Bài viết cung cấp một cái nhìn tổng quan về quá trình phân tích và thiết kế hệ thống thông tin, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc phát triển và bảo trì ứng dụng nhằm nâng cao hiệu quả công việc. Nó bao gồm các khái niệm cốt lõi như quy trình công nghệ phần mềm, phương pháp luận, và mối quan hệ giữa các hệ thống, đồng thời đề cập đến việc sử dụng phần mềm thương mại và tái sử dụng trong phát triển phần mềm. Cuối cùng, tài liệu cũng trình bày các tiêu chí chọn lựa phần mềm và những lợi ích của việc thuê ngoài phát triển hệ thống.

1. Bài 1:
Tổng quan về phân tích thiết kế HTTT
& Nguồn phần mềm

2. Tổng quan về phân tích thiết kế HTTT
Hệ thống?
PTTK HT?
Chuyên gia phân tích HT?
SDLC?
Nguồn phần mềm
Đánh giá phần mềm thương mại
Tiêu chí lựa chọn
Thu thập thông tin
Thuê ngoài
Sử dụng lại
Mục tiêu bài học
Tổng quan về phân tích thiết kế HTTT & Nguồn phần mềm 2

3. Hệ thống (system) là một tập quy trình nghiệp vụ liên
quan đến nhau, các quy trình này kết hợp với nhau để
thực hiện một mục đích cụ thể
Ví dụ:
Hệ thống tính lương lưu giữ thông tin về các lần thanh toán
Hệ thống quản lý kho lưu giữ thông tin của các lần cung cấp
Trong doanh nghiệp các hệ thống có thể tách biệt hoặc
tương tác với nhau
Hệ thống tồn không tồn tại một mình mà tương tác với
môi trường của hệ thống. Đường biên phân tách hệ thống
với môi trường của nó
Hệ thống lấy đầu vào từ bên ngoài , xử lý và chuyển kết
quả là đầu ra ra môi trường
Hệ thống là gì?
Tổng quan về phân tích thiết kế HTTT & Nguồn phần mềm 3

4. Các đặc tính của hệ thống
Tổng quan về phân tích thiết kế HTTT & Nguồn phần mềm 4

5. Ví dụ về hệ thống
Tổng quan về phân tích thiết kế HTTT & Nguồn phần mềm 5

6. Phân rã (Decomposition)
Tách hệ thống lớn thành các hệ thống con nhỏ hơn, dễ
quản lý hơn và dễ tìm hiểu, xây dựng hơn
Những khái niệm quan trọng
trong hệ thống
Tổng quan về phân tích thiết kế HTTT & Nguồn phần mềm 6

7. Tính đơn thể (Modularity)
Là kết quả của quá trình phân rã
Mức độ phụ thuộc (Coupling)
Các hệ thống con phụ thuộc lẫn nhau
Tính kết dính (Cohesion)
Mỗi hệ thống thực hiện một chức năng riêng để dễ dàng
lắp ráp với nhau
Những khái niệm quan trọng
trong hệ thống
Tổng quan về phân tích thiết kế HTTT & Nguồn phần mềm 7

8. Là quy trình để phát triển và bảo trì một ứng dụng hệ
thống thông tin với mục đích nâng cao hiệu quả công
việc
Ứng dụng quản lý kho cho nhà sách để theo dõi số sách
tồn kho của những cuốn bán chạy
Ứng dụng quản lý lương theo dõi mức lương hiện tại của
nhân viên
Phân tích và thiết kế hệ thống là gì?
Tổng quan về phân tích thiết kế HTTT & Nguồn phần mềm 8

9. Các thành phần của ứng dụng HTTT
Tổng quan về phân tích thiết kế HTTT & Nguồn phần mềm 9

10. PTTK HT được thực hiện dựa vào quy trình công nghệ
phần mềm
Quy trình công nghệ phần mềm gồm phương pháp
luận, công nghệ và công cụ
Phân tích và thiết kế hệ thống là gì?
Tổng quan về phân tích thiết kế HTTT & Nguồn phần mềm 10

