lg;ksxh izk/;kid
¼ejkBh foHkkx½
/kuoVs uW'kuy dkWyst] ukxiwj-
MkW- Hkkjrh [kkisdj
;k >ksiMhr ekÖ;k
jk"Vªlar rqdMksth egkjkt
;k >ksiMhr ekÖ;k
jk"Vªlar rqdMksth egkjkt
ekf.kd caMksth baxGs ¼1909 & 1968½
jk"Vªlar rqdMksth Eg.kwu izfl)- ;koyh ;k
xkoh tUe- 1935 iklwu jk"Vªo`Ùkh vkf.k
jk"Vªªfu"Bk tkx`r dj.kkÚ;k Lojfpr HktukaP;k o
Hkk"k.kkaP;k }kjs eksB;k izek.kkr yksd tkx`rhps
dk;Z-
HkkjrHkze.k d:u ns'kfLFkrh o lekt fLFkrhps
voyksdu d:u tkx`rh ?kMfo.;kps dk;Z dsys-
1942 lkyh pys tko pGoGhP;k dkGkr jk"VªHkk"kk
tkx`r dj.kkjs Hktukaps dk;ZØe dsys- R;keqGs rq:axokl
Hkksxko ykxyk-
Jh- xq:nso lsokeaMGkph LFkkiuk dsyh- ^xzkexhrk* gk
R;kapk xzkeukFkkyk lefiZr dsysyk xzaFk vkgs-
;k >ksiMhr ekÖ;k ;k dforsrwu jk"Vªlarkauh loZ/keZ
leHkkokps fp=.k dsys vkgs rlsp T;k >ksiMhr dks.krkp
HksnHkko ulsy ijaarq ;s.kkÚ;kyk lq[k feGsy v'kk R;kaP;k
>ksiMhr ;s.;kps lokZauk vkokgu dsysys vkgs vkfFkZd lerk
o ca/kqrk vlysyh >ksiMh yksd'kkgh lektoknkps vkf.k
jktkl th egkyh lkS[;s d/kh feGkyhA
rh loZ izkIr >kyh] ;k >ksiMhr ekÖ;kAA /k`-AA
egkyh eÅ fcNkus] danhy 'kkenkusA
vkEgk tehu ekus] ;k >ksiMhr ekÖ;kAA1AA
Hkwehojh iMkos] rkÚ;kadMs igkosA
izHkquke fuR; xkos] ;k >ksiMhr ekÖ;kAA2AA
LokehRo rsFk R;kps] rSlsfp ;sFk ek>sA
ek>k gqdwe xkts] ;k >ksiMhr ekÖ;kAA3AA
egkykiq<s f’kik;h] 'kL=h lqlTt jkghA
njdkj rhgh ukgh] ;k >ksiMhr ekÖ;kAA4AA
tkrk r;k egkyk] ^er tko* 'kCn vkykA
Hkhrh u ;ko;kyk] ;k >ksiMhr ekÖ;kAA5AA
egkykr pksj xsys] pks:uh nzO; usysA
,sls d/kh u >kys] ;k >ksiMhr ekÖ;kAA6AA
igkjs vkf.k frtksÚ;k] R;karquh gksfr pksÚ;kA
nkjkl ukfg nksÚ;k] ;k >ksiMhr ekÖ;kAA7AA
egkyh lq[ks dq.kkgh fpark lnSo jkghA
>ksisr jk= tkbZ] ;k >ksiMhr ekÖ;kAA8AA
;srk rjh lq[ks ;k] tkrk rjh lq[ks tkA
dks.kkojh u ckstk] ;k >ksiMhr ekÖ;kAA9AA
fpÙkkr vU; jkek] 'kCnh mnaM izsekA
;srh d/kh u dkek] ;k >ksiMhr ekÖ;kAA10AA
ikgksuh lkS[; ek>s] nsosanz rksfg yktsA
