‬ ‫٧بی‬ٖ‫د٤یك‬ .‫٧ؿش٢س‬‫ٝب١٢س‬ ‫قٞبیٚی‬ ‫ط٧ب‬
٦‫ٝحيؾ‬ ‫زض‬ .‫زاض١س‬ ‫ىش٤ّذی‬ ٥‫زؾشٖب‬‫ٝی‬ ‫ٍطاض‬ ‫ّبمص‬ ٟ‫آ‬ ‫زض‬ ٦ّ ‫ای‬‫ٕیطز‬
‫ٝی‬ ‫٣اضز‬ ‫ّبٝذی٤سط‬ ‫زض‬ ‫١ؾط‬ ‫ٝ٤ضز‬ ٠‫ٝش‬ ‫یب‬ ‫سه٤یط‬.‫ق٤ز‬
‫فکس‬(Fax)
‫زض‬ ‫ىْؽ‬ ‫انٚی‬ ‫عطح‬1902ٟ‫آٙٞب‬ ‫زض‬‫ىْؽ‬ .‫قس‬ ‫اذشطاؿ‬‫اظ‬ ‫ازاضی‬ ‫٧بی‬
٘‫ا٣ای‬1980‫چ٢س‬ ‫یب‬ ِ‫(ی‬ ُ‫ٝسض‬ ِ‫ی‬ ‫اظ‬ ‫سه٤یطی‬ ‫ىْؽ‬ .‫قس‬ ‫ضایغ‬
٠‫ٝش‬ ٦‫نيح‬‫ٝی‬ ‫زیٖط‬ ِ‫ؽ‬ْ‫ى‬ ٥‫زؾشٖب‬ ٦‫ث‬ ‫ضا‬ )‫سه٤یط‬ ‫یب‬٠‫ای‬ .‫ىطؾشس‬
‫زیٖط‬ ِ‫ؽ‬ْ‫ى‬ ‫٧بی‬ ٥‫زؾشٖب‬ ‫س٤ؾظ‬ ٥‫قس‬ ٥‫ىطؾشبز‬ ُ‫ٝساض‬ ‫سه٤یط‬ ٥‫زؾشٖب‬
‫ٝی‬ ‫چبح‬ ٜ٧ ‫ضا‬‫ٝی‬ ‫ضا‬ ‫سه٤یط‬ ٦ّ ‫ٝبقی٢ی‬ .‫ّ٢س‬‫١َبط‬ ‫اٖٙ٤ی‬ ‫ىطؾشس‬
‫ٝی‬ ٘‫سجسی‬ ‫اْٙشطیْی‬ ِٗ‫ؾیٖ٢ب‬ ٦‫ث‬ ‫ضا‬ ُ‫ٝسض‬ ِ‫سبضی‬ ٣ ٠‫ض٣ق‬٠‫ای‬ .‫ّ٢س‬
٥‫زؾشٖب‬ ٦‫ث‬ ٠‫سٚي‬ ٦ْ‫قج‬ ٌ‫عطی‬ ‫اظ‬ ٗ‫ؾیٖ٢ب‬‫ٝی‬ ٥‫ٕیط١س‬ٗ‫ؾیٖ٢ب‬ ٦ّ ‫ضؾس‬
٦‫ث‬ ‫ضا‬٦‫ا٣ٙی‬ ‫ن٤ضر‬‫ٝی‬ ‫ثط‬ ‫اـ‬‫ٝی‬ .‫ٕطزا١س‬‫اْٙشط٣١یْی‬ ‫ٝساض‬ ٟ‫س٤ا‬‫ّ٤چْی‬
‫ّبٝذی٤سط‬ ٦‫ث‬٦‫ث‬ ‫ز٧س‬ ٟ‫اْٝب‬ ‫ّبٝذی٤سط‬ ٦‫ث‬ ٦ّ ‫ّطز‬ ٦‫اضبى‬ ‫قرهی‬‫ن٤ضر‬
‫سه٤یط٧بی‬ ٣ ٠‫ٝش‬ ٟ‫س٤ا‬ ‫ٝی‬ ‫ن٤ضر‬ ٠‫ای‬ ٦‫ث‬ .‫ّ٢س‬ ٘ٞ‫ف‬ ‫ىْؽ‬ ٥‫زؾشٖب‬
ٝ ‫یب‬ ‫ىطؾشبز‬ ‫زیٖطی‬ ِ‫ؽ‬ْ‫ى‬ ٥‫زؾشٖب‬ ٦‫ث‬ ‫ضا‬ ‫ّبٝذی٤سط‬ ‫زض‬ ‫ٝ٤ػ٤ز‬٣ ٠‫ش‬
‫ٝی‬ ‫ؽب٧ط‬ ‫ّبٝذی٤سط‬ ‫١ٞبیف‬ ٦‫نيح‬ ‫ض٣ی‬ ‫ثط‬ ٦ّ ‫ضا‬ ‫ٝساضّی‬‫زضیبىز‬ ‫ق٤ز‬
‫چبدٖط‬ ِّٞ ٦‫ث‬ ‫ضا‬ ٟ‫آ‬ ‫یب‬ ‫ّطز‬ ٥‫شذیط‬ ‫ّبٝذی٤سط‬ ٦‫حبىؾ‬ ‫زض‬ ٣‫ّبٝذی٤سط‬
.‫ّطز‬ ‫چبح‬
‫دیجیتال‬ ‫دٍستیي‬(Digital Cammera)
ٟ‫آ‬ ٥‫شذیط‬ ٣ ‫فْؽ‬ ٠‫ٕطىش‬ ‫ثطای‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫اْٙشط٣١یْی‬ ٥‫زؾشٖب‬ ِ‫ی‬
٦‫ث‬‫فْبؾی‬ ٜٚ‫ىی‬ ‫ػبی‬‫حؿبؼ‬ ‫حؿٖط٧بی‬ ‫اظ‬‫١٤ؿ‬ ‫اظ‬ ً‫ال‬٤ٞ‫ٝق‬ ‫١٤ض‬ ٦‫ث‬CCD
‫یب‬CMOS‫ٝی‬ ٥‫اؾشيبز‬‫عی‬ ‫ؾ٢ؿ٤ض‬ ‫س٤ؾظ‬ ٥‫قس‬ ٦‫ٕطىش‬ ‫سه٤یط‬ ٣ ‫ّ٢س‬
‫ٝی‬ ٥‫ىطؾشبز‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ثطای‬ ٠‫ز٣ضثی‬ ٦‫حبىؾ‬ ٦‫ث‬ ٦ٚ‫ٝطح‬ ‫چ٢س‬.‫ق٤ز‬
‫ٍب‬‫کن‬(Webcam)
‫٣ة‬‫ی٤اؼ‬ ‫د٤ضر‬ ٌ‫عطی‬ ‫اظ‬ ً‫ال‬٤ٞ‫ٝق‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫ّ٤چْی‬ ٠‫ز٣ضثی‬ ّٜ‫ثی‬
(USB)‫ٝی‬ ٘‫٣ن‬ ‫ّبٝذی٤سط‬ ٦‫ث‬‫ٝی‬ ٟ‫آ‬ ٌ‫عطی‬ ‫اظ‬ ٣ ‫ق٤ز‬٤‫س‬‫یب‬ ٜٚ‫ىی‬ ٟ‫ا‬
‫٣ة‬ ‫ذه٤نیبر‬ ٦‫ث‬ ٦‫س٤ػ‬ ‫ثب‬ .‫ّطز‬ َ٘‫ٝ٢ش‬ ‫ّبٝذی٤سط‬ ٦‫ث‬ ‫ضا‬ ‫فْؽ‬ٟ‫آ‬ ‫اظ‬ ّٜ
‫ٝی‬٥‫میط‬ ٣ ‫ز٣ض‬ ٥‫ضا‬ ‫اظ‬ ‫ّ٢يطا١ؽ‬ ،‫ای٢شط١شی‬ ‫ٕيشٖ٤٧بی‬ ‫ثطای‬ ٟ‫س٤ا‬
‫ٝی‬ ٟ‫آ‬ ‫اظ‬ ً‫ب‬٢ٞ‫ض‬ .‫ّطز‬ ٥‫اؾشيبز‬٦‫ث‬ ٟ‫س٤ا‬‫ثطای‬ ‫اْٙشط٣١یْی‬ ٜ‫چك‬ ٟ‫ف٢٤ا‬
‫ٝحیظ‬ ٣ ‫حیبط‬ ،٦١‫ذب‬ ٟ‫ّطز‬ ‫ثبظضؾی‬.‫١ٞ٤ز‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ٝرشٚو‬ ‫٧بی‬
َ‫تلٌذگ‬(Speaker)

83. ‫اوری‬‫ن‬‫ف‬‫ع‬‫ج‬‫ر‬‫م‬‫مدل‬
83
‫دوم‬‫فصل‬
‫سشٍیس‬ ‫استاًذاسدّای‬‫هثال‬
٦‫٣ؽیي‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫زؾشٖب٧ی‬‫زاضا‬ ‫ضا‬ ‫ّبٝذی٤سط‬ ‫اظ‬ ٟ٣‫ثیط‬ ٦‫ث‬ ‫ن٤ر‬ ٗ‫ا١شَب‬ ‫ی‬
٥‫زؾشٖب‬ ٠‫ای‬ .‫اؾز‬‫آٝذٚی‬ ِ‫ی‬ ‫زاضای‬ ‫ثیكشط‬‫ىبیط(سَ٤یز‬٥‫ّ٢٢س‬
)‫اْٙشط٣١یْی‬.‫اؾز‬ ّٜ ‫ٍسضر‬ ‫ثب‬ ‫زاذٚی‬
ُ‫دستگا‬ُ‫کٌٌذ‬ ‫کوک‬ ‫ّای‬(Assistive Devices)
٥‫زؾشٖب‬ ٘ٝ‫قب‬‫ٝی‬ ٥‫اػبظ‬ ٟ‫ّبضثطا‬ ٦‫ث‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫٧بیی‬٦ّ ‫ز٧س‬‫ضا‬ ‫اعالفبر‬
٦١‫ضؾب‬ ‫اظ‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ثب‬٦١‫ضؾب‬ ‫اظ‬ ‫میط‬ ‫٧بیی‬.‫ّ٢٢س‬ ‫ّبٝذی٤سط‬ ‫٣اضز‬ ٗ٤ٞ‫ٝق‬ ‫٧بی‬
٥‫زؾشٖب‬ ٠‫ای‬‫ٍطاض‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ٝ٤ضز‬ ٗ٤ٚ‫ٝق‬ ‫اىطاز‬ ‫ثیكشط‬ ‫زؾشطؾی‬ ‫ثطای‬ ‫٧ب‬
‫ٝی‬٦١٤ٞ١ .‫ٕیط١س‬٥‫زؾشٖب‬ ٠‫ای‬ ‫اظ‬ ‫ای‬‫ٝ٤ضز‬ ‫ٕيشبض‬ ‫سكریم‬ ‫ثطای‬ ‫٧ب‬
‫ٝی‬ ‫ٍطاض‬ ٥‫اؾشيبز‬ٝ ‫ّٚٞبر‬ ٦‫ث‬ ‫اىطاز‬ ‫نحجز‬ ٘‫سجسی‬ ٟ‫اْٝب‬ ٦ّ ‫ٕیطز‬‫ش٢ی‬
‫ٝی‬ ٜ٧‫ىطا‬ ‫ضا‬.‫ّ٢س‬
ُ‫گستشد‬ ِ‫ضثک‬
(Wide Area Network)
٥‫ٕؿشطز‬ ٦ْ‫قج‬‫ّبٝذی٤سطی‬ ٦ْ‫قج‬ ِ‫ی‬‫ػنطاىیبیی‬ ٦‫١بحی‬ ٦ّ ‫اؾز‬
‫ٝی‬ ‫د٤قف‬ ‫ضا‬ ‫٣ؾیقی‬ ً‫ب‬‫١ؿجش‬٦‫ث‬ ‫ّك٤ض‬ ِ‫ی‬ ‫اظ‬ ٦١٤ٞ١ ‫(ثطای‬ ‫ز٧س‬
٥‫ٍبض‬ ٦‫ث‬ ٥‫ٍبض‬ ِ‫ی‬ ‫اظ‬ ‫یب‬ ‫زیٖط‬ ‫ّك٤ضی‬٦ْ‫قج‬ ٠‫ای‬ .)‫زیٖط‬ ‫ای‬‫٧ب‬
‫ذسٝز‬ ٗ‫ا١شَب‬ ‫اْٝب١بر‬ ‫اظ‬ ً‫ال‬٤ٞ‫ٝق‬ٟ‫ز٧٢سٕب‬‫ٝب١٢س‬ ‫فٞ٤ٝی‬
‫قطّز‬‫ٝی‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ٝربثطار‬ ‫٧بی‬٦‫ث‬ .‫ّ٢س‬٠‫ای‬ ،‫زیٖط‬ ‫فجبضسی‬
٦ْ‫قج‬‫ٝؿیطیبث٨ب‬ ‫اظ‬ ‫٧ب‬ِ٢‫ٙی‬ ٣٥‫اؾشيبز‬ ‫فٞ٤ٝی‬ ‫اضسجبعی‬ ‫٧بی‬
‫ٝی‬ٓ‫ثعض‬ .‫ّ٢٢س‬٦‫ق٢بذش‬ ٣ ٠‫سطی‬٥‫قس‬٦ْ‫قج‬ ِ‫ی‬ ‫اظ‬ ٗ‫ٝظب‬ ٠‫سطی‬
‫ای٢شط١ز‬ ٦ْ‫قج‬ ٥‫ٕؿشطز‬٥‫دیبز‬ ‫ػ٨ز‬ ‫امٚت‬ .‫اؾز‬٦ْ‫قج‬ ‫ؾبظی‬‫٧بی‬
٥‫اػبض‬ ‫ذغ٤ط‬ ‫اظ‬ ٥‫ٕؿشطز‬‫اؾشي‬ ‫ای‬‫ٝی‬ ٥‫بز‬‫ذظ‬ ‫ا١ش٨بی‬ ‫٧ط‬ ‫زض‬ .‫ق٤ز‬
٥‫اػبض‬‫ٝؿیطیبة‬ ٥‫زؾشٖب‬ ِ‫ی‬ ‫ای‬‫ٝی‬ ٥‫زاز‬ ‫ٍطاض‬‫عطه‬ ِ‫ی‬ ‫اظ‬ ٦ّ ‫ق٤ز‬
٦‫ث‬ ‫زیٖط‬ ‫عطه‬ ‫اظ‬ ٣ ‫ٝحٚی‬ ٦ْ‫قج‬ ٦‫ث‬‫ؾ٤ی‬ ٟ‫آ‬ ٦‫ث‬ ‫٧بة‬ ِ‫ی‬ ٦ٚ‫٣ؾی‬
.‫اؾز‬ ٘‫ٝشه‬ ٥‫ٕؿشطز‬ ٦ْ‫قج‬
‫فشین‬ ِ‫ِل‬‫س‬(Frame Relay)
٦ْ‫قج‬ ٛ٣‫ز‬ ٦‫الی‬ ‫ى٢ب٣ضی‬ ِ‫ی‬ ٜ‫ىطی‬ ٦ِٙ‫ض‬‫ٝی‬ ‫ٝحؿ٤ة‬ ٥‫ٕؿشطز‬ ‫٧بی‬‫ىطای٢س‬ ٦ّ ‫ق٤ز‬
‫ٝحه٤ضؾبظی‬(Encapsulation)٦‫ثؿش‬‫٧بی‬IPٛ‫ا١ؼب‬ ‫ضا‬ ٦ْ‫قج‬ ‫زض‬ ‫آ١٨ب‬ ٗ‫اضؾب‬ ٣
‫ٝی‬٦ْ‫قج‬ ‫ذاله‬ ‫ثط‬ ‫ى٢ب٣ضی‬ ٠‫ای‬ ‫زض‬ .‫ز٧س‬‫٧بی‬LANٛ‫دیب‬ ٗ‫اضؾب‬ ٟ‫اْٝب‬٦‫ث‬ ‫٧ب‬‫ن٤ضر‬
Broadcast٥‫زؾشٖب‬ ٛ‫سٞب‬ ٦‫ث‬٦‫زؾش‬ ‫زض‬ ٣ ٦‫١ساقش‬ ‫٣ػ٤ز‬ ‫٧ب‬‫ث٢سی‬(None
Broadcast Multi Access(NBMA))‫ٝی‬ ‫ٍطاض‬.‫ٕیطز‬
‫ًاّوگام‬ ‫اًتقال‬ ‫حالت‬(Asynchronous Transport Mode(ATM))
ATM‫دبٙؽ‬ ٦‫ث‬٦ْ‫قج‬ ٥‫ضز‬ ‫زض‬ ٣ ٦‫١ساقش‬ ‫٣اثؿشٖی‬ ‫ؾبفز‬ ‫٧بی‬‫٧بی‬
ٗ‫اسهب‬‫ٕطا‬ٜ‫سَؿی‬‫ٝی‬ ‫ث٢سی‬‫زض‬ ،ٗ‫ٝس‬ ٠‫ای‬ ‫زض‬ ٗ‫اسهب‬ ‫ثطٍطاضی‬ ‫ػ٨ز‬ .‫ق٤ز‬
٦‫ثؿش‬ ‫آمبظ‬٦‫ث‬ ‫ای‬‫َٝهس‬ ‫ؾ٤ی‬‫ٝی‬ ٗ‫اضؾب‬‫ضا‬ ‫ذ٤ز‬ ‫ٝؿیط‬ ٦‫ثؿش‬ ٠‫ای‬ .‫ق٤ز‬
‫ٝؿیطیبة‬ ٠‫ثی‬‫٧بی‬٘‫سكْی‬ ‫ضا‬ ‫ٝؼبظی‬ ‫ٝساض‬ ٣ ٥‫ّطز‬ ‫دیسا‬ ‫ٝرشٚو‬
‫ٝی‬ٗ‫اسهب‬ ٠‫ای‬ ‫اظ‬ ِ‫ی‬ ‫٧ط‬ .‫ز٧س‬‫ٝی‬ ‫ضا‬ ٟ‫آ‬ ‫ثقس‬ ٦‫ث‬ ٠‫ای‬ ‫اظ‬ ٦ّ( ‫٧ب‬ٟ‫س٤ا‬
‫زض‬ .‫٧ؿش٢س‬ ‫ق٢بؾبیی‬ ٥‫قٞبض‬ ِ‫ی‬ ‫زاضای‬ )‫ٕطىز‬ ‫١ؾط‬ ‫زض‬ ‫ىیعیْی‬ ٗ‫اسهب‬
٦‫ث‬ ‫اعالفبر‬ ٗ‫ٝس‬ ٠‫ای‬٦‫ثؿش‬ ‫ن٤ضر‬‫٧بی‬53ٗ٤ٚ‫ثبیشی(ؾ‬ٗ‫اضؾب‬ )
‫ٝی‬٦‫ثؿش‬ ٠‫ای‬ .‫ٕطزز‬٥‫زاز‬ ٣ ‫ؾطآی٢س‬ ‫ثرف‬ ٣‫ز‬ ‫اظ‬ ‫٧ب‬٘‫سكْی‬ ‫ّبضثط‬ ‫٧بی‬
٥‫قس‬٦ّ ‫ؾطآی٢س‬ ‫ثرف‬ ‫زض‬ .‫ا١س‬5٥‫قٞبض‬ ٟ٤‫٧ٞچ‬ ‫اعالفبسی‬ ‫اؾز‬ ‫ثبیز‬
‫ٝی‬ ٥‫شذیط‬ ٗ‫اسهب‬ ‫ق٢بؾبیی‬.‫ٕطزز‬ATM٣ ‫زاض١س‬ ‫ثبالیی‬ ‫ؾطفز‬ ‫٧ب‬
٦‫ثؿش‬‫ٝی‬ ٗ‫اضؾب‬ ‫سطسیت‬ ٦‫ث‬ ٣ ‫ٝؿیط‬ ِ‫ی‬ ‫زض‬ ‫ضا‬ ‫٧ب‬‫ٝطػـ‬ ٗ‫ٝس‬ .‫ّ٢٢س‬
ATM‫ٝط‬ ٗ‫ٝس‬ ‫ثطذاله‬‫ػـ‬OSI‫ٝطػـ‬ ٗ‫ٝس‬ ٣TCP/IP٦‫ؾ‬ ‫ٝسٙی‬ ،
٦‫الی‬ ٦‫ؾ‬ ‫زاضای‬ ٣ ‫اؾز‬ ‫ثقسی‬٦‫الی‬ ،‫ىیعیْی‬ATMً‫ا١غجب‬ ٦‫الی‬ ٣
ATM.‫اؾز‬
(Multi Protocol Label Switching) MPLS
MPLS٥‫زاز‬ ٗ‫ا١شَب‬ ‫ى٢ب٣ضی‬ ِ‫ی‬ )‫دط٣سْٚی‬ ‫چ٢س‬ ‫ثطچؿت‬ ٔ٢‫(ؾ٤ییچی‬
‫ثطچؿت‬ ‫اظ‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ٥‫ٕؿشطز‬ ٦ْ‫قج‬ ‫ثؿشط‬ ‫زض‬ٗ‫اضؾب‬ ‫ثطای‬ ‫ٕصاضی‬
٦‫ثؿش‬‫ٝی‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫٧ب‬٦ْ‫قج‬ ٦‫ث‬ ‫٣ض٣ز‬ ٛ‫٧٢ٖب‬ ‫زض‬ ٦‫ثؿش‬ ِ‫ی‬ .‫ّ٢س‬MPLS‫ثط‬
‫آزضؼ‬ ‫اؾبؼ‬IP‫ثطچؿت‬ ‫َٝهس‬٦‫الی‬ ‫ٝؿیط‬ ٗ٤‫ع‬ ‫زض‬ ٣ ٥‫قس‬ ‫ٕصاضی‬

