1. Γ. Η αποκατάσταση των προσφύγων 1. Η Επιτροπή Αποκατάστασης Προσφύγων

2. 1. Η Επιτροπή Αποκατάστασης Προσφύγων (ΕΑΠ) ΕΑΠ Ίδρυση Σεπτέμβριος 1923 Πρωτοβουλία ΚτΕ Αυτόνομος οργανισμός Έδρα = Αθήνα Ισχύς Ως το 1930 = μετα- βίβασε περιουσία και υποχρεώσεις στο Δημόσιο Αποστολή Απασχόληση + Στέ- γαση προσφύγων

3. Η ελληνική κυβέρνηση διέθεσε στην ΕΑΠ Ιδιοκτησίες Τούρκων και Βουλγάρων που έφυγαν με ανταλλαγές. Κτήματα του δημοσίου. Κτήματα απαλλοτριωμένα + Μοναστηριακή γη Τα δύο δάνεια (΄24 και ΄28) Οικόπεδα γύρω από τους συνοικισμούς για ανέγερση κατοικιών. Προσωπικό (τεχνικό +διοικητικό) από Υπουργεία Γεωργίας και Πρόνοιας –Αντίληψης. 8 εκατομμύρια στρέμματα

4. Παράμετροι που έλαβε υπόψη η ΕΑΠ για την αποκατάσταση Διάκριση σε αστούς και αγρότες Απασχόληση συναφή με την προηγούμενη. Εγκατάσταση ανάλογα με την καλλιέργεια: Τόπος προέλευσης Εγκατάσταση στον ίδιο οικισμό αυτών που προέρχονταν από την ίδια περιοχή (κατά το δυνατό) Δημητριακά= Μακεδονία Δυτ. Θράκη Αμπελουργία Κρήτη Σηροτροφία = Σουφλί+ Έδεσσα Τοπωνύμια: Νέα Σμύρνη, Φιλαδέλφεια, Μουδανιά.

5. Αντικειμενικές συνθήκες Αγροτική αποκατάσταση = κλήρος+ στέγη στην ύπαιθρο. Αστική αποκατάσταση = Στέγη στην πόλη. Δόθηκε βαρύτητα στη γεωργία γιατί: Ύπαρξη μουσουλμανικών κτημάτων σε Μακεδονία Θράκη, Κρήτη, Αν. Αιγαίο Αγροτική αποκα- σάσταση= ταχύτερη και φτηνότερη Γεωργία= βάση ελληνικής οικονομίας Πολιτική σκοπιμότητα= Αποφυγή αναταραχών με διανομή κλήρου

6. Προτεραιότητα εγκατάστασης σε Μακεδονία και Θράκη Κτήματα Μουσουλμάνων και Βουλγάρων. Γρήγορη αυτάρκεια προσφύγων. Αύξηση αγροτικής παραγωγής. Κάλυψη δημογραφικού κενού. Εποικισμός παραμεθόριων περιοχών.

7. Δεν τηρήθηκε ο σχεδιασμός και η κρατική αντίληψη γιατί: Μεγάλη κινητικότητα προσφύγων. Ζητούσαν να γίνουν γεωργοί, αν και δεν ήταν, για να επωφεληθούν των δανείων. Μετακίνηση προς τα αστικά κέντρα , για αποζημίωση αστών. Άλλοι φορείς αποκατάστασης: Ταμείο Περιθάλψεως προσφύγων. Υπουργείο Πρόνοιας& Αντιλήψεως. Υπουργείο Γεωργίας.

8. 2. Η αγροτική αποκατάσταση Φορέας = ΕΑΠ Στόχος – δημιουργία μικρών γεωργικών ιδιοκτησιών. Εγκατάσταση προσφύγων Σε εγκαταλειμμένα χωριά Σε νέους συνοικισμούς γύρω από χωριά Σε αμιγώς προσφυγικούς οικισμούς

9. Παραχωρούμενος κλήρος Ποίκιλε ανάλογα με: Δεν αποτελούσε ενιαία έκταση, αλλά τεμάχια σε διαφορετικές τοποθεσίες. Διανομή κλήρου : προσωρινή, από υπηρεσίες επικοισμού οριστική, μετά από κτηματογράφηση Υπουργ. Γεωργίας. Επιπλέον: στέγη, εργαλεία, ζώα, λιπάσματα, σπόρους Μέγεθος οικογένειας Ποιότητα εδάφους Είδος καλλιέργειας Άρδευση

10. Σύστημα ανέγερσης οικιών Εργολαβία= απευθείας από την ΕΑΠ Αυτεπιστασία = από τους πρόσφυγες με χορήγηση δανείου Τα κτίσματα είχαν συνήθως δύο δωμάτια, αποθήκη και στάβλο. Τίτλοι κατοχής και αποπληρωμή : απλή κατοχή πλήρης κατοχή Μετά από αποπληρωμή χρέους, αρχικά στην ΕΑΠ και μετά στην ΑΤΕ

11. 3. Αστική αποκατάσταση Φορέας = κυρίως το κράτος / λιγότερο ΕΑΠ= βοήθεια σε οικοτεχνίες + επιχειρήσεις Περιλάμβανε = Στέγαση / όχι ανεύρεση εργασίας. Εμπόδια Μεγάλος αριθμός προσφύγων Λίγα τα ανταλλάξιμα μουσουλμανικά σπίτια Καθυστέρηση οικιστικών προγραμμάτων Πολιτική αστάθεια Περιπλάνηση προσφύγων Περιστασιακή εργασία προσφύγων

12. Πρώτοι συνοικισμοί και χαρακτηριστικά της αστικής στέγασης Συνοικισμοί = Καισαριανή, Βύρωνας, Νέα Ιωνία, Κοκκινιά Σύστημα ανέγερσης : με επέκταση πόλεων εργολαβία ή αυτεπιστασία Τύπος κατοικιών = Διπλοκατοικίες, τριπλοκατοικίες, κ.α Μονώροφες ή διώροφες 1-2 ΔΚ Βοηθ. Χώροι Χωρίς έργα υποδομής οι συνοικισμοί. Διέφεραν οι κατοικίες μεταξύ συνοικισμών Ίδρυση προσφυγικών οικοδομικών συνεταιρισμών .

13. Εύποροι πρόσφυγες Νοίκιαζαν ή αγόραζαν μέσα στις πόλεις= ανάμιξη με γηγενείς Πρωτοβουλία ίδρυσης συνοικισμών. Ίδρυση οικοδομικών συνεταιρισμών και ανέγερση κατοικιών. Συνοικισμοί: Νέα Σμύρνη, Καλλίπολη Άποροι πρόσφυγες Αντίθετο άκρο. Δύσκολή αποκατάσταση. Εγκατάσταση σε καλύβες, χαμόσπιτα, παράγκες στις άκρες των συνοικισμών. Παραγκουπόλεις Άθλιες συνθήκες διαβίωσης για χρόνια.