'kkarh lnk fojkts] ;k >ksiMhr ekÖ;kAA11AA
okMs] egky] jk.ks dsys vuar T;kusA
rks jkgrks lq[kkus] ;k >ksiMhr ekÖ;kAA12AA
^rqdM;k* erh LQqjkoh] ik;h rqÖ;k jekohA
ewrhZ rq>h jgkoh] ;k >ksiMhr ekÖ;kAA13AA
dforspk HkkokFkZ
jk"Vªlar rqdMksth egkjkt Eg.krkr dh] eh >ksiMhr
jkgrks- >ksiMhr jkg.;kr dks.krk dehi.kk vkgs
vgks] jktkyk rs lq[k egkykr jkgwu d/kh feGkys
vlsy rs loZ eyk ekÖ;k >ksiMhr feGkys vkgsr-
egkykae/;s eÅ fcNkus vlrhy] laqnj 'kkenkus
vkf.k dafny vlrhy- i.k egkykrhy eÅ
fcNkus vkEgkyk udks- dkj.k rs lq[k vkEgkyk
tfeuhojp feGr vkgs-
dkj.k Hkwehoj vax Vkdwu iMkos vkf.k jk=h
vkdk'kkrhy rkjs igkos ;kr osxGkp vkuan
vkgs- f'kok; fuR; izHkquke ?ksrY;kus ts
ijeksPp lq[k izkIr gksrs rs d'kkrp ukgh-
jktk R;k egkykpk ekyd vlsu] R;kpk gqdwe
frFks pkyr vlsu] rlk ekÖ;k >ksiMhr ek>k
gqdwe pkyrks- egkykiq<s f'kikbZ gkrh 'kL=
?ksÅu igkjs nsr vlrkr- ekÖ;k >ksiMhyk
R;kaph vftckr xjt ukgh-
jktkP;k egkykr tkrkuk ^tkÅ udk* vls
lqufo.;kr ;sÅ 'kdrs- i.k ekÖ;k >ksiMhr
;k;yk dks.kkykgh Hkhrh ukgh-
egkykr pksj xsys vkf.k R;kauh pks:u nzO;
¼iSls@[kftuk½ usys vls ?kMys vlw 'kdrs-
i.k ekÖ;k ;k >ksiMhr ek= rls d/khgh ?kMys
ukgh-
egkykr frtksÚ;k vkgsr] Eg.kwu igkjs vkgsr-
rjhgh pksÚ;k gksrkr vkf.k ekÖ;k >ksiMhP;k
nkjkyk lk/;k nksÚ;klq)k ukghr-
egkykr gs lq[k dks.kkyk feGsy dk vgks]
frFks lnSo fparkp fnlwu ;sbZy- i.k eyk
ek= jk=h Nku >ksi ykxrs- eyk jk=h tkxs
jgkos ykxr ukgh-
ekÖ;k >ksiMhr ;k;yk dks.kkykgh vojks/k ukgh-
dks.khgh fu%'kad gksÅu ;kos- dks.khgh lq[kkus
;kos] tkrkuk lq[kkus tkos- dkj.k dks.kkojgh
ekÖ;k >ksiMhr ;s.;kus dks.krkgh cks>k ¼=kl]
euLrki½ tk.ko.kkj ukgh- jkekgwu nqljs dkgh
fpÙkkr ulrs- 'kCn izsekpk vlrks- ek>s lq[k
ikgwu nsosanzkykgh ykt okVkoh- 'kkarrk lnSo
vlrs-
fo'okpk fuekZrk ekÖ;k >ksiMhr jkgrks- rq>hp
ewrhZ ;sFks usgeh jgkoh- v’kk izdkjs
jk"Vªlarkuh Lokra=] lerk vkf.k ca/kqrk ;kps
o.kZu ;k dforsrwu dsys vkgs-
/kU;okn !