11. Phương pháp luận
Trình tự của cách tiếp cận từng bước để phát triển sản
phẩm cuối cùng là HTTT
Kỹ thuật
Trình tự mà người phân tích hệ thống theo để thực hiện
các công việc như phỏng vấn người dùng để xác định yêu
cầu, lập kế hoạch, vẽ biểu đồ…
Công cụ
Chương trình máy tính. Ví dụ như CASE (computer-aided
software engineering) để thực hiện các kỹ thuật cụ thể
một cách dễ dàng
Phương pháp luận, Kỹ thuật, Công cụ tạo nên một cách
tiếp cận có hệ thống để phân tích và thiết kế hệ thống
Phân tích và thiết kế hệ thống là gì?
Tổng quan về phân tích thiết kế HTTT & Nguồn phần mềm 11

12. Đóng vai trò cốt lõi trong việc phát triển hệ thống
Phân tích hệ thống là nghiên cứu các vấn đề trong tổ chức, đưa
ra giải pháp để nâng cấp tổ chức
Những kỹ năng cần thiết cho chuyên gia phân tích
Phân tích
Xác định vấn đề, phân tích và giải quyết vấn đề
Công nghệ
Hiểu tiềm năng và giới hạn công nghệ
Quản lý
Quản lý project, tài nguyên, rủi ro và thay đổi
Giao tiếp
Làm việc với các ptv (phân tích viên) khác, ltv (lập trình viên) và
người dùng
Chuyên gia phân tích hệ thống?
Tổng quan về phân tích thiết kế HTTT & Nguồn phần mềm 12

13. Phương pháp luận phổ biến để phân tích HTTT là sử
dụng vòng đời phát triển của hệ thống (systems
development life cycle – SDLC)
Môn này sẽ PT&TK HT theo vòng đời phát triển hệ thống
gồm 4 bước
Phương pháp luận SDLC
Tổng quan về phân tích thiết kế HTTT & Nguồn phần mềm 13
Lựa chọn và
lập kế hoạch
Phân tích Thiết kế
Triển khai và
vận hành

14. Mỗi pha có mục tiêu và sản phẩm cụ thể và được dùng
là đầu vào của pha tiếp theo
Phương pháp luận SDLC
Tổng quan về phân tích thiết kế HTTT & Nguồn phần mềm 14

15. Lựa chọn và lập kế hoạch dự án
Lập ra danh sách dự án và lựa chọn dự án khả thi
Lập kế hoạch cho dự án đó
Phân tích
Xác định yêu cầu chi tiết của hệ thống
Đưa ra bản mô tả các giải pháp thiết kế sơ bộ khác nhau
đáp ứng yêu cầu
Nếu một trong các giải pháp được chọn thì ptv lập kế
hoạch yêu cầu phần cứng và phần mềm cần thiết để xây
dựng HT
Các pha trong SDLC
Tổng quan về phân tích thiết kế HTTT & Nguồn phần mềm 15

16. Thiết kế
Chuyển bản mô tả giải pháp thành đặc tả hệ thống logic
và vật lý
Kết quả: Bản đặc tả hệ thống vật lý
Triển khai và vận hành
Chuyển bản đặc tả vật lý thành hệ thống hoạt động, kiểm
thử và đưa vào hoạt động
Các pha trong SDLC
Tổng quan về phân tích thiết kế HTTT & Nguồn phần mềm 16

17. Phương pháp luận thiết kế mẫu
Tổng quan về phân tích thiết kế HTTT & Nguồn phần mềm 17
Ngoài cách sử dụng như một phương pháp luận độc
lập, thiết kế mẫu còn có thể được kết hợp với SDLC