84. ‫اوری‬‫ن‬‫ف‬‫ع‬‫ج‬‫ر‬‫م‬‫مدل‬
84
‫دوم‬‫فصل‬
‫سشٍیس‬ ‫استاًذاسدّای‬‫هثال‬
‫ٝی‬ ‫٧سایز‬ ٥‫قس‬ ٥‫ظز‬ ‫ثطچؿت‬ ‫اؾبؼ‬ ‫ثط‬ ٣ ٛ٣‫ز‬.‫ثطؾس‬ ‫َٝهس‬ ٦‫ث‬ ‫سب‬ ‫ق٤ز‬
MPLSٗ‫ٝس‬ ‫اظ‬ ‫ذبل‬ ٦‫الی‬ ِ‫ی‬ ‫زض‬OSI‫١ٞی‬ ‫ٍطاض‬ٟ‫آ‬ ‫فْٞٚطز‬ ٣ ‫ٕیطز‬
‫ث‬ .‫زاضز‬ ‫ٍطاض‬ ٛ٤‫ؾ‬ ٣ ٛ٣‫ز‬ ٦‫الی‬ ٠‫ثی‬٦‫ث‬ ‫ضا‬ ٟ‫آ‬ ‫ذبعط‬ ٠‫٧ٞی‬ ٦ْ٘‫دط٣س‬ ٟ‫ف٢٤ا‬
( ٜ‫ز٣٣١ی‬ ٦‫الی‬5/2‫ٝی‬ ‫ٝقطىی‬ )‫ثطچؿت‬ .‫ّ٢٢س‬‫ٝؿیطیبة‬ ٠‫ثی‬ ‫٧ب‬‫درف‬ ‫٧ب‬
‫ٝی‬‫ٝی‬ ‫ٍبزض‬ ‫ضا‬ ‫آ١٨ب‬ ٣ ‫ق٤١س‬‫آزضؼ‬ ٠‫ٕطىش‬ ‫١ؾط‬ ‫زض‬ ٟ٣‫ثس‬ ٦ّ ‫ؾبظز‬IP
٦‫ثؿش‬ ٗ‫اضؾب‬ ٦‫ث‬ ٛ‫اٍسا‬‫٧ب‬٥‫اٝط٣ظ‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ٠‫ای‬ ٦‫س٤ػ‬ ٘‫ٍبث‬ ٦‫١ْش‬ .‫ّ٢٢س‬
‫ؾط٣یؽ‬VPN‫ى٢ب٣ضی‬ ‫ثط‬ ‫ٝجش٢ی‬MPLSٟ‫اْٝب‬٦ْ‫قج‬ ‫ایؼبز‬‫٧بی‬
٦ْ‫قج‬ ٥‫ٕؿشط‬ ‫زض‬ ‫ٝؼبظی‬ ‫اذشهبنی‬IP/MPLSٟ‫اؾشب‬ ‫ٝطاّع‬ ‫زض‬‫٧بی‬
‫ٝی‬ ٜ٧‫ىطا‬ ٟ‫ٝكشطیب‬ ‫ثطای‬ ‫ضا‬ ‫ّك٤ض‬.‫١ٞبیس‬
‫هحلی‬ ِ‫ضثک‬
(Local Area Network)
‫ٝحٚی‬ ٦ْ‫قج‬(LAN)٥‫ٝحس٣ز‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫ّبٝذی٤سطی‬ ٦ْ‫قج‬ ِ‫ی‬
‫اظ‬ ‫ٕط٣٧ی‬ ‫یب‬ ‫ّبض‬ ‫زىشط‬ ِ‫ی‬ ،٦١‫ذب‬ ِ‫ی‬ ‫ٝب١٢س‬ ‫ّ٤چْی‬ ‫ػنطاىیبیی‬
ٟ‫ؾبذشٞب‬‫ٝی‬ ‫د٤قف‬ ‫ضا‬ ‫٧ب‬‫سقطیو‬ ‫ٝكرهبر‬ ‫اظ‬ .‫ز٧س‬٥‫قس‬
٦ْ‫قج‬٦ْ‫قج‬ ‫ثب‬ ٦‫َٝبیؿ‬ ‫زض‬ ‫ٝحٚی‬ ‫٧بی‬٥‫ٕؿشطز‬ ‫٧بی‬(WAN)
‫ٝی‬٥‫ٝحس٣ز‬ ،‫آ١٨ب‬ ‫ثبالسط‬ ‫ثؿیبض‬ )ٗ‫ا١شَب‬ ‫(١طخ‬ ‫ؾطفز‬ ٦‫ث‬ ٟ‫س٤ا‬
‫ّ٤چْشط‬ ‫ػنطاىیبیی‬‫ٝربثطاسی‬ ‫اؾشیؼبضی‬ ‫ذغ٤ط‬ ٦‫ث‬ ‫١یبظ‬ ٛ‫فس‬ ٣
‫اسط١ز‬ ‫ى٢ب٣ضی‬ ٣‫ز‬ .‫ّطز‬ ٥‫اقبض‬(Ethernet)‫٣ای‬ ٣‫ىبی‬(Wi-Fi)
‫ضایغ‬‫ى٢ب٣ضی‬ ٠‫سطی‬‫ٝی‬ ٥‫اؾشيبز‬ ٥‫اٝط٣ظ‬ ٦ّ ‫٧ؿش٢س‬ ‫٧بیی‬.‫ق٤١س‬
‫ى٢ب٣ضی‬‫آضّ٢ز‬ ‫٧بی‬(ARCNET)٠ِّ٤‫س‬ ٣ٔ٢‫ضی‬(Token Ring)
‫ض٣ـ‬ ‫اظ‬ ‫ثؿیبضی‬ ٣‫ث٤ز‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ٝ٤ضز‬ ٦‫ٕصقش‬ ‫زض‬ ‫١یع‬ ‫زیٖط‬ ‫٧بی‬٥.‫ا١س‬
‫ِتشًت‬‫ا‬(Ethernet)
‫ى٢ب٣ضی‬ ‫اظ‬ ‫یْی‬ ‫اسط١ز‬‫٧بی‬‫ثط‬ ‫ٝجش٢ی‬ٜ‫ِطی‬‫ى‬٦ْ‫قج‬ ‫زض‬‫٧بی‬‫ّبٝذی٤سطی‬
٦ْ‫قج‬ ‫ثطای‬٦٧‫ز‬ ‫اظ‬ ‫ى٢ب٣ضی‬ ٠‫ای‬ .‫اؾز‬ ‫ٝحٚی‬ ‫٧بی‬1990٦‫ث‬ ٟ٤٢ّ‫سب‬
٥‫قس‬ ٦‫ّبضٕطىش‬٠ِّ٤‫س‬ ٟ٤‫٧ٞچ‬ ‫اؾشب١ساضز٧بیی‬ ٠‫ػبیٖعی‬ ٣ ‫اؾز‬ٔ٢‫ضی‬
(Token Ring)‫آضّ٢ز‬ ٣(ARCNET)٥‫قس‬‫ى٢ب٣ضی‬ ٠‫ای‬ .‫اؾز‬
٣ٜ‫ؾی‬ ‫ضقیز‬‫ّكی‬٣ ‫ىیعیْی‬ ٦‫الی‬ ‫زض‬ ٔ٢‫ؾیٖ٢بٙی‬ ‫اؾشب١ساضز٧بی‬ ٣
‫ٍبٙت‬ ٠‫٧ٞچ٢ی‬ٟ٤‫٧ٞچ‬ ‫آزضؾی‬ ‫٧بی‬MAC‫ٝی‬ ٠‫ٝقی‬ ‫ضا‬.‫ّ٢س‬
‫ٍای‬‫فای‬Fi)-(Wi
‫ثی‬ ‫ٝحٚی‬ ٦ْ‫قج‬ ‫ى٢ب٣ضی‬ ٠‫ای‬ ‫ضؾٞی‬ ٣ ٦‫ا٣ٙی‬ ٛ‫١ب‬ٜ‫ؾی‬(WLAN).‫اؾز‬
‫٣ای‬ ٦‫اسحبزی‬ ‫ٍ٤ی‬ ‫سجٚینبر‬ ‫ثب‬ ٣ ٟ‫ظٝب‬ ‫ٝط٣ض‬ ٦‫ث‬ ٛ‫١ب‬ ٠‫ای‬‫ؾغح‬ ‫زض‬ ‫ىبی‬
‫ٝی‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ّٞشط‬ ‫ثبظاض‬‫ق٤ز‬.‫٣ای‬‫س٤ؾظ‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫سؼبضی‬ ‫١بٝی‬ ‫ىبی‬
‫٣ای‬ ٦‫اسحبزی‬‫ىبی‬( Wi-Fi Alliance)٦ّ ‫اؾز‬ ‫فالٝشی‬ ٣ ٥‫قس‬ ‫طجز‬
‫زض‬ ‫ّبض‬ ‫ػ٨ز‬ ٦‫اسحبزی‬ ٠‫ای‬ ‫سأییس‬ ‫ٝ٤ضز‬ ٦ّ ‫ٝحه٤السی‬ ٦‫ث‬ ٦‫اسحبزی‬ ٠‫ای‬
‫ٝحٚی‬ ٦ْ‫قج‬‫ثی‬ٜ‫ؾی‬‫اؾشب١ساضز‬ ‫سحز‬IEEE 802.11‫افغبء‬ ‫اؾز‬
‫ٝی‬‫ایؼبز‬ ‫ثٚ٤س٤ص‬ ‫اظ‬ ‫ثیكشط‬ ‫ٍسضسی‬ ‫ثب‬ ‫اضسجبعی‬ ،‫ى٢ب٣ضی‬ ٠‫ای‬ ‫ثب‬ .‫ّ٢س‬
‫ٝی‬‫٣ای‬ ‫اضسجبط‬ .‫ق٤ز‬٦‫ث‬ ‫ای٢شط١ز‬ ٦ْ‫قج‬ ‫اضسجبط‬ ٦‫دبی‬ ‫ثط‬ ‫ثیكشط‬ ‫ىبی‬‫ن٤ضر‬
‫ثی‬‫ٝی‬ ‫سأّیس‬ ٜ‫ؾی‬٥‫قس‬ ٟ‫آ‬ ‫ظیبز‬ ‫ثؿیبض‬ ‫ٝحج٤ثیز‬ ‫ثبفض‬ ‫اٝط‬ ٠‫٧ٞی‬ ٣ ‫ّ٢س‬
٠‫ای‬ ‫اظ‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ثب‬ .‫اؾز‬٦‫ث‬ ‫ى٢ب٣ضی‬٘‫٧ش‬ ‫یب‬ ‫٧٤ادیٞب‬ ،‫ٝؿبىطر‬ ‫زض‬ ‫ضاحشی‬
‫ٝی‬.‫قس‬ ٘‫ٝشه‬ ‫ای٢شط١ز‬ ٦‫ث‬ ٥‫٧ٞطا‬ ٠‫سٚي‬ ‫یب‬ ‫ّبٝذی٤سط‬ ٌ‫عطی‬ ‫اظ‬ ٟ‫س٤ا‬
‫ِي‬‫ک‬َ‫ت‬‫سیٌگ‬(Token Ring)
٠ّ٤‫س‬ ‫ى٢ب٣ضی‬ٗ‫ؾب‬ ‫ا٣اؾظ‬ ‫زض‬ ٔ٢‫ضی‬1980‫قطّز‬ ‫س٤ؾظ‬ ‫ٝیالزی‬
IBM‫٣یػٕی‬ ٣ ‫ٝكرهبر‬ .‫قس‬ ‫ٝقطىی‬٠ّ٤‫س‬ ‫٧بی‬٦‫ث‬ ‫ضا‬ ٔ٢‫ضی‬‫ن٤ضر‬
‫اؾشب١ساضز‬ ‫اذشهبنی‬IEEE 802.5‫ٝی‬ ٠‫سقیی‬.‫ّ٢س‬
‫هجاصی‬ ‫هحلی‬ ِ‫ضثک‬(Virtual LAN (VLAN))
ِ‫ی‬VLAN٦‫ٝؼٞ٤ف‬‫ا١شكبض‬ ٦٢ٝ‫زا‬ ِ‫ی‬ ‫زض‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫١٤ز٧بیی‬ ‫اظ‬ ‫ای‬
(Broadcast Domain).‫زاض١س‬ ‫ٍطاض‬VLAN٦ْ‫قج‬ ‫نيبر‬ ٟ‫٧ٞب‬

85. ‫اوری‬‫ن‬‫ف‬‫ع‬‫ج‬‫ر‬‫م‬‫مدل‬
85
‫دوم‬‫فصل‬
‫سشٍیس‬ ‫استاًذاسدّای‬‫هثال‬
٥‫ایؿشٖب‬ ٦‫ث‬ ‫اٝب‬ ،‫زاضز‬ ‫ضا‬ ‫ىیعیْی‬‫ٝی‬ ٥‫اػبظ‬ ‫٧ب‬٥٣‫ٕط‬ ٜ٧ ‫ثب‬ ‫سب‬ ‫ز٧س‬‫ث٢سی‬
‫ثب‬ .‫ثبق٢س‬ ٥‫١كس‬ ‫٣اٍـ‬ ٦ْ‫قج‬ ‫اظ‬ ‫ثرف‬ ِ‫ی‬ ‫زض‬ ‫آ١٨ب‬ ‫إط‬ ‫حشی‬ ،‫ق٤١س‬
‫اظ‬ ٥‫اؾشيبز‬VLAN‫ٝی‬٦‫ث‬ ‫ضا‬ ٦ْ‫قج‬ ٥‫ز٣ثبض‬ ‫دیْطث٢سی‬ ٟ‫س٤ا‬‫ن٤ضر‬
ٛ‫١ط‬٥‫زؾشٖب‬ ‫ىیعیْی‬ ‫ػبثؼبیی‬ ٦‫ث‬ ‫١یبظی‬ ٣ ‫زاز‬ ٛ‫ا١ؼب‬ ‫اىعاضی‬‫٧ب‬
.‫١یؿز‬VLAN‫ا‬ ‫ثطای‬ ‫٧ب‬‫ؾط٣یؽ‬ ٦‫ضائ‬ٜ‫سَؿی‬ ‫٧بی‬٦‫ث‬ ٦ّ ‫ث٢سی‬‫ن٤ضر‬
‫ٝؿیطیبة‬ ‫س٤ؾظ‬ ‫ؾ٢شی‬‫ٝی‬ ٜ٧‫ىطا‬ ٦ْ‫قج‬ ‫س٢ؾیٞبر‬ ‫زض‬ ‫٧ب‬‫ایؼبز‬ ،‫قس‬
٥‫قس‬‫ٝكْالر‬ ‫اظ‬ .‫ا١س‬VLAN‫َٝیبؼ‬ ٦‫ث‬ ٟ‫ٝیش٤ا‬٣ ‫اٝ٢یز‬ ،‫دصیطی‬
.‫ّطز‬ ٥‫اقبض‬ ٟ‫آ‬ ‫ٝسیطیز‬
ُ‫استاًذاسدّا/دستگا‬ِ‫ضثک‬ ‫ّای‬
(Network Devices/Standards)
٥‫اؾشب١ساضز٧ب/زؾشٖب‬٦ْ‫قج‬ ‫٧بی‬٥‫ایؿشٖب‬ ‫اظ‬ ‫ٕط٣٧ی‬ ٘ٝ‫قب‬‫٧ب‬
٠‫سٚي‬ ،‫(ّبٝذی٤سط٧ب‬٥‫زؾشٖب‬ ‫ؾبیط‬ ٣ ‫٧ب‬ٗ‫سجبز‬ ‫ثطای‬ ٦ّ ‫اؾز‬ )‫٧ب‬
٘‫ٝشه‬ ‫یْسیٖط‬ ٦‫ث‬ ‫اضسجبعبسی‬ ‫سؿ٨یالر‬ ‫اظ‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ثب‬ ‫اعالفبر‬
‫ٝی‬‫ٝی‬ ‫اسهبالر‬ .‫ق٤١س‬٘‫ّبث‬ ٌ‫عطی‬ ‫اظ‬ ‫س٤ا١س‬٦‫ث‬ ٣ ‫٧ب‬‫ن٤ضر‬
٣ ‫ذغ٤ط‬ ‫ؾبیط‬ ‫یب‬ ٠‫سٚي‬ ‫ذغ٤ط‬ ٌ‫عطی‬ ‫اظ‬ ‫یب‬ ‫ثبقس‬ ‫٧ٞیكٖی‬
٦‫ث‬‫ثبقس‬ ‫ٝ٤ٍشی‬ ‫ن٤ضر‬٦١‫ضؾب‬ .‫ٝی‬ ‫١یع‬ ٗ‫ا١شَب‬ ‫٧بی‬٦‫ث‬ ‫س٤ا١س‬‫ن٤ضر‬
٦‫(ث‬ ‫ىیعیْی‬٘‫ّبث‬ ٗ‫ٝظب‬ ٟ‫ف٢٤ا‬‫ثی‬ ‫یب‬ )‫١٤ضی‬ ‫ىیجط‬ ‫٧بی‬٦‫(ث‬ ٜ‫ؾی‬ٟ‫ف٢٤ا‬
٥‫ٝب٧٤اض‬ ‫اضسجبط‬ ٗ‫ٝظب‬‫ثبقس‬ )‫ای‬
‫ّاب‬(Hub)
٦ْ‫قج‬ ‫زض‬ ٗ٣‫ٝشسا‬ ‫سؼ٨یعار‬ ‫اظ‬ ‫یْی‬ ،‫٧بة‬٠‫اضظا١شطی‬ ٣ ‫ّبٝذی٤سطی‬ ‫٧بی‬
‫زض‬ ‫٧بة‬ .‫اؾز‬ ‫یْسیٖط‬ ٦‫ث‬ ‫ّبٝذی٤سط‬ ‫چ٢س‬ ‫یب‬ ٣‫ز‬ ٗ‫اسهب‬ ‫ض٣ـ‬٦‫الی‬ ٠‫ا٣ٙی‬
‫ٝطػـ‬ ٗ‫ٝس‬OSI‫ٝی‬ ‫ىقبٙیز‬‫٧بة‬ .‫١ٞبیس‬ٜ‫ىطی‬ ‫٧ب‬‫١ٞی‬ ‫ضا‬ ٥‫زاز‬ ‫٧بی‬‫ذ٤ا١٢س‬
‫ٝی‬ ٛ‫ا١ؼب‬ ‫ض٣سط‬ ‫یب‬ ٣ ‫ؾ٤ئیچ‬ ٦ّ ‫(ّبضی‬‫ضا‬ ٟ‫اعٞی٢ب‬ ٠‫ای‬ ً‫ب‬‫نطى‬ ٣ )‫ز٧٢س‬
‫ٝی‬ ‫ایؼبز‬ٜ‫ىطی‬ ٦ّ ‫١ٞبی٢س‬‫د٤ضر‬ ‫اظ‬ ِ‫ی‬ ‫٧ط‬ ‫ض٣ی‬ ‫ثط‬ ٥‫زاز‬ ‫٧بی‬‫سْطاض‬ ،‫٧ب‬
٥‫ٕط‬ .‫قس‬ ‫ذ٤ا٧س‬‫یب‬ ٣ ‫اسط١ز‬ ِ‫ی‬ ٦ّ ‫٧بئی‬Fast Ethernet‫ضا‬‫ثب‬
٠‫ٍ٤ا١ی‬ ‫اظ‬ ٥‫اؾشيبز‬CSMA/CD‫ٝی‬ ُ‫اقشطا‬ ٦‫ث‬٦٢ٝ‫زا‬ ِ‫ی‬ ٤‫فض‬ ،‫ٕصاض١س‬
‫ثطذ٤ضز‬(Collision Domain)‫ٝی‬ ٦‫ٝكبث‬.‫ثبق٢س‬
‫سَییچ‬(Switch)
‫ز٣ض‬ ٥‫ضا‬ ‫اظ‬ ‫اضسجبط‬ ٦ٚ‫٣ؾی‬ ِ‫ی‬ ‫ؾ٤ئیچ‬ٛ‫دیب‬ ٦ّ ‫اؾز‬٦ٚ‫٣ؾی‬ ‫٧ط‬ ‫اظ‬ ‫ضا‬ ‫٧ب‬‫ای‬
‫ٝی‬ ‫زضیبىز‬ ٥‫قس‬ ٘‫٣ن‬ ٟ‫آ‬ ٦‫ث‬ ٦ّ٥‫زؾشٖب‬ ‫ثطای‬ ‫س٢٨ب‬ ‫ضا‬ ٟ‫آ‬ ‫ؾذؽ‬ ٣ ‫ّ٢س‬
‫٧سه‬‫ٝی‬ ٗ‫اضؾب‬‫٧٤قٞ٢س‬ ‫ضا‬ ‫ؾ٤ئیچ‬ ‫ّبض‬ ٠‫ای‬ .‫ّ٢س‬‫٧بة‬ ‫اظ‬ ‫سط‬‫ٝی‬٦ّ( ‫ّ٢س‬
٥‫زؾشٖب‬ ٛ‫سٞب‬ ‫ثطای‬ ‫ضا‬ ٟ‫آ‬ ٣ ٥‫ّطز‬ ‫زضیبىز‬ ‫ضا‬ ‫دینبٝی‬‫زض‬ ‫ٝ٤ػ٤ز‬ ‫٧بی‬
‫ٝی‬ ٗ‫اضؾب‬ ٦ْ‫قج‬٦‫د٤ضس‬ ‫چ٢س‬ ٥‫زؾشٖب‬ ٦‫ث‬ ً‫ال‬٤ٞ‫ٝق‬ ‫ؾ٤ییچ‬ .)‫ّ٢س‬ً‫اعال‬ ‫ای‬
‫ٝی‬٦‫الی‬ ‫زض‬ ‫ضا‬ ٥‫زاز‬ ٗ‫ا١شَب‬ ٣ ‫دطزاظـ‬ ٦ّ ‫ق٤ز‬ٗ‫ٝس‬ ٛ٣‫ز‬OSIٛ‫ا١ؼب‬
‫ٝی‬‫ؾ٤ئ‬ .‫ز٧س‬‫یچ‬‫ضا‬ ‫دطزاظـ‬ ‫ثبالسط‬ ‫یب‬ ٛ٤‫ؾ‬ ٦‫الی‬ ‫زض‬ ً‫ال‬٤ٞ‫ٝق‬ ٦ّ ‫٧بیی‬
‫ٝی‬ ٛ‫ا١ؼب‬٥‫ذ٤ا١س‬ ٦‫ؾ‬ ٦‫الی‬ ‫ؾ٤ئیچ‬ ‫یب‬ ٦‫الی‬ ‫چ٢س‬ ‫ؾ٤ئیچ‬ ً‫ال‬٤ٞ‫ٝق‬ ،‫ز٧٢س‬
‫ٝی‬‫س٤ؾظ‬ ،‫اسط١ز‬ ‫ؾ٤ئیچ‬ ٠‫ا٣ٙی‬ .‫ق٤١س‬Kalpanaٗ‫ؾب‬ ‫زض‬1990
.‫اؾز‬ ٥‫قس‬ ‫ٝقطىی‬
‫هسیشیاب‬(Router)
٦ْ‫قج‬ ‫ّبٝذی٤سطی‬ ٥‫زؾشٖب‬)‫ّبٝذی٤سط‬ ِ‫ی‬ ‫(یب‬ ‫ای‬٦ّ ‫اؾز‬٦‫ثؿش‬‫٧بی‬
ٜ٧ ٦‫ث‬ ٦ْ‫قج‬ ِ‫ی‬ ‫ض٣ی‬ ‫ثط‬ ‫ضا‬ ٥‫زاز‬٦‫دی٤ؾش‬،ٟ‫َٝهسقب‬ ٦‫ث‬ ٟ‫ضؾیس‬ ‫ثطای‬
‫ٝی‬ ‫٧سایز‬‫ٝحٚی‬ ٦ْ‫قج‬ ‫چ٢س‬ ‫یب‬ ٣‫ز‬ ٗ‫اسهب‬ ‫ػ٨ز‬ ‫ٝؿیطیبة‬ .‫ّ٢س‬ٜ٧ ٦‫ث‬
‫ٝی‬ ‫ٍطاض‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ٝ٤ضز‬ ٜ٧ ٦‫ث‬ ٓ‫ثعض‬ ٦ْ‫قج‬ ‫ذظ‬ ٠‫چ٢سی‬ ٗ‫اسهب‬ ‫یب‬.‫ٕیطز‬
‫ٝی‬ ‫ٝؿیطیبة‬٘ٞ‫ف‬ .‫ّ٢س‬ ٘‫٣ن‬ ٜ٧ ٦‫ث‬ ‫ضا‬ ٦ْ‫قج‬ ‫ٝرشٚو‬ ‫ا١٤اؿ‬ ‫س٤ا١س‬
‫زض‬ ‫ٝؿیطیبثی‬ٗ‫ٝس‬ ٛ٤‫ؾ‬ ٦‫الی‬OSI‫ٝی‬ ‫ضخ‬.‫ز٧س‬

