Downloaded 60 times
จิตวิทยาพัฒนาการ
- 1.
- 2.
- 3.
- 4. ความรู้ที่ได้รับ 1. จิตวิทยา 2. พัฒนาการ4 ด้าน - ด้านร่างกาย - ด้านปัญญา - ด้านจิตสังคม - ด้านจริยธรรม 3. การจัดการศึกษาให้เหมาะสมกับพัฒนาการ Page 4
- 5. Page 5 ContentContent พัฒนาการ(Development) ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับจิตวิทยา (Psycholog ด้านร่างกาย (Physical Developme ด้านปัญญา (Cognitive Developmen ด้านจิตสังคม (Psychosocial Developme ด้านจริยธรรม (Moral Developmen
- 6. จิตวิทยา (Psychology)จิตวิทยา (Psychology) มีรากศัพท์มาจากภาษากรีก 2คำา คือ Psyche หมายถึง ลมหายใจของชีวิต (Breath of Life) หรือ จิต (Mind) และ Logos หมายถึง ความรู้ (Knowledge) หรือ การศึกษา (Study) Psychology จึงหมายถึง การศึกษาเกี่ยวกับจิต (the study of mind) (Benson 1998) Page 6
- 7. พัฒนาการ (Development)พัฒนาการ หมายถึง การเปลี่ยนแปลงทั้งมวล ของบุคคลซึ่งมีการเปลี่ยนแปลงเป็นขั้นๆ มี แบบแผนอย่างต่อเนื่อง และปรากฏอยู่อย่างถาวร “ ครูจะต้องมีความรู้และความเข้าใจเกี่ยวกับ พัฒนาการในทุกๆ ด้านที่จะส่งผลต่อพฤติกรรม ของผู้เรียน ” Page 7
- 8. พัฒนาการ (Development)พัฒนาการแบ่งออกเป็นด้าน ๆ ได้ดังนี้ 1. ด้านร่างกาย (Physical Development 2. ด้านปัญญา (Cognitive Development) 3. ด้านจิตสังคม (Psychosocial Development) 4. ด้านจริยธรรม (Moral Development) Page 8
- 9. พัฒนาการทาง ร่างกาย (Physical Development) แบ่งเป็น 3ช่วงวัย คือ 1) เด็กระดับปฐมวัย (3 – 6 ปี) 2) เด็กระดับประถมศึกษา (6 – 12 ปี) 3) เด็กระดับมัธยมศึกษา (12 – 17 ปี) Page 9
- 10. พัฒนาการทาง ร่างกาย – ปฐมวัย ร่างกาย: เจริญเติบโตอย่างรวดเร็ว มีการ พัฒนาความเชี่ยวชาญด้านการเคลื่อนไหว กล้าม เนื้อมัดใหญ่ และมัดเล็ก การเพิ่มของความสูงและ นำ้าหนัก สมอง : เด็กวัย 5 ปี จะมีนำ้าหนักสมองเป็น 90% ของเมื่อเป็นผู้ใหญ่ สายตา : เด็กเล็กกว่า 5-6 ปี มีสายตายาว การ อ่านและเคลื่อนไหวสายตาอาจเป็นไปได้ช้า Page 10
- 11. พัฒนาการทาง ร่างกาย – ปฐมวัย การจัดการศึกษา: เน้นกล้ามเนื้อ เช่นเลน ดินสอเทียน ระบายสี ฉีกกระดาษ ปั้นดินนำ้ามัน เด็กที่ถนัดซ้ายหากถูกบังคับให้เปลี่ยนอาจเกิด ความผิดปกติอื่นตามมาได้ ไม่ควรให้เด็กจ้องตัว หนังสือใกล้ๆ เล็ก หรือเคลื่อนไหวไปมาอย่าง รวดเร็ว ไม่ควรเร่งพัฒนาการเด็ก และพัฒนาแต่ละคน ตามความเหมาะสมและความต้องการของเขา หลีกเลี่ยงการเปรียบเทียบ Page 11
- 12. พัฒนาการทางร่างกาย – ประถมศึกษา ร่างกาย :เด็กหญิงจะเริ่มโตทัน และอาจโตกว่า เด็กชาย มีการพัฒนาของกล้ามเนื้อ และสรีระ สายตา : เด็กก่อน 8 ขวบ ยังมีพัฒนาการทาง สายตาไม่สมบูรณ์นัก การจัดการศึกษา : ควรเน้นทักษะ เช่น การ ทรงตัว การวิ่ง กระโดด การขว้าง เป็นต้น การจัด ให้เลนเกมควรให้เกิดความยุติธรรมทางสรีระ เด็กต้องการพักผ่อน และมีสมาธิไม่ยาวนัก จึงควร จัดกิจกรรมเป็นช่วงสั้น Page 12