18. Phần mềm hỗ trợ phát triển HTTT
Có thể sử dụng trong suốt SDLC
Công cụ CASE bao gồm:
Công cụ để vẽ biểu đồ
Tự động sinh báo cáo và GUI để dễ dàng tạo mẫu
Công cụ phân tích tự động kiểm tra các đặc tả chưa hoàn
chỉnh, thiếu nhất quán hoặc sai của biểu đồ, form và báo
cáo
Tính năng tự động tạo ra tài liệu kỹ thuật và hướng dẫn sử
dụng người dùng
Tính năng tự sinh mã
Quá trình thiết kế mẫu dễ dàng
Công cụ CASE
Tổng quan về phân tích thiết kế HTTT & Nguồn phần mềm 18

19. Tổng quan về phân tích thiết kế HTTT & Nguồn phần mềm 19
NGUỒN PHẦN MỀM

20. Nguồn phần mềm
Tổng quan về phân tích thiết kế HTTT & Nguồn phần mềm 20

21. Sử dụng dịch vụ của cty cung cấp dịch vụ CNTT khi:
Tổ chức thiếu tài nguyên để phát triển hệ thống tại chỗ
Các phần mềm thương mại có sẵn trên thị trường không
đáp ứng yêu cầu
Nhà cung cấp dịch vụ sẽ phát triển ứng dụng phù hợp
với yêu cầu của tổ chức và sử dụng trong nội bộ tổ chức
đó
Thuê chuyên gia tư vấn về lĩnh vực cần xây dựng
Phát triển, lưu trữ và chạy ứng dụng
Ngoài ra còn cung cấp các dịch vụ khác
Công ty cung cấp dịch vụ CNTT
Tổng quan về phân tích thiết kế HTTT & Nguồn phần mềm 21

22. Sản phẩm chiếm thị trường khá lớn: từ các phần mềm
thông dụng (office, kapersky…) đến các sản phần dùng
cho một ngành công nghiệp cụ thể
Gồm 2 loại phần mềm
Turnkey – Không thể thay đổi để phù hợp với yêu cầu sử
dụng
Non-Turnkey – Có thể thay đổi
Phần mềm thương mại có thể đáp ứng đến 70% nhu
cầu của tổ chức
Nhà cung cấp phần mềm thương mại
Tổng quan về phân tích thiết kế HTTT & Nguồn phần mềm 22

23. Phần mềm gồm nhiều mô-đun tích hợp với nhau
Mỗi mô-đun thực hiện một chức năng nghiệp vụ riêng
Kế toán, Phân phối, Sản xuất…
Việc tích hợp tập trung vào quy trình hơn là chức năng
Cho phép tổ chức tích hợp các quy trình nghiệp vụ thành
một hệ thống duy nhất
Các giao dịch thực hiện liền mạch
Nhà cung cấp dịch vụ ERP
SAP
Oracle
Hệ thống hoạch định nguồn tài nguyên
doanh nghiệp (ERP)
Tổng quan về phân tích thiết kế HTTT & Nguồn phần mềm 23

24. Ưu điểm
CSDL duy nhất
Bảo đảm cho dữ liệu được chính xác và nhất quán
Giảm chi phí bảo trì
Các mô-đun hoạt động mềm dẻo
Có thể bổ sung thêm các mô-đun khác nếu cần thiết
Các mô-đun bổ sung có thể tích hợp ngay lập tức vào hệ
thống
Nhược điểm
Cài đặt phức tạp
Phụ thuộc vào kinh nghiệm của tư vấn viên
Thông thường tổ chức phải thay đổi quy trình nghiệp vụ
để phù hợp với hệ thống
Hệ thống hoạch định nguồn tài nguyên
doanh nghiệp (ERP)
Tổng quan về phân tích thiết kế HTTT & Nguồn phần mềm 24