राष्ट्रसंत तुकडोजी महाराज यांचे काव्य या झोपडीत माझ्या

  • 1.
    lg;ksxh izk/;kid ¼ejkBh foHkkx½ /kuoVsuW'kuy dkWyst] ukxiwj- MkW- Hkkjrh [kkisdj ;k >ksiMhr ekÖ;k jk"Vªlar rqdMksth egkjkt
  • 2.
    ;k >ksiMhr ekÖ;k jk"VªlarrqdMksth egkjkt ekf.kd caMksth baxGs ¼1909 & 1968½ jk"Vªlar rqdMksth Eg.kwu izfl)- ;koyh ;k xkoh tUe- 1935 iklwu jk"Vªo`Ùkh vkf.k jk"Vªªfu"Bk tkx`r dj.kkÚ;k Lojfpr HktukaP;k o Hkk"k.kkaP;k }kjs eksB;k izek.kkr yksd tkx`rhps dk;Z-
  • 3.
    HkkjrHkze.k d:u ns'kfLFkrho lekt fLFkrhps voyksdu d:u tkx`rh ?kMfo.;kps dk;Z dsys- 1942 lkyh pys tko pGoGhP;k dkGkr jk"VªHkk"kk tkx`r dj.kkjs Hktukaps dk;ZØe dsys- R;keqGs rq:axokl Hkksxko ykxyk- Jh- xq:nso lsokeaMGkph LFkkiuk dsyh- ^xzkexhrk* gk R;kapk xzkeukFkkyk lefiZr dsysyk xzaFk vkgs- ;k >ksiMhr ekÖ;k ;k dforsrwu jk"Vªlarkauh loZ/keZ leHkkokps fp=.k dsys vkgs rlsp T;k >ksiMhr dks.krkp HksnHkko ulsy ijaarq ;s.kkÚ;kyk lq[k feGsy v'kk R;kaP;k >ksiMhr ;s.;kps lokZauk vkokgu dsysys vkgs vkfFkZd lerk o ca/kqrk vlysyh >ksiMh yksd'kkgh lektoknkps vkf.k
  • 5.
    jktkl th egkyhlkS[;s d/kh feGkyhA rh loZ izkIr >kyh] ;k >ksiMhr ekÖ;kAA /k`-AA egkyh eÅ fcNkus] danhy 'kkenkusA vkEgk tehu ekus] ;k >ksiMhr ekÖ;kAA1AA Hkwehojh iMkos] rkÚ;kadMs igkosA izHkquke fuR; xkos] ;k >ksiMhr ekÖ;kAA2AA
  • 6.
    LokehRo rsFk R;kps]rSlsfp ;sFk ek>sA ek>k gqdwe xkts] ;k >ksiMhr ekÖ;kAA3AA egkykiq<s f’kik;h] 'kL=h lqlTt jkghA njdkj rhgh ukgh] ;k >ksiMhr ekÖ;kAA4AA tkrk r;k egkyk] ^er tko* 'kCn vkykA Hkhrh u ;ko;kyk] ;k >ksiMhr ekÖ;kAA5AA
  • 7.
    egkykr pksj xsys]pks:uh nzO; usysA ,sls d/kh u >kys] ;k >ksiMhr ekÖ;kAA6AA igkjs vkf.k frtksÚ;k] R;karquh gksfr pksÚ;kA nkjkl ukfg nksÚ;k] ;k >ksiMhr ekÖ;kAA7AA egkyh lq[ks dq.kkgh fpark lnSo jkghA >ksisr jk= tkbZ] ;k >ksiMhr ekÖ;kAA8AA
  • 8.