86. ‫اوری‬‫ن‬‫ف‬‫ع‬‫ج‬‫ر‬‫م‬‫مدل‬
86
‫دوم‬‫فصل‬
‫سشٍیس‬ ‫استاًذاسدّای‬‫هثال‬
(Network Interface Card) NIC
NICٟ‫ظٝب‬ ‫زض‬ ‫اىعاضی‬ ‫ؾرز‬ ‫ف٢بنط‬ ٠‫ٝ٨ٞشطی‬ ‫اظ‬ ‫یْی‬ ،٦ْ‫قج‬ ‫ّبضر‬ ‫یب‬
٥‫دیبز‬.‫اؾز‬ ‫ّبٝذی٤سطی‬ ٦ْ‫قج‬ ِ‫ی‬ ‫ؾبظی‬٦ْ‫قج‬ ‫زض‬ ‫ٝ٤ػ٤ز‬ ‫ّبٝذی٤سط‬ ‫٧ط‬
ِ‫ی‬ ‫اظ‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫١یبظٝ٢س‬ ) ٟ‫ز٧٢سٕب‬ ‫ؾط٣یؽ‬ ٣ ٟ‫ٕیط١سٕب‬ ‫ؾط٣یؽ‬ (
‫ّبضر‬ .‫اؾز‬ ٦ْ‫قج‬ ‫ّبضر‬( ٗ‫ا١شَب‬ ‫ٝحیظ‬ ٣ ‫ّبٝذی٤سط‬ ٠‫ثی‬ ‫اضسجبط‬ ،٦ْ‫قج‬
٘‫ّبث‬ ‫١ؾیط‬‫ٝی‬ ٜ٧‫ىطا‬ ‫ضا‬ ) ‫١٤ضی‬ ‫ىیجط‬ ‫یب‬ ‫ٝؿی‬ ‫٧بی‬.‫١ٞبیس‬
Transceiver
ٗ‫ا١شَب‬ ٦ّٞٚ ٣‫ز‬ ‫سطّیت‬ ‫اظ‬ ٟ‫آ‬ ٛ‫١ب‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫زؾشٖب٧ی‬٥‫ز٧٢س‬
(Transmitter)‫زضیبىز‬ ٣٥‫ّ٢٢س‬(Receiver)٣ ‫اؾز‬ ٥‫قس‬ ٦‫ٕطىش‬
ٗ‫ؾیٖ٢ب‬ ‫زضیبىز‬ ٣ ٗ‫ا١شَب‬ ‫ثطای‬٥‫اؾشيبز‬ ‫ٝ٤ضز‬ ٗ‫زیچیشب‬ ٣ ٓ٤ٙ‫آ١ب‬ ‫٧بی‬
‫ٝی‬ ‫ٍطاض‬.‫ٕیطز‬Transceiver‫یب‬ ٗ‫ؾیٖ٢ب‬ ‫١٤ؿ‬ ِ‫ی‬ ٘‫سجسی‬ ‫ٝؿئ٤ٙیز‬
.‫زاضز‬ ٥‫ثطف٨س‬ ‫ضا‬ ‫زیٖطی‬ ‫١٤ؿ‬ ٦‫ث‬ ‫ّب١ْش٤ض‬
ُ‫دسٍاص‬(Gateway)
،٦ْ‫قج‬ ‫زض‬٥‫زض٣اظ‬‫ٝی‬ ٦‫ٕيش‬ ‫ؾیؿشٞی‬ ٦‫ث‬‫سب‬ ‫زاضز‬ ‫ضا‬ ٟ‫آ‬ ‫س٤ا١بیی‬ ٦ّ ‫ق٤ز‬
٦‫ث‬ ‫ضا‬ ‫اؾز‬ ٥‫قس‬ ٘‫سكْی‬ ‫ٝشيب٣ر‬ ْ٘‫دط٣س‬ ٣‫ز‬ ‫اظ‬ ٦ّ ‫ضا‬ ‫ٝشيب٣ر‬ ٦ْ‫قج‬ ٣‫ز‬
‫دكشیجب١ی‬ ٦ْ‫قج‬ ‫زض‬ ٦ّ ‫دط٣سْٚی‬ ‫١٤ؿ‬ ٦‫ث‬ ٦‫ثؿش‬ .‫ّ٢س‬ ٘‫ٝشه‬ ‫یْسیٖط‬
‫ٝی‬٥‫زض٣اظ‬ ،‫ق٤ز‬‫ٝی‬ٗ‫ٝس‬ ‫اظ‬ ‫ؾغح‬ ‫٧ط‬ ‫زض‬ ‫س٤ا١س‬OSIٛ‫ا١ؼب‬ ‫ضا‬ ‫ذ٤ز‬ ‫ّبض‬
٥‫زض٣اظ‬ ٦ّ ٘‫زٙی‬ ٠‫ای‬ ٦‫ث‬ .‫ز٧س‬ٗ‫ٝس‬ ٦‫الی‬ ٠‫چ٢سی‬ ‫زض‬ ‫ضا‬ ٗ‫ا١شَب‬ ‫فٞٚیبر‬ ‫٧ب‬
OSIٝ ٛ‫ا١ؼب‬‫ی‬‫ٝی‬ ،‫ز٧٢س‬٥‫زض٣اظ‬ ٟ‫س٤ا‬٥‫دیچیس‬ ‫ػعء‬ ‫ضا‬ ‫٧ب‬٥‫زؾشٖب‬ ٠‫سطی‬‫٧ب‬
.‫ثطقٞطز‬ ٦ْ‫قج‬
Integrated Services Digital Network (ISDN)
ISDN‫ؾط٣یؽ‬ ٘ٝ‫قب‬‫ٝی‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫زیؼیشبٙی‬ ‫٧بی‬٦‫ث‬ ‫س٤ا١٢س‬‫ع٤ض‬
‫زاز‬ ،٤‫٣یسئ‬ ٟ‫٧ٞعٝب‬٥‫اؾشب١ساضز٧بی‬ .‫١ٞبی٢س‬ ‫دكشیجب١ی‬ ‫ضا‬ ‫ن٤ر‬ ٣ISDN
‫ٝربثطار‬ ‫اٙٞٚٚی‬ ٠‫ثی‬ ٦‫اسحبزی‬ ‫س٤ؾظ‬(ITU)‫ٝی‬ ‫سقطیو‬‫ذغ٤ط‬ .‫ق٤ز‬
ISDN.‫اؾز‬ ‫ٝقٞ٤ٙی‬ ٠‫سٚي‬ ‫ذغ٤ط‬ ‫٣اٍـ‬ ‫زض‬ISDN‫١٤ؿ‬ ٣‫ز‬ ٘ٝ‫قب‬BRI
٣PRI.‫اؾز‬
Digital Subscriber Line (DSL)
DSL)ُ‫ٝكشط‬ ٗ‫زیؼیشب‬ ‫(ذظ‬‫ى٢ب٣ضی‬ ٦‫زؾش‬ ‫اظ‬ٗ‫ا١شَب‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫٧بیی‬
ٜ‫ؾی‬ ٦ٚ‫٣ؾی‬ ٦‫ث‬ ‫ضا‬ ٥‫زاز‬ ‫اعالفبر‬ ‫ٝربثطاسی‬‫٧بی‬٦ْ‫قج‬ ِ‫ی‬ ‫زض‬ ‫اضسجبعی‬
‫ٝی‬ ٜ٧‫ىطا‬ ‫ٝحٚی‬ ‫سٚي٢ی‬.‫آ٣ضز‬DSL٦‫قبذ‬٦ّ ‫اؾز‬ ‫ى٢ب٣ضی‬ ‫اظ‬ ‫ای‬
‫ٝی‬ ٗ‫ا١شَب‬ ‫ٝحٚی‬ ٠‫سٚي‬ ‫ّبثٚی‬ ٦ْ‫قج‬ ٌ‫عطی‬ ‫اظ‬ ‫ضا‬ ‫اعالفبر‬.‫ز٧س‬DSL
‫ثبظاضیبثی‬ ‫زض‬ .‫ٕطىز‬ ْ٘‫ق‬ ٗ‫زیؼیشب‬ ‫اضسجبعی‬ ٦َٚ‫ح‬ ِ‫ی‬ ‫ثطای‬ ‫اثشسا‬
‫انغالح‬ ‫ضازی٤یی‬ ‫اضسجبعبر‬DSLٗ‫زیؼیشب‬ ُ‫اقشطا‬ ‫ذظ‬ ‫ٝق٢ی‬ ‫ثب‬
ٟ‫١بٝشَبض‬(ADSL)ٗ٣‫ٝشسا‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ٥‫قس‬ ٦‫ق٢بذش‬ ٣ ٜ٨‫ى‬ ٘‫ٍبث‬٠‫سطی‬
‫ى٢ب٣ضی‬ ‫اظ‬ ٥‫اؾشيبز‬ ٥٤‫قی‬DSL.‫اؾز‬
‫فایشٍال‬(Firewall)

87. ‫اوری‬‫ن‬‫ف‬‫ع‬‫ج‬‫ر‬‫م‬‫مدل‬
87
‫دوم‬‫فصل‬
‫سشٍیس‬ ‫استاًذاسدّای‬‫هثال‬
ٜ‫ؾیؿش‬ ٦‫ث‬‫ٝی‬ ً‫اعال‬ ‫٧بیی‬‫ّبٝذی٤سط٧بی‬ ‫یب‬ ‫ذه٤نی‬ ٦ْ‫قج‬ ٦ّ ‫ق٤ز‬
‫زؾشطؾی‬ ،٠‫ٝ٨بػٞی‬ ‫١ي٤ش‬ ٘‫َٝبث‬ ‫زض‬ ‫ضا‬ ‫قرهی‬،‫میطٝؼبظ‬ ‫٧بی‬
ِ‫سطاىی‬‫ٝحبىؾز‬ ‫آ١٨ب‬ ‫اظ‬ ‫ذبضع‬ ‫٧ْطی‬ ‫حٞالر‬ ٣ ‫ٝرطة‬ ‫٧بی‬‫ٝی‬.‫ّ٢س‬
ٗ‫ىبیط٣ا‬‫ٝی‬ ‫٧ب‬٣ ٗ‫ّ٢شط‬ ‫ضا‬ ٦ْ‫قج‬ ‫ذط٣ػی‬ ٣ ‫٣ض٣زی‬ ِ‫سطاىی‬ ‫س٤ا١٢س‬
‫ٝی‬ ‫سقطیو‬ ‫آ١٨ب‬ ‫زض‬ ٦ّ ‫ٍ٤ا١ی٢ی‬ ٦‫ث‬ ٦‫س٤ػ‬ ‫ثب‬ ٣ ٥‫ّطز‬ ‫ٝسیطیز‬٦‫ث‬ ‫ق٤ز‬
٦ٝ‫ثط١ب‬ ‫یب‬ ‫ّبضثط‬٦‫ث‬ ‫زؾشطؾی‬ ٣ ‫ذط٣ع‬ ،‫٣ض٣ز‬ ٥‫اػبظ‬ ‫ذبنی‬ ‫ّبضثطزی‬ ‫٧بی‬
‫زاضز‬ ‫٣ػ٤ز‬ ٗ‫ىبیط٣ا‬ ِ‫ی‬ ‫زض‬ ٦ّ ‫ٍ٤ا١ی٢ی‬ .‫ثس٧٢س‬ ‫ضا‬ ‫ذبل‬ ٜ‫ؾیؿش‬ ِ‫ی‬
‫١ی‬ ‫اؾبؼ‬ ‫ثط‬‫بظٝ٢سی‬‫ٝی‬ ٠‫سقیی‬ ٟ‫ؾبظٝب‬ ِ‫ی‬ ‫اٝ٢یشی‬ ‫٧بی‬ٗ‫ىبیط٣ا‬ .‫ق٤ز‬‫٧ب‬
‫ٝی‬٦‫ث‬ ‫س٤ا١٢س‬ٛ‫١ط‬ ‫ن٤ضر‬‫ؾرز‬ ‫یب‬ ‫اىعاضی‬‫ٍطاض‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ٝ٤ضز‬ ‫اىعاضی‬
‫ٕیط١س‬.
‫ٍیذئَکٌفشاًس‬
( Video Conferencing)
‫سه٤یطی‬ ٣ ‫ن٤سی‬ ٥‫ظ١س‬ ‫اضسجبط‬ ‫ثطٍطاضی‬ ٛ٤٨‫ٝي‬ ٦‫ث‬ ‫٣یسئ٤ّ٢يطا١ؽ‬
.‫اؾز‬ ِ‫١عزی‬ ٣ ‫ز٣ض‬ ‫ػنطاىیبیی‬ ‫ٝرشٚو‬ ‫١َبط‬ ٠‫ثی‬٦‫ث‬‫زیٖط‬ ‫فجبضر‬
ٟ‫ْٝب‬ ‫زض‬ ‫اىطاز‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫ى٢ب٣ضی‬ ‫٣یسئ٤ّ٢يطا١ؽ‬‫ثب‬ ‫ٝرشٚو‬ ‫٧بی‬
‫ٝی‬ ‫ٍبزض‬ ‫ضا‬ ‫ٝرشٚو‬ ٘‫ى٤ان‬‫ضا‬ ‫٧ٞسیٖط‬ ‫سه٤یط‬ ٣ ‫ن٤ر‬ ‫سب‬ ‫ؾبظز‬
٦‫ث‬‫ثب‬ ‫حض٤ضی‬ ‫ػٚؿبر‬ ‫٧ٞب١٢س‬ ٣ ٥‫ّطز‬ ‫زضیبىز‬ ٥‫ظ١س‬ ‫ن٤ضر‬
ٗ‫سجبز‬ ٣ ٦‫زاقش‬ ‫اضسجبط‬ ‫یْسیٖط‬‫ٝی‬ ‫٣یسئ٤ّ٢يطا١ؽ‬ .‫١ٞبی٢س‬ ‫١ؾط‬‫س٤ا١س‬
‫زیٖطی‬ ٥‫اىع٣ز‬ ‫اْٝب١بر‬ ‫ثب‬ُ‫اقشطا‬ ،ُ‫ٝساض‬ ٣ ‫اؾ٢بز‬ ٗ‫سجبز‬ ‫٧ٞب١٢س‬
ُ‫ٝساض‬ ٦‫س٨ی‬ ‫زض‬‫فْؽ‬ ٗ‫اضؾب‬ ،.‫ثبقس‬ ٥‫٧ٞطا‬ ‫١یع‬ ٥‫میط‬ ٣ ‫٧ب‬
ًِ‫پایا‬(Terminal)
٦١‫دبیب‬ .‫اؾز‬ ‫٣یسئ٤ّ٢يطا١ؽ‬ ٦ْ‫قج‬ ‫ضط٣ضی‬ ‫ػعء‬ ‫س٢٨ب‬ ٗ‫سطٝی٢ب‬ ‫یب‬ ٦١‫دبیب‬
‫١یبظ‬ ‫٣یسئ٤ّ٢يطا١ؿی‬ ‫اضسجبط‬ ‫ثطای‬ ‫ّبضثط‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫اػعائی‬ ٛ‫سٞب‬ ٘ٝ‫قب‬
ُ‫ُس‬ّ ٘ٝ‫قب‬ ‫اػعاء‬ ٠‫ای‬ .‫زاضز‬(Codec)‫ّسٕكبیی‬ ٣ ‫ّسٕصاضی‬ ‫ثطای‬
،‫نسا‬ ‫زضیبىز‬ ‫ثطای‬ ٟ٤‫ٝیْط٣ى‬ ،‫سه٤یط‬ ‫زضیبىز‬ ‫ثطای‬ ٠‫ز٣ضثی‬ ،‫اعالفبر‬
٣ ‫نسا‬ ‫درف‬ ‫ثطای‬ ٤ٕ‫ثٚ٢س‬ ،‫سه٤یط‬ ‫١ٞبیف‬ ‫ثطای‬ ‫١ٞبیف‬ ٦‫نيح‬
‫٣ایز‬ ٦‫سرش‬ ٘‫ٝظ‬ ‫زیٖط‬ ‫اذشیبضی‬ ‫اْٝب١بر‬‫زض‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ثطای‬ ٗ‫زیؼیشب‬ ‫ثطز‬
٦ٝ‫ثط١ب‬‫ٝی‬ ‫ز٣ض‬ ٥‫ضا‬ ‫اظ‬ ‫آٝ٤ظـ‬ ‫ّبضثطزی‬ ‫٧بی‬٢‫سطٝی‬ .‫ثبقس‬ٗ‫ب‬‫٧بی‬
ٗ‫سطٝی٢ب‬ ٦‫زؾش‬ ٦‫ؾ‬ ٦‫ث‬ ‫ّبضثطز‬ ٜ‫حؼ‬ ‫١ؾط‬ ‫اظ‬ ‫٣یسئ٤ّ٢يطا١ؽ‬‫٧بی‬
Desktopٗ‫سطٝی٢ب‬ ،‫٧بی‬Set-topٗ‫سطٝی٢ب‬ ٣‫٧بی‬Rollaboutٜ‫سَؿی‬
‫ٝی‬.‫ق٤١س‬
(Multipoint Control Unit) MCU
MCU٦‫١َغ‬ ‫چ٢س‬ ‫ّ٢يطا١ؽ‬ ‫(٣احس‬‫٣یسئ٤ّ٢يطا١ؽ‬ ٦ْ‫قج‬ ‫اظ‬ ‫ػعئی‬ )‫ای‬
ٟ‫٧ٞعٝب‬ ‫اضسجبط‬ ‫ثطٍطاضی‬ ٟ‫اْٝب‬ ٦ّ ‫اؾز‬‫ضا‬ ٦١‫دبیب‬ ٣‫ز‬ ‫اظ‬ ‫ثیف‬ ٠‫ثی‬
‫ٝی‬ ٜ٧‫ىطا‬.‫آ٣ضز‬MCU‫ثرف‬ ٣‫ز‬ ٘ٝ‫قب‬MC(Multipoint
Contoller)٣MP(Multipoint Processor).‫اؾز‬MC٦‫٣ؽیي‬
٣ ‫ّ٢يطا١ؽ‬ ‫ٝسیطیز‬ ٣ ٗ‫ّ٢شط‬MP‫ؾ٤ییچ‬ ٣ ٛ‫ازمب‬ ٦‫٣ؽیي‬ٟ‫ّطز‬
ٟ‫ػطیب‬٦١‫دبیب‬ ‫اظ‬ ٥‫ضؾیس‬ ‫ن٤سی‬ ٣ ‫٣یسئ٤یی‬ ‫٧بی‬.‫زاضز‬ ٥‫ف٨س‬ ٦‫ث‬ ‫ضا‬ ‫٧ب‬
MCU٦‫ث‬‫ػعئ‬ ‫ٝ٢غَی‬ ‫ع٤ض‬٦‫ث‬ ‫ّ٢يطا١ؽ‬ ٤‫٣یسئ‬ ٦ْ‫قج‬ ‫زض‬ ‫ػسا‬ ‫ی‬‫قٞبض‬
‫ٝی‬ٗ‫سطٝی٢ب‬ ِ‫ی‬ ‫زض‬ ٥‫قس‬ ٛ‫ازمب‬ ،‫ىیعیْی‬ ‫١ؾط‬ ‫اظ‬ ‫اؾز‬ ٠ْٞٝ ‫٣ٙی‬ ‫ض٣ز‬
٦١٤ٕ ٠‫ای‬ .‫ثبقس‬MCU‫٧يز‬ ‫سب‬ ٦‫ؾ‬ ٠‫ثی‬ ‫اضسجبط‬ ‫ثطٍطاضی‬ ‫س٤ا١بیی‬ ‫٧ب‬
٦‫ث‬ ٣ ‫٧ؿش٢س‬ ‫زاضا‬ ‫ضا‬ ٦١‫دبیب‬ٟ‫ّبضثطا‬ ‫اّظط‬ ‫١یبظ‬ ‫دبؾرٖ٤ی‬ ٗ٤ٞ‫ٝق‬ ‫ع٤ض‬
‫ٝی‬‫ا‬ ،‫ثیكشط‬ ‫ؽطىیز‬ ٦‫ث‬ ‫١یبظ‬ ‫ن٤ضر‬ ‫زض‬ .‫ثبق٢س‬‫ض٣ـ‬ ‫ظ‬Cascadeٟ‫ّطز‬
MCU‫اظ‬ ‫یب‬ ٣ ‫٧ب‬MCU‫ٝی‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ذبضػی‬ ‫٧بی‬.‫ق٤ز‬
‫ُذک‬‫ک‬(Codec)
،٠‫ز٣ضثی‬ ٘‫(ٝظ‬ ‫سؼ٨یعار‬ ٦‫ّٚی‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫٣یسئ٤ّ٢يطا١ؽ‬ ٦١‫دبیب‬ ‫انٚی‬ ‫ٝنع‬