25. Thuê hoặc mua quyền sử dụng phần mềm từ nhà cung
cấp bên thứ ba
Ứng dụng được chạy trên server
Ứng dụng được truy cập thông qua Internet hoặc VPN
Ứng dụng được cài đặt và bảo trì bởi nhà cung cấp dịch
vụ
Người dùng trả tiền sử dụng theo lần hoặc theo tháng
Dịch vụ bao gồm cả phần cứng cũng như phần mềm
Ví dụ:
Google Apps
Salesforce.com
Điện toán đám mây (Cloud Computing)
Tổng quan về phân tích thiết kế HTTT & Nguồn phần mềm 25

26. Dự đoán đến năm 2013, 12% các giao dịch điện tử sẽ
được thực hiện bằng điện toán đám mây (lên đến 160 tỉ
đô la)
Vì sao sử dụng điện toán đám mây
Không cần đến nhân viên IT nội bộ
Truy cập đến ứng dụng dễ dàng, mọi nơi, mọi lúc
Chi phí thấp
Không tốn thời gian lắp đặt hệ thống
Điện toán đám mây (Cloud Computing)
Tổng quan về phân tích thiết kế HTTT & Nguồn phần mềm 26

27. Sử dụng miễn phí
Bao gồm cả mã
Được đóng góp bởi các thành viên yêu thích lập trình
Một số ví dụ:
Linux
Firefox
mySQL
Phần mềm mã nguồn mở
Tổng quan về phân tích thiết kế HTTT & Nguồn phần mềm 27

28. Hệ thống hoàn chỉnh
Hệ thống kết hợp
Một số thành phần mua và một số thành phần phát triển
tại chỗ
Phát triển phần mềm tại chỗ
(In-House Development)
Tổng quan về phân tích thiết kế HTTT & Nguồn phần mềm 28

29. Tổng quan về phân tích thiết kế HTTT & Nguồn phần mềm 29
ĐÁNH GIÁ
PHẦN MỀM THƯƠNG MẠI

30. Giá cả
So sánh với chi phí phát triển phần mềm tại chỗ
Chức năng
Khả năng hỗ trợ của nhà phân phối
Độ tin cậy của nhà phân phối
Tính mềm dẻo
Dễ dàng tùy chỉnh
Tài liệu
Tài liệu hướng dẫn sử dụng và tài liệu kỹ thuật
Thời gian đáp ứng
Thời gian hệ thống hoàn thành tác vụ
Dễ dàng cài đặt
Tiêu chí lựa chọn
Tổng quan về phân tích thiết kế HTTT & Nguồn phần mềm 30

31. Thông tin từ nhà phân phối
Tài liệu đi kèm sản phẩm
Tài liệu tiếp thị kỹ thuật
Hỏi thêm thông tin nhà phân phối
Gửi yêu cầu đề xuất (request for proposal - RFP) cho
nhà phân phối
Chạy thử ứng dụng
Bản hoàn chỉnh đã được cài đặt sẵn cho tổ chức khác
Bản đề mô
Thu thập phản hồi từ những người đã dùng
Sử dụng dịch vụ kiểm thử phần mềm độc lập
(independent software testing services)
Thu thập thông tin
Tổng quan về phân tích thiết kế HTTT & Nguồn phần mềm 31

32. Tổng quan về phân tích thiết kế HTTT & Nguồn phần mềm 32
Nếu bạn đang cân nhắc giữa phần mềm
khác nhau thì hãy thu thập thông tin theo
các tiêu chí, đánh trọng số cho các tiêu
chí để tìm được phần mềm phù hợp nhất

33. Thuê ngoài là chuyển trách nhiệm phát triển và vận hành
hệ thống thông tin cho công ty khác
Ví dụ:
Thuê công ty khác phát triển và chạy ứng dụng trên máy của
họ (call center services, e-mail services, hay payroll.)
Thuê công ty khác chạy ứng dụng trên máy tính của tổ chức
Lợi ích của outsourcing
Giảm chi phí
Hưởng dịch vụ tốt
Tập trung vào chiến lược của công ty
Có thể xem xét đến việc thuê ngoài trong quá trình phân
tích hệ thống
Thuê ngoài (outsourcing)
Tổng quan về phân tích thiết kế HTTT & Nguồn phần mềm 33

