Drugi okrugli sto Bihać - WeB

1. POSLOVNI INFORMACIONI SISTEMI
I
ISO STANDARDI
Zašto je ovo bitno, važno za našu
privredu-poduzeća.
Samir Mesid

2. UVOD
• Poslovanje danas karakteriše nemilosrdna
konkurencija i sve bolja informiransot
kupaca u svim privredenim granama
• usklađivanje tržišnih uslova sa
mogudnostima i sposobnostima poduzeda
je primarni uvjet za planiranje ciljeva,
politika i strategija kao i za izradu
odgovarajudih planova i programa poduzeda

3. CILJEVI
• svakog poduzede su da preko
instrumenata upravljanja osiguraju stalan
rast i razvoj
• svako poduzeda treba da osigura svim
zaposlenim da raspolažu sa
informacijama koje su im potrebne u
poslovima odlučivanja, planiranja,
izvršenja i kontrole.

4. INFORMACIONI SISTEM
Samir Mesid

5. Koji su razlozi za primjenu Informacionih
sistema u poduzede?
• IS omogudava da poduzede može definirat svoje
ciljeve i usmjeriti svoju aktivnost na njihovo
ostvarenje, tako što osigurava informacije za
planiranje, izvršenje i kontrolu, te niz drugih
kreativnih i tehničkih poslova
• IS omogudava poduzedu da dođe do saznanja o
tekudim zbivanjima u određenoj sredini, ili o
eventualnom nastajanju kriznih situacija
• IS omogudava izbor optimalnog rješenja pri
odlučivanju i smanjuje rizik

6. ŠTO JE TO INFORMACIONI SISTEM
• Teorijski ga možemo predstaviti kao skup komponenti organizovanih tako da
omogude registrovanje, prikupljanje, prenos, obradu, skladištenje, analizu i
distribuciju informacija za različite namjene.
• Prema opštoj teoriji sistema, svaki sistem sadrži elemente na ulazu i izlazu,
odnosno input i output, kao i odgovarajude upravljanje.
• Da bi bila jasna namjena sistema, moramo ga promatrati u odnosu na njegovo
okruženje, kako bi se definrale Granica sistema koje ga razdvaja od spoljnih
sistema.
• Interakcija sistema sa okruženjem vrši se kroz funkcije i arhitekturu sistema, čija
se dejstva ostvaruju kroz ulaze/izlaze sistema.
GRANICE SISTEMA
Okruženje sistema
Ulazi
• FUNKCIJA
• ARHITEKTURA
Okruženje sistema
Izlazi

7. INFORMACIONI SISTEM
Osnovni zadatak IS je prikupljanje, obrada,
arhiviranje, analiza i distribucija informacija.
Cilj je obrada prikupljenih podataka u
informacije, radi njihove transformacije u znanje
za specifičnu (poslovnu) namjenu.
POSLOVNI (FUNKCIONALNI) ASPEKT svakog sistema je
funkcija koju on obavlja.
STRUKTURNI (ARHITEKTURNI) ASPEKT svakog sistema
su njegove organizacione jedinice.

8. INFORMACIONI SISTEM
KOMPONENTE IS
Svaki informacioni sistem je
usklađena cjelina između
njegovih ključnih komponenti
koje izvršavaju određene
aktivnosti.
6 Osnovne komponente
informacionih sistema su:
1. Organizaciona komponenta
2. Podaci-Baze podataka
3. Hardware-komponenta
4. Software-komonenta
5. Kadrovska komponenta - ljudi
6. Mrežna komponenta - veze
Podaci-Baze
podataka
Hardwer
Software
Organizaciona
komponenta
Korisnici
IT stručnjaci
Mrežna
komponenta

9. KOMPONENTE IS-ORGAMIZACIONA
ASPEKTI INFORMACINOG SISTEMA
Planiranje i
Planiranje i
Upravljanje
odnosima s
kupcima
Planiranje i
Upravljanje
logistikom
Planiranje i
Upravljanje
proizvodnjom
Planiranje i
Upravljanje
ljudskim
resursima
Marketing
Nabava
Proizvodnja
Usluge
Kadrovska
Financijsko
računovodstvo
Služba za
podršku
Prodaja
Skladišta
Plade
Likvidatura
Društveni
mediji
ZaliheMaterijala
upravljanje
Financijskim
rizicima
POSLOVNI
STRUKTURNI
Gotovi
proizvodi
RobnoMaterijalno
računovodstvo
Obrazovanje
Plan i Anliza

10. KOMPONENTE IS-PODACI
• PODACI su nosioci informacija i predstavljaju
jednu od najvažnijih komponenti informacionog
sistema,organiziranih i skladištenih u BAZE
PODATAKA, na način da se lako pronalaze.
• Informacija je skup znanja i iskustava, vezanih za
funkcionisanje i izvršavanje procesa u poduzedu,
vezanih za relaciju preduzeda i okruženje i sl..
• Pojam „informacija“ obično pretpostavlja
prisustvo dva objekta – „izvora“ informacije i
„korisnik“ informacije.