88. ‫اوری‬‫ن‬‫ف‬‫ع‬‫ج‬‫ر‬‫م‬‫مدل‬
88
‫دوم‬‫فصل‬
‫سشٍیس‬ ‫استاًذاسدّای‬‫هثال‬
‫ٝی‬ ٘‫ٝشه‬ ٟ‫آ‬ ٦‫ث‬ )‫ػب١جی‬ ‫سؼ٨یعار‬ ٣ ‫١ٞبیكٖط‬ ، ٟ٤‫ٝیْط٣ى‬٣ ‫ق٤١س‬
٥‫ف٨س‬٥‫ىكطز‬ ٣ ‫ّبض‬ ‫انٚی‬ ‫ٝؿئ٤ٙیز‬ ‫زاض‬٦‫ثؿش‬ ‫ثبظٕكبیی‬ ٣ ‫ؾبظی‬‫٧بی‬
٦١‫دبیب‬ ‫زض‬ .‫ثبقس‬ ‫ٝی‬ ‫اعالفبسی‬‫ؾرز‬ ‫٧بی‬ٟ‫٧ٞب‬ ‫ثرف‬ ٠‫ای‬ ‫اىعاضی‬
٦‫ٍغق‬‫ٝی‬ ٘‫ٝشه‬ ٟ‫آ‬ ٦‫ث‬ ‫سؼ٨یعار‬ ٦‫ّٚی‬ ِ٘‫ّبث‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫ای‬‫زض‬ ٣ ‫ٕطزز‬
٦١‫دبیب‬ٛ‫١ط‬ ‫٧بی‬٦‫ث‬ ‫ّبٝذی٤سط‬ ،‫اىعاضی‬ٛ‫١ط‬ ٥٣‫فال‬‫١َف‬ ‫٣یسی٤ّ٢يطا١ؽ‬ ِ‫ض‬‫اىعا‬
ُ‫ُس‬ّ.‫زاضز‬ ‫ضا‬
H.320
‫اؾشب١ساضز٧بی‬ ‫اظ‬ITU٦١‫دبیب‬ ‫ثطای‬‫اظ‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫ّ٢يطا١ؽ‬ ٤‫٣یسئ‬ ‫٧بی‬
٠‫سٚي‬ ‫ذغ٤ط‬ISDN٦ْ‫قج‬ ‫یب‬( ‫٧بی‬Leased SCN‫ٝی‬ ٥‫اؾشيبز‬ ).‫ّ٢س‬
ٗ‫ؾب‬ ‫زض‬ ‫اؾشب١ساضز‬ ٠‫ای‬1990٣‫ض٣ثط‬ ٟ‫ىطا٣ا‬ ‫اؾشَجبٙی‬ ‫ثب‬ ٣ ‫ٕطزیس‬ ٠‫سس٣ی‬
‫اؾشب١ساضز‬ ٠‫سس٣ی‬ ‫ثب‬ .‫قس‬H.323ٗ‫ؾب‬ ‫زض‬1996٦ْ‫قج‬ ٦‫س٤ؾق‬ ٣‫٧بی‬
،‫ّبٝذی٤سطی‬H.320‫ا‬ ٠‫ای‬ ٦‫ث‬ ‫ضا‬ ‫ذ٤ز‬ ‫ػبی‬٣ ‫١ٞ٤ز‬ ‫٣ٕصاض‬ ‫ػسیس‬ ‫ؾشب١ساضز‬
.‫ٕطىز‬ ‫ٍطاض‬ ‫ٝحج٤ثیز‬ ‫١ؾط‬ ‫اظ‬ ٛ٣‫ز‬ ٥‫ػبیٖب‬ ‫زض‬
H.323
‫ٝه٤ة‬ ‫اؾشب١ساضز‬ITU٦١‫دبیب‬ ‫ثطای‬٦ْ‫قج‬ ‫زض‬ ‫ّ٢يطا١ؽ‬ ٤‫٣یسئ‬ ‫٧بی‬‫٧بی‬
( ‫دبّشی‬PBN٦ْ‫قج‬ ٦ٚٞ‫ػ‬ ‫اظ‬ )‫ثط‬ ‫ٝجش٢ی‬ ‫ّبٝذی٤سطی‬ ‫٧بی‬TCP/IP٣
ٗ‫ؾب‬ ‫زض‬ ‫١رؿز‬ ‫اؾشب١ساضز‬ ٠‫ای‬ .‫اؾز‬ ‫ای٢شط١ز‬ ٦ْ‫قج‬1996‫سه٤یت‬
٥‫٣یػ‬ ٥‫ػبیٖب‬ ٦‫ث‬ ‫س٤ا١ؿز‬ ‫ّ٤سب٧ی‬ ‫ٝسر‬ ‫زض‬ ٣ ‫ٕطزیس‬‫ثبظاض‬ ‫زض‬ ‫ای‬
.‫یبثس‬ ‫زؾز‬ ‫٣یسئ٤ّ٢يطا١ؽ‬
‫ًشم‬ ‫هٌْذسی‬‫افضاس‬(Software Engineering)
ٛ‫١ط‬ ‫ٝ٨٢سؾی‬‫ى٢ب٣ضی‬ ‫اىعاض‬ٜ‫ؾیؿش‬ ‫ؾبذز‬ ٦‫ث‬ ‫ٝطث٤ط‬ ٦ّ ‫ضا‬ ‫٧بیی‬ٛ‫١ط‬ ‫٧بی‬‫ٝی‬ ‫اىعاضی‬‫د‬ ‫ق٤ز‬‫ٝی‬ ‫٤قف‬٠‫٧ٞچ٢ی‬ .‫ز٧س‬
٦‫١ؿر‬ ٣ ‫ٝسٙؿبظی‬ ،‫سؿز‬ ٟ٤‫٧ٞچ‬ ‫ٝسیطیشی‬ ‫ٝ٤اضز‬ ‫اظ‬ ٦ّ ‫ى٢ی‬ ‫ضا٧ْبض٧بی‬‫ٝی‬ ‫دكشیجب١ی‬ ‫ث٢سی‬‫ٝ٨٢سؾی‬ ٦َ‫عج‬ ‫زض‬ ‫ّ٢٢س‬
ٛ‫١ط‬‫ٝی‬ ‫ٍطاض‬ ‫اىعاض‬ٛ‫١ط‬ ‫ٝ٨٢سؾی‬ .‫ٕیط١س‬‫ٝقٞبضی‬ ٦‫ث‬ ‫ى٢ب٣ضی‬ ‫ٝطػـ‬ ٗ‫ٝس‬ ‫زض‬ ‫اىعاض‬٦‫ٝؤٙي‬ ‫ى٢ی‬ ‫٧بی‬‫ٝی‬ ‫ٝطث٤ط‬ ‫٧ب‬٣ ‫ق٤ز‬
‫١ٞی‬ ٘ٝ‫قب‬ ‫ضا‬ ‫ٝ٨٢سؾی‬ ‫ىطای٢س٧بی‬.‫ق٤ز‬
ٍ‫جذ‬‫ل‬2-17‫هثال‬‫فٌاٍسی‬ ‫اص‬ ‫ّایی‬ِ‫ت‬ ‫قاتل‬ ‫ّای‬‫ًشم‬ ‫هٌْذسی‬ ‫دس‬ ‫کاسگیشی‬‫افضاس‬
‫سشٍیس‬ ‫استاًذاسدّای‬‫هثال‬
‫هذلساصی‬
(Modeling)
‫ٝ٤ػ٤زیز‬ ‫١ٞبیف‬ ‫ىطای٢س‬ ‫اظ‬ ‫ٝسٙؿبظی‬٥‫زاز‬ ،‫٧ب‬ٌ‫ٝ٢غ‬ ،‫٧ب‬
‫ّؿت‬‫ٍبثٚیز‬ ٣ ‫٣ّبض‬‫ٝ٨٢سؾی‬ ٦‫ث‬ ِّٞ ‫ثطای‬ ‫٧ب‬ٛ‫١ط‬‫اىعاض‬
‫ٝی‬ ‫دكشیجب١ی‬.‫ّ٢س‬
ِ‫یکپاسچ‬ ‫هذلساصی‬ ‫صتاى‬(Unified Modeling Language (UML))
UML٦ٞ٧ ‫ٝسٙؿبظی‬ ٟ‫ظثب‬ٛ‫١ط‬ ‫ٝ٨٢سؾی‬ ٦٢‫ظٝی‬ ‫زض‬ ‫اؾشب١ساضز‬ ٥‫ٝ٢ؾ٤ض‬‫اىعاض‬
٥٣‫ٕط‬ ‫س٤ؾظ‬ ٦ّ ‫اؾز‬OMG‫اظ‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ثب‬ .‫اؾز‬ ٥‫قس‬ ‫ایؼبز‬UML
‫ٝی‬٦ٝ‫ثط١ب‬ ٦١٤ٕ ‫٧ط‬ ً‫ب‬‫سَطیج‬ ٟ‫س٤ا‬‫ّبضثطزی‬‫٧ط‬ ‫ض٣ی‬ ‫ثط‬ ‫اؾز‬ ٠ْٞٝ ٦ّ
‫ؾرز‬ ‫اظ‬ ‫سطّیجی‬٦ٝ‫ثط١ب‬ ٟ‫ظثب‬ ،٘ٝ‫فب‬ ٜ‫ؾیؿش‬ ،‫اىعاض‬‫اػطا‬ ٦ْ‫قج‬ ٣ ‫ؾبظی‬
‫قئ‬ ٜ‫ٝيب٧ی‬ ٦‫دبی‬ ‫ثط‬ ‫عطاحی‬ .‫١ٞ٤ز‬ ‫ٝسٙؿبظی‬ ‫ضا‬ ‫ق٤ز‬‫ٕطایی‬UML‫ؾجت‬

89. ‫اوری‬‫ن‬‫ف‬‫ع‬‫ج‬‫ر‬‫م‬‫مدل‬
89
‫دوم‬‫فصل‬
‫سشٍیس‬ ‫استاًذاسدّای‬‫هثال‬
‫ٝی‬‫ٝحیظ‬ ‫ثب‬ ً‫ب‬‫شاس‬ ٦ّ ‫ق٤ز‬ٟ‫ظثب‬ ٣ ‫٧ب‬٦ٝ‫ثط١ب‬ ‫٧بی‬‫قئ‬ ‫ؾبظی‬‫ؾبظٕبضی‬ ‫ٕطا‬
‫ٝی‬ ٦‫إطچ‬ ،‫ثبقس‬ ٦‫زاقش‬ ٘ٝ‫ّب‬‫ٝسٙؿبظ‬ ‫ثطای‬ ٟ‫آ‬ ‫اظ‬ ٟ‫س٤ا‬٦ٝ‫ثط١ب‬ ‫ی‬‫میط‬ ‫٧بی‬
‫قئ‬.‫١ٞ٤ز‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫١یع‬ ‫ٕطا‬‫اثعاض٧بی‬ ‫اظ‬ ‫سقسازی‬UML:‫اظ‬ ‫فجبضس٢س‬
 ArgoUML
 Astah
 ATL
 Borland Together
 BOUML
 CaseComplete
 ConceptDraw PRO
 Creately for UML
 Dia
 Eclipse UML2 Tools
 Edraw Max
 Enterprise Architect
 Gliffy
 Lucidchart
 MagicDraw
 Microsoft Visio
 Modelio
 MyEclipse
 NClass
 NetBeans
 objectiF
 Open ModelSphere
 Papyrus
 PlantUML
 Poseidon for UML
 PowerDesigner
 Prosa UML Modeller
 Rational Rhapsody
 Rational Rose XDE
 Rational Software Architect
 Rational Software Modeler
 Rational System Architect
 RISE
 Real Time Developer Studio
 Software Ideas Modeler
 StarUML
 Umbrello UML Modeller
 UML Designer
 UMLet
 UModel
 Visual Paradigm for UML
 yEd
Computer Aided Software Engineering (CASE)
CASEٛ‫١ط‬ ‫(ٝ٨٢سؾی‬٥‫ٕؿشط‬ )‫ّبٝذی٤سط‬ ِّٞ ٦‫ث‬ ‫اىعاض‬‫اظ‬ ‫٣ؾیـ‬ ‫ای‬
ٛ‫١ط‬٥‫دیبز‬ ٣ ‫عطاحی‬ ‫ثطای‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ٝ٤ضز‬ ‫اثعاض٧بی‬ ٣ ‫اىعاض٧ب‬‫ؾبظی‬

90. ‫اوری‬‫ن‬‫ف‬‫ع‬‫ج‬‫ر‬‫م‬‫مدل‬
90
‫دوم‬‫فصل‬
‫سشٍیس‬ ‫استاًذاسدّای‬‫هثال‬
٦ٝ‫ثط١ب‬‫اثعاض٧بی‬ .‫اؾز‬ ‫ّبضثطزی‬ ‫٧بی‬CASE٦‫ث‬ ‫عطاحی‬ ‫اثعاض٧بی‬ ٦‫ٝكبث‬
‫ّبٝذی٤سط‬ ِّٞ(CAD)ٛ‫١ط‬ ٦‫س٤ؾق‬ ‫ثطای‬ ‫اثعاض٧ب‬ ٠‫ای‬ .‫٧ؿش٢س‬‫ثب‬ ‫اىعاض‬
ٟ٣‫ثس‬ ،‫ثبال‬ ‫ّیيیز‬‫ٝی‬ ٥‫ثطز‬ ‫ّبض‬ ٦‫ث‬ ‫١ٖ٨ساضی‬ ٘‫ٍبث‬ ٣ ‫١َم‬٠‫ای‬ .‫ق٤١س‬
ٛ‫١ط‬ ‫اثعاض٧بی‬‫ض٣ـ‬ ‫ثب‬ ‫امٚت‬ ‫اىعاضی‬ٜ‫ؾیؿش‬ ٦‫س٤ؾق‬ ‫٧بی‬‫اعالفبسی‬ ‫٧بی‬‫ثب‬
ٛ‫١ط‬ ٦‫س٤ؾق‬ ‫ىطای٢س‬ ‫زض‬ ٦ّ ‫ذ٤زّبض‬ ‫اثعاض٧بی‬ ِّٞ‫اىعاض‬‫ٝی‬‫ٝ٤ضز‬ ‫س٤ا١٢س‬
‫ٝی‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ثٖیط١س‬ ‫ٍطاض‬ ٥‫اؾشيبز‬‫ٝب١٢س‬ ‫اثعاض٧بیی‬ ‫٣اٍـ‬ ‫زض‬ .‫ق٤١س‬CASE
ٟ‫ٝ٨٢سؾب‬ ٦‫ث‬ ِّٞ ‫ػ٨ز‬ٛ‫١ط‬ٛ‫١ط‬ ‫حیبر‬ ٦‫چطذ‬ ٗ٤‫ع‬ ‫زض‬ ‫اىعاض‬‫ایؼبز‬ ‫اىعاض‬
٥‫قس‬٦ٝ‫ثط١ب‬ ،‫عطاحی‬ ،٘‫سحٚی‬ ٦‫ث‬ ‫سب‬ ‫ا١س‬٣ ‫١ٖ٨ساضی‬ ،‫سؿز‬ ٣ ٟ٤ٝ‫آظ‬ ،‫ؾبظی‬
ٛ‫١ط‬ ٥‫میط‬‫اثعاض٧بی‬ ‫اظ‬ ‫ثطذی‬ .‫ّ٢٢س‬ ِّٞ ‫اىعاض‬CASE:‫اظ‬ ‫فجبضس٢س‬
 Artiso Visual
 DB-MAIN
 iGrafx FlowCharter
 MetaEdit+
 Microsoft Visio
 OmniGraffle
 Rational Rose
 SmartDraw
 ArgoUML
 Visible Analyst
(Business Process Model & Notation) BPMN
٦‫ٝؼٞ٤ف‬٦١‫١كب‬ ،ٜ‫فالئ‬ ‫اظ‬ ‫ای‬٥٤‫قی‬ ٣ ‫٧ب‬ٗ‫ٝس‬ ‫ثطای‬ ‫اؾشب١ساضز‬ ‫ای‬‫ؾبظی‬
‫ّؿت‬ ‫ىطای٢س٧بی‬٣‫اثعاض‬ ‫اظ‬ ‫یْی‬ ٣ ‫اؾز‬ ‫ّبض‬‫ٝسیطیز‬ ‫زض‬ ‫انٚی‬ ‫٧بی‬
‫ّؿت‬ ‫ىطای٢س٧بی‬٣‫ٝی‬ ‫ٝحؿ٤ة‬ ‫ّبض‬٦‫١ؿر‬ .‫ق٤ز‬BPMN 2.0ٗ‫ؾب‬ ‫زض‬
2011٥٣‫ٕط‬ ‫س٤ؾظ‬OMG‫اثعاض٧بی‬ ‫اظ‬ ‫ثطذی‬ .‫اؾز‬ ٥‫قس‬ ٦‫اضائ‬BPMN
:‫اظ‬ ‫فجبضس٢س‬
 ABACUS
 Activiti Modeler
 ActiveVOS
 ADONIS (software)
 Agiles BPMS & ECM
 Altova UModel
 ARCWAY Cockpit
 ARIS Express
 AuraPortal
 Axon.ivy Designer
 BeePMN
 Bizagi BPM Suite
 Bizagi Process Modeler
 BiZZdesign Architect
 BPMN Visio Modeler
 BPMN Web Modeler
 Bonita BPM
 Borland Together
 bpmn.io
 Camunda Modeler

91. ‫اوری‬‫ن‬‫ف‬‫ع‬‫ج‬‫ر‬‫م‬‫مدل‬
91
‫دوم‬‫فصل‬
‫سشٍیس‬ ‫استاًذاسدّای‬‫هثال‬
 Cubetto
 Cubetto Toolset
 Eclipse BPMN2 Modeler
 jBPMN
 Edraw Max
 Enterprise Architect
 Genexus WorkFlow
 GenMyModel
 Yaoqiang BPMN Editor
 HP Process Automation
 IBM BlueWorks Live
 IBM Process Designer
 IBM Rational System Architect
 iGrafx Flowcharter, iGrafx Process
 inspire smart process Modeller
 Imixs-BPMN
 Innovator for Business Analysts
 IYOPRO
 jBPM
 Logizian
 LucidChart
 MagicDraw
 ModelFoundry
 myInvenio
 iServer
 Pegasystems
 process4.biz BPM
 Microsoft Visio
 Modelio
 OmniGraffle
 Papyrus
 ProcessCraft
 ProcessMaker
 Process Modeler for Microsoft Visio
 QPR ProcessDesigner
 QUAM
 RunaWFE
 SemTalk
 Signavio Process Editor
 Software Ideas Modeler
 Stages
 SYDLE SEED Community
 TIBCO ActiveMatrix
 Triaster
 Visible Analyst
 W4 BPMN+
 W4 Web Modeler
 yEd
 Intellileap Solutions
(Business Process Execution Language) BPEL