34. Sử dụng các tài nguyên phần mềm đã được viết sẵn
trong ứng dụng mới
Thường sử dụng trong phát triển phần mềm hướng đối
tượng và hướng thành phần
Sử dụng lại đối tượng
Nâng cao hiệu suất
Giảm lỗi
Giảm các công việc lặp lại
Kế hoạch dùng lại phải phù hợp với chiến lược kinh
doanh của công ty
Sử dụng lại
Tổng quan về phân tích thiết kế HTTT & Nguồn phần mềm 34

35. Các cách tiếp cận
Tái sử dụng tự do
Tái sử dụng được khuyến khích
Tái sử dụng có quản lý
Tái sử dụng được thiết kế
Sử dụng lại
Tổng quan về phân tích thiết kế HTTT & Nguồn phần mềm 35

36. Tổng quan về phân tích thiết kế HTTT & Nguồn phần mềm 36
TỔNG KẾT BÀI HỌC

37. Tổng quan về phân tích thiết kế HTTT & Nguồn phần mềm 37

38. Tổng quan về phân tích thiết kế HTTT & Nguồn phần mềm 38

39. Hệ thống (system) là một tập quy trình nghiệp vụ liên
quan đến nhau, các quy trình này kết hợp với nhau để
thực hiện một mục đích cụ thể
PTTK HT là quy trình để phát triển và bảo trì một ứng
dụng hệ thống thông tin với mục đích nâng cao hiệu quả
công việc
PTTK HT được thực hiện dựa vào quy trình công nghệ
phần mềm
Quy trình công nghệ phần mềm gồm phương pháp
luận, công nghệ và công cụ
Chuyên gia PT HT đóng vai trò cốt lõi trong việc phát
triển hệ thống
Tổng kết bài học
Tổng quan về phân tích thiết kế HTTT & Nguồn phần mềm 39

40. Có rất nhiều cách để có phần mềm
Cần thu thập thông tin theo các tiêu chí, đánh trọng số
cho các tiêu chí để tìm được phần mềm thương mại phù
hợp nhất
Thuê ngoài là chuyển trách nhiệm phát triển và vận
hành hệ thống thông tin cho công ty khác
Có thể xem xét đến việc thuê ngoài trong quá trình phân
tích hệ thống
Sử dụng lại giúp nâng cao hiệu suất, giảm lỗi, giảm
công việc lặp lại
Tổng kết bài học
Tổng quan về phân tích thiết kế HTTT & Nguồn phần mềm 40

41. Giới thiệu qua về 6 bài workshop
Cách chấm điểm workshop
Giới thiệu workshop
Tổng quan về phân tích thiết kế HTTT & Nguồn phần mềm 41

42. Công việc
Phân nhóm
4-5 SV một nhóm
Chọn nhóm trưởng
Hướng dẫn chọn tổ chức tìm hiểu
Bất kỳ tổ chức nào
Không nhất thiết phải có HTTT sẵn có
Có thể đến khảo sát tại tổ chức hoặc hỏi tại nhà
(Xem Workshop 0)
Giới thiệu workshop
Tổng quan về phân tích thiết kế HTTT & Nguồn phần mềm 42

43. Kết quả
Danh sách nhóm và nhóm trưởng (Lý thuyết 1)
Đăng ký tổ chức tìm hiểu (Lý thuyết 2)
Tên tổ chức
Mô tả sơ lược tổ chức
Workshop 0
Tổng quan về phân tích thiết kế HTTT & Nguồn phần mềm 43

44. HẾT BÀI !!!
Tổng quan về phân tích thiết kế HTTT & Nguồn phần mềm 44