- 13. พัฒนาการทางร่างกาย – มัธยมศึกษา ร่างกาย :เจริญเติบโตเกือบสมบูรณ์ เด็กชาย สวนใหญ่จะแข็งแรงความเด็กหญิง อวัยวะสืบพันธ์ เจริญเติบโตเต็มที่ เด็กจะเกิดความวิตกกังวลเกี่ยว กับร่างกายที่เปลี่ยนแปลงไป การจัดการศึกษา : ไม่ควรจัดกิจกรรมที่เน้น ความแตกต่างของร่างกายมากเกินไป เน้นการ ดูแลสุขภาพที่ถูกวิธี สนับสนุนการพัฒนา บุคลิกภาพ Page 13
- 14. พัฒนาการทาง ปัญญา (Cognitive Development)เป็นการเปลี่ยนแปลงด้านการรู้ภาษา การจำา การใช้เหตุผล ความสามารถในการคิด ในช่วงปฐมวัยจะมีการเปลี่ยนแปลงด้านภาษา เมื่อเข้าสูวัยเด็กจะมีการพัฒนาด้านการจำาและ ทักษะ Metacognition เมื่อเข้าสู่วัยรุ่นจะพัฒนา ด้านสมมุติฐาน (salavin, 2009) Page 14
- 15. ทฤษฎีพัฒนาการ ทางปัญญา 1. ทฤษฎีพัฒนาการทางปัญญาของเพียเจต์ (Jean Piaget) “เด็กไม่ได้“โง่” เพราะขาดข้อมูล เพียงแต่คิด และใช้หลักตรรกะที่แตกต่างจากผู้ใหญ่” 2. ทฤษฎีพัฒนาการทางปัญญาของบรูเนอร์ (Jarome S. Bruner) “บุคคลเลือกรับรู้สิ่งที่ตนเองสนใจ และเลือกเรียน รู้ผ่านกระบวนการค้นพบ (Discovery Learning)” Page 15
- 16. ทฤษฎีพัฒนาการทาง ปัญญาของ Piaget พัฒนาการของเด็กเป็นไปตาม 1) ระดับวุฒิภาวะ(Maturation) 2) การสะสมการเรียนรู้ (Learning) 3) การผสมผสานระหว่างทฤษฎีวุฒิภาวะ (Maturation Theory) กับ ทฤษฎีการสะสมการ เรียนรู้ (Learning Theory) Page 16
- 17. ทฤษฎีพัฒนาการทาง ปัญญาของ Piaget มีประเด็นสำาคัญต่อไปนี้ 1. โครงสร้างความรู้(Schema) 1.1 การปรับเข้าโครงสร้าง 1.2 การขยายโครงสร้าง Page 17
- 18. ทฤษฎีพัฒนาการทาง ปัญญาของ Piaget2. ทฤษฎีขั้นพัฒนาการ(Stage Theory) เกี่ยวกับ พัฒนาการทางปัญญา 4 ขั้น ขั้นที่ 1 (0-2 ปี) เรียนรู้ผ่านการสัมผัสและ เคลื่อนไหว ขั้นที่ 2 (2-7 ปี) เลียนแบบพฤติกรรม ภาษา เล่น สมมุติ วาดรูปจากสิ่งที่คิด จินตนาการ มีการรับรู้แบบมุ่งสู่ ศูนย์กลาง เพ่งความสนใจได้ทีละอย่าง ขั้นที่ 3 (7-11 ปี) สามารถคิดย้อนกลับได้ อนุรักษ์ พื้นที่ จัดกลุ่มหรือแบ่งหมู่ จัดลำาดับสิ่งของ ขั้นที่ 4 (11 ขึ้นไป) สามารถคิดเหตุผลแบบอนุมาน เชิงสถิติ คิดจากข้อมูลที่เป็นนามธรรมได้ Page 18
- 19. ทฤษฎีพัฒนาการทาง ปัญญาของ Bruner มีหลักการสำาคัญ 4ประการ ดังนี้ 1. หลักของโครงสร้าง (Structure) 2. การจูงใจ (Motivation) 3. ลำาดับขั้น (Sequence) 4. การเสริมแรง (Reinforcement) Page 19