92. ‫اوری‬‫ن‬‫ف‬‫ع‬‫ج‬‫ر‬‫م‬‫مدل‬
92
‫دوم‬‫فصل‬
‫سشٍیس‬ ‫استاًذاسدّای‬‫هثال‬
ٟ‫ظثب‬(Web Services BPEL) WS-BPEL٦‫ث‬ ً‫ب‬ٝ٤ٞ‫ف‬ ٦ّٟ‫ف٢٤ا‬BPEL
‫ٝی‬ ٦‫ق٢بذش‬‫ّؿت‬ ‫ىطای٢س٧بی‬ ‫اػطای‬ ٟ‫ظثب‬ ،‫ق٤ز‬٣‫ػ٨ز‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫ّبض‬
‫ّ٢ف‬ ‫س٤نیو‬‫ّؿت‬ ‫ىطای٢س٧بی‬ ‫زض‬ ‫٧ب‬٣‫٣ة‬ ‫اظ‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ثب‬ ‫ّبض‬‫ؾط٣یؽ‬‫٧ب‬
‫ٝی‬ ‫ٍطاض‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ٝ٤ضز‬٦‫ث‬ .‫ٕیطز‬‫زض‬ ‫ىطای٢س٧ب‬ ‫اعالفبر‬ ‫زیٖط‬ ‫فجبضر‬BPEL
‫٣ة‬ ‫٣اؾظ‬ ‫اظ‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ثب‬‫ؾط٣یؽ‬‫٣اضز‬ ٣ ‫نبزض‬ ‫٧ب‬‫ٝی‬ٟ‫ظثب‬ .‫ٕطزز‬BPEL
‫اؾشب١سا‬٦‫ؾبذشیبىش‬ ‫اعالفبسی‬ ‫اؾشب١ساضز٧بی‬ ‫دیكجطز‬ ٟ‫ؾبظٝب‬ ‫ضز‬(OASIS)
‫ثط‬ ‫ٝجش٢ی‬ ٣ ٥‫ث٤ز‬XML‫ّؿت‬ ‫ىطای٢س٧بی‬ ‫ٝسیطیز‬ ٜ‫ؾیؿش‬ ٦ّ ‫اؾز‬٣‫ّبض‬
‫ٝی‬‫ّ٢س‬ ‫اػطا‬ ‫ضا‬ ‫ىطای٢س٧ب‬ ٟ‫آ‬ ‫ثب‬ ‫س٤ا١س‬.‫٧ٞ٢٤اؾبظی‬ ‫زض‬ ‫اؾشب١ساضز‬ ٠‫ای‬
‫ؾط٣یؽ‬‫٣ة‬ ‫٧بی‬(Web Service Orchestration(WSO))٦‫ث‬‫ّبض‬
‫ٝی‬‫اثعاض٧بی‬ ‫اظ‬ ‫سقسازی‬ .‫ض٣ز‬BPEL:‫اظ‬ ‫فجبضس٢س‬
 ExpressBPEL
 ActiveVOS
 Apache ODE
 BizTalk Server
 iBolt Server
 Open ESB
 Oracle BPEL Process Manager
 OW2 Orchestra
 Parasoft BPEL Maestro
 Petals BPEL Engine
 SAP Exchange Infrastructure
 Virtuoso Universal Server
 WebSphere Process Server
‫هَجَدیت‬ ‫هذل‬-‫استثاط‬Relationship(ER))-(Entity
ٗ‫ٝس‬ERٗ‫ؾب‬ ‫زض‬1976‫ازضاّی‬ ٗ‫ٝس‬ ِ‫ی‬ ٗ‫ٝس‬ ٠‫ای‬ .‫اؾز‬ ٥‫قس‬ ‫عطاحی‬
٦‫ث‬ ‫ضا‬ ‫٣اٍقی‬ ‫ز١یبی‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ٥‫زاز‬‫ٝ٤ػ٤زیز‬ ‫ن٤ضر‬‫٣اثؿشٖی‬ ٣ ‫٧ب‬‫٧بی‬
‫ٝی‬ ‫١ٞبیف‬ ‫آ١٨ب‬ ٠‫ثی‬ٗ‫ٝس‬ ‫زض‬ .‫ز٧س‬ER٥‫دبیٖب‬ ‫ؾبذشبض‬٦‫ث‬ ٥‫زاز‬‫ن٤ضر‬ِ‫ی‬
‫ٝی‬ ٥‫ّكیس‬ ‫سه٤یط‬ ٦‫ث‬ ٛ‫زیبٕطا‬‫ٝ٤ػ٤زیز‬ ‫ٝ٢غَی‬ ‫اضسجبط‬ ٦ّ ‫ق٤ز‬‫ضا‬ ‫٧ب‬
٦‫ث‬‫ٝی‬ ‫١ٞبیف‬ ‫سطؾیٞی‬ ‫١ٞ٤زاض‬ ِ‫ی‬ ‫ن٤ضر‬ٗ‫ٝس‬ .‫ز٧س‬ER٦‫ث‬ٟ‫ف٢٤ا‬
٥‫دبیٖب‬ ‫عطاحی‬ ‫ثطای‬ ‫اثعاضی‬‫ذ٤ثی‬ ‫ثؿیبض‬ ِّٞ ٣ ‫اؾز‬ ٌ‫ٝ٤ى‬ ‫ثؿیبض‬ ٥‫زاز‬
٥‫دیبز‬ ،‫عطاحی‬ ‫ثطای‬٦٢‫ث٨ی‬ ،‫ؾبظی‬ٗ‫اقْب‬ ٣ ‫ؾبظی‬٦ٝ‫ثط١ب‬ ‫ظزایی‬‫٧بی‬
٥‫دبیٖب‬.‫اؾز‬ ٥‫زاز‬ٗ‫ٝس‬ ‫اثعاض٧بی‬ ‫اظ‬ ‫ثطذی‬ER:‫اظ‬ ‫فجبضس٢س‬
 Avolution
 ConceptDraw PRO
 Creately
 Edraw Max
 ER/Studio
 ERwin
 MagicDraw
 ModelRight
 Navicat Data Modeler
 OmniGraffle
 Oracle Designer

93. ‫اوری‬‫ن‬‫ف‬‫ع‬‫ج‬‫ر‬‫م‬‫مدل‬
93
‫دوم‬‫فصل‬
‫سشٍیس‬ ‫استاًذاسدّای‬‫هثال‬
 PowerDesigner
 Prosa Structured Analysis Tool
 Rational Rose
 Software Ideas Modeler
 Sparx Enterprise Architect
 SQLyog
 System Architect
 Toad Data Modeler
 Visual Paradigm
 yEd
ِ‫یکپاسچ‬ ِ‫تَسؼ‬ ‫هحیظ‬
(Integrated Development Environment (IDE))
٦‫یْذبضچ‬ ٦‫س٤ؾق‬ ‫ٝحیظ‬(IDE)ٛ‫١ط‬ ‫ّبضثطز‬ ِ‫ی‬٦ّ ‫اؾز‬ ‫اىعاضی‬
٦ٝ‫ثط١ب‬ ‫ثطای‬ ‫ضا‬ ‫ػبٝقی‬ ‫سؿ٨یالر‬٦‫س٤ؾق‬ ‫ػ٨ز‬ ‫ّبٝذی٤سطی‬ ٟ‫ؾبظا‬
ٛ‫١ط‬‫ٝی‬ ٜ٧‫ىطا‬ ‫اىعاض٧ب‬‫اظ‬ ‫ظیبزی‬ ‫ٍؿٞز‬ ‫یب‬ ٦ٞ٧ ‫ٝحیظ‬ ٠‫ای‬ .‫ّ٢س‬
ٟ‫ظثب‬ ‫سحز‬ ‫ضا‬ ٦ٝ‫ثط١ب‬ ِ‫ی‬ ‫ؾبذز‬ ‫ثطای‬ ‫١یبظ‬ ‫ٝ٤ضز‬ ‫اقیبء‬
٦ٝ‫ثط١ب‬٦ٝ‫ثط١ب‬ ِ‫ی‬ ‫س٤ٙیس‬ ٘‫ٝطاح‬ ٣ ‫اؾز‬ ‫زاضا‬ ‫ذبل‬ ‫ؾبظی‬
ٛ‫١ط‬٥‫ؾبز‬ ‫ضا‬ ‫اىعاضی‬‫ؾطیـ‬ ٣ ‫سط‬‫ٝی‬ ‫سط‬‫ٝحیظ‬ ‫اظ‬ ‫ثقضی‬ .‫ّ٢س‬‫٧بی‬
IDEٛ‫١ط‬ ٦‫س٤ؾق‬ ٘‫ٝطاح‬ ‫زض‬ ‫ضا‬ ‫ظیبزی‬ ‫سؿ٨یالر‬‫ٝب١٢س‬ ‫اىعاض‬
٥‫دیبز‬ ،‫عطاحی‬ٗ‫اقْب‬ ،‫سؿز‬ ،‫ؾبظی‬ٜ٧‫ىطا‬ ‫ٕؿشطـ‬ ٣ ‫ظزایی‬
‫ٝی‬ٟ‫ظثب‬ ‫ثیكشط‬ ‫ثطای‬ .‫ّ٢٢س‬٦ٝ‫ثط١ب‬ ‫٧بی‬٣ ٟ‫ضایٖب‬ ‫ا١٤اؿ‬ ‫ؾبظی‬
‫ٝحیظ‬ ‫اظ‬ ‫سؼبضی‬‫٧بی‬IDE.‫اؾز‬ ٥‫قس‬ ٦‫اضائ‬
‫هحیظ‬ِ‫یکپاسچ‬ ِ‫تَسؼ‬ ‫ّای‬‫صتاى‬ ‫تشای‬Java
‫ٝحیظ‬ ‫اظ‬ ‫ثطذی‬٦‫یْذبضچ‬ ٦‫س٤ؾق‬ ‫٧بی‬ٟ‫ظثب‬ ‫ثطای‬Java:‫اظ‬ ‫فجبضس٢س‬
 Anjuta
 BlueJ
 DrJava
 Eclipse JDT IBM
 Geany
 Greenfoot
 IntelliJ IDEA
 JBuilder
 JCreator
 JDeveloper
 jGRASP
 KDevelop
 MyEclipse
 NetBeans
 Rational Application Developer
 Servoy
 Understand
 Xcode (Apple)
‫هحیظ‬‫تشای‬ ِ‫یکپاسچ‬ ِ‫تَسؼ‬ ‫ّای‬‫صتاى‬C/C++
‫ٝحیظ‬ ‫اظ‬ ‫ثطذی‬٦‫یْذبضچ‬ ٦‫س٤ؾق‬ ‫٧بی‬ٟ‫ظثب‬ ‫ثطای‬C/C++:‫اظ‬ ‫فجبضس٢س‬
 Anjuta
 AppCode (IntelliJ IDEA)
 C++Builder
 Code::Blocks
 CodeLite
 Dev-C++
 Eclipse CDT
 Geany
 GNAT Programming Studio
 JetBrains CLion
 KDevelop
 LabWindows/CVI
 LccWin32
 Microsoft Visual Studio
 Microsoft Visual Studio Express

94. ‫اوری‬‫ن‬‫ف‬‫ع‬‫ج‬‫ر‬‫م‬‫مدل‬
94
‫دوم‬‫فصل‬
‫سشٍیس‬ ‫استاًذاسدّای‬‫هثال‬
 MonoDevelop
 NetBeans C/C++ pack
 OpenWatcom
 Oracle Solaris Studio (formerly Sun Studio)
 Pelles C
 Philasmicos Entwickler Studio
 Qt Creator
 Rational Software Architect (Eclipse IBM)
 Ultimate++ TheIDE
 Understand
 Xcode (Apple)
‫هحیظ‬‫صتاى‬ ‫تشای‬ ِ‫یکپاسچ‬ ِ‫تَسؼ‬ ‫ّای‬C#
‫ٝحیظ‬ ‫اظ‬ ‫ثطذی‬٦‫یْذبضچ‬ ٦‫س٤ؾق‬ ‫٧بی‬ٟ‫ظثب‬ ‫ثطای‬C#:‫اظ‬ ‫فجبضس٢س‬
 Microsoft Visual Studio
 MonoDevelop
 SharpDevelop
 Understand
‫هحیظ‬‫تشای‬ ِ‫یکپاسچ‬ ِ‫تَسؼ‬ ‫ّای‬JavaScript
‫اظ‬ ‫ثطذی‬‫ٝحیظ‬٦‫یْذبضچ‬ ٦‫س٤ؾق‬ ‫٧بی‬‫ثطای‬JavaScript:‫اظ‬ ‫فجبضس٢س‬
 Anjuta
 Brackets
 Aptana Studio
 Codeanywhere
 CodeLite
 Eclipse Web Tools
 Komodo IDE / Edit
 NetBeans
 Nodeclipse NTS
 NuSphere PhpED
 Oracle JDeveloper
 Servoy
 Visual Studio
 WebStorm
‫هحیظ‬‫تشای‬ ِ‫یکپاسچ‬ ِ‫تَسؼ‬ ‫ّای‬PHP
‫ٝحیظ‬ ‫اظ‬ ‫ثطذی‬٦‫یْذبضچ‬ ٦‫س٤ؾق‬ ‫٧بی‬‫ثطای‬PHP:‫اظ‬ ‫فجبضس٢س‬
 Adobe Dreamweaver
 Aptana Studio
 CodeLite
 Codelobster
 Eclipse PDT
 Geany
 HTML-Kit
 KDevelop
 Komodo IDE / Edit
 NetBeans
 PHPEclipse (Eclipse)
 PhpED Professional

95. ‫اوری‬‫ن‬‫ف‬‫ع‬‫ج‬‫ر‬‫م‬‫مدل‬
95
‫دوم‬‫فصل‬
‫سشٍیس‬ ‫استاًذاسدّای‬‫هثال‬
 PHPEdit
 PhpStorm (IntelliJ IDEA)
 Quanta Plus
 RadPHP (formerly Delphi for PHP)
 Zend Studio
‫هحیظ‬‫تشای‬ ِ‫یکپاسچ‬ ِ‫تَسؼ‬ ‫ّای‬Python
‫ٝحیظ‬ ‫اظ‬ ‫ثطذی‬٦‫یْذبضچ‬ ٦‫س٤ؾق‬ ‫٧بی‬‫ثطای‬Python:‫اظ‬ ‫فجبضس٢س‬
 Anjuta
 eric
 Geany
 IDLE
 IntelliJ IDEA
 Koding
 Komodo IDE
 KDevelop
 MonoDevelop
 nbPython (plug-in for NetBeans
 Ninja-IDE
 PIDA
 PyCharm
 PyDev (plug-in for Eclipse and Aptana)
 PyScripter
 Python Tools for Visual Studio
 PythonAnywhere
 Pyzo
 SourceLair
 Spyder
 Stani's Python Editor
 Understand
 Thonny
 Wing IDE
‫تست‬ ‫هذیشیت‬
(Test Management)
٦‫یْذبضچ‬ ‫اظ‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫ى٢ب٣ضی‬‫ىقبٙیز‬ ٦‫ّٚی‬ ٟ‫ّطز‬‫سؿز‬ ‫١شبیغ‬ ٣ ‫٧ب‬
‫ٝی‬ ‫دكشیجب١ی‬‫ىقبٙیز‬ .‫ّ٢س‬٦ٝ‫ثط١ب‬ ٘ٝ‫قب‬ ‫سؿز‬ ‫ٝسیطیز‬ ‫٧بی‬‫ضیعی‬
،‫سؿز‬ ‫اػطای‬ ،)‫سؿز‬ ‫(ٝ٤ضز٧بی‬ ‫سؿز‬ ‫عطاحی‬ ،‫سؿز‬
‫ٕعاضـ‬٦‫س٤ؾق‬ ٣ ‫ّس٧ب‬ ‫د٤قف‬ ،‫سؿز‬ ‫ز٧ی‬‫اّشكبىی‬ ‫٧بی‬
‫ٝی‬‫ٝی‬ ‫ضا‬ ‫ظیط‬ ‫ّٚی‬ ‫ض٣یْطز‬ ٣‫ز‬ .‫ق٤ز‬ٛ‫١ط‬ ‫سؿز‬ ‫ثطای‬ ٟ‫س٤ا‬‫اىعاض‬‫زض‬
:‫ٕطىز‬ ‫١ؾط‬
ِ‫جؼث‬ ‫تست‬ُ‫سیا‬(Blackbox Testing)
،‫ض٣یْطز‬ ٠‫ای‬ ‫زض‬ٜ‫ْٝب١یؿ‬ ‫سٞبٝی‬ ‫سؿز‬ِ‫ی‬ ‫زاذٚی‬ ‫٧بی‬
‫ٝی‬ ٦‫ٕطىش‬ ٥‫١بزیس‬ ٜ‫ؾیؿش‬٥‫قس‬ ‫س٤ٙیس‬ ‫ذط٣ػی‬ ‫ض٣ی‬ ٣ ‫ق٤ز‬
‫ٝی‬ ‫سٞطّع‬‫سؿز‬ ‫ض٣یْطز‬ ٠‫ای‬ ٦‫ث‬ .‫ق٤ز‬
‫ٍاحذ‬ ‫تست‬(Unit Testing)
‫٣احس‬ ‫اظ‬ ٥٣‫ٕط‬ ِ‫ی‬ ‫یب‬ ‫٣احس‬ ِ‫ی‬ ‫سؿز‬ ‫١٤ؿ‬ ٠‫ای‬ ‫زض‬‫ثب‬ ‫ٝطسجظ‬ ‫٧بی‬
ٜ٧‫ٝی‬ ‫سؿز‬٦‫ػقج‬ ‫سؿز‬ ٦‫ٝؼٞ٤ف‬ ‫ظیط‬ ‫سؿز‬ ‫١٤ؿ‬ ٠‫ای‬ .‫ق٤ز‬.‫اؾز‬ ‫ؾيیس‬
‫تست‬ِ‫یکپاسچ‬‫ساصی‬(Integration Testing)
‫ٝی‬ ‫ضا‬ ٟ‫اْٝب‬ ٠‫ای‬ ‫سؿز‬ ‫١٤ؿ‬ ٠‫ای‬‫ّ٢بض‬ ‫ضا‬ ‫ٝرشٚو‬ ٦‫ٝؤٙي‬ ‫١٤ؿ‬ ‫چ٢س‬ ٦ّ ‫ز٧س‬
‫ٝی‬ ‫حشی‬ ‫ن٤ضر‬ ٠‫ای‬ ‫زض‬ .ٜ‫ّ٢ی‬ ‫سؿز‬ ‫یْسیٖط‬‫٣اثؿشٖی‬ ٟ‫س٤ا‬ٟ‫ٝیب‬ ‫٧بی‬
‫ؾرز‬ٛ‫١ط‬ ٣ ‫اىعاض‬٦‫ٝؼٞ٤ف‬ ‫ظیط‬ ‫سؿز‬ ‫١٤ؿ‬ ٠‫ای‬ .‫ّطز‬ ‫آظٝبیف‬ ‫١یع‬ ‫ضا‬ ‫اىعاض‬
.‫اؾز‬ ٥‫ؾیب‬ ٦‫ػقج‬ ‫سؿز‬
‫کاسکشدی‬ ‫تست‬(Functional Testing)
‫ٝی‬ ٘‫حبن‬ ٟ‫اعٞی٢ب‬ ‫سؿز‬ ٠‫ای‬ ‫زض‬.‫اؾز‬ ‫زضؾز‬ ٦ٝ‫ثط١ب‬ ‫فْٞٚطز‬ ٦ّ ‫ق٤ز‬
‫ٝی‬ ‫٣احس‬ ٟ٤ٝ‫آظ‬ ‫ثطذاله‬ ‫سؿز‬ ‫١٤ؿ‬ ٠‫ای‬ ‫زض‬ ٦ّ ‫ق٤ز‬ ٦‫س٤ػ‬‫فْٞٚطز‬ ٟ‫س٤ا‬
ٜ‫ؾیؿش‬ ‫اظ‬ ‫٣احس‬ ِ‫ی‬ ‫سؿز‬ ٦‫ث‬ ‫ٝحس٣ز‬ ٣ ‫ّطز‬ ‫سؿز‬ ‫ضا‬ ٜ‫ؾیؿش‬ ِ‫ی‬

96. ‫اوری‬‫ن‬‫ف‬‫ع‬‫ج‬‫ر‬‫م‬‫مدل‬
96
‫دوم‬‫فصل‬
‫سشٍیس‬ ‫استاًذاسدّای‬‫هثال‬
‫ّبضّطزی‬(Functional)‫ٝی‬ ٦‫ٕيش‬ ‫١یع‬.‫ق٤ز‬
‫سفیذ‬ ِ‫جؼث‬ ‫تست‬(Whitebox Testing)
٠‫ای‬ ‫زض‬‫ؾط‬ ٜ‫ؾیؿش‬ ِ‫ی‬ ‫زاذٚی‬ ٜ‫ْٝب١یؿش‬ ‫ثب‬ ‫سؿز‬ ،‫ض٣یْطز‬
‫سؿز‬ ‫ض٣یْطز‬ ‫١٤ؿ‬ ٠‫ای‬ ٦‫ث‬ .‫زاضز‬ ‫ّبض‬ ٣
‫ؾبذشبضی‬(Structural)‫ٝی‬ ٦‫ٕيش‬ ‫١یع‬.‫ق٤ز‬
‫١ٞی‬٦‫ػقج‬ ‫سؿز‬ ٦‫ٝؼٞ٤ف‬ ‫ظیط‬ ‫سؿز‬ ‫١٤ؿ‬ ٠‫ای‬ .‫ق٤ز‬.‫اؾز‬ ٥‫ؾیب‬
‫سیستن‬ ‫تست‬stem Testing)(Sy
‫ٝی‬ ٥‫اػبظ‬ ‫سؿز‬ ‫١٤ؿ‬ ٠‫ای‬‫ٝحیظ‬ ‫زض‬ ٦ٝ‫ثط١ب‬ ‫فْٞٚطز‬ ‫اظ‬ ٦ّ ‫ز٧س‬‫ٝرشٚو‬ ‫٧بی‬
‫سؿز‬ ‫١٤ؿ‬ ٠‫ای‬ .)‫ٝرشٚو‬ ‫٧بی‬ ٘ٝ‫فب‬ ٜ‫ؾیؿش‬ ٘‫(ٝظ‬ ‫ق٤ز‬ ٘‫حبن‬ ٟ‫اعٞی٢ب‬
٦‫ػقج‬ ‫سؿز‬ ٦‫ٝؼٞ٤ف‬ ‫ظیط‬.‫اؾز‬ ٥‫ؾیب‬
‫فطاس‬ ‫تست‬(Stress Testing)
‫ٝ٤ضز‬ ‫ىكبض‬ ‫سحز‬ ٣ ‫١بٝغٚ٤ة‬ ‫قطایظ‬ ‫زض‬ ‫ضا‬ ٦ٝ‫ثط١ب‬ ‫فْٞٚطز‬ ‫سؿز‬ ‫١٤ؿ‬ ٠‫ای‬
‫ٝی‬ ‫ٍطاض‬ ‫ثطضؾی‬٦‫ػقج‬ ‫سؿز‬ ٦‫ٝؼٞ٤ف‬ ‫ظیط‬ ‫سؿز‬ ‫١٤ؿ‬ ٠‫ای‬ .‫ز٧س‬.‫اؾز‬ ٥‫ؾیب‬
‫تست‬‫ػولکشد‬ٍ‫کاسایی‬(Performance Testing)
‫زض‬ ٦ّ ‫ّبضایی‬ ٣ ‫فْٞٚطز‬ ‫سؿز‬٦‫ػقج‬ ‫سؿز‬ ٦‫ٝؼٞ٤ف‬‫ٝی‬ ‫ػبی‬ ٥‫ؾیب‬‫ٕیطز‬
‫ٝی‬ ‫ضا‬ ٟ‫اعٞی٢ب‬ ٠‫ای‬‫ّبضایی‬ ٣ ‫فْٞٚطز‬ ٦ٝ‫ثط١ب‬ ٦ّ ‫ز٧س‬ِ‫ی‬ ‫زض‬ ‫ضا‬ ٛ‫الظ‬
.‫اؾز‬ ‫زاضا‬ ‫ٝكرم‬ ٟ‫ظٝب‬ ‫ٝسر‬
‫تست‬‫قاتلیت‬ُ‫استفاد‬(Usability Testing)
٦‫ػقج‬ ‫سؿز‬ ٦‫ٝؼٞ٤ف‬ ‫ظیط‬ ‫سؿز‬ ٠‫ای‬٥‫زیسٕب‬ ‫اظ‬ ‫سؿز‬ ٠‫ای‬ .‫اؾز‬ ٥‫ؾیب‬
‫ٝی‬ ٛ‫ا١ؼب‬ ‫ٝكشطی‬‫ٝكرم‬ ‫٣اٍـ‬ ‫زض‬ ٣ ‫ق٤ز‬‫ٝب١٢س‬ ‫ىبّش٤ض٧ب‬ ‫ثطذی‬ ٥‫ّ٢٢س‬
:‫اؾز‬ ‫ظیط‬ ‫ىبّش٤ض٧بی‬
‫اؾز؟‬ ‫دؿ٢س‬ ‫ّبضثط‬ ٦ٝ‫ثط١ب‬ ‫آیب‬
‫اؾز؟‬ ‫یبزٕیطی‬ ٘‫ٍبث‬ ٣ ٥‫ؾبز‬ ٦ٝ‫ثط١ب‬ ‫آیب‬
‫عطاحی‬ ‫ػصاة‬ ٦ٝ‫ثط١ب‬ ‫آیب‬‫اؾز؟‬ ٥‫قس‬
‫تست‬‫پزیشش‬(Acceptance Testing)
‫ٝی‬ ٛ‫ا١ؼب‬ ‫ٝكشطی‬ ‫عطه‬ ‫اظ‬ ً‫ال‬٤ٞ‫ٝق‬ ‫سؿز‬ ‫١٤ؿ‬ ٠‫ای‬٠‫ای‬ ‫اظ‬ ‫٧سه‬ .‫ق٤ز‬
‫دبؾد‬ ‫ضا‬ ‫ٝكشطی‬ ‫١یبظ٧بی‬ ٦ٝ‫ثط١ب‬ ‫آیب‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ٠‫ای‬ ٟ‫ّطز‬ ‫ٝكرم‬ ،‫سؿز‬
‫ٝی‬‫ٝی‬ ‫ٝكشطی‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫چیعی‬ ٟ‫٧ٞب‬ ٦ٝ‫ثط١ب‬ ‫آیب‬ ٣ ‫ز٧س‬.‫ذ٤ا٧س‬
‫تست‬‫سگشسیَى‬(Regression Testing)
‫سؿز‬ ‫١٤ؿ‬ ٠‫ای‬٦‫ث‬‫سنییطار‬ ‫اظ‬ ‫ثقس‬ ٜ‫ؾیؿش‬ ‫فْٞٚطز‬ ‫نحز‬ ‫اضظیبثی‬ ‫ٝ٢ؾ٤ض‬
‫ٝی‬ ٥‫اؾشيبز‬.‫اؾز‬ ٥‫ؾیب‬ ٦‫ػقج‬ ‫سؿز‬ ٦‫ظیطٝؼٞ٤ف‬ ‫سؿز‬ ‫١٤ؿ‬ ٠‫ای‬ .‫ق٤ز‬
‫تست‬‫ِتا‬‫ت‬(Beta Testing)
ٛ‫ا١ؼب‬ ٦‫س٤ؾق‬ ٜ‫سی‬ ‫اظ‬ ‫ذبضع‬ ٜ‫سی‬ ِ‫ی‬ ‫یب‬ ‫١٨بیی‬ ‫ّبضثط‬ ‫س٤ؾظ‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫سؿشی‬
‫ٝی‬٠‫ای‬ .‫اؾز‬ ٥‫ٝ٢شؾط‬ ‫میط‬ ‫ذغب٧بی‬ ٟ‫زاز‬ ‫د٤قف‬ ‫ِشب‬‫ث‬ ‫سؿز‬ ‫٧سه‬ .‫ق٤ز‬
‫١٤ؿ‬.‫اؾز‬ ٥‫ؾیب‬ ٦‫ػقج‬ ‫سؿز‬ ٦‫ٝؼٞ٤ف‬ ‫ظیط‬ ‫سؿز‬
‫تست‬‫قاتلیت‬‫اعویٌاى‬(Reliability Testing)
‫ٝی‬ ‫سأییس‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫سؿشی‬‫قطایظ‬ ‫یب‬ ‫ذطاثی‬ ٦ّ ‫ظٝب١ی‬ ‫زض‬ ٜ‫ؾیؿش‬ ٦ّ ‫ّ٢س‬
‫ٝی‬ ‫ضخ‬ ‫میطفبزی‬٦‫ث‬ ‫ز٧س‬ٜ‫ؾیؿش‬ ٦‫ث‬ ‫نحیح‬ ‫ن٤ضر‬‫یب‬ ٦١٣‫اىع‬ ‫٧بی‬
٥‫آٝبز‬ ‫ّبٝذی٤سط٧بی‬٦‫ث‬ ٣ ٥‫ّطز‬ ‫ؾ٤ییچ‬ ‫ثبـ‬‫ٝی‬ ٜ‫سطٝی‬ ‫نحیح‬ ‫ن٤ضر‬.‫ق٤ز‬

