V b одд. ОУ Свети Климент Охридски-Бутел, Скопје одд. наставник Сузана Младенова (изработки од моите ученици). Примена на ИКТ во секојдневни активности на часот, домашни задачи, проектни активности.

2.  Народните носии во Македонија имаат
многувековна традиција. Тие се дел од
материјалната култура на македонскиот
народ и претставуваат значајна гранка од
народното уметничко творештво.

4.  Горни бели клашнени облеки, со богата декорација од гајтански апликации
(црни, црвени, срмени), украси со срмен терзиски вез, со апликација од
чоја, со волнени рески и сл.
 Бели платнени кошули (од лен, коноп, памук) од типот на
централнобалканските кошули, богато украсени (посебно женските) со
специфична полихромна декорација во геометриски дух, поретко и со бел
вез
 Разновидни појаси (машки и женски) и појасчиња (жеснски), најразлично
украсени (ткаени, плетени)
 Скутини женски (ретко и машки) во разни димензии (големи и мали) со
специфична геометриска орнаментална декорација, со дополнителни
украсни елементи рески или без нив
 Специфични женски покривала за на глава (сокај, гајтан, корпа, дарпна,
марама) со богато везена декорација дополнета со рески
 Богат и масивен женски накит со разни форми на китење и украсување.

7.  Горни облеки (машки и женски) во потемен колорит (од црн, темносин или во сура боја
шајак), облеки од пругаста лито ткаена волнена ткаенина алаџа и антерија. За разлика од
западномакедонскиот тип украсувањето е во поскромен обем, главно со волнени гајтански
апликации, индустриски ленти, ширити и др
 Горни женски платнени облеки саи, главно бели, како и сино бојосани
 Долни облеки (машки и женски) од коноп, лен, памук или од платно во пруги со кенари. Во
декорацијата на женските кошули и саи важно место има вткаената орнаментална
декорација ткаена во техника пребир – шар на разбој или вез на разбој; украсувањето со вез
по карактер и везачки техники значително отстапува од геометрискиот дух карактеристичен
за везената декорација кај облеките од западномакедонскиот тип; на места отсуството на
везена дкеорација е заменето со украсување од рачно плетени полихромни тантели во
турско – ориентален дух
 Женските скутини, за разлика од западномакедонскиот тип се со поскромна вткаена
декорација; во некои пределски целини се застапени скутини со вткаени каро комбинации;
застапеност на машките скутини (во делови од Средновардарската подгрупа на носии)
 Во голем број случаи машките чорапи се карактеризираат со вплетена орнаментална
декорација со карактеристични геометриски мотиви
 Во китењето и украсувањето доминантно место има монистрениот накит; кај одделни носии
тој е придружен и со маркантен накит како што се на пример пафтите.

12.  Традиционално, во Македонија семјството се собира на вечера на Бадник. Се
подготвува богата трпеза исклучително со посна храна: питулици, сарма, грав,
компир, зелник, овошје и друго, што треба да обезбеди богат род на
земјоделските култури во следната година. Обичај е по вечерата софрата да
не се крева, туку така заедно со храната да остане цела ноќ. Ова е поврзано
со верувањето дека ноќта ќе дојде дедо Боже и ќе се нахрани, или во некои
места, духовите на мртвите.
 На Бадник во секоја куќа се меси кравјаче, пита или погача во која се става
пара. Вечерта кога сите ќе седнат на вечера, домаќинот, откако ќе се прекрсти
и ќе ја благослови трпезата, го крши кравјачето на толку делови колку што има
членови семејството, оставајќи уште дел за Бога и за куќата. Сите присутни во
својот дел од кравјачето ја бараат парата, и оној што ќе ја најде се смета за
најсреќниот во годината што претстои.
 Богати обичаи и верувања на Бадник се поврзани со обредниот оган како и со
горењето на дрвото наречено Бадник или Бадникојца. Во врска со обредните
коледарски огнови е и обичајот коледица. И денес како и во минатото и во
селата и во градовите во сите краишта на Македонија помали или поголеми
групи деца палат оган и го прескокаат.
 Рано изутрината на Бадник, децата пеат и одат по куќите каде што добиваат
подароци како што се: пари, ореви, костени, јаболка, портокали и др.

14.  Водици се празнува два дена. Првиот ден 19 јануари, освен
Богојавление и Водици уште се вика и Војордање и Машки Водици,
а вториот ден 20 јануари, Собир на Свети Јован Крстител уште се
вика и Женски Водици. Како што забележал Кузман Шапкарев во
минатото во Скопје бил познат обичајот капење на младоженците.
Првиот ден од празникот ги бањале зетовците и машките деца
првенци, а вториот ден невестите и женските деца, исто така,
првенци. Овој обичај се изведувал на тој начин што ги носеле на
реката Вардар, а таму попот по специјален обред ги попрскувал со
пејана (светена) вода. Познато е дека на првиот ден од празникот по
коледица одат само мажите, а вториот ден само жените.
 Денес традиционално, во Македонија во речиси сите населени
места, свештениците го фрлаат ритуалниот крст во некоја поголема
вода - река, езеро или базен, а луѓето скокаат во водата и се
обидуваат да го фатат крстот. Се смета дека на тој ден сите води се
крстени и исто така оној што ќе го најде крстот ќе биде среќен во
следната година.

17.  Македонската кујна е репрезентативна кујна
за Балканот,
со турски, грчки и блискоисточни влијанија, како
и, во помала
мераиталијански, медитерански и унгарски влија
нија. Заради релативно топлата клима која
дозволува одлични услови за растење на
разнизеленчуци, овоштија, зачини и билки,
македонската кујна е особено разновидна.
 Македонската кујна е исто така позната по
разноврсноста и количината на млечни
призводи и локални алкохолни пијалоци како
разни вина ракија и мастика.

18.  Кисело млеко, јогурт
 Таратор
 Шопска салата
 Мусака
 Сарма
 Полнети пиперки (бабури)
 Ориз тава
 Компир манџа
 Боранија
 Леќа
 Подварок
 Селско месо
 Биено Сирење
 Вардарско грне
 Пита
 Ајвар
 Бурек
 Симит-погача
 Зелник
 Тавче-гравче