    ;srk rjh lq[ks;k] tkrk rjh lq[ks tkA dks.kkojh u ckstk] ;k >ksiMhr ekÖ;kAA9AA fpÙkkr vU; jkek] 'kCnh mnaM izsekA ;srh d/kh u dkek] ;k >ksiMhr ekÖ;kAA10AA ikgksuh lkS[; ek>s] nsosanz rksfg yktsA 'kkarh lnk fojkts] ;k >ksiMhr ekÖ;kAA11AA
  • 9.
    okMs] egky] jk.ksdsys vuar T;kusA rks jkgrks lq[kkus] ;k >ksiMhr ekÖ;kAA12AA ^rqdM;k* erh LQqjkoh] ik;h rqÖ;k jekohA ewrhZ rq>h jgkoh] ;k >ksiMhr ekÖ;kAA13AA
  • 10.
    dforspk HkkokFkZ jk"Vªlar rqdMksthegkjkt Eg.krkr dh] eh >ksiMhr jkgrks- >ksiMhr jkg.;kr dks.krk dehi.kk vkgs vgks] jktkyk rs lq[k egkykr jkgwu d/kh feGkys vlsy rs loZ eyk ekÖ;k >ksiMhr feGkys vkgsr- egkykae/;s eÅ fcNkus vlrhy] laqnj 'kkenkus vkf.k dafny vlrhy- i.k egkykrhy eÅ fcNkus vkEgkyk udks- dkj.k rs lq[k vkEgkyk tfeuhojp feGr vkgs-
  • 11.
    dkj.k Hkwehoj vaxVkdwu iMkos vkf.k jk=h vkdk'kkrhy rkjs igkos ;kr osxGkp vkuan vkgs- f'kok; fuR; izHkquke ?ksrY;kus ts ijeksPp lq[k izkIr gksrs rs d'kkrp ukgh- jktk R;k egkykpk ekyd vlsu] R;kpk gqdwe frFks pkyr vlsu] rlk ekÖ;k >ksiMhr ek>k gqdwe pkyrks- egkykiq<s f'kikbZ gkrh 'kL= ?ksÅu igkjs nsr vlrkr- ekÖ;k >ksiMhyk R;kaph vftckr xjt ukgh-
  • 12.
    jktkP;k egkykr tkrkuk^tkÅ udk* vls lqufo.;kr ;sÅ 'kdrs- i.k ekÖ;k >ksiMhr ;k;yk dks.kkykgh Hkhrh ukgh- egkykr pksj xsys vkf.k R;kauh pks:u nzO; ¼iSls@[kftuk½ usys vls ?kMys vlw 'kdrs- i.k ekÖ;k ;k >ksiMhr ek= rls d/khgh ?kMys ukgh-
  • 13.
    egkykr frtksÚ;k vkgsr]Eg.kwu igkjs vkgsr- rjhgh pksÚ;k gksrkr vkf.k ekÖ;k >ksiMhP;k nkjkyk lk/;k nksÚ;klq)k ukghr- egkykr gs lq[k dks.kkyk feGsy dk vgks] frFks lnSo fparkp fnlwu ;sbZy- i.k eyk ek= jk=h Nku >ksi ykxrs- eyk jk=h tkxs jgkos ykxr ukgh-
  • 14.
    ekÖ;k >ksiMhr ;k;ykdks.kkykgh vojks/k ukgh- dks.khgh fu%'kad gksÅu ;kos- dks.khgh lq[kkus ;kos] tkrkuk lq[kkus tkos- dkj.k dks.kkojgh ekÖ;k >ksiMhr ;s.;kus dks.krkgh cks>k ¼=kl] euLrki½ tk.ko.kkj ukgh- jkekgwu nqljs dkgh fpÙkkr ulrs- 'kCn izsekpk vlrks- ek>s lq[k ikgwu nsosanzkykgh ykt okVkoh- 'kkarrk lnSo vlrs-
  • 15.
    fo'okpk fuekZrk ekÖ;k>ksiMhr jkgrks- rq>hp ewrhZ ;sFks usgeh jgkoh- v’kk izdkjs jk"Vªlarkuh Lokra=] lerk vkf.k ca/kqrk ;kps o.kZu ;k dforsrwu dsys vkgs- /kU;okn !