97. ‫اوری‬‫ن‬‫ف‬‫ع‬‫ج‬‫ر‬‫م‬‫مدل‬
97
‫دوم‬‫فصل‬
‫سشٍیس‬ ‫استاًذاسدّای‬‫هثال‬
‫تست‬‫پیکشتٌذی‬(Configuration Testing)
‫ٝی‬ ٘‫حبن‬ ٟ‫اعٞی٢ب‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫سؿشی‬٦ٝ‫ثط١ب‬ ٦ّ ‫ّ٢س‬ٜ‫ؾیؿش‬ ‫یب‬ ‫ّبضثطزی‬
‫ٝی‬‫ؾرز‬ ‫ٝشنیط٧بی‬ ٛ‫سٞب‬ ‫س٤ا١س‬ٛ‫١ط‬ ٣ ‫اىعاض‬‫١یبظٝ٢سی‬ ٣ ‫اىعاض‬٦ّ ‫٧بی‬
.‫ّ٢س‬ ٥‫ازاض‬ ‫ضا‬ ‫اؾز‬ ٥‫قس‬ ‫سقطیو‬
‫تست‬‫ًصة‬(Installation Testing)
‫ٝی‬ ‫سأییس‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫سؿشی‬‫ىطای٢س‬ ٦ّ ‫ّ٢س‬ٛ‫١ط‬ ‫١هت‬‫ٝحیظ‬ ‫زض‬ ‫اىعاض‬‫٧بی‬
‫ٝی‬ ‫ّبض‬ ‫زضؾز‬ ‫ٝرشٚو‬ ‫قطایظ‬ ٣ ‫ٝشيب٣ر‬.‫ّ٢س‬
‫تست‬ِ‫چشخ‬‫کسة‬ٍ‫کاس‬(Business Cycle Testing)
‫سَٚیسی‬(Emulation)‫ىقبٙیز‬ ‫اظ‬ٛ‫ا١ؼب‬ ‫٧بی‬‫ظٝب١ی‬ ٥‫ز٣ض‬ ِ‫ی‬ ‫زض‬ ٥‫قس‬
٦ٝ‫ثط١ب‬ ٦‫ث‬ ‫ٝطث٤ط‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫ٝكرم‬‫سؿز‬ ٗ‫حب‬ ‫زض‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫ّبضثطزی‬
.‫اؾز‬
‫ًشم‬ ‫پیکشتٌذی‬ ‫هذیشیت‬‫افضاس‬
(Software Configuration Management)
ٛ‫١ط‬ ‫دیْطث٢سی‬ ‫ٝسیطیز‬٦‫ٝؼٞ٤ف‬ ‫اظ‬ ‫اؾز‬ ‫فجبضر‬ ‫اىعاض‬‫اظ‬ ‫ای‬
‫ىقبٙیز‬٦‫س٤ؾق‬ ‫ىطای٢س‬ ٗ٤‫ع‬ ‫زض‬ ٦ّ ٗ‫ّ٢شط‬ ٣ ‫دیٖیطی‬ ‫٧بی‬
ٛ‫١ط‬‫ٝی‬ ‫اػطا‬ ‫اىعاض‬‫ىقبٙیز‬ ٠‫ای‬ .‫ٕطزز‬٥‫دط٣غ‬ ِ‫ی‬ ‫قط٣ؿ‬ ‫ثب‬ ‫٧ب‬
ٛ‫١ط‬ ‫ٝ٨٢سؾی‬‫ٝی‬ ‫آمبظ‬ ‫اىعاضی‬‫ٝی‬ ٟ‫دبیب‬ ‫ظٝب١ی‬ ‫س٢٨ب‬ ٣ ‫ق٤١س‬‫یبث٢س‬
‫١ط‬ ٦ّٛ‫ٝی‬ ‫ّبض‬ ‫اظ‬ ‫اىعاض‬‫اظ‬ ‫یْی‬ ‫دیْطث٢سی‬ ‫ٝسیطیز‬ ‫ىطای٢س‬ .‫اىشس‬
٦ّ ‫اىعاضاؾز‬ ٛ‫١ط‬ ٦‫س٤ؾق‬ ٗ٤‫ع‬ ‫زض‬ ٜ٨ٝ ٟ‫دكشیجب‬ ‫ىطای٢س٧بی‬
٦‫ث‬٦ٝ‫ثط١ب‬ ‫ٝ٢ؾ٤ض‬‫ىقبٙیز‬ ٗ‫ّ٢شط‬ ٣ ‫ضیعی‬،ٟ‫آ‬ ‫زض‬ ٛ‫الظ‬ ‫٧بی‬
ٟ‫آ‬ ‫اظ‬ .‫اؾز‬ ‫ضط٣ضی‬‫ٝی‬ ‫سنییط‬ ٦ّ ‫ػبیی‬‫ضخ‬ ‫ظٝب١ی‬ ‫٧ط‬ ‫زض‬ ‫س٤ا١س‬
‫ىقبٙیز‬ ،‫ز٧س‬ٛ‫١ط‬ ‫دیْطث٢سی‬ ‫ٝسیطیز‬ ‫٧بی‬ٝ ‫اىعاض‬‫ی‬٘ٝ‫قب‬ ‫س٤ا١س‬
‫سنییط‬ ٦ّ ٠‫ای‬ ‫اظ‬ ٟ‫اعٞی٢ب‬ ٗ٤‫حه‬ ،‫سنییط‬ ٗ‫ّ٢شط‬ ،‫سنییط‬ ‫ق٢بؾبیی‬
٦‫ث‬‫ٝی‬ ‫اػطا‬ ‫زضؾشی‬‫فالٍٞ٢س‬ ٦ّ ‫ّؿب١ی‬ ٦‫ث‬ ‫سنییط‬ ‫ٕعاضـ‬ ٣ ‫ق٤ز‬
‫دكشیجب١ی‬ ‫ثب‬ ‫دیْطث٢سی‬ ‫ٝسیطیز‬ .‫ثبقس‬ ،‫٧ؿش٢س‬ ٟ‫آ‬ ٠‫زا١ؿش‬ ٦‫ث‬
ٛ‫١ط‬‫ىقبٙیز‬ ٦ّ ‫اىعاض‬ٛ‫١ط‬ ٘‫سح٤ی‬ ‫اظ‬ ‫دؽ‬ ‫س٢٨ب‬ ٟ‫آ‬ ‫٧بی‬٦‫ث‬ ‫اىعاض‬
‫اظ‬ ٥‫اؾشيبز‬ ٣ ‫ٝكشطی‬‫ٝی‬ ‫٣ٍ٤ؿ‬ ٦‫ث‬ ٟ‫آ‬.‫اؾز‬ ‫ٝشيب٣ر‬ ،‫دی٤١س١س‬
ِ‫ًسخ‬ ‫هذیشیت‬(Version Management)
٦‫١ؿر‬ ‫دیٖیطی‬ ٣ ٗ‫ّ٢شط‬ ٦‫ث‬ ‫ٝطث٤ط‬ ٦‫١ؿر‬ ‫ٝسیطیز‬٘‫ىبی‬ ‫٧بی‬‫٧بی‬
ٛ‫١ط‬ ٥‫دط٣غ‬ ٗ٤‫ع‬ ‫زض‬ ‫ٝرشٚو‬‫ٝی‬ ‫اىعاضی‬‫ٝی‬ ٣ ‫ق٤ز‬‫ٍبثٚیز‬ ٘ٝ‫قب‬ ‫س٤ا١س‬‫٧بیی‬
‫ثطچؿت‬ ٟ٤‫٧ٞچ‬‫ظ١ی‬(Labeling)‫ا١كقبة‬ ،(Branching)ٛ‫ازمب‬ ،
(Merging)،٦‫١ؿر‬ ‫ٝحش٤ای‬ ٦‫َٝبیؿ‬.‫ثبقس‬ ‫اٝ٢یز‬ ‫ٝسیطیز‬ ٣ ‫٧ب‬
‫ًقص‬ ‫پیگیشی‬(Defect Tracking)
‫١َم‬ ‫ٝسیطیز‬ ٣ ‫ا١شؿبة‬ ،‫ق٢بؾبیی‬ ٦‫ث‬ ‫ٝطث٤ط‬ ‫١َم‬ ‫دیٖیطی‬‫ّكو‬ ‫٧بی‬
٦ٝ‫ثط١ب‬ ِ‫ی‬ ‫زض‬ ٥‫قس‬‫ٝی‬ ‫ضا٧ْبض‬ ‫یب‬ ٗ٤‫ٝحه‬ ،‫ّبضثطزی‬‫اثعاض٧بی‬ .‫ق٤ز‬
٥‫زاز‬ ،‫١َم‬ ‫دیٖیطی‬‫١َم‬ ‫اظ‬ ‫ػؿشؼ٤یی‬ ٘‫ٍبث‬ ‫٧بی‬‫ق٢بؾبیی‬ ‫ثطای‬ ‫٧ب‬
‫١َم‬‫٧ب‬‫ٝی‬ ٜ٧‫ىطا‬ ‫ضا‬ ‫ٝطسجظ‬ ‫ذغب٧بی‬ ٣.‫ّ٢٢س‬
‫تغییش‬ ‫هذیشیت‬(Change Management)
٦ٝ‫ثط١ب‬ ‫ٝحش٤ای‬ ٣ ‫ّس٧ب‬ ‫سنییط‬ ٦‫ث‬ ‫ٝطث٤ط‬ ‫سنییط‬ ‫ٝسیطیز‬‫زض‬ ‫ّبثطزی‬ ‫٧بی‬
ٛ‫١ط‬ ٦‫س٤ؾق‬ ‫حیبر‬ ٦‫چطذ‬ ٗ٤‫ع‬‫ٝی‬ ‫اىعاض‬.‫ق٤ز‬
‫هَضَع‬ ‫پیگیشی‬(Issue Tracking)
ٜ‫ٝ٢ؾ‬ ٣ ‫دیٖیطی‬ ،‫سرهیم‬ ،‫ایؼبز‬ ٦‫ث‬ ‫ٝطث٤ط‬.‫اؾز‬ ‫ّبض٧ب‬ ٟ‫ّطز‬ ‫سط‬
‫ٝحس٣زیز‬ ‫ٝ٤ض٤ؿ‬ ‫دیٖیطی‬ ٦‫إطچ‬‫ٝی‬ ‫ایؼبز‬ ‫ضا‬ ‫٧بیی‬‫١٨بیز‬ ‫زض‬ ‫اٝب‬ ،‫ّ٢س‬
٥‫ث٨ط‬‫٧ط‬ ‫اظ‬ ‫ٝ٤ض٤ؿ‬ ‫دیٖیطی‬ ‫اثعاض٧بی‬ ً‫ال‬٤‫ان‬ .‫ثطز‬ ‫ذ٤ا٧س‬ ‫ثبالسط‬ ‫ضا‬ ‫٣ضی‬
‫ٝی‬ ‫ؾٞشی‬ ‫٧ط‬ ‫یب‬ ‫ّؿی‬‫اظ‬ ‫زاضز‬ ‫قرهی‬ ‫٧ط‬ ‫اظ‬ ‫ضا‬ ‫زضذ٤اؾشی‬ ‫٧ط‬ ‫سب‬ ‫ذ٤ا٧٢س‬
.‫ّ٢س‬ ‫دیٖیطی‬ ٣ ‫ایؼبز‬ ‫اثعاض٧ب‬ ٠‫ای‬ ٌ‫عطی‬
‫هذیشیت‬Release
‫ٝسیطیز‬Release٦ٝ‫ثط١ب‬ ،‫ٝسیطیز‬ ‫ىطای٢س‬ٗ‫ّ٢شط‬ ٣ ‫ظٝب١ج٢سی‬ ،‫ضیعی‬
ٛ‫١ط‬ ِ‫ی‬ ٦‫ث‬ ‫ٝطث٤ط‬‫ٝحیظ‬ ٣ ٘‫ٝطاح‬ ‫زض‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫اىعاض‬٦‫ؾبذش‬ ‫ٝرشٚيی‬ ‫٧بی‬
‫ٝی‬.‫ق٤ز‬

98. ‫اوری‬‫ن‬‫ف‬‫ع‬‫ج‬‫ر‬‫م‬‫مدل‬
98
‫دوم‬‫فصل‬
‫سشٍیس‬ ‫استاًذاسدّای‬‫هثال‬
Requirements Management and Traceability
‫١یبظٝ٢سی‬ ‫ضزٕیطی‬ ٣ ‫ٝسیطیز‬٥‫شذیط‬ ،‫ّكو‬ ٘ٝ‫قب‬ ‫٧ب‬‫ا١شكبض‬ ٣ ‫ؾبظی‬
‫١یبظٝ٢س‬ ‫ضزٕیطی‬ ٣ ‫ٝسیطیز‬ .‫اؾز‬ ‫اعالفبر‬‫ی‬‫اظ‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ثب‬ ‫٧ب‬
٥‫ا١ساظ‬ ،‫ٝؿش٢سؾبظی‬‫ا١حطاه‬ ٘‫سحٚی‬ ٣ ‫ٕیطی‬‫١یبظٝ٢سی‬ ‫زض‬ ٦ّ ‫٧بیی‬‫٧بی‬
٦٢‫٧عی‬ ،٦‫ٕطىش‬ ‫ن٤ضر‬ ٥‫دط٣غ‬ٛ‫١ط‬ ٦‫س٤ؾق‬ ‫٧بی‬‫ضا‬ ٦‫ٝطث٤ع‬ ‫ٝربعطار‬ ٣ ‫اىعاض‬
‫ٝی‬ ‫ّب٧ف‬ٕ‫ضز‬ .‫ز٧س‬‫١یبظٝ٢سی‬ ‫یطی‬‫ػسایی‬ ٦‫ٝؤٙي‬ ‫٧ب‬‫زض‬ ‫١بدصیطی‬
٥‫دیبز‬ٛ‫١ط‬ ‫ّیيیز‬ ‫ؾبظی‬‫ٝی‬ ‫ٝحؿ٤ة‬ ‫اىعاض‬‫١یبظٝ٢سی‬ ‫ضزٕیطی‬ .‫ق٤ز‬،‫٧ب‬
‫١یبظٝ٢سی‬ ٟ‫ّطز‬ ٥‫ثطآ٣ضز‬ ‫چٖ٤١ٖی‬‫زض‬ ٦ّ ‫سنییطاسی‬ ٠‫٧ٞچ٢ی‬ ٣ ‫٧ب‬
‫١یبظٝ٢سی‬‫ٝی‬ ‫ضخ‬ ‫٧ب‬‫ٝی‬ ‫دیٖیطی‬ ‫ضا‬ ‫ز٧س‬.‫ّ٢س‬
‫ًشم‬ ‫هٌْذسی‬ ‫هَضَػات‬ ‫سایش‬‫افضاس‬
(Other Issues of Software Engineering)
‫ى٢ب٣ضی‬ ‫ؾبیط‬ ٘ٝ‫قب‬ِ‫سْ٢ی‬ ،‫٧ب‬٦ّ ‫اؾز‬ ‫اؾشب١ساضز٧بیی‬ ٣ ‫٧ب‬
ٜ‫ؾیؿش‬ ٦‫س٨ی‬ ٣ ‫ؾبذز‬ ‫ثطای‬ٛ‫١ط‬ ‫٧بی‬‫ٍطاض‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ٝ٤ضز‬ ‫اىعاضی‬
‫ٝی‬.‫ٕیط١س‬
Commercial Off The Shelf (COTS) Software
ٛ‫١ط‬ ٘ٝ‫قب‬ٛ‫١ط‬ ٠‫ای‬ .‫٧ؿش٢س‬ ‫سؼبضی‬ ٥‫آٝبز‬ ‫اىعاض٧بی‬‫اظ‬ ‫ثبیس‬ ‫اىعاض٧ب‬
‫ن٢قشی‬ ٣ ‫ثبظ‬ ‫اؾشب١ساضز٧بی‬٘ٝ‫سقب‬ ‫اظ‬ ٣ ٥‫ّطز‬ ‫دكشیجب١ی‬‫ثب‬ ‫ثبالیی‬ ‫دصیطی‬
٣ ‫آٝ٤ظـ‬ ٦‫ث‬ ‫ضاحز‬ ‫زؾشطؾی‬ ٠‫٧ٞچ٢ی‬ .‫ثبق٢س‬ ‫ثطذ٤ضزاض‬ ‫ٝحه٤الر‬ ‫ؾبیط‬
‫قرهی‬ ‫ثطای‬ ‫دبضاٝشط٧ب‬ ‫سنییط‬٥‫اؾشيبز‬ ‫زض‬ ‫ؾبظی‬‫ثبیس‬ ‫آ١٨ب‬ ‫زض‬ ‫ٝحٚی‬ ‫٧بی‬
.‫ثبقس‬ ٥‫قس‬ ‫ٙحبػ‬
Programming language for Application Development
ٟ‫ظثب‬ ٘ٝ‫قب‬٦ٝ‫ثط١ب‬ ‫٧بی‬‫ؾبظی‬‫ّبضثطز٧بی‬ ٦‫س٤ؾق‬ ‫ثطای‬ ٦ّ ‫اؾز‬
ٛ‫١ط‬٦‫ث‬ ‫اىعاضی‬‫ٝی‬ ٦‫ٕطىش‬ ‫ّبض‬ٟ‫ظثب‬ ٠‫ای‬ .‫ق٤١س‬٣ ‫ّس٧ب‬ ٘ٞ‫ح‬ ‫ٍبثٚیز‬ ‫ثبیس‬ ‫٧ب‬
ٟ‫ظثب‬ ٠‫ای‬ ٠‫٧ٞچ٢ی‬ .‫ّ٢٢س‬ ٜ٧‫ىطا‬ ‫ضا‬ ‫ّس٧ب‬ ٠‫ثی‬ ‫٧ْٞبضی‬ ‫ٍبثٚیز‬‫ثب‬ ‫ثبیس‬ ‫٧ب‬
‫چبضچ٤ة‬ ٣ ‫٣ة‬ ‫ٝط٣ضٕط٧بی‬٦ٝ‫ثط١ب‬ ٦‫س٤ؾق‬ ‫٧بی‬٦‫دصیطىش‬ ‫ّبضثطزی‬ ‫٧بی‬
.‫ثبق٢س‬ ‫ؾبظٕبض‬ ٥‫قس‬
‫هذیشیت‬ ‫سیستن‬‫هحتَا‬Content Management System (CMS)
ِ‫ی‬ ‫ٝحش٤ا‬ ‫ٝسیطیز‬ ٜ‫ؾیؿش‬ٜ‫ؾیؿش‬ٛ‫١ط‬‫اىعاضی‬‫اؾز‬٦ّ٦‫ث‬ِّٟٞ‫آ‬
‫ٝحش٤ا‬‫ٝسیطیز‬‫ٝی‬‫ق٤ز‬٣٘ٝ‫قب‬ٛ‫١ط‬‫اىعاض٧بیی‬‫اؾز‬٦ّٛ‫١ؾب‬٘‫ٍبث‬
‫ٝسیطیشی‬‫ضا‬‫زض‬‫طجز‬،‫ثط٣ظضؾب١ی‬٣‫ثبظیبثی‬‫ٝحش٤ا‬ٜ٧‫ىطا‬‫ٝی‬‫آ٣ض١س‬.٠‫ای‬
ٜ‫ؾیؿش‬‫٧ب‬ً‫ب‬ٝ‫اٙعا‬٦‫٣اثؿش‬٦‫ث‬‫٣ة‬‫١یؿش٢س‬٣ٜ‫ؾیؿش‬‫٧بی‬‫ٝسیطیز‬‫ٝحش٤ای‬
‫٣ة‬‫ؾبیز‬‫٧ب‬‫س٢٨ب‬٦١٤ٞ١‫ای‬‫اظ‬ٜ‫ؾیؿش‬‫٧بی‬‫ٝسیطیز‬‫ٝحش٤ا‬‫٧ؿش٢س‬.‫زض‬
،ٟ‫ایطا‬‫ث‬٦‫فٚز‬‫ٕؿشطـ‬ٜ‫ؾیؿش‬‫٧بی‬‫ٝسیطیز‬‫ٝحش٤ای‬‫٣ة‬‫ؾبیز‬،‫٧ب‬
‫فجبضر‬CMS‫س٢٨ب‬٦‫ث‬ٜ‫ؾیؿش‬‫٧بی‬‫ٝسیطیز‬‫٣ة‬‫ؾبیز‬ً‫اعال‬‫ٝی‬‫ق٤ز‬.
‫ٝی‬ ٠‫ث٢بثطای‬‫ٕيز‬ ٟ‫س٤ا‬ٜ‫ؾیؿش‬‫ٝسیطیز‬‫ٝحش٤ا‬٦‫چطذ‬‫ظ١سٕی‬‫نيحبر‬
‫٣ة‬‫ؾبیز‬‫ضا‬‫اظ‬٦‫ٙحؾ‬‫ایؼبز‬‫سب‬ٟ‫ظٝب‬‫ا١َطاو‬‫زض‬‫ثط‬‫ٝی‬‫ٕیطز‬٣٦‫ث‬ٟ‫نبحجب‬
٠‫ای‬‫٣ة‬‫ؾبیز‬‫٧ب‬،٦ًّ‫ب‬ٝ٣‫ٙع‬‫آق٢ب‬‫ثب‬‫ٝجبحض‬‫سرههی‬‫ای٢شط١ز‬،‫٣ة‬٣
٦ٝ‫ثط١ب‬‫١٤یؿی‬‫سحز‬‫٣ة‬‫١یؿش٢س‬،٥‫اػبظ‬‫ٝی‬‫ز٧س‬‫سب‬‫ثش٤ا١٢س‬‫ؾبیز‬‫٧بی‬‫ذ٤ز‬
‫ضا‬٦‫ث‬‫١ح٤ی‬٦‫حطى‬‫ای‬‫ٝسیطیز‬‫ّ٢٢س‬‫ػ٤ٝال‬ .(Joomla)‫ِؼ‬‫ط‬ِ‫د‬ ‫ُضز‬٣ ،
(Wordpress)ٗ‫زض٣دب‬ ٣(Drupal)٦١٤ٞ١ٜ‫ؾیؿش‬ ٠‫ث٨شطی‬ ‫اظ‬ ‫٧بیی‬‫٧بی‬
‫ٝی‬ ‫ٝحؿ٤ة‬ ‫ٝحش٤ا‬ ‫ٝسیطیز‬.‫ق٤١س‬