11. KOMPONENTE IS-HARDWARE
HARDWARE informacinog sistema čini
materijalno-tehničku komponentu

12. KOMPONENTE IS-SOFTWARE
SOFTWARE informacinog sistema, predstavlja nematerijalnu
komponentu informacionog sistema u vidu računarskih programa.
SISTEMSKE ILI OPERATIVNE SOFTVER
SOFTVERSKE APLIKACIJE uključuju sve
vrste programskih instrukcija i proceduraprogramska dokumentacija.

13. KOMPONENTE IS-KADROVSKA
LJUDSKI RESURSI su neophodni za
funkcioniranje informacionih sistema.
KRAJNJI KORISNICI su ljudi koji koriste
komponete informacionih sistema u
svakodnevnom radu. Vedina zaposlenih u
organizaciji su krajnji korisnici
informacionog sistema.
IT SPECIJALISTI su ljudi koji razvijaju,
implementiraju, ocjenjuju i održavaju IS.

14. KOMPONENTE IS-MREŽNA
RAČUNARSKA MREŽA, lokalna i globalna, sa aktivnom
i pasivnom mrežnom opremom, uređajima i
instalacijama, su okosnica telekomunikacionog
podsistema informacionog sistema.

15. ISO STANDARDI
Samir Mesid

16. KOJI SU RAZLOZI ZA PRIMJENU ISO STANDARDA?
• Zato što je svijet pa i Evropska Unija (EU) uvela ovaj i druge
standarde (70-80%) i
• što sve države koje se priključuju EU trebaju da imaju u
svojoj državi min. 40% poduzeda koja su implementirale u
svoje poslovanje ISO standarde,(1%), te
• što se u mnogim aktima EU ukazuje na značaj
standardizacije poslovanja u svim segmentima
• Više nije Pitanje da li bez CE znaka i ISO Certifikata možete
izvoziti u Evropu.
• Pitanje je trenutka kada de se u Zakon o javnim nabavkama
osigurati predsnost certificiranim ponuđačima

17. ŠTO JE TO ISO Norma ili standard (pravilo,
propis) je sistem odrednica
koje uređuju neku materiju
ISO
27001
ISO
18001
ISO
14001
ISO
9001
ISO
22001
HACCP
• ISO 9001 njim se uređuje opšte
poslovanje svakog poduzeda
• ISO 14001 koji reguliše ekologiju
• ISO 18001 govori o primjenjenim
mjerama zaštite zdravlja i sigurnosti
ljudi
• ISO 27001 govori o zaštiti podataka i
sigurnosti informacijskih sistema
• ISO 22001 bavi se sigurnosti
hrane...zatim
• HACCP je sistemski preventivni
pristup sigurnosti hrane

18. ISO 9001:2008
UPRAVLJANJE KVALITETOM POSLOVANJA
uređuje opšte poslovanje svakog poduzeća ili organizacije,
bez obzira šta je predmet poslovanja i rezultat
poslovanja,.... cigla, šaraf, zgrada, usluga ili neki
dokument.
ELEMENTI NORME
• Sistem upravljanja kvalitetom (SUK)
• Odgovornost uprave
• Upravljanje resursima
• Realizacija proizvoda
• Mjerenje, analiza i poboljšavanje

19. ISO 9001:2008
PROCESNI PRISTUP UPRAVLJANJU KVALITETOM
Neprekidno poboljšanja sistema
upravljanja kvalitetom
K
U
P
A
C
Z
A
D
O
V
O
L
J
S
T
V
O
Odgovornost uprave
Z
A
H
T
J
E
V
I
Mjerenje, analiza i
poboljšanja
Upravljanje
resursima
Ulaz
Realizacija
Proizvod
Usluga
Izlaz
Poduzede-Organizacija
K
U
P
A
C

20. ISO 9001:2008
ŠTO SE MORA UČINIT DA SE USVOJI NORMA?
1. Utvrditi procese po kojim se radi
2. Odrediti slijed i međusobno djelovanje tih procesa
3. Odrediti kriterije i metode potrebne za djelotvorno odvijanje
i kontrolu tih procesa
4. Osigurati dostupnost resursa i informacija za odvijanje
procesa
5. Nadgledati, mjeriti i analizirati radne procese
6. Primjenjivati radnje koje de omoguditi djelotvornost i
poboljšanje procesa

