үүдэл эсийн тухай ерөнхий ойлголт

1. НАСС-302 оюутан
Б.Ууганжавхаа

2. Үүдэл эс гэж юу вэ?
А. Максимов
цусны эсийн
судалгаа хийж
байх явцдаа
1908 онд анх
илрүүлсэн
байдаг.
Үүдэл эс нь
бусад бүх
төрлийн эсийг
үүсгэгч нь юм.
Өвдөх, гэмтэх
тохиолдолд
бидний биед
байх эсүүд мөн
гэмтэж, үхдэг.
Энэ үед үүдэл эс
идэвхжиж
эхэлдэг.
Эрдэмтэд,
судлаачдын үзэж
байгаагаар хүний
биеийн эрхтэн бүр
өөр өөрийн үүрэг
ба бүтцэд
тохирсон үүдэл
эстэй юм.

3. Үүрэг
Эмчилгээнд
чухал ач
холбогдолтой
Эд эрхтэн дэх үхжиж
буй болон гэмтсэн
эсүүдийг шинэ
эсүүдээр сэргээх,
нөхөх төлжүүлэх
Хөгшрөлтөө
с хамгаалах

4. Үүдэл эсийн төрөл

5. Үр хөврөлийн үүдэл эс
Хүний үр хөврөлийн үүдэл эс 10000
генийг агуулдаг.
хүний бие үүсч эхлэх үе буюу үр хөврөлд
үүдэл эсүүд олноороо үүсдэг. Үүнийг үр
хөврөлийн үүдэл эс гэнэ.
Үр хөврөлийн үүдэл эс хүний биеийн
хэдэн зуун төрлийн бүх эсийг бий болгох
чадвартай буюу хүний биеийн бүх эд,
эрхтэнг үүсгэж байдаг

6. Үр хөврөлийн үүдэл эс

7. Үр хөврөлийн үүдэл эс

8. Насанд хүрэгчдийн үүдэл эс
 Зөвхөн тухайн
нэг эд эрхтэний
эсийг бүтээх
чадвартай
бөгөөд энэ нь
тухайн үүдэл эс
дотоод генийн
өөрчлөлтөд
орсонтой
холбоотой.

9. Цусны үүдэл эсийг авах
ясны
чөмөгнөөс
хүйн
цуснаас
захын
цус

10. Бичлэг

11. Үүдэл эсийн тухай сонирхолтой
баримт
Хамгийн амжилттай туршилт Иракт хуруугаа тас
буудуулсан цэргийн хурууг ургуулж өгснөөр гар нь
урьдын хэвээр үлджээ.
Үүдэл эс хадгалах ажил Америк, Европын зарим
орон, Япон, Хятадад эхэлсэн. Хүүхэд төрөнгүүт
үүдэл эсийг нь аваад коджуулаад хадгалдаг
байна.
2010 оны 6 сард Кавасаки компани, Япон улсын
анагаах ухааны судалгаа шинжилгээ, үйлдвэрлэл
технологийн нэгдсэн хүрээлэн хамтран
зориулалтын робот бүтээж их хэмжээгээр,
автоматаар үйлдвэрлэх боломжтой болжээ.
Монголоос
биохимич, эс
судлаач
Н.Ариунаа үүдэл
эсийн тухай
илтгэлээрэй
дэлхийд дуулиан
тарьжээ

12. Үүдэл эсийн тухай судалгаанууд
 1998 онд АНУ-ын Wisconsin их сургуулийн профессор
James Thomson хүний үр хөврөлөөс үүдэл эс гарган
авах аргыг нээсэн.
 Киото их сургуулийн профессор Яманака Шинья хүний
арьснаас зохиомлоор үүдэл эс бүтээх судалгааг
эхлүүлсэн
 Мөн тус улсад 6 - 81 насны хүмүүсийн арьснаас
туршилтын журмаар iPS эсийг амжилттай гаргаж
авснаар цаашид ямар ч насны хүний эмчилгээнд
ашиглах боломжтойг нотлосон . Одоогоор 115 настай
хүний эсээс үүдэл эс үүсгэх судалгаа хийгдэж байна.

13. Үргэлжлэл
 Хүний тархи, зүрх, дотоод эрхтнүүдийн эд эсийг
зохиомлоор ургуулж шалтгаан нь тодорхойгүй
өвчнүүд тэдгээрт зориулсан эмийн нөлөөллийг
судлах боломж бүрдэж байна.
 Одоогийн байдлаар эс "анхдагч төлөвт ордогийн"
нууц бүрэн тайлагдаагүй байгаа юм. Ийм төрлийн
судалгаанууд ч олон улс оронд эрчимтэй хийгдэж
байна.

14. Үүдэл эсийн эмчилгээ

15. iPS “Induced pluripotent stem
cell “
 Профессор Яманака 4
жилийн турш судалгаа
хийж тэдгээрээс үүдэл эс
үүсгэх магадлал өндөртэй
24 генийг тодорхойлсон.
 Oct3/4, Sox2, Klf4, c-Myc
гэж нэрлэгдэх дөрвөн
генийг онцолсон байна.
Тэрээр 2006 онд хулганы
арьсны эсэд дээрх 4
генийг суурьлуулж
туршихад 3 долоо
хоногийн дараа үүдэл эс
болон хувирчээ.

16. iPS “Induced pluripotent stem
cell “
 2009 оны 10 сард
Америкийн анагаах
ухааны салбарын
хамгийн дээд шагнал
болох Lasker болон
шинжлэх ухааны
салбарын бусад нэр
хүндтэй шагналуудыг
хүртжээ. Улмаар
анагаах ухаанд
хувьслын чанартай
нээлт хийснээр 2012
нобелийн шагнал
хүртсэн байна.

17. Үүдэл эсийн хэрэглээ
 MEDIPOST Үүдэл эст
өөх суулгах мэс засал

18. Ясны чөмөг шилжүүлэх

19. PRP or Platelet Rich Plasma

20. PRP or Platelet Rich Plasma

21. Анхаарал тавьсанд баярлалаа