99. ‫اوری‬‫ن‬‫ف‬‫ع‬‫ج‬‫ر‬‫م‬‫مدل‬
99
‫سوم‬‫فصل‬
‫سوم‬ ‫فصل‬
‫پیاده‬ ‫اصول‬‫فناوری‬ ‫مزجع‬ ‫مدل‬ ‫ساسی‬

100. ‫اوری‬‫ن‬‫ف‬‫ع‬‫ج‬‫ر‬‫م‬‫مدل‬
100
‫سوم‬‫فصل‬
3‫پیاده‬ ‫اصول‬‫ساسی‬‫فناوری‬ ‫مزجع‬ ‫مدل‬
٥‫دیبز‬ ٣ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ثطای‬ ٦ّ ٗ٤‫ان‬ ‫اظ‬ ‫سقسازی‬ ‫ثرف‬ ٠‫ای‬ ‫زض‬ٌ‫ٝهبزی‬ ٠‫سقیی‬ ٣ ‫ا١شربة‬ ٣ ‫ى٢ب٣ضی‬ ‫ٝطػـ‬ ٗ‫ٝس‬ ‫ؾبظی‬
‫ٝی‬ ٦‫اضائ‬ ‫ق٤ز‬ ٦‫ٕطىش‬ ‫١ؾط‬ ‫زض‬ ‫ثبیس‬ ‫ؾط٣یؽ‬ ‫اؾشب١ساضز٧بی‬.‫ق٤ز‬
3-1‫معماری‬ ‫و‬ ‫استانداردها‬ ‫اس‬ ‫پشتیثانی‬‫تاس‬ ‫های‬
٣ ‫اؾشب١ساضز٧ب‬ ‫اظ‬ ٦ّ ‫ى٢ب٣ض٧بیی‬ ‫اظ‬ ٥‫اؾشيبز‬‫ٝقٞبضی‬‫دكشیجب١ی‬ ‫ثبظ‬ ‫٧بی‬‫ٝی‬‫ا‬ ‫زاضای‬ ‫ثبیس‬ ‫ّ٢٢س‬٣٠‫ای‬ ‫زض‬ .‫ثبقس‬ ‫ثیكشطی‬ ‫ٙ٤یز‬
:‫ٕطىز‬ ‫١ؾط‬ ‫زض‬ ‫ثبیس‬ ‫ضا‬ ‫ظیط‬ ‫ٝ٤اضز‬ ‫ضاؾشب‬
‫ى٢ب٣ضی‬‫ٝقٞبضی‬ ‫زاضای‬ ٦ّ ‫٧بیی‬‫قطّز‬ ‫س٤ؾظ‬ ‫٧ؿش٢س‬ ‫ثبظ‬ ‫اؾشب١ساضز٧بی‬ ٣ ‫٧ب‬٣ ٦‫اضائ‬ ‫ثیكشطی‬ ٟ‫ىط٣ق٢سٕب‬ ٣ ‫٧ب‬
‫ٝی‬ ٜ٧‫ىطا‬ ‫ضا‬ ٟ‫اْٝب‬ ٠‫ای‬ ٣ ٥‫قس‬ ‫دكشیجب١ی‬ٟ‫ؾبظٝب‬ ٦ّ ‫ّ٢٢س‬‫ثیكشطی‬ ‫ا١شربة‬ ‫ٍسضر‬ ‫زاضای‬ ‫آ١٨ب‬ ٦‫س٨ی‬ ‫ثطای‬ ‫٧ب‬
٦‫نطى‬ ‫ؾجت‬ ‫ٝ٤ض٤ؿ‬ ٠‫ای‬ .‫ثبق٢س‬ٟ‫ؾبظٝب‬ ‫ثطای‬ ‫اٍشهبزی‬ ‫ػ٤یی‬‫ا١قغبه‬ ٣ ‫٧ب‬ٜ‫ؾیؿش‬ ‫ثطای‬ ‫ثیكشط‬ ‫دصیطی‬٣ ‫٧ب‬
٦ْ‫قج‬‫ٝی‬ ‫آ١٨ب‬ ‫٧بی‬‫دیف‬ ٘‫میطٍبث‬ ‫سنییطار‬ ٠‫٧ٞچ٢ی‬ .‫ق٤ز‬‫س٤ا١بیی‬ ‫زض‬ ‫ثی٢ی‬‫اؾشطاسػی‬ ٣ ‫٧ب‬‫آؾیت‬ ‫قطّز‬ ِ‫ی‬ ‫٧بی‬
‫ٝكشطی‬ ٦‫ث‬ ‫ّٞشطی‬‫قطّز‬ ٟ‫آ‬ ‫٧بی‬‫ٝی‬.‫ضؾب١س‬
٦ْ‫قج‬ ‫اظ‬ ٥‫اؾشيبز‬‫ثی‬ ‫ىط٣ق٢سٕب١ی‬ ٣ ‫ثبظ‬ ‫ٝقٞبضی‬ ‫ثب‬ ‫٧بی‬‫ا١قغبه‬ ‫عطه‬٥‫ّطز‬ ٜ٧‫ىطا‬ ‫ضا‬ ‫ثیكشطی‬ ‫ؾبظٕبضی‬ ٣ ‫دصیطی‬
ٟ‫ؾبظٝب‬ ٦‫ث‬ ٣‫ٝی‬ ‫ضا‬ ٥‫اػبظ‬ ٠‫ای‬ ‫٧ب‬‫١یبظٝ٢سی‬ ‫زض‬ ‫سنییط‬ ٦‫ث‬ ‫ؾطیقشطی‬ ‫دبؾد‬ ٦ّ ‫ز٧س‬‫ّؿت‬ ‫٧بی‬٣.‫ثس٧٢س‬ ‫ّبض‬
‫ٝقٞبضی‬ ٣ ‫اؾشب١ساضز٧ب‬ ‫اظ‬ ٥‫اؾشيبز‬‫ؾبظٕبض‬ ‫ن٢قشی‬ ٣ ‫ثبظ‬ ‫٧بی‬٦‫س٤ؾق‬ ٣ ‫ٝسیطیز‬ ،‫اؾشَطاض‬ ‫ثطای‬ ‫ضا‬ ‫ثیكشطی‬ ‫ی‬
٦ْ‫قج‬ٟ‫ؾبظٝب‬ ٦‫ث‬ ٣ ٥‫ّطز‬ ٜ٧‫ىطا‬ ‫٧ب‬‫ٝی‬ ‫ضا‬ ٥‫اػبظ‬ ٠‫ای‬ ‫٧ب‬‫١یبظٝ٢سی‬ ‫زض‬ ‫سنییط‬ ٦‫ث‬ ‫ؾطیقشطی‬ ‫دبؾد‬ ٦ّ ‫ز٧س‬‫٧بی‬
‫ّؿت‬٣.‫ثس٧٢س‬ ‫ّبض‬
3-2‫تعامل‬‫پذیزی‬
ٜ‫ؾیؿش‬ُ‫اقشطا‬ ٦‫ث‬ ٟ‫اْٝب‬ ٦ّ ‫ق٤١س‬ ‫سَ٤یز‬ ٣ ٦‫س٤ؾق‬ ،‫عطاحی‬ ‫ع٤ضی‬ ‫ثبیس‬ ‫٧ب‬٥‫زاز‬ ‫ٕصاضی‬٦‫ث‬ ‫ىطای٢س٧ب‬ ٣ ‫٧ب‬٣ ‫ٝؤطط‬ ‫قْٚی‬
ٟ‫ؾبظٝب‬ ٘‫زاذ‬ ‫زض‬ ‫ٝ٢بؾت‬ ‫ا٧ساىی‬ ‫ثطای‬:‫ٕطىز‬ ‫١ؾط‬ ‫زض‬ ‫ثبیس‬ ‫ضا‬ ‫ظیط‬ ‫ٝ٤اضز‬ ‫ضاؾشب‬ ٠‫ای‬ ‫زض‬ .‫ق٤ز‬ ٜ٧‫ىطا‬ ‫قطّب‬ ٠‫ثی‬ ٣ ‫٧ب‬
ٜ‫ؾیؿش‬ ٟ‫سحٚیٖٚطا‬٦ٝ‫ثط١ب‬ ‫اظ‬ ِ‫ی‬ ‫٧ط‬ ٥‫اؾشيبز‬ ٣ ٥‫ح٤ظ‬ ٦‫ث‬ ‫ٝطث٤ط‬ ‫سَ٤یز‬ ٣ ٦‫س٤ؾق‬ ،‫عطاحی‬ ٦ّ ‫سأطیطاسی‬ ‫ثبیس‬ ‫٧ب‬‫٧بی‬
‫ثٖی‬ ‫١ؾط‬ ‫زض‬ ‫ضا‬ ‫زاض١س‬ ٟ‫ؾبظٝب‬ ّ٘ ‫ثط‬ ‫ّبضثطزی‬.‫ط١س‬
ُ‫اقشطا‬ ٦‫ث‬ ‫ثطای‬ ‫ٝ٢بؾجی‬ ٣ ‫ػسیس‬ ‫اثعاض٧بی‬ ٦‫ث‬٥‫زاز‬ ‫ٕصاضی‬٠‫ای‬ ‫اظ‬ ‫ٝ٢بؾت‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ػ٨ز‬ ‫آٝ٤ظـ‬ ٠‫٧ٞچ٢ی‬ ٣ ‫٧ب‬
.‫اؾز‬ ‫١یبظ‬ ‫اثعاض٧ب‬
٘ٝ‫سقب‬ ٜ٧ ٠‫زاقش‬ ‫ٝ٤اٍـ‬ ‫اظ‬ ‫ثؿیبضی‬ ‫زض‬ ٦ّ ‫اؾز‬ ‫ضط٣ضی‬ ‫ٝ٤ض٤ؿ‬ ٠‫ای‬ ُ‫زض‬‫ٝحه٤الر‬ ٠‫ثی‬ ‫اٝ٢یز‬ ٜ٧ ٣ ‫دصیطی‬
٘ٝ‫سقب‬ ‫اؾشب١ساضز٧بی‬ ‫اظ‬ ‫ؽب٧ط‬ ٦‫ث‬ ‫حشی‬ ٦ّ ‫ٝرشٚيی‬‫دصیط‬‫ٝی‬ ‫دكشیجب١ی‬ ‫ی‬.‫اؾز‬ ٠ْٞٝ‫میط‬ ‫ّ٢٢س‬

101. ‫اوری‬‫ن‬‫ف‬‫ع‬‫ج‬‫ر‬‫م‬‫مدل‬
101
‫سوم‬‫فصل‬
٘ٝ‫سقب‬ ‫ضا٧٢ٞب٧بی‬ ٦‫س٨ی‬ ‫ثطای‬ ‫زاذٚی‬ ‫ّبضٕط٣٧بی‬ ٦‫ث‬ ‫١یبظ‬.‫زاضز‬ ‫٣ػ٤ز‬ ‫دصیطی‬
ْ٘‫دط٣س‬ ‫اظ‬ ٥‫اؾشيبز‬٘ٝ‫سقب‬ ‫اىعایف‬ ‫ػ٨ز‬ ‫دطّبضثطز‬ ٣ ٗ٣‫ٝشسا‬ ‫٧بی‬‫اؾز‬ ‫ضط٣ضی‬ ‫دصیطی‬
3-3‫فناوری‬ ‫اس‬ ‫استفاده‬‫اثثات‬ ‫و‬ ‫جدید‬ ‫های‬‫صنعتی‬ ‫شده‬
ٟ‫ؾبظٝب‬‫ّطز‬ ‫ضنس‬ ‫ضا‬ ‫ى٢ب٣ضی‬ ‫دیكطىز‬ ‫ثبیس‬ ‫٧ب‬‫ى٢ب٣ضی‬ ٠‫ػسیسسطی‬ ‫اظ‬ ٣ ٥٥‫ضؾب١س‬ ‫اطجبر‬ ٦‫ث‬ ‫ضا‬ ‫ذ٤ز‬ ‫س٤ا١بیی‬ ٦ّ ‫٧بیی‬٥‫ث٨ط‬ ‫ا١س‬
:‫ٕطىز‬ ‫١ؾط‬ ‫زض‬ ‫ثبیس‬ ‫ضا‬ ‫ظیط‬ ‫ٝ٤اضز‬ ‫ضاؾشب‬ ٠‫ای‬ ‫زض‬ .‫ثٖیط١س‬
.‫ثبقس‬ ٦‫زاقش‬ ‫٣ػ٤ز‬ ٦ْ‫قج‬ ‫ضا٧ْبض٧بی‬ ‫اظ‬ ٌ‫زٍی‬ ٣ ٘ٝ‫ّب‬ ‫سحٚیٚی‬ ‫ثبیس‬ ٥‫٧ٞ٤اض‬
‫قطّز‬ ٣ ٟ‫ىط٣ق٢سٕب‬ ‫اضظیبثی‬ ‫ثطای‬ ‫ٝقیبض٧بیی‬ ‫ثبیس‬٣‫ى٢ب‬ ٠‫٧ٞچ٢ی‬ ٣ ‫ضقیو‬ ‫٧بی‬‫ضی‬.‫ق٤ز‬ ‫ایؼبز‬ ‫١بّبضآٝس‬ ‫٧بی‬
‫ى٢ب٣ضی‬ ‫اّشكبه‬.‫ق٤ز‬ ‫ٝسیطیز‬ ‫ذ٤ثی‬ ٦‫ث‬ ‫ثبیس‬ ‫آ١٨ب‬ ‫ثطضؾی‬ ‫اظ‬ ٘‫حبن‬ ‫١شبیغ‬ ٣ ٦ْ‫قج‬ ٠‫١٤ی‬ ‫٧بی‬
‫ى٢ب٣ضی‬ ‫ؾجس‬ ‫ٝسیطیز‬9
ٟ‫ؾبظٝب‬ ‫زض‬ٛ‫١ؾب‬ ‫ٝسیطیز‬ ‫سب‬ ‫ق٤ز‬ ‫ایؼبز‬ ‫ثبیس‬ ‫٧ب‬‫ؾطٝب‬ ٠‫ثی‬ ‫ٝ٢سی‬٦‫ی‬‫ٕصاضی‬٥‫دط٣غ‬ ،‫٧ب‬٣ ‫٧ب‬
ٟ‫زدبضسٞب‬.‫ق٤ز‬ ٘‫حبن‬ ٟ‫ؾبظٝب‬ ‫٧ط‬ ‫اعالفبر‬ ‫ى٢ب٣ضی‬ ‫٧بی‬
3-4‫مقیاس‬‫پشتیثان‬ ،‫دستزسی‬ ‫قاتلیت‬ ،‫پذیزی‬‫تایگانی‬ ‫و‬ ‫گیزی‬
‫ى٢ب٣ضی‬‫١یبظٝ٢سی‬ ‫زض‬ ٥‫قس‬ ‫ایؼبز‬ ‫ضقس٧بی‬ ٣ ‫سنییطار‬ ‫اظ‬ ‫ثبیس‬ ٥‫قس‬ ‫ا١شربة‬ ‫٧بی‬‫١یبظ‬ ‫ٝ٢ؾ٤ض‬ ٠‫ای‬ ‫ثطای‬ .‫ّ٢٢س‬ ‫دكشیجب١ی‬ ‫٧ب‬
٦ٝ‫ثط١ب‬ ٦ّ ‫اؾز‬‫ى٢ب٣ضی‬ ٣ ‫ّبضثطزی‬ ‫٧بی‬٦‫ث‬ ‫٧بیی‬ٌ‫سغجی‬ ‫سنییطار‬ ٘‫َٝبث‬ ‫زض‬ ٦ّ ‫ق٤ز‬ ٦‫ٕطىش‬ ‫ّبض‬‫ثطا‬ ٣ ٥‫ث٤ز‬ ‫دصیط‬‫ی‬
‫١یبظٝ٢سی‬ ‫ّب٧ف‬ ٣ ‫اىعایف‬ ٦‫ث‬ ‫دبؾرٖ٤یی‬‫َٝیبؼ‬ ‫٧ب‬٦‫حبىؾ‬ ،‫ذسٝشٖعاض٧ب‬ ‫اظ‬ ‫ثبیس‬ .‫ثبق٢س‬ ‫دصیط‬٦ْ‫قج‬ ٣ ‫٧ب‬٥‫اؾشيبز‬ ‫٧بیی‬
٦ٝ‫ثط١ب‬ ،ٟ‫ّبضثطا‬ ٦‫ث‬ ‫ٝطث٤ط‬ ‫ّبضی‬ ِ‫ض‬‫ثب‬ ٥‫ازاض‬ ‫س٤ا١بیی‬ ٦ّ ‫ّطز‬٥‫زاز‬ ٣ ‫ّبضثطزی‬ ‫٧بی‬‫ى٢ب٣ضی‬ ‫ظیطؾبذز‬ .‫ثبق٢س‬ ٦‫زاقش‬ ‫ضا‬ ‫٧ب‬
‫٣احس‬ ‫قْؿز‬ ٦‫١َغ‬ ‫زاضای‬ ‫١جبیس‬10
٣ ٟ‫دكشیجب‬ ‫زض‬٥‫زاز‬ ٣ ‫ثبقس‬ ‫ثبیٖب١ی‬ٜ‫ؾیؿش‬ ‫ٝ٢بثـ‬ ٣ ‫٧ب‬‫زؾشطؼ‬ ‫زض‬ ٦‫٧ٞیك‬ ‫ثبیس‬ ‫٧ب‬
‫ؾیبؾز‬ ‫اؾز‬ ‫١یبظ‬ ‫ٝ٢ؾ٤ض‬ ٠‫ای‬ ‫ثطای‬ .‫ثبق٢س‬ٟ‫دكشیجب‬ ‫ضاؾشبی‬ ‫زض‬ ‫زٍیَی‬ ‫٧بی‬‫ثبیٖب١ی‬ ٣ ‫ٕیطی‬‫ضاؾشبی‬ ‫زض‬ .‫ق٤ز‬ ‫اسربش‬ ٟ‫ّطز‬
‫َٝیبؼ‬‫ٍبثٚیز‬ ،‫دصیطی‬:‫ٕطىز‬ ‫زض١ؾط‬ ‫ثبیس‬ ‫ضا‬ ‫ظیط‬ ‫ٝ٤اضز‬ ‫ثبیٖب١ی‬ ٣ ‫دكشیجب١ی‬ ،‫زؾشطؾی‬
ٜ‫ؾیؿش‬‫ثبی‬ ‫٧ب‬‫ٝی‬ ‫ضخ‬ ‫میطفبزی‬ ‫قطایظ‬ ‫یب‬ ‫ذطاثی‬ ٦ّ ‫ظٝب١ی‬ ‫زض‬ ‫س‬٦‫ث‬ ‫ز٧س‬ٜ‫ؾیؿش‬ ٦‫ث‬ ‫نحیح‬ ‫ن٤ضر‬‫یب‬ ٦١٣‫اىع‬ ‫٧بی‬
٥‫آٝبز‬ ‫ّبٝذی٤سط٧بی‬٦‫ث‬ ٣ ٥‫ّطز‬ ‫ؾ٤ییچ‬ ‫ثبـ‬.‫ق٤١س‬ ٜ‫سطٝی‬ ‫نحیح‬ ‫ن٤ضر‬
ٜ‫ؾیؿش‬‫زضذ٤اؾز‬ ٦ٞ٧ ‫ثبیس‬ ‫٧ب‬٘ٝ‫قب‬ ‫ٝ٤ض٤ؿ‬ ٠‫ای‬ .‫ّ٢٢س‬ ٦‫اضائ‬ ‫آ١٨ب‬ ‫ثطای‬ ‫ٝ٢بؾت‬ ‫دبؾری‬ ٣ ٥‫ّطز‬ ٥‫ازاض‬ ‫ضا‬ ‫٧ب‬
٣ ‫ذغب٧ب‬ ‫ٝسیطیز‬‫ٝی‬ ‫١یع‬ ‫اؾشظشبء٧ب‬.‫ق٤ز‬
‫سطاّ٢ف‬ ٛ‫سٞب‬ ‫ذغب‬ ‫ضذساز‬ ٥‫٧٢ٖب‬ ‫زض‬٥‫زاز‬ ٣ ‫٧ب‬.‫ق٤١س‬ ٜ‫سطٝی‬ ‫ثبیس‬ ‫٧ب‬
9
Technology Portfolio Management
10
Single Point of Failure