- 20. พัฒนาการทางจิต สังคม (Psychosocial Development)อีริก อีริกสัน (ErikErikson) เสนอแนวคิดการ พัฒนาทางจิตสังคมตามแนวคิดของซิกมัน ฟรอย ด์ ว่า พัฒนาการในแต่ละลำาดับขั้นจะมีลักษณะเป็น ปมขัดแย้งซึ่งเป็นวิกฤติทางจิตสังคม (Psychosocial Crisis) ที่บุคคลจะต้องเผชิญ ซึ่ง หากสามารถผ่านปมจัดแย้งแต่ละปมอย่างน่า พอใจ ก็จะได้เผชิญหน้ากับบทท้าทายใหม่ ๆ แต่ ถ้าไม่สามรถผ่านปมขัดแย้งได้อย่างสมบูรณ์ก็จะ Page 20
- 21. ขั้นพัฒนาการทางจิต สังคม 1. ความรู้สึกไว้วางใจ –ความไมไว้วางใจ (0-18 เดือน) 2. ความรู้สึกเป็นตัวของตัวเอง – ความอายและเคลือบ แคลงสงสัย (18 เดือน – 3 ปี) 3. ความคิดริเริ่ม – ความรู้สึกผิด (3 - 6 ปี) 4. ความอุตสาหะ ภาคเพียร – ความรู้สึกด้อย (6 - 12 ปี) 5. ความมีเอกลักษณ์ – ความสับสนในบทบาท (12 - 18 ปี) 6. ความรู้สึกผูกพัน – ความโดดเดี่ยว (18 - 35 ปี) Page 21
- 22. การนำาไปใช้จัดการ ศึกษา (มัธยม) 1. ครูควรจัดกิจกรรมให้ความรู้ความเข้าใจ เกี่ยวกับบทบาททางเพศที่เหมาะสม 2. ครูควรจัดกิจกรรมให้ความรู้ ความเข้าใจเกี่ยวกับ อาชีพที่หลากหลาย 3. ครูควรป้องกันการสร้างเอกลักษณ์เชิงลบ (Negative identity) 4. ครูต้องอดทนตอพฤติกรรมของวัยรุ่น 5. ครูควรมีการให้ข้อมูลย้อนกลับเกี่ยวกับตัวเด็ก เพื่อ ให้เขาเข้าใจตนเอง เห็นจุดเด่น จุดด้อย 6. ครูควรมีสัมพันธภาพที่ดีกับเด็ก Page 22
- 23. พัฒนาการทาง จริยธรรม (Moral Development)โคล์เบิร์ก (Kohlberg) ได้พัฒนาแนวความคิดของ เพียร์เจต์ (Piaget) การพัฒนาการทางจริยธรรม แบ่งออกเป็น 3 ระดับ ระดับละ 2 ขั้น รวมเป็น 6 ขั้น ระดับที่ 1 ระดับก่อนมีจริยธรรมของตนเอง (Pre- conventional Level) ระดับที่ 2 ระดับมีจริยธรรมตามกฎเกณฑ์ของสังคม (Conventional Level) ระดับที่ 3 ระดับมีจริยธรรมตามวิจารณญาณหรือ เหนือกฎเกณฑ์ของสังคม (Post conventional Morality) Page 23
- 24. พัฒนาการทาง จริยธรรม Page 24 ระดับขั้น ระดับก่อนมีจริยธรรมของ ตนเอง (Pre conventional Level) การลงโทษและการ เชื่องฟัง กฎเกณฑ์เป็นเครื่องมือ เพื่อผลประโยชน์ของ คน ระดับมีจริยธรรมตามกฎ เกณฑ์ของสังคม (Conventional Level) ความคาดหวังและการ ยอมรับในสังคมสำาหรับ เด็กดี กฎและระเบียบ ระดับมีจริยธรรมตาม วิจารณญาณ สัญญาสังคม
- 25. การนำาไปใช้ ประโยชน์ 1. การสอน - ทราบพัฒนาการของเด็กในแต่ละช่วงวัย -นำาไปใช้ในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ให้เหมาะสม กับพัฒนาการ 2. การวางแผนทำางานวิจัย - เลือกใช้รูปแบบ และกิจกรรมที่เหมาะสมกับ พัฒนาการของนักเรียน Page 25
- 26. เอกสาร อ้างอิง คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม. พื้นฐาน กระบวนทัศน์ทางการศึกษา. พิมพ์ครั้งที่5. มหาสารคาม : อภิชาตการพิมพ์, 2555. สุรวงค์ โค้วตระกูล. จิตวิทยาการศึกษา. พิมพ์ครั้งที่ 11. กรุงเทพฯ : สำานักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2556. Page 26
- 27.