21. ISO 9001:2008
SISTEM UPRAVLJANJA KVALITETOM (SUK)
Zahtjevi za dokumentacijom:
• Dokumentirana izjava o politici kvalitete i ciljevima kvalitete
• Poslovnik kvalitete
• Dokumentirane procedure i zapise koje zahtjeva ova norma
(6 obaveznih procedura)
• Dokumente, uključujudidi zapise koje je organizacija odredila
Dokumentacija SUK-a
OBAVEZNE PROCEDURE
• Upravljanje dokumentima
Priručnik kvalitete
• Upravljanje zapisima
Procesna dokumentacija
• Interni audit
sistema upravljanja
kvalitetom (procedure,
• Upravljanje neusklađenostima
planovi kvalitete…)
• Korektivne radnje
Radne upute, obrasci
• Preventivne radnje

22. ISO 9001:2008
ODGOVORNOST UPRAVE
• Opredjeljenje poslovodstva
• Usmjerenost na kupca
• Politika kvalitete
• Planiranje (ciljevi)
• Odgovornost, ovlast i komunikacija
Predstavnik poslovodstva (PUK)
• Upravina ocjena
ODGOVORNOST POSLOVODSTVA
UPRAVINA OCJENA
1. Ulazni podaci za upravinu ocjenu
2. Izlazni podaci upravine ocjene

23. ISO 9001:2008
UPRAVLJANJE RESURSIMA
•
•
•
•
Osiguranje resursa
Ljudski resursi
Infrastruktura
Radna okolina

24. ISO 9001:2008
REALIZACIJA PROIZVODA
Proizvod = rezultat procesa, može biti i usluga
1. Planiranje realizacije
2. Procesi usmjereni prema kupcu (određivanje i ocjena
zahtjeva, komunikacija s kupcem)
3. Projektiranje i razvoj (planiranje, ulazni i izlazni podaci,
ocjena, verifikacija i validacija, upravljanje promjenama)
4. Nabava (proces nabave, informacije za nabavu, verifikacija
nabavljenog proizvoda)
5. Proizvodnja i pružanje usluga (upravljanje
proizvodnjom/pružanjem usluga, validacija procesa,
identifikacija i sljedivost, vlasništvo kupca, čuvanje
proizvoda)
6. Upravljanje nadzornom i mjernom opremom

25. ISO 9001:2008
MJERENJE, ANALIZA I POBOLJŠANJE
• Nadzor i mjerenje (zadovoljstvo kupca, interni audit, nadzor i
mjerenje procesa, nadzor i mjerenje proizvoda)
• Upravljanje neusklađenim proizvodom
• Analiza podataka
• Poboljšavanje (trajno poboljšavanje, korektivne i preventivne
radnje)

26. ISO 9001:2008
AUDIT SISTEMA UPRAVLJANJA
• Prema ISO 9000: Audit je sustavan, neovisan i dokumentiran
proces prikupljanja dokaza i njihovog objektivnog vrednovanja u
cilju utvrđivanja stupnja u kojem su ispunjeni kriteriji audita.
• Ciljevi:
• utvrđivanje usklađenosti sistema upravljanja u odnosu na
zahtjeve,
• ocjenjivanje učinkovitosti uvedenog sistema upravljanja,
• uočavanje neusklađenosti u procesima,
• pomod u ispunjenju zahtjeva iz normi (faza implementacije),
• prikupljanje informacija za ocjenu sistema od strane uprave,
• specifični ciljevi koje definira uprava.
PODJELA AUDITA
• Audit proizvoda
• Audit procesa
• Audit sistema

27. KAKO OVLADATI NORMOM ISO 9001:2008?
Jednostavno, okredite samo ovaj krug!
(Demingov krug)
• Norma dakle ne traži nešto što ne
bismo činili u želji da nam posao
napreduje!
• Nismo to međutim uvijek činili
organizirano,
• Nismo uvijek mjerili djelotvornost
svojih poslovnih poteza,
• Nismo imali pred sobom napisan,
jasan, dostižan i mjerljiv cilj!
• Norma nas uči kako postupati ako
želimo napredovati
„Sutra raditi bolje nego danas“!
UTVRDI CILJ,
METODE RADA I
OBRAZUJ
ZAPOSLENIKE ZA
PROVOĐENJE
AKTIVNOSTI
UČINI TO,
PRIMIJENI
ŠTO SI
PLANIRAO
PLANIRAJ
POBOLJŠAJ
PODUZMI
RADNJU DA TO
BOLJE UČINIŠ;
UČI NA
GREŠKAMA
PROVEDI
KONTROLIRAJ
OCIJENI
DJELOTVOR
NOST,
ANALIZIRAJ
REZULTATE,
PRONAĐI
GREŠKE

28. HVALA NA PAŽNJI!
Samir Mesid