102. ‫اوری‬‫ن‬‫ف‬‫ع‬‫ج‬‫ر‬‫م‬‫مدل‬
102
‫سوم‬‫فصل‬
‫ذطاثی‬ ٜ‫سطٝی‬ ‫اظ‬ ‫ثبیس‬ ‫ؾْ٤٧ب‬.‫ّ٢٢س‬ ‫دكشیجب١ی‬ ‫٧ب‬
٦‫ث‬ ‫ثبیس‬ٜ‫ؾیؿش‬ ‫ؾالٝشی‬ ٜ‫ٝ٢ؾ‬ ‫ن٤ضر‬‫١ؾبضر‬ ٣ ٗ‫ّ٢شط‬ ‫اثعاض٧بی‬ ‫اظ‬ ٥‫اؾشيبز‬ ‫ٝ٢ؾ٤ض‬ ٠‫ای‬ ‫ثطای‬ .‫ق٤ز‬ ٗ‫ّ٢شط‬ ‫٧ب‬
‫ؾالٝشی‬ ‫ثط‬ ‫١ؾبضر‬ ٣ ٗ‫ّ٢شط‬ ‫ػ٨ز‬ ‫ٝشٞطّع‬ٜ‫ؾیؿش‬٥‫قس‬ ‫سقطیو‬ ‫دیف‬ ‫اظ‬ ٦ّ ‫ؾط٣یؿی‬ ‫ؾغح‬ ‫س٤اىَبر‬ ٣ ‫٧ب‬‫ا١س‬
.‫اؾز‬ ‫ضط٣ضی‬
3-5‫کسة‬ ‫نیاسهای‬ ‫اساس‬ ‫تز‬ ‫تغییزات‬‫وکار‬
٦ٝ‫ثط١ب‬ ‫زض‬ ‫سنییطار‬‫ى٢ب٣ضی‬ ٣ ‫ّبضثطزی‬ ‫٧بی‬‫ّؿت‬ ‫١یبظ٧بی‬ ٦‫ث‬ ‫دبؾد‬ ‫ثطای‬ ‫ثبیس‬ ‫٧ب‬٣‫سنییط‬ ٘‫َٝبث‬ ‫زض‬ ٘‫ان‬ ٠‫ای‬ .‫ثبقس‬ ‫ّبض‬
‫ّؿت‬٣.‫زاضز‬ ‫ٍطاض‬ ‫ػسیس‬ ‫ى٢ب٣ضی‬ ِ‫ی‬ ‫ا١شربة‬ ‫ذبعط‬ ٦‫ث‬ ‫ّبض‬

103. ‫اوری‬‫ن‬‫ف‬‫ع‬‫ج‬‫ر‬‫م‬‫مدل‬
103
‫پیوست‬‫ها‬
‫پیوست‬‫ها‬

104. ‫اوری‬‫ن‬‫ف‬‫ع‬‫ج‬‫ر‬‫م‬‫مدل‬
104
‫پیوست‬‫ها‬
‫پیوست‬:‫الف‬‫واژه‬‫نامه‬
‫ؾ٢س‬ ٠‫ای‬ ‫زض‬ ٦ّ ‫سرههی‬ ٟ‫٣اغٕب‬ ‫ثرف‬ ٠‫ای‬ ‫زض‬٥‫اؾشيبز‬.‫اؾز‬ ٥‫قس‬ ٥‫آ٣ضز‬ ٟ‫آ‬ ٦ٞ‫سطػ‬ ٥‫٧ٞطا‬ ٦‫ث‬ ،‫اؾز‬ ٥‫قس‬
‫اًگلیسی‬ ‫فاسسی‬
Acceptance Testing ‫دصیطـ‬ ‫سؿز‬
Access Channels ٗ‫ّب١ب‬‫زؾشطؾی‬ ‫٧بی‬
Activity ‫ىقبٙیز‬
Analogue Telephony ٓ٤ٙ‫آ١ب‬ ٠‫سٚي‬
Analytic ‫سحٚیٚی‬
Anti-Virus ‫٣یط٣ؼ‬ ‫ضس‬
Application ٦ٝ‫ثط١ب‬‫ّبضثطزی‬
Application Layer ‫ّبضثطز‬ ٦‫الی‬
Archival ‫ثبیٖب١ی‬
Asynchronous Transport Mode (ATM) ٛ‫١ب٧ٖٞب‬ ٗ‫ا١شَب‬ ‫حبٙز‬
Attribute-based ‫ذه٤نیز‬-‫ٝج٢ب‬
Authentication ‫٧٤یز‬ ‫احطاظ‬
Authorization ‫ٝؼبظقٞبضی‬
Automation ٟ٤‫اس٤ٝبؾی‬
Availability ‫ٍبثٚیز‬‫زؾشطؾی‬
Backup ٟ‫دكشیجب‬‫ٕیطی‬
Blackbox Testing ٦‫ػقج‬ ‫سؿز‬٥‫ؾیب‬
Block Level Access ‫ثٚ٤ّی‬ ‫ؾغح‬ ‫زؾشطؾی‬
Broadcast Domain ‫ا١شكبض‬ ٦٢ٝ‫زا‬
Broker ٗ‫زال‬
Bus ٥‫ٕصضٕب‬
Business ‫ّؿت‬‫٣ّبض‬
Business Cycle Testing ‫ّؿت‬ ٦‫چطذ‬ ‫سؿز‬٣‫ّبض‬
Business Logic ‫ّؿت‬ ٌ‫ٝ٢غ‬٣‫ّبض‬
Certificate Authority (CA) ٗ‫زیؼیشب‬ ‫ٕ٤ا٧ی‬ ‫نس٣ض‬ ‫ٝطّع‬
Change Management ‫سنییط‬ ‫ٝسیطیز‬
Chief Information Officer (CIO) ‫اعالفبسی‬ ‫اضقس‬ ‫ٝسیط‬

105. ‫اوری‬‫ن‬‫ف‬‫ع‬‫ج‬‫ر‬‫م‬‫مدل‬
105
‫پیوست‬‫ها‬
‫اًگلیسی‬ ‫فاسسی‬
Classification ٦َ‫عج‬‫ث٢سی‬
Collaboration ‫٧ْٞبضی‬
Collision Domain ‫ثطذ٤ضز‬ ٦٢ٝ‫زا‬
Communications ‫اضسجبعبر‬
Compliance ‫دصیطیف‬
Component ٦‫ٝؤٙي‬
Computer Aided Software Engineering (CASE) ٛ‫١ط‬ ‫ٝ٨٢سؾی‬‫ّبٝذی٤سط‬ ِّٞ ٦‫ث‬ ‫اىعاض‬
Confidentiality ‫ٝحطٝب١ٖی‬
Configuration Testing ‫دیْطث٢سی‬ ‫سؿز‬
Consistency ‫ؾبظٕبضی‬
Container ٦‫ٝحيؾ‬
Content ‫ِض‬‫س‬١ِ‫ض‬
Content Server ‫ٝحش٤ا‬ ‫ذسٝشٖعاض‬
Cross-platform ‫چ٢س‬‫ؾْ٤یی‬
Customization Development ‫ث٤ٝی‬ ٣ ‫ؾيبضقی‬ ٦‫س٤ؾق‬
Dashboard ‫زاقج٤ضز‬
Data Warehouse ٥‫زاز‬ ‫ا١جبض‬
Database ٥‫دبیٖب‬٥‫زاز‬
Data-Centric ٥‫زاز‬-‫ٝح٤ض‬
Defect Tracking ‫١َم‬ ‫دیٖیطی‬
Dependent ٦‫٣اثؿش‬
Description ‫س٤نیو‬
Digital Subscriber Line (DSL) ُ‫ٝكشط‬ ٗ‫زیؼیشب‬ ‫ذظ‬
Digital Telephony ٠‫سٚي‬ٗ‫زیؼیشب‬
Discovery ‫ّكو‬
Distribution ‫س٤ظیـ‬
Electronic Mail ‫اْٙشط٣١یْی‬ ‫دؿز‬
Embedded Technology Device ٦‫سقجی‬ ‫ى٢ب٣ضی‬ ٥‫زؾشٖب‬٥‫قس‬
Encoding ‫ّس‬‫ٕصاضی‬
Enrichment ‫م٢ی‬‫ؾبظی‬
Enterprise ٟ‫ؾبظٝب‬
Exchange ٗ‫سجبز‬

106. ‫اوری‬‫ن‬‫ف‬‫ع‬‫ج‬‫ر‬‫م‬‫مدل‬
106
‫پیوست‬‫ها‬
‫اًگلیسی‬ ‫فاسسی‬
Explicit ‫نطیح‬
External ‫ثیط٣١ی‬
Format ‫ٍبٙت‬
Functional ‫ّبضّطزی‬
Functional Testing ‫ّبضّطزی‬ ‫سؿز‬
Gateway ٥‫زض٣اظ‬
Green Computing ‫ؾجع‬ ‫ضایب١ف‬
Hardware Virtualization ‫ٝؼبظی‬‫ؾرز‬ ‫ؾبظی‬‫اىعاضی‬
Hosting ‫ٝیعثب١ی‬
Hybrid ‫سطّیجی‬
Implicit ‫ضٞ٢ی‬
Independent َ٘‫ٝؿش‬
Industry Proven ‫اطجبر‬‫ن٢قشی‬ ٥‫قس‬
Infrastructure ‫ظیطؾبذز‬
Installation Testing ‫١هت‬ ‫سؿز‬
Integrated Development Environment (IDE) ٦‫یْذبضچ‬ ٦‫س٤ؾق‬ ‫ٝحیظ‬
Integration ٦‫یْذبضچ‬‫ؾبظی‬
Integration Testing ٦‫یْذبضچ‬ ‫سؿز‬‫ؾبظی‬
Integrity ‫نحز‬
Intelligence ‫٧٤ـ‬
Interactive Voice Response (IVR) ‫ٕ٤یب‬ ٠‫سٚي‬ ٜ‫ؾیؿش‬
Interconnections ٘‫ٝشَبث‬ ‫اسهبالر‬
Interface ‫٣اؾظ‬
Internal ‫زاذٚی‬
Interoperability ٘ٝ‫سقب‬‫دصیطی‬
Intrusion Detection and Prevention ‫١ي٤ش‬ ‫اظ‬ ‫ػٚ٤ٕیطی‬ ٣ ‫سكریم‬
Issue Tracking ‫ٝ٤ض٤ؿ‬ ‫دیٖیطی‬
Labeling ‫ثطچؿت‬‫ظ١ی‬
Legislation ‫ٍب١٤١ٖصاضی‬
Local Area Network ‫ٝحٚی‬ ٦ْ‫قج‬
Maximum Transmission Unit ٗ‫ا١شَب‬ ‫٣احس‬ ‫حساّظط‬
Measurement ٥‫ا١ساظ‬‫ٕیطی‬

107. ‫اوری‬‫ن‬‫ف‬‫ع‬‫ج‬‫ر‬‫م‬‫مدل‬
107
‫پیوست‬‫ها‬
‫اًگلیسی‬ ‫فاسسی‬
Media Server ٦١‫ضؾب‬ ‫ذسٝشٖعاض‬
Merging ٛ‫ازمب‬
Message ٛ‫دیب‬
Meta Language ٟ‫ىطاظثب‬
Middleware ٟ‫ٝیب‬‫اىعاض‬
Monitoring ‫١ؾبضر‬
Multi-Protocol Label Switching ‫دط٣سْٚی‬ ‫چ٢س‬ ‫ثطچؿت‬ ٔ٢‫ؾ٤ییچی‬
Near-real-time ٔ١‫ثالزض‬ ٦‫ث‬ ِ‫١عزی‬
Network Attached Storage (NAS) ٥‫شذیط‬‫دی٤ؾز‬ ‫ؾبظی‬٦ْ‫قج‬ ٦‫ث‬ ٥‫قس‬
Object ‫قیء‬
Object-Oriented Database Management System
(OODBMS)
٥‫دبیٖب‬ ‫ٝسیطیز‬ ٜ‫ؾیؿش‬‫قئ‬ ٥‫زاز‬‫ٕطا‬
Object-Relational Database Management System
(ORDBMS)
ٜ‫ؾیؿش‬٥‫دبیٖب‬ ‫ٝسیطیز‬‫قئ‬ ٥‫زاز‬‫ٕطا‬-
٦‫ضاثغ‬‫ای‬
Online Certificate Status Protocol (OCSP) ‫ثطذظ‬ ‫ٕ٤ا٧ی‬ ‫٣ضقیز‬ ٠‫سقیی‬ ْ٘‫دط٣س‬
Ontology ‫٧ؿشی‬‫ق٢بؾی‬
Open Source ‫ثبظ‬ ٠‫ٝش‬
Open Standard ‫ثبظ‬ ‫اؾشب١ساضز‬
Orchestration ‫٧ٞ٢٤اؾبظی‬
Packet ٦‫ثؿش‬
Peer-to-Peer (P2P) ٦‫١َغ‬ ٦‫ث‬ ٦‫١َغ‬
Penetration Test ‫١ي٤ش‬ ‫سؿز‬
Performance Testing ‫ّبضایی‬ ٣ ‫فْٞٚطز‬ ‫سؿز‬
Peripherals ٥‫زؾشٖب‬‫ػب١جی‬ ‫٧بی‬
Personal Digital Assistant ‫قرهی‬ ‫زیؼیشبٙی‬ ‫زؾشیبض‬
Personalization ‫قرهی‬‫ؾبظی‬
Platform ٤ْ‫ؾ‬
Portal Server ٥‫زضٕب‬ ‫ذسٝشٖعاض‬
Privacy ‫ٝحطٝب١ٖی‬
Process ‫ىطای٢س‬
Public Key ‫فٞ٤ٝی‬ ‫ّٚیس‬
Publish-subscribe ‫١بقط‬-‫ٝشَبضی‬

108. ‫اوری‬‫ن‬‫ف‬‫ع‬‫ج‬‫ر‬‫م‬‫مدل‬
108
‫پیوست‬‫ها‬
‫اًگلیسی‬ ‫فاسسی‬
Queuing ‫نو‬‫ث٢سی‬
Random Access Memory (RAM) ‫سهبزىی‬ ‫زؾشطؾی‬ ‫ثب‬ ٦‫حبىؾ‬
Redundant Array of Independent Disks (RAID) ِ‫زیؿ‬ ٦١‫چ٢سٕب‬ ٦‫آضای‬َ٘‫ٝؿش‬ ‫٧بی‬
Regression Testing ٟ٤‫ضٕطؾی‬ ‫سؿز‬
Relational Database Management System (RDBMS) ٥‫دبیٖب‬ ‫ٝسیطیز‬ ٜ‫ؾیؿش‬٦‫ضاثغ‬ ٥‫زاز‬‫ای‬
Reliability Testing ٟ‫اعٞی٢ب‬ ‫ٍبثٚیز‬ ‫سؿز‬
Remote Security ‫ز٣ض‬ ٥‫ضا‬ ‫اظ‬ ‫اٝ٢یز‬
Reporting ‫ٕعاضـ‬‫ز٧ی‬
Requirements Management and Traceability ‫١یبظٝ٢سی‬ ‫ضزٕیطی‬ ٣ ‫ٝسیطیز‬‫٧ب‬
Router ‫ٝؿیطیبة‬
Rules ٠‫ٍ٤ا١ی‬
Scalability ‫َٝیبؼ‬‫دصیطی‬
Schema ‫ِٞب‬‫ق‬
Secure Shell ٠ٝ‫ا‬ ٦‫د٤ؾش‬
Secure Sockets Layer ‫ؾ٤ّز‬ ٦‫الی‬٠ٝ‫ا‬ ‫٧بی‬
Secured Transport ٠ٝ‫ا‬ ٗ‫ا١شَب‬
Security ‫اٝ٢یز‬
Semantic ‫ٝق٢بیی‬
Server ‫ذسٝشٖعاض‬
Server-based Certificate Validation Protocol (SCVP) ‫ٝقشجطؾبظی‬ ْ٘‫دط٣س‬‫ثط‬ ‫ٝجش٢ی‬ ٦ٝ‫ٕ٤ا٧ی٢ب‬
‫ذسٝشٖعاض‬
Service Access and Delivery Area ‫ؾط٣یؽ‬ ٘‫سح٤ی‬ ٣ ‫زؾشطؾی‬ ٥‫ح٤ظ‬
Service Area ‫ؾط٣یؽ‬ ٥‫ح٤ظ‬
Service Category ‫ؾط٣یؽ‬ ٦َ‫عج‬
Service Requirements ‫١یبظٝ٢سی‬‫ؾط٣یؽ‬ ‫٧بی‬
Service Standard ‫ؾط٣یؽ‬ ‫اؾشب١ساضز‬
Short Message Services (SMS) ‫ؾط٣یؽ‬٥‫ّ٤سب‬ ٛ‫دیب‬
Single Point of Failure ‫٣احس‬ ‫قْؿز‬ ٦‫١َغ‬
Social Networking Services ‫ؾط٣یؽ‬٦ْ‫قج‬ ‫٧بی‬‫اػشٞبفی‬ ‫٧بی‬
Software Configuration Management ٛ‫١ط‬ ‫دیْطث٢سی‬ ‫ٝسیطیز‬‫اىعاض‬
Storage ٥‫شذیط‬‫ؾبظی‬
Stress Testing ‫ىكبض‬ ‫سؿز‬

109. ‫اوری‬‫ن‬‫ف‬‫ع‬‫ج‬‫ر‬‫م‬‫مدل‬
109
‫پیوست‬‫ها‬
‫اًگلیسی‬ ‫فاسسی‬
Structural ‫ؾبذشبضی‬
Technology Portfolio Management ‫ى٢ب٣ضی‬ ‫ؾجس‬ ‫ٝسیطیز‬
Telemetry ‫ز٣ضؾ٢ؼی‬
Terminal ٦١‫دبیب‬
Token ٥‫١كب١٤اض‬
Transformation ٘‫سجسی‬
Transmitter ٗ‫ا١شَب‬٥‫ز٧٢س‬
Transport Layer ٗ‫ا١شَب‬ ٦‫الی‬
Unified Modeling Language (UML) ٦‫یْذبضچ‬ ‫ٝسٙؿبظی‬ ٟ‫ظثب‬
Uniform Resource Identifier (URL) ‫آزضؼ‬‫ٝ٢جـ‬ ٟ‫یْؿب‬
Unit Testing ‫٣احس‬ ‫سؿز‬
Usability Testing ٥‫اؾشيبز‬ ‫ٍبثٚیز‬ ‫سؿز‬
Version Management ٦‫١ؿر‬ ‫ٝسیطیز‬
Vertical ‫فٞ٤زی‬
Video Conferencing ‫٣یسئ٤ّ٢يطا١ؽ‬
Virtual LAN (VLAN) ‫ٝؼبظی‬ ‫ٝحٚی‬ ٦ْ‫قج‬
Virtual Private Network (VPN) ‫ٝؼبظی‬ ‫ذه٤نی‬ ٦ْ‫قج‬
Virus Signature ‫٣یط٣ؼ‬ ‫اٝضبی‬
Voice over IP (VoIP) ‫ای٢شط١ز‬ ْ٘‫دطس‬ ‫ض٣ی‬ ‫نسا‬
Vulnerability Scanner ‫آؾیت‬ ‫د٤یكٖط‬‫دصیطی‬
Wearable Computer ‫د٤قیس١ی‬ ‫ّبٝذی٤سط‬
Web Access Standards ‫٣ة‬ ‫زؾشطؾی‬ ‫اؾشب١ساضز٧بی‬
Web Browser ‫٣ة‬ ‫ٝط٣ضٕط‬
Web Content Accessibility Guidelines (WCAG) ‫ذغ٤ط‬‫زؾشطؼ‬ ‫ضا٧٢ٞبی‬‫٣ة‬ ‫دصیطی‬
Whitebox Testing ٦‫ػقج‬ ‫سؿز‬‫ؾيیس‬
Wide Area Network ٥‫ٕؿشطز‬ ٦ْ‫قج‬
Wireless ‫ثی‬ٜ‫ؾی‬
Workflow ‫ٕطزـ‬‫